CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. OER met bijlagen bij omgevingsvisie Stadskanaal

Raadsvergadering 8 december 2025, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Omgevingsvisie Stadskanaal31.580 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

😊

Maatschappelijke deelname

😊

Conclusie: Door te zorgen voor basisvoorzieningen en ontmoetingsplekken in de kernen zijn er kansen voor de voorzieningen en de maatschappelijke deelname. Het clusteren van voorzieningen als horeca en winkels zorgt voor verdere verbetering van de voorzieningen in de gemeente. Er zijn geen beleidsuitspraken die effecten hebben op sociale veiligheid, gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. Het is onzeker of de ambitie behaald wordt. Verdere uitwerking van het nieuwe beleid in programma’s moet uitwijzen of dit het geval kan zijn. Ambitie 7: Duurzaamheid en circulariteit Onze doelstelling is om energieneutraal te zijn in 2050. De vraag is daarbij hoe we dit gaan realiseren en wat haalbaar is qua duurzame opwek met zon en wind. De doelen uit het klimaatakkoord vertalen we naar onze gemeente met de bijbehorende doelstellingen;  55% reductie van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990;  In 2050 is onze uitstoot van broeikasgassen netto-nul. Netto-nul betekent dat de totale uitstoot van broeikasgassen in onze gemeente gelijk is aan, of lager is dan de hoeveelheid die zij uit de atmosfeer verwijdert. Een forse reductie ten opzichte van 1990 is de afgelopen jaren al gerealiseerd, 52% in 2021. Het verder terugdringen van de uitstoot wordt wel steeds complexer. Duurzaamheid is breder dan klimaat en energie.

Het gaat bijvoorbeeld ook over circulariteit, minder afval en minder gebruik van (primaire) grondstoffen. Beoordelingsaspect

Ontwerp-omgevingsvisie

Grondstoffen en circulariteit

😊

Duurzame energieopwekking en energiebesparing

😐

Broeikasgassen

😊

Conclusie: De gemeente zet in op het afvalbeleid, waardoor er kansen ontstaan voor grondstoffen en circulariteit. Voor broeikasgassen zijn er zowel kansen als risico’s. Door in te zetten op de toegankelijkheid van het openbaar vervoer, waardoor het aantal verkeersbewegingen kan afnemen, en het realiseren van groen ontstaan er kansen voor het terugdringen van broeikasgassen. Door de toename in het aantal verkeersbewegingen door het realiseren van meer woningen ontstaan er risico’s. Er is geen beleidsuitspraak die een relatie heeft met duurzame energieopwekking en energiebesparing. Naar verwachting wordt de ambitie niet gehaald.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

76/94

Conclusie Voor de eerste vier ambities zijn er zowel kansen als risico’s. Alleen voor ambitie 2 zijn er meer risico’s dan kansen, waardoor deze ambitie naar verwachting niet wordt gehaald. Voor de andere drie ambities zijn er meer kansen dan risico’s, maar het is onzeker of de ambitie behaald wordt. Verdere uitwerking van het nieuwe beleid in programma’s zal dit moeten uitwijzen. Voor ambitie 7 zijn er meer kansen dan risico’s, maar het verschil is klein, waardoor deze ambitie naar verwachting niet wordt gehaald. Voor ambitie 6 zijn er enkel kansen, maar het zijn een aantal kleinere kansen, waardoor het onzeker is of de ambitie behaald wordt. Ook hiervoor geldt dat dit afhankelijk is van de verdere uitwerking in programma’s. Voor ambitie 5 zijn er geen beleidsuitspraken die effecten hebben. Deze ambitie wordt daarom naar verwachting niet gehaald. Disclaimer: voor het doelbereik is op basis van de effectbeoordeling een inschatting gemaakt of het beleid positief bijdraagt aan het halen van de ambities. Het is niet met zekerheid te zeggen of de ambities daadwerkelijk behaald worden, er is alleen een richting te noemen. Uit monitoring moet de aankomende jaren blijken of het beleid zich daadwerkelijk ontwikkelt zoals ingeschat. Zo niet dan kan dat een teken zijn om tijdig bij te sturen om ambities te halen.

In hoofdstuk 12 heeft de gemeente Stadskanaal beschreven hoe zij monitoring op gaan pakken.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

77/94

11

Welke mitigerende maatregelen zijn mogelijk?

De effectbeoordeling in hoofdstuk 7 laat zien bij welke beoordelingsaspecten het nieuwe beleid risico’s oplevert op negatieve effecten, en/of waar er ondanks het nieuwe beleid nog een tekortschietend kwaliteitsniveau te verwachten is. Voor die aspecten geven we in dit hoofdstuk een voorstel voor mogelijkheden voor verdere verbetering, in de vorm van beleidsopties of concrete mitigerende maatregelen. Voor Natura 2000-gebieden zijn de mitigerende maatregelen in hoofdstuk 8 beschreven. In onderstaande tabellen zijn mitigerende maatregelen beschreven per beoordelingsaspect. De tabel geeft weer hoe de referentiesituatie ervoor staat en of er sprake is van overwegend kansen (groen pijltje omhoog ↑) of overwegend risico’s (rood pijltje omlaag ↓) door het nieuwe beleid. Het gelijkteken (=) betekent dat er evenveel kansen als risico’s zijn voorzien. Beoordelingsaspect Werklocaties en bedrijventerreinen

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

=

=

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Werklocaties en bedrijventerreinen is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat er in Oost-Groningen sprake is van een kwantitatief overschot en een kwalitatief tekort aan kleinschalig lokale bedrijventerreinen. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. In de ontwerp-omgevingsvisie staat geen beleid voor het creëren van nieuwe werklocaties of bedrijventerreinen. Zwaar industriële bedrijvigheid wordt gestimuleerd te verhuizen naar Bedrijvenpark Zuid-Groningen, maar er komt geen extra ruimte beschikbaar voor nieuwe bedrijventerreinen. Omdat de gemeente wil inzetten op woningen in het gebied, is dit mogelijk ook niet wenselijk. De gemeente kan daarom met de regio kijken hoe verdere samenwerking kan zorgen voor meer ruimte voor werklocaties en bedrijventerreinen. Mogelijke oplossing is om te kijken naar het optoppen van bestaande bedrijventerreinen om zo meer ruimte te creëren voor middel- en kleine bedrijvigheid, aansluitend bij de kwalitatieve vraag. Beoordelingsaspect Grondstoffen en circulariteit

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

↗

↑

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Grondstoffen en circulariteit is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat de gemeente Stadskanaal niet aan de doelstelling voor aantal kilogram huishoudelijk afval per inwoner voldoet en ook niet aan het doel voor 75% afvalscheiding. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. De gemeente wil de landelijke ontwikkelingen volgen op het gebied van afval(scheiding). Dit is naar verwachting niet voldoende om het knelpunt te verhelpen. Hiervoor kan de gemeente inzetten op een strenger beleid. Om een toename van de hoeveelheid (rest)afval van zowel woningen als voorzieningen te voorkomen kunnen aan de voorkant randvoorwaarden gesteld worden. Er zijn verschillende randvoorwaarden mogelijk. Deze randvoorwaarden kunnen opgenomen worden in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zoals circulair inkopen. Circulair inkopen betreft producten die bijvoorbeeld achteraf makkelijk te scheiden zijn of biologisch afbreekbaar zijn. Daarnaast kunnen er eisen gesteld worden horeca en evenementen door deze op te nemen in de vergunningseisen. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van herbruikbare materialen of het gebruik van één type materiaal in producten zodat scheiding niet nodig is.

Aan de achterkant kan de gemeente invloed uitoefenen door afvalinzameling te bundelen en daar eisen aan te stellen.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

78/94

Beoordelingsaspect Openbaar vervoer

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

↗

↑

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Openbaar vervoer is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat de gemiddelde afstand tot een treinstation in Stadskanaal groter is dan het landelijk gemiddelde. Verder is de ontsluitingskwaliteit in Stadskanaal slechter dan gemiddeld genomen over Nederland, omdat de PTAL-score onder het landelijk gemiddelde ligt. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. Hoewel de toegankelijkheid tot openbaar vervoer naar verwachting verbetert, is het niet genoeg om het knelpunt op te lossen. De gemeente gaat niet over de inzet van bussen in de gemeente, maar kan het belang van een goede toegankelijkheid tot openbaar vervoer wel bij de provincie onder de aandacht brengen. De gemeente kan zelf het gebruik van openbaar vervoer promoten door bijvoorbeeld actieve communicatie over de reistijd met het openbaar vervoer versus de auto. Beoordelingsaspect

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

Fiets- en wandelnetwerk

↗

=

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Fiets- en wandelnetwerk is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat de gemeente Stadskanaal op de kwaliteit van het fietsnetwerk lager is dan het gemiddelde voor Nederland en er schakels ontbreken in het fietsnetwerk. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. In de ontwerp-omgevingsvisie zet de gemeente niet met nieuw beleid in op het verbeteren van het fiets- en wandelnetwerk. Enkel onderhoud (autonoom) wordt niet gezien als genoeg verbetering van het fiets- en wandelnetwerk. Daarom kan de gemeente kijken waar het ontbrekende schakels kunnen worden toegevoegd, zodat de verbinding tussen de kernen verbetert. Daarnaast kan de gemeente ook onderzoeken of drukke fietsroutes vrijliggend gemaakt kunnen worden als dit nog niet het geval is. Beoordelingsaspect Duurzame en slimme mobiliteit

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

↗

↑

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Duurzame en slimme mobiliteit is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat er minder deelauto’s per 100.000 inwoners, elektrische auto’s per 1.000 inwoners en (semi)publieke laadpalen zijn dan het provinciale gemiddelde. Ook wordt er in de gemeente minder gebruik gemaakt van de fiets en het openbaar vervoer wordt er minder gelopen dan het provinciale gemiddelde. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. Met de komst van een mobiliteitshub met daarin ruimte voor deelmobiliteit, zijn er wel kansen voor een verbetering. Het wordt echter niet beschouwd als genoeg om het knelpunt op te lossen. De gemeente kan bij de realisatie van een nieuwe woonwijk inzetten op het realiseren van deelmobiliteit en oplaadpunten voor elektrische voertuigen, ook om zo de parkeerdruk en de uitstoot van emissies tegen te gaan. Om dit knelpunt op te lossen is het van belang dat deelmobiliteit en oplaadpunten voor elektrische voertuigen in de gehele gemeente beschikbaar worden.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

79/94

Beoordelingsaspect Oppervlaktewater

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

↗

↑

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Oppervlaktewater is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat de chemische en ecologische toestand van de wateren nog niet aan de KRW-doelstellingen voldoen. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. Het verminderen van gewasbeschermingsmiddelen en het reguleren van mestopslag zorgt voor kansen voor verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater, maar dit wordt niet gezien als genoeg om het knelpunt op te lossen. Om dit te bereiken kan de gemeente inzetten op een strenger beleid in de regulatie, bijvoorbeeld door regels en maatregelen op te nemen in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) die betrekking hebben op gemengde overstorten en de kwaliteit van ‘zwemwater’. Beoordelingsaspect Sociale veiligheid

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

=

=

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Sociale veiligheid is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat de sociale veiligheidsindex en de beleving van sociale onveiligheid in de gemeente Stadskanaal hoger ligt dan in de provincie Groningen. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. In de ontwerp-omgevingsvisie is geen beleid dat invloed heeft op de sociale veiligheid. De sociale veiligheid kan worden verbeterd door onveiligheidsgevoelens bij de inwoners af te laten nemen. Hiervoor zal ook afstemming met de Veiligheidsregio nodig zijn, gezien de drugsproblematiek op het platteland. Beoordelingsaspect Gezonde leefstijl

Referentiesituatie

Ontwerp-omgevingsvisie

↗

=

Beleidsopties/mitigerende maatregelen voor verbetering Gezonde leefstijl is in de referentiesituatie een knelpunt, omdat de ervaren gezondheid onder het provinciale gemiddelde ligt en de feitelijke ziektecijfers boven het provinciaal gemiddelde liggen. Met het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zal deze naar verwachting niet worden verholpen. In de ontwerp-omgevingsvisie is geen beleid dat invloed heeft op de gezonde leefstijl. Om actief in te kunnen zetten op het bevorderen van een gezonde leefstijl moet de gemeente in samenwerking met de GGD Groningen inzetten op bewustwording onder inwoners. Welke manier het beste geschikt is zal uit nader onderzoek moeten blijken.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

80/94

12

Wat komt er na het OER?

De nieuwe Omgevingswet stelt monitoring en evaluatie van het beleid verplicht om in beeld te krijgen of de uitwerking van het beleid daadwerkelijk bijdraagt aan het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Periodiek wordt er middels een terugkoppeling nieuwe input geleverd voor de beleidsontwikkeling wat kan leiden tot voortzetting of bijsturing van het beleid. Door monitoring en evaluatie ontstaat een gesloten beleidscyclus. Onderstaande figuur geeft de beleidscyclus weer. Deze beleidscyclus werkt als volgt: 1. In de beleidsontwikkeling wordt de omgevingsvisie opgesteld, deze stap wordt met vaststelling van de omgevingsvisie Stadskanaal voltooid; 2. In de beleidsdoorwerking worden de uitspraken uit de omgevingsvisie verder geconcretiseerd in uitvoeringsprogramma's en andere instrumenten, zoals het omgevingsplan, dit wordt in paragraaf 12.1 besproken; 3. Tijdens de uitvoering worden de concrete besluiten en/of regels en ander instrumentarium toegepast; 4. In de terugkoppeling wordt door monitoring en evaluatie gereflecteerd op behaalde resultaten waarna deze op basis van hun betekenis input vormen voor een nieuwe beleidscyclus. Hier gaat paragraaf 12.3 dieper op in.

Figuur 12.1: Beleidscyclus ontwerp-omgevingsvisie Stadskanaal

Met de vertaling van de omgevingsvisie naar een omgevingsplan en eventuele omgevingsprogramma's start de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze beleidscyclus vormt een instrument om de uitvoering van de omgevingsvisie volgens een logisch proces te structureren. Figuur 12.1 geeft de beleidscyclus weer. De strategische cyclus (“kleine beleidscyclus”) draait om de verbetering van de inhoud van het beleid, in dit geval de omgevingsvisie, terwijl de operationele beleidscyclus ingaat op de uitvoering van het beleid. De grote cyclus (met gekleurde pijlen aangeduid) eindigt met monitoring waarmee het resultaat van het beleid inzichtelijk gemaakt wordt.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

81/94

12.1

Instrumenten en omgevingsprogramma’s

De Omgevingswet bestaat uit zes instrumenten:  Omgevingsvisie;  Omgevingsprogramma;  Omgevingsplan;  Algemene Rijksregels;  Omgevingsvergunningen;  Projectbesluit. De omgevingsvisie omvat alle thema’s die te maken hebben met de fysieke leefomgeving en is gericht op de lange termijn. Voor de uitvoering op korte en middellange termijn maken we omgevingsprogramma’s. Een omgevingsprogramma helpt bij het realiseren van de ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie. Wanneer maken we een omgevingsprogramma? We maken een omgevingsprogramma als dit wettelijk verplicht is, of bij een meerjarige, belangrijke en/of ingewikkelde opgave. Bijvoorbeeld wanneer er vanuit de politiek prioriteit wordt gegeven aan een bepaald onderwerp, als er meerdere (type) maatregelen nodig zijn, of als de opgave een grote invloed heeft op de samenleving of onze fysieke leefomgeving. Uitgangspunten In aanvulling op de wettelijke vereisten worden de volgende uitgangspunten gehanteerd voor nieuwe omgevingsprogramma’s: 

De omgevingsprogramma’s moeten aansluiten bij de omgevingsvisie. Dat houdt in dat het programma inhoud geeft aan de opgaven of ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie en rekening houdt met de kernkwaliteiten van de gemeente. De omgevingsprogramma’s maken de ontwikkelrichtingen uit de omgevingsvisie meer concreet door het stellen van (meetbare) doelen voor de korte- en middellange termijn. Door middel van monitoring van het programma controleren we of de doelen worden behaald. De omgevingsprogramma’s kunnen verdieping en detaillering aanbrengen op een bepaald thema of gebied, maar moeten wel bijdragen aan de onderlinge afstemming met andere thema’s of gebieden. De omgevingsprogramma’s worden gemaakt met behulp van participatie. Dit betekent dat het omgevingsprogramma een kans biedt aan de samenleving, andere overheden en marktpartijen om betrokken te zijn bij het maken van het programma en om vervolgens bij te dragen aan de doelenstellingen van het programma. De omgevingsprogramma’s beschrijven wat de rolverdeling (sturingsfilosofie) is en wie het programma vaststelt (het college van burgemeesters en wethouders of de gemeenteraad).

Omgevingsprogramma’s gemeente Stadskanaal De komende jaren werken aan programma’s waarbij we nu denken aan de volgende thema’s: Wonen, Landschap en erfgoed (recreatie), Gezondheid, Warmteprogramma, Leefbaarheid en voorzieningen, Energie en duurzaamheid, Economie en bedrijvigheid en op termijn programma (duurzame) mobiliteit.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

82/94

12.2

Doorwerking in omgevingsplan

Na het opstellen van de omgevingsvisie dient het omgevingsplan opgesteld te worden. De relatie tussen de omgevingsvisie en het omgevingsplan en de stappen van een omgevingsplan, na totstandkoming van de omgevingsvisie, zijn als volgt: 1. Omgevingsplan opstellen Het omgevingsplan wordt opgesteld op basis van de omgevingsvisie. Het omgevingsplan bevat concrete regels en voorschriften voor het gebruik en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving binnen het betreffende gebied. Het plan omvat onder andere regels met betrekking tot bouwen, milieu, erfgoed, waterbeheer, enzovoort. 2. Vertaling van visie naar plan Bij het opstellen van het omgevingsplan worden de beleidskeuzes en ambities uit de omgevingsvisie vertaald naar concrete voorschriften en regelingen. Het omgevingsplan dient de doelen en uitgangspunten van de omgevingsvisie te weerspiegelen. 3. Coherentie en consistentie Het omgevingsplan moet in lijn zijn met de omgevingsvisie. Er dient samenhang en consistentie te zijn tussen beide documenten. Het omgevingsplan mag geen regels bevatten die in strijd zijn met de visie en moet juist de beoogde ontwikkelingen en ambities ondersteunen. Kortom, de omgevingsvisie fungeert als een overkoepelend kader en richtinggevend document voor de ontwikkeling van een gebied, terwijl het omgevingsplan de concrete regels en voorschriften bevat die gebaseerd zijn op de visie.

Het omgevingsplan implementeert als het ware de beleidskeuzes en ambities uit de omgevingsvisie in de juridische context van de fysieke leefomgeving.

12.3

Monitoring van de beleidsambities uit de omgevingsvisie

In stap 4 van de beleidscyclus (Terugkoppeling) gebruiken we monitoring. De gemeente let op of de ambities en doelen uit de omgevingsvisie worden behaald. Dit helpt de gemeente om goede en snelle besluiten te nemen. Ook de omgevingsprogramma’s helpen bij de monitoring. Hiermee monitort de gemeente elk jaar hoeveel woningen en wat voor woningen er in elk dorp gerealiseerd zijn. De gemeente gebruikt zoveel mogelijk informatie die openbaar toegankelijk is. Een voorbeeld hiervan is de informatie die de GGD beschikbaar stelt. De GGD meet regelmatig de mening van inwoners op onderwerpen zoals gezondheid en veiligheid. Actualisering van de omgevingsvisie De omgevingsvisie is gericht op de lange termijn, met een stip op de horizon in 2040. Doordat de omgevingsvisie voornamelijk op hoofdlijnen een toekomstvisie schetst, zal deze niet snel verouderen. Wel is het mogelijk dat de monitoring of nieuwe ontwikkelingen vragen om een aanpassing van de omgevingsvisie. Omdat de gemeente nu nog niet weet hoe de situatie er over enkele jaren uit ziet, kiest de gemeente ervoor om de omgevingsvisie zo actueel mogelijk te houden. Het uitgangspunt is om de omgevingsvisie vier jaar na vaststelling bij te stellen. Het actualiseren van de omgevingsvisie kan door bijvoorbeeld het toevoegen van nieuwe ambitie of door het geven van duidelijkere kaders op een bepaald onderwerp.

Hieruit kan ook volgen dat een programma moet worden aangepast. Of dat een nieuw programma moet worden opgestart.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

83/94

Begrippenlijst Begrip

Betekenis

Autonome ontwikkeling

Op zichzelf staande ontwikkeling die plaats vindt als de voorgenomen activiteit niet wordt uitgevoerd.

Beleidsuitspraak

Wijziging ten opzichte van het vigerend beleid zoals vastgelegd wordt in de omgevingsvisie

Bevoegd gezag

Overheidsinstantie die bevoegd is over de voorgenomen activiteit een besluit te nemen.

Botsproeven

Beoordeling of het nieuwe beleid daadwerkelijk ruimtelijk bij elkaar past.

Doelbereik

Beoordeling of de doelen en ambities zoals die gesteld zijn in de omgevingsvisie ook daadwerkelijk gehaald worden.

Ecologische verbindingszone

Zone waarlangs dieren en planten zich van het ene natuurgebied naar het andere kunnen verplaatsen en verspreiden.

Effectbeoordeling

Beoordeling van het nieuwe beleid uit de omgevingsvisie op positieve en negatieve effecten

Emissie

Uitstoot van stoffen

Habitat

Standplaats van een organisme. Het gaat hier om de soort specifieke levensruimte van een plant of dier.

Hittestress

Stress op het menselijk lichaam veroorzaakt door een periode van uitzonderlijk warm weer

Huidige situatie

Omschrijving van hoe de gemeente er op dit moment voor staat.

mer

(De) milieueffectenrapportage (de procedure)

MER

(Het) milieueffectrapport

Mitigerende maatregelen

Maatregelen die genomen worden om effecten te beperken.

NNN

Het Natuurnetwerk Nederland (NNN), voorheen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), is een samenhangend netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden.

NOx

Stikstofoxide

OER

(Het) omgevingseffectrapport

Passende Beoordeling

Beoordeling van de gevolgen van het nieuwe beleid uit de omgevingsvisie op significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden

PM2.5

Fijn stof, waarbij de stofdeeltjes kleiner zijn dan 2,5 μm

PM10

Fijn stof, waarbij de stofdeeltjes kleiner zijn dan 10 μm

PAS

Programmatische Aanpak Stikstof

Referentiesituatie

Situatie die als uitgangspunt wordt genomen om het voorgenomen beleid mee te vergelijken.

Schaallat

Methode om het effect van maatregelen ten opzichte van de referentiesituatie (huidige situatie plus autonome ontwikkeling) te bepalen.

Thema (‘s)

Aspecten waaraan de verschillende alternatieven getoetst worden om een afweging tussen de alternatieven te maken.

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

84/94

Bijlagen Bijlage 1 Foto van de leefomgeving

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

85/94

Bijlage 2 Scopingstabel

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

86/94

Bijlage 3 Notitie effectbeoordeling concept-omgevingsvisie

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

87/94

Bijlage 4 Effectbeoordeling ontwerp-omgevingsvisie

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

88/94

Bijlage 5 Beargumentatie effectbeoordeling ontwerp-omgevingsvisie

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

89/94

Bijlage 6 Passende Beoordeling

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

90/94

Bijlage 7 Botsproeven

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

91/94

Bijlage 8 Beargumentatie botsproeven

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

92/94

Bijlage 9 Doelbereik ontwerp-omgevingsvisie

24 april 2025

BI6497-MI-RP-241004-0921

93/94

Royal HaskoningDHV is een onafhankelijk internationaal advies- en ingenieursbureau. We combineren 140 jaar engineering- en ontwerpexpertise met consultancy, software en technology diensten. We leveren hiermee toegevoegde waarde voor klanten en hebben een positieve impact op mensen en onze leefomgeving. Dat is onze drijfveer: Enhancing Society Together. Daar hoort bij dat we onszelf en anderen voortdurend uitdagen om bij te dragen aan duurzame oplossingen voor lokale en wereldwijde vraagstukken in de gebouwde omgeving en de industrie. In onze snel veranderende wereld wordt de agenda bepaalt door onder meer klimaatverandering, de digitale transformatie, een veranderende consumentenvraag en hybride werken. Met onze geïntegreerde duurzame oplossingen willen we bijdragen aan het bredere technologische en maatschappelijke plaatje. Gesteund door de kennis en ervaring van meer dan 6.000 collega’s werken we vanuit kantoren in meer dan 20 landen. We ondersteunen klanten om de transitie te maken naar een slimme en duurzame organisatie. We koppelen onze engineering- en ontwerpexpertise aan onze software- en technologische diensten om toegevoegde waarde te leveren voor onze klanten en de lifecycle van hun assets. We zijn oprecht, handelen integer en transparant in al onze activiteiten, ook onze bedrijfsvoering Ons team is divers en inclusief.

De veiligheid en het welzijn van mensen, in ons team en daarbuiten, staat onder alle omstandigheden voorop. In projecten en initiatieven werken we actief samen met overheden en het bedrijfsleven, partners en stakeholders. We zien een belangrijke rol voor onszelf in innovatieve duurzame ontwikkeling en willen bijdragen aan een betere leefomgeving, nu en in de toekomst. Ons hoofkantoor is gevestigd in Nederland en we hebben kantoren in Europa, Azie, Afrika, Australie en Amerika.

royalhaskoningdhv.com

RAPPORT Foto van de leefomgeving Bij het Omgevingseffectrapport voor de gemeente Stadskanaal Klant:

Gemeente Stadskanaal

Referentie: BI6497-MI-RP-240429-1058 Status:

Definitief/1

Datum:

3 september 2024

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Netherlands Mobility & Infrastructure

Telefoon: +31 88 348 20 00 Fax: +31 33 463 36 52 Email: info@rhdhv.com Website: royalhaskoningdhv.com

Titel document: Foto van de leefomgeving Sub titel: Bij het Omgevingseffectrapport voor de gemeente Stadskanaal Referentie: BI6497-MI-RP-240429-1058 Status: Definitief/1 Datum: 3 september 2024 Projectnaam: OER Stadskanaal Projectnummer: BI6497 Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 3 september 2024

BI6497-MI-RP-240429-1058

ii

Inhoud 1

De ‘foto van de leefomgeving’

1

1.1

Waarom is een ‘foto van de leefomgeving’?

1

1.2

Wat is een ‘foto van de leefomgeving’?

1

1.3

Wat wordt er gedaan met de informatie uit de ‘foto van de leefomgeving’?

2

1.4

Hoe is de ‘foto van de leefomgeving’ gemaakt?

2

1.5

Welke wetten, regels en beleid worden meegenomen in de ‘foto van de leefomgeving’?

6

1.6

Wat wordt er al ontwikkeld in de gemeente Stadskanaal?

7

2

Het ‘rad van de leefomgeving’

9

2.1

Wat blijkt er uit de ‘foto van de leefomgeving’?

9

2.2

Aandachtspunten voor verdere uitwerking van de Omgevingsvisie

11

3

Stadskanaal hoe, wat en waar?

14

4

Wonen en bedrijvigheid

15

4.1

Wonen

15

4.1.1

Woningaanbod en -behoefte

15

4.2

Economie

21

4.2.1 4.2.2

Werkgelegenheid Werklocaties en bedrijventerreinen

21 26

4.3

Duurzaamheid

29

4.3.1 4.3.2 4.3.3

Grondstoffen en circulariteit Duurzame energieopwekking en energiebesparing Duurzame woningen

29 32 37

5

Bereikbaarheid en mobiliteit

41

5.1

Mobiliteit

41

5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4

Bereikbaarheid en doorstroming Openbaar vervoer Fiets- en wandelnetwerk Duurzame en slimme mobiliteit

41 46 49 54

6

Landschap en landbouw

59

6.1

Landschap en cultureel erfgoed

59

6.1.1 6.1.2

Landschappelijke waarden Archeologie en cultuurhistorische waarden

59 62

6.2

Landbouw

64

6.2.1

Landbouw

64

7

Natuur en recreatie

66

7.1

Natuur

66

3 september 2024

BI6497-MI-RP-240429-1058

iii

7.1.1 7.1.2 7.1.3

Natura 2000-gebieden Natuurnetwerk Nederland Biodiversiteit

66 72 74

7.2

Bodem en water

78

7.2.1 7.2.2 7.2.3

Bodem Grondwater Oppervlaktewater

78 81 87

7.3

Recreatie

90

7.3.1

Vrijetijdseconomie en toerisme

90

8

Veiligheid en gezondheid

93

8.1

Veiligheid

94

8.1.1 8.1.2 8.1.3

Externe veiligheid Sociale veiligheid Verkeersveiligheid

94 100 106

8.2

Gezondheid en welzijn

114

8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4

Gezonde leefstijl Gezonde leefomgeving Maatschappelijke basisvoorzieningen Maatschappelijke deelname

114 116 120 123

8.3

Omgeving

129

8.3.1 8.3.2 8.3.3 8.3.4

Geluidhinder Luchtkwaliteit Geurhinder Lichthinder

129 134 138 141

8.4

Klimaat

144

8.4.1 8.4.2 8.4.3 8.4.4

Broeikasgassen Hittestress Droogte Wateroverlast door hemelwater

144 147 154 157

9

Referenties

163

3 september 2024

BI6497-MI-RP-240429-1058

iv

1

De ‘foto van de leefomgeving’

1.1

Waarom is een ‘foto van de leefomgeving’?

Met de Omgevingswet (sinds 1 januari 2024 van kracht) is al het relevante beleid voor de leefomgeving gebundeld en gemoderniseerd. Het idee achter de bundeling van verschillende wetten in de Omgevingswet is dat ruimtelijke ontwikkelingen daardoor makkelijker mogelijk te maken zijn door minder regels en een samenhangende aanpak. Als onderdeel van de Omgevingswet zijn lokale en regionale overheden verplicht om een Omgevingsvisie op te stellen. Een Omgevingsvisie is een lange termijnvisie waar de maatschappelijke opgaven en de kernkwaliteiten van een gemeente of provincie staan beschreven. In de Omgevingsvisie staan de ambities van een overheid en is beleid opgenomen om die ambities te halen. Dit beleid is op een hoog abstractieniveau en wordt verder uitgewerkt in Omgevingsplannen of Omgevingsprogramma’s. De gemeente Stadskanaal werkt aan haar Omgevingsvisie, welke naar verwachting in 2025 gereed is. Omdat het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie kaderstellend is voor (grote) ruimtelijke ontwikkelingen wordt de procedure voor de milieueffectrapportage (mer) doorlopen. Daarmee worden de gevolgen van het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie in beeld gebracht en samengevat in een milieueffectrapport (MER). Omdat het hier gaat om een Omgevingsvisie wordt het MER een omgevingseffectrapport (OER) genoemd.

Voordat een OER geschreven wordt, wil de gemeente Stadskanaal duidelijk hebben wat de opgaven zijn en waar er in de leefomgeving op dit moment knelpunten zijn. De gemeente wil deze input gebruiken voor haar omgevingsvisie. Dit wordt gedaan met de ‘foto van de leefomgeving’, dat is dit document.

1.2

Wat is een ‘foto van de leefomgeving’?

De ‘foto van de leefomgeving’ is de referentiesituatie die gebruikt wordt in het OER. Het beschrijft hoe de ‘Knoalster’ leefomgeving er nu voor staat, dit wordt de huidige situatie genoemd. Ook is in beeld gebracht hoe de leefomgeving zich naar verwachting ontwikkelt in de toekomst (2030-2040). Dit wordt de autonome ontwikkeling genoemd. De autonome ontwikkeling is de verwachte toekomstige situatie bij voortzetting van het huidige beleid, rekening houdend met autonome trends (bijvoorbeeld klimaatverandering) en al genomen besluiten over ingrepen in de leefomgeving. Per beoordelingsaspect wordt de huidige situatie en de autonome ontwikkeling beschreven. Op die manier brengt de ‘foto van de leefomgeving’ in beeld wat de kwaliteit is van de verschillende aspecten van de Stadskanaalse leefomgeving. Ook laat de ‘foto van de leefomgeving’ zien bij welke leefomgevingsaspecten er, nu en in de toekomst, problemen en knelpunten optreden en welke autonome trends er daarin te verwachten zijn. Deze informatie vormt belangrijke input voor de Omgevingsvisie. Door tijdig te weten waar knelpunten of problemen zich voordoen kan er in de Omgevingsvisie een keuze gemaakt worden voor nieuw strategisch beleid.

3 september 2024

BI6497-MI-RP-240429-1058

1

1.3

Wat wordt er gedaan met de informatie uit de ‘foto van de leefomgeving’?

Zoals hierboven beschreven vormt de ‘foto van de leefomgeving’ de basis voor het OER bij de Omgevingsvisie van de gemeente Stadskanaal. In het OER wordt het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie getoetst op effecten in termen van kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten ten opzichte van de referentielijst. Het OER heeft een abstract karakter en de effecten worden daarom kwalitatief beoordeeld. Door het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie te toetsen in het OER ontstaat een beeld van de te verwachten impact van het nieuwe beleid, inclusief mate van invloed dat het nieuwe (strategische) beleid heeft op autonome trends en ontwikkelingen ten opzichte van het bestaande beleid. In het OER wordt een samenvatting opgenomen van de ‘foto van de leefomgeving’. Basis voor monitoring De horizon voor de Omgevingsvisie is 2040 en het karakter is abstract. Dat maakt dat het nog onduidelijk is hoe het beleid uit de Omgevingsvisie precies wordt uitgevoerd. Daarnaast is er onzekerheid over de implicaties die het beleid op lange termijn heeft voor de fysieke leefomgeving. Daarom is het belangrijk dat er vroegtijdig wordt ingezet op monitoring. Gezien deze onzekerheden is het belangrijk om met monitoring de ‘vinger aan de pols te houden’. Dit wordt gedaan tijdens de periode dat het beleid uitgevoerd wordt.

Op die manier kan er bij eventuele onvoorziene omstandigheden tijdig bijgestuurd worden. Ook voor deze monitoring is het belangrijk om een beeld te hebben van de uitgangssituatie waartegen autonome ontwikkelingen en het optreden van effecten, kansen en risico’s kunnen worden afgezet. Deze beschrijving van de ‘foto van de leefomgeving’ biedt daarom ook een basis voor toekomstige monitoring.

1.4

Hoe is de ‘foto van de leefomgeving’ gemaakt?

Het beoordelingskader De kwaliteiten van de leefomgeving en de effecten van de Omgevingsvisie worden in beeld gebracht aan de hand van het beoordelingskader (zie Tabel 1-1). Het beoordelingskader volgt de brede en integrale benadering uit de Omgevingswet [Aan de slag met de Omgevingswet, 2019]. Dit betekent dat naast de thema’s binnen de fysieke leefomgeving het beoordelingskader ook sociale en economische thema’s bevat. Het beoordelingskader voor Stadskanaal staat in onderstaande tabel.

3 september 2024

BI6497-MI-RP-240429-1058

2

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=a753116b-39bd-4e14-ac06-d9ec10704540