CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage II. MER totaal Chw-bp

Raadscommissie 26 februari 2024, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Omgevingsplan 1.0/Chw-bestemmingsplan: opiniërend34.119 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

PLANMER OMGEVINGSPLAN STADSKANAAL 3 februari 2022

4.5

1/113

DATUM KENMERK

3 februari 2022 20200021_MERv2.0

PROJECTLEIDER

mr. J. Poelstra

OPDRACHTGEVER Gemeente Stadskanaal PROJECTNUMMER 20200021 AUTEURS

STATUS

2/113

Tanja Bremer M. Smit BSc ing. M. Enthoven S.E.H. Lie MSc Definitief

0. SAMENVATTING 0.1

Doel van het plan en het MER

Aanleiding De gemeente Stadskanaal wil alvast oefenen met het opstellen en het werken met een Omgevingsplan, omdat naar verwachting de Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking treedt. Het Omgevingsplan is formeel nog een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte op basis van de Crisis- en Herstelwet, een zogenaamd Chw bestemmingsplan. Hierin worden alle ruimtelijke plannen voor het gehele grondgebied van de gemeente opgenomen. Dit leidt tot een actueel ruimtelijk beleidskader, dat bestaat uit het vertalen harmoniseren en actualiseren van bestaand beleid uit de huidige bestemmingsplannen, beheersverordeningen en verleende (omgevings)vergunningen. Naast het anticiperen op de Omgevingswet is het ook noodzakelijk om het vigerende bestemmingsplan Landelijk Gebied aan te passen aan de provinciale Omgevingsverordening (POV). Dit vigerende bestemmingsplan voldoet nu voor delen niet aan deze provinciale verordening en hier ligt ook een specifieke opgave vanuit de provincie richting gemeente. Het gaat hier met name om de bescherming van karakteristieke gebouwen en het juist weergeven van het agrarisch bouwperceel. ● Bescherming karakteristieke gebouwen: Binnen de huidige plannen is de bescherming van karakteristieke gebouwen niet voldoende geregeld.

Het bestemmingsplan Landelijk gebied maakt het mogelijk om een karakteristiek pand te slopen, zonder dat hiervoor een motivatie is vereist, mits er een pand wordt teruggebouwd met dezelfde goot- en bouwhoogte en dakhelling. Op grond de POV moet in ieder geval zijn opgenomen dat het verboden is zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning een karakteristiek gebouw geheel of gedeeltelijk te slopen. ● Agrarisch bouwperceel: De POV vereist dat in het Chw bestemmingsplan duidelijk moet worden aangeven wat het agrarische bouwperceel is, dit moet op de verbeelding zijn aangewezen. Dit is het gebied waarbinnen agrarische bedrijfsbebouwing mag worden opgericht. De regeling in het nu geldende bestemmingsplan Landelijk Gebied voldoet hier niet aan; het aangegeven bouwvlak is nu een vaak meerdere hectares omvattend gebied, waarbinnen bebouwing is toegestaan. In de regels is wel bepaald dat deze bebouwing zich moet concentreren binnen een bepaalde oppervlakte (1 of 1,5 ha), in een denkbeeldig vierhoekig bouwperceel. Het Chw bestemmingsplan moet dus voorzien in regels en op de verbeelding aangewezen exact bouwperceel.

Waarom een MER Op grond van de Wet milieubeheer en het bijbehorende Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) is een planMER noodzakelijk omdat het Chw bestemmingsplan ontwikkelingsmogelijkheden biedt, waarbij sprake kan zijn van een overschrijding van de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r., zoals bijvoorbeeld een veehouderij-initiatief dat betrekking heeft op meer dan 200 stuks melkrundvee. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met de aanwezige Natura 2000-gebieden in de omgeving. In de Wet natuurbescherming is vastgelegd dat voor plannen die mogelijk leiden tot significante negatieve effecten op Natura 2000 een zogenaamde ‘passende beoordeling’ noodzakelijk is. Voor wat betreft het Chw bestemmingsplan kan niet op voorhand worden uitgesloten dat sprake is van significante negatieve effecten op Natura 2000. Als een passende beoordeling nodig is, is er direct sprake van een planm.e.r-plicht op grond van de Wet milieubeheer. Procedure Het planMER wordt opgesteld ten behoeve van de besluitvorming over het Chw bestemmingsplan Stadskanaal en ligt gelijktijdig met het ontwerp-plan ter inzage. Het voornemen voor het opstellen van een planMER en de onderzoeksopzet zijn opgenomen in een NRD (Notitie reikwijdte en detailniveau) die ter inzage heeft gelegen en voor advies aan overlegpartners is gezonden.

De binnengekomen adviezen van het waterschap, het waterbedrijf en de provincie zijn meegenomen bij het opstellen van dit planMER. Er zijn geen andere reacties binnengekomen.

3/113

0.2

Onderzoeksaanpak

Het Chw bestemmingsplan wordt vastgesteld voor het gehele grondgebied van de gemeente Stadskanaal, dit is het plangebied. In het MER wordt gebruik gemaakt van een onderverdeling in verschillende gebiedstypen, gebaseerd op de gebiedsindeling uit de ‘Verkenning naar een omgevingsvisie’ (zie Figuur 0-1), waarbij enkele deelgebieden uit de figuur in dit MER zijn gebundeld: ● Kernen Stadskanaal en Musselkanaal, inclusief centra en kanaalzone. ● Dorpen: Alteveer, Mussel, Onstwedde en Vledderveen. ● Bedrijventerreinen Dideldom, Musselkanaal, het Bedrijvenpark Stadskanaal en de bedrijvenlocatie aan de Gasselterdreef Stadskanaal Noord. ● Landelijk gebied: zowel Veenkoloniën als Westerwolde.

Figuur 0-1 Gebiedsindeling

Het studiegebied is het gebied waar milieueffecten, als gevolg van de ontwikkelingsmogelijkheden die het Chw bestemmingsplan Stadskanaal biedt, (kunnen) optreden. Dit gebied kan dus groter zijn dan het plangebied, aangezien de reikwijdte van milieugevolgen aanzienlijk verschilt per milieuaspect. Door de ontwikkelingsruimte voor veehouderijen kunnen

4/113

vanwege stikstofdepositie bijvoorbeeld effecten ontstaan op Natura 2000-gebieden in zowel Nederland als Duitsland. In het planMER wordt per thema ingegaan op de begrenzing van het studiegebied. Toetsingskader De milieueffecten worden getoetst aan bestaand beleid, zowel ten aanzien van doelbereik als richt-, streef- en grenswaarden. In het planMER is het relevante beleid en wet- en regelgeving beschreven, zowel op rijks-, als regionaal en lokaal niveau. Het toetsingskader is per milieuaspect beschreven en beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie volgens onderstaande schaal: + positief effect; 0/+ beperkt positief effect; 0 neutraal, geen positief en geen negatief effect; -/0 beperkt negatief effect; negatief effect. In Tabel 0-1 Milieuthema's, criteria en werkwijze zijn de onderzochte milieuaspecten en aangegeven en ook de daarbij onderzochte effecten en onderzoekswijze (kwalitatief of kwantitatief). Tabel 0-1 Milieuthema's, criteria en werkwijze

Thema’s en aspecten

te beschrijven effecten (criteria)

Ecologie

Gebiedsbescherming Soortenbescherming

Verkeer en vervoer Leefomgevingskwaliteit Geluid Geurhinder Luchtkwaliteit Externe veiligheid Gezondheid

verkeersafwikkeling

kwalitatief kwalitatief

verkeersveiligheid

kwalitatief

Geluidbelasting verkeer en industrie Geurhinder Concentraties NO2, PM10 en PM2,5 Plaatsgebonden of groepsrisico’s Gecumuleerde effect plus overige factoren

kwalitatief kwantitatief kwantitatief/ kwalitatief kwalitatief kwalitatief

Landschap, cultuurhistorie Karakteristieke patronen, openheid, versteen archeologie Landschapsstructuur delijking, inpassing Cultuurhistorie Cultuurhistorische structuren of gebouwen Archeologie Archeologische waarden Bodem en water

Duurzaamheid

5/113

werkwijze kwantitatief (stikstof)

Kwalitatief kwalitatief kwalitatief

Bodemkwaliteit Grondwaterstand

kwalitatief kwalitatief

Oppervlaktewaterkwaliteit

kwalitatief

Waterberging en afkoppelen

kwalitatief

Klimaatadaptatie (wateroverlast en hittestress)

kwalitatief

Te onderzoeken situaties Onderzoekssituaties De te verwachten milieueffecten van het planvoornemen en de alternatieven worden vergeleken met die van de referentie-situatie. Dat is de toekomstige situatie (2030/2040) die ontstaat als het nieuwe plan niet wordt vastgesteld, en bestaat uit de huidige feitelijke, legale situatie en de autonome ontwikkelingen. Het voorgenomen Chw bestemmingsplan is het planvoornemen, dit wordt in meer detail beschreven in paragraaf 0.4. Het bestaat op hoofdlijnen uit de bestaande planologische mogelijkheden, inclusief circa 400 openstaande bouwtitels, verwerken van de bepalingen uit de provinciale verordening en het integreren van bestaand beleid op een gebiedsgerichte manier. Vanuit het stikstofonderzoek zijn daarop twee alternatieven ontwikkeld, namelijk het alternatief maximale planmogelijkheden en het uitvoerbaar planalternatief. Deze twee alternatieven zijn ook voor de andere planonderdelen ingevuld. Voor de maximale planmogelijkheden wordt uitgegaan van het maximaal benutten van alle afwijkingsmogelijkheden en mogelijke flexibele bepalingen. Verwacht wordt dat dit, met name vanuit de huidige stikstofregelgeving, tot een niet uitvoerbaar plan leidt. In het uitvoerbaar planalternatief wordt daarom onderzocht voor onderdelen beperkingen of randvoorwaarden nodig zijn om tot een uitvoerbaar plan te komen.

Dit alternatief vormt daarmee het voorkeursalternatief, op basis van de onderzoeksresultaten en toetsing van het planvoornemen en het alternatief maximale planmogelijkheden. In deze paragraaf worden de autonome ontwikkelingen beschreven, in de volgende paragrafen worden achtereen volgens de referentiesituatie, het planvoornemen en de beide alternatieven beschreven. Autonome ontwikkelingen De autonome ontwikkelingen bestaan zowel uit trends als uit concrete plannen en projecten. In het planMER zijn de volgende ontwikkelingen geïdentificeerd als relevant voor het Chw plan en dit planMER: Trends ● Krimpregio: Het grondgebied van de gemeente Stadskanaal wordt in de provinciale omgevingsvisie 2016-2020 aangemerkt als krimpgebied. Uit de nieuwste provinciale bevolkingsprognoses uit 2020 blijkt dat de krimp van de bevolking afzwakt en het aantal huishoudens licht toeneemt, onder andere door een toename van het aantal alleenstaanden. ● Agrarische bedrijven: Landelijk en in de regio is sprake van een afname van het aantal agrarische bedrijven, maar de dierenaantallen stijgen weer na een lichte daling; een deel van de aanwezige bedrijven zal binnen de planperiode uitbreiden en een deel zal de bedrijfsactiviteiten beëindigen. ● Klimaatverandering en energietransitie: een gemeente moet voorbereid zijn op periodes van droogte of juist extra wateroverlast.

Ook moet ruimte worden geboden aan energietransitie, maar hiervoor moeten eerst beleidskeuzes worden gemaakt in een Omgevingsvisie en moet regionale afstemming plaatsvinden in de Regionale Energie Strategie (RES). Daarom worden deze onderwerpen in dit Chw bestemmingsplan nog niet uitgewerkt. ● Stikstofregels (landelijk): De natuur in Nederland is overbelast als het gaat om stikstof, daarom zijn strenge regels van toepassing voor agrarische activiteiten en nieuwe projecten om nieuwe stikstofdepositie te voorkomen. Projecten en plannen in en nabij plangebied ● Realiseren van een treinverbinding tussen Groningen en Stadskanaal via de oude spoorlijn. ● Binnen het plangebied zijn recent diverse projecten voor grotere zonneparken opgestart, vergund of gerealiseerd.

6/113

0.3

Referentiesituatie

Stedelijk gebied Het stedelijk gebied bestaat uit de centra en woongebieden van Stadskanaal en Musselkanaal, de bedrijventerreinen, de kanaalzone als verbinding tussen deze centra en de dorpsgebieden Alteveer, Mussel, Onstwedde en Vledderveen. Zowel Stadskanaal als Musselkanaal laten zich typeren als kanaaldorpen. De dorpen Alteveer, Mussel en Vledderveen zijn ontginningsdorpen met de kenmerkende ontginningspatronen en lintbebouwing. Onstwedde is het enige dorp binnen de gemeente dat niet is ontstaan uit de ontginningsperiode. Onstwedde is een esdorp ontstaan op hogere zandgronden en kenmerkt zich door bebouwing op ruime erven, oude voormalige agrarische bebouwing en de aanwezigheid van veel kerken en wijkverenigingen. Bedrijventerreinen De bedrijventerreinen in de gemeente Stadskanaal zijn gelegen in Stadskanaal en Musselkanaal en omvatten het Bedrijvenpark Stadskanaal, bedrijventerrein Dideldom, het Bedrijventerrein Musselkanaal en de bedrijvenlocatie aan de Gasselterdreef Stadskanaal Noord. Bedrijvenpark Stadskanaal is een geluidgezoneerd bedrijventerrein met ruimte voor zware bedrijven.

Figuur 0-2 Uitsnede bestemmingsplan bedrijven, Chw bestemmingsplan

Binnen de bedrijventerreinen zijn nog onbenutte kavels aanwezig. Op basis van de meest recente luchtfoto is een beeld verkregen van de nog in te vullen kavels. In Tabel 0-2 is een overzicht gemaakt van de beschikbare ruimte per terrein en per maximale milieucategorie.

7/113

Tabel 0-2 Onbenutte ruimte per bedrijventerrein

Bedrijventerrein Dideldom Stadskanaal Musselkanaal

Toegestane milieucategorie

Totaal oppervlak in hectare

Totaal lege kavels in hectare

3.2

22,6

6,20

4.1

21,4

5,55

Perifere detailhandel

57,6

2,80

4.2

57,3

20,95

3.2

10,1

0,12

Landelijk gebied Gebiedstypen Het Landelijk gebied is onderverdeeld in twee gebiedstypen: de Veenkoloniën en het gebied Westerwolde, zie Figuur 0-1. Het Veenkoloniale landschap kenmerkt zich door een grote openheid en vergezichten, met een heldere verkavelingsstructuur en hier en daar afgewisseld en begrensd door kleine bosachtige landschapselementen en bomenrijen langs de wegen. Het gebied is van oudsher een energielandschap, gevormd door het afgraven van turf en met het dichtste netwerk van mensgemaakte kanalen ter wereld. In dit deel van het landelijk gebied zijn ook twee speciale geluidbronnen aanwezig (zie hoofdstuk geluid): ● Een lawaaisportcentrum, bestaande uit een motorcrossterrein en een kartbaan. ● Vliegveld Stadskanaal, een zogeheten MLA-vliegveld (Micro Light Aircraft, 2-persoons vliegtuigen tot 450 kg) met bijbehorende voorzieningen, waaronder een kampeervoorziening. Rondom het vliegveld is sprake van een hoogtebeperking. Met het gebied Westerwolde wordt het hoger gelegen esdorpenlandschap in het noordoosten van de gemeente bedoeld, met een uitloper naar het Pagediep. Westerwolde vormt hier de overgang naar het Veenkoloniale landschap en heeft unieke natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. Het gebied wordt gekenmerkt door een meer besloten karakter vanwege het aanwezige reliëf, gevormd door de essen, glaciale ruggen en de beekdalgebieden.

In het gebied liggen esdorpen en esgehuchten. Agrarische functies Binnen het landelijk gebied zijn agrarische functies sterk vertegenwoordigd. De ontwikkelingsmogelijkheden voor veehouderijen vormen de directe aanleiding voor het doorlopen van een planm.e.r.-procedure. Binnen het plangebied is een gebieds-dekkende inventarisatie uitgevoerd, waarbij per bedrijf de vergunde situatie, de feitelijke aanwezige veestapel en de daarmee samenhangende emissies in beeld zijn gebracht op basis van vergunningen, meldingen en CBS-gegevens. In bijlage 1 bij het MER is een overzicht opgenomen van de resultaten van deze inventarisatie. Uit de CBS-gegevens (2020) blijkt dat er in totaal 176 agrarische bedrijven actief zijn binnen de gemeente waarvan: ● 131 bedrijven met hokdieren, de zogenaamde intensieve veehouderij, waarbij de dieraantallen na een paar mindere jaren weer toenemen; ● 60 overige veehouderijbedrijven, waaronder paarden-, geiten- en rundveehouderijen. Het aantal bedrijven neemt de afgelopen 10 jaar af, maar ten aanzien van de dierenaantallen is een stijging te zien; ● 97 akkerbouwbedrijven, waarvan de laatste 10 jaar een lichte afname te zien is; ● 6 tuinbouwbedrijven. Natuur Binnen de gemeente Stadskanaal zijn gebieden gelegen die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

Het grootste areaal van natuurgebieden binnen en buiten de NNN ligt in het landschap Westerwolde. Deze natuurgebieden zijn verbonden met het beekdal van het riviertje Ruiten Aa. Aan weerszijden van de Ruiten Aa liggen gevarieerde bossen. Nabij het beschermd dorpsgezicht Smeerling ligt het Metbroekbos en het Eemboerveld. Het aangeplant bosperceel het 1 In 2019 waren het er 14, in 2021 naar verwachting weer 14 na een doorlopen vergunningprocedure.

8/113

Vledderbos direct ten oosten van Stadskanaal maakt ook onderdeel uit van het NNN-gebied. Net buiten het grondgebied van de gemeente Stadskanaal ligt het Natura 2000-gebied Lieftinghsbroek. Recreatie Naast een groot netwerk aan regionale wandel en fietsroutes zijn er vele ommetjes te maken rond de dropen en in de aanwezige natuurgebieden. De gemeente Stadskanaal kent verschillende recreatiemogelijkheden zoals het streekhistorisch centrum, de museumspoorlijn STAR en een adventure park. De vakantieparken en diverse campings dragen bij aan meerdaagse recreatiemogelijkheden. Karakteristieke gebouwen Stadskanaal kent 63 karakteristieke gebouwen, die karakteristiek zijn voor het dorp of het landschap en daarmee medebepalend zijn voor de identiteit of het aanzicht van het gebied. Ook zijn ze belangrijk vanwege bijvoorbeeld de (oorspronkelijke) functie binnen het gebied, de ouderdom, de bouwstijl en/of de opvallende ligging.

0.4

Planvoornemen

Het planvoornemen bestaat uit het verwerken de bepalingen uit de provinciale verordening ten aanzien van toelaatbaar agrarisch bouwvlak en karakteristieke panden, het zoveel als mogelijk behouden van de bestaande planologische regelingen en het actualiseren en harmoniseren van de plannen binnen de gemeente. Dit betekent dat het planvoornemen op hoofdlijnen consoliderend van aard is. Het vertrekpunt is dat het plan niet meer of minder mogelijk maakt dan nu reeds is geregeld in de geldende bestemmingsplannen, beheersverordening en omgevingsvergunningen, mits dat past binnen de huidige wettelijke kaders. Er wordt nog niet vooruitgelopen op nieuw beleid, bijvoorbeeld ten aanzien van klimaat- en energieneutraliteit. Stedelijk gebied Binnen het stedelijk gebied worden ten behoeve van de functies ‘wonen’ en ‘gemengd gebied’ geen wijzigingen doorgevoerd. Wel worden uit de vigerende plannen de circa 400 onbenutte bouwtitels opgenomen, conform het voorbereidingsbesluit uit mei 2021. Dit betekent dat beoordeeld moet worden of deze bouwtitels binnen de huidige inzichten behouden kunnen blijven en welke randvoorwaarden wellicht nodig zijn. Bedrijventerreinen Voor de (geluidgezoneerde) bedrijventerreinen worden de huidige bestemmingen overgenomen, waarbij is geïnventariseerd of er nog uit te geven kavels zijn.

Beoordeeld wordt of deze lege kavels nog steeds inpasbaar zijn met de huidige bestemde milieucategorie, vanuit de regels voor richtafstanden tot woningen, risicocontouren, de ruimte binnen de geluidzone en stikstofemissie. Voor het planvoornemen wordt ervan uitgegaan dat de bestaande bedrijven passen binnen de huidige regelingen en vooralsnog gevestigd blijven. Agrarische functies De agrarische bouwpercelen moeten binnen het Chw bestemmingsplan voldoen aan de regeling uit de POV. Dit betekent dat elk denkbeeldig agrarisch bouwperceel op de plankaart als agrarisch bouwperceel exact begrensd moet worden. In veel gevallen komen de huidige agrarische bouwvlakken overeen met het nieuwe agrarische bouwperceel, maar in enkele gevallen wordt het agrarische bouwvlak bij de begrenzing van een agrarisch bouwperceel verkleind of wordt de ligging van het bouwperceel net even anders vastgelegd dan de huidige ligging van het bouwvlak. Dit wijzigt wel de plankaart maar niet de feitelijke regeling, aangezien deze beperkingen al in de vigerende regels zijn opgenomen. Onderzocht moet worden of bestaande flexibele- of uitbreidingsmogelijkheden voor agrarische bestemmingen nog nodig zijn en of deze nog mogelijk zijn op basis van de huidige wet- en regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van stikstof. Voor

9/113

het bepalen van de maximale invulling van de bouwvlakken bij veehouderijen wordt onder andere gebruik gemaakt van de kentallen voor aantallen dieren bij een bouwvlak van 1 tot 1,5 hectare. In totaal gaat het in het nieuwe plan om 149 actieve agrarische bestemmingen, waarvan 97 akkerbouwbedrijven en 52 veehouderijen. Hiervan hebben nog 14 bedrijven de aanduiding Intensieve Veehouderij (IV) en 5 bedrijven met de aanduiding Neventak Intensieve Veehouderij (NIV). Daarnaast zijn verschillende tuinbouwbedrijven aanwezig, maar die behouden de bestemming Agrarisch-Kwekerij. Overige activiteiten Voor de overige functies zoals het motorsportterrein, vliegveld, recreatie en natuur wijzigt het nieuwe bestemmingplan niets. Wel worden deze activiteiten betrokken bij de beoordeling voor de milieuaspecten.

0.5

Alternatieven

Zoals in de NRD is aangegeven worden in dit MER twee alternatieven uitgewerkt, namelijk alternatief Maximale planmogelijkheden en een Uitvoerbaar alternatief. Alternatief maximale planmogelijkheden Binnen dit alternatief wordt onderzocht wat de effecten zijn wanneer van alle uitbreidingsmogelijkheden en mogelijke flexibele bepalingen tegelijk gebruik wordt gemaakt. Dit geldt zowel voor de agrarische percelen als voor de bedrijfspercelen: ● per veehouderij wordt de maximale emissie bepaald aan de hand van het nieuw voorgestelde bouwvlak. ● de mogelijkheden voor het omschakelen van akkerbouw naar veehouderij wordt voor alle akkerbouwbedrijven gerealiseerd; dit kan betekenen dat er worst-case 24.250 stuks melkvee en 16.975 stuks jongvee worden toegevoegd binnen het plangebied; ● er zijn circa 400 bouwtitels (deels onbenut) opgenomen in het planvoornemen: er zijn geen afwijkingsmogelijkheden om meer woningen mogelijk te maken. Deze situatie hoeft dus niet apart te worden onderzocht. ● Op de (gezoneerde) bedrijventerreinen zouden bestaande bedrijven kunnen vertrekken en vervangen worden door bedrijven met een hogere milieucategorie. Beoordeeld wordt wat de mogelijke effecten kunnen zijn indien alle kavels worden opgevuld door bedrijven uit de maximaal toelaatbare milieucategorie.

Uitvoerbaar alternatief Op basis van de steeds strengere wetgeving ten aanzien van stikstof wordt op dit onderdeel op voorhand een knelpunt verwacht. In het planMER wordt een uitvoerbaar alternatief uitgewerkt, waarbij wordt onderzocht welke keuzes mogelijk zijn voor die onderwerpen waar een knelpunt is geconstateerd.

0.6

Milieueffecten

ecologie Referentie Binnen het plangebied zijn geen Natura 2000-gebieden gelegen, maar een (klein) deel van het gemeentelijk grondgebied is onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN gebied), zie Figuur 0-4. Op korte afstand van de gemeentegrens zijn wel Natura 2000-gebieden gelegen waarop het plan effect kan hebben, zie Figuur 0-3. Ten aanzien van beschermde soorten is in het MER op hoofdlijnen aandacht besteed aan de soorten die voor kunnen komen in het plangebied.

10/113

Figuur 0-3 Uitsnede Natura 2000-gebieden

Figuur 0-4 NNN gebieden (POV Groningen)

Effecten Gebiedsbescherming Gezien de afstand van de ontwikkelingsmogelijkheden tot de beschermde gebieden zijn directe effecten zoals areaalverlies, versnippering of verstoring uitgesloten. Wel is verzuring of vermesting van Natura 2000-gebieden mogelijk, aangezien het voornemen kan leiden tot een toename van stikstofemissies en daarmee verhoogde stikstofdeposities in Natura 2000-gebieden. Met een passende beoordeling is ingegaan op de vermestende en verzurende effecten van veehouderijen, weidegang, bemesting, nieuwe bedrijven en transport. Uit de passende beoordeling blijkt dat de ontwikkelingsmogelijkheden met betrekking tot de (agrarische) bedrijven in zowel het planvoornemen als in het alternatief maximale planmogelijkheden niet zondermeer mogelijk zijn, deze beide situaties worden daarom negatief beoordeeld op dit onderdeel. Ook het opvullen van alle lege kavels op bestaande bedrijventerreinen heeft een cumulerend effect. Dat betekent dat individuele bedrijven geen effect hebben op de Natura 2000 gebieden, maar wanneer elke kavel wordt ingevuld zonder maatregelen, dit wel leidt tot een overschrijding van de depositiewaarden. Voor het maximale planalternatief geldt daarbij ook een licht negatief oordeel voor de NNN-gebieden, aangezien

11/113

de hier aanwezige akkerbouwbedrijven in theorie zouden kunnen omschakelen naar veehouderijen en dat een negatief effect kan hebben. Omdat zowel het planvoornemen als het alternatief maximale planmogelijkheden vanuit de stikstofregelgeving niet uitvoerbaar blijken te zijn op basis van de mogelijke gecumuleerde effecten, is een uitvoerbaar alternatief opgesteld. Dit alternatief gaat uit van het vastleggen van de huidige vergunde situatie en dat in het bestemmingsplan middels nadere regels moet borgen dat de stikstofemissies niet stijgen. Voor veehouderijen betekent dit, dat de veestapel niet kan uitbreiden zonder maatregelen te treffen; per geval kan worden onderzocht of middels interne saldering uitbreiding toch mogelijk is, bijvoorbeeld door het gebruik van nieuwe stalsystemen waarbij gebruik wordt gemaakt van Best Beschikbare Technieken of door de overgang van permanent op stal naar een systeem met weidegang. Concreet worden de volgende regelingen opgenomen in het uitvoerbaar planalternatief: 1. Geen wijzigingsbevoegdheden voor vergroting agrarische bouwvlakken opnemen. Met maatwerk zullen individuele bedrijven misschien kunnen uitbreiden zonder dat sprake is van een toename van stikstofdepositie, maar de uitvoerbaarheid van een generieke wijzigingsbevoegdheid kan niet op voorhand worden aangetoond.

Een eventuele uitbreiding zal in een aparte procedure buitenplans moeten worden getoetst en gerealiseerd. 2. Geen omschakelingsmogelijkheden van akkerbouw naar veehouderij opnemen binnen agrarische bestemming. omschakeling leidt in vrijwel alle gevallen tot een toename van emissies en daarmee tot een toename van stikstofdepositie. Met bijvoorbeeld externe saldering kan het mogelijk zijn om met maatwerk te komen tot een uitvoerbaar initiatief, maar dit zal in een aparte procedure moeten worden getoetst en gerealiseerd. 3. Geen nieuwe agrarische bouwvlakken toestaan, dit zou rechtstreeks tot toename van stikstofemissie kunnen leiden. 4. Geen nieuwe agrarische gronden bestemmen (bijvoorbeeld gronden die nu een groenbestemming hebben), want dit leidt tot extra beweiding of bemesting met direct extra stikstofdepositie tot gevolg. 5. Voorwaarden koppelen aan de uitbreiding/wijziging (bijvoorbeeld in aantal dieren, diersoort, etc.) van bestaande veehouderijen binnen de bouwvlakken, waarbij aangetoond moet worden dat de stikstofdepositie niet toeneemt als gevolg van de wijziging. 6.

Voorwaarden koppelen aan het in gebruik nemen van de onbenutte ruimte op bedrijventerreinen, op grond waarvan voor met name Dideldom en bedrijvenpark Stadskanaal en voor bepaalde bedrijven, vooraf moet worden aangetoond dat wijziging mogelijk is binnen het dan geldende wettelijk kader voor stikstofemissie en -depositie, om te zorgen dat toekomstige initiatieven binnen de kaders van het plan gecumuleerd niet leiden tot een onacceptabele toename van stikstofdepositie. Met deze maatregelen is er in geen sprake van (gecumuleerde) toename van stikstofdepositie, waarmee dit alternatief voor het aspect gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden neutraal wordt beoordeeld. Soortenbescherming Ontwikkelingen met een vergunningplicht zullen ecologisch onderzoek moeten verrichten om te bepalen of er beschermde soorten voorkomen. Als de soorten voorkomen is mogelijk een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming benodigd. Verwacht wordt dat dit met name zal spelen bij de invulling van de circa 400 bouwtitels en de invulling van de lege bedrijfskavels, maar hier kan bij de planvorming rekening mee worden gehouden door mitigerende maatregelen in de plannen op te nemen. Het effect is daarmee als neutraal beoordeeld.

Woon- en leefklimaat Het woon- en leefklimaat omvat in het MER verschillende onderwerpen die direct van invloed zijn op het woon- en leefklimaat voor de inwoners van Stadskanaal. Het gaat om verkeer, geluid, geur en luchtkwaliteit, externe veiligheid en gezondheid. Verkeer en mobiliteit Binnen het plangebied zijn vijf Provinciale wegen gelegen, de N365, de N366, de N374, de N378 en de N975. De overige wegen buiten de bebouwde kom zijn voornamelijk gemeentelijke wegen, die het bestemmingsverkeer in het gebied ontsluiten naar de kernen en de Provinciale wegen. In de referentiesituatie past de intensiteit van gemotoriseerd verkeer op

12/113

deze wegen binnen de wenselijke capaciteit van de weg, rekening houdend met de afgevlakte krimp in de regio en de al aanwezige 400 bouwtitels. Binnen het plangebied is een utilitair en een recreatief fietsnetwerk aanwezig. Ook zijn de dorpen goed bereikbaar met het OV. In het planvoornemen zal de ontwikkeling van de circa 400 onbenutte bouwkavels, die ook onderdeel is van de autonome situatie, vanwege de beperkte omvang en de verspreide ligging, naar verwachting niet leiden tot knelpunten in de verkeersafwikkeling en bereikbaarheid op de wegen in de gemeente. Een andere ontwikkeling in het planvoornemen betreft de invulling van de nog onbenutte kavels op het bedrijventerrein in de verschillende kernen; dit kan leiden tot extra (vracht)verkeer, met name voor de bedrijventerrein Dideldom en Stadskanaal. In het MER is onderzocht dat de toeleidende wegen qua vormgeving en capaciteit voldoende robuust zijn om deze toename van verkeer te kunnen verwerken. Dit heeft ook geen significant effect op de verkeersveiligheid of de bereikbaarheid per fiets of OV. De extra mogelijkheden in het alternatief maximale planmogelijkheden betreffen het vervangen van het ene bedrijf door een ander (akkerbouw door veeteelt of lagere door hogere milieucategorie). Dit heeft per saldo geen groot effect op de verkeersaspecten.

Omdat er geen grote verkeerseffecten te verwachten zijn, is er ook geen aanleiding voor extra beperkingen of randvoorwaarden in het uitvoerbaar planalternatief. Alle alternatieven worden neutraal beoordeeld op dit aspect. Geurhinder Binnen het plangebied zijn twee type geurbronnen aanwezig: geur van veehouderijen en geur van industriële bedrijven. Dit leidt tot vaste geurafstanden rondom veehouderijen en geurcontouren rondom de intensieve veehouderijen, de RWZI en Bio Energie Stadskanaal. Er zijn geen gevallen van ernstige geurhinder bekend. Het Chw bestemmingsplan is consoliderend van aard. Dit betekent dat binnen de geurcontouren en richtafstanden van bestaande bedrijven geen nieuwe ontwikkelingen worden voorgesteld. Ook worden er geen nieuwe geurproducerende agrarische bedrijven toegestaan binnen het plangebied. Op bedrijventerreinen is het wel mogelijk om geurproducerende bedrijven toe te staan, maar vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat de eventuele nieuwe geurcontouren passen binnen de richtafstanden van de bijbehorende, reeds bestemde, maximale milieucategorie en moeten nieuwe bedrijven voldoen aan de provinciale geurnormen. Hierdoor is geen nieuwe geurhindersituatie te verwachten. Ten aanzien van het Alternatief maximale planmogelijkheden wordt het omschakelen van akkerbouwbedrijven naar grondgebonden veehouderij mogelijk gemaakt (geen intensieve veehouderijen).

Dat betekent dat er maximaal 97 geurcontouren van 50 meter worden toegevoegd in het plangebied. Omdat deze allen in het buitengebied zijn gelegen, zal het aantal geurgehinderden niet significant toenemen. Wel ontstaat er in het worstcasescenario enige kans op cumulatie van deze hindercontouren, waardoor deze situatie licht negatief is beoordeeld. In het uitvoerbaar planalternatief is op basis van de stikstofregelgeving de mogelijkheid om om te schakelen van akkerbouw naar veehouderij al niet meer aanwezig, waardoor de geuraspecten van dit alternatief te vergelijken zijn met het planvoornemen. Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit in Stadskanaal wordt beïnvloed door de achtergrondconcentraties, door het verkeer en de industriële en agrarische bedrijvigheid (met name de intensieve veehouderijen) binnen de gemeente. In de huidige situatie zijn met name de intensieve veehouderijen van belang, en dan in het bijzonder pluimveehouderijen. Binnen een straal van 70 meter rondom deze bedrijven zijn in de referentiesituatie 40 woonbestemmingen gelegen. Uit de grootschalige concentratie- en depositie-kaarten Nederland blijkt dat de concentraties overal ruim onder de wettelijke grenswaarden liggen, maar net niet aan de zeer strenge advieswaarden van de WHO.

De autonome verwachting is dat de bestaande trend, dat concentraties afnemen door het steeds schoner worden van het verkeer en de industrie, doorzet. Het planvoornemen zorgt niet voor een toename in het aantal stuks vee. Agrarische bedrijven die niet meer actief zijn, worden anders bestemd. Wel kunnen, net als in de huidige situatie, bedrijven worden toegevoegd op de nog lege kavels op

13/113

de bedrijventerreinen, maar deze moeten bij nieuwvestiging aan strenge emissie-eisen voldoen. Cumulatie van emissies naar de lucht vanwege nieuwe bedrijven wordt daarom laag ingeschat. Wel wordt in de worst case-situatie voor de toekomst een lichte significante toename van NO2-concentratie berekend langs de N374, vanwege het nieuwe vrachtverkeer naar de nu nog lege kavels. Er wordt nog steeds ruimschoots aan de grenswaarden voldaan, dus dit wordt licht negatief beoordeeld. Bij de maximale planmogelijkheden gaat het met name om de omschakeling van akkerbouw naar veeteelt. De maximale planmogelijkheden bestaan dan uit de omschakeling van alle 97 akkerbouwbedrijven naar bijvoorbeeld melkveehouderijen. Dit zal ervoor zorgen dat er sprake is van een toename van vee en daarmee ook van de emissies. De luchtkwaliteit verslechtert in deze situatie, dit wordt negatief beoordeeld. Omdat de genoemde omschakeling van akkerbouw- naar veehouderijbedrijf in het uitvoerbaar planalternatief niet mogelijk is, zijn de effecten van dit alternatief hetzelfde als de effecten van het planvoornemen. Geluid Binnen de gemeente zijn verschillende geluidbronnen aanwezig zoals industrielawaai van twee gezoneerde bedrijventerreinen, een motorsportcentrum en een luchthaven en verkeerslawaai vanwege provinciale en gemeentelijke wegen. In Figuur 0-5 zijn de zones industrielawaai opgenomen.

Figuur 0-5 Drie zones industrielawaai

In Figuur 0-6 is de gecumuleerde geluidbelasting vanwege wegverkeerslawaai en industrielawaai gegeven (de lichtgele achtergrond heeft geen betekenis). Hieruit blijkt dat met name de kernen Stadkanaal en Musselkanaal onderhevig zijn aan een hogere gecumuleerde geluidbelasting. Er zijn geen knelpunten bekend, al is de gecumuleerde geluidbelasting nabij de industrieterreinen en ontsluitende wegen aan de hoge kant.

14/113

Figuur 0-6 Gecumuleerde geluidsbelasting Lcum gemeente Stadskanaal (bron: Atlas leefomgeving)

De effecten van het planvoornemen zijn hiermee vergeleken en als volgt neutraal beoordeeld: ● De bestaande bouwtitels voor circa 400 woningen zijn niet gelegen binnen de zones industrielawaai, waardoor alleen wegverkeerslawaai van toepassing is; bij de invulling van deze locaties is onderzoek naar de actuele geluidbelasting op de nieuwe gevels nodig. Daarnaast genereren deze nieuwe woningbouwlocaties ook extra verkeer. Dit kan invloed hebben op de geluidbelasting bij bestaande woningen; als de verkeerstoename vanwege nieuwe ontwikkelingen groter is dan 40%, kan de geluidbelasting met meer dan 1,5 dB2 toenemen, in dat geval is er sprake van een significante toename. Omdat deze bouwtitels ook al in de vigerende plannen zijn opgenomen, is de verkeersgeneratie hiervan al opgenomen in de autonome ontwikkeling van het verkeer. Er is daarom geen sprake van een significant effect. ● Voor het geluidgezoneerde industrieterrein geldt dat nieuwe bedrijven of wijzigingen bij bedrijven altijd moeten aantonen dat ze passen binnen de geluidzone. Hierdoor wordt het ontstaan van extra of nieuwe geluidoverlast buiten de zones voorkomen. Voor de niet-gezoneerde terreinen is vastgelegd welke milieucategorie hier gevestigd mag worden, dit is onder andere gebaseerd op een richtafstand om geluidoverlast te voorkomen.

Daarnaast zullen nieuwe bedrijven en uitbreidingen bij bestaande woningen moeten voldoen aan standaard geluidgrenswaarden bij woningen. Dit betekent dat het voorkomen van geluidoverlast van nieuwe bedrijvigheid bij bestaande woningen voldoende is geborgd. Geen van de locaties voor nieuwe bouwtitels ligt binnen de richtafstand van bestaande bedrijfslocaties. ● De invulling van de lege bedrijfskavels zorgt voor extra verkeer, met name op de N374 en N366, maar uit de verkeersanalyse blijkt dat dit niet en nergens leidt tot een toename met meer dan 40% van de bestaande, autonome verkeersintensiteit. De toename is het grootst op de N374 en bedraagt ongeveer 35%. Daarmee wordt wel een kleine toename van de geluidbelasting verwacht, maar deze zal nergens hoorbaar zijn of groter zijn dan de waarde van 1,5 dB. In de maximale plansituatie moet worden uitgegaan van maximale uitbreiding van de bestaande agrarische bedrijvigheid (uitbreiden en omschakelen). De geluidgrenswaarden voor de bestaande bedrijven blijven hierbij gelijk, dit betekent dat uitbreiding of omschakeling alleen kan als hieraan wordt voldaan, zodat nieuwe geluidhinder is uitgesloten. Nieuwe agrarische bedrijvigheid wordt niet mogelijk gemaakt.

Het invullen van de beschikbare bedrijfskavels met bedrijven met de maximaal toegestane milieucategorie moet altijd passen binnen de reeds vastgestelde geluidzones en binnen de richtafstanden en moet voldoen aan de daarvoor nu reeds geldende geluidgrenswaarden.

2 1,5 dB komt overeen met het reconstructiecriterium uit de Wet geluidhinder, kleinere toenames zijn voor het menselijk oor niet hoorbaar.

15/113

De mogelijkheden voor woningbouw zijn gelijk aan die binnen het planvoornemen. Hiermee is de beoordeling van geluid voor dit alternatief gelijk aan het planvoornemen. Aangezien zowel het planvoornemen als het alternatief maximale planmogelijkheden geen gevolgen hebben voor de geluidsbelasting binnen het plangebied, is er geen aanleiding extra opties of maatregelen te bepalen voor het uitvoerbaar planalternatief. Externe veiligheid Binnen de gemeente is een aantal risicobronnen aanwezig (zie Figuur 0-7 en Figuur 0-8): ● 9 LPG-stations; ● 16 locaties waar gevaarlijke stoffen worden opgeslagen, voornamelijk brandstoftanks bij agrarische bedrijven of de opslag van chloor voor zwembaden; ● transport van gevaarlijke stoffen via buisleidingen. ● nabij Vledderveen ter plaatse van de luchthaven, zijn contouren opgenomen van de beperkingsgebieden op grond van externe veiligheid en vliegveiligheid; ● vervoer van gevaarlijke stoffen over het provinciale basisnet over de weg; ● bovengrondse hoogspanningslijnen aanwezig, het betreft een 110 kV en een combilijn.

Figuur 0-7 Uitsnede Risicokaart-inrichtingen en buisleidingen en provinciaal basisnet weg

Figuur 0-8 Bovengrondse hoogspanning (bron: Netkaart RIVM)

16/113

Het planvoornemen en de ontwikkelingsmogelijkheden uit de alternatieven leiden niet tot een toename in personendichtheid nabij de genoemde risicobronnen of tot nieuwe risicobronnen. Er is dan ook geen sprake van een toename van het groepsrisico. Dit wordt op alle onderdelen voor alle alternatieven neutraal beoordeeld. Gezondheid Gezondheid wordt in dit MER betrokken op meetbare aspecten zoals geluid, geur, luchtkwaliteit, veiligheid en bodem (gezondheidsbescherming), maar ook op de meer subjectieve aspecten als de aanwezigheid van groen, uitnodiging tot bewegen, nabijheid van voorzieningen (lopend of per fiets bereikbaar), sociale voorzieningen en welbevinden (gezondheidsbevordering). Rond veehouderijen kan sprake zijn van geurbelasting, wat kan leiden tot (ernstige) hinder en daarnaast tot stress-gerelateerde lichamelijke gezondheidseffecten. Ook kan sprake zijn van verhoogde concentraties fijn stof, wat onder andere kan leiden tot klachten van de luchtwegen, neus, ogen, maar ook kan bijdragen aan het ontstaan van long- en hart- en vaatziekten. Ook endotoxinen (ontstekingsbevorderende celwandresten bacteriën) zijn onderdeel van fijn stof. Tot slot zijn ook zoönose van belang, dit zijn infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan. De concentraties van deze stoffen nemen af naar mate de afstand tot de veehouderij groter wordt.

De GGD adviseert daarom om terughoudend te zijn met nieuwvestiging en uitbreiding van veehouderijen binnen 250 meter van gevoelige bestemmingen en met de bouw van nieuwe gevoelige bestemmingen binnen 250 meter van bestaande veehouderijen (2 km bij geitenhouderijen). Daarnaast kan er nabij akkerbouwbedrijven sprake zijn van effecten op de gezondheid vanwege het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat de geurbelastingen en de concentraties fijn stof binnen het plangebied beperkt zijn. Hoewel gezondheidseffecten niet volledig kunnen worden uitgesloten, is door het ontbreken van grootschalige intensieve veehouderijen de milieugezondheidskwaliteit ten gevolge van de veehouderijsector binnen de gemeente Stadskanaal relatief goed. Verder is in het MER aangetoond dat er weinig geurbronnen of risicosituaties zijn en dat de luchtkwaliteit overal ruim onder de normen ligt, maar net niet voldoet aan de nieuwste advieswaarden van de WHO. Wat geluid blijkt dat er plaatselijk sprake kan zijn van verhoogde geluidniveaus, maar dat er geen sprake van is ernstige geluidhinder langs lokale wegen. Binnen Stadskanaal is volop groen aanwezig, ook zijn er voldoende wandel- en fietsroutes aanwezig. Op Alteveer na beschikken alle dorpen over de basisvoorzieningen. Het voorzieningenniveau is wel een aandachtspunt, uitgaande van de voorziene krimp.

Het planvoornemen zorgt niet voor een toename in het aantal stuks vee, daarnaast worden agrarische bedrijven die niet meer actief zijn anders bestemd. Wel kunnen, net als in de huidige situatie, bedrijven worden toegevoegd op de nog lege kavels op de bedrijventerreinen. De effecten op gezondheid zijn daarom beperkt; de gezondheidsaspecten vanwege veehouderijen blijven gelijk, en ook in de aspecten die invloed hebben op gezondheidsbevordering worden geen effecten verwacht. Het enige effect is te verwachten als gevolg van het extra verkeer dat kan ontstaan als alle lege kavels op bedrijventerreinen worden toegevoegd: nabij de N374 en N366 kan er dan sprake zijn van een lichte verslechtering van de luchtkwaliteit, maar de normen en de advieswaarden van de WHO worden niet overschreden. Ook is er mogelijke sprake van nietsignificante toename van geluid nabij de weg. Deze effecten zijn echter relatief klein, zodat dit neutraal wordt beoordeeld. Indien in het Alternatief maximale planmogelijkheden meerdere landbouwbedrijven omvormen naar veehouderijen, neemt zowel het aantal dieren toe als de concentratie veehouderijen nabij woningen. Dit heeft een negatief effect op de gezondheidsrisico’s in de directe omgeving van deze bedrijven. Voor de overige aspecten blijft de beoordeling van de gezondheidsaspecten gelijk aan die van het planvoornemen.

In het uitvoerbaar planalternatief zijn de gezondheidsaspecten verglijkbaar met het planvoornemen.

17/113

Overig milieuaspecten Landschap, cultuurhistorie en archeologie De vigerende bestemmingsplannen worden geactualiseerd. Gronden en bouwwerken met archeologische en-/of cultuurhistorische waarden worden, net als in de vigerende bestemmingsplannen, voorzien met een dubbelbestemming die voorziet in de behoud en het herstel van archeologische en-/of cultuurhistorische waarden. Ten aanzien van karakteristieke panden zijn deze in de vigerende bestemmingsplannen onvoldoende beschermd. Op basis van het POV wordt daarom in het planvoornemen een beschermingsregeling opgenomen die voorkomt dat de karakteristieken en kenmerken van deze gebouwen door verbouw worden aangetast. Deze nieuwe bescherming van de karakteristieke panden leidt tot een licht positieve beoordeling. Door het ontbreken van landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische waarden op de bedrijventerreinen, leiden ontwikkelingen op deze locaties niet tot aantasting van deze aspecten. Het planvoornemen en de alternatieven leiden niet tot aantasting van de aanwezige landschappelijke, archeologische en cultuurhistorische waarden. Dit aspect wordt beoordeeld met neutraal. Bodem Volgens de bodemkaart Nederland bestaat de bodem binnen het plangebied hoofdzakelijk uit zand en op enkele locaties is nog veen aanwezig.

Het plangebied is niet gelegen in een grondwaterwingebied en of beschermingsgebied Binnen het plangebied bevinden zich diverse locaties die verdacht zijn van bodemverontreiniging. Deze 'verdachtmakingen' zijn gebaseerd op (bedrijfs)activiteiten uit het verleden of op beschikbare (beperkte) onderzoeksresultaten. Het planvoornemen is als het gaat om het agrarisch grondgebruik consoliderend van aard, bodemonderzoek is om deze reden in dit planstadium niet nodig. Ten aanzien van (agrarische) bedrijven gelden voorschriften vanuit onder andere het Activiteitenbesluit en het Besluit mestbassins milieubeheer, zoals het toepassen van vloeistofdichte vloeren, om bodemverontreiniging te voorkomen. De gevolgen voor de grondwaterkwantiteit die zouden kunnen ontstaan door toename van het verhard oppervlak, worden al voorkomen doordat een toename in verhard oppervlak volgens de Keur van het waterschap moet worden gecompenseerd. Het planvoornemen wordt daardoor neutraal beoordeeld. Met de omschakelingsmogelijkheden in het Alternatief maximale planmogelijkheden van akkerbouwbedrijven naar veeteeltbedrijven, worden licht negatieve effecten verwacht op de bodem en het grondwater maar vanwege de voorschriften uit onder andere het Activiteitenbesluit en het Besluit mestbassins, zullen de effecten gering blijven.

De toename van vee en beweiding kan leiden tot een toename van vermestende stoffen in de bodem en grondwater. Het alternatief maximale planmogelijkheden wordt daarom licht negatief beoordeeld. In het uitvoerbaar alternatief blijft de huidige situatie gehandhaafd ten aanzien van het agrarisch grondgebruik. De effecten op de bodem en grondwaterkwaliteit door vermestende stoffen blijft daarmee gelijk met de referentiesituatie. Voor de aspecten bodem en grondwaterstand wordt het uitvoerbaar alternatief daarom neutraal beoordeeld. Water Het plangebied is gelegen in het beheergebied van waterschap Hunze en Aa’s. Binnen het plangebied zijn watergangen aanwezig die een belangrijke functie hebben voor zowel de aan- en afvoer van water als vaarwegen. Het Stadskanaal, Pagediep, Pekelder Hoofddiep, Mussel Aa, Mussel Aa kanaal en de A.G. Wildervanckkanaal worden gebruikt door pleziervaart. Deze kanalen zijn opgenomen in de Kaderrichtlijn water (KRW) met het type ‘M6a Grote ondiepe kanalen zonder scheepvaart’. De ecologische toestand is over het algemeen goed te noemen. Ter plaatse van het Pagedal is een zwemwaterlocatie aanwezig met een uitstekende waterkwaliteit voor deze functie.

Binnen het plangebied zijn verschillende keringen gelegen, deze hebben voornamelijk de status ‘overig’, wat betekent dat het onderhoud van deze keringen bij de grondeigenaar ligt, maar er geldt wel een beschermingszone van 5 meter waarbinnen geen obstakels mogen worden gerealiseerd die de stabiliteit van de kering kan benadelen. In het noordoostelijk deel

18/113

van het plangebied zijn twee waterbergingsgebieden gelegen. Het meest noordelijk gelegen gebied wordt omsloten door een regionale kering. De beperkte ontwikkelingsmogelijkheden in het planvoornemen kunnen leiden tot negatieve effecten op de waterhuishouding, maar door de compensatieverplichting die reeds in de Keur is opgenomen wordt voldoende capaciteit voor het bergen en vertraagd afvoeren van hemelwater naar de bodem of nabijgelegen oppervlaktewater geborgd. Ook gelden er vanuit de Keur regels voor (nieuwe) bedrijfsactiviteiten, zoals het afkoppelen van hemelwater. Hiermee wordt voorkomen dat met hevige regenval, het afvalwater via de overstorten in het oppervlaktewater terecht komt. De ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw die in het planvoornemen worden geboden, resulteren niet in de groei van de veestapel, waardoor er geen zwaardere belasting van het oppervlaktewater met vermestende stoffen via af- en uitspoeling is te verwachten. Binnen het planvoornemen is het mogelijk om verspreid over het grondgebied van Stadskanaal, circa 400 woningen toe te voegen in en direct grenzend aan de kernen. Daarnaast wordt de mogelijkheid geboden om de lege kavels op bedrijventerreinen in te vullen en zijn er ontwikkelingsmogelijkheden voor agrarische bedrijven binnen het bouwvlak.

Op basis van beschikbare informatie vinden de genoemde ontwikkelingen niet plaats in of nabij een kern of beschermingszone van een kering. Het alternatief maximale planmogelijkheden en het uitvoerbaar alternatief worden grotendeels hetzelfde beoordeeld als het planvoornemen, behalve de omschakelingsmogelijkheid van 97 akkerbouwbedrijven naar veeteelt; dit zou resulteren in de groei van de veestapel, wat leidt tot een zwaardere belasting van het oppervlaktewater met vermestende stoffen. Dit wordt beoordeeld als een licht negatief effect op de waterkwaliteit. Duurzaamheid Aangezien het voorliggende Chw bestemmingsplan een conserverend karakter heeft, is ervoor gekozen nu nog niet in te zetten op een extra opgave/inspanning ten aanzien van de energietransitie. Eerst zal een Omgevingsvisie moeten worden opgesteld om de doelstellingen en kaders voor Stadskanaal helder te maken. Daarnaast zullen de onderzoeken en afspraken binnen de regionale Energiestrategie (RES) 2.0 hierbij een rol spelen. Dit wordt daarom niet verder uitgewerkt in dit plan-MER. Stadskanaal is onderdeel van de energieregio Groningen, waarvoor op 1 juli is de RES 1.0 is vastgesteld. Hierin zijn voorzieningen voor grootschalige windenergie niet toegestaan binnen de gemeente Stadskanaal.

Wel zijn de gerealiseerde, in aanbouw zijnde en reeds vastgestelde plannen voor zonneparken meegenomen in het bod van Stadskanaal in de RES 1.0. Vooralsnog is er geen extra opgave voor Stadskanaal bekend. Als vervolg op de RES 1.0 zal nu in regionaal verband worden gewerkt aan RES 2.0. Klimaatadaptatie heeft betrekking op klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van de openbare ruimte. Klimaatverandering kan leiden tot schade en slachtoffers, met als uiteindelijk gevolg verslechtering van de economische concurrentiepositie. Voorbeelden hiervan zijn overstromingen en wateroverlast door extreme buien, hittestress, droogte en andere weersomstandigheden. Op basis van de Overstromingskaart blijkt dat binnen de gemeente Stadskanaal geen wateroverlast verwacht wordt bij een doorbraak in de primaire waterkering. Wel kan er bij extreme neerslag water op straat komen te staan. Binnen de gemeente kunnen situaties voorkomen tussen 10 en 30 cm en op sommige locaties meer dan 30 cm. Ten aanzien van Hittestress zijn er geen knelpunten voorzien. Met betrekking tot het thema droogte zijn er gebieden binnen de gemeente Stadskanaal waar ten gevolge van droogte bodemdalingseffecten zijn te verwachten. Binnen deze gebieden zijn landbouw-percelen gelegen, waar door droogte sprake kan zijn van een matige reductie van de gewasopbrengsten.

De beperkte uitbreidingsmogelijkheden in het planvoornemen kunnen resulteren in een toename van het verhard oppervlak, waardoor bij extreme buien het hemelwater niet kan infiltreren. Vanwege de huidige beleid en wetgeving dient de toename van het verhard oppervlak reeds te worden gecompenseerd, waardoor geen significante effecten worden verwacht bij extreme neerslag en wordt het planvoornemen neutraal beoordeeld.

19/113

Door het toevoegen van bebouwing kan ook de gevoelstemperatuur in de bebouwde omgeving toenemen, dit zal met name het geval zijn binnen de bebouwde komen, maar betreft vooral het opvullen van onbenutte kavels op de bedrijventerreinen zal zonder maatregelen bijdragen aan hittestress op die locatie, maar dit betreft geen woonomgeving zodat ook dit neutraal wordt beoordeeld. Aanbevolen wordt om zowel bij nieuwe bouwtitels als bij het invullen van de bedrijfskavels in te zetten op een groene inpassing, bijvoorbeeld door natuurinclusief te bouwen. De trend ten aanzien van opbrengstreductie voor gewassen in het landelijk gebied, zoals geschetst in de klimaatatlas, wordt niet beïnvloed door het planvoornemen, daarmee wordt het planvoornemen beoordeeld met neutraal. Voor het alternatief maximale planmogelijkheden geldt dat het omzetten van akkerbouw naar veeteelt niet tot meer verhard oppervlak leidt. De effecten met betrekking tot wateroverlast en droogte zijn daarom vergelijkbaar met het planvoornemen. Ten aanzien van hittestress zijn de effecten ook vergelijkbaar met het planvoornemen. Het opvullen van bedrijventerreinen met de maximale milieucategorie heeft hier geen invloed op. Met het uitvoerbaar alternatief blijft de huidige feitelijke situatie gehandhaafd. Dat betekent dat er geen effecten optreden, maar ook geen verbetering ten opzichte van de referentiesituatie.

Dit alternatief wordt beoordeeld met neutraal op zowel wateroverlast, droogte als hittestress.

0.7

Conclusie

In dit planMER zijn de milieueffecten onderzocht van het nieuw vast te stellen plan (het planvoornemen), vergeleken met de referentiesituatie. Ook de effecten van de maximale planmogelijkheden, bestaande uit de realistische, maximale invulling van alle flexibele regelingen, zijn onderzocht. Uit de onderzoeken blijkt dat zowel het planvoornemen als de maximale plan-mogelijkheden niet uitvoerbaar zijn vanuit de huidige stikstofwet- en regelgeving: door ontwikkelingsmogelijkheden op te nemen voor veehouderijen waarbij de stikstofemissies zouden kunnen toenemen, neemt de stikstofdepositie op reeds overbelaste, beschermde natuurgebieden toe. Dit leidt tot de negatieve scores in de onderstaande tabel. Daarom is gekozen om een uitvoerbaar planalternatief te onderzoeken. Dit uitvoerbaar plan alternatief legt de huidige feitelijke situatie vast en biedt geen ruimte voor groei van het aantal dierplaatsen. Dit wordt vooral gerealiseerd door: ● Geen wijzigingsbevoegdheden voor vergroting van de agrarische bouwvlakken op te nemen. ● Geen omschakelingsmogelijkheden van akkerbouw naar veehouderij op te nemen binnen de agrarische bestemmingen. ● Geen nieuwe agrarische bouwvlakken mogelijk te maken. ● Geen nieuwe agrarische gronden te bestemmen.

● Voorwaarden te koppelen aan de uitbreiding/wijziging van bestaande veehouderijen binnen de bouwvlakken (bijvoorbeeld toename van dieraantallen of wijziging van diersoort is alleen mogelijk na interne saldering, waarbij ook effecten vanwege beweiding worden meegewogen en geen toename van de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden is te verwachten). ● Voorwaarden te koppelen aan het in gebruik nemen van de onbenutte ruimte op bedrijventerreinen, voor bepaalde soorten bedrijven op met name Dideldom en bedrijvenpark Stadskanaal, waarbij vooraf moet worden aangetoond dat er geen toename van de stikstofdepositie ontstaat. De voorwaarden hebben betrekking op het “nee, tenzij principe”: de betreffende activiteit is niet toegestaan tenzij is aangetoond dat met alle maatregelen (technische maatregelen of interne saldering) op voorhand is aangetoond dat aan de vigerende stikstof wet- en regelgeving is voldaan.

20/113

Tabel 0-3 Samenvattende effectbeoordeling

Thema

Beoordelingscriteria

Planvoornemen

Alternatief maximale planmogelijkheden

Uitvoerbaar alternatief

Natuur

Verzuring/vermesting Natura 2000

-

-

0

Natuurnetwerk

0

-/0

0

Effecten op beschermde soorten

0

0

0

Ontsluiting/ bereikbaarheid

0

0

0

Veiligheid

0

0

0

Geur

Kans op toename geurhinder

0

-/0

0

Luchtkwaliteit

Concentraties NOx, PM10, PM2,5

-/0

-

-/0

Geluid

Effecten op geluidbelasting wegverkeer

0

0

0

Effecten op aantal belaste woningen

0

0

0

effecten op geluidbelasting industrie

0

0

0

toename plaatsgebonden risico

0

0

0

toename groepsrisico

0

0

0

Gezondheid

Effecten op gezondheid

0

-/0

0

Landschap, Cultuurhistorie en Archeologie

Aantasting landschappelijke waarden

0

0

0

Aantasting culthistorische waarden

0/+

0/+

0/+

Verstoring archeologische waarden

0

0

0

Bodem

Effecten op grondwaterkwantiteit

0

0

0

Effecten op grondwaterkwaliteit

0

-/0

0

Voorkomen van verontreiniging

0

0

0

Effecten op oppervlaktewaterkwantiteit

0

0

0

Effecten op oppervlaktewaterkwaliteit

0

-/0

0

Effecten op de waterkering

0

0

0

Wateroverlast

0

0

0

Hittestress

0

0

0

Droogte

0

0

0

Verkeer

Externe veiligheid

Water

Klimaatadaptatie

Geconcludeerd wordt dat het voorkeursalternatief bestaat uit het uitvoerbaar planalternatief. Er zijn geen mitigerende maatregelen nodig. Wel wordt aanbevolen: ● Zowel bij nieuwe bouwtitels als bij het invullen van de nu nog lege bedrijfskavels in te zetten op een groene inpassing, bijvoorbeeld door natuurinclusief te bouwen. ● Een monitoringstool op te stellen om bedrijfssluitingen en wijzigingen van veehouderijen bij te houden, zeker ook omdat bij vernieuwing van stallen of wijziging in het aantal dierplaatsen een reductie op het aandeel stikstofemissie kan opleveren. ● De ontwikkeling van verkeer van en naar de bedrijventerreinen Dideldom en Stadskanaal te monitoren, zodat bij een grote toename bijvoorbeeld kan worden overwogen een alternatieve routering aan te geven.

21/113

INHOUD 0.

1.

2.

Samenvatting

3

0.1

Doel van het plan en het MER Aanleiding Waarom een MER Procedure

3 3 3 3

0.2

Onderzoeksaanpak Toetsingskader Te onderzoeken situaties

4 5 6

0.3 0.4 0.5

Referentiesituatie planvoornemen Alternatieven Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar alternatief

7 9 10 10 10

0.6

Milieueffecten ecologie Woon- en leefklimaat Overig milieuaspecten

10 10 12 18

0.7

Conclusie

20

Inleiding

26

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

26 27 27 28 28

Aanleiding Doel MER en procedure Advies en inspraak NRD Vervolgbesluiten Leeswijzer

Kaders voor het Chw bestemmingsplan

29

2.1 2.2

Provinciale Omgevingsverordening Overig nationaal en regionaal beleid NOVI Visie Landbouw natuur en voedsel: waardevol en verbonden Regiodeal Natuur inclusieve Landbouw met bijbehorend Noord Nederlands programma Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie Toekomstagenda Groningen Regionaal woon- en leefbaarheidsplan Oost-Groningen RES 1.0

29 29 29 30 30 30 31 31 31

2.3

Gemeentelijk beleid De hoofdstad van de Veenkoloniën, pionieren in de proeftuin: Actualisering Toekomstvisie Stadskanaal 2025 Woonvisie Stadskanaal 2020-2025 Beleidsnotitie ‘Stadskanaal op zon’

31

22/113

31 31 32

3.

4.

2.4

Autonome ontwikkelingen Trends Projecten en plannen

33 33 34

2.5

Randvoorwaarden voor Chw bestemmingsplan

35

Opzet PlanMER

36

3.1 3.2

Algemene opzet Plan- en studiegebied Het plangebied Studiegebied

36 37 37 38

3.3

Referentiesituatie Stedelijk gebied Bedrijventerreinen Landelijk gebied

39 39 40 44

3.4

Planvoornemen Stedelijk gebied Bedrijventerreinen Landelijk gebied

48 49 50 50

3.5

Alternatieven Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief

52 53 53

3.6

Sectorale onderzoeken

53

Ecologie

55

4.1

Toetsingskader Wet natuurbescherming Provinciale regels: Omgevingsverordening Groningen Beoordelingskader

55 55 56 57

4.2

Referentiesituatie Gebiedsbescherming Bijzondere en beschermde soorten

57 57 59

4.3

Planvoornemen Gebiedsbescherming Bijzondere en beschermde soorten Conclusie

60 60 61 61

4.4

Alternatief maximale planmogelijkheden Gebiedsbescherming Bijzondere en beschermde soorten Conclusie

61 61 62 62

4.5 4.6

Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

62 64

23/113

5.

6.

Woon- en leefklimaat

65

5.1

Verkeer en mobiliteit Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatieven Samenvattende effectbeoordeling

65 65 65 67 68 69

5.2

Geurhinder Toetsingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

69 69 71 72 72 72 73

5.3

Luchtkwaliteit Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

73 73 74 77 77 77 78

5.4

Geluid Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

78 78 79 82 83 83 83

5.5

Externe veiligheid Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

84 84 85 90 90 90 90

5.6

Gezondheid Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

91 91 91 93 93 93 93

Overige milieuaspecten

94

6.1

94 94

24/113

Landschap, cultuurhistorie en archeologie Beoordelingskader

6.2

6.3

6.4

7.

Referentiesituatie Planvoornemen en alternatieven Samenvattende effectbeoordeling

95 97 97

Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

98 98 99 99 99 100 100

Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Alternatief maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar planalternatief Samenvattende effectbeoordeling

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=5e5b4adb-a010-4184-98b4-d9f1ce20e4cb