Jaarstukken 2021

De procedure is succesvol afgerond zodat per 1 januari 2022 de nieuwe contracten zijn ingegaan. Vanwege hogere eisen aan de kwaliteit zijn er minder zorgaanbieders gecontracteerd dan voorheen. Voor cliënten die in 2021 ondersteuning kregen van een zorgaanbieder die nu niet meer is gecontracteerd, kan via een maatwerkvoorziening de ondersteuning tijdelijk worden voortgezet. Dit is in het belang van de continuïteit en daarmee een zorgvuldige afronding van deze trajecten. Gezonde leefstijl 8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven. Sportakkoord In 2020 is het Lokaal Sportakkoord tot stand gekomen. De uitvoering van de speerpunten is gestart waarbij als eerste is ingestoken op ontwikkeling van een Sportraad. Deze is in 2021 opgericht. GROZzerdam We zijn in 2021 aangesloten bij GROZzerdam Vitaal in Brainport. De daadwerkelijke start is vertraagd vanwege het uitblijven van de subsidie vanuit VWS. De benodigde kartrekkersrol wordt ingevuld door de GGD en is er een kerngroep geformeerd. Eind 2021 is er lokaal een digitale startbijeenkomst georganiseerd. Samenwerking zorgverzekeraars De samenwerking met zorgverzekeraars is in 2021 opgestart via een bestuurlijke overlegtafel. De focus komt te liggen op de aandachtsgebieden GGZ, Kwetsbare Ouderen en Jeugd. Hiertoe is een werkstructuur opgesteld die voorziet in een aantal overlegtafels.

De doorontwikkeling daarvan vindt in 2022 plaats. Gezondheidsbeleid Door de GGD is een onderzoek gedaan naar de uitvoeringsparagraaf van het gezondheidsbeleid. De bevindingen zijn vertaald in een aantal aanbevelingen. Door Corona heeft er veel stil gelegen of is niet opgestart. Een aantal aanbevelingen is in 2021 opgepakt waaronder de opstart van de Geïntegreerde leefstijl interventie (GLI), is een van de scholen de aan de slag gegaan met de gezonde school (thema voeding), is gestart met het invoeren en communiceren van een rookvrij beleid (HTC Hockey is inmiddels rookvrij). is een lokale campagne gestart om ouders bewust te maken van hun verantwoordelijkheid m.b.t. alcohol.

23

Cultuur en erfgoed 9. Wij stimuleren het in stand houden van cultuur, cultureel erfgoed en monumenten. De Cultuur Loper Door de basisscholen is het traject van De Cultuur Loper gevolgd. Iedere school werkt daarmee onder professionele begeleiding aan een eigen (meerjaren)visie op cultuureducatie. Culturele vernieuwing Son en Breugel kent een rijk verenigingsleven en een divers aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Door de coronacrisis zijn veel activiteiten niet doorgegaan. Daar waar mogelijk hebben we activiteiten financieel ondersteund met een eenmalige subsidie. Ook het aanbod in de drie wijkvoorzieningen (Vestzaktheater, Braecklant, Boerderij) heeft (grotendeels) stilgelegen door de sluiting van publieke gebouwen. Muziekonderwijs Ook in 2021 subsidieerden we het muziekonderwijs voor kinderen uit Son en Breugel. In vergelijking met voorgaande jaren (voor 2020) hebben minder jeugdigen een beroep op de regeling gedaan. Een reden hiervoor kan zijn dat het tijdens de start van het cursusjaar (augustus) onzeker was in hoeverre muzieklessen door konden gaan vanwege de coronacrisis. Er is een nieuwe subsidieregeling voor muziekonderwijs ontwikkeld. Het is nu onder andere mogelijk om ook voor groepslessen subsidie aan te vragen.

In het basisonderwijs wordt, afhankelijk van de speerpunten van de cultuurvisie van de school, via het programma van De Cultuur Loper (subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit) ook aandacht besteed aan muzikale vorming bij kinderen. Visie op bibliotheekwerk Er is een nieuwe meerjarige overeenkomst met de Bibliotheek gesloten, waarbij de visie op bibliotheekwerk is gemoderniseerd. De dienstverlening is dit jaar anders ingestoken, doordat de bibliotheek vanwege de coronacrisis een aantal keren haar deuren heeft moeten sluiten. Veel fysieke activiteiten hebben niet plaats kunnen vinden. De bibliotheek heeft met behulp van de afhaalservice voor inwoners een mogelijkheid geboden om boeken te (blijven) lenen. Daarnaast zijn veel activiteiten online georganiseerd. In 2020 is het Taalpunt met behulp van subsidie (Tel mee met Taal) gestart met een aanbod voor kinderen van laagtaalvaardige ouders. In 2021 is dit verder ontwikkeld. De doelstelling is om met samenwerkingspartners in de gemeente Son en Breugel laagtaalvaardige ouders te ondersteunen om het educatief thuismilieu te versterken. Kunstcollectie Het afgelopen jaar is de kunstcollectie geïnventariseerd en heeft er aanvullend onderzoek naar missende gegevens van kunstwerken plaatsgevonden. De collectie wordt in 2022 gewaardeerd en naar verwachting verkleind.

Klimaat Voor een uitgebreide toelichting over klimaat wordt verwezen naar de algemene inleiding onder duurzaamheid en klimaat.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning en control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen de taken met betrekking tot werk en inkomen en dienstverlening in Dienst Dommelvallei ondergebracht.

24

Werkvoorzieningschap de Dommel (WSD) WSD voert de verplichtingen uit de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit voor werknemers uit de gemeente Son en Breugel. Daarnaast begeleidt WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk. Het transitiearrangement, waarbij de gemeente voor voldoende instroom vanuit de Participatiewet zorgt, is het fundament voor de samenwerking met WSD. Voor de toekomst van WSD heeft de gemeenteraad besloten te gaan experimenteren met de 3d ketensamenwerking. De WSD is samen met de medewerkers van Dienst Dommelvallei in ons CMD aanwezig om met de ketenpartners samen te werken. Hiermee is de samenwerking in het sociaal domein geïntensiveerd. Met de integrale CMD werkwijze organiseren we betere ondersteuning op gebied van zorg en activering. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost voert voor ons de (verplichte) taken van de Wet publieke gezondheid uit. Daarnaast ondersteunt ze de gemeente bij de invulling van hun (gezondheids)beleid, bijvoorbeeld via de vierjaarlijkse Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV). In 2020 heeft de GGD het laatstegnoemde, de Volksgezondheid toekomst Verkenning vernieuwd deze documenten zijn voor de komende jaren mede de basis voor nieuw beleid alsook voor input voor de omgevingsvisie.

Vanaf 2021 voert de GGD ook de jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 4 jarige uit, de GGD neemt deze taak over van Zuidzorg. Deze inbesteding maakt deel uit van de bredere bestuursopdracht waar de GGD ook in 2021 uitvoerend mee verder gaat. Het doel is om een gezonde en breed gefundeerde GGD organisatie te krijgen, de integratie van de JGZ is hiervoor van belang. Anderzijds behalen we met de integratie van de JGZ ook gezondheidswinst, aangezien er geen knip meer ligt tussen 0 tot 4 en 4 tot 18. 10voordejeugd Regionale inkoopsamenwerking voor de inkoop van specialistische jeugdhulp, bestaande uit gemeente Helmond, Peelgemeenten (Deurne, Asten, Someren, Laarbeek, Gemert-Bakel) en Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel, Waalre).

25

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2021) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Afwijking budget 2021

Lasten 0.10 Mutaties reserves

0

4.000

4.000

0

4.1 Openbaar basisonderwijs

8

8

5

-2

4.2 Onderwijshuisvesting

961

1.131

1.106

-25

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

416

401

430

29

5.1 Sportbeleid en activering

204

236

185

-51

5.2 Sportaccommodaties

594

812

845

33

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

415

498

416

-82

5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

7

7

0

-6

103

76

60

-16

383

373

393

20

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

1.977

2.169

1.901

-268

6.2 Wijkteams

1.082

1.221

1.073

-148

6.3 Inkomensregelingen

4.129

6.635

4.239

-2.395

6.4 Begeleide participatie

874

874

800

-74

6.5 Arbeidsparticipatie

511

520

387

-132

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

505

608

610

2

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

2.147

2.399

2.376

-24

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

3.211

3.261

3.102

-159

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

5

20

20

0

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

222

260

290

30

7.1 Volksgezondheid Totaal Lasten

679

696

717

21

18.433

26.205

22.957

-3.248

26

Baten 0.10 Mutaties reserves

566

1.009

840

-168

4.2 Onderwijshuisvesting

172

277

244

-33

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

10

45

60

15

5.1 Sportbeleid en activering

0

20

10

-10

5.2 Sportaccommodaties

132

247

322

75

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

65

65

63

-2

-2

5.5 Cultureel erfgoed

9

9

8

5.6 Media

37

30

30

0

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

255

255

232

-23

6.2 Wijkteams

0

0

-1

-1

6.3 Inkomensregelingen

3.380

5.771

3.932

-1.839

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0

3

0

-4

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

162

162

87

-75

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

0

0

1

1

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

0

0

43

43

Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

4.789

7.894

5.871

-2.023

-13.644

-18.311

-17.086

1.225

27

Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving Portefeuillehouder(s) Hans Gaillard, Jan Boersma en Paul van Liempd

Inleiding Ons handelen en beleid voor de fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van ons handelen voor de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van het beleid voor de leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s, omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we er een visie op en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf’ en Van Gogh Nationaal Park), anderzijds leggen we ook natuur en groen aan.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Veiligheid en Vergunningen

1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving. 2. We faciliteren bouwprojecten en initiatieven en bewaken de naleving van geldende wetten, regels en voorschriften.

Openbare Ruimte

3. Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte voldoet aan de lokaal vastgestelde kwaliteitseisen. 4. Inwoners houden droge voeten, samen met de inwoners nemen we maatregelen voor klimaatveranderingen. 5. Inwoners kunnen in de openbare ruimte op verschillende manieren recreëren 6. We voeren natuurontwikkelingsprojecten uit. 7. In de openbare ruimte gebruiken we duurzame materialen en hanteren we verantwoorde werkwijzen 8. We streven naar een steeds betere afvalinzameling.

Mobiliteit

9. We zetten in op duurzame en slimme mobiliteit. 10. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. 11. Bedrijvenpark Ekkersrijt is optimaal aangesloten op de snelweg. 12. Inwoners kunnen gebruik maken van dekkend openbaar vervoer.

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Nota Integrale Veiligheid gemeente Son en Breugel 2019-2022

2019 - 2022

10-jan-19

Nota Handhavingsbeleid 2019-2022

2019 - 2022

10-jan-19

Uitvoeringsprogramma's veiligheid

2019

Uitvoeringsprogramma handhaving 2019

2019

Beheerplan wegen 2016-2020

2016-2020

Mobiliteitsvisie Son en Breugel

2014-2030

13-mrt-14

Beleidsnota openbare verlichting

n.v.t.

6-okt-16

n.v.t.

MJOP civieltechnische kunstwerken

2024-2034

n.v.t.

2023

2017

n.v.t.

Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost Brabant

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

2022

Beleidsnota openbaar groen 2021

2022-(geen specifieke einddatum)

25-nov-21

Uitwerkingsplan Oud Meer 2013 - 2024

2013 - 2024

6-feb-14

Beleidsnotitie spelen

2019 - 2024

Vastgesteld in 2020

Beleidsnota Duurzaamheid

2016-2020 met doorkijk naar 2030

6-okt-16

Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2022

2016-2022

6-okt-16

2022

Klimaatbestendig Son en Breugel 2030

2017-2030

2-nov-17

n.t.b.

Integraal Beheerplan Bos- en natuurterreinen 2020-2029

2020-2029

18-maart-21

Evenementenbeleid 2016 Beleidsnotitie Gladheidsbestrijding 2008

28

Wat hebben we ervoor gedaan? Veiligheid en Vergunningen 1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving. Regie en samenwerking veiligheid De politie is verantwoordelijk voor handhaving van de openbare orde en veiligheid en treedt op tegen onveilige situaties. Het bevorderen van de veiligheid is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Samenwerking tussen politie, gemeente, veiligheidsregio en inwoners is nodig om de veiligheid te bevorderen. Regie is in handen van de gemeente, in casu de burgemeester. Toezicht op en handhaving van de noodverordening in het kader van Covid-19 blijft een belangrijk aandachtspunt. Omdat toezicht in volledige eigen beheer niet haalbaar is gebleken, worden toezichthouders en Boa’s ondersteund door een externe partner. De samenwerking, met name met de ongeveer 50 beheerders van de WhatsApp-buurtalarmgroepen, SonenBreugelVerbindt, de Seniorenraad en buurtbeheer Hoogstraat willen we voortzetten en waar mogelijk uitbreiden. Speerpunten De belangrijkste speerpunten zijn woninginbraken, (huiselijk) geweld, zorg en veiligheid en ondermijnende criminaliteit. We richten ons op preventie. Veiligheidsproblemen worden vanuit de keten (van proactie tot nazorg) aangepakt. Het aantal woninginbraken is vergeleken met 2020 nagenoeg gelijk gebleven, van 21 (2020) naar 22 (2021). Hiervan zijn er 16 voltooid.

Ongeveer een kwart is bij een poging gebleven. Op Ekkersrijt zijn in 2021 slechts 3 inbraken gemeld. Het aantal geweldszaken is ook ongeveer gelijk gebleven van 41 (2020) naar 40 (2021). Een duidelijke toename van geweld zijn de openlijke geweldplegingen. Van 1 naar 6 in 2021. Een kleine afname van aantal mishandelingen van 19 naar 16 in 2021 en bedreigingen van 21 naar 18. Er is een duidelijk toename in 2021 van het aantal meldingen van overlast. Was er in 2020 nog sprake van 84 meldingen van overlast. In 2021 waren er dat 145. De meeste meldingen gaan over jeugd en vuurwerk. Er is ook een duidelijke toename van het aantal meldingen burenruzie van 13 naar 30. Bovenstaande zijn meldingen uit politiesystemen. Meldingen uit gemeentelijk zaaksysteem: Afval controle (zwerfaval, dumpingen en afvalbakken) 702 Wonen en milieu (vuurwerk, containers, geluidsoverlast, groenstroken) 75 Dieren (zwerfdieren, loslopende en poepende honden, dode dieren) 83 Met betrekking tot het bovenstaande zijn er formele momenten, maar nog meer informele momenten om met partners te kijken naar mogelijkheden voor proactie, preventie en de repressie. Strafrecht en bestuursrecht lopen parallel aan elkaar en zijn soms complementair aangevuld met acties van andere partners dan politie, zoals zorgpartners en woningstichting. De integrale aanpak is vooral gericht op trends, grootschalige en complexe zaken.

Communicatie is hierbij belangrijk en de regie ligt voornamelijk bij de gemeente. Door corona zijn integrale controles op het gebied van ondermijning beperkt gebleven tot garageboxen en een aantal autobedrijven op industrieterrein Ekkersrijt. Incidentele acties, die geen uitstel duldden, hebben plaatsgevonden op basis van politie-informatie. Denk hierbij aan hennepplantages, verdachte criminele locaties. Buitengebied Het netwerk toezicht in het buitengebied bestaande uit Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Samen Sterk in Brabant (Omgevingsdienst), politie, gemeenten Nuenen en Son en Breugel, Dassenwerkgroep en de Wildbeheereenheid is in 2021 niet bij elkaar geweest vanwege corona. Er zijn daardoor geen controles geweest in het buitengebied. Er is met partners individueel wel overleg geweest als daartoe aanleiding was. Met Samen Sterk in Brabant (SSiB) is samengewerkt bij de aanpak van de overlast (vervuiling) in het bosgebied aan de Hoberglaan. Dit probleem is uitgebreid aan de orde geweest in en buiten de raad. We werken toe naar een goede oplossing. De samenwerking met de vrijwillige groene Boa is in 2021 beëindigd. Deze was specifiek aangesteld voor het buitengebied als het gaat om de groene wetten. Meldingen van motorcrossen zijn doorgegeven aan (SSiB). Vanwege corona zijn er geen controles geweest door het expertteam die daarop controleren.

De politie maakt onderdeel uit van dit team. Afvaldumpingen in het buitengebied zijn zo snel als mogelijk opgeruimd.

29

2. We faciliteren bouwprojecten en initiatieven en bewaken de naleving van geldende wetten, regels en voorschriften. We faciliteren bouwprojecten en initiatieven en bewaken de naleving van geldende wetten, regels en voorschriften. In 2021 hebben we hiervoor de onderstaande aanvragen behandeld en acties uitgezet op toezicht en handhaving: Aanvragen: aantal aanvragen Wabo (bouwen) 179 aantal kapvergunningen 31 aantal verleend Wabo 170 aantal geweigerd (ingetrokken door aanvrager) 1 aantal conceptaanvragen (schetsplannen) 68 aantal adviesverzoek provincie 8 Vanwege onderbezetting en hoge werkdruk is in totaal drie maanden gebruik gemaakt van een externe partij die vergunningaanvragen heeft getoetst. Toezicht: - aantal oplevercontroles: 35 - alle aanvragen zijn getoetst op constructieveiligheid - er zijn geen stilleggingen geweest. - er is een inventarisatie gemaakt van locaties waar arbeidsmigranten zijn gehuisvest, of waar daar het vermoeden van is. Planning is om deze in 2022 te controleren op brandveiligheid, bestemmingsplan, bouwbesluit maar ook gericht op uitbuiting/mensenhandel. Handhaving: Aantal handhavingsverzoeken 2 Aantal bezwaarschriften 4 Aantal rechtszaken 4 Aantal aanschrijvingen 1 De Odzob (omgevingsdienst) behandelt de aanvragen milieuvergunningen. Ook als dit in combinatie is met een aanvraag om te mogen bouwen.

Er zijn 5 milieuvergunning aangevraagd waarvan er 4 zijn verleend en 1 buiten behandeling is gelaten. Er zijn 17 meldingen gedaan in het kader van het activiteitenbesluit, waarvan er 5 buiten behandeling zijn gelaten. Openbare Ruimte Conform de opdracht van de gemeenteraad is de verkoop van reststroken ook in 2021 voortgezet. Tevens is actief ingezet op handhaving en is het bestemmingsplan opgesteld waarin veel van de inmiddels verkochte reststroken de nieuwe bestemming krijgen. Dit bestemmingsplan zal in 2022 aan de gemeenteraad ter vaststelling worden voorgelegd. 3. Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte voldoet aan de lokaal vastgestelde kwaliteitseisen. Wegen, straten en pleinen De belangrijkste doelstelling van het wegonderhoud is dat weggebruikers op veilige wijze gebruik kunnen blijven maken van de infrastructuur in Son en Breugel. De leidraad hiervoor is het beheerplan wegen. Het proces om tot een nieuw beheerplan wegen te komen is wegens personele wisselingen nog niet afgerond in 2021. Het samen met de omgeving inventariseren van aandachtspunten en wensen heeft helaas niet plaats kunnen vinden omdat inloopbijeenkomsten en buurtschouwen niet door konden gaan vanwege corona. Toch hebben de inwoners van Son en Breugel door middel van het melden van schades en onveilige situaties geholpen om deze te verhelpen.

Eind 2021 zijn er inspecties uitgevoerd aan ons areaal waardoor we voor 2022 een goed beeld hebben van de locaties die aandacht nodig hebben om op de afgesproken CROW-onderhoudsniveaus te blijven. Het probleem rondom het gladde natuursteen in het centrum hebben we in 2021 proberen op te lossen door het aanbrengen van een coating. Deze coating is helaas gaan loslaten. Inmiddels is wel een deel van de banden vervangen door een ruwer materiaal. In 2022 gaan we verder met het oplossen van de problematiek.

30

Gladheidsbestrijding Om Son en Breugel ook tijdens de wintermaanden bereikbaar te houden, is een goede gladheidsbestrijding erg belangrijk. Deze werkzaamheden zijn in 2021 opnieuw aanbesteed. Er is een nieuwe contractpartner voor de komende jaren gevonden. De wijkteams bieden een helpende hand bij de gladheidbestrijding. Civieltechnische kunstwerken De brug Dommelpas moet vervangen worden op basis van eerder inspecties. In 2021 is hiertoe een ontwerp gemaakt. Een Quik scan flora en fauna in het gebied rondom de brug Dommelpas heeft uitgewezen dat het gebeid een potentiële verblijfplaats voor vleermuizen en de gele kwikstaart is. Aanvullend onderzoek, dat reeds opgestart is, moet uitwijzen of er aanvullende maatregelen of aangepaste uitvoeringswijzen noodzakelijk zijn. Groen Openbaar groen staat niet op zichzelf en levert als onderdeel van de openbare ruimte een belangrijke bijdrage aan de leefomgeving. Diverse aannemers en de wijkteams onderhouden hagen, plantsoenen, bomen, bermen en gazons op de door de gemeenteraad vastgestelde niveaus. Hiermee voldoen we aan de wettelijke verplichtingen en houden we de openbare ruimte schoon, heel en veilig. Om een goed kader voor het versterken van het groen in ons dorp en een meer natuurlijke inrichting van het groen te verkrijgen, is in 2021 de "Beleidsnota openbaar groen 2021" gemaakt.

In 2022 vertalen we dit groenbeleid in een groenbeheerplan dat samen met het beheerplan wegen zal worden opgesteld. 4. Inwoners houden droge voeten. Samen met de inwoners nemen we maatregelen voor klimaatveranderingen. We werken met diverse partijen in het Waterportaal ZuidoostBrabant (ZOB) samen om doelstellingen op het gebied van stedelijk waterbeheer en riolering te realiseren. Het Waterportaal ZOB is een samenwerkingsverband van Waterschap De Dommel en 13 gemeenten. In 2017 is de samenwerking om maatregelen in het kader van de kaderrichtlijn Water te realiseren verlengd tot 2021. Vanuit het gemeentelijk rioleringsplan 2016-2022 (GRP) zijn activiteiten opgenomen om de riolering operationeel te houden en te optimaliseren. In 2021 hebben we een begin gemaakt met het actualiseren van het GRP. Het nieuwe GRP wordt in 2022 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Om de riolering operationeel te houden en te optimaliseren hebben we werkzaamheden en projecten uitgevoerd. Onderstaande projectopsomming geeft een deel van de projecten en werkzaamheden weer. Deze projecten dragen bij aan een klimaatbestendig Son en Breugel: a. Stimuleringsregeling afkoppelen regenwater Bewoners en bedrijven stimuleren we met een subsidie van € 300,-- om schoon regenwater dat op verhard oppervlak (verhardingen of daken) op hun perceel valt, af te koppelen van het gemengd rioolstelsel.

In 2021 hebben 30 inwoners van deze regeling gebruik gemaakt. b. Belastingdifferentiatie rioolheffing Voortvloeiend uit het Gemeentelijk Rioleringsplan heeft de commissie algemene zaken in 2018 ingestemd met een onderzoek naar belastingdifferentiatie voor huishoudens die wel en niet afgekoppeld zijn. Begin 2019 heeft de gemeenteraad besloten om vanaf 1 januari 2020 een gedifferentieerde rioolheffing in te voeren. Door de belastingdifferentiatie worden doelstellingen vanuit de rapportage "Klimaatbestendig Son en Breugel 2030" verweven met beleid. Van de 30 inwoners die in 2021 subsidie hebben ontvangen voor het afkoppelen van regenwater zijn er 19 die ook in aanspraak komen op de lagere rioolheffing. Verder waren er nog een handjevol inwoners die vóór 2021 al subsidie hadden ontvangen maar in 2021 de laatste werkzaamheden op hun perceel hebben verricht om ook voor de lagere rioolheffing in aanspraak te komen. c. Watergang de Gentiaan (of 'sloot Gentiaan') In 2019 hebben bewoners van De Gentiaan een schetsontwerp van de sloot gepresenteerd aan de commissie grondgebiedzaken. In 2020 is er met een aannemer een uitgebreid traject gestart om het plan met de buurt verder uit te werken. Het plan is in 2021 uitgevoerd en inmiddels gereed en financieel afgerond. Er zijn nog enkele opleverpunten die tezamen met het onderhoud en de garantieperiode in 2022 worden opgepakt door de aannemer.

31

d. Rioolverzwaring Taylorstraat – Nieuwstraat – Dommelstraat Deze rioolverzwaring is ten behoeve van het ontlasten van de riolering in de Sparrenlaan. Deze werkzaamheden stemmen we integraal af met andere ruimtelijke ontwikkelingen. Vanwege de relatie met het Centrumplan Son wordt de voorbereiding pas in 2022 opgestart. e. Grondwatermeetnet Het is belangrijk om inzicht te krijgen in veranderingen van het grondwaterpeil, zodat we onze inwoners altijd goed kunnen helpen bij bijvoorbeeld het maken van weloverwogen keuzes bij bouwplannen of het afkoppelen van regenwater. Voor het grondwatermeetnet worden meetpunten (peilbuizen) met automatische meetapparatuur geplaatst. De bestaande peilbuizen worden met circa 26 peilbuizen uitgebreid. De aanleg, instandhouding en metingen worden samen met Waterschap De Dommel en Brabant Water vormgegeven. De realisatie van het grondwatermeetnet is in 2021 afgerond. Inmiddels is er een beheerovereenkomst gesloten met Brabant Water en Waterschap de Dommel. 5. Inwoners kunnen in de openbare ruimte op verschillende manieren recreëren. Gemeentelijke bossen De gemeentelijke bossen leveren een belangrijke bijdrage aan de beleving van het openbaar groen binnen de gemeente. Maart 2021 is het 10-jarig beheerplan Bos- en natuurterreinen vastgesteld door de Raad, voor de gemeentelijke bossen die voorheen beheerd werden door Staatsbosbeheer.

We streven naar een toekomstbestendig bos met een duurzame bijdrage aan rijke natuur, een impuls voor recreatie, duurzaam houtgebruik, waterbuffering, klimaatadaptatie én CO2-vastlegging. Daarbij streven we naar een veerkrachtig bos dat bestand is tegen de weersextremen die klimaatverandering met zich meebrengt. Per 1 april 2021 hebben we een 10-jarige beheerovereenkomst voor deze bossen gesloten met Bosgroep Zuid Nederland. Het beheer is van gestart gegaan op diverse terreinen, waarbij ook vooral een slag is gemaakt in aanpak van achterstallig onderhoud. Om de heideterreinen rond Oud Meer open te houden, met het oog op de biodiversiteit, is een schaapskudde ingezet om vergrassing tegen te gaan en is de natuurwerkdag georganiseerd waarbij samen de jonge opslag is verwijderd in een deel van het terrein. Het begrazingsgebied Bosgebied West is aangepakt, zodat hier in 2022 gestart kan worden met runderbegrazing zonder kruising van recreatieve paden, waarbij rasters en poorten zijn verplaatst en vervangen. Onder het hoogspanningstracé tussen Hoberglaan en kanaal is groot onderhoud gepleegd, omdat de beplanting te hoog was geworden in verband met de veiligheid hoogspanningstracé.

In de Sonse Bossen tussen de A50 en Sonse Bergen - waar zo'n 15 jaar geen groot onderhoud meer was gedaan en waar op verzoek van de Raad is gestart met het beheer conform het beheerplan - is een dunning uitgevoerd gericht op bosontwikkeling naar een bos met meer variatie, hogere natuur- en belevingswaarde. Ook veiligheid van wegen en paden in deze recreatief zeer druk bezochte gebieden speelde daarbij een rol. Binnen de beperkingen van corona is gecommuniceerd over beheerwerkzaamheden (meerdere video's, website, socials, krantenberichten, bewonersexcursies). De kosten voor de dunning die in het winterseizoen viel en zowel in 2021 als 2022 is uitgevoerd drukken zowel op 2021 als op 2022. Deze dunning heeft ook opbrengsten gegenereerd die weer dienen ter dekking van de kosten van het bosbeheer. De aanplant van nieuwe bomen in het bos, volgend op de dunning, drukt op 2022. Het achterstallig onderhoud, zoals beoogd aan te pakken met de middelen voor de nulbeurt, was te groot en is nog niet volledig weggewerkt. In 2021 is samen met gemeente Best en een groep stakeholders de Ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer opgesteld, voor het gebied tussen Son en Best dat landschappelijk, recreatief, ecologisch een geheel vormt en waarvoor een gezamenlijke aanpak nodig is.

De visie geeft een doorkijk naar 2070 en gaat vooral uit van systeemherstel, waarbij hydrologie, klimaatadaptatie en bodemverbetering kansen bieden, maar benoemt ook projecten die aansluiten bij wensen van recreatieve bezoekers, zoals extra aansluiting van het rolstoelpad. Het proces om te komen tot vaststelling is doorgeschoven naar 2022.

32

Speelplaatsen In de gemeentelijke speeltuinen kunnen de kinderen spelen en bewegen. Het zijn tevens ontmoetingsplekken voor de ouders. Ze vervullen dus een recreatieve, educatieve en sociale functie. Son en Breugel beschikt in totaal over 38 speeltuintjes. Eind 2021 heeft de jaarlijkse inspectie weer plaatsgevonden waarbij toestellen, inclusief ondergrond, door een externe gecertificeerd inspecteur gecontroleerd zijn. Daarmee voldoen we aan de wettelijke verplichtingen. Op basis van de inspecties zijn direct een aantal herstelwerkzaamheden uitgevoerd op locaties waar een mogelijk onveilige situatie was of dreigde te ontstaan. Naast de inspecteur houden de medewerkers van de wijkteams een oogje in het zeil. Zij hebben enkele kleine gebreken gerepareerd zodat de kinderen zoveel mogelijk kunnen spelen en de veiligheid gewaarborgd blijft. Kermis Het openbaar gebied is bij uitstek de ruimte waar mensen verblijven, recreëren en elkaar ontmoeten. De jaarlijkse kermis is een evenement in de openbare ruimte dat mensen samenbrengt en waar men elkaar ontmoet. De kermis had in 2021 een iets andere opzet dan normaal. Vanwege de coronapandemie waren er meerdere evenementen verplaatst naar het najaar. De kermis was daarom gecombineerd met de oktobermarkt en de podiumceremonie van de ELE-Rally.

Faciliteren van activiteiten en evenementen In verband met de coronapandemie zijn er in 2021 helaas nauwelijks evenementen georganiseerd. Terrassen Om de lokale horeca ondernemers tegemoet te komen in lastige coronaperiode is er in 2021 net als in 2020 geen precariobelasting geheven. 6. We voeren natuurontwikkelingsprojecten uit. Natuurnetwerk Het Natuurnetwerk Brabant is een netwerk van deels bestaande en deels nog te realiseren natuurgebieden. In het natuurpact tussen Rijk en provincie is afgesproken dat het natuurnetwerk in 2027 gerealiseerd is. Het Brabants Landschap, Waterschap De Dommel, Staatsbosbeheer en de gemeenten Son en Breugel, Eindhoven, Nuenen en Geldrop Mierlo hebben op 31 januari 2018 de intentieovereenkomst Dommeldal uit de Verf 2.0 getekend om het stroomgebied van de Dommel binnen vijf jaar een aaneengesloten natuurgebied te laten vormen. De verschillende natuurgebieden worden door Ecologische Verbindingszones met elkaar verbonden. Het idee is een mozaïek van landschappen zoals we voorstaan in het Van Gogh Nationaal Park. In 2021 zijn vanuit Dommeldal uit de Verf gesprekken gevoerd met veel grondeigenaren in het gebied. Om het proces te bespoedigen is extra ondersteuning daarvoor ingezet. Het is een moeizaam proces, waarbij ook veel gekeken wordt naar ruilgronden die we helaas nauwelijks tot onze beschikking hebben.

De natuuropgave binnen het gebied van Son en Breugel is groot. Toch zijn er ook slagen gemaakt, vooral omdat enkele eigenaren interesse hebben in zelfrealisatie van natuur en omdat onze partners gronden hebben kunnen verwerven, zo ook binnen gemeente Son en Breugel. Ook verwerving van de grond van de voormalige timmerfabriek tegen de Breumelsche Beemden is een ontwikkeling die bijdraagt aan de realisatie van het natuurnetwerk. Voor de Ecologische Verbindingszone Ekkersrijt is subsidiebeschikking ontvangen van de provincie. In 2022 gaan we de uitvoering voorbereiden. Hier brengen we, samen met verschillende partijen, natuur naar een industriële zone. In 2021 hebben we een watersysteemanalyse uit laten voeren voor deze beek en de Groote Beek (stroomafwaarts) om de ecologische inrichting van de EVZ zo optimaal mogelijk op af te kunnen stemmen. Stimuleringsregeling landschap In 2021 is een bijdrage gedaan voor openstelling van de Stimuleringsregeling Landschap binnen onze gemeente. Provincie, waterschappen en gemeentes in Noord-Brabant stimuleren landschapsbeheer door particuliere grondeigenaren door vergoeding voor aanleg en beheer van landschaps-, en waterelementen, wandelpaden over boerenland en randen. In 2021 zijn geen aanvragen gedaan. De regeling loopt nog.

33

Park Vroonhoven Er zijn in 2021 geen concrete activiteiten rondom park Vroonhoven uitgevoerd. Wel heeft er een inventarisatie van het gebied, de wensen en de mogelijkheden plaatsgevonden. Ecologisch en duurzaam beheer In 2021 hebben we de bermen pas gemaaid toen de bloemen en kruiden hun zaden af hadden gegeven. In verband met verkeersveiligheid en een goede waterafvoer hebben we wel eerder de eerste meterstrook gemaaid. Naast een aanpassing in het maairegime hebben we ook op diverse locaties zaadmengsels gezaaid die tot een grotere biodiversiteit leiden. Door het toepassen van ecologisch beheer herstelt de biodiversiteit en verwachten we dat de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups (EPR) beter zullen gedijen. Pro- en reactieve bestrijding van de EPR zal bij herstel van een natuurlijk evenwicht afnemen. Plantmateriaal kopen we duurzaam in. Bij duurzaam groenbeheer leggen we de link naar het zonnepanelenproject. Grote bomen worden niet gekapt of fors gesnoeid ten faveure van zonnepanelen. Kapvergunningaanvragen wijzen we in voorkomende gevallen om deze reden af. 7. In de openbare ruimte gebruiken we duurzame materialen en hanteren we verantwoorde werkwijzen. In 2021 hebben we o.a. aanbesteding doorlopen met het klimaatpark in de Gentiaan en de reconstructie van de Ockhuizenweg, waar minimale eisen over materiaalgebruik en duurzaamheid zijn opgenomen.

Voor de nieuwe sporthal de Bongerd liep eind 2021 de gunningsprocedure. De nieuwe sporthal wordt zeer duurzaam, met onder andere een GPR score van 9.04. Dit is ruim boven de verwachtte GPR score. In 2021 is er geen Duurzaam Meerjarenonderhoudsprogramma vastgesteld en geen handboek gemaakt voor het inkopen van de Grond, wegen- en waterbouw en andere onderdelen van de openbare ruimte. 8. We streven naar een steeds betere afvalinzameling. Wij zijn verantwoordelijk voor de afvalinzameling van huishoudelijk afval. Deze taak werd in 2021 grotendeels uitgevoerd door Baetsen. Ons einddoel is om de hoeveelheid restafval terug te dringen naar 5% (35 kg per inwoner). De hoeveelheid restafval per inwoner is sinds 2016 stabiel rond gemiddeld 110 kg per inwoner. Om ons doel te bereiken, moeten we dus nog aanvullende maatregelen treffen. Het huidige contract met Baetsen is in 2020 eenmalig verlengd. De verlenging is in strijd met de aanbestedingswet. De gunning heeft daarom consequenties voor de rechtmatigheid van de jaarrekening. Op 5 november 2020 is de gemeenteraad vertrouwelijk door het college geïnformeerd over de gevolgen van de verlenging. In 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de toetreding tot de GR Blink met gelijkblijvende inzamelfrequenties. Samen met Blink is gewerkt aan een zo soepel mogelijke overgang.

De gemeenteraad heeft eind 2021 een nieuwe afvalstoffenverordening vastgesteld. Op basis van de nieuwe afvalstoffenverordening heeft het college een nieuw uitvoeringsbesluit genomen. Hiermee is het juridisch kader voor het afvalbeleid weer in orde. Mobiliteit 9. We zetten in op duurzame en slimme mobiliteit. We zetten acties in om het emissieloos en elektrisch rijden te stimuleren. Son en Breugel neemt deel aan het provinciale project Slim Laden, bedoeld om de laadinfrastructuur voor elektrische auto’s versneld uit te breiden. De locaties wegen we zorgvuldig af. In 2021 zijn verkeersbesluiten genomen voor negen van deze pro-actieve laadpaallocaties. In de loop van 2022 worden de laadpalen door Vattenfall geplaatst. Daarnaast kunnen inwoners een aanvraag indienen voor een openbare laadpaal in hun buurt. Van deze ‘paal volgt auto’ aanvragen zijn in 2021 drie laadpalen geplaatst en nog drie in procedure genomen.

34

10. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer De huidige Mobiliteitsvisie Son en Breugel is in 2014 vastgesteld. De gemeenteraad heeft aangeven dat er behoefte is aan een nieuwe visie en uitwerkingen hiervan. Het proces om tot een nieuw plan te komen is een aantal maal opgestart maar telkens weer stilgelegd omdat er vanwege corona geen fysieke bijeenkomsten georganiseerd konden worden. Dit is wel noodzakelijk om tot evenwichtig beleid te komen. Daarom is besloten om het proces pas dan weer op te starten wanneer het mogelijk is om het proces goed vorm te geven met de fysieke interactie die het nodig heeft. Het lijkt erop dat het proces in 2022 opgestart kan worden. 11. Bedrijvenpark Ekkersrijt is optimaal aangesloten op de snelweg In 2020 en 2021 zijn nut, noodzaak en het oplossend vermogen van de 2e aansluiting Ekkersrijt onderzocht. Hiertoe is een nadere verkeerskundige analyse uitgevoerd over de 2e aansluiting Ekkersrijt. Tevens zijn door middel van verkeersberekeningen alle maatregelen die behoren tot de Bundelroutes doorgerekend.

Uit de studies blijkt dat de 2e aansluiting Ekkersrijt zorgt zowel voor het ontlasten van de bestaande aansluitingen in de omgeving als het verminderen én ontvlechten van (vracht)verkeer op het onderliggende wegennet, wat een positieve uitwerking heeft op leefbaarheid en verkeersveiligheid rondom de Tempellaan en de Eindhovenseweg. Hiermee is het nut van een 2e aansluiting aangetoond. De komende periode wordt de 2e aansluiting Ekkersrijt via een verkenning verder uitgewerkt. Het resultaat van deze verkenning zal conform planning in Q2 2022 beschikbaar zijn. 12. Inwoners kunnen gebruik maken van dekkend openbaar vervoer Een deel van onze inwoners en forensen is afhankelijk van openbaar vervoer. Het openbaar vervoer dient daarom een volwaardig alternatief te zijn voor het particulier vervoer. Ook in 2021 hebben we ons onverminderd ingezet voor goed openbaar vervoer door wijzigingsvoorstellen in de concessies positief kritisch te beoordelen.

Klimaat Voor een uitgebreide toelichting over klimaat wordt verwezen naar de algemene inleiding onder duurzaamheid en klimaat.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) voert de taken uit voor de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, ambulancezorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven. • Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen. • Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt. Ook de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied behoort tot onze taak.

35

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2021) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Afwijking budget 2021

Lasten 0.10 Mutaties reserves

72

828

949

121

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

875

875

869

-6

1.2 Openbare orde en veiligheid

634

707

749

42

2.1 Verkeer en vervoer

-345

1.602

1.770

1.425

2.2 Parkeren

36

13

13

1

2.5 Openbaar vervoer

19

15

13

-1

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.453

1.907

1.824

-84

7.2 Riolering 7.3 Afval

847

644

763

118

1.766

1.851

1.850

-1

7.4 Milieubeheer

505

820

381

-439

Totaal Lasten

7.808

9.429

8.837

-592

0.10 Mutaties reserves

272

1.141

855

-286

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

5

5

0

-5

1.2 Openbare orde en veiligheid

8

21

31

10

2.1 Verkeer en vervoer

25

34

23

-11

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

45

76

86

10

7.2 Riolering

1.381

1.381

1.435

54

7.3 Afval

2.244

2.244

2.256

12

26

346

160

-186

Baten

7.4 Milieubeheer Totaal Baten

4.006

5.247

4.846

-401

Saldo (baten -/- lasten)

-3.802

-4.182

-3.991

191

36

Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouder(s) John Frenken en Jan Boersma

Inleiding De fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van deze leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we een visie en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf’ en Van Gogh Nationaal Park), anderzijds moeten we ook natuur en groen aanleggen en onderhouden. Door visievorming op het ruimtelijk beleid en de uitvoering daarvan leveren we een bijdrage aan een levendig, groen en vitaal dorp en een gezonde en leefbare leefomgeving. Onze strategische inzet richt zich vooral op ons regionaal handelen en de doorwerking daarvan naar het lokale niveau. Dit programma richt zich ook op de duurzame economische structuur van de gemeente.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Ruimte en Wonen

1. Voor 1 juli 2022 implementeren we de Omgevingswet. 2. De Omgevingsvisie voor Son en Breugel is vastgesteld en het Omgevingsplan voor Son en Breugel wordt in 2022 vastgesteld. 3. De uitvoeringsprogramma’s van het bestaand beleid voeren we uit zoals Toekomstvisie, Structuurvisie, Duurzaamheid en Woonvisie. Ook projecten als Breugel Bruist en Son Centrum vallen hieronder. 4. In Son en Breugel vindt voldoende gedifferentieerde woningbouw plaats voor een diversiteit aan doelgroepen. 5. We voorzien in een tijdige en kwaliteitsbewuste ontwikkeling van ontwikkelingslocaties.

Overige ruimtelijk beleid

6. In 2020 heeft Son en Breugel een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie en in 2030 is Son en Breugel een klimaatneutrale gemeente. Dit geven we onder meer vorm door uitvoering te geven aan de Regionale Energiestrategie en een warmtevisie. 7. In 2021 gaan we een strategie opzetten voor natuur & landschapsbeleid.

Regio

8. We werken op strategisch niveau samen binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Metropoolregio Eindhoven. Dit geven we vorm door bestuurlijke en ambtelijke inbreng m.b.t. 'Ruimte', 'Wonen', ‘Economie’, 'Energietransitie', 'Transitie Landelijk Gebied' en 'Mobiliteit' en lokale doorwerking van regionaal beleid op deze thema’s. 9. Son en Breugel is aangesloten bij Van Gogh Nationaal Park en ‘Dommeldal uit de Verf’. 10. Wij stimuleren recreatieve en toeristische initiatieven.

Economie

11. Ondernemen stimuleren door het versterken van het vestigingsklimaat en ondernemersklimaat in het Centrum en op Ekkersrijt. 12. Binnen de kaders van de Omgevingsvisie ontwikkelen we voor Ekkersrijt een programma met bijbehorende uitvoeringsparagraaf. 13. We houden structureel overleg met de ondernemersverenigingen OVSB en OVE en het Centrum Team.

37

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Toekomstvisie voor Son en Breugel

2012 - 2030 21-jun-12

omgevingsvisie Son en Breugel en omgevingsplan Son en Breugel (2021 resp 2022)

Structuurvisie voor Son en Breugel

2014 - 2030 6-feb-14

omgevingsvisie Son en Breugel en omgevingsplan Son en Breugel (2021 resp 2022)

Woonvisie voor Son en Breugel

2012 - 2020 20-dec-12

Woningbouwprogramma Son en Breugel 2016/2020 – 2030 (addendum op de Woonvisie) Actieprogramma Wonen (i.r.t. omgevingsvisie)

2016/2020 - 16-jun-16 2030

Cultureel Erfgoed (2019 - 2030) gemeente Son en Breugel

2019-2030

Centrumvisie Son

n.v.t.

21-jun-12

Centrumvisie Breugel en uitvoeringsprogramma

n.v.t.

21 juni 2012 resp. 29 augustus 2013

Plan van Aanpak Implementatie Omgevingswet Son en Breugel (Implementatieprogramma Omgevingswet)

2016 - 2029 6 december 2016 (college)

Afsprakenkader Wonen 2017 SGE

2017 e.v.

21-dec-17

Landschapsinvesteringsregeling gemeente Son en Breugel

2013 e.v.

29-aug-13

Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa

2011 e.v.

1-sep-11

Verslingerd aan de Dommel

2012 e.v.

23-aug-12

Visie Sciencepark

2017 e.v.

21-dec-17

Omgevingsplan Sciencepark 2020

Nota Grondbeleid

2020-2024

17 dec 2020

2023

Kaders als Koers - kaders voor de woningbouwprogrammering op ontwikkelingslocaties

2019 e.v.

19 december 2019

Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven

2022

omgevingsvisie Son en Breugel en omgevingsplan Son en Breugel (2021)

2019 e.v.

22-aug-19

Huisvestingsverordening gemeente Son en Breugel 2020- 2020-2023 2023

19-dec-19

Masterplan Ekkersrijt

2015 e.v.

12-nov-15

Regionale Energie Strategie MRE

2021-2023

Q4 2021

Actualisatie elke 2 jaar

Transitievisie Warmte

2021-2026

Q4 2021

Actualisatie elke 5 jaar

Wat hebben we ervoor gedaan? Ruimte en Wonen Van de drie actieve grondexploitaties genereerde in 2021 uitsluitend Sonniuspark opbrengsten. De andere twee exploitaties zijn nog in het voorbereidingsstadium zodat daarop nog uitsluitend kosten zijn geboekt. Dit in tegenstelling tot de prognose op basis waarvan in Akkerpad al wel opbrengsten waren voorzien in 2021. Deze worden nu later gegenereerd. 1. Voor 1 juli 2022 implementeren we de Omgevingswet. De Omgevingswet komt in plaats van 26 wetten en 120 Algemene Maatregelingen van Bestuur (AMvBs) op het fysieke domein. Voor het implementatieproces van de Omgevingswet is een Plan van Aanpak Implementatie Omgevingswet Son en Breugel neergezet. De implementatie vergt echter nog meerdere jaren. De koers naar de implementatie is door voortschrijdende ontwikkelingen, kennisinzicht en het capaciteitsvraagstuk meerdere malen verlegd. Daarnaast is de datum van invoering van deze wet aan wijziging onderhevig. Was sprake van een invoering op 1 januari 2022, daarna is dit verschoven naar 1 juli 2022 en inmiddels is het nieuwe voornemen 1 oktober 2022 of 1 januari 2023. Dit werkt kostenverhogend. De middelen hiervoor zijn beschikbaar gesteld.

Met de implementatie, waarmee we een start hebben gemaakt in 2019, zijn in 2021, vorderingen gemaakt in het vormgeven van de benodigde werkprocessen en het vormgeven van de wettelijk voorgeschreven documenten als de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Dit zodanig dat we bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet minimaal aan onze wettelijke verplichtingen kunnen voldoen.

38

2. De nieuwe Omgevingsvisie en het nieuwe Omgevingsplan voor Son en Breugel worden vastgesteld. De Omgevingswet vraagt om een integrale afweging van alle beleidsvelden met invloed op de fysieke leefomgeving, zodat we een veilige en gezonde leefomgeving kunnen realiseren. Variabelen zijn onder meer de leefbaarheid, gezondheid, mobiliteit, werkgelegenheid, duurzaamheid, veiligheid en wonen. De Omgevingswet heeft daarnaast ook de ambitie om de inzichtelijkheid voor de samenleving te vergroten; een samenhangende benadering te bevorderen; te versnellen en te verbeteren; en lokale afwegingsruimte te bieden. Bovendien vereist de Omgevingswet een integrale inbreng van nieuwe beleidsthema’s op het gebied van gezondheid, klimaat en energie. Dit vraagt om een serieuze aanpak. Daarom zijn we reeds in februari 2019 met het opstellen en vormgeven van de omgevingsvisie en het omgevingsplan voor Son en Breugel gestart. Capaciteitsproblemen en het terugkerende uitstel van de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet, hebben het proces vertraagd. De raad hebben we in 2021, via een aantal werksessies, betrokken bij het vormgeven van de "omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!". De vaststelling van de omgevingsvisie is voorzien in 2022.

Hoewel de vaststelling van het 'omgevingsplan Son en Breugel' (versies 1.0) was voorzien in 2021, is door capaciteitsproblemen en als gevolg hiervan de wijziging naar een nieuwe opdrachtnemer, de herstart van het vormgeven van het omgevingsplan voorzien in voorjaar 2022. De werkzaamheden zullen meerdere jaren vergen. Met de voorbereiding van de door de raad te nemen afzonderlijke besluiten met betrekking tot 'delegatie', 'verplicht adviesrecht', 'toepassing uitgebreide procedure' en 'het participatiekader in relatie tot de Omgevingswet' is eind 2021 een start gemaakt. 3. De uitvoeringsprogramma’s van het bestaand beleid voeren we uit (zoals Toekomstvisie, Structuurvisie, Duurzaamheid en Woonvisie). In de geldende beleidsvisies zijn ambities, doelstellingen en veelal ook uitvoeringsprogramma’s opgenomen die een richting aanduiden. Veelal is er sprake van een uitnodiging aan de samenleving en andere netwerkpartners om te komen met eigen initiatieven. Zodra derden initiatieven indienen, toetsen we deze aan de intenties van deze visies. Uitvoering Centrumvisie Son Het gemeentehuis is volgens planning gerealiseerd en is alweer volop in gebruik en toegankelijk voor onze inwoners. Daarnaast is een nieuw project gestart; het Dorpshuis dat intussen is omgedoopt tot “Dommelhuis.

De werkzaamheden verlopen, ondanks corona en de problemen op de wereldmarkt gezien vanuit de beschikbaarheid van bouwmaterialen, behoorlijk volgens planning. Na twee goed bezochte open dagen voor de inwoners staat de opening gepland in juli 2022. Met de realisatie van het Dommelhuis is een eerste baken gezet voor de verdere onderdelen van het centrumplan. Uitvoeringsprogramma centrum Breugel Het uitvoeringsprogramma van het centrum van Breugel richt zich op: de opstallen De Boerderij (afgerond in 2022) en De Bongerd (aanvang realisatie eind 2022). Tevens is de openbare inrichting in het tussenliggende gebied, ter plaatse van het winkelcentrum en de woningen onderdeel van het programma. De besluitvorming van de nieuwbouw van De Bongerd heeft plaatsgevonden in 2021. De aanbesteding van het werk heeft plaatsgevonden en de sloop van de Bongerd zal eind 2022 beginnen. In het najaar van 2021 is de gebiedsvisie voor het openbaar gebied Breugel Bruist! met de omgeving besproken. De woningen zijn geen onderdeel van het uitvoeringsprogramma, wel van de onderliggende GREX. 4. In Son en Breugel vindt voldoende gedifferentieerde woningbouw plaats voor een diversiteit aan doelgroepen. Woningbouwprogramma Son en Breugel 2016/2020-2030 Dit woningbouwprogramma is een aanvulling op de Woonvisie.

In 2019 is de notitie "Kaders als Koers -kaders voor de woningbouwprogrammering op ontwikkelingslocaties-" vastgesteld. Hierin hebben we voor een aantal ontwikkelingslocaties de kaders voor de woningbouwprogrammering beschreven. Dit betekent dat we de bouwopgave in relatie tot de woonbehoefte van de diverse woonconsumenten / doelgroepen concreter vormgeven. Voor wat betreft de samenwerking met de corporaties wordt hieraan verder invulling gegeven in de prestatieafspraken.

39

Prestatieafspraken Naar aanleiding van de nieuwe Woningwet zijn in 2017 meerjarige “prestatieafspraken nieuwe stijl” tot en met 2020 gemaakt met Woonstichting ‘thuis en Woonbedrijf. In 2021 is gewerkt aan meerjarige prestatieafspraken voor de periode 2022-2025. Ook de huurdersvertegenwoordigers van beide corporaties zijn hierbij betrokken. Jaarlijks doen de beide corporaties een zogenaamd ‘bod’ op de gemeentelijke Woonvisie / Woningbouwprogramma. Via een vaste jaarlijkse wettelijke cyclus leidt dit tot een actualisatie van de prestatieafspraken, waarbij de gemeente meer “in control” is. De raad wordt hierover jaarlijks geïnformeerd in een aparte bijeenkomst over (de voortgang van) de uitvoering van de prestatieafspraken en actuele thema's die hieraan raken. Tevens verkennen we de mogelijkheden om dit op (sub)regionaal niveau te doen, dan wel met gemeenten (belanghouders) waarbij 'thuis en Woonbedrijf ook bezit hebben. 5. We voorzien in een tijdige en kwaliteitsbewuste ontwikkeling van ontwikkelingslocaties. Er zijn meerdere ontwikkelingslocaties en vraagstellingen.

Een integrale afweging van deze locaties, vragen en initiatieven is aan de orde om goede en verantwoorde keuzes te maken in onder meer de programmering, (woon)kwaliteiten, sociale cohesie, de bijdrage aan alle door de raad vastgelegde beleidsambities en de inzet van het steeds schaarser worden van ontwikkelingslocaties. In 2021 is verder vormgegeven aan meerdere ontwikkelingslocaties. Processen verlopen echter steeds moeizamer als gevolg van lastige besluitvorming en de implicaties die de omgevingsdialogen met zich mee brengen. Omdat sprake is van vele belangtegenstelingen is ook in 2021 gebleken hoe moeizaam het creëren van draagvlak is. Naast het voortzetten van bekende initiatieven uit voorgaande jaren, zijn in 2021 ook diverse nieuwe initiatieven ontvangen. Bijna alle processen lopen door in 2022/2023 waarbij de komst van de Omgevingswet wederom kan leiden tot een verdere vertraging als gevolg van wijziging van werkprocessen en procedures. Ook in 2022 zijn nieuwe initiatieven te verwachten. Sonniuspark In 2021 zijn in Sonniuspark op een kavel na alle gronden uitgegeven. De laatste kavel wordt in 2022 verkocht. De bouw van deze laatste woning zal nog wel doorlopen tot begin 2023. Gedurende de looptijd van het project Sonniuspark informeerden we periodiek de commissie grondgebiedzaken over de ontwikkelingen in Sonniuspark aan de hand van voortgangsrapportages.

Overige ruimtelijk beleid 6. In 2020 heeft Son en Breugel een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie en in 2030 een klimaatneutrale gemeente. Dit geven we onder meer vorm door het vaststellen van Regionale Energiestrategie en een warmte visie in 2021. Wij willen de transitie naar een fossielvrije samenleving versnellen. Het afgelopen jaar hebben we hiervoor een aantal beleidsmatige kaders vastgesteld: • De RES 1.0 is eind 2021 vastgesteld door alle gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Besturen van de waterschappen. Met daarin o.a. een zoekgebied voor de A50 en Sonniuswijk. • De Transitievisie Warmte 1.0 is vastgesteld door de gemeenteraad. De visie geeft een eerste schets over hoe we als gemeente het komend decennium een stap gaan zetten richting aardgasvrij. • De Duurzaamheidsagenda 2021 en 2022 is vastgesteld. De agenda geeft inzicht in welke activiteiten de gemeente i.s.m. partners uitvoert. Naast beleid zijn we ook concreet met inwoners aan de slag gegaan om te verduurzamen. •

Via de twee regelingen van de RRE en RREW heeft de gemeente: • 270 extra koopwoningen geholpen met een voucher van € 70,- voor kleinschalige energiebesparende maatregelen. • Heeft SonEnergie 27 energieadviesgesprekken uitgevoerd • Zijn 573 huurwoningen geholpen met een voucher van € 80,- voor kleinschalige energiebesparende maatregelen. • Is er een inkoopactie georganiseerd die leidde tot minimaal 35 opdrachtverstrekkingen ter waarde van € 130.000,-.

40

• • • •

Er zijn vanuit het De Groene Zone 26 installaties voor zonnepanelen bijgeplaatst. In totaal zijn er 211 installaties geplaatst (216 gecontracteerd). De totale investeringssom is circa € 1,3 miljoen. Samen met Rijkswaterstaat, het Rijksvastgoedbedrijf en RVO werken we aan een het realiseren van zon langs de A50. In september is de gemeente samen met Energiebox Eindhoven en Lea van Beek gestart met de Energiecoach voor huurders. Er zijn 24 gesprekken uitgevoerd. Heeft Odzob werk gemaakt van de uitvoering van de versterkte uitvoering Energiebesparingsen informatieplicht bij grootgebruikers en zijn er extra controles uitgevoerd bij kantoren in het kader van de Wet milieubeheer (met Provinciale subsidie)

7. In 2021 gaan we een strategie opzetten voor natuur en landschapsbeleid. Onze gemeente wordt zeer gewaardeerd om haar groene kwaliteiten waarin natuur en landschap een belangrijke rol vervullen. Om die natuur- en landschappelijke kwaliteit te borgen, versterken en goed te beheren voor nu en de toekomst, is het afgelopen jaar gewerkt aan diverse projecten en gebiedsprocessen, vooral samen met partners. Onze gemeente kan zich hierdoor beter positioneren als de groene gemeente die we zijn. Er is geen letterlijke strategie uitgewerkt, maar de nieuwe beleidsmedewerker natuur en landschap heeft in deze processen/projecten een strategische rol vervult. • • • •

• •

Vanuit Dommeldal uit de Verf is een goede samenwerking met partners opgebouwd voor de realisatie van het Natuurnetwerk voor 2027. In de omgevingsvisie hebben natuur en landschap een belangrijke plek gekregen, waaronder het Dommeldal. Samen met de Dommelvallei-gemeenten Nuenen en Geldrop Mierlo is de regionale visie "De Groene Dommelvallei, dat zijn wij en dat blijven wij" opgesteld. Daarmee zijn de regionale groene ambities benoemd en is de samenwerking versterkt. Samen met gemeente Best en diverse gebruikers- en belangengroepen is Ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer opgesteld. In deze visie schetsen we hoe we het bos- en natuurgebied in toekomstige decennia willen gaan ontwikkelen op thema's recreatie, ecologie, klimaat en beheer. De visie geeft een doorkijk naar 2070 en gaat vooral uit van systeemherstel, waarbij hydrologie, klimaatadaptatie en bodemverbetering kansen bieden. Het proces om te komen tot vaststelling is doorgeschoven naar 2022, net als projecten die daaruit voortkomen. Voor de ecologische verbindingszone Ekkersrijt is met een watersysteemverkenning naar beken Ekkersrijt en Groote Beek, samen met het waterschap, meer zicht verkregen op dit complexe beeksysteem binnen stedelijk gebied. Bij nieuwe ruimtelijke initiatieven, zoals woningbouw, bedrijvigheid, e.d. is gekeken naar bestaande kwaliteiten van natuur en landschap en kansen voor versterking.

Regio 8. We werken op strategisch niveau samen binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Metropoolregio Eindhoven. Dit geven we vorm door bestuurlijke en ambtelijke inbreng m.b.t. 'Ruimte', 'Wonen', ‘Economie’, ‘Energietransitie’, ‘Transitie Landelijk Gebied’ en ‘Mobiliteit’ en lokale doorwerking van regionaal beleid op deze thema’s. Op het gebied van economische en ruimtelijke ontwikkeling werken we in de Metropoolregio Eindhoven (de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant) en het Stedelijk Gebied Eindhoven (Eindhoven, de randgemeenten en Helmond) voor verschillende thema's regionaal samen. In alle bestuurlijke en ambtelijke overleggen van zowel MRE als SGE hebben we actief deelgenomen en inhoudelijke inbreng geleverd. Belangrijk overkoepelend onderwerp afgelopen jaar was de voorbereiding van het nieuwe samenwerkingsakkoord MRE en de nieuwe samenwerkingsagenda SGE. Met betrekking tot de inhoudelijke thema's binnen MRE is onder meer gewerkt aan: het onderzoek naar brede welvaart, de uitwerking van de RES, de bereikbaarheid van de regio en vervolgstappen uit Regionaal streefbeeld landelijk gebied. Tevens zijn in verband met kennisontwikkeling afgelopen jaar diverse webinars georganiseerd.

Meest in het oog springende onderwerpen waar in het SGE samen aan gewerkt is, zijn de Programmering nieuwe bedrijventerreinen, opstart van het ROW, het nieuwe Afsprakenkader Wonen, het Verstedelijkingsakkoord met het Rijk en de strategie "Groots!" (thema voorzieningen en evenementen).

41

9. Son en Breugel is partner van het Van Gogh Nationaal Park en blijft aangesloten bij ‘Dommeldal uit de Verf’. Son en Breugel is partner van Van Gogh Nationaal Park en het project Dommeldal uit de Verf. Het 'Van Gogh National Park' is met name gericht op het (recreatief) vermarkten van een groter natuur- en landschapsgebied binnen Brabant. In het gedachtengoed van Van Gogh hebben we bij ontwikkelingen oog voor de kwaliteiten van ons landschap en onze natuur en we benutten kansen om deze te versterken. Binnen Dommeldal uit de Verf werken we samen met de gemeenten Nuenen, Eindhoven en Geldrop-Mierlo en waterschap De Dommel, Staatsbosbeheer en Brabants Landschap aan de realisatie van ontbrekende onderdelen in het Natuurnetwerk Brabant voor 2027. De visie van “Dommeldal uit de Verf” hebben we geïntegreerd in de omgevingsvisie. 10. Wij stimuleren recreatieve en toeristische initiatieven. Naast het onderhouden van de recreatieve routestructuur in overleg met Routebureau Brabant is deelgenomen aan overleggen van Visit Brabant. Deze provinciale organisatie is de regionale en promotionele partner voor gebieds- en evenementenmarkteting . Er is een picknickplaats aangelegd in de nabijheid van de Paulushoeve. Deze plek is gelegen aan de nieuwe ‘liberation route’ waaraan onze gemeente deelneemt (www.liberationroute.com).