CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 6. Nota zienswijzen ontwerp o-OVisie 6-10-2025

Raadsvergadering 8 december 2025, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Omgevingsvisie Stadskanaal34.937 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Landbouw en landschap Wij ondersteunen de beleidskeuze om in Stadskanaal geen grotere agrarische bouwpercelen dan 2 hectare toe te staan en het uitsluiten van groei van de (intensieve) veehouderij. Voor de intensieve veehouderij stellen wij voor om nog een stap verder te gaan en te werken aan een afbouw. Uiteraard moet dit in samenhang met het bieden van een toekomstperspectief voor de boer. Wat ons betreft ligt de focus daarbij op natuurinclusieve landbouw. 69

Reactie gemeente: Het afbouwen van de intensieve veehouderij wordt geopperd. De gemeente ziet geen directe noodzaak om deze veehouderij af te bouwen, wel richten we ons op het niet vergroten van het aantal dieren. f. Veenkoloniën Een belangrijk deel van het landelijk gebied van Stadskanaal maakt onderdeel uit van de Veenkoloniën. Een gebied dat hoofdzakelijk in gebruik is bij de landbouw. Goed dat de visie in gaat op de uitdagingen in het gebied zoals de verslechtering van de bodemkwaliteit, waterbeschikbaarheid en nieuwe teelten, zoals grondstoffen voor biobased bouwen. Er is ook aandacht voor de negatieve invloed van bestrijdingsmiddelen (van bollen- en lelieteelt) op de bodem- en waterkwaliteit. De gemeente wil aan de slag met regels. Maak dit concreet en begin bij toepassen van het voorzorgsbeginsel door (nietbiologische) sierteelt uit te sluiten rondom kernen, natuurgebieden en op waardevolle essen in Westerwolde. Kijk ook kritisch naar het gebruik van chemie in de (zetmeel)aardappelteelt. Hier is nu te weinig aandacht voor. In de Veenkoloniën liggen ook nog veel kansen om de biodiversiteit te versterken binnen de bestaande landschappelijke structuur van diepen en wijken. Struwelen en lage vegetatie en het versterken van groen in de linten kan prima samen met behoud openheid. Op slimme plekken nieuw bos kan juist ook openheid benadrukken (contrast versterken).

Dit is nu nog onderbelicht en past ook goed bij de ambities zoals vastgelegd in het plan 'Toekomst Landelijk Gebied Groningen' zoals vorig jaar vastgesteld door de provincie. In het gebied van de oude zandgronden en in Westerwolde wil Stadskanaal het relatief kleinschalige karakter behouden en ziet men kansen voor kansrijke neventakken. Zet hier in op natuurinclusieve landbouw in combinatie met versterking van de landschappelijke kwaliteiten en biodiversiteit. Bied daarbij ook ruimte aan agroforestry, deze landbouwtak biedt mogelijkheden voor zowel veehouders als akkerbouwboeren om hun bedrijf toekomstbestendig te maken en bij te dragen aan klimaat- en biodiversiteitsdoelen. In onze 'kennisbundel Agroforestry vlottrekken met overheden 21’ is hierover meer te lezen. Met name in het beekdal van de Mussel Aa liggen veel kansen om in aansluiting op de 'NNN' van Westerwolde (Ruiten Aa) het gebied te versterken. Dit draagt bij aan de biodiversiteit maar ook aan een aantrekkelijker recreatief landschap. In de visie is hier ook aandacht voor en wordt in eerste instantie de bal bij de provincie gelegd. Neem als gemeente waar mogelijk hier ook de regie samen met de inwoners en ondernemers van dit gebied en maatschappelijke organisaties. Maak de ambities beter zichtbaar op de visiekaart.

Het beeklandschap langs de Mussel Aa is op de kaart nu een smalle strook en onderscheid zich niet van het Mussel Aakanaal. Reactie gemeente: Er worden veel suggesties gedaan voor nadere uitwerking van onze omgevingsvisie. Deze voeren op dit moment te ver om mee te nemen in dit langetermijnkaderstellende document. Het is passender om dit te betrekken bij nader uitwerking van het beleid in bijvoorbeeld een wijziging van de omgevingsvisie of een programma voor het gebied van de Veenkolonieën en Westerwolde. De suggesties nemen we ter harte. g. Natuur, groen en recreatie "Stadskanaal wil een actieve bijdrage leveren aan het vergroten van de ecologie en biodiversiteit en de verbinding tussen groen en blauw". Deze ambitie is niet alleen bekeken vanuit de mens maar ook vanuit plant en dier. Hiermee onderscheid Stadskanaal zich positief van veel andere gemeenten. In de visie is ook aandacht voor groen in de kern Stadskanaal. Er wordt gesproken over het verbinden en beschermen van groenzones onder de noemer 'Groennetwerk Stadskanaal'. Dit is een mooie ambitie. Groen in de woonomgeving draagt bij aan een gezonde leefomgeving, meer biodiversiteit en klimaatadaptatie. De 70

uitgangspunten voor een groene long en groene wig zijn een goede basis. Koppel hier ook een planologisch regime aan (zoals in GES van gemeente Groningen). Begin bijvoorbeeld in de 'groene long' met regels die natuurwaarden borgen en bouwen/activiteiten met negatieve impact beperken. Reserveer in het overgangsgebied (zone 3) voldoende ruimte voor een robuuste groenstructuur (als verbinding tussen zone 1 en 2). Omdat het gebied als zeer geschikt voor woningbouw en sociale functies wordt geacht bestaat de kans dat groen als restpost wordt ingevuld. Reactie gemeente: Wat betreft het groen in de kernen: vanuit het Pagedal loopt een groenstructuur door het stedelijk gebied van Stadskanaal tot aan het centrum. Deze ‘groene long’ zorgt ervoor dat ook voor de inwoners die in het verstedelijkte gebied wonen openbaar groen altijd dichtbij is. De groene long houden we groen en daarin staan we geen uitbreiding van het bebouwd oppervlak toe, tenzij een uitbreiding op andere wijze kan worden gecompenseerd of het al bestaande besluiten voor nieuwe bebouwing betreft. De groene long is op dit moment al beschermd in het omgevingsplan van de gemeente Stadskanaal, doordat er veelal een natuur-, bos- of groenbestemming is opgenomen. In gebied 2 wordt met de groenwaarden rekening gehouden bij het maken van woningbouwplannen.

Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen.

20. TenneT Zienswijze a. algemeen Deze zienswijze heeft betrekking op de gereedheid van een concept omgevingsvisie en een bijbehorende Omgevingseffectrapportage, zoals bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet en is in reactie op het besluit op officielebekendmakingen.nl van 23-05-2025 met identifier "gmb-2025-229191." Als vooroverleg partner willen wij onze dank uiten voor het feit dat wij in het vooroverlegtraject reeds zijn meegenomen. Onderstaand treft u onze opmerkingen aan. Binnen uw gemeente bevinden zich diverse hoogspanningsverbindingen en een hoogspanningsstation (110 kV) welke onderdeel uitmaken van het landelijk hoogspanningsnet en die in beheer en eigendom zijn van TenneT, zie bijlage 1 voor een overzichtskaart van onze assets in uw gemeente. Voor uw informatie is eventueel een DWG/SHP/PNG-bestand op te vragen via e-mail bij ruimtelijkeplannen@tennet.eu. Bij de Elektriciteitswet 1998 (de 'E-wet') is TenneT aangewezen als beheerder van het landelijk hoogspanningsnet, welke aangeduid is als vitale infrastructuur. Zij is daarmee verantwoordelijk voor een ongestoorde werking van dit net om daarmee de levering van elektriciteit zo goed mogelijk te kunnen garanderen.

In dat kader is het optimaal beheren, onderhouden en veiligstellen van nieuw te realiseren en gerealiseerde assets ten behoeve van een ongestoorde ligging en aanwezigheid daarvan gedurende de gehele levensfase een zeer belangrijke kerntaak van TenneT. Uitgangspunt daarbij is dat deze vitale infrastructuur een

71

gepaste bescherming verkrijgt en behoudt in ruimtelijke plannen en besluiten die worden op- en vastgesteld voor zowel de onder- als bovengrond. Dit alles met als doel deze infrastructuur niet te verstoren en deze op een effectieve en efficiënte manier in stand te kunnen houden en beheren. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. b. Vitale infrastructuur bewaren Het bovenstaande brengt met zich mee dat TenneT u verzoekt om op een passende wijze rekening te (blijven) houden met de aanwezigheid van deze bestaande vitale infrastructuur in uw gemeente en eventuele doorwerking naar een omgevingsplan. Door de aanwezigheid van de verschillende hoogspanningsverbindingen en/of hoogspanningsstations vormt TenneT namelijk één van de ruimtevragers en belanghebbenden binnen uw gemeente. Deze bestaande assets wensen wij op een juiste manier planologisch te borgen en te behouden ten behoeve van de leveringszekerheid. Deze ruimtelijke functie is deels doorvertaald op de verbeelding van de Omgevingsvisie. Met name bij de relatief grootschalige hoogspanningsinfrastructuur kan het waardevol zijn het bestaande en eventuele toekomstige ruimtebeslag op te nemen. TenneT verzoekt toevoeging van deze functie op de verbeelding te overwegen, zodat een zorgvuldige belangenafweging kan worden gemaakt.

Reactie gemeente: In de netvisie van TenneT richting 2040 is geen nieuwe infrastructuur van in onze gemeente voorzien, anders dan het verwijderen van de bovengrondse lijn Veendam-Gasselte, met een nieuwe ondergrondse kabel. Alle bestaande infrastructuur kent een passende bescherming in ons CHW-bestemmingsplan. In de toekomst zullen wij in het kader van de pMIEK structureel in overleg blijven met onder meer indiener om nieuwe ontwikkelingen tijdig te agenderen. We nemen geen nadere aanduiding op de visiekaart op, want de term ‘andere infrastructuur’ is erg breed en onvoldoende te definiëren. Bovendien is de kaart van een hoger abstractieniveau dan gevraagd waardoor dit niet past. Er wordt overigens geen nieuwe infrastructuur voorzien in de netvisie van TenneT richting 2040, waardoor dit onderdeel niet voldoende relevant is voor opname op de kaart. c. Energietransitie en investeringsplan De komende decennia gaat de energievoorziening in Nederland fors veranderen. Een stabiel en toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk wordt nog meer noodzakelijk vanwege de afnemende beschikbaarheid van fossiele brandstoffen en de opkomst van nieuwe energiebronnen. Met het oog op de Energietransitie kunnen er de komende jaren diverse netuitbreidingen/wijzigingen gaan plaatsvinden. Eveneens vanwege de klimaatadaptatie zullen er wellicht aanpassingen aan het net noodzakelijk zijn.

Hiervoor is ruimte nodig. In het Investeringsplan (IP) 2024-2033 van TenneT staan de toekomstige ontwikkelingen opgenomen voor Nederland. Het IP is via onderstaande link in te zien en/of te downloaden. https://www.tennet.eu/nl/bedrijf/publicaties/investeringsplannen/. Om toekomstige ontwikkelingen zo snel mogelijk uit te kunnen voeren, is het gewenst om dit ruimtebeslag op te nemen c.q. te vermelden in uw visie. Reactie gemeente: In zowel het huidige investeringsplan en de netvisie 2040 is voor de gemeente Stadskanaal geen nieuwe hoogspanningsinfrastructuur opgenomen. Wat ons betreft is daarmee geen directe noodzaak, voor zover dit al duidelijk is, toekomstig ruimtebeslag in de Omgevingsvisie op te nemen.

72

d. Opmerkingen, situaties en leveringszekerheid Na het doornemen van uw visie, willen we graag aanvullende aandacht vragen voor de volgende ontwikkelingen die plaatsvinden ter plaatse of in de nabijheid van bestaande verbindingen of in de nabijheid van hoogspanningsstations. Bij de vormgeving van deze ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met de bestaande hoogspanningsinfrastructuur. Voor uw informatie zijn in onderstaande alinea’s situaties aangegeven die de leveringszekerheid en veiligheid (nadelig) van bestaande infra kunnen beïnvloeden en daardoor uitval kunnen veroorzaken. Grootschalig falen van het landelijk hoogspanningsnet kan leiden tot maatschappelijke ontwrichting. Aan het voorkomen daarvan draagt een goede publiekrechtelijke bescherming bij. Bij deze het verzoek om ontwikkelingen die mogelijk de betrouwbaarheid en veiligheid van het functioneren kunnen schaden, vooraf af te stemmen met TenneT en pas toe te staan na een verkregen schriftelijk advies van TenneT. Eveneens verzoeken we om de toe te passen werkwijze (bijvoorbeeld voor kleinschalige windturbines, BRZO-bedrijven) op te nemen in uw handboek. Reactie gemeente: In ons omgevingsplan gemeente Stadskanaal hebben wij de bestaande energieinfrastructuur vastgelegd en beschermd middels zones en regels.

Als er (grootschalige) ontwikkelingen plaatsvinden binnen zo’n zone, overlegt de gemeente standaard vooraf met Tennet over hun belang. Het planologisch regiem ten aanzien kleinschalige windturbines is in dit genoemde omgevingsplan opgenomen evenals een regeling voor risicovolle inrichtingen en voor (beperkt) kwetsbare objecten. Voor enkele afwijkingsmogelijkheden en voor bouw- en gebruiksactiviteiten binnen de zones van kabels- en leidingen is de voorwaarde opgenomen dat er eerst met de beheerder van de leiding overlegd moet worden. e. Geluidsregimes en Hoogspanningsstations: Wij constateren dat de omgevingsvisie melding maakt van verschillende geluidsregimes binnen de gemeente, met name rondom bedrijventerreinen. Gezien de aanwezigheid van een 110 kV hoogspanningsstation binnen de gemeentegrenzen, achten wij het van groot belang dat in het toekomstige omgevingsplan (OP) de regelgeving omtrent geluid in de directe omgeving van dit station expliciet wordt afgestemd met de beheerder van de hoogspanningsinfrastructuur, doorgaans TenneT TSO B.V. Een dergelijke afstemming is essentieel om mogelijke toekomstige knelpunten te voorkomen en de ongestoorde werking van deze cruciale infrastructuur te waarborgen.

Wij verzoeken de gemeente om ons in een vroeg stadium te betrekken bij de ontwikkeling van de geluidregels in het omgevingsplan mits deze betrekking kunnen hebben op hoogspanningsinfrastructuur. Reactie gemeente: Wij zullen bij het opstellen van het omgevingsplan vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. f. Ontwikkelingen ter plaatse van onze assets: De omgevingsvisie schetst diverse ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder woningbouw nabij Dideldom en het Tweede Boerendiep, evenals uitbreidingen van Bedrijvenpark Stadskanaal en de ontwikkeling van Makeport Mercurius op Dideldom. In het licht van de aanwezige 110 kV hoogspanningsverbinding en het 110 kV hoogspanningsstation binnen de gemeente, benadrukken wij nogmaals het belang van vroege en continue afstemming tussen de gemeente en de beheerder van de hoogspanningsinfrastructuur bij alle ruimtelijke plannen die de directe omgeving van deze assets betreffen. Dit stelt ons in staat om tijdig de potentiële impact van deze ontwikkelingen te beoordelen, te adviseren over noodzakelijke veiligheidsafstanden en de toegankelijkheid voor

73

onderhoud te garanderen. Wij verzoeken de gemeente om ons te informeren zodra de concrete locaties en aard van de geplande ontwikkelingen in de nabijheid van onze infrastructuur nader zijn bepaald. Reactie gemeente: Wij zullen bij de verdere ontwikkeling van de genoemde aspecten vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. g. Gezondheid en Magneetvelden: Met betrekking tot mogelijke gezondheidseffecten in relatie tot elektromagnetische velden is het van belang te benadrukken dat dergelijke infrastructuur potentiële risico's met zich mee kunnen brengen voor de gezondheid van omwonenden alsmede mogelijke interferenties teweeg kunnen brengen met al dan niet bestaande apparatuur. Het is daarom aan de raad om een of meerdere standpunten in te nemen over hoe met deze potentiële risico's wordt omgegaan binnen de gemeentelijke omgevingsvisie en toekomstige besluitvorming. Dit omvat het afwegen van de voordelen van de projecten tegen de mogelijke gezondheidsrisico's en het bepalen van de mate waarin voorzorgsmaatregelen en risicocommunicatie gewenst en noodzakelijk zijn. In het kader van haar projecten die de fysieke leefomgeving veranderen, geeft TenneT aan de voorgeschreven voorzorgsmaatregelen in acht te nemen. Wij zijn uiteraard bereid om de gemeente te voorzien van relevante en actuele informatie ten aanzien van dit onderwerp.

Reactie gemeente: Op dit moment zien wij geen aanleiding om de omgevingsvisie aan te vullen met informatie of regels over het beperken van mogelijke hinder van magneetvelden. Het omgevingsplan is hiervoor meer geschikt omdat dat een juridisch afwegingskader is voor omgevingsvergunningen. Wij zullen waar mogelijk bij de verdere ontwikkeling van de genoemde ontwikkelingen vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. h. Klimaatadaptatie: Wij verwelkomen de nadrukkelijke aandacht die de omgevingsvisie schenkt aan klimaatadaptatiemaatregelen, zoals waterberging en het vergroenen van de openbare ruimte. Vanuit het perspectief van de aanwezige hoogspanningsinfrastructuur is het van belang dat bij de concrete implementatie van deze maatregelen rekening wordt gehouden met de mogelijke effecten op zowel de bovengrondse als de ondergrondse infrastructuur, inclusief hoogspanningskabels en het station. Wij zijn graag bereid om in een vroeg stadium met de gemeente mee te denken over de wijze waarop klimaatadaptatiemaatregelen in de nabijheid van onze assets op een veilige en technisch verantwoorde wijze kunnen worden gerealiseerd. Reactie gemeente: Wij zullen bij de verdere ontwikkeling van de genoemde aspecten vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. i.

Vogelweidegebieden Ondanks dat het niet specifiek in de visie wordt benoemd willen wij u erop attenderen dat bij het aanwijzen van vogelweidegebieden een grote kans bestaat op stijging van draadslachtoffers en dat dit het onderhoud van de hoogspanningsverbindingen bemoeilijkt. TenneT is hier geen voorstander van en vraagt derhalve uw medewerking om bij het aanwijzen van deze gebieden rekening te houden met de hoogspanningsverbinding(en).

74

Reactie gemeente: In de ontwerp-omgevingsvisie zijn geen vogelweidegebieden aangewezen waardoor deze opmerking niet speelt. In de Provinciale omgevingsverordening zijn wel akkerweidegebieden aangewezen, maar deze geven vooral instructies hoe om te gaan met grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen, zoals uitbreiding van agrarische bedrijven of nieuwvestiging van recreatieparken en niet zozeer over energievoorzieningen. De Provincie Groningen stelt dit beleid op, de gemeente heeft hier dan ook weinig tot geen besluitvormende rol in. j. Waterretentiegebieden Wij verzoeken medewerking om bij de eventuele aanwijzing van een waterretentiegebied rekening te houden met onze hoogspanningsverbindingen en af te stemmen met TenneT. Wanneer de ondergrond van masten en/of een kabel wijzigt, kan dit gevolgen hebben voor de leveringszekerheid en veiligheid van een hoogspanningsverbinding. Voor een bovengrondse verbinding kan er bijvoorbeeld instabiliteit ontstaan voor de masten door de vernatting van de bodem en hierop zijn de masten niet berekend ten tijde van aanleg. Ondergrondse hoogspanningskabels en masten van bovengrondse verbindingen moeten altijd bereikbaar zijn en blijven voor onderhoud en calamiteiten en als een gebied onder water komt te staan is dit niet het geval. Dit kan gevaarlijke situaties veroorzaken en belemmert TenneT in het beheer van de hoogspanningsverbindingen.

Bij het eventueel aanleggen van dijken en/of taluds (om het retentiegebied heen) dient er ook rekening te worden gehouden met hoogspanningsverbindingen in verband met wijzigende zetting van de grond, welke van invloed kan zijn op het niet goed (meer) functioneren van een leiding of mast. Ten tijde van de aanleg van een kabel of mast is dit berekend op de grondzetting. Reactie gemeente: Wij zullen bij de verdere ontwikkeling van de genoemde aspecten vroegtijdig met Tennet, de provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. k. Versterken/verhogen waterkeringen Indien er waterkeringen worden versterkt/verhoogd binnen de belaste strook van een hoogspanningsverbinding, dan verzoeken wij u om vooraf overleg met TenneT te plegen. Reden hiervoor is dat wij aan veiligheidsnormeringen moeten voldoen qua afstand tussen de ondergrond tot aan de draden van een hoogspanningsverbinding. Op deze manier kunnen wij toetsen of wij nog aan de normen voldoen of dat er wellicht een reconstructie van de hoogspanningsverbinding noodzakelijk is. Reactie gemeente: Voor zover er binnen waterkeringsgebieden een belaste strook van een hoogspanningverbinding zou zijn, zullen wij bij de verdere ontwikkeling van de genoemde aspecten vroegtijdig met Tennet, de provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen.

l. Natuurgebieden/Groen/NNN Bij de ontwikkeling en/of aanwijzing van een natuurgebied (groen) verzoeken wij ook rekening te houden met de hoogspanningsverbindingen. Binnen de belaste strook van een bovengrondse hoogspanningsverbinding mogen geen hoogopgaande beplanting of bomen worden aangebracht en/of verwijderd. Binnen de belaste strook van een ondergrondse kabel mogen geen diepwortelende struiken of bomen worden aangebracht en/of verwijderd. 75

Ook dit heeft te maken met de leveringszekerheid, de bereikbaarheid en de veiligheid van de omgeving. Wanneer bomen te hoog worden kunnen ze overslag veroorzaken en wanneer ze te diep wortelen kunnen ze rondom een kabel gaan wortelen. TenneT streeft naar een duurzame inrichting binnen de belaste strook door bijvoorbeeld heide en/of andere laagblijvende beplanting toe te staan. Reactie gemeente: In ons omgevingsplan gemeente Stadskanaal is een beschermende regeling opgenomen voor de hoog- en middenspanningsleidingen en een gebied daarom heen. In zoverre wordt al tegemoet gekomen aan dit aspect. De omgevingsvisie is geen geschikt document om dit te borgen omdat dit meer op hoofdlijnen wordt opgesteld. m. Zonne-energie De omgevingsvisie noemt zoekgebieden voor zonne-energie en de mogelijkheid van zonnepanelen op daken. In het kader van de veiligheid is het van belang dat bij de realisatie van zonneparken en dakinstallaties in belaste strook van onze hoogspanningsinfrastructuur (zowel bovengronds als ondergronds), er tijdig afstemming plaatsvindt met TenneT. Het is noodzakelijk dat TenneT de plannen kan toetsen of een realisatie van een park ook technisch uitvoerbaar, dan wel toelaatbaar is. Op het kabelbed van een ondergrondse verbinding is een zonnepark niet toegestaan.

Wij verzoeken de gemeente om ons te betrekken bij de planvorming van zonne-energieprojecten die in de directe omgeving van onze infrastructuur zijn voorzien. Reactie gemeente: Wij zullen bij de verdere ontwikkeling van de genoemde aspecten vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. n. Kleinschalige windturbines De omgevingsvisie staat erfmolens tot een maximale hoogte van 20 meter toe. Wij vragen de gemeente om in het omgevingsplan duidelijke richtlijnen op te nemen die de belangen van de aanwezige hoogspanningsinfrastructuur hierin meewegen en om ons te consulteren bij concrete initiatieven in de buurt van onze assets. Wij verzoeken de gemeente een beperkingsgebied op ten nemen in het omgevingsplan, ten opzichten van de aan te houden afstand tot een bovengrondse hoogspanningsverbinding en een hoogspanningsstation. Zie voor verdere uitleg de handreiking risicozonering windturbines (bijlage 2.) Reactie gemeente: In ons omgevingsplan gemeente Stadskanaal is een beschermende regeling opgenomen voor de hoog- en middenspanningsleidingen en een gebied daarom heen, ook als het gaat om de realisatie van kleinschalige windturbines. In zoverre wordt al tegemoet gekomen aan dit aspect. De omgevingsvisie is geen geschikt document om dit te borgen omdat dit meer op hoofdlijnen wordt opgesteld. o.

Windturbines De omgevingsvisie van Stadskanaal geeft aan dat grootschalige windparken op agrarische grond niet meer worden toegestaan, tenzij dit is overeengekomen in de Regionale Energiestrategie (RES). Wanneer windturbines in de omgeving van een hoogspanningsverbinding worden gepland, verzoeken wij u om bij de gebiedsaanwijzing rekening te houden met het 'Handboek Risico Zonering Windturbines' (zie bijlage 2). TenneT acht het risico van windturbines op haar infrastructuur acceptabel wanneer de afstanden conform dit handboek worden nageleefd. Indien niet aan de in het handboek genoemde afstanden kan worden voldaan adviseren wij u om contact op te nemen met TenneT via ruimtelijkeplannen@tennet.eu. 76

Reactie gemeente: Wij houden rekening met het advies en zullen bij de verdere ontwikkeling van de genoemde aspecten vroegtijdig met Tennet overleg voeren om hun belangen te kunnen inbrengen. p. Bedrijventerrein Bij de ontwikkeling van een bedrijventerrein verzoeken we om een uitsluiting van Seveso-inrichtingen (voorheen BRZO-bedrijven) in de directe nabijheid van hoogspanningsinfrastructuur. Als gevolg van de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen kan brand- of explosiegevaar aan de orde zijn. Dat kan de ongestoorde ligging of aanwezigheid van assets nadelig beïnvloeden. Voor TenneT geldt dat vooral Seveso-inrichtingen (voorheen BRZO (Besluit Risico Zware Ongevallen)- bedrijven met explosiegevoelige stoffen en/of brandbare materialen in de directe omgeving van invloed kunnen zijn op de leveringszekerheid. Reactie gemeente: In ons omgevingsplan gemeente Stadskanaal is een beschermende regeling opgenomen voor de hoog- en middenspanningsleidingen en een gebied daarom heen, ook als het gaat om het toestaan van risicovolle inrichtingen. Nieuwe risicovolle inrichtingen zijn in het algemeen in ons omgevingsplan uitgesloten. In zoverre wordt al tegemoet gekomen aan dit aspect. De omgevingsvisie echter is geen geschikt document om dit te borgen omdat dit meer op hoofdlijnen voor beleid van de komende 15 jaar wordt opgesteld. q.

Externe veiligheid Omdat assets van TenneT niet vallen onder de werkingssfeer van de wetgeving inzake externe veiligheid, is er geen onderzoek nodig voor het aspect externe veiligheid bij realisatie van hoogspanningsstations en verbindingen van TenneT. Dit wordt ondersteund doordat in onderzoek van TNO in 2010 is geconstateerd dat de omgeving van TenneT geen zodanige risico's ondervindt als gevolg van hoogspanningsstations. Dit omdat de effecten van de activiteiten op de stations nagenoeg altijd binnen de inrichtingsgrens van een station blijven. Het treffen van maatregelen (en het instellen van een onderzoek hiernaar) is dan ook in principe niet noodzakelijk. Er dient wel rekening te worden gehouden met de invloed van het falen van masten op de omgeving. Deze omgeving kan zijn een andere bovengrondse hoogspanningsverbinding of bijvoorbeeld een buisleiding. De masten kunnen dan een risicoverhogend object zijn. In dat geval is bijna altijd onderzoek nodig naar de mate waarin dit het geval is alsook naar wat het risico dan zou kunnen zijn. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. r. Energietransitie TenneT waardeert de ambities van de gemeente Stadskanaal op het gebied van de energietransitie, zoals beschreven in de ontwerp-omgevingsvisie en het OER.

Wij constateren dat beide documenten de noodzaak tot significante verzwaring en uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk erkennen om deze transitie mogelijk te maken (OER paragraaf 5.2 en 4.3.2; Omgevingsvisie paragraaf over bestaande wijken en woningen). Om de energietransitie te versnellen, is het cruciaal dat er in de verdere uitwerking van de omgevingsvisie en bij wijziging van het omgevingsplan voldoende ruimte wordt gereserveerd en geborgd voor de benodigde netinfrastructuur.

77

Reactie gemeente: In de netvisie van TenneT richting 2040 is geen nieuwe infrastructuur van in onze gemeente voorzien, anders dan het verwijderen van de bovengrondse lijn Veendam-Gasselte, met een nieuwe ondergrondse kabel. Alle bestaande infrastructuur kent een passende bescherming in ons CHW-bestemmingsplan. In de toekomst zullen wij in het kader van de pMIEK structureel in overleg blijven met onder meer indiener om nieuwe ontwikkelingen tijdig te agenderen. s. Staalkaart TenneT TenneT heeft, in samenwerking met Netbeheer Nederland, de staalkaart 'Elektriciteit en gas in het omgevingsplan' inclusief bijbehorende voorbeeldregels op. De staalkaart betreft een handreiking om gemeentelijke ambities in samenhang met ambities op het gebied van energievoorzieningen bij elkaar te brengen in het omgevingsplan. Bijgaand treft u de link aan waar u de Staalkaart kunt vinden: https://www.netbeheernederland.nl/publicatie/staalkaartnbnl-elektriciteit-en-gas-omgevingsplan-februari-2024. De Staalkaart is een ‘levend’ document en zal worden aangepast naar de kennis en ervaring die TenneT en gemeenten gaan opdoen met de Omgevingswet. TenneT nodigt uit om gebruik te maken van de Staalkaart bij het opstellen van een omgevingsplan en samen met u mee te denken in het op duurzame wijze opnemen van het hoogspanningsnet in omgevingsplannen.

U kunt hiervoor contact opnemen met de behandelaar van deze brief. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. t. Wijzigen functie van locatie Het wijzigen van een functie (of bestemming) kan nadelige gevolgen hebben voor een hoogspanningsverbinding. Er dient door ons getoetst te worden of wij nog voldoen aan de NENveiligheidsnorm. Voor de meeste functies/bestemmingen zijn verschillende afstanden geldig. Zo is de afstand voor 'verkeer' anders dan de afstand voor 'agrarisch' of bijvoorbeeld 'industrieterrein'. Het advies is dan ook om altijd afstemming met TenneT te hebben over gewenste ontwikkelingen. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. u. Vooroverlegpartner Aangezien wij al vooroverlegpartner zijn, zouden wij graag de samenwerking voortzetten bij toekomstige plannen of beleidsdocumenten die keuzes omvatten die relevant zijn voor het landelijke hoogspanningsnet. Door ons vroegtijdig bij deze plannen te betrekken, kunnen wij tijdig beoordelen of de veiligheid en leveringszekerheid van onze hoogspanningsverbindingen in het geding komen en of de plannen (technisch) uitvoerbaar zijn. Reactie gemeente: Wij zullen, net als nu gebeurt, in de toekomst bij toekomstige plannen of beleidsdocumenten blijven samenwerken met indiener van de zienswijze. Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven.

78

Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen.

21. ProRail Zienswijze a. algemeen Met veel interesse heeft ProRail kennisgenomen van de Ontwerp-omgevingsvisie gemeente Stadskanaal (hierna genoemd: de omgevingsvisie), dat u aan uw ketenpartners hebt aangeboden. De omgevingsvisie spreekt van ambitie en maakt keuzes om in de beperkte ruimte binnen uw gemeente, de grote opgaven en kansen op het terrein van bereikbaarheid, klimaat, wonen, werken en energie in samenhang te realiseren. ProRail heeft hier waardering voor. Met deze brief vraagt ProRail aandacht voor haar belangen en betrokkenheid bij de uitwerking van de omgevingsvisie in concrete omgevingsplannen. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. b. Het mogelijk toekomstige spoornetwerk en haar omgeving ProRail ziet bereikbaarheid van gemeenten als een samenspel tussen ruimtelijke keuzes en het mobiliteitssysteem. ProRail denkt graag vroegtijdig mee bij gemeentelijke ontwikkelingen in relatie tot ontwikkelingen van het toekomstige spoornetwerk. Door het besluit in de Voorjaarsnota om de MIRTVerkenning van de Nedersaksenlijn te starten, is de uitwerking van de reizigerstrein Veendam-Stadskanaal op pauze gezet, in de verwachting dat dit opgenomen wordt in het project Nedersaksenlijn. Binnen dat traject worden weer alle stakeholders, waaronder dus ook gemeente Stadskanaal, opnieuw betrokken.

Dit kan betekenen dat de locatie van het station Stadskanaal op een andere locatie komt dan de voorkeur van gemeente in de ontwerpomgevingsvisie. In de MIRT-Verkenning wordt de totale ontwerpopgave meegenomen. Er wordt gekeken naar voldoende ruimte voor stationsvoorzieningen zoals fiets- en auto-parkeren, naar sociale veiligheid en toegankelijkheid, de inpassing in de dienstregeling en de afstand van station tot de (toekomstig) bewoonde omgeving. Wij verzoeken u dan ook geen concrete locatie aan te wijzen voor het station, maar een zoekgebied, met de duiding dat dit onderdeel is van de genoemde MIRT-Verkenning. Tevens vraagt ProRail u om toekomstige uitbreidingen van het spoornetwerk mogelijk te houden en de toekomstige omgevingseffecten op de in de omgevingsvisie beoogde woon- en werklocaties te verminderen. Dit kan door het houden van de juiste afstand tot het spoor en door een zorgvuldig ruimtelijk ontwerp. Reactie gemeente: De tweede kamer heeft unaniem uitgesproken een station op Dideldom gerealiseerd te willen zien worden. Verder heeft Stadskanaal preliminair onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van Dideldom als stationslocatie (los van een spoortracé). Hieruit blijkt dat Dideldom een uitermate geschikte locatie is om een stationsomgeving te realiseren.

Met de kennis van nu benoemt de gemeente Dideldom dus als stationslocatie, mede vanwege de koppeling met Dideldom als algehele ontwikkellocatie voor onderwijs, wonen en cultuur. Bij het ontwikkelen van toekomstige woon- en werklocaties nabij het beoogde stationsterrein houden we ook rekening met en gaan in overleg met indiener over zijn belangen. 79

c. Voorkomen belemmeringen voor functioneren en veiligheid van het beoogde spoornetwerk ProRail wijst uw college op het feit dat het gebruik van gronden of percelen in eigendom en beheer bij ProRail niet kan zonder schriftelijke toestemming. Dit geldt ook voor bestaande rechten van ProRail op percelen van derden. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. d. Bureau Spoorbouwmeester Bureau Spoorbouwmeester is in 2001 op initiatief van de directies van NS en ProRail opgericht als een onafhankelijk adviserend orgaan voor ontwerp en vormgevingsopgaven binnen de spoorsector. Sinds het ontstaan van het bureau wordt aan en met het Spoorbeeld gewerkt, te vinden op www.spoorbeeld.nl. Waar mogelijk kunt u hiervan gebruik maken bij de uitwerking van de omgevingsvisie. Reactie gemeente: Bij de verdere ontwikkeling van het beoogde stationsterrein zullen wij waar mogelijk afstemmen met Bureau Spoorbouwmeester als gesprekspartner voor ontwerp en vormgevingsopgaven. e. Samen MIRT NSL uitwerken ProRail verzoekt u de omgevingsvisie in nauwe samenhang met de MIRT-Verkenning Nedersaksenlijn voor te bereiden. ProRail wenst u veel succes met de vaststelling van uw omgevingsvisie en de uitwerking daarvan in concrete plannen. Graag denkt ProRail vroegtijdig mee over plannen in de nabijheid van het spoor. Reactie gemeente: Wij bedanken, meedenken wordt op prijs gesteld.

Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen.

22. Waterschap Hunze en Aa’s Zienswijze a. Hoofdstuk 7.2 In hoofdstuk 7.2 staat een afbeelding met daarin 3 typen van peilbeheer. We vinden deze afbeelding niet helemaal passen bij de tekst die erboven staat. Je zou de afbeelding weg kunnen laten. 80

Reactie gemeente: Het betreft afbeelding 22 in paragraaf 6.1 van de omgevingsvisie (abusievelijk is er in de digitale versie op het dso een vernummering geweest). Het weglaten van de afbeelding is zullen wij overnemen nu deze blijkbaar geen verduidelijking geeft. We wijzigen de visie door de afbeelding 22 in paragraaf 6.1 en de verwijzing ernaar in de tekst te verwijderen. b. Hoofdstuk 8.3 b1. In hoofdstuk 8.3 wordt natuurontwikkeling komt wordt DPRA en water/ bodem sturend genoemd. Wij vroegen ons af of dit de juiste plek is voor deze 2 thema's. Naar ons idee zijn het bredere thema's die terug moeten komen in subhoofdstukken, of dat ze bijvoorbeeld een eigen kop zouden kunnen krijgen ergens in het stuk. Verder wordt er in 8.3 ook de groenblauwe dooradering besproken. Het gaat in dit stuk vooral over groen. Ik denk dat een stuk over het onderdeel blauw, dit een completer verhaal zou maken. Reactie gemeente: Vanwege de abusievelijke vernummering op het omgevingsloket moet paragraaf 8.3 waarschijnlijk 7.2 zijn. Het thema water en bodem wordt als uitdaging benoemd in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 is aandacht voor het toekomstbestendig en klimaatadaptief inrichten van de dorpen en wijken In 6.1 en 6.2 is er aandacht voor water en klimaat in het landelijk gebied. In combinatie met 7.2 is water en het principe van water en bodem sturend daarmee in deze omgevingsvisie goed geborgd. b2.

In hoofdstuk 8.3 staat ook een kop met 'Verbindingszone Mussel Aa'. Zou daar niet 'Verbindingszone Pagediep' moeten staan? Reactie gemeente: Vanwege de abusievelijke vernummering op het omgevingsloket moet paragraaf 8.3 waarschijnlijk 7.2 zijn. Gelet op de suggestie van indiener van de zienswijze zou de juiste benaming dan Mussel Aa en Pagediep moeten zijn. We wijzigen de tekst als volgt: In paragraaf 7.2 voegen we toe aan de koptekst ‘ Verbindingszone Mussel Aa’ de tekst: ‘en Pagediep’. Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. - We wijzigen de visie door de afbeelding 22 in paragraaf 6.1 en de verwijzing ernaar in de tekst te verwijderen. - We wijzigen de tekst in paragraaf 7.2 als volgt: In paragraaf 7.2 voegen we toe aan de koptekst ‘ Verbindingszone Mussel Aa’ de tekst: ‘en Pagediep’.

81

23. R. van der Burgh Bouwkunde en vormgeving Zienswijze a. Stimuleer functiewijziging en transformatie explicieter De omgevingsvisie benoemt functieverandering van bestaande gebouwen als eerste stap binnen de woningbouwladder. Wij zien in de praktijk echter dat dit proces regelmatig wordt vertraagd door planologische beperkingen of onduidelijke kaders vanuit jullie gemeente. Ons bureau is onder andere gespecialiseerd in hoogwaardige herbestemmingen van panden met beperkte huidige functie, bijvoorbeeld leegstaande winkels, loodsen of kantoorunits. Wij pleiten voor het expliciet faciliteren van deze transformaties in de visie door: • ruimere toepassing van functiewijziging in de kernzones; • snellere vergunningprocedures voor ontwerpgestuurde herbestemming; • actief beleid voor combinatieprojecten van wonen en werken. Belang voor de gemeente: hergebruik voorkomt leegstand en versnelt realisatie van duurzame woningen zonder het landschap aan te tasten. Reactie gemeente: Bij het wijzigen van het omgevingsplan of afwijken van het omgevingsplan voor het mogelijk maken van initiatieven die niet in het planologisch kader passen wil de gemeente zo snel mogelijk en zorgvuldig werken. De omgevingsvisie is niet het juiste podium om ruimtelijke procedures te versnellen.

Wat betreft herbestemming van panden geldt dat zowel in de kernen als in het landelijk gebied het beleid is om te werken met de ‘ja, mits’ gedachte. Daarbij hebben wij ook met ons woonbeleid rekening te houden als het gaat om het toevoegen van functies voor wonen en met het beleid voor de kernwinkelgebieden in de centra van Musselkanaal en Stadskanaal. Voor kleinschalige bedrijfsactiviteiten of beroepsactiviteiten aan huis is op dit moment al een goede regeling in het omgevingsplan aanwezig. Ook de kwaliteit van ingediende aanvragen om een omgevingsvergunning bepaalt de snelheid van afhandeling van een aanvraag. b. Creëer experimenteerruimte voor biobased en circulair bouwen in de gemeente Stadskanaal De ambitie van een circulaire gemeente in 2050 vraagt ruimte voor innovatie. Wij pleiten voor experimenteerruimte in de vorm van concrete pilotzones of tijdelijke bestemmingen, gericht op: • biobased en modulair bouwen; • hergebruik van materialen; • Tinyhouse initiatieven; • ontwerpconcepten met lage milieubelasting en hoge flexibiliteit. Als lokaal bureau ontwikkelen wij zulke concepten op kleine schaal, die snel uitvoerbaar zijn en als voorbeeldproject kunnen dienen voor bredere toepassing. Belang voor de gemeente: versnelt de transitie en trekt duurzaam ondernemerschap aan.

82

Reactie gemeente: Wij waarderen de suggestie om ruimte te creëren voor biobased en modulair bouwen, circulariteit en tinyhouse-initiatieven. Op dit moment zijn er al enkele initiatieven in behandeling rondom Tiny Houses, wij staan open voor nog andere ideeën. Daarnaast willen wij in de komende woonvisie en de daarop volgende uitwerking in het programma wonen een eerste aanzet geven voor beleid op dit terrein. Ook de bredere thema’s van biobased en circulair bouwen zijn het onderzoeken waard. c. Geef ook kleine ontwikkelaars een structurele rol De visie noemt samenwerking met woningcorporaties, maar noemt niet expliciet de rol van kleinere, flexibele ontwerp- en ontwikkelbureaus. Deze partijen – zoals wijzelf – zijn juist cruciaal voor: • kleinschalige herinrichting binnen dorpslinten; • flexwonen, tiny houses en seniorconcepten; • maatwerkoplossingen die snel uitvoerbaar zijn. Wij vragen om een plek in gebiedsgerichte aanpakken, overlegstructuren en beleidsontwikkeling. Belang voor de gemeente: benut lokale kennis, vergroot uitvoeringskracht en versnelt woningaanbod. Reactie gemeente: De gemeente streeft ernaar om waar mogelijk lokale partijen te betrekken bij beleidsontwikkeling en planvorming. De inzet van lokale kennis en betrokkenheid draagt bij aan een efficiënte uitvoering en kan de realisatie van woningbouwinitiatieven versnellen.

Tegelijkertijd is de gemeente gebonden aan de geldende aanbestedingsregels en het Didam-arrest. De gemeente dient hiertoe het doel om voor iedereen een gelijk speelveld te creëren. d. Versoepel gemengd gebruik: wonen én werken combineren De visie maakt onvoldoende ruimte voor hybride functiemodellen: woningen combineren met werkplekken, ateliers, zorg of micro-ondernemingen. In kanaalzones, historische linten en herstructureringslocaties liggen juist kansen voor hoogwaardige integratie van wonen en werken. Wij vragen ruimte in het beleid om deze combinaties mogelijk te maken, mits goed ingepast. Belang voor de gemeente: verhoogt leefbaarheid, benut ruimte dubbel en voorkomt functionele leegstand. Reactie gemeente: Op dit moment zijn er in het omgevingsplan gemeente Stadskanaal al diverse mogelijkheden voor kleinschalige ondergeschikte bedrijfsactiviteiten en beroepsactiviteiten bij een woning. Bovendien zit er van oudsher veel bedrijvigheid langs het lint in de Kanaalzone. Zo lang de bedrijfsactiviteiten niet op gespannen voet staan met de leefbaarheid langs het lint, blijft bedrijvigheid daar mogelijk. Om meer structuur te geven aan hoe wij als gemeente omgaan met de uitbreiding en nieuwvestiging van bedrijven, hanteren we onze in de omgevingsvisie in paragraaf 4.2 genoemde ladder voor bedrijvigheid.

Echter, als indiener van de zienswijze naast deze mogelijkheden meer kansen ziet, gaan wij in het algemeen graag in gesprek.

83

e. Laat architectonische kwaliteit zwaarder meewegen De omgevingsvisie richt zich begrijpelijk op aantallen woningen en duurzaamheid. Maar wij missen een duidelijke ambitie op het gebied van ontwerpkwaliteit, identiteit en ruimtelijke beleving. Dat terwijl Stadskanaal juist trots is op zijn historische structuren, kanaalzone en landschappelijke identiteit. Wij vragen om: • opname van een architectuurparagraaf of expliciete ontwerprichtlijnen; • erkenning van de meerwaarde van esthetisch sterke nieuwbouw en herontwikkeling; • ruimte voor ontwerpgestuurde gebiedsontwikkeling. Belang voor de gemeente: versterkt het imago van Stadskanaal als aantrekkelijke woonregio. Reactie gemeente: Bij elk nieuwbouwplan voor grotere ontwikkelingen betrekken wij nadrukkelijk de landschappelijke en stedebouwkundige kwaliteiten. Dit vertaalt zich in een landschapsinpassingsplan of een beeldkwaliteitplan. In zoverre is er wel aandacht voor. Wat indiener zal bedoelen, is dat hier aan de voorkant, op beleidsniveau, meer aandacht voor kan zijn. De huidige welstandsnota zal daartoe getransformeerd kunnen worden naar een nota ruimtelijke kwaliteit. Wij zullen dit opnemen in de omgevingsvisie als toekomstig uit te werken beleidskader.

We wijzigen de visie door aan paragraaf 4.1, eerste alinea, toe te voegen dat we de huidige welstandsnota zullen gaan omzetten naar een nota ruimtelijke kwaliteit waarin meer kader geboden wordt voor ontwerpkwaliteiten en ruimtelijke beleving. f. Ontwikkel de spoorzone als iconisch voorbeeldgebied Het Dideldomgebied bij het toekomstige station is genoemd als strategische locatie. Wij zien hier kansen om een voorbeeld te stellen in: • functiemenging; • duurzame bouw; • architectonisch hoogwaardige stedenbouw. Wij pleiten ervoor deze zone expliciet te benoemen als voorbeeldlocatie voor hoogwaardige, innovatieve ruimtelijke ontwikkeling. Ons bureau wil hier, eventueel met partners, actief aan bijdragen. Belang voor de gemeente: creëert een beeldbepalend entreegebied en versterkt de profilering van Stadskanaal richting regio. Reactie gemeente: Wij onderschrijven de oproep tot een gemend gebied waarbij functiemening mogelijk is en duurzame bouw & hoogwaardige stedenbouw wordt toegepast. Op verschillende manieren is dit opgenomen in de omgevingsvisie welke die kaders biedt tot verdere uitwerking van de beoogde gebiedsontwikkeling. Inmiddels is de komst van de Nedersaksenlijn bevestigd en zal de komende tijd verder worden geconcretiseerd middels het MIRT onderzoek.

Het toezeggen dat bureau van indiener hierbij zal helpen is niet mogelijk, nu we niet slechts één bureau hiertoe de kans mogen geven.

84

g. Versnel en verbeter het vooroverlegtraject bij initiatieven bij jullie gemeente. In de huidige praktijk merken wij dat de vooroverleggen met de gemeente Stadskanaal regelmatig onnodig lang duren en onduidelijkheden bevatten over toetsingskaders, interpretatie van beleid of vervolgprocedures. Dit werkt ontmoedigend voor initiatiefnemers — vaak particulieren of MKB — en zorgt ervoor dat projecten stilvallen of worden verplaatst naar andere gemeenten met snellere besluitvorming. Wij pleiten ervoor dat de omgevingsvisie expliciet benoemt dat de gemeente: • inzet op versnelde vooroverlegtrajecten met duidelijke responstermijnen; • actief begeleidt bij initiatiefplannen met één loket of casemanager; • experimenteert met versnelde procedures bij inbreidings- of herbestemmingsplannen van lokale initiatiefnemers. Belang voor de gemeente: dit voorkomt afhaken van lokale investeerders, stimuleert kwaliteit én versnelt woningbouwopgaven. Reactie gemeente: Genoemde suggesties geven aan dat de behandelsnelheid van vergunningen en vooroverleggen te laag ligt. Het is jammer dat dit zo ervaren wordt en wij zullen kijken waar wij beter en sneller de klant kunnen helpen bij het doorlopen van vergunningprocedures. Dit betreft echter procedurele aspecten van de vergunningverlening, geen beleidsmatige en zijn dan ook niet bedoeld om in een omgevingsvisie opgenomen te worden. h.

Geef ruimte aan tiny houses en soortgelijke woonvorm-innovatie De visie erkent de behoefte aan kleine, flexibele woonvormen (zoals tiny houses), maar stelt hier nog geen concreet kader of experimenteerlocatie voor op. Vanuit onze ontwerppraktijk merken we grote belangstelling bij starters, senioren en zorgorganisaties voor deze woonvormen. Deze woonvorm is qua bouwtijd een snelle en (goedkopere manier) om de woonvraag voor starters te vergemakkelijken. Wij vragen de gemeente: • in de visie ruimte te reserveren voor minimaal één of meerdere experimenteerzones voor tiny houses; • beleid op te stellen dat snelle plaatsing, modulaire opzet en collectieve woonconcepten mogelijk maakt; • ook op bedrijventerreinen (waar passend) deze woonvormen te overwegen in combinatie met lichte bedrijfsactiviteiten. Belang voor de gemeente: lost deels het woningtekort op, trekt jonge bewoners aan en maakt innovatie zichtbaar. Het creëren van een ‘tiny-house-hofje’ brengt ook een bepaalde saamhorigheid met zich mee wat weer positief bijdraagt op de ontwikkeling. Reactie gemeente: In de omgevingsvisie is in paragraaf 4.1 op blz. 20 het volgende opgenomen over verschillende mogelijkheden voor woningbouw: Elke vijf jaar wordt het beleid uitgeschreven in het woonprogramma, waarin alle woningopgaven terugkomen.

Hierbij kijken we ook naar kamerverhuur, tiny houses, woonwagenstandplaatsen, flexwonen, ligplaatsen voor woonschepen en de mogelijkheid om niet-wonen bestemmingen om te zetten in wonen. Zo kunnen we goed inspelen op de toenemende vraag naar flexibele en kleinere woningen en problematiek rondom bijvoorbeeld kamerverhuur. Hier is tekst over flexwoningen zoals een tiny house opgenomen, waardoor wij ook kijken naar deze vorm van wonen. Tevens maken wij op dit moment ook een woonvisie waarin wordt opgenomen het concretere beleid voor wonen, waaronder een afweging van mogelijkheden voor het realiseren van woonwagens/tiny houses/flexwoningen. Wij verwijzen dan ook naar de op te stellen woonvisie en de uitwerking ervan in een programma wonen. Daarbij houden we rekening met het feit dat starters en jonge huishoudens door het woningtekort een belangrijke groep op de woningmarkt zijn en we daar dan 85

ook expliciet aandacht aan zullen besteden in de woonvisie en het uit te werken programma wonen. Daarbij is de basis voor de woonvisie een gedegen, lokaal woningmarktonderzoek. We bevragen onze inwoners ook expliciet naar hun behoeften/wensen rondom tiny-houses en andere bijzondere woonvormen. i. Geef meer flexibiliteit in functies op bedrijventerreinen De huidige bestemmingsindeling op bedrijventerreinen is vaak te rigide. In de praktijk werken steeds meer ondernemers hybride: ze combineren showroom, werkplaats, kantoor, opslag en lichte woonfunctie. Met name in de zones met beeldkwaliteitspotentie (waterzijde, koplocaties, overgangsgebieden) zou meer functiemenging wenselijk zijn. Wij verzoeken de gemeente om: • meer vrijheid te bieden in bedrijfsfuncties, mits passend in de omgeving; • functieverandering naar (bedrijfs)wonen makkelijker mogelijk te maken op rustige delen van bedrijventerreinen; • ontwerpkwaliteit als toetsingscriterium toe te voegen voor dergelijke functiemenging. Belang voor de gemeente: vergroot de flexibiliteit, voorkomt leegstand, en maakt bedrijventerreinen aantrekkelijker en vitaler. Reactie gemeente: Het is een goede suggestie om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de flexibiliteit voor bedrijven te vergroten en om bedrijventerreinen aantrekkelijker en vitaler te maken.

In de praktijk zijn er op een bedrijventerrein vaak diverse functies mogelijk qua planologie, maar wat milieuregels betreft ligt dat op ons geluidgezoneerde industrieterrein Bedrijvenpark Stadskanaal wat complexer. Zo zijn er nu al op de zichtlocatie van dat bedrijventerrein zakelijke dienstverlening en perifere detailhandel mogelijk naast bedrijven tot en met categorie 2. Ook zijn er op grote delen van het terrein grootschalige sportactiviteiten mogelijk. Op andere bedrijventerrein zijn ook diverse functies mogelijk rekening houdende met de maximale bedrijfscategorie vanwege milieuregels. Wat betreft het omzetten naar burgerwonen geldt dat er voor bedrijventerreinen beperkte mogelijkheden zijn voor het combineren van bedrijfsfuncties omdat er voldoende afstand tot bedrijfsactiviteiten van derden moet blijven bestaan om een goed woon- en leefklimaat van de woning te garanderen en ook de bedrijfsmogelijkheden niet te beperken. j. Laat ruimte voor flexibelere woonoppervlaktes (onder de 100 m²) De gemeente lijkt in de praktijk (o.a. via toetsing en gesprekken) vaak uit te gaan van een minimum woonoppervlak van circa 100 m² bij nieuwbouwinitiatieven. In onze ogen is dit onnodig beperkend en werkt het kostprijsverhogend.

Niet iedere bewoner heeft behoefte aan 100 m² — zeker voor alleenstaanden, starters, senioren of begeleid wonen is een woonoppervlak tussen 50 en 85 m² vaak passender én betaalbaarder. Als ontwerp- en adviesbureau zien wij dagelijks dat het bieden van kwalitatief compacte woningen cruciaal is om: • projecten betaalbaar te houden voor een bredere doelgroep; • ruimte-efficiënt te bouwen (bijvoorbeeld bij inbreiding of in combinatie met andere functies); • beter aan te sluiten op de realiteit van vergrijzing en kleinere huishoudens. 86

Wij verzoeken de gemeente dan ook: • geen harde ondergrens te hanteren in woonoppervlak, tenzij dat planologisch of stedenbouwkundig gemotiveerd is; • ruimte te bieden aan kleinere woonunits binnen regulier woningbouwbeleid; • ontwerpkwaliteit en doelmatigheid leidend te maken boven oppervlaktenormen. Belang voor de gemeente: zorgt voor inclusieve woningbouw, lagere instapkosten, en meer differentiatie binnen woonwijken. Reactie gemeente: We onderschrijven het belang van een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de behoeften van verschillende doelgroepen, waaronder starters, alleenstaanden en senioren. We hanteren in principe een minimum woonoppervlak van circa 100 m², maar houden wel rekening met de actualiteit, zoals de veranderende vraag naar een gevarieerd woningaanbod en betaalbare woningen. In recente ontwikkelingen wordt al rekening gehouden met deze veranderende vraag. Daarnaast wordt de woonbehoefte vertaald in nieuw op te stellen woonbeleid. In dat beleid nemen we ook mee de geactualiseerde gegevens uit lokaal woningmarktonderzoek, waaronder de gewenste oppervlakte van een woning. k. Herzie de ligging of omvang van bestaande zonneparken bij strategische ontwikkellocaties Direct achter het bedrijventerrein aan de Rode Loper ligt een omvangrijk zonnepark.

Dit zonnepark ligt er inmiddels geruime tijd en vormt op dit moment een fysieke barrière voor verdere uitbreiding van het bedrijventerrein in zuidelijke richting. Daarmee belemmert het niet alleen het ruimtelijke groeipotentieel, maar ook de economische ontwikkelkansen van Stadskanaal op de lange termijn. Als lokaal ontwerp- en adviesbureau zien wij de groeiende behoefte aan: • extra ruimte voor bedrijven die binnen de bestaande terreinen geen plek meer vinden; • het uitplaatsen of herontwikkelen van locaties (bijv. richting A.G. Wildervankkanaal) naar nieuwe terreinen; • kansen voor innovatieve werk-/woonconcepten met goede bereikbaarheid. Wij verzoeken de gemeente: • in de visie expliciet te benoemen dat strategisch gelegen zonneparken periodiek worden geëvalueerd op hun belemmerende werking; • bij herziening van de zonneparkvergunning actief te sturen op een evenwichtige ruimtelijke verdeling, waarbij zon-op-dak en dubbel ruimtegebruik (bijv. boven parkeerplaatsen of waterbassins) de voorkeur krijgt; • ruimte te behouden rondom bestaande bedrijventerreinen voor toekomstige groei of functiewijziging. Belang voor de gemeente: voorkomt ruimtelijke blokkades, houdt bedrijventerreinen toekomstbestendig, en bevordert economische ontwikkeling.

Reactie gemeente: In de ontwerp-omgevingsvisie is exact dit punt opgenomen: we kijken naar ontwikkelruimte voor bedrijven op plekken waar nu nog tijdelijke zonneparken op bedrijventerreinen gevestigd zijn, lees de twee zonneparken aan de Gedempte Vleddermond en aan de oostzijde van bedrijvenpark Stadskanaal, dan wel het zonnepark op het Dideldomterrein. De visie voorziet dus al in het gevraagde. Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. 87

Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. We wijzigen de visie door aan paragraaf 4.1, eerste alinea, toe te voegen dat we de huidige welstandsnota zullen gaan omzetten naar een nota ruimtelijke kwaliteit waarin meer kader geboden wordt voor ontwerpkwaliteiten en ruimtelijke beleving.

24. VVBK Zienswijze a. algemeen De VVBK is tevreden over de positieve ontwikkeling die de gemeente Stadskanaal maakt ten aanzien capaciteit, kwaliteit en aandacht die de gemeente geeft aan het bedrijfsleven en het MKB. De samenwerking tussen de gemeente Stadskanaal en de VVBK is geïntensiveerd en verloopt informeel en formeel goed en prettig. De VVBK is ook betrokken geweest bij de opzet van de omgevingsvisie en ten aanzien van hoofdstuk 4 “Wonen en bedrijvigheid” de volgende zienswijzen: Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. b. Consortium voor wonen Ten aanzien van “Wonen” is de VVBK een grote voorstander om bedrijven met expertise op het vlak van ontwikkelen, realiseren, exploiteren en financieren van vastgoedprojecten die geworteld zijn in de gemeente Stadskanaal de kans te geven middels een consortium een voortrekkersrol te spelen bij de opgave om het woningtekort op te lossen. Wij zijn ervan overtuigd dat dit consortium slagvaardig kan handelen en weet waar de gemeenschap in de gemeente Stadskanaal behoefte naar heeft. Dat uiteraard in zeer nauwe samenwerking en onder regie van de gemeente Stadskanaal. Woningcorporatie Lefier moet nauw worden betrokken bij het consortium of zelfs onderdeel daarvan uitmaken.

Door het sluiten van een convenant onder de deelnemers van het consortium kunnen een aantal zaken worden geborgd zoals bijvoorbeeld evenwichtige verdeling woningaanbod huur en koop met de onderverdeling sociale huur, betaalbare huur- en koop, plek voor sociaal maatschappelijke wonen en vrije sector etc. Ook de inrichting van “grijs en groen” en aandacht voor een gezonde leefomgeving. Ook de inzet van zwakkere doelgroepen uit onze samenleving bij de opzet en onderhoud van het vastgoed en omgeving kan daarbij een rol spelen. Alhoewel “het consortium” al vaker wordt genoemd willen we dit nog een keer benadrukken. In de volgorde van ontwikkelen en bouwen komt het consortium ook goed tot haar recht door het ontwikkelen van een nieuwe wijk maar inbreidingslocaties zijn ook niet uitgesloten; Reactie gemeente: Wij waarderen het dat de ondernemersvereniging met concrete ideeën komt om bij te dragen aan de woningbouwopgave. De suggestie om hierbij te werken met een consortium is wat ons betreft het verkennen waard. De omgevingsvisie gaat over welke lange termijn doelstellingen heeft de gemeente op het gebied van wonen, niet zozeer met wie die bereikt worden. Wij doen dan ook geen uitspraken over de inrichting of samenstelling van mogelijke samenwerkingsvormen, maar wij blijven graag met u en andere betrokken partijen in gesprek over de kansen die er liggen. 88

c. Brede welvaart en werkgelegenheid Deze gaan hand in hand. Zonder voldoende werkgelegenheid geen brede welvaart. In de omgevingsvisie wordt aangegeven dat inbreiding op de bestaande bedrijventerreinen kan worden gerealiseerd onder andere als een aantal zonneparken komt te vervallen. Door bestaande grotere bedrijven te verplaatsen naar Bedrijvenpark Zuid-Groningen. Daarna zal dan uitbreiding van bestaande of ontwikkeling nieuwe bedrijventerrein volgen. Als VVBK kunnen we deze stappen in de “ladder van bedrijvigheid” volgen maar willen we dit concretiseren. De eerste stap daarin is goed in beeld brengen wat de uitgifte de afgelopen jaren is geweest van het aantal en grootte van kavels en welke bedrijven het betreft die hier gebruik van hebben gemaakt. Als we vervolgens de lijn naar de toekomst trekken, rekening houdende met stimulerende ontwikkelingen zoals de Nedersaksenlijn en Nij Begun zal dit van invloed zijn op de behoefte aan nieuwe kavels voor bedrijven. Het creëren van een bepaalde voorraad (te ontwikkelen) kavels voor bedrijven is daarbij onderdeel. Reactie gemeente: Het maken van robuuste prognoses van de omvang en aard van de toekomstige ruimtevraag naar bedrijventerreinen en de impact van trends hierop is essentieel voor een goed beeld. We kunnen uw oproep dan ook onderschrijven.

Onderdeel van de beoogde gebiedsontwikkelingen in onze gemeente is een dergelijk inzicht in de ruimtevraag, deze zal nader uitgewerkt worden in een programma voor bedrijven, maar valt niet binnen deze omgevingsvisie. d. Bedrijven naar Bedrijvenpark Zuid-Groningen Er wordt melding gemaakt in de omgevingsvisie dat nieuwe bedrijven met een groot oppervlak bovenregionaal worden gefaciliteerd op Bedrijvenpark ZuidGroningen. Dit willen we graag nuanceren omdat het ook mogelijk is dat schone bedrijven op het gebied van techniek aan deze omschrijving voldoen maar toch prima gehuisvest kunnen worden in de gemeente Stadskanaal, bijvoorbeeld Witec. Reactie gemeente: Hier geldt een nuancering. In paragraaf 4.2 van de ontwerp-omgevingsvisie hebben we opgenomen dat het gaat om nieuwe bedrijven met een groot oppervlak en/of zwaardere industrie agrofood en voedselverwerking. Die bedrijven willen we bovenregionaal gefaciliteerd op of nabij Bedrijvenpark ZuidGroningen. Bovendien is er op dit moment voldoende ruimte voor nieuwe bedrijven op bestaande industrieterreinen op nog uit te geven kavels. Voor nieuwe bedrijfskavels kijken we eerst naar transformatie en revitalisering van deze bestaande bedrijvenparken, naar locaties waar nu nog zonneparken op bedrijvenparken gevestigd zijn om uiteindelijk pas naar mogelijke ruimte op Bedrijvenpark Zuid-Groningen te kijken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=604aec26-adab-48aa-8ede-006956e98da2