Bijlage 6. Nota zienswijzen ontwerp o-OVisie 6-10-2025
Tekst van het document
Dit is met name het geval bij de stationslocatie Dideldom. Dit lichten wij hieronder toe. U sorteert op verschillende plekken in de omgevingsvisie voor op de stationslocatie Dideldom. Zo staat op bladzijde 2 het volgende: Hierdoor gaat het toekomstige station Stadskanaal als regionale mobiliteitshub dienen op het Dideldomterrein. Op bladzijde 18 staat vervolgens: .. en rondom het toekomstige treinstation in Stadskanaal nabij Dideldom. Op deze bladzijde heeft u in afbeelding 12 het treinstation ook ingetekend op de Dideldomlocatie. Vervolgens benoemt u op bladzijde 20 en 21 ook het belang van het station op de Dideldomlocatie in verband met de ontwikkeling van Makeport Mercurius. Tenslotte staat op bladzijde 26: Het treinstation bij Dideldom richten we in als een mobiliteitshub: een verkeersknooppunt waarbij de nadruk ligt op een goede aansluiting tussen verschillende vervoersmodaliteiten. Het uitgaan van een station op het Dideldomterrein is wat ons betreft een voorbarige conclusie. Het Rijk en de regio voeren samen de MIRT-verkenning Nedersaksenlijn uit. In dit kader zal (opnieuw) worden gekeken naar onder andere 45
toekomstige stationslocaties. Hierbij worden diverse mogelijkheden in kaart gebracht en vervolgens getrechterd tot kansrijke oplossingsrichtingen en uiteindelijk een voorkeursalternatief. Het voorkeursalternatief is daarmee het resultaat van een proces dat binnenkort opgestart wordt, waar de gemeente in wordt betrokken, en waar wij als provincie nu niet op vooruit willen en kunnen lopen. Wat ons betreft staat de locatie van een station in Stadskanaal dus nog niet vast. Dit standpunt hebben wij in februari 2025 ook per brief2 kenbaar gemaakt aan uw college van B&W. Reactie gemeente: De gemeente Stadskanaal benoemt Dideldom zo specifiek als stationslocatie in het kader van enerzijds de unaniem gedragen motie Grinwis c.s. om een stationslocatie op Dideldom te realiseren en anderzijds valt stationslocatie Dideldom samen met de algehele locatieontwikkeling van Dideldom op gebied van onderwijs, cultuur en woningbouw. De provincie geeft aan van mening te zijn dat de stationslocatie nog niet vaststaat, dit heeft de provincie ook eerder al kenbaar gemaakt. Zodoende nemen wij dit standpunt ter kennisgeving aan. c. Ruimtelijke kwaliteit Ten aanzien van het thema ruimtelijke kwaliteit hebben wij de volgende opmerkingen.
Tweede Boerendiep: In de omgevingsvisie wordt op de Visiekaart ‘Wonen en bedrijvigheid’ een 'Zoekgebied wonen, bedrijvigheid & zonne-energie' aangewezen ten zuidoosten van Stadskanaal. In de tekst wordt planmatige woningbouw voorzien bij dit gebied bij het Tweede Boerendiep (blz. 18) en is dit gebied in beeld als uitbreidingslocatie voor het midden- en kleinbedrijf als op langere termijn de behoefte naar bedrijventerreinen verder toeneemt (blz. 21). Uit de omgevingsvisie wordt echter niet duidelijk wat u bedoeld met de term 'zoekgebied' en hoe de onderdelen wonen, bedrijvigheid en zonne-energie zich tot elkaar verhouden. Ons verzoek is om dit te verduidelijken. Wij kunnen ons voorstellen dat onderzocht wordt in hoeverre en onder welke voorwaarden hier wonen, bedrijvigheid en zonne-energie zou kunnen plaatsvinden, maar wij adviseren om niet dit hele gebied in de omgevingsvisie al te voorzien voor een nieuwe wijk/planmatige woningbouw en als uitbreidingslocatie voor het midden- en kleinbedrijf. Redenen hiervoor zijn: * het behoud van Stadskanaal en Musselkanaal als losse kernen: voorkom het aan elkaar groeien van de kernen, waardoor de eigenheid van de verschillende kernen afneemt. * het behoud van het lint: het lint is een kernkwaliteit van de gemeente Stadskanaal en kenmerkt zich door lintbebouwing met daarachter het open landschap.
Door bebouwing relatief dicht bij het lint te situeren, verliest het lint haar karakteristiek en is het daardoor niet meer herkenbaar als lint. * het behoud van de openheid van het veenkoloniaal landschap: het landschap kenmerkt zich door openheid, vergezichten, rechte lijnen en een typisch patroon van kanalen, wijken en sloten. Gestreefd moet worden naar behoud of versterking van deze karakteristieken. * de locatie ligt in het buitengebied. In een verkenning kunnen bovenstaande punten worden meegenomen. Wij adviseren echter wel om eerst te kijken naar mogelijkheden binnen het stedelijk gebied, zoals bedrijventerrein Vleddermond en het terrein bij Dideldom. Er kan in een verkenning ook worden gekeken in hoeverre een bedrijventerrein een barrière vormt voor woningbouw met betrekking tot het gebruik kunnen maken van centrumvoorzieningen. Reactie gemeente: In algemene zin is een omgevingsvisie is een document wat ambities en groeirichtingen formuleert. Het niet buiten de bestaande stedelijke grenzen kijken zou getuigen van een gebrekkige visie op toekomstige ontwikkelingen. We hebben ervoor gekozen om alvast te kijken in welke richting logischerwijs ontwikkeling zou kunnen plaatsvinden, zodra er geen ruimte meer is binnen bestaand stedelijk gebied, rekening houdend met ondergrond, bodem- en 46
watersturend, natuurgronden en natuurontwikkeling ten noorden en noordwesten van de kern van Stadskanaal, en de provinciegrens gelegen aan de zuidwestelijke zijde van Stadskanaal. Uiteraard zal, zodra er behoefte ontstaat richting buitenstedelijk bouwen, er met respect voor landschap, samen met de provincie gekeken worden naar hoe op deze locatie de kern van Stadskanaal op een organische manier uitgebreid zou kunnen worden. Op de kaart van de visie is het gebied waar nu een vergunning voor een zonnepark aanwezig is, aangeduid als zoekgebied voor woningbouw, bedrijvigheid en zonne-energie. De onherroepelijke, maar nog niet gerealiseerde vergunning voor het zonnepark is nog niet benut en dient momenteel als basis voor eventuele ontwikkelingen. De linten sluiten op dit moment al op elkaar aan, langs het kanaal. Het daarachter gelegen gebied wordt waarschijnlijk door de provincie beoogd. Dit gebied achter de linten van Stadskanaal en Musselkanaal groeien door deze locatie niet aan elkaar, zoals de provincie wel veronderstelt. Het overgebleven deel tussen dit zoekgebied en Musselkanaal is nog steeds zodanig ruim dat aan elkaar groeien niet zal gebeuren, ook niet het verlies van karakter van het lint langs het Stadskanaal.
Het karakter van het open landschap is hier inderdaad aanwezig, en we zullen bij de uitwerking van dit gebied rekening houden met deze landschappelijke waarden, net zoals dit gedaan is in goed overleg met de provincie bij het verlenen van de vergunning voor het zonnepark aldaar. We betrekken de provincie Groningen ook bij toekomstige afwegingen voor dit gebied. Indiener geeft aan dat de bestaande bedrijventerreinen Vleddermond en Dideldom eerst in beeld moeten komen voor een herbestemming voordat dit gebied onderzocht kan worden. Wij hebben op dit moment onvoldoende ruimte op Vleddermond, wat in feite bedrijventerrein Stadskanaal is, voor de gewenste realisatie van gebouwen en functies. De woningbouwopgave is bovendien niet te combineren met het karakter van het bedrijventerrein. Voor Dideldom is al een ontwikkeling voorzien in de vorm van stationsgebied, woningbouw en campus. Daar is geen ruimte voor de gewenste ontwikkeling en daardoor wijken wij uit naar deze locatie aan het Tweede Boerendiep te Musselkanaal (grenzend aan de kern Stadskanaal). In eerste instantie ligt de focus voor woningbouw op het versterken van het lint en inbreiding binnen de bestaande kernen. Indien uitbreiding noodzakelijk is zullen de mogelijkheden binnen dit zoekgebied worden verkend. De Provincie wordt nauw betrokken bij dit traject. d.
Uitbreiding dorpslint Op de Visiekaart: Wonen en bedrijvigheid staat 'Uitbreiding dorpslint'. Deze term wordt niet toelicht in de tekst. Ons verzoek is om in de omgevingsvisie te verduidelijken wat hiermee bedoeld wordt. Reactie gemeente: Met de aanduiding ‘Uitbreiding dorpslint’ wordt bedoeld dat we kijken waar bestaande linten in het landelijk gebied versterkt kunnen worden met woningen in de vorm van uitbreiding van die linten. Hetzelfde geldt voor de aanduiding ‘inbreiding dorpslint, voor inbreiding in zo’n bestaand lint. Het hoort bij stap 4 van de ladder voor woningbouw als genoemd op blz. 20 van de ontwerp-omgevingsvisie. Wij zullen dit verduidelijken. Wij voegen in de visie in paragraaf 4.1 onder ‘Nieuwe woningen’ de volgende tekst toe achter de 4e trede: ‘(zoals aangegeven op de visiekaart Wonen en bedrijvigheid)’.
47
e. Verbindingen buurgemeenten Op de Kaart Kernkwaliteiten Stadskanaal worden verbindingen met buurgemeenten als belangrijk gezien. De verbindingen naar de buurgemeenten binnen de provincie Groningen (Pekela, Veendam en Westerwolde) missen hier nog. In de omgevingsvisie komt niet duidelijk terug hoe deze verbindingen gestimuleerd worden. Reactie gemeente: Het is gebleken dat de pijlen en de bijbehorende doelen op de visiekaart kernkwaliteiten niet duidelijk zijn. We zullen de visiekaart ‘kernkwaliteiten’verduidelijken door de volgende wijzigingen door te voeren. We wijzigen de visie door de oranje gestippelde pijlen uit de kaart ‘Kernkwaliteiten Stadskanaal’ te halen en de oranje ononderbroken pijlen trekken we door richting Veendam en richting Ter Apel (in beide gevallen dus de N366). Deze wijzigingen weerspiegelen de functie die Stadskanaal heeft als regionale kern. f. Natuur Ten aanzien van het thema natuur hebben wij de volgende opmerkingen. Samenhang verschillende visiekaarten: De kaarten in de omgevingsvisie geven voor dezelfde locatie verschillende 'visies' aan. Vaak kan dit prima samengaan, maar op enkele punten vereist dit verduidelijking: 1. op de Visiekaart: ‘Wonen en bedrijvigheid’ overlapt het 'Groen open overgangsgebied' voor een deel met het 'Zoekgebied zonne-energie'.
Reactie gemeente: In onderstaande uitsnede van de kaart is het bedoelde gebied aan het Noorderdiep te Stadskanaal opgenomen. Het klopt dat het ogenschijnlijk tegenstrijdig lijkt, echter bij het ontwikkelen van beleid en vergunningen voor zonneparken is reeds en wordt ook rekening gehouden met openheid, zodat de doorzichten naar het noordoosten gewaarborgd blijven. Voor de duidelijkheid zullen wij de legenda op beide kaarten aanpassen, zodat deze combinatie duidelijker wordt. We wijzigen op de kaart ‘Wonen en bedrijvigheid’ en de ‘visiekaart’ de legenda ‘Zoekgebied zonne-energie’ naar ‘Groen overgangsgebied met zonne-energie in combinatie met groen’.
48
Afbeelding 10: Visiekaart: Wonen en bedrijvigheid
Afbeelding 11: legenda bij afbeelding 10
2. op de Visiekaart: ‘Natuur, groen en recreatie‘ overlapt de aanduiding 'Grootschalige recreatie Kettingwijk' de aanduiding ‘Natuurontwikkeling’ als genoemd op de Visiekaart: ‘Landbouw en landschap’. Het verzoek is om te verduidelijken hoe deze ontwikkelingen zich tot elkaar verhouden. Reactie gemeente: Het klopt dat er twee verschillende aanduidingen op de twee kaarten zijn opgenomen, zoals hieronder opgenomen.
49
Afbeelding 12: Visiekaart: Landbouw en landschap
Afbeelding 13: Visiekaart: Natuur, groen en recreatie
Afbeelding 14, 15: legenda bij afbeelding 12
Afbeelding 16: legenda bij afbeelding 13
Deze spreken elkaar echter niet tegen, als wel geven aan dat beide opties in de toekomst mogelijk zijn. Op de kaart ‘Landbouw en Landschap’ is aangegeven dat hier natuurontwikkeling kan plaatsvinden in het beekdallandschap. Op de kaart ‘Natuur, groen en recreatie’ is opgenomen dat hier een grootschalige recreatie Kettingwijk mogelijk is. Dit omdat er vanuit het verleden reeds planologisch gezien een volwaardig recreatieverblijf in de vorm van een bungalowpark bestemd is op het terrein met de gele arcering, dus aan de Kettingwijk. Omdat dit project nog niet gerealiseerd is, blijft de optie open om, als de ontwikkeling eventueel niet door zou gaan, het gebied voor natuurontwikkeling in te zetten. Wij verwachten wel dat dit recreatief gebruik gerealiseerd zal worden, maar zo houden we ook de andere optie open. Bovendien is het ook mogelijk dat bij de realisering van het bungalowpark een combinatie met functies van natuurontwikkeling wordt gemaakt. Dit onderwerp valt binnen de aanduiding natuurontwikkeling maar is feitelijk breder dan natuur alleen. Daarom wijzigen we voor de duidelijkheid de tekst als volgt: We wijzigen op de kaart ‘Landbouw en landschap’ de tekst van de legenda ‘Natuurontwikkeling’ naar ‘Ontwikkeling natuur, groen en recreatie’. g.
Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) In de omgevingsvisie wordt op bladzijde 11 benoemd dat het NPLG is gestopt en dat onduidelijk is hoe het Rijk invulling geeft aan de opgaven in het landelijk gebied. Dit is correct. Provinciale Staten hebben echter wel de deelgebiedsplannen aangenomen. Dit komt echter niet terug in de omgevingsvisie. Uit de omgevingsvisie blijkt niet hoe in de visievorming rekening is gehouden met de veengronden in de gemeente. Dit geldt zowel voor (intensieve) landbouw, water, natuurontwikkeling en bij grootschalige recreatie. De ontwikkeling van de Pagediepzone als ecologische verbinding, waterberging en landschapszone, is een belangrijk onderdeel uit het TLG-gebiedsplan. Daarmee is ons verzoek om in de omgevingsvisie ook aandacht te besteden aan het vergroenen van de bestaande dorpslinten. Ook, en met name bij inbreiding en uitbreiding van de dorpslinten.
50
Reactie gemeente: De informatie over het NPLG als genoemd in paragraaf 3.1 ‘Landelijke opgaven en ontwikkelingen’ kan inderdaad iets vollediger opgesteld worden. Wij wijzigen de tekst in paragraaf 3.1 ‘Landelijke opgaven en ontwikkelingen’ als volgt: ‘Op het moment van schrijven is het NPLG stopgezet, maar heeft de provincie de deelgebiedsplannen aangenomen. Het is nog onduidelijk hoe vanuit de rijksoverheid verder invulling wordt gegeven aan de genoemde opgaven in het landelijk gebied.’ Wat betreft het vergroenen van de bestaande dorpslinten: In H4 Wonen wordt ingegaan op vergroenen van stedelijk gebied: “De openbare ruimte moet, waar dat nog niet het geval is, uitnodigen om hierin elkaar te ontmoeten en te bewegen. Dit doen we bijvoorbeeld door beweeg- en speelparken en wandelen fietspaden door het groen te voorzien van goede verlichting. Bij revitalisering brengen we, waar nodig, groen terug of verbeteren we de groenstructuren in de wijk.” Ten aanzien van het vergroenen van de bestaande dorpslinten is dat niet iets om specifiek op te nemen in de omgevingsvisie. De omgevingsvisie is strategisch van aard; hoe wij vervolgens uitvoering geven aan de onderdelen van het TLG-gebiedsplan is uitvoering. Wij nemen de oplossingsrichtingen die zijn aangedragen in het gebiedsplan mee in de uitvoering. h.
Provinciaal natuurbeleid Op verschillende visiekaarten in de omgevingsvisie zijn ontwikkelingen voorzien op locaties die in het provinciaal beleid zijn aangewezen als natuur. Uit de omgevingsvisie blijkt niet of u in beeld heeft dat in de bovengenoemde gevallen provinciale natuurbelangen spelen en zo ja, op welke wijze er met deze belangen rekening wordt gehouden. h1. Op de Visiekaart: Wonen en bedrijvigheid ligt het 'Zoekgebied zonne-energie' in een gebied dat op grond van het provinciaal beleid is aangewezen als leefgebied voor akkervogels. Reactie gemeente: Het gaat hier om het gebied in Stadskanaal Noord. Dit gebied is conform het beleid voor duurzame energie van de gemeente Stadskanaal aangewezen als zoekgebied voor zonneparken (zie onderstaande afbeeldingen) en is destijds in afstemming met de provincie opgesteld. De aanduiding in de provinciale omgevingsverordening als ‘leefgebied voor akkervogels’ maakt dat er bij grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen rekening met dit leefgebied moet worden gehouden. Bij het uitwerken van de plannen voor zonneparken zal hier nadrukkelijk rekening gehouden worden, zodat het leefgebied voor vogels niet onevenredig wordt aangetast.
51
Afbeelding 17: Visiekaart: Wonen en bedrijvigheid
Afbeelding 18: legenda bij afbeelding 17
Afbeelding 19: Provinciale omgevingsverordening (in lichtgroen de aanduiding ‘leefgebied akkervogels’)
h2. Op dezelfde kaart staan diverse uitbreidingen van dorpslinten. Deze uitbreidingen liggen deels op locaties die op grond van het provinciaal beleid zijn aangewezen als bos- en natuurgebieden buiten het Natuurnetwerk Nederland.
52
Reactie gemeente: Het is mogelijk dat er ter plaatse van de aanduiding uit/inbreiding dorpslint in het provinciaal beleid gebieden aangewezen zijn als bos- en natuurgebieden buiten het NNN. Dit komt doordat er een algemene zone is aangewezen waar in/uitbreiding kan plaatsvinden. Bestaande bos- en natuurgebieden blijven wat ons betreft intact en zullen niet benut worden voor woningbouw, tenzij na overleg en instemming van de provincie. h3. Op de visiekaart: Bereikbaarheid en mobiliteit ligt de pijl 'Onderzoek optie verbinding N33' door een gebied dat in het provinciaal beleid is aangeduid als leefgebied akkervogels. Reactie gemeente: Het is juist dat ter plaatse van de pijl ‘onderzoek optie verbinding N33’ in de provinciale verordening een aanduiding leefgebied akkervogels is opgenomen (zie onderstaande afbeeldingen). De pijl geeft een indicatie van een mogelijke verbinding tussen Stadskanaal, vanaf de Atlantislaan, naar de N33. Dit is een uit te werken en te onderzoeken verbinding die het verkeer langs het Stadskanaal kan ontlasten. Bij de uitwerking van dit idee zullen wij rekening houden met de aanduiding leefgebied akkervogels en hierover met de provincie Groningen afstemmen.
Afbeelding 20: Visiekaart: ‘Bereikbaarheid en mobiliteit’
Afbeelding 21: legenda bij afbeelding 20
53
Afbeelding 21: Provinciale omgevingsverordening (in lichtgroen de aanduiding ‘leefgebied akkervogels’)
h4. Op dezelfde kaart doorsnijden veel van de aangegeven 'Wegen voor tractoren en logistiek' het leefgebied akkervogels en/of bos- en natuurgebieden buiten het Natuurnetwerk Nederland. Reactie gemeente: De aanduiding is opgenomen om te duiden waar bestaande wegen voor tractoren en logistiek zijn en dat wij er belang aan hechten dat deze in stand blijven. Ook hier geldt dat wij kennis nemen van de aanduiding leefgebied akkervogels en/of bos- en natuurgebieden. De aanduidingen hoeven elkaar niet te beperken of tegenstrijdig te zijn. Bovendien is deze aanduiding in de omgevingsvisie indicatief bedoeld om het belang van goede doorgaande wegen voor logistiek en voor tractoren te duiden. i. Fietspaden In de omgevingsvisie benoemt u meermaals het belang van goede fietspaden. In het kader van de versterking van het fietspadennetwerk is het van belang om geen extra verstoring in (nieuw te ontwikkelen) natuurgebieden en ecologische verbindingen te veroorzaken. Dit is bijvoorbeeld relevant voor het fietspad door de Pagediepzone. Daarnaast biedt de fietsverbinding langs de N378 op de Visiekaart ‘Bereikbaarheid en mobiliteit’ kansen om een ecologische verbinding met Drenthe, mee te koppelen. Reactie gemeente: Bij grootschalig onderhoud, renovatie of herindeling van fietspaden rondom natuurzones houden we rekening met de impact op natuur.
De suggestie voor het koppelen van ecologische mogelijkheden met het fietspad langs de N378 wegen we af bij verdere planontwikkelingen.
54
j. Recreatie De plannen die in de omgevingsvisie zijn aangeduid als 'Grootschalige recreatie Kettingwijk' vragen om maatwerk. Deze locatie is planologisch gezien al bestemd voor de ontwikkeling van recreatievoorzieningen, maar is nog niet ontwikkeld. Deze locatie ligt op grond van het provinciaal beleid in een leefgebied akkervogels en grenst aan bos- en natuurgebieden buiten het Natuurnetwerk Nederland. Bij aanpassing van de plannen is het advies om goed natuuronderzoek te doen en bestaande natuurwaarden te behouden en in te passen in de plannen. Tenslotte ligt dit gebied op veengronden. Dit is bij mogelijk noodzakelijke ontgrondingen een belangrijk aandachtspunt. Reactie gemeente: Wij verwachten dat het recreatiepark de komende jaren benut zal worden conform het omgevingsplan. Als er wijzigingen in de planvorming komen die niet passen binnen de huidige planologische mogelijkheden en het omgevingsplan daartoe gewijzigd moet worden zullen wij de belangen van de provincie betrekken bij de planvorming. Wij zullen tegen die tijd afstemming zoeken en rekening houden met provinciale regels. k. Landbouw Ten aanzien van het thema landbouw hebben wij de volgende vragen over een aantal onduidelijkheden in paragraaf 7.2 (blz. 32) van de omgevingsvisie: k1.
In deze paragraaf staat: 'Daarom staan we in het open landschap buiten de bestaande agrarische bebouwing geen uitbreiding van schuren van in totaal groter dan 2 hectare toe'. Het is onduidelijk of hiermee de oppervlakte van agrarische bebouwing, schuren of het agrarische bouwblok wordt bedoeld. Reactie gemeente: De 2 ha grens slaat op het agrarische bouwvlak. Dit bouwvlak, en daarmee de toegestane bebouwing, mag niet meer dan 2 ha groot zijn. Dat geldt overigens niet alleen voor intensieve veehouderij, maar in het algemeen voor alle agrarische bedrijven. We zullen voor de duidelijkheid de tekst hierover in paragraaf 6.1 verduidelijken. We wijzigen de bestaande tekst in paragraaf 6.1 ‘Daarom staan we in het open landschap buiten de bestaande agrarische bebouwing geen uitbreiding van schuren van in totaal groter dan 2 hectare toe. Wel is uitbreiding van stallen toegestaan om meer leefruimte voor dieren te realiseren.’ in de volgende nieuwe tekst: ‘Het bouwvlak van een agrarische bedrijfskavel is maximaal 2 hectare groot. De agrarische bebouwing moet binnen dit bouwvlak komen. Voor intensieve veehouderijen geldt dat uitbreiding van bestaande stallen alleen mogelijk is vanwege dierenwelzijnseisen en dat het niet mogelijk is om het aantal dieren te verhogen.’ k2. In deze paragraaf staat: 'Op het gebied van mest is het streven om de opslag op eigen kavel te realiseren'.
Het is onduidelijk wat in dit geval wordt bedoeld met de eigen kavel. Reactie gemeente: Hier wordt bedoeld de huiskavel waar ook het bouwvlak is gelegen. Oftewel de opslag van mest dient op de huiskavel binnen het bouwvlak te gebeuren. We zullen dit in de tekst verduidelijken. We wijzigen de bestaande tekst in paragraaf 6.1 ‘Op het gebied van mest is het streven om de opslag op eigen kavel te realiseren’ in de volgende tekst: ‘Op het gebied van mest is het streven om de opslag binnen of direct aansluitend op het bouwvlak van de eigen bedrijfskavel te realiseren.’
55
k3. In deze paragraaf geeft u aan dat de solitaire opslag van mest op dit moment nog onwenselijk is en dat u hierbij de ontwikkelingen op landelijk en provinciaal niveau volgt. Het is onduidelijk wat dit concreet betekent en of het niet wenselijk is om hier voor de langere termijn nu al een duidelijke visie op te hebben. Reactie gemeente: Wij bedoelen hiermee dat op dit moment solitaire mestopslag buiten of niet aansluitend op het bouwvlak van de eigen bedrijfskavel niet mogelijk is. We zullen gaan een afweging maken, samen met belangengroepen, over de wenselijkheid van solitaire opslag van mest. L. Stilte en duisternis L1. Stilte en duisternis zijn als kernkarakteristiek opgenomen in de Omgevingsvisie provincie Groningen 2016-2020. Het onderstaande staat in onze visie over kernkarakteristieken: Wij stellen regels voor de bescherming van deze kernkarakteristieken. Wij beschermen deze waarden en houden rekening met deze waarden in onze eigen plannen. Wij verwachten van anderen dat ons beleid doorwerkt in plannen op regionaal en lokaal niveau. Gemeenten dienen in hun structuur-/omgevingsvisies aan te geven hoe zij de kernkarakteristieken beschermen, behouden en verder versterken. Daarnaast is specifiek voor duisternis de volgende doelstelling opgenomen in onze visie: We willen de heersende duisternis in onze provincie beschermen en de toenemende lichtvervuiling tegengaan.
In de omgevingsvisie staat het volgende ten aanzien van stilte en duisternis: Achteruitgang van de gebieden met natuur in onze gemeente willen we voorkomen. Daarom hebben we aandacht voor stilte- en donkertegebieden. Dit geeft naar onze mening onvoldoende invulling aan het beschermen van de kernkarakteristieken stilte en duisternis en de doelstelling zoals wij die hebben opgenomen in onze visie. U licht in de omgevingsvisie niet toe waar deze stilte- en donkerte gebieden liggen en hoe er rekening wordt gehouden met stilte en duisternis. Specifiek voor duisternis wordt ook niet aangegeven hoe toenemende lichtvervuiling wordt tegengegaan. Reactie gemeente: Op dit moment is er geen vastgesteld beleid over lichthinder, behoudens de beperking van lichtuitstraling vanuit melkveestallen. Op korte termijn, dus voor de vaststelling van de omgevingsvisie eind 2025, is het ook niet realistisch te verwachten dat we alsnog beleid hiervoor opstellen. Het is wel mogelijk dit op een later moment alsnog te doen. L2. Verder wordt in de omgevingsvisie goede openbare verlichting enkele keren benoemd als oplossing voor het verbeteren van (het gevoel van) veiligheid. Wat goede verlichting is wordt niet beschreven.
Daarnaast moet goed worden nagedacht hoe wordt omgegaan met (het gevoel van) veiligheid: mogelijk is het al veilig en draagt het plaatsen van verlichting enkel bij aan het gevoel van veiligheid. Daarnaast zorgt het plaatsen van meer verlichting in het buitengebied voor minder duisternis. Daarmee is het verzoek om bij het toevoegen van openbare verlichting ook het belang van het aspect duisternis mee te nemen in de overweging. Reactie gemeente: Duisternis wordt in onze gemeente al dusdanig meegenomen in de overweging. Ook in het nieuw op te stellen beleidsdocument openbare verlichting blijft duisternis een belangrijke pijler. Het gevoel van veiligheid gaat vooral over de bebouwde omgeving, daarentegen is duisternis in het buitengebied juist waardevol. Wij zullen bij het toevoegen van openbare verlichting ook het belang van het aspect duisternis meenemen. 56
L3. In de verordening zijn in artikel 3.72 en in artikel 3.73 instructieregels opgenomen over stilte en duisternis in het (provinciale) buitengebied. Ondanks dat de instructieregels betrekking hebben op het omgevingsplan is het nodig om in de omgevingsvisie hier rekening mee te houden. Wanneer er onvoldoende aandacht is in de visie voor stilte en duisternis kunnen er in het omgevingsplan geen regels worden gesteld. In de omgevingsvisie is enkel de hiervoor geciteerde tekst opgenomen. Om een grondslag te creëren voor regels in het omgevingsplan kan in plaats van stilte- en donkerte gebieden gedacht worden aan bijvoorbeeld het belang van stilte en duisternis in het buitengebied. Dat sluit aan bij de kenmerken openheid, rust en ruimte zoals beschreven in de visie van Stadskanaal. Reactie gemeente: Wij herhalen wat wij hierboven hebben aangegeven over nog te ontwikkelen beleid voor stilte en duisternis. Overigens kan in het omgevingsplan concrete uitwerking van aspecten worden opgenomen, ook in het geval dit niet zo concreet in de omgevingsvisie is genoemd. De visie is kaderstellend maar op een hoger abstractieniveau dan in het omgevingsplan. m. Water- en klimaatadaptatie Wij zijn verheugd dat de thema’s ‘water’, ‘klimaatadaptatie’ en ‘water en bodem sturend’ goed zijn meegenomen in de omgevingsvisie.
Tevens zien wij dat hierbij de onderwerpen worden benoemd die wij in onze concept-Ontwerp Omgevingsvisie hebben opgenomen. Er zijn meerdere beleidsvoornemens geformuleerd voor deze thema’s. Een heel concreet voorbeeld hiervan is ‘geen bollenteelt met nadelige gevolgen voor water- en bodemsysteem’. Bij andere beleidsvoornemens is geen bijbehorend beleidsdoel geformuleerd in de omgevingsvisie. Wel geeft u in paragraaf 10.5 over omgevingsprogramma's het volgende aan: De omgevingsprogramma’s maken de ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie meer concreet door het stellen van (meetbare) doelen voor de korte- en middellange termijn. Door middel van monitoring van het programma controleren we of de doelen worden behaald. Dit leidt tot de vraag op welke manier de gemeente bij de totstandkoming van de omgevingsprogramma’s en de daarin te formuleren doelen, de aansluiting zoekt met de provinciale doelen voor de thema’s ‘water’, ‘klimaatadaptatie’ en ‘water en bodem sturend’? Reactie gemeente: Op de thema’s ‘water’, ‘klimaatadaptatie’ en ‘water en bodem sturend’ werken wij, vanuit de werkregio Groningen-Noord-Drenthe, nauw samen met provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s. Hierbij wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de provinciale doelen voor genoemde thema’s. n.
Geluid In de gemeente Stadskanaal zijn diverse geluidbronnen aanwezig, waaronder gemeentelijke-, provinciale- en rijkswegen, industrieterreinen, een lawaaisportcentrum en MLA-vliegveld en in de toekomst is een nieuwe spoorlijn voorzien. Ingevolge het Besluit kwaliteit leefomgeving moet bij het overschrijden van de standaardwaarde door meerdere geluidbronnen de aanvaardbaarheid van het gecumuleerd geluid worden beoordeeld. Wat de grenzen van de toelaatbaarheid van het gecumuleerd geluid zijn, geeft de wetgeving niet aan. Het kan voor de gemeente zinvol zijn hiervoor een (richtinggevend) kader te ontwikkelen, zodat verschillende bevoegde gezagen het oordeel over de toelaatbaarheid van het gecumuleerd geluid niet kunnen stapelen. 57
Reactie gemeente: Op dit moment hebben wij geen specifiek beleid of kader voor gecumuleerd geluid vanwege railverkeer, wegverkeer, luchtvaartverkeer of vanwege industrielawaai. Zoals genoemd in paragraaf 8.2, blz. 50 van de visie, gaan we in de toekomst beleid ten aanzien van geluid vaststellen. o. Geur In de omgevingsvisie wordt het heersende geurbeeld in de gemeente geschetst. Voor wat betreft bedrijven onder bevoegd gezag van de provincie sluit dit aan bij ons beeld. In de omgevingsvisie wordt gesteld dat er geen gemeentelijk geurbeleid nodig is, omdat er geen structurele problemen zijn op het gebied van geur. Daarom is de gemeente voornemens om de provinciale en landelijke regelgeving te volgen. Het is de vraag of dit passend is in de geest van de Omgevingswet, omdat geur in principe decentraal moet worden geregeld, tenzij er een provinciaal belang is. Op dit moment zijn er in de verordening geen instructieregels voor gemeenten op het gebied van geur, omdat geurhinder zich in hoge mate lokaal voordoet is het provinciaal belang beperkt. Artikel 5.92, lid 2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving schrijft voor dat gemeenten in hun omgevingsplan erin moeten voorzien dat geur door een activiteit op geurgevoelige gebouwen aanvaardbaar is. De gemeente is hierin aan zet om te bepalen welk geurhinderniveau aanvaardbaar is voor zowel bestaande als nieuwe activiteiten/gebouwen.
Op dit moment zijn er misschien geen structurele problemen, maar door geen kaders te stellen zouden deze in de toekomst wel kunnen ontstaan. Het kan daarom voor de gemeente zinvol zijn om voor geur een (richtinggevend) kader te ontwikkelen. Reactie gemeente: Op dit moment hebben wij geen specifiek beleid of kader voor geur. Zoals genoemd in paragraaf 8.2, blz. 51, zijn er geen structurele problemen ten aanzien van geurhinder zijn, en daarom stellen we hiervoor geen gemeentelijk beleid op maar volgen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wel gaan we verkennen welke maatregelen kunnen worden genomen om de geurhinder bij de biovergister terug te dringen. p. Luchtkwaliteit In paragraaf 8.2 van de omgevingsvisie staat ten aanzien van luchtkwaliteit dat de verwachting is dat de wettelijke grenswaarden worden aangescherpt. Tevens staat er dat het de verwachting is dat ook na aanscherping de luchtkwaliteit in Stadskanaal binnen de voorgestelde wettelijke kaders valt. Wij wijzen erop dat de nieuwe normen ondertussen al zijn vastgesteld in de nieuwe EU-richtlijn luchtkwaliteit.
Reactie gemeente: We wijzigen de huidige tekst door de tekst in Hoofdstuk 8.2, eerste alinea, 2e zin: ‘De verwachting is dat de wettelijke grenswaarden worden aangescherpt, maar ook na de aanscherping valt de luchtkwaliteit in Stadskanaal naar verwachting binnen de voorgestelde wettelijke kaders.’ te vervangen door: ‘Vanuit de EU zijn nieuwe en aangescherpte luchtkwaliteitsnormen voorgesteld. De luchtkwaliteit in Stadskanaal voldoet ook na deze aanscherping aan wettelijke kaders.’. q. Bedrijvigheid (bedrijventerreinen) en retail Voor deze thema's hebben wij de volgende opmerkingen. q1. Herstructurering 58
In de omgevingsvisie wordt de ladder van de bedrijvigheid aangehaald. Deze ladder benoemt inbreiding, transformatie en revitalisering en vervolgens uitbreiding. In de omgevingsvisie staat geen herstructurering genoemd van bestaande bedrijventerreinen. Samen met provincie Drenthe zijn wij bezig met het opzetten van een herstructureringsmaatschappij Drenthe-Groningen. Deze partij zal herstructurering van bestaande bedrijventerreinen op gaan pakken. In dit kader adviseren wij u om herstructurering ook te benoemen binnen deze ladder, temeer omdat het Nij Begun hier ook ruimte voor maakt en omdat herstructurering zorgt voor ruimte op bestaande bedrijventerreinen. Daarnaast de vraag in hoeverre u al heeft nagedacht over de verdere uitwerking van de ladder? Voor deze verdere uitwerking wijzen wij u ten aanzien van revitalisering ook nog op het volgende: wellicht kan op dit punt worden aangesloten bij de provinciale ambitie voor een integrale aanpak toekomstbestendige bedrijventerreinen (ook samen met Drenthe). Reactie gemeente: In de ladder voor bedrijvigheid zoals genoemd in paragraaf 4.2, blz. 24, is in stap 2 opgenomen het revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. In zoverre is er al aandacht voor hetgeen in de zienswijze genoemd is.
Ook geldt dat de kansen en opgaven die Nij Begun en de komst van de Nedersaksenlijn ons geven, brengt onherroepelijk met zich mee dat kritisch moet worden gekeken naar de bestaande bedrijventerreinen. Herstructurering, in welke omvang dan ook, lijkt een logisch vervolg. Temeer gezien de kans die via Nij Begun hiervoor geboden gaat worden. De ladder van bedrijvigheid is hiervoor een uitstekend in te zetten middel. Wij sluiten daarnaast graag aan bij de provinciale ambitie voor een integrale aanpak toekomstbestendige bedrijventerreinen. q2. Retail In de omgevingsvisie staat dat de gemeente retail belangrijk vindt. Wat uit de omgevingsvisie echter minder duidelijk naar voren komt, is wat de gemeente precies gaat doen aan concrete acties om de retail te bevorderen. Mogelijkerwijs kunt u de omgevingsvisie op dit punt nog verder aanvullen. Reactie gemeente: De omgevingsvisie is een meerjarig, strategisch document dat de ambities en groeirichting van de gemeente verwoordt. Het algemene karakter van de visie is van strategische aard, en relatief abstract. Wel geven we aan dat we onze kernen en centra compact inrichten en het aanbod clusteren. We zorgen tevens voor goede bereikbaarheid en voor aantrekkelijke, groene en uitnodigende centra. r. Vliegveld In de omgevingsvisie benoemt u het recreatieve vliegveld Stadskanaal.
Niet iedere gemeente beschikt over een dergelijke infrastructurele voorziening. Daarmee is het vliegveld een uniek kenmerk van de gemeente. De provincie gaat graag het gesprek met u aan om te verkennen of dit vliegveld mogelijkerwijs nog een bijdrage kan leveren aan het versterken van de economie en bedrijvigheid in de gemeente. Reactie gemeente: Wanneer dit onderwerp gaat spelen zullen wij zeker gebruik willen maken van het aanbod van de provincie. s. Ondermijning Ten aanzien van de bedrijventerreinen adviseren wij u om hier, samen met de politie, in te zetten op integrale controles om ondermijning te voorkomen. Reactie gemeente: Wij hebben momenteel goede contacten en werken samen met de politie op het gebied van ondermijning. 59
t. Rekening houden met taken en bevoegdheden andere overheden en afstemming Op grond van artikel 3.2 van de Omgevingswet bevat een omgevingsvisie: * de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied. * de hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. Het bovenstaande wordt in uw omgevingsvisie toegepast. Hierin wordt op hoofdlijnen aangegeven in welke richting de gemeente zich in de toekomst ontwikkeld. Aangezien het om hoofdlijnen gaat, volgt uit de omgevingsvisie nog niet hoe bepaalde ontwikkelingen in detail uitwerken. Dit leidt ertoe dat bepaalde ontwikkelingen zoals die in de omgevingsvisie op hoofdlijnen worden gepresenteerd (deels) passend lijken binnen ons beleid uit de visie en de verordening. Vanwege het hoge abstractieniveau van de uitspraken in de omgevingsvisie is dit echter nog niet met zekerheid te bepalen. Of een ontwikkeling past binnen ons beleid is ook afhankelijk van hoe de op hoofdlijnen voorgenomen ontwikkeling concreet wordt uitgewerkt in het omgevingsplan. Een groot deel van de door u voorgenomen ontwikkelingen kan immers pas mogelijk worden gemaakt als hiervoor een ruimtelijke procedure wordt doorlopen. In veel gevallen zal het gaan om een aanpassing van het Omgevingsplan.
Dit blijkt ook uit paragraaf 10.4 van de omgevingsvisie waarin u een vooruitblik geeft op het vervolg. Hierbij geeft u aan dat de gemeente leidt vanuit de regels en dat deze regels worden uitgewerkt in onder meer het omgevingsplan. In het omgevingsplan worden ontwikkelingen in meer detail vastgelegd en het omgevingsplan dient, in tegenstelling tot de omgevingsvisie, te voldoen aan de instructieregels uit de verordening. Ons verzoek is om bij deze nadere uitwerking de instructieregels uit de verordening in acht te nemen. Reactie gemeente: Wij nemen uiteraard bij nadere uitwerking van deze omgevingsvisie in een programma of omgevingsplan de instructieregels uit de verordening in acht. u. Nader uit te werken onderwerpen Enkele voorbeelden van ontwikkelingen die nog nader uitgewerkt dienen te worden en die in de bovenstaande opmerkingen ook worden aangestipt zijn: u1. op basis van de Visiekaart: ‘Wonen en bedrijvigheid’ constateren wij dat u streeft naar uitbreiding van dorpslinten. Uit de tekst in de omgevingsvisie volgt nog niet wat hiermee in detail wordt bedoeld. De verordening kent, onder voorwaarden, mogelijkheden om in bebouwingslinten in beperkte mate woningen toe te voegen. Of de ontwikkeling die u voorziet hierbinnen past, is momenteel nog niet te beoordelen. Ons advies is om de omgevingsvisie op dit punt te concretiseren.
Tevens vragen wij u om bij de verdere uitwerking de instructieregels voor woningbouw in linten in acht te nemen. Reactie gemeente: Het gaat wat ons betreft om het in algemene zin aangeven dat woningbouw in linten gewenst is. De exacte uitwerking van de realisatie van woningen in de linten zal middels maatwerkgesprekken met initiatiefnemers zijn. We nemen op dat moment de instructieregels in acht. Er zal voldaan moeten worden met wat er binnen de provinciale omgevingsverordening opgenomen is ten aanzien van dit onderwerp. Met de aanduiding ‘Uitbreiding dorpslint’ wordt bedoeld dat we kijken waar bestaande linten in het landelijk gebied versterkt kunnen worden met woningen in de vorm van uitbreiding van die linten. Hetzelfde geldt voor de aanduiding ‘inbreiding dorpslint, voor inbreiding in zo’n bestaand lint. Het hoort bij stap 4 van de ladder voor woningbouw als genoemd op blz. 20 van de ontwerp-omgevingsvisie. Wij zullen dit verduidelijken zoals gezegd onder punt d van deze zienswijze.
60
u2. Op basis van dezelfde visiekaart constateren wij dat u de locatie Tweede Boerendiep aanwijst als een zoekgebied voor onder andere woningbouw. Deze locatie ligt op grond van de verordening in het buitengebied. In het buitengebied, aansluitend aan stedelijk gebied, zijn op grond van de verordening eventueel mogelijkheden voor de ontwikkeling van woningbouw. Hierbij dient echter wel aan een aantal voorwaarden te worden voldaan. De toetsing aan deze voorwaarden is op grond van de ontwikkeling op hoofdlijnen in de omgevingsvisie niet mogelijk. Ook op dit punt is ons advies om de omgevingsvisie te concretiseren en ook hierbij vragen wij u om bij de verdere uitwerking de instructieregels voor woningbouw in acht te nemen. Reactie gemeente: Het gaat wat ons betreft om het in algemene zin aangeven dat wij in de toekomst willen onderzoeken of in dit gebied woningbouw in combinatie met het opwekken van energie mogelijk is. De exacte uitwerking van de realisatie van dit gebied voor woningen en de opwek van duurzame energie zal middels maatwerkgesprekken met initiatiefnemers zijn. Daarbij zal voldaan moeten worden met wat er binnen de provinciale omgevingsverordening opgenomen is ten aanzien van dit onderwerp. u3. Deze voorbeelden geven aan dat een ontwikkeling op hoofdlijnen mogelijk lijkt, maar dat bij de verdere uitwerking nog nader overleg nodig is.
Hier komt bij dat artikel 2.2 van de Omgevingswet voorschrijft dat een bestuursorgaan bij de uitoefening van zijn taken en bevoegdheden rekening houdt met de taken en bevoegdheden van andere bestuursorganen en hier zonodig mee afstemt. De wijze waarop met de taken, bevoegdheden en het beleid van andere overheden rekening is gehouden ontbreekt grotendeels in de omgevingsvisie. Daarom is ons verzoek om in de omgevingsvisie duidelijk aan te geven op welke wijze u rekening heeft gehouden met ons beleid bij het opstellen van de omgevingsvisie. Reactie gemeente: We zullen tekst hierover toevoegen. In paragraaf 1.1 onder ‘wat is een omgevingsvisie’ voegen op blz. 4 voegen we tekst in. We wijzigen paragraaf 1.1 door toe te voegen de volgende tekst: ‘De gemeente Stadskanaal houdt altijd rekening met de wet- en regelgeving en het beleid van andere overheden.’ v. Afstemming Daarnaast vragen wij u om bij de verdere uitwerking van in de omgevingsvisie voorgenomen ontwikkelingen vroegtijdig contact te zoeken met de provincie. Op die wijze kunnen wij in het kader van de afstemming onder de Omgevingswet tijdig de provinciale belangen, zoals deze onder meer zijn geborgd in de verordening, inbrengen. Momenteel zoekt u bij concrete ruimtelijke ontwikkelingen vroegtijdig contact met de provincie en deze werkwijze willen wij graag voortzetten.
Reactie gemeente: Wij zullen zoals nu ook het geval is in de toekomst ook bij concrete ruimtelijke ontwikkelingen vroegtijdig contact met de provincie zoeken om af te stemmen over deze ontwikkelingen. Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven.
61
Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen op de volgende punten: - Wij voegen in de visie in paragraaf 4.1 onder ‘Nieuwe woningen’ de volgende tekst toe achter de 4e trede: ‘(zoals aangegeven op de visiekaart Wonen en bedrijvigheid)’. - We wijzigen de visie door de oranje gestippelde pijlen uit de kaart ‘Kernkwaliteiten Stadskanaal’ te halen en de oranje ononderbroken pijlen trekken we door richting Veendam en richting Ter Apel (in beide gevallen dus de N366). Deze wijzigingen weerspiegelen de functie die Stadskanaal heeft als regionale kern. - We wijzigen op de kaart ‘Wonen en bedrijvigheid’ en de ‘visiekaart’ de legenda ‘Zoekgebied zonne-energie’ naar ‘Groen overgangsgebied met zonne-energie in combinatie met groen’. - We wijzigen op de kaart ‘Landbouw en landschap’ de tekst van de legenda ‘Natuurontwikkeling’ naar ‘Ontwikkeling natuur, groen en recreatie’. - Wij wijzigen de tekst in paragraaf 3.1 ‘Landelijke opgaven en ontwikkelingen’ als volgt: ‘Op het moment van schrijven is het NPLG stopgezet, maar heeft de provincie de deelgebiedsplannen aangenomen.
Het is nog onduidelijk hoe vanuit de rijksoverheid verder invulling wordt gegeven aan de genoemde opgaven in het landelijk gebied.’ - We wijzigen de bestaande tekst in paragraaf 6.1 ‘Daarom staan we in het open landschap buiten de bestaande agrarische bebouwing geen uitbreiding van schuren van in totaal groter dan 2 hectare toe. Wel is uitbreiding van stallen toegestaan om meer leefruimte voor dieren te realiseren.’ in de volgende nieuwe tekst: ‘Het bouwvlak van een agrarische bedrijfskavel is maximaal 2 hectare groot. De agrarische bebouwing moet binnen dit bouwvlak komen. Voor intensieve veehouderijen geldt dat uitbreiding van bestaande stallen alleen mogelijk is vanwege dierenwelzijnseisen en dat het niet mogelijk is om het aantal dieren te verhogen.’ - We wijzigen de bestaande tekst in paragraaf 6.1 ‘Op het gebied van mest is het streven om de opslag op eigen kavel te realiseren’ in de volgende tekst: ‘Op het gebied van mest is het streven om de opslag binnen of direct aansluitend op het bouwvlak van de eigen bedrijfskavel te realiseren.’ - We wijzigen de huidige tekst door de tekst in Hoofdstuk 8.2, eerste alinea, 2e zin: ‘De verwachting is dat de wettelijke grenswaarden worden aangescherpt, maar ook na de aanscherping valt de luchtkwaliteit in Stadskanaal naar verwachting binnen de voorgestelde wettelijke kaders.’ te vervangen door: ‘Vanuit de EU zijn nieuwe en
aangescherpte luchtkwaliteitsnormen voorgesteld. De luchtkwaliteit in Stadskanaal voldoet ook na deze aanscherping aan wettelijke kaders.’. - We wijzigen paragraaf 1.1 door toe te voegen de volgende tekst: ‘De gemeente Stadskanaal houdt altijd rekening met de wet- en regelgeving en het beleid van andere overheden.
62
17. LTO noord Zienswijze Met het oog op de belangen van haar leden in het plangebied wil de Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO) Noord een zienswijze indienen op de ontwerpOmgevingsvisie van de gemeente Stadskanaal. a. Ondernemerschap Het spreekt ons aan dat de gemeente Stadskanaal de agrarische ondernemers wil faciliteren bij innovaties en een toekomstbestendige bedrijfsvoering. Echter, LTO Noord vindt wel dat het ondernemerschap bij de boer zelf ligt. Dit betekent ook dat een boer er zelf voor kiest, op basis van zijn eigen inhoudelijke argumenten en visie, om ‘gangbare landbouw’ toe te passen of ‘biologische landbouw’. Op de visiekaart staan namelijk gebieden aangegeven waar de gemeente respectievelijk gangbare landbouw of biologische landbouw wil stimuleren. De praktijk werkt niet zo. Laat de boer zelf kiezen wat hij of zij wil. De markt bepaalt uiteindelijk dit zelf wel door vraag en aanbod. Ondernemerschap ligt bij de boer. LTO Noord kijkt graag samen met de gemeente waar behoefte aan is om dit te ondersteunen. Reactie gemeente: Op de visiekaart ‘Landbouw en landschap’ hebben we inderdaad op diverse plekken icoontjes opgenomen als mogelijke locaties waar we biologische agricultuur of grootschalige agricultuur willen stimuleren.
Het is in zoverre een algemene aanduiding, geen bepaling dat op die plekken die soort bedrijfsvoering moet worden gehouden of juist niet mag worden gehouden. De gemeente kijkt ook graag samen met LTO aan welke ondersteuning behoefte is. Zoals het nu opgenomen is in de omgevingsvisie betreft het stimuleren en denken wij graag mee bij innovaties en (toekomstbestendige) bedrijfsvoering. Wij oefenen geen dwang uit om gangbare landbouw of biologische landbouw toe te passen, maar kijken in de uitvoering graag samen met LTO Noord hoe we agrarische ondernemers hierin kunnen faciliteren. Voor de duidelijkheid voegen we tekst toe in paragraaf 6.2. We wijzigen de tekst en voegen toe in paragraaf 6.2 de volgende tekst: ‘Gezien de bodem en gebiedskenmerken past toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw hier op lange termijn waarschijnlijk het beste.’ b. Gewasbescherming In de visie wordt verwoord dat de gemeente de teelt van gewassen met een grote negatieve invloed op bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid wil tegengaan. Specifiek wordt genoemd de bollenen lelieteelt. Maar de tekst impliceert dat de gemeente blijkbaar ook kijkt naar andere gewassen. LTO Noord vindt dat de overheid in deze wel een betrouwbare partner moet zijn en blijven.
Keuzes van wat wel en niet goed is worden nog steeds gemaakt op basis van wetenschappelijke inhoud en niet op basis van emoties, zoals momenteel in enkele gemeenten in het land gebeurt. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) komt tot op de dag van vandaag met wetenschappelijk onderbouwde onderzoeken waarop de Rijksoverheid kan bepalen welke gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden toegelaten en welke niet. De landbouw volgt ook deze lijn. LTO Noord gaat ervan uit dat de gemeente Stadskanaal dit ook gaat doen in deze. LTO Noord gaat graag met de gemeente hierover gesprek, om ervoor te zorgen dat er goede beslissingen worden genomen op basis van inhoud.
63
Reactie gemeente: In de omgevingsvisie staat nu in paragraaf 6.1 de volgende tekst opgenomen: ‘de teelt van gewassen met een grote negatieve invloed op bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid willen we tegengaan, zoals bollen- en lelieteelt waar veel gewasbeschermingsmiddelen bij worden gebruikt. Daarom staan we als gemeente onder meer bollenteelt waar veel gewasbeschermingsmiddelen bij worden gebruikt niet toe. Dit wordt nader uitgewerkt in plannen en regels.’ Deze tekst kan helaas tot verwarring leiden. Het gaat zoals indieners stelt inderdaad niet om het verbieden van de bollenteelt of specifieke gewassen maar om het gebruik van grote hoeveelheden gewasbeschermingsmiddelen. Regels hiervoor moeten nog nader worden uitgewerkt, maar in deze Omgevingsvisie geven we als gemeente wel aan hier regels voor op te willen stellen. De tekst in de visie leidt mogelijk tot onduidelijkheid en daarom zal de tekst worden aangepast. We wijzigen de tekst in paragraaf 6.1 over bollenteelt en nemen de volgende nieuwe tekst op: ‘Het gebruik van grote hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen willen we tegengaan. Dit kan grote negatieve invloed hebben op onze bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid. We werken, vanuit de werkregio Groningen-Noord-Drenthe, nauw samen met provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s.
Hierbij wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de provinciale doelen voor genoemde thema’s.’ Daarnaast gaan of blijven wij wat betreft de verdere ontwikkeling graag met LTO in gesprek. c. Peilbeheer In de visie wordt aangegeven dat adaptief peilbeheer een manier is om beter om te gaan met droogteperioden. Op zich kunnen we hier als landbouw tot op zekere hoogte in meegaan, maar dan is het wel nodig dat goed wordt geluisterd naar wat de sector wil en wat voor een goede bedrijfsvoering mogelijk is, in relatie tot een dergelijk beheer. Stuwtjes plaatsen is een middel dat bijvoorbeeld helpt om water vast te houden. Dit wordt al veel gedaan en daarmee kan de boer zelf ook het peil regelen. Echter, wat we niet moeten vergeten dat er ook zeer natte periodes zijn. Dan is het wel noodzakelijk dat het vele oppervlaktewater snel kan worden afgevoerd. Kortom, niet alleen kijken naar het aspect ‘droogte’. LTO Noord wil graag meedenken om te komen tot een robuust watersysteem, waarbij ook ruimschoots aandacht is voor de landbouw. Reactie gemeente: Wij gaan bij de verdere ontwikkeling van dit beleidsaspect in de toekomst graag met LTO in gesprek over dit onderwerp van het klimaatbeleid en het oog hebben voor niet alleen natte perioden maar ook droogte.
Het waterschap Hunze en Aa’s heeft beheerprogramma’s en daarin staan de nodige uitgangspunten over het peibeheer in natte- en droge perioden. Bij toekomstige gesprekken betrekken we naast LTO ook het waterschap. d. Veenkoloniën Er wordt gesproken over maatregelen die nodig zijn voor het herstel en het in balans houden van het natuurlijke water- en bodemsysteem. Een systeem herstellen is niet zomaar gerealiseerd en gaat veel verder dan alleen kijken naar de landbouw. We moeten niet vergeten dat dit gebied is ontstaan door veenafgraving. Systeemherstel is simpelweg niet meer van toepassing omdat Groningen er ook voor kiest om een landbouwprovincie te zijn. We kunnen hoogstens kijken hoe we binnen bepaalde kaders droogte en natte periodes beter kunnen pareren. De gemeente wil ook graag kringlooplandbouw stimuleren. Dat betekent wel dat er genoeg dierlijke mest aanwezig moet zijn om de akkerbouw te voorzien van genoeg meststoffen. Momenteel is de 64
gemeente een netto importeur van mest. Om dit te doen veranderen is het nodig dat er uitbreiding van de veestapel plaatsvindt. LTO Noord denkt graag mee over het toekomstbestendig maken van de Veenkoloniën, waarbij er aandacht is voor het bodem- en het watersysteem. Ook kringlooplandbouw versterken is iets waarover we graag het gesprek aangaan. Reactie gemeente: Dit onderwerp raakt verscheidene thema’s en sluit ook aan bij het Gebiedsplan Veenkoloniën dat aangenomen is door de Provinciale Staten van Groningen. We maken graag gebruik van de kennis en expertise van LTO Noord in samenspraak met de andere partijen om hier in de uitvoering een goede invulling aan te geven. e. Natuurinclusieve landbouw De gemeente wil op zandgronden natuurinclusieve landbouw en het aangaan van neventakken stimuleren. Aangegeven wordt dat door neventakken een agrarische bedrijfsvoering meer extensief kan zijn. Dat is natuurlijk een mooie gedachte maar de praktijk is ook voor dit onderwerp weerbarstiger. Een gangbare boer heeft in het algemeen weinig behoefte om er een neventak erbij te hebben. Dit is specifiek weggelegd voor een kleine groep agrarische ondernemers. LTO Noord wil ook bij dit onderwerp het ondernemerschap laten bij de boer. Een neventak erbij doen is niet eenvoudig gerealiseerd. Voor veel boeren is het geen oplossing. Ga met de sector in overleg waar wel en geen behoefte aan is.
Reactie gemeente: Hetgeen in paragraaf 6.2 over natuurinclusieve landbouw is genoemd biedt mogelijkheden om in volgende plannen meer mogelijkheden mogelijk te maken voor agrariërs. Dit betekent niet dat meteen allerlei neventakken toegevoegd moeten worden aan de bedrijfsvoering, maar biedt wel de optie om aan initiatieven mee te werken. Het houdt de deur open. Wij nemen de opmerking mee om met de sector in overleg te gaan waar wel en geen behoefte aan is. Dit zal vervolgens landen in de uitvoering. f. Boerenerf van de Toekomst Wij juichen de betrokkenheid van de gemeente toe als het gaat om energieopwekking. Echter, het gaat verder dan alleen de opwek en opslag. Ook moet worden gekeken naar machines en de landbouwvoertuigen als we naar een toekomstbestendig boerenbedrijf willen gaan. LTO Noord wil graag met de gemeente in gesprek om het Boerenerf van de Toekomst vorm te geven. Reactie gemeente: Wij gaan bij de verdere ontwikkeling van dit beleidsaspect in de toekomst graag met LTO in gesprek over dit onderwerp. Conclusie LTO Noord gaat graag met de gemeente om de tafel om nadere invulling te geven aan de gekozen koers zoals verwoord in de omgevingsvisie en wil ook graag meedenken om het landelijk gebied voor de agrarische sector toekomstbestendig te maken. Reactie gemeente: Wij gaan en blijven graag met LTO in gesprek over de genoemde ontwikkelingen.
65
Reactie op zienswijze De reactie is hierboven per onderdeel van de zienswijze gegeven. Conclusie De zienswijze geeft wel aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen. - We wijzigen de tekst en voegen toe in paragraaf 6.2 de volgende tekst: ‘Gezien de bodem en gebiedskenmerken past toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw hier op lange termijn waarschijnlijk het beste.’ - We wijzigen de tekst in paragraaf 6.1 over bollenteelt en nemen de volgende nieuwe tekst op: ‘Het gebruik van grote hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen willen we tegengaan. Dit kan grote negatieve invloed hebben op onze bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid. We werken, vanuit de werkregio Groningen-Noord-Drenthe, nauw samen met provincie Groningen en waterschap Hunze en Aa’s. Hierbij wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de provinciale doelen voor genoemde thema’s.’
18. (Anoniem) Zienswijze Bij deze dienen wij een zienswijze in over de ontwerp-omgevingsvisie 2025. Het betreft de percelen gedeeltelijk 711 en 509. Deze percelen moeten de functie agrarisch/woonbestemming houden. Reactie op zienswijze Indiener van de zienswijze duidt op de percelen ten oosten van de Krommewijk in Stadskanaal en ten oosten van de Atlantislaan in Stadskanaal. In de visiekaart: ‘Natuur, groen en recreatie’ is dit gebied opgenomen als natuurontwikkelingsgebied (zie uitsnede van de kaart hieronder en de rode lijn). Deze aanduiding wil aangeven dat het streven is om hier natuurgebieden met elkaar te verbinden en ecologische verbindingszones te realiseren. Het is in de eerste plaats een provinciale taak om de bovenstaande verbindingszone te realiseren. In ons ruimtelijke instrumentarium houden we hier rekening mee zodat er geen extra knelpunten ontstaan voor het realiseren van de verbindingszones. Als het actueel wordt, dan denken we als partner mee over de inrichting van de gebieden. Als gemeente zetten we ons in om deze verbinding te realiseren. Daarnaast komen de gebieden in deze aanduiding in aanmerking voor het zoeken naar een locatie voor een natuurbegraafplaats. Hetgeen indiener zegt over wonen en agrarisch betreft de huidige bestemming uit het omgevingsplan.
Op de genoemde gronden, met kadastaal nummer 711 en 509 liggen naast een natuurbestemming ook deels een woonbestemming of een agrarische bestemming. Die bestemmingen wijzigen niet door deze omgevingsvisie omdat de woonpercelen aan de zuidzijde van de Krommewijk buiten de bestemming natuurontwikkeling vallen. Dit is te zien in onderstaande detailuitsnede van het gebied aan de Krommewijk. Bovendien wijzigt er door deze omgevingsvisie geen bestemming, dit kan alleen via een omgevingsplanwijziging en dat speelt hier nu niet.
66
Afbeelding 22: Visiekaart: Natuur, groen en recreatie
Afbeelding 23: Visiekaart: Natuur, groen en recreatie (ingezoomd)
67
Afbeelding 24: Omgevingsplan gemeente Stadskanaal, bestemmingen wonen, agrarisch, bos
Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding de ontwerp-omgevingsvisie te wijzigen.
19. NMF Groningen Zienswijze Onze reactie beperkt zich tot een aantal aandachtspunten, hoofdzakelijk in aansluiting op de hoofdstukindeling. a. Algemeen De visie is goed leesbaar en geeft in begrijpelijke taal de ambities van de gemeente Stadskanaal voor de fysieke leefomgeving weer. Het samenvatten van de ruimtelijke keuzes in elk hoofdstuk ('wat doen we wel' en 'wat doen we niet') is daarvan een voorbeeld. Het verdient complimenten dat u de kwaliteiten van de verschillende landschappen met bijbehorende kenmerken als uitgangpunt neemt voor een gebiedsgericht omgevingsbeleid. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan.
68
b. Zuinig op ruimte Zuinig op de (Groninger) ruimte is voor ons een belangrijk aandachtspunt. Het is goed om te lezen dat Stadskanaal kiest voor het minimaliseren van aantasting van het (open) landschap door het clusteren van ruimtegebruik en het stimuleren van herbestemming. Ook de aandacht voor de samenhang tussen natuur en het watersysteem, het inzetten op behoud en versterking van de verschillende landschappen en het waarderen van de cultuurhistorie zijn sterke punten die hieraan bijdragen. Reactie gemeente: Wij nemen deze opmerking voor kennisgeving aan. c. Wonen en bedrijvigheid -natuurinclusief bouwen In de visie is veel aandacht voor het thema wonen. De 'ladder woningbouw' is daarbij een opvallend instrument dat wordt ingezet. Uit oogpunt van zuinig ruimtegebruik is dit een goede zaak. Hergebruik en herbestemming van bestaande panden is daarbij het uitgangspunt. Dit uitgangspunt geldt ook voor bedrijven. Naast het verduurzamen van woningen en bedrijfspanden (waar aandacht voor is) vragen wij ook om in te zetten op natuurinclusief bouwen. Voor zowel bestaand als nieuwbouw is dit belangrijk om de biodiversiteit te versterken en beleid hiervoor op te nemen om uiteindelijk vast te leggen in het Omgevingsplan. Reactie gemeente: Op dit moment beschikt de gemeente nog niet over uitgewerkt beleid op het gebied van natuurinclusief bouwen voor woningen en voor bedrijfsgebouwen.
Wij herkennen wel het belang hiervan, zowel bij nieuwbouw als bij de bestaande bouw. Wij nemen dit signaal mee en zullen onderzoeken hoe natuurinclusieve uitgangspunten een plek kunnen krijgen in het op te stellen omgevingsplan. d. Energieopwekking Buiten de RES-opgave zijn de ambities voor nieuwe energieopwekking beperkt tot batterijopslag, waterstof en zon op daken. Blijf ook ruimte bieden aan lokale kleinschalige zon- en windprojecten mits natuurinclusief en het grootste deel van de revenuen naar de lokale gemeenschap gaat. Sluit ook energieprojecten met een multifunctionele invulling en een 'plus voor de natuur', zoals Energietuinen', niet uit in de Omgevingsvisie. Reactie gemeente: Voor de opwek van hernieuwbare energie maken wij de keuze om binnen de RES-afspraken ruimte te bieden aan grootschalige zonneparken in het daarvoor aangegeven zoekgebied. Daarbij zijn aanvullende eisen aan landschap, lokaal eigendom en ecologie van toepassing. Kleinschalige ontwikkelingen zullen beoordeeld moeten worden in samenspraak met de provincie Groningen, die een eigen beleidskader heeft voor ontwikkelingen in het buitengebied. Windmolens met een ashoogte hoger dan 20 meter staan wij niet toe. e.