Bijlage 3. OER met bijlagen bij omgevingsvisie Stadskanaal
Tekst van het document
De indeling van de ambities is anders dan in het OER. Wat de gemeente wil bereiken in 2040 is niet veranderd.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
51/94
o
o
o o
o
o
o
inzetten op het verbeteren van de sociale veiligheid of het creëren van een gezonde leefomgeving. Voor de ambitie klimaat zijn er kansen en risico’s voor het beoordelingsaspect broeikasgassen. De gemeente Stadskanaal zou beleid op het gebied van duurzame energieopwekking en energiebesparing kunnen toevoegen aan de ontwerpomgevingsvisie. Voor de ambitie landbouw zijn er iets meer risico’s dan kansen. De gemeente Stadskanaal zou beleid toe kunnen voegen die er verder voor zorgt dat de landbouw in de gemeente verduurzaamd. Voor de ambitie cultuurhistorie zijn er enkel risico’s. De gemeente Stadskanaal zou beleid kunnen toevoegen die de cultuurhistorie in de gemeente beter beleefbaar maakt. Voor de ambities landschap, gezondheid en circulariteit zijn er geen kansen en ambities. De gemeente Stadskanaal zou kunnen kijken hoe het open Veenkoloniale landschap en het kleinschalige landschap op de zandgronden beter zichtbaar en beleefbaar kan worden gemaakt, zoals beschreven in de ambitie. De ambitie gezondheid heeft alleen een relatie met het beoordelingsaspect gezonde leefstijl, maar de beleidsuitspraken laten geen kansen of risico’s zien voor dit beoordelingsaspect. De gemeente Stadskanaal zou nog beleidsuitspraken kunnen toevoegen die zorgen voor een verbetering van de ervaren gezondheid.
De ambitie circulariteit heeft alleen een relatie met het beoordelingsaspect grondstoffen en circulariteit, maar er zijn geen kansen of risico’s. De gemeente Stadskanaal kan de beleidsuitspraak circulariteit verder uitwerken of beleid toevoegen over het reduceren van de hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner en het verhogen van het scheidingspercentage, bijvoorbeeld door op te nemen dat de gemeente gaat voor het halen van de landelijke norm. Er zijn geen ambities die verbonden zijn met de beoordelingsaspecten die te maken hebben met economie, mobiliteit, bodem en water en recreatie. De gemeente Stadskanaal kan overwegen om deze nog toe te voegen aan de visie en ambities.
De resultaten van de effectbeoordeling van de concept-omgevingsvisie zijn gebruikt om de ontwerpomgevingsvisie aan te scherpen. Wat er is veranderd is in de volgende paragrafen aangegeven. Uiteindelijk heeft dit alleen gezorgd dat er een kans is op een positief effect voor het beoordelingsaspect grondstoffen en circulariteit. Dit komt omdat er beleid voor het verwerken van afval is toegevoegd aan de beleidsuitspraak circulariteit.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
52/94
6.2
Verbeelding van de ontwerp-omgevingsvisie
In Figuur 6.1 is de verbeelding van de ontwerp-omgevingsvisie te zien. Hierin staat op welke locaties welke ruimtelijke ontwikkelingen voorzien zijn. In de volgende paragraaf zijn de beleidsuitspraken die hieraan ten grondslag liggen uitgebreid beschreven.
Figuur 6.1: Visiekaart van de ontwerp-omgevingsvisie van de gemeente Stadskanaal
6.3
Omschrijving van de ontwerp-omgevingsvisie
Op basis van het nieuwe beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie zijn beleidsuitspraken opgesteld. Deze zijn te zien in Tabel 6.1. In dikgedrukte letters is aangegeven wat veranderd is ten opzichte van de conceptomgevingsvisie.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
53/94
Tabel 6.1: Beleidsuitspraken uit de ontwerp-omgevingsvisie
Thema
Beleidsuitspraak
Klimaat
Bij herstructurering, herinrichting en reconstructies van de openbare ruimte kijken we naar de opgaven die daar spelen rond klimaatadaptatie en nemen zo nodig maatregelen. We zetten hierbij in op kwalitatieve inrichting van de openbare ruimte met groen en voldoende aandacht voor biodiversiteit, hittestress en wateropslag. Daarmee wordt de openbare ruimte klimaatadaptief ingericht waarbij meer water wordt opgevangen en vastgehouden in natte perioden en komen er meer schaduwplekken om hittestress te voorkomen. Op die manier zijn we steeds beter bestand tegen bijvoorbeeld intensievere regenbuien en perioden van extreme hitte en droogte als gevolg van de klimaatverandering. Vanuit de gemeente stimuleren we onze inwoners om hun tuinen klimaatadaptief in te richten met meer groen en minder verharding door bijvoorbeeld informatievoorziening en het faciliteren van het ontharden van tuinen. Zo wordt regionaal gewerkt aan een subsidieregeling voor kleinschalige klimaatmaatregelen voor particulier bezit.
Circulariteit
In onze openbare ruimte beheren we een groot areaal aan wegen, bruggen, speeltuinen, sportaccommodaties, gebouwen, openbare ruimte etc. Bij onderhoud, reconstructies en realisatie in ons areaal stimuleren we aannemers via de aanbestedingen om grondstoffen en producten te hergebruiken om zo bij te dragen aan het doel om in 2050 volledig circulair te zijn. We volgen op het gebied van afval(scheiding) de landelijke ontwikkelingen voor de doelen en normen op dit thema. Dit is vraagt om grote veranderingen, zowel in de samenleving als binnen de gemeentelijke taakuitoefening.
Wonen
Waar mogelijk stimuleren we onze inwoners en corporaties om hun woning levensloopbestendig te maken door een volwaardig woonprogramma op de begane grond te realiseren. Elke vijf jaar wordt het beleid uitgeschreven in het woonprogramma, waarin alle woningopgaven terugkomen. Hierbij kijken we ook naar kamerverhuur, tiny houses, woonwagenstandplaatsen, flexwonen, ligplaatsen voor woonschepen en de mogelijkheid om niet-wonen bestemmingen om te zetten in wonen. Zo kunnen we goed inspelen op de toenemende vraag naar flexibele en kleinere woningen en problematiek rondom bijvoorbeeld kamerverhuur. In Alteveer, Mussel en Onstwedde willen we de komende jaren vooral kleinschalige woningbouw realiseren passend naar de aard en karakter van het dorp en het gebied. Deze nieuwbouw staan we toe binnen de eerste vier treden van de woningbouwladder. Voor Stadskanaal en Musselkanaal is de woningbouwopgave groter. Om dit te realiseren kijken we naast inbreidingsmogelijkheden ook naar woningbouwlocaties in trede vijf, dus buiten bestaande kernen. Deze planmatige woningbouw voorzien we onder meer bij het Tweede Boerendiep, de omgeving Floralaan te Musselkanaal en rondom het toekomstige treinstation in Stadskanaal nabij Mercurius Businesspark. Gezien de centrale ligging van dit treinstation beperkt planmatige woningbouw zich niet enkel tot onze gemeentegrens en kijken we ook naar Nieuw-Buinen.
Een nieuwe wijk moet passen bij de kernkwaliteiten van Stadskanaal en toekomstige locaties zullen hieraan getoetst worden. De inrichting van nieuwe wijken moet aansluiten op de structuur van wijken en sloten zoals kenmerkend is voor de Veenkoloniën. Als gemeente willen we sturing op de woningbouw als het gaat om type en prijsklasse en een thuis zijn voor diverse doelgroepen, van jong tot oud. Uit de participatie onder onze inwoners komt duidelijk naar voren dat zij zorgen hebben over het woningaanbod en de betaalbaarheid. Vraag en aanbod van woningen sluiten nu niet goed genoeg op elkaar aan, zowel qua type woningen als qua vraagprijzen. In onze gemeente hebben we behoefte aan diverse woonzorgvoorzieningen voor mensen die niet zelfstandig kunnen wonen zoals psychisch kwetsbaren, inwoners met een verstandelijke beperking en zorgbehoevende ouderen. Er is behoefte aan (kleinschalige) woongroepen ook zijn er initiatieven vanuit proactieve senioren voor het ontwikkelen van nieuwe woonvormen, zoals knarrenhofjes. Vanuit onder meer (alleenstaande) jongeren is vraag naar meer betaalbare éénpersoonswoningen, zoals tiny
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
54/94
Thema
Beleidsuitspraak houses. Bij invulling van de woningbouwopgave kiezen we dus nadrukkelijk voor verschillende woonvormen.
Voorzieningen
Inwoners waarderen het hoge voorzieningenniveau in onze gemeente. Als gemeente gaan we voor kwalitatief goede en toekomstbestendige voorzieningen, passend bij de omvang van kern of wijk. Een groei van het aantal woningen en inwoners kan daarnaast bijdragen aan een toename of tenminste de toekomstbestendigheid van de voorzieningen in kernen. Per kern streven we naar het behoud van de volgende basisvoorzieningen: Alteveer: Basisonderwijs, sportvoorzieningen, OV-verbinding, ontmoetingslocatie Mussel: Basisonderwijs, dagelijkse boodschappen, OV-verbinding, sportvoorzieningen, ontmoetingslocatie Musselkanaal: Basisonderwijs, dagelijkse boodschappen, regio-overstijgende speciaalzaken, gezondheidscentra, OV-verbindingen, sportvoorzieningen Onstwedde: Basis- en voortgezet onderwijs, dagelijkse boodschappen, gezondheidscentrum, culturele voorzieningen, OV-verbinding, sportvoorzieningen Stadskanaal: Basis- en voortgezet onderwijs, dagelijkse boodschappen, regiooverstijgende speciaalzaken, culturele voorzieningen, horeca en amusement, gezondheidscentra, ziekenhuis, OV-verbindingen, sportvoorzieningen Waar dit nog niet het geval is willen we de aanwezige eerstelijns zorg (huisarts, apotheek, wijkverpleging, paramedici en eventueel sociale domein) concentreren in gezondheidscentra op locaties die centraal gelegen zijn en goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer.
Zo is alle zorg voor inwoners onder één dak en is de afstemming tussen zorgverleners beter. Wij willen een inclusieve en toegankelijke gemeente zijn waarbij voorzieningen en de openbare ruimte toegankelijk en veilig zijn voor iedereen ook als er sprake is van fysieke en/of mentale beperkingen. Hiermee zorgen we voor volwaardige deelname van alle inwoners. We zetten ervaringsdeskundigheid in om eventuele knelpunten te ontdekken en zo nodig aan te pakken. Veel inwoners en bezoekers genieten van evenementen en festivals die worden georganiseerd in de gemeente. We willen initiatiefnemers de ruimte blijven bieden om dit te organiseren. Echter, festivals veroorzaken ook overlast aan omwonenden als het gaat om geluid, geur en verkeerstromen et cetera. Als gemeente willen wij de balans bewaken tussen het faciliteren van evenementen en festivals voor al onze inwoners enerzijds, en het reguleren ervan en het beperken van de overlast anderzijds. Dit betekent dat we inzetten op evenementen op locaties die daarvoor geschikt zijn. Hierbij houden we rekening met het de kernkwaliteiten van onze gemeente en het karakter van het gebied waar een evenement plaatsvindt. Toekomstig beleid over evenementen wordt nog opgesteld.
Economie
We zien een trend naar steeds grotere bedrijfshallen voor bijvoorbeeld transport- en distributiebedrijven. Dit staat op gespannen voet met de openheid van ons landschap. Op Bedrijvenpark Stadskanaal en het Dideldomterrein is ruimte voor diverse soorten bedrijven. Mogelijk wordt zwaardere industrie hier op lange termijn uitgefaseerd. Vanwege de centrale ligging en de bestaande woningbouw in de directe omgeving is woningbouw hier een optie, wanneer de vraag naar nieuwe woningen hier aanleiding toe geeft. Bestaande bedrijven worden dan bij uitbreiding gefaciliteerd op of nabij Bedrijvenpark Zuid-Groningen, zodat de werkgelegenheid in de regio behouden blijft. Ook de vestiging van nieuwe bedrijven met een groot oppervlak en/of zwaardere industrie, agrofood en voedselverwerking worden bovenregionaal gefaciliteerd op Bedrijvenpark ZuidGroningen. Vanuit onze gemeente verruimen we de contouren voor mogelijke uitbreidingen van dit bedrijvenpark. In onze gemeente richten we ons voor de MKB en maakindustrie. We laten geen (nieuwe) losse bedrijven toe in het buitengebied, tenzij het gaat om vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) en mits passend in het landschap. Op het Bedrijvenpark Stadskanaal en Dideldom liggen nu nog twee zonneparken van elk 16 hectare groot. Op termijn vervallen deze zonneparken, waardoor op deze percelen ruimte vrijkomt voor nieuwe bedrijven.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
55/94
Thema
Beleidsuitspraak Ladder bedrijvigheid: 1. Inbreiding in bestaande bedrijventerreinen; 2. Transformatie en revitalisering bedrijventerreinen; 3. Uitbreiding van bestaande of ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Aangezien geen structurele problemen ten aanzien van geurhinder zijn, stellen we hiervoor geen gemeentelijk beleid op maar volgen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wel gaan we verkennen welke maatregelen kunnen worden genomen om de geurhinder bij de biovergister terug te dringen.
Mobiliteit
Het treinstation op het Mercurius Businesspark richten we in als een mobiliteitshub: een verkeersknooppunt waarbij de nadruk ligt op een goede aansluiting tussen verschillende vervoersmodaliteiten. Zo wordt de omgeving rondom het stationsgebied ingericht om snel en comfortabel over te stappen op bus, fiets, auto, taxi of andere duurzame (deel)mobiliteit. Op deze manier wordt Stadskanaal een betere bereikbaarheid van de hele regio en profiteren alle omliggende kernen van de spoorlijn.
Landbouw
Groei van de (intensieve) veehouderij op ons grondgebied vinden we maatschappelijk en landschappelijk niet wenselijk, vanwege het potentiële effect op milieu, gezondheid en ook natuurdoelen en woonfuncties. De niet grondgebonden veehouderij kan niet uitbreiden in aantal dieren en stallen kunnen alleen worden vergroot met als doel het dierenwelzijn te verbeteren. Grondgebonden veehouderij kan alleen uitbreiden als dit aantoonbaar geen negatief effect heeft op de hiervoor genoemde thema’s. Op het gebied van mest is het streven om de opslag op eigen kavel te realiseren. Dat kan in de vorm van bijvoorbeeld een mestbassin, een mestsilo of mestplaten. Wanneer er op de eigen kavel geen ruimte is, kunnen we als gemeente afwijken van bestaande regelgeving. De opslag van mest op een veldkavel die niet aansluit op de eigen kavel, solitaire opslag genoemd, is op dit moment nog onwenselijk. We volgen hierbij de ontwikkelingen op landelijk en provinciaal niveau. De teelt van gewassen met een grote negatieve invloed op bodem- en waterkwaliteit en/of volksgezondheid willen we tegengaan, zoals bollen- en lelieteelt waar veel gewasbeschermingsmiddelen bij worden gebruikt. Daarom staan we als gemeente onder meer bollenteelt waar veel gewasbeschermingsmiddelen bij worden gebruikt niet toe. Dit wordt nader uitgewerkt in plannen en regels.
In het buitengebied en op het boerenerf staan we bedrijvigheid toe die past in het gebied, zoals agrarische bedrijven met eventuele boerderijwinkels of campings. Daarnaast willen we vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) en kavels die hun functies verloren hebben in het landelijk gebied passend herbestemmen. We willen op die manier voorkomen dat leegstaande panden, boerderijen en bijbehorende erven in verval raken en hun aantrekkelijkheid verliezen, verpauperen of dat er ondermijnende activiteiten plaatsvinden. Het kan bijvoorbeeld gaan om wonen of kleinschalige bedrijvigheid. Tot slot willen we verkennen of verruiming van woonzorglocaties en/of recreatie hier mogelijk is.
Natuur
In de Veenkoloniën ligt een opgave om 10% groenblauwe dooradering te realiseren. De groenblauwe dooradering zorgt voor meer verbinding van natuurgebieden en versterking van de biodiversiteit. Voor de realisatie van deze opgave wordt eerst gekeken naar de gronden van de overheden en pas daarna naar realisatie op landbouwgrond. We richten ons op het isoleren van woningen en andere gebouwen. Daarbij nemen we maatregelen om diersoorten te beschermen, zoals vleermuizen en gierzwaluwen. In samenwerking met de provincie stellen we soortenmanagementplan (SMP). Hiermee krijgen we inzicht in welke soorten waar zitten en welke maatregelen nodig zijn om deze soorten te beschermen. Vanuit het Pagedal loopt een groenstructuur door het stedelijk gebied van Stadskanaal tot aan het centrum. Deze “groene long” zorgt ervoor dat ook voor de inwoners die in het verstedelijkte gebied wonen openbaar groen altijd dichtbij is. De groene long houden we groen en daarin staan we geen uitbreiding van het bebouwd oppervlak toe.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
56/94
Thema
Beleidsuitspraak Het is in de eerste plaatst een provinciale taak om verbindingszones Pagediep en Mussel Aa te realiseren. In ons ruimtelijke beleid houden we hier rekening mee zodat er geen extra knelpunten ontstaan voor het realiseren van de verbindingszones. Als het actueel wordt, dan denken we als partner mee over de inrichting van de gebieden.
5
Recreatie
We willen de mogelijkheden gaan verruimen voor het starten of uitbreiden van bijvoorbeeld bed & breakfast's, kleinere campings en hotels. Tegelijkertijd kiezen we ervoor om geen nieuwe grootschalige recreatie, zoals pretparken en bungalowparken, toe te laten buiten de bestaande planologische mogelijkheden voor grootschalige recreatie in de Kettingwijk5. Daar staan we ook geen andere ruimtelijke bestemmingen toe. Ons landelijk gebied is vooral geschikt voor kleinschalige recreatie en overnachting, dat sluit goed aan bij de kernkwaliteiten en waarvoor we de mogelijkheden willen verruimen. Daarom willen we meer gaan samenwerken in en met de regio op onder meer het gebied van regiomarketing en willen als gemeente goede voorwaarden scheppen om samen met de markt het aantal overnachtingen en -locaties te vergroten. Dit geeft een goede impuls aan onze horeca, recreatie, winkels en amusement. Winkels, horeca en amusement willen we clusteren, zodat er in de kernen een herkenbaar en levendig centrum is. We willen meer ruimte bieden aan de ontwikkeling van Toeristische Overstappunten (TOP’s): activiteiten en voorzieningen bij kruisingen tussen land en water langs (vaar)wegen, bruggen en sluizen.
Veiligheid
In ons ruimtelijk beleid houden we rekening met de aandachtsgebieden en gaan zorgvuldig om met eventueel nieuwe (kwetsbare) functies binnen de veiligheidscontouren. Als gemeente willen we geen opslag of verwerking van kernafval binnen onze gemeentegrenzen.
Dit is onderdeel van het Crisis- en herstelwetbestemmingsplan van de gemeente Stadskanaal. Hier is een MER voor uitgevoerd.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
57/94
7
Wat zijn de gevolgen van de ontwerp-omgevingsvisie?
7.1
Belangrijkste effecten
Overall beeld per beoordelingsaspect De beleidsuitspraken hebben effect op de beoordelingsaspecten. Er kunnen kansen of risico’s zijn. Als wordt gekeken naar de beleidsuitspraken in de ontwerp-omgevingsvisie van de gemeente Stadskanaal, zijn er veel beoordelingsaspecten die geen effecten ondervinden van de beleidsuitspraken. Het gaat om de volgende beoordelingsaspecten: Werkgelegenheid Gezonde leefstijl Werklocaties en bedrijventerreinen Gezonde leefomgeving Fiets- en wandelnetwerk Geurhinder Externe veiligheid Lichthinder Sociale veiligheid De beleidsuitspraken in de ontwerp-omgevingsvisie hebben geen effect op deze beoordelingsaspecten of de beleidsuitspraken zijn niet concreet genoeg om te beoordelen (zie Tabel 4.3). Er zijn ook veel beoordelingsaspecten die alleen kansen ondervinden van de beleidsuitspraken.
Het gaat om de volgende beoordelingsaspecten: Woningaanbod en -behoefte Oppervlaktewater Grondstoffen en circulariteit Vrijetijdseconomie en toerisme Duurzame woningen Maatschappelijke basisvoorzieningen Openbaar vervoer Maatschappelijke deelname Duurzame en slimme mobiliteit Droogte Biodiversiteit Wateroverlast door hemelwater Grondwater In de ontwerp-omgevingsvisie wordt er ingezet op het uitbreiden van het aantal woningen en voorzieningen en het verbeteren van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en duurzame en slimme mobiliteit. Ook wordt de landbouw duurzamer gemaakt. Hierdoor ontstaan er ook indirecte kansen voor grondwater en oppervlaktewater. Daarnaast zijn ook een beoordelingsaspecten waarbij er zowel kansen als risico’s zijn, waarbij er meer kansen dan risico’s zijn als gevolg van de beleidsuitspraken. Het gaat om de volgende beoordelingsaspecten: Natura 2000-gebieden Geluidhinder Broeikasgassen Hittestress In de ontwerp-omgevingsvisie wordt er ingezet op het verbeteren van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer, waardoor het aantal voertuigbewegingen per auto kan afnemen. Daarnaast wordt ook ingezet op het verplaatsen van zware bedrijvigheid naar Bedrijvenpark Zuid-Groningen. Hierdoor ontstaan er indirecte kansen voor Natura 2000-gebieden, geluidhinder en broeikasgassen.
Daar staat wel tegenover dat de ontwerp-omgevingsvisie ook inzet op het uitbreiden van het aantal woningen, wat kan leiden tot meer voertuigbewegingen en dus risico’s op deze beoordelingsaspecten.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
58/94
Als laatste zijn ook een beoordelingsaspecten die evenveel kansen als risico’s ondervinden van de beleidsuitspraken. Het gaat om de volgende beoordelingsaspecten: Bereikbaarheid en doorstroming Natuurnetwerk Nederland Verkeersveiligheid Luchtkwaliteit Zoals hierboven beschreven zijn er zowel beleidsuitspraken die zorgen voor een mogelijke afname van het aantal voertuigbewegingen als voor een mogelijke toename van het aantal voertuigbewegingen. Dit heeft indirect zowel kansen als risico’s voor bovenstaande beoordelingsaspecten. Er is een beoordelingsaspect dat niet terugkomt in de beleidsuitspraken en waar dus geen effecten op zijn, het gaat om het beoordelingsaspect duurzame energieopwekking en energiebesparing. Rad van de leefomgeving In Figuur 7.1 staat het rad van de leefomgeving met daarin de effecten in de autonome situatie, zoals bepaald in de foto van de leefomgeving, en van de ontwerp-omgevingsvisie. Het rad visualiseert wat hierboven is besproken en laat de effecten zien van de ontwerp-omgevingsvisie in vergelijking met de autonome situatie. De knel- en aandachtspunten zoals vastgesteld in de foto van de leefomgeving worden besproken in paragraaf 7.3.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
59/94
Figuur 7.1: Rad van de leefomgeving inclusief effect ontwerp-omgevingsvisie voor de gemeente Stadskanaal
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
60/94
Overall beeld per beleidsuitspraak Voor één beleidsuitspraak in de ontwerp-omgevingsvisie zijn er geen kansen of risico’s. Het gaat om het thema’s veiligheid. Voor dit thema is de beleidsuitspraak niet concreet genoeg om het te beoordelen (zie Tabel 4.3). Er zijn veel beleidsuitspraken die alleen kansen laten zien. Het gaat om de volgende thema’s: Klimaat: Er zijn kansen voor de beoordelingsaspecten biodiversiteit, grondwater, hittestress, droogte en wateroverlast door hemelwater. De ontwerp-omgevingsvisie zet in op het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte en het vasthouden van water in de bodem. Circulariteit: Er zijn kansen voor het beoordelingsaspect grondstoffen en circulariteit. De ontwerpomgevingsvisie zet in op het verbeteren van het afvalbeleid. Voorzieningen: Er zijn kansen voor de beoordelingsaspecten openbaar vervoer, maatschappelijke basisvoorzieningen en maatschappelijke deelname. De ontwerp-omgevingsvisie zet in op het verbeteren van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en er wordt gekeken naar het voorzieningenniveau van de kernen. Economie: Er zijn kansen voor het beoordelingsaspect geluidhinder, omdat de ontwerpomgevingsvisie inzet op het verplaatsen van zware bedrijvigheid naar Bedrijvenpark ZuidGroningen.
Mobiliteit: Er zijn kansen voor de beoordelingsaspecten bereikbaarheid en doorstroming, duurzame en slimme mobiliteit, Natura 2000-gebieden, verkeersveiligheid, geluidhinder, luchtkwaliteit en broeikasgassen. De ontwerp-omgevingsvisie zet in het realiseren van een mobiliteitshub bij het nieuwe station, waardoor het aantal vervoersbewegingen naar beneden gaat. Landbouw: Er zijn kansen voor de beoordelingsaspecten landbouw, Natura 2000-gebieden, biodiversiteit, bodem, grondwater en oppervlaktewater. De ontwerp-omgevingsvisie zet in op het verduurzamen van de landbouw, het reguleren van de mestopslag en het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Recreatie: Er zijn kansen voor de beoordelingsaspecten vrijetijdseconomie en toerisme en maatschappelijke voorzieningen. De ontwerp-omgevingsvisie zet in op het toestaan van kleinschalige recreatie en het vergroten van het aanbod van horeca, recreatie, winkels en amusement. Er is één beleidsuitspraak waar er meer kansen dan risico’s zijn, namelijk voor het thema natuur. De beleidsuitspraak heeft kansen voor de beoordelingsaspecten Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland, biodiversiteit, broeikasgassen, hittestress en wateroverlast door hemelwater.
Daartegenover staat dat er een risico is voor de beoordelingsaspecten landbouw en archeologie en cultuurhistorische waarden, omdat er een risico is dat het areaal van landbouw wordt omgezet naar natuur en er verstoring kan plaats vinden van gebieden met een hoge archeologische waarde. Er is één beleidsuitspraak waar er meer risico’s dan kansen zijn, namelijk voor het thema wonen. Dit komt omdat er relatief veel woningen worden bijgebouwd in de ontwerp-omgevingsvisie. Dit heeft kansen voor het beoordelingsaspect woningaanbod en -behoefte. Hier staat tegenover dat er ook risico’s ontstaan, omdat het aantal inwoners toeneemt. Hierdoor kan het aantal verkeersbewegingen toenemen, wat indirect kan zorgen voor risico’s voor beoordelingsaspecten bereikbaarheid en doorstroming, Natura 2000gebieden, Natuurnetwerk Nederland, verkeersveiligheid, geluidhinder, luchtkwaliteit, broeikasgassen en hittestress. Ook geldt, met dezelfde reden als bij het thema natuur, dat er risico’s zijn voor de beoordelingsaspecten landbouw en archeologie en cultuurhistorische waarden.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
61/94
7.2
Kwalitatieve aspecten
De beoordelingsaspecten landschappelijke waarden, archeologie en cultuurhistorische waarden, landbouw en bodem zijn in de foto van de leefomgeving kwalitatief ingevuld. Voor deze beoordelingsaspecten was onvoldoende specifieke gemeentelijke informatie beschikbaar. Aan deze thema’s is daarom geen kwaliteitsniveau toegekend in de foto van de leefomgeving. In de beoordeling van de ontwerpomgevingsvisie zijn deze kwalitatieve aspecten wel beoordeeld op kansen en risico’s. Omdat deze effecten niet te vergelijken zijn met een kwaliteitsniveau uit de foto van de leefomgeving, is hieronder een kwalitatieve beschrijving gegeven van de verwachte ontwikkelingen van deze kwalitatieve aspecten als gevolg van het nieuwe beleid in de ontwerp-omgevingsvisie. Dit is gedaan per beoordelingsaspect. Landschappelijke waarden Voor het beoordelingsaspect landschappelijke waarden is in de foto van de leefomgeving gekeken naar het Veenkoloniale landschap en het gebied Westerwolde. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s wonen en natuur. Beide thema’s zorgen niet voor kansen of risico’s. Voor het thema wonen is dat omdat de realisering van de uitbreiding van Stadskanaal zoveel mogelijk aansluit bij de structuur van de Veenkoloniën, waardoor dit beter beleefbaar wordt, daarentegen wordt het landschap wordt niet versterkt.
Voor het thema natuur worden groenstructuren aangelegd, maar dit zorgt niet voor versterking of karakterisering van het landschap. Archeologie en cultuurhistorische waarden Voor het beoordelingsaspect archeologie en cultuurhistorische waarden is in de foto van de leefomgeving gekeken naar de archeologische en cultuurhistorische waarden binnen de gemeente. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s wonen en natuur. Beide thema’s zorgen voor risico’s, doordat woningen en de ontwikkeling van de groenblauwe dooradering kunnen komen in gebieden met een hoge archeologische waarde. Landbouw Voor het beoordelingsaspect landbouw is in de foto van de leefomgeving gekeken naar het aantal agrarische bedrijven in de gemeente. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s wonen, landbouw en natuur. De thema’s wonen en natuur zorgen voor risico’s, doordat de realisatie van woningen en de ontwikkeling van de groenblauwe dooradering kunnen komen op grond die nu wordt gebruikt voor landbouw. Het thema landbouw zorgt voor kansen. Er komt geen areaal voor landbouw bij, maar het beleid is gericht op duurzaamheid van de landbouw en op gewasbescherming en volksgezondheid. Bodem Voor het beoordelingsaspect bodem is in de foto van de leefomgeving gekeken naar bodemtypen en bodemdaling.
Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s klimaat, landbouw en natuur. De thema’s klimaat en natuur zorgen niet voor kansen of risico’s. Het thema landbouw zorgt voor kansen door vermindering in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Ook zijn er mogelijk minder risico’s door meer regulering van mestopslag.
7.3
Ontwikkeling knel- en aandachtspunten ten opzichte van de referentiesituatie
Ontwikkeling bestaande knel- en aandachtspunten Deze paragraaf beschrijft de ontwikkeling van de bestaande knel- en aandachtspunten. Eerst is beschreven welk kwaliteitsniveau in de foto van de leefomgeving is toegekend aan het beoordelingsaspect. Vervolgens worden de gevolgen van de ontwerp-omgevingsvisie beschreven. Tenslotte is beschreven of de verwachting is dat de ontwerp-omgevingsvisie bijdraagt aan het (gedeeltelijk) oplossen van de knel- of aandachtspunten.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
62/94
De volgende knelpunten zijn in de foto van de leefomgeving benoemd: Werklocaties en bedrijventerreinen Het beoordelingsaspect werklocaties en bedrijventerreinen is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een gelijkblijvende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema economie. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie laat geen kansen of risico’s zien. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Grondstoffen en circulariteit Het beoordelingsaspect grondstoffen en circulariteit is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema circulariteit. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie laat kansen zien, omdat er wordt ingezet op het afvalbeleid. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Openbaar vervoer Het beoordelingsaspect openbaar vervoer is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s voorzieningen en mobiliteit. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema mobiliteit laat geen kansen of risico’s zien.
Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema voorzieningen laat kansen zien, omdat er wordt gezorgd voor een ov-verbinding in alle kernen. Per saldo is er een minimale kans te zien. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Fiets- en wandelnetwerk Het beoordelingsaspect fiets- en wandelnetwerk is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema mobiliteit. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie laat geen kansen of risico’s zien. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Duurzame en slimme mobiliteit Het beoordelingsaspect duurzame en slimme mobiliteit is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema mobiliteit. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema mobiliteit laat kansen zien, omdat er wordt ingezet op deelvervoer bij de nieuwe mobiliteitshub bij het station. Per saldo is er een minimale kans te zien. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Natura 2000-gebieden Het beoordelingsaspect Natura 2000-gebieden is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend.
Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s wonen, economie, mobiliteit, landbouw en natuur. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema economie laat geen kansen of risico’s zien. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema wonen laat risico’s zien door een toename van het aantal voertuigbewegingen als gevolg van een toename van het aantal woningen en inwoners. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op de thema’s mobiliteit, landbouw en natuur laat kansen zien door een mogelijke afname van het aantal voertuigbewegingen door een verbetering van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer, het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en het verbinden van de Natura 2000-gebieden en NNN-gebieden door middel van verbindingszones. Per saldo is er sprake van meer kansen dan risico’s. Hiermee verbetert het bestaande knelpunt naar verwachting naar een aandachtspunt. Grondwater Het beoordelingsaspect grondwater is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een gelijkblijvende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s klimaat, landbouw en natuur. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema natuur laat geen kansen of risico’s zien. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op de thema’s
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
63/94
klimaat en landbouw laat kansen zien door het langer vasthouden van water in de bodem en het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Ook zijn er mogelijk minder risico’s door meer regulering van mestopslag. Per saldo zijn er uitsluitend kansen. Hiermee verbetert het bestaande knelpunt naar verwachting naar een aandachtspunt. Oppervlaktewater Het beoordelingsaspect oppervlaktewater is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op de thema’s klimaat en natuur laat geen kansen of risico’s zien. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema landbouw laat kansen zien door het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Ook zijn er mogelijk minder risico’s door meer regulering van mestopslag. Per saldo zijn er een minimaal aantal kansen. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Sociale veiligheid Het beoordelingsaspect sociale veiligheid is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een gelijkblijvende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema wonen. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie laat geen kansen of risico’s zien. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen.
Gezonde leefstijl Het beoordelingsaspect gezonde leefstijl is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema voorzieningen. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie laat geen kansen of risico’s zien. Hiermee wordt het bestaande knelpunt naar verwachting niet verholpen. Maatschappelijke deelname Het beoordelingsaspect maatschappelijke deelname is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema voorzieningen. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema voorzieningen laat kansen zien doordat in Alteveer en Mussel ontmoetingsplekken worden gerealiseerd. Een gemeentebrede toename van voorzieningen kan ontmoeten verder bevorderen. Hiermee verbetert het bestaande knelpunt naar verwachting naar een aandachtspunt.
De volgende aandachtspunten zijn in de foto van de leefomgeving benoemd: Duurzame woningen Het beoordelingsaspect duurzame woningen is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau rood met een stijgende autonome trend naar oranje. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met het thema wonen. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op het thema wonen laat kansen zien doordat via het landelijk beleid woningen duurzaam worden gebouwd. Per saldo gaat het om een kleine kans. Hiermee blijft het aspect in het oranje en blijft het aandachtspunt bestaan. Maatschappelijke basisvoorzieningen Het beoordelingsaspect maatschappelijke basisvoorzieningen is in de huidige situatie beoordeeld met kwaliteitsniveau oranje met een dalende autonome trend. Voor dit beoordelingsaspect is er een relatie met de thema’s voorzieningen en recreatie. Het beleid uit de ontwerp-omgevingsvisie op de thema’s voorzieningen en recreatie laat kansen zien door het realiseren van gezondheidscentra op plekken die goed bereikbaar zijn en een toename van het aantal voorzieningen gericht op horeca en winkels. Hiermee wordt de negatieve trend naar verwachting gekeerd, maar het beleid is onvoldoende om het aandachtspunt te verhelpen. Het aspect blijft in het oranje.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
64/94
Nieuwe knel- en aandachtspunten Zoals hierboven benoemd zijn er een aantal aspecten met aandachtspunten. Een verslechtering door het nieuwe beleid kan ervoor zorgen dat een aandachtspunt een knelpunt gaat vormen. Dit is niet het geval voor de bestaande aandachtspunten. Naast mogelijke nieuwe knelpunten zijn er mogelijke nieuwe aandachtspunten. Het gaat hier om aspecten die in de referentiesituatie oranje scoren en waarbij het nieuwe beleid tot meer risico’s dan kansen leidt. Dit is niet het geval voor de bestaande ‘oranje’ beoordelingsaspecten.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
65/94
8
Wat zijn de gevolgen voor Natura 2000-gebieden?
In dit hoofdstuk is een korte samenvatting opgenomen van de bevindingen uit de Passende Beoordeling, de volledige Passende Beoordeling is opgenomen in bijlage 6.
8.1
Passende Beoordeling Natura 2000
Omdat het op voorhand niet is uitgesloten dat het nieuwe beleid in de omgevingsvisie een (significant) negatief effect veroorzaakt op de natuurlijke kenmerken van de omliggende Natura 2000-gebieden is een Passende Beoordeling opgesteld op grond van de Wet natuurbescherming. Het gaat om de Natura 2000gebieden Lieftinghsbroek en Drouwenerzand. In deze Passende Beoordeling is het nieuwe beleid uit de omgevingsvisie beoordeeld aan de hand van beleidsuitspraken die in het OER zijn geselecteerd. Het gaat om uitspraken die voldoende concreet zijn en die een relatie hebben met de leefomgeving. De Passende Beoordeling beoordeeld per uitspraak of en zo ja hoe groot het risico is op significant negatieve effecten op Natura 2000-gebied in en in de omgeving van Stadskanaal. Daarbij is getoetst aan de belangrijkste instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 20000gebied. Bij de beoordeling is aangesloten bij het karakter van het strategische beleid in de Omgevingsvisie, wat wil zeggen dat de beoordeling op hoofdlijnen is gedaan. Het doel van de passende beoordeling is het in beeld brengen: a) Van de risico’s op het optreden van (significant) negatieve effecten op Natura 2000-gebieden als gevolg van het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie Stadskanaal en; b) Met welke maatregelen geconstateerde risico’s voorkomen of beperkt kunnen worden.
Geconstateerde risico’s zijn aandachtspunten waar bij de verdere uitwerking van het beleid rekening mee gehouden moet worden. Op deze manier kan voorkomen worden dat (significant) negatieve effecten op de natuurlijke kenmerken van de Natura 2000-gebieden daadwerkelijk optreden. In de Passende Beoordeling is naar verschillende storingsfactoren gekeken, zoals effecten van stikstofdepositie, ruimtebeslag, effecten als gevolg van hydrologische veranderingen (bijvoorbeeld verdroging of vernatting) of verstoring door geluid of optische verstoring. Het gaat hierbij om effecten in de gebruiksfase. Effecten als gevolg van de aanlegfase worden in deze passende beoordeling niet meegenomen omdat op basis van het strategische karakter onvoldoende duidelijk is op welke wijze de beleidsuitspraken worden uitgewerkt. De Passende Beoordeling is opgenomen in bijlage 6 onderstaand zijn de hoofdlijnen van de resultaten en conclusies opgenomen.
8.2
Resultaten Passende Beoordeling
Meerdere beleidsuitspraken van de omgevingsvisie Stadskanaal kunnen tot risico’s leiden op significant negatieve effecten binnen Natura 2000-gebieden. Deze zijn in Tabel 8.1 opgenomen. De risico’s hebben betrekking op stikstofdepositie en recreatiedruk. Aangezien stikstofdepositie (huidig, autonoom) een knelpunt is twee omliggende Natura 2000-gebieden (Lieftinghsbroek en Drouwenerzand) en een kleine toename al een significant negatief effect kan veroorzaken, is cumulatie met betrekking tot stikstofdepositie een belangrijk aandachtspunt. De gemeente Stadskanaal heeft in haar Omgevingsvisie ook beleidsuitspraken die leiden tot een afname aan stikstofdepositie, zoals maatregelen die duurzame vormen van vervoer bevorderen.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
66/94
Bij de verdere uitwerking van het nieuwe beleid moet integraal aandacht zijn voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een verhoogde milieudruk binnen Natura 2000-gebieden. Door een integrale aanpak en de projectscope van een ontwikkeling zo in te steken dat ook maatregelen om stikstofdepositie te verminderen worden betrokken bij de ontwikkeling (interne saldering) kan een significant negatief effect voorkomen worden. De omgevingsvisie, de programma’s en het omgevingsplan zijn instrumenten om tot een goede integrale uitwerking van het beleid te komen. Er zijn mogelijkheden voorhanden om significant negatieve gevolgen binnen de omliggende Natura 2000-gebieden te voorkomen. Het nieuwe beleid waar de Omgevingsvisie Stadskanaal in voorziet, is daarmee in beginsel uitvoerbaar in het kader van de Omgevingswet (onderdeel Natura 2000-gebieden). Tabel 8.1: Beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie met een risico op een significant negatief effect
Beleidsuitspraak
Risico’s op negatief effect Natura 2000 Lieftinghsbroek
Drouwenerzand
Aandachtspunten bij nadere uitwerking beleid (mitigatie)
Eindbeoordeling
3
Wonen
Groot risico op significant negatief effect door een toename van stikstofdepositie
Groot risico op significant negatief effect door een toename van stikstofdepositie
Een toename in stikstofdepositie zo veel mogelijk voorkomen door in de planvormingsfase dit al mee te nemen en door emissieloze mobiliteit te stimuleren. Indien nodig kan (intern of extern) gesaldeerd worden.
(Significant) negatief effect is te voorkomen.
4
Voorzieningen
Klein risico op significant negatief effect door verhoogde recreatiedruk
Klein risico op significant negatief effect door verhoogde recreatiedruk
Een toename in stikstofdepositie zo veel mogelijk voorkomen door emissieloze mobiliteit te stimuleren. Indien nodig kan (intern of extern) gesaldeerd worden.
(Significant) negatief effect is te voorkomen.
7
Landbouw
Risico op significant negatief effect door een toename van stikstofdepositie en mogelijke toename van milieudruk.
Risico op significant negatief effect door een toename van stikstofdepositie en mogelijke toename van milieudruk.
De uitwerking van de gebieden waar functieverandering aan de orde is, moet plaatsvinden met het doel om de milieudruk op natuurgebieden te verminderen.
(Significant) negatief effect is te voorkomen.
9
Recreatie
Risico op significant negatief effect door een toename van stikstofdepositie en mogelijke toename van milieudruk.
Risico op significant negatief effect door een toename van stikstofdepositie en mogelijke toename van milieudruk.
Een toename in stikstofdepositie zo veel mogelijk voorkomen door in de planvormingsfase dit al mee te nemen en door emissieloze mobiliteit te stimuleren. Indien nodig kan (intern of extern) gesaldeerd worden.
(Significant) negatief effect is te voorkomen.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
67/94
De beleidsuitspraak economie bevat geen concrete ruimtelijke ontwikkeling waardoor beoordeling niet mogelijk is. Een aantal aandachtspunten is genoemd om richting te geven aan de concrete ruimtelijke ontwikkeling: Er liggen kansen in een integrale afweging en saldering tussen het bedrijventerrein binnen de gemeente Stadskanaal en Zuid-Groningen. Verplaatsen van bedrijven biedt kansen voor het moderniseren van het terrein, gebouwen en productieprocessen waarbij de totale milieudruk, zoals emissies, afneemt. Voorwaarde hierbij is dat de bedrijven of de functiewijziging op de oude locatie minder emissie veroorzaken. Een toename in stikstofdepositie kan zo veel mogelijk voorkomen worden door in de planvormingsfase dit al mee te nemen en door emissieloze mobiliteit te stimuleren. Als laatste optie kan indien nodig extern gesaldeerd worden.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
68/94
9
Is het beleid in de ontwerp-omgevingsvisie consistent?
De ontwerp-omgevingsvisie laat een samenhangend, integraal beeld zien van de leefomgeving van de gemeente Stadskanaal, de ambities die er liggen en wat de gemeente aan nieuw beleid voorneemt om die ambities te behalen. Omdat het om een samenhangend, integraal beeld gaat, is het van belang dat het voorgenomen beleid voldoende consistent is en niet conflicteert. Hierbij is het van belang dat dat de ene uitspraak voor nieuw beleid geen afbreuk doet aan een andere uitspraak, maar dat uitspraken elkaar juist versterken. Want alleen dan kun je spreken van integraal beleid dat in samenhang bijdraagt aan het verbeteren van leefomgevingskwaliteiten en het behalen van ambities. Daarom zijn zogenaamde ‘botsproeven’ uitgevoerd, waarbij de onderlinge samenhang tussen beleidsuitspraken is beschouwd. Zowel inhoudelijk als in ruimtelijk zin, past het naast elkaar in de leefomgeving? De beleidsuitspraken zijn onderling met elkaar geconfronteerd en beoordeeld op potentiële onderlinge versterking en strijdigheid. In bijlage 7 en 8 zijn de botsproeven en de argumentatie hierachter opgenomen. In Tabel 9.1 staan de resultaten van de botsproeven. Daarvoor is zijn de volgende scores gebruikt.
Groen: er is sprake van versterking tussen de uitspraken Oranje: er is zowel sprake van versterking als tegenstrijdigheid tussen de uitspraken Rood: er is sprake van tegenstrijdigheid tussen de uitspraken Grijs: er is geen sprake van versterking of tegenstrijdigheid tussen de uitspraken Lichtgrijs: niet van toepassing/geen relatie Tabel 9.1: Resultaten van de botsproeven van de ontwerp-omgevingsvisie
5
Economie
6
Mobiliteit
7
Landbouw
8
Natuur
9
Recreatie
10
Veiligheid
10
Veiligheid
Voorzieningen
9
Recreatie
4
8
Natuur
Wonen
7
Landbouw
3
6
Mobiliteit
Circulariteit
5
Economie
2
4
Voorzieningen
Klimaat
3
Wonen
1
2
Circulariteit
Klimaat
1
n.v.t.
+
n.v.t.
+
n.v.t.
n.v.t.
+
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
+
-
0
-
0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
0
n.v.t.
n.v.t.
+
n.v.t.
0
0
0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
+
0
n.v.t.
-
n.v.t. n.v.t.
De beleidsuitspraken circulariteit en veiligheid zijn niet ruimtelijk specifiek te maken, dus deze beleidsuitspraken zijn niet van toepassing in de botsproeven.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
69/94
9.1
Kansen op synergie
Klimaat De beleidsuitspraak klimaat kan drie andere beleidsuitspraken versterken: wonen, economie en natuur. Klimaat en wonen: particulieren worden gestimuleerd hun tuinen klimaatbestendig in te richten. Bij nieuwbouw kunnen klimaatadaptieve maatregelen in woonwijken getroffen worden. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk elkaar versterken. Klimaat en economie: Bedrijventerreinen kunnen bij revitalisering groen ingericht worden. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk elkaar versterken. Klimaat en natuur: Groene inrichting van gebieden kan elkaar versterken, zowel voor natuur als klimaatadapatie. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk elkaar versterken. Voorzieningen De beleidsuitspraak voorzieningen kan twee andere beleidsuitspraken versterken: wonen en recreatie. Voorzieningen en wonen: Nieuwe woningen helpen om het voorzieningenaanbod rendabel te houden. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk elkaar versterken. Voorzieningen en recreatie: Door het groeien van de vrijetijdseconomie zijn er kansen voor horeca, winkels en amusement. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk elkaar versterken. Wonen De beleidsuitspraak wonen kan drie andere beleidsuitspraken versterken: klimaat, voorzieningen en mobiliteit. De synergie tussen wonen en klimaat, wonen en voorzieningen en wonen en mobiliteit is hierboven al beschreven.
Natuur De beleidsuitspraak natuur kan twee andere beleidsuitspraken versterken: klimaat en landbouw. De synergie tussen natuur en klimaat is hierboven al beschreven. Natuur en landbouw: Het inzetten op toekomstbestendige en natuurinclusieve landbouw zorgt voor versterking van het areaal natuur, zonder dat dit ten koste gaat van het areaal landbouw. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk elkaar versterken. Economie De beleidsuitspraak economie kan één andere beleidsuitspraak versterken: klimaat. De synergie tussen economie en klimaat is hierboven al beschreven. Landbouw De beleidsuitspraak landbouw kan één andere beleidsuitspraak versterken: natuur. De synergie tussen landbouw en natuur is hierboven al beschreven. Recreatie De beleidsuitspraak recreatie kan één andere beleidsuitspraken versterken: voorzieningen. De synergie tussen recreatie en voorzieningen is hierboven al beschreven. Mobiliteit De beleidsuitspraak mobiliteit versterkt geen beleidsuitspraken.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
70/94
9.2
Risico’s op strijdigheid
Wonen De beleidsuitspraak wonen kan botsen met twee andere beleidsuitspraken: economie en landbouw. Wonen en economie: Bedrijven moeten wijken voor woningen. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk met elkaar botsen. Wonen en landbouw: De nieuwe woonwijk (Tweede Boerendiep) komt op landbouwgrond. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk met elkaar botsen. Natuur De beleidsuitspraak natuur kan botsen met één andere beleidsuitspraak: recreatie. Natuur en recreatie: Recreatie in natuurgebieden is toegestaan, wat ten koste kan gaan van de kwaliteit van de natuur. Hierdoor kunnen deze beleidsuitspraken ruimtelijk met elkaar botsen. Economie De beleidsuitspraak economie kan botsen met één andere beleidsuitspraak: wonen. De strijdigheid tussen economie en wonen is hierboven al beschreven. Landbouw De beleidsuitspraak landbouw kan botsen met één andere beleidsuitspraak: wonen. De strijdigheid tussen landbouw en wonen is hierboven al beschreven. Recreatie De beleidsuitspraak recreatie kan botsen met één andere beleidsuitspraak: natuur. De strijdigheid tussen recreatie en natuur is hierboven al beschreven.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
71/94
10
Draagt de ontwerp-omgevingsvisie bij aan het halen van de ambities?
De gemeente Stadskanaal heeft voor haar omgevingsvisie zeven ambities6 vastgesteld. Idealiter draagt het nieuwe beleid uit de omgevingsvisie bij aan het behalen van de gestelde ambities. Om te beoordelen in welke mate de ontwerp-omgevingsvisie bijdraagt aan de ambities, is in dit hoofdstuk, per ambitie, aangegeven welke beoordelingsaspecten hieraan gerelateerd zijn. Vervolgens is op basis van de effectbeoordeling van de ontwerp-omgevingsvisie bepaald of er sprake is van (overwegend) kansen op positieve of risico’s op negatieve effecten voor de beoordelingsaspecten gerelateerd aan een ambitie. Dit is een optelling van de kansen en risico’s per aspect zoals opgenomen in bijlage 4. Op basis daarvan is een doorkijk gegeven of het de verwachting is dat de ambitie wel of niet gehaald wordt. Dit is de optelling van alle aan de ambitie gerelateerde beoordelingsaspecten. Hiervoor is bijlage 9 gebruikt. In dit hoofdstuk is per ambitie aangegeven in hoeverre de ambitie behaald wordt door het nieuwe beleid. Dat is ook weer gedaan in termen van kansen en risico’s. Daarbij is gebruik gemaakt van het aangeven van smileys: 😊
Op grond van de effectbeoordeling is overwegend sprake van kansen op positieve effecten (er zijn meer kansen dan risico’s), en daarmee kans op bijdrage aan behalen ambitie.
😐
Op grond van de effectbeoordeling is overwegend geen sprake van kansen of risico’s of aantal kansen en risico’s zijn overwegend in evenwicht, en daarmee beperkt of geen kansen op bijdragen aan behalen ambitie.
☹
Op grond van de effectbeoordeling is overwegend sprake van risico’s op negatieve effecten (er zijn meer risico’s dan kansen), en daarmee risico’s op afbreuk aan de ambitie.
Aan het eind van de paragraaf is een korte samenvatting gegeven waarin staat voor welke ambities er extra aandacht nodig is richting verdere uitwerking van het beleid in programma's en of het omgevingsplan.
6
In de beoordeling van de concept-omgevingsvisie zijn elf ambities beoordeeld. Deze zijn gelijk aan de zeven ambities die zijn beoordeeld in het OER, maar de indeling is anders.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
72/94
Ambitie 1: Voldoende en kwalitatief goed woningaanbod voor iedere doelgroep in een groene en gezonde leefomgeving Vanuit onder meer Nij Begun en Regio Deal Oost-Groningen willen het Rijk, provincie en de gemeente investeren om de regio toekomstbestendig te maken. Wij willen voor alle doelgroepen een aantrekkelijke woongemeente zijn, ook voor hen die meer aandacht nodig hebben. Hierbij zijn ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid en toegankelijke openbare voorzieningen belangrijk. Met een groene woon- en leefomgeving willen we onze inwoners stimuleren en uitnodigen om meer te bewegen en buurtgenoten te ontmoeten. Beoordelingsaspect
Ontwerp-omgevingsvisie
Woningaanbod en -behoefte
😊
Duurzame woningen
😊
Externe veiligheid
😐
Geluidhinder
😊
Luchtkwaliteit
😐
Geurhinder
😐
Lichthinder
😐
Hittestress
😊
Wateroverlast door hemelwater
😊
Conclusie: Op verschillende plekken in de gemeente worden woningen gebouwd. Dit wordt gedaan in de kernen door inbreiding en buiten Stadskanaal door uitbreiding. Er wordt gelet op de vraag naar verschillende type woningen. Zware bedrijvigheid wordt verplaatst naar het bedrijventerrein Groningen Zuid, waardoor er kansen zijn voor afname van geluidhinder door bedrijvigheid en door vervoersbewegingen gerelateerd aan de bedrijvigheid. De gemeente zet in het verbeteren van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer, waardoor er kansen zijn voor geluidhinder en luchtkwaliteit doordat openbaar vervoer een alternatief vormt voor de auto. Daar staat tegenover dat de toename van het aantal vervoersbewegingen door het realiseren van woningen kan leiden tot risico’s voor geluidhinder en luchtkwaliteit. Vergroening van woonwijken en het realiseren van meer groen in de gemeente kan zorgen voor kansen voor hittestress en wateroverlast door hemelwater. Het realiseren van meer woningen kan zorgen voor risico’s voor hittestress, doordat de verharding toeneemt. Het is onzeker of de ambitie behaald wordt. Verdere uitwerking van het nieuwe beleid in programma’s moet uitwijzen of dit het geval kan zijn.
Ambitie 2: Optimaal ruimtegebruik en minimaliseren aantasting van het (open) landschap Ons (open) landschap in de gemeente is kenmerkend en tekent onze geschiedenis: dit koesteren en versterken we. We zijn zuinig op onze landbouwsector en bieden ruimte voor innovatieve ontwikkelingen, passend bij de bodem, het watersysteem en landschap. Bij alle ruimtelijke ingrepen zorgen we voor een zo minimaal mogelijke impact op het landschap. Energieopwekking vindt daarom alleen plaats in daarvoor reeds aangewezen gebieden en kleinschalig lokaal. Onze ruimte is schaars, dus we kijken ook naar herstructurering en herbestemming van gebieden en locaties die hun functie of aantrekkelijkheid hebben verloren. Beoordelingsaspect
Ontwerp-omgevingsvisie
Landschappelijke waarden
😐
Landbouw
☹
Conclusie: Door ruimtelijke ontwikkelingen ontstaat er druk op de landbouw. Voor landschappelijke waarden zijn er geen beleidsuitspraken geformuleerd waardoor er geen kansen en risico’s zijn. Naar verwachting wordt de ambitie niet gehaald.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
73/94
Ambitie 3: Waardering voor landschap, natuur en cultuurhistorie Onze inwoners en bezoekers moeten kunnen genieten van onze natuur op water, land en cultuurhistorisch erfgoed. En monumenten Hier zijn we trots op en dat willen we beschermen en benutten. We kijken goed naar de samenhang tussen wat onze natuur en het gehele watersysteem aankan en welke behoeften we hebben met recreatie en de vrijetijdseconomie. De kenmerkende landschappelijke structuur door veenontginning en het meer gesloten en bosrijke deel van onze gemeente op de zandgronden blijven goed zichtbaar. Beoordelingsaspect
Ontwerp-omgevingsvisie
Archeologie en cultuurhistorische waarden
☹
Natura 2000-gebieden
😊
Natuurnetwerk Nederland
😐
Biodiversiteit
😊
Bodem
😊
Grondwater
😊
Oppervlaktewater
😊
Vrijetijdseconomie en toerisme
😊
Droogte
😊
Conclusie: Door groei van (intensieve) veehouderij en de teelt van gewassen met een grote negatieve invloed op bodem- en waterkwaliteit en/ of volksgezondheid tegen te gaan, zet de gemeente stappen richting natuurinclusieve landbouw. Dit zorgt voor kansen voor natuur en bodem en water. Door de realisatie van woningen ontstaan er ook risico’s voor natuur, maar per saldo zijn er meer kansen. De gemeente zet in op kleinschalige recreatie. Door ruimtelijke ontwikkelingen ontstaat druk op archeologie en cultuurhistorische waarden. Er wordt positief bijgedragen maar het is onzeker of de ambitie behaald wordt. Verdere uitwerking van het nieuwe beleid in programma’s moet uitwijzen of dit het geval kan zijn.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
74/94
Ambitie 4: Bereikbare kernen en stimuleren duurzame vormen van mobiliteit Wij rekenen op de komst van de spoorlijn vanuit Groningen via Veendam naar Stadskanaal en in een later stadium de realisatie van de Nedersaksenlijn. Hierdoor gaat het toekomstige station Stadskanaal als regionale mobiliteitshub dienen op het Mercurius Businesspark. Daarnaast willen we dat al onze kernen goed bereikbaar blijven met het openbaar vervoer of andere vormen van duurzame (deel)mobiliteit. We investeren primair in goed onderhouden fietsen wandelverbindingen en hebben oog voor kwetsbare verkeersdeelnemers. De auto blijft nodig voor de verbinding tussen kernen, maar de focus ligt op duurzamere alternatieven. Beoordelingsaspect
Ontwerp-omgevingsvisie
Bereikbaarheid en doorstroming
😐
Openbaar vervoer
😊
Fiets- en wandelnetwerk
😐
Duurzame en slimme mobiliteit
😊
Verkeersveiligheid
😐
Conclusie: De gemeente zet in op de toegankelijkheid van het openbaar vervoer in de verschillende kernen. Door het realiseren van een mobiliteitshub bij het station ontstaan er kansen voor de verkeersdoorstroming, duurzame en slimme mobiliteit en de verkeersveiligheid. Daar staat tegenover dat het realiseren van woningen zorgt voor meer verkeersbewegingen, wat zorgt voor risico’s voor doorstroming en verkeersveiligheid. Het is onzeker of de ambitie behaald wordt. Verdere uitwerking van het nieuwe beleid in programma’s moet uitwijzen of dit het geval kan zijn. Ambitie 5: Samenwerkende kernen en regio, Stadskanaal als centrum voor maakindustrie Wij blijven een gemeente waarin ruimte is voor duurzame innovaties, maakindustrie, detailhandel en MKB. Ook kijken wij over onze grenzen heen voor verdere samenwerking op toeristisch gebied, maar ook voor de bouw van woningen, bedrijvigheid en onderwijs. Wij sluiten ons aan bij de ontwikkelingen vanuit het Masterplan Oost-Groningen, Masterplan Regiocentra, het ruimtelijke-economische perspectief op de N366-regio en de Toekomstagenda Groningen: Masterplan Campussen voor het kennis- en innovatie ecosysteem van de regio Groningen en ons regionale onderwijsaanbod voor jongeren. Beoordelingsaspect
Ontwerp-omgevingsvisie
Werkgelegenheid
😐
Werklocaties en bedrijventerreinen
😐
Conclusie: Er zijn geen beleidsuitspraken die effecten hebben op werkgelegenheid en werklocaties en bedrijventerreinen. Naar verwachting wordt de ambitie niet gehaald.
24 april 2025
BI6497-MI-RP-241004-0921
75/94
Ambitie 6: Focus op leefbaarheid en toekomstbestendige (basis)voorzieningen Wij zetten in op een aantrekkelijke en leefbare gemeente voor al onze inwoners, van jong tot oud. We sluiten ons hierbij aan op de ontwikkelingen vanuit het Masterplan Oost-Groningen. We vinden het belangrijk dat iedereen een actief en zelfstandig leven kan leiden, waarin we onze welvaart en ons welzijn verbeteren. De komst van de Nedersaksenlijn is hierin van groot belang. Wij willen toe naar toekomstbestendige en toegankelijke (basis)voorzieningen voor iedereen: bereikbare, toereikende en goede gezondheidszorg, onderwijs, supermarkten, sociale ontmoetingsplekken, cultuur-, sport- en welzijnsaanbod. Beoordelingsaspect
Ontwerp-omgevingsvisie
Sociale veiligheid
😐
Gezonde leefstijl
😐
Gezonde leefomgeving
😐
Maatschappelijke basisvoorzieningen