Concept-werkprogramma 2021 Metropoolregio Eindhoven
Tekst van het document
------------------------------------------ Lokale energiecoöperaties, landelijke articipatiecoalitie
-----------------------------Doorlopend
-----------------------------Doorlopend -----------------------------Q2/Q3
-----------------------------Q3/Q4
------------------------------------------ ODZOB ------------------------------------------ ODZOB
------------------------------------------ Nationaal Programma RES; Provincie; ODZOB
29
THEMA ENERGIETRANSITIE
Opleveren en doorontwikkelen Regionale Energiestrategie (RES) - 2 WAT DOEN WE HIERVOOR?
RICHTINGGEVENDE DOCUMENTEN
Gemeenten n Opleveren bouwstenen voor de RES via deelname aan thematische werkgroepen. n Zorgen voor de verbinding tussen de regionale RES en lokaal beleid en uitvoering, inclusief het betrekken en aanhaken van de interne organisaties en gemeenteraden. n Organiseren van het lokale gesprek met inwoners.
Samenwerkingsakkoord 2019-2022, Bereikbaarheidsagenda Brainport Duurzaam Slim Verbonden
Metropoolregio Eindhoven n Coördineren, organiseren en regisseren van het RESproces, waaronder: - Zorgen voor verbinding met externe stakeholders. - Aansturing inhoudelijke externe adviseurs. n Organisatie besteding landelijke middelen t.b.v. het proces van de RES (decentrale uitkering), inclusief projectadministratie, financiële administratie en verantwoording. n Identificeren en borgen van kansen voor energietransitie in de thema’s transitie landelijk gebied, mobiliteit en economie. n Onderhouden en benutten netwerk met provincie, Rijk en Europa, onder andere door deel te nemen aan het bestuurlijke en ambtelijke Brabantbrede RES-overleg.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING - Ten behoeve van het RES-proces is een bestuurlijke stuurgroep ingericht, waarin de regiogemeenten, provincie, waterschappen en Enexis vertegenwoordigd zijn. De Stuurgroep RES is verantwoordelijk voor de totstandkoming van een RES 1.0 die het besluitvormingsproces kan doorlopen in colleges, raden, Gedeputeerde Staten en besturen van de waterschappen. De Stuurgroep bestaat uit voorzitter Frans Kuppens (Cranendonck), Stef Luijten (Bergeijk en tevens vice-voorzitter), Rik Thijs (Eindhoven en tevens vice-voorzitter), Guido Schoolmeesters (Someren), Toon Bosmans (Heeze-Leende), Rob van Otterdijk (GeldropMierlo), Antoinette Maas (Helmond), Eric de Bie (provincie Noord-Brabant), Martijn Tholen (Waterschap de Dommel) en Ton Schuurmans (Enexis). De leden van de Stuurgroep RES vervullen een schakelfunctie naar de eigen subregio c.q. organisatie. De verbinding met alle gemeenten vindt plaats via het portefeuille-houdersoverleg energietransitie. - De Stuurgroep stuurt een Programmateam RES aan, waarin dezelfde partijen ambtelijk zijn vertegenwoordigd. In de thematische/inhoudelijke werkgroepen werken de gemeenten, provincie, Enexis, waterschappen en ODZOB samen aan de bouwstenen voor de RES. Periodiek vindt er overleg plaats met de georganiseerde stakeholders.
Stakeholders en inwoners worden daarnaast betrokken via de werkateliers en inloopbijeenkomsten. - Na indienen van de RES 1.0 bij het Rijk zal worden bezien welke vorm van organisatie nodig is in de vervolgfase.
30
THEMA ENERGIETRANSITIE
Versnellen van de energietransitie door het verbinden van partijen - 1 WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
DIT DOEN WE MET:
Afgestemde agenda’s tussen de 21 gemeenten, provincie en de 2 waterschappen op het terrein van de RES/energietransitie. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Optimale behartiging van de belangen van gemeenten en stakeholders op het terrein van energietransitie (bij provincie, Rijk en Europa). Lobby voor financiering en ruimte in weten regelgeving. Zorgen voor verbindingen met en tussen gemeenten bij subsidies die een bijdrage kunnen bieden aan de realisering van de RES/energietransitie of inno-vaties. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Kennisniveau van gemeenten op het terrein van energietransitie op hoger niveau, door middel van het organiseren van masterclasses en thema-bijeenkomsten. Hierbij hoort ook de ondersteuning van gemeenten bij de verankering van de RES in het eigen omgevingsbeleid. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Verkenning van de gewenste samenwerking tussen gemeenten op thema’s voortvloeiend uit de RES en varianten van een uitvoeringsentiteit. De verantwoordelijkheid voor de uit-voering ligt bij de gemeenten zelf.
Op basis van deze verkenning het organiseren van het bestuurlijke gesprek hierover. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Verbinding gelegd tussen innovatieve pilots en gemeenten i.s.m. Brainport Development. Om daarmee de in de Brainport Actieagenda opgenomen innovaties te versnellen en het realiseren van de doelen van de RES dichterbij te brengen. Gemeenten kunnen bijvoor-beeld als launching customer optreden bij de uitrol van innovatieproducten, zoals lichtgewicht zonnepanelen of dakinstallaties, die zowel zonne- en wind-energie opwekken. Een ander voorbeeld is de gemeentelijke samen-werking met Rijkswaterstaat om te komen tot energie-innovaties bij de A58. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Deelname aan het onderzoeksproject MARET/EXPLORE. Het project is gericht op de sociale organisatie van ons energiesysteem. De centrale vraag in dit onderzoek is hoe je governance en participatie zo goed mogelijk kunt organiseren, waarbij je enerzijds de vaart erin houdt en tegelijk zoveel mogelijk partijen mee kunt nemen.
Wij zullen deelnemen als ‘case study’: op basis van ervaringen hier zal gekeken worden wat werkt (en wat niet) en hoe verschillende aanpakken van elkaar kunnen leren. Daarbij hebben we afgesproken dat dit moet aanhaken bij ons RES-proces, dus dat we dit zoveel mogelijk in het kader van onze reguliere RES-activiteiten gaan inpassen. Het terugkoppelen van resultaten zal gebeuren in onze reguliere bijeenkomsten.
Doorlopend
- Provincie en waterschappen
-----------------------------Doorlopend
------------------------------ Brainport Development, waterschappen, provincie
-----------------------------Doorlopend
------------------------------ Externe expertise, incl. nationale Expertpool RES
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
-----------------------------Q1-4
-----------------------------Doorlopend
------------------------------ Brainport Development, TU/e/Differ, Rijkswaterstaat, bedrijven
-----------------------------Project van vier jaar; start in het najaar van 2020
------------------------------ Samenwerking tussen de provincies Groningen, Noord-Brabant, Overijssel, Zeeland en Zuid-Holland, NP RES en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk onderzoek (NWO)
31
THEMA ENERGIETRANSITIE
Versnellen van de energietransitie door het verbinden van partijen - 2 WAT DOEN WE HIERVOOR?
RICHTINGGEVENDE DOCUMENTEN
ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING
Gemeenten n Zorgen voor koppeling met lokale stakeholders en in verbinding brengen met de regio. n Samen met de lokale stakeholders ondersteunen en versnellen van initiatieven op het gebied van energietransitie.
Samenwerkingsakkoord 20192022, Brainport Nationale Actieagenda, Omgevingswet/Omgevingsvisies (landelijk, provinciaal en gemeentelijk), subsidieprogramma’s als Horizon 2020 en OPZuid
In het bereiken van de CO2 reductieopgave ligt een gezamenlijke verantwoordelijkheid en werken wij in een netwerk van partijen. Naast overheden zorgen we voor aanhaking van andere partijen/sectoren, zoals woningcorporaties, lokale energiecoöperaties, natuuren milieuorganisaties, terreineigenaren, MKB, Rijkswaterstaat, jongeren (Jong RES) en kennisinstellingen.
Metropoolregio Eindhoven n Zorgen voor afstemming van initiatieven en het verbinden van partijen die van belang zijn voor de energietransitie. n Lobby bij Rijk en provincie voor financiering en ruimte in weten regelgeving, onder andere via het voorleggen van randvoorwaarden bij de RES. n Organiseren van kennisdeling, bijvoorbeeld door het organiseren van masterclasses en themabijeenkomsten. n Zorgen voor verbindingen met en tussen gemeenten bij subsidies die een bijdrage kunnen bieden aan de realisering van de RES/energietransitie of innovaties. n Input onderzoeksproject MARET/EXPLORE en zorgen voor verbinding met de regio.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
32
7 | thema Transitie landelijk gebied (TLG)
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
Inleiding, waarom doen we dit? Het in 2020 door alle 21 gemeenteraden vastgestelde streefbeeld beschrijft onze ambities met richtinggevende uitspraken over de gewenste ontwikkeling van het landelijk gebied. We zetten in op een landelijk gebied waar het goed leven is en waar ondernemers een goede boterham kunnen verdienen. Nu en in de toekomst. Een landelijk gebied dat aantrekkelijk, toekomstbestendig en economisch vitaal is, draagt bij aan het vestigingsklimaat in de regio. Door hieraan te werken, ondersteunen we direct de ambitie van Brainport en de Brainport Nationale Actieagenda: verdere economische groei in de regio én een verbetering van de leefbaarheid.
Figuur 4, Uitkomst stellingen Metropoolconferentie 7 oktober 2020
In het belang van de hele regio is er aandacht voor een nieuwe economische structuur en versterking van de ruimtelijke en ecologische kwaliteit van het landelijk gebied in verbinding tot de totale regio. Het streefbeeld verbind zowel op de inhoudelijke thema’s als op de verschillende schaalniveaus waar de opgaven zich afspelen. Daarmee draagt dit streefbeeld bij aan een integrale afstemming voor opgaven op andere schaalniveaus zoals wonen, ruimtelijke ordening en werklocaties. De verwevenheid tussen stad en land is meer dan alleen onderlinge uitwisseling van opgaven zoals de energietransitie of stikstofreductie. Er wordt gekozen voor een benadering niet vanuit tegenstellingen maar vanuit complementariteit. Dit kan niet los staan van de high tech kracht van de regio. Een slimme transitie draagt niet alleen bij aan de leefbaarheid, maar ook aan het bijzondere economische profiel van de gehele regio als samenhangend geheel.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
Welke gezamenlijke opgaven hebben we? We hebben de volgende concrete hoofdopgaven binnen TLG: n Streefbeeld nader uitwerken en de activiteiten monitoren, inclusief
regionale vertegenwoordiging regelen en lobby-activiteiten. n Landelijk en stedelijk gebied, waarbij we samen gaan voor het
versterken van de verbinding tussen stad en landelijk gebied. Hierbij richten we ons op de onderwerpen klimaat, landschap en voedselkringlopen. De regio blijft investeren in het aantrekkelijker zijn voor bedrijven, inwoners en bezoekers. Dit is belangrijk om een goede kwaliteit van leven te bieden en mensen en bedrijven te binden die er voor zorgen dat de regio sterk blijft. Met aandacht voor stikstof, gezondheid/luchtkwaliteit en ontsluiten natuurgebieden. n Versterken Economische structuur, waarbij we de mogelijkheden verkennen voor een nieuwe economische structuur in het buitengebied, omdat er steeds meer agrarische functies in het buitengebied verdwijnen. Hierdoor krijgen we een goed beeld in welke gebieden welke functies het beste tot ontwikkeling kunnen komen in balans met hun omgeving. n Versterken Ruimtelijke en Ecologische kwaliteit, met aandacht voor bodemkwaliteit, circulaire landbouw en Natuurnetwerk.
34
Waar staan we nu? Wat is er tot op heden al gerealiseerd en wat staat nog in de planning voor 2021 en 2022. Hiermee wordt een volledige doorkijk op het samenwerkingsakkoord gegeven. 2019 GEREALISEERD
2020 GEREALISEERD
2021 TE REALISEREN
2022 TE REALISEREN
Structuur (organisatie) aangebracht ---------------------------------------------Positionering regionale vertegenwoordigers ----------------------------------------------
Streefbeeld in alle 21 gemeenteraden vastgesteld ---------------------------------------------Regionale vertegenwoordiging op bovenregionale programma’s ---------------------------------------------Opgenomen in IBP-programma ---------------------------------------------Regio in NOVI opgenomen ---------------------------------------------Warme sanering varkenshouderij goed geland in onze regio ---------------------------------------------Relatie Economie-TLG-RES gelegd ---------------------------------------------Voorbereiding Masterclass Economie (onder thema Economie) ----------------------------------------------
Streefbeeld uitvoeren Streefbeeld monitoren ---------------------------------------------Regionale vertegenwoordiging op bovenregionale programma’s ----------------------------------------------
Streefbeeld uitvoeren Streefbeeld monitoren ---------------------------------------------Regionale vertegenwoordiging op bovenregionale programma’s ----------------------------------------------
---------------------------------------------Participatie bestuurlijk overleg transitie landelijk gebied
---------------------------------------------NNB-Zuidoost-Brabantinventarisatie ---------------------------------------------PlanMER Mest gestart
35
---------------------------------------------Masterclass Economie (onder thema Economie) ---------------------------------------------Masterclass RES-OW (onder thema RES) ---------------------------------------------Kennisbijeenkomsten ---------------------------------------------NNB in onze regio aandacht geven ---------------------------------------------Regionale afspraken mestlocaties
Namens het portefeuillehoudersoverleg, --------------------------------------------------------------------------------------------------------Kennisbijeenkomsten
Anke van ExtelMarinus Biemans van Katwijk Vice-voorzitter Voorzitter ------------------------------------------------------------
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
THEMA TRANSITIE LANDELIJK GEBIED
Streefbeeld - 1 WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
DIT DOEN WE MET:
Monitoren Uitvoering Streefbeeld Het streefbeeld vormt ons handelingsperspectief en agenda voor ons als gemeenten, maar ook voor afstemming en samenwerking met rijk en provincie. n De gemeentelijke activiteiten die bijdragen aan het verwezenlijken van de richtinggevende uitspraken in het streefbeeld zijn zichtbaar: 1. We versterken landschap, natuur en de verbinding tussen stad en platteland en creëren ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. 2. We streven naar een ruimtegebruik van onze regio dat in balans is met de natuurlijke systemen. 3. We zoeken samen met de landbouwsector en andere stakeholders naar mo-gelijkheden om in het landelijk gebied meer maatschappelijke en economische meerwaarde te genereren. Door bijvoorbeeld een bijdrage te leveren aan een gezonde bodem, maatschappelijke aspecten (vitaliteit en leefbaarheid), biodiversiteit, duurzame energieopwekking, klimaatadaptatie en landschappelijke kwaliteit. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Gebiedsgerichte samenwerking zuidoostelijke zandgronden. (NOVI De Peel en IBP) Verbinden en afstemming binnen de regio in bovenregionaal belang, inbrengen programma’s en projecten van individuele of samenwerkende gemeenten.
n Een gebiedsgerichte agenda voor een langjarige programmatische aanpak voor het landelijk gebied Oost-Brabant, Noord- en Midden-Limburg om voor onze regio de complexe problematiek in het landelijk gebied integraal aan te pakken. De intensieve veehouderij in De Peel en omgeving is een belangrijke economische kracht en van grote omvang. n We blijven invloed uitoefenen om de verwachte status van NOVI-gebied te realiseren. n We geven uitvoering aan de gezamenlijke aanpak van de opgaven in het Interbe-stuurlijke Programma Vitaal Platteland (IBP). ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Netwerkconferentie Europarlementariërs Om beter toegang en kennis te hebben van de kansen die Europa biedt wordt het net-werk met Europarlementariërs verstevigd.
Q1-Q4
- De 21 samenwerkende gemeenten, andere overheden
-------------------------Q1-Q4
------------------------------------------ De 21 samenwerkende gemeenten, Provincie Brabant en Limburg, waterschappen, Regio’s NO Brabant en N en M Limburg, Ministeries (LNV in de lead)
-------------------------Q2
------------------------------------------ De 21 samenwerkende gemeenten, Provincie - Lobbyisten die regionale belangen behartigen in Europa
>>>
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
36
THEMA TRANSITIE LANDELIJK GEBIED
Streefbeeld - 2 WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
DIT DOEN WE MET:
Plan MER Mest Zorgen voor regionale vertegenwoordiging en afstemming. Faciliteren van het regionaal proces. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Opwettense watermolen overleg Het netwerk van overheden en maatschappelijke partijen wordt met het overleg verstevigd. Actuele onderwerpen in het landelijk gebied worden besproken. Het beoogde effect is dat uitvoeringskracht in de regio wordt versterkt. n Verbindingen tussen overheden onderling en met triple helix partners. Zodat ontwikke-lingen elkaar versterken. Waardoor inspanningen een duurzaam en gedragen effect opleveren.
Q1-Q3
- De 21 samenwerkende gemeenten, Provincie ------------------------------------------D e 21 samenwerkende gemeenten, andere overheden, ODZOB, GGDBZO, VRBZO, Brainport Development, ZLTOVNO/NCW, Groen Ontwikkelfonds Brabant, Staatsbosbeheer NoordBrabant, Rabobank, BMF, Brabants Particulier Grondbezit, Brabants Landschap, ANWB, Bosgroep Zuid-Nederland
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------BOTL (Bestuurlijk Overleg Transitie Landelijk Gebied) Belangen van de regio behartigen en organiseren ambtelijke en bestuurlijk voorbereiding. n De inzet op lobby heeft als effect dat de transitie van het landelijk gebied in onze regio bovenregionaal wordt gefaciliteerd op een manier die bij onze regio past. Soms met bovenregionale regelingen, soms met programma’s, of met het juiste gesprek. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Kennisbijeenkomsten Drie of vier kennis-bijeenkomsten (webinars) worden georganiseerd rond actuele onder-werpen. Deze onderwerpen worden door gemeenten ingebracht.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
-----------------------Q1-Q4
-----------------------Q1-Q4
------------------------------------------ Provincie, Regio NO Brabant, ODZOB
-----------------------Q1-Q4
------------------------------------------ Diverse partijen uit het netwerk
37
THEMA TRANSITIE LANDELIJK GEBIED
Streefbeeld - 3 WAT DOEN WE HIERVOOR?
RICHTINGGEVENDE DOCUMENTEN
ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING
Gemeenten n Gemeentelijke Omgevingsvisie en -plan formuleren in lijn met de richtinggevende uitspraken uit het streefbeeld. n Uitwerking geven aan de voor het gebied Zuidoostelijke Zandgronden opgestelde actieprogramma. n Inbreng van gemeentelijke en bovenlokale belangen
Samenwerkingsakkoord 2019-2022, Integrale Strategie Ruimte, en de andere in het streefbeeld genoemde documenten.
De organisatie Metropoolregio Eindhoven organiseert, faciliteert en ondersteunt verbindingen tussen de overheden onderling en met de triple helix partners op het snijvlak van natuur & landschap, economie, ruimtelijke kwaliteit en milieu, zodat er verbinding is en blijft tussen alle in de regio betrokken partijen. Hierdoor versterken ontwikkelingen (visie, beleid en projecten) waar deze partijen bij betrokken zijn elkaar. En daardoor leveren inspanningen een duurzaam en gedragen effect op en kunnen inwoners profiteren van een goede leefomgeving (duurzaam, aantrekkelijk, veilig en met mogelijkheden voor ontwikkelingen op de juiste plek).
Metropoolregio Eindhoven n Agenderen monitoring uitvoering streefbeeld in ambtelijk en bestuurlijk regionaal overleg. n Voorbereiden bestuurlijke inbreng en regionale afstemming, Behartigen dat belangen van ZO-Brabant in de gebiedssamenwerking worden geborgd. n Zorgen voor regionale vertegenwoordiging en afgestemde inbreng in BOTL en andere relevante provinciale en landelijke overleggen om belangen van Zuidoost-Brabant te borgen.
- Regionaal Portefeuillehoudersoverleg TLG, 4 keer per jaar - Regionaal Ambtelijk overleg TLG, 6 keer per jaar - Werkgroepen, ambtelijk: IBP-groep, NOVI-groep, voorbereiding BOTL - Koplopersgroep TLG, 6 keer per jaar - Provinciaal Bestuurlijk Overleg Transitie Landbouw (BOTL) - Landelijk BO IBP-Vitaal Platteland - Agrofood&Leefomgeving van de ODZOB Bestuurlijk trekker voor het Streefbeeld in de Koplopersgroep TLG is Marinus Biemans (gemeente Deurne).
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
38
THEMA TRANSITIE LANDELIJK GEBIED
Landelijk en stedelijk gebied WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
n Verbinding stad-land
n
Verkennen en opstellen van een regionaal programma op de onderwerpen landschap, voedselkringloop en klimaat, gericht op het versterken van de regio als geheel. - We zetten ons in voor het versterken van de verbinding tussen stad en landelijk gebied. Hierbij verkennen en agenderen we de onderwerpen klimaat, landschap en voedselkringlopen. - We organiseren en borgen vertegenwoordiging van de regio bij de bovenlokale gesprekken over de totstandkoming van nieuw stikstofbeleid.
Q2-Q4
DIT DOEN WE MET: - Gemeenten - Provincie - o.a. Deltametropool en BRO zijn als kennispartijen in beeld.
WAT DOEN WE HIERVOOR?
RICHTINGGEVENDE DOCUMENTEN
ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING
Gemeenten n Bovenlokaal verbinden kwaliteit landschap en voedselkringlopen
Samenwerkingsakkoord 2019-2022, Nationaal beleid inzake kringlooplandbouw
Bestuurlijk trekkers voor stad-land in de Koplopersgroep TLG zijn Gaby van den Waardenburg (gemeente Helmond) en Esther Langens-Brooimans (gemeente Oirschot).
Metropoolregio Eindhoven n Verkennen en agenderen vraagstukken kringlooplandbouw en verkorten voedselketen
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
39
THEMA TRANSITIE LANDELIJK GEBIED
Versterken economische structuur WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
n Economische vitaliteit van het buitengebied
n
We willen dat het buitengebied economische vitaal blijft. De vitaliteit staat onder druk. We onderzoeken kansen voor nieuwe economische activiteiten. - Een goed beeld in welke gebieden welke functies het beste tot ontwikkeling kunnen komen in balans met hun omgeving. - We kijken daarbij nadrukkelijk naar het reeds aanwezige lokale én regionale economische ecosysteem. Niet alleen dat er verspreid over de hele regio hoogwaardige maakindustrie is gevestigd biedt kansen, maar ook (bijvoorbeeld) recreatie en toerisme. - We gaan voorbeelden aandragen, alternatieven bedenken en daarmee perspectief bieden. Hierbij betrekken we de aspecten en voorwaarden die er zijn bij het op circulaire wijze clusteren van agrarische bedrijven en welke voor- en nadelen dit kan opleveren. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------n Masterclass Kansen voor het buitengebied. We willen dat ondernemers met initiatieven beter gefaciliteerd worden. We zorgen voor een verbetering van kennis en vaardigheden van de ambtenaren economie en Ruimte. Dit is een followup van de 1e masterclass in 2020.
DIT DOEN WE MET:
Q1-Q4
- Primair met 21 gemeenten. In onderzoek worden andere partijen betrokken.
--------------------n Q1-Q4
------------------------------------------ Ambtenaren economie en ruimte van gemeenten, provincie en waterschappen
40 WAT DOEN WE HIERVOOR?
ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING
Gemeenten n Formuleren van economische potenties en formuleren van wensen voor aanpassing van of nieuw instrumentarium. Onderling hierover afstemming zoeken en een regionaal economisch ontwikkelingsprofiel krijgen. Waardoor uiteindelijk de juiste ontwikkelingen op de juiste plek plaats vinden.
Er is veel ervaring en kennis bij individuele ambtenaren dat bij elkaar komt in de Masterclass Kansen voor het buitengebied. Door het delen van deze ervaring en kennis wordt de effectiviteit en kwaliteit van het optreden van gemeenten beter. Deze masterclass is in 2020 gestart en wordt in 2021 afgerond. We dragen hiermee bij aan de regionale economie en een aantrekkelijke en vitale leefomgeving.
Metropoolregio Eindhoven n Versterken onderlinge relatie economie en landelijk gebied door actieve verbinding met o.a. Brainport n Organiseren masterclass
Bestuurlijk trekker voor versterking economische structuur in de Koplopersgroep TLG is Kees Marchal (gemeente Valkenswaard).
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
THEMA TRANSITIE LANDELIJK GEBIED
Transitie landelijk gebied WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
DIT DOEN WE MET:
n Versterken ruimtelijke en ecologische kwaliteit.
n
Q1-Q4
n
Q1-Q4
- HAS - Groen Ontwikkelfonds Brabant - Provincie - Waterschappen
- Zorgvuldige besluiten m.b.t. bodemkwaliteit en verdroging. - Realisatie Nationaal natuurnetwerk Brabant (NNB) in Zuidoost-Brabant versnellen. n De uitvoering NNB in Zuidoost-Brabant versnellen. Door het te bespreken geven we meer belang aan de realisatie van het natuurnetwerk
WAT DOEN WE HIERVOOR?
ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING
Gemeenten n Inbreng van inhoudelijke kennis en ervaring op de afweging landschap in relatie tot energieopwekking.
Bestuurlijk trekker voor versterking ruimtelijke en ecologische kwaliteit in de Koplopersgroep TLG is Fons d’Haens (gemeente Bladel)
Metropoolregio Eindhoven n Afstemming tussen RES en landschap voor wat betreft de opwek van energie.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
41
8 | thema samenwerking en strategie
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
Inleiding, waarom doen we dit? Onze intergemeentelijke samenwerking als 21 gemeenten kent een lange historie. Een samenwerking die door de jaren en de verschillende crises heen sterker is geworden en zichzelf heeft bewezen. Ook daarom is er de overtuiging dat we met elkaar de opgaven als gevolg van het coronavirus kunnen oppakken. Met elkaar hebben we de keuze gemaakt om samen te werken op de eerder in dit werkprogramma benoemde thema’s. Ook hebben we met elkaar een wijze van samenwerking afgesproken in ons samenwerkingsakkoord dat niet gaat over de optelsom van 21 organisaties maar wel over het slim organiseren rondom de bovenlokale opgaven die we hebben, netwerkorganiseren. De inzet van ieders kwaliteiten, zowel ambtelijk als bestuurlijk, dragen daaraan bij om met elkaar het verschil te maken en tot resultaten te komen. Het thema samenwerking heeft om die reden dan ook een belangrijke plaats in het werkprogramma. Het beschrijft de wijze waarop we met elkaar tot realisatie van de bovenlokale en regionale gemeentelijke opgaven zullen komen. Opgaven waarvan met elkaar is vastgesteld dat het schaalniveau van Zuidoost-Brabant het meest passend is.
Op die wijze dragen we bij aan de missie van onze regio: het handhaven en uitbouwen van het kenmerkende economische profiel van de regio, om op die manier het vestigings- en verblijfsklimaat voor onze inwoners en bedrijven te stimuleren. Het verbeteren van de leef-, verblijfen werkomstandigheden van onze inwoners, bezoekers en bedrijven is daarbij de leidraad. Conform het Samenwerkingsakkoord onderscheiden we vier thema’s, die in en tussen evenzoveel portefeuillehoudersoverleggen inhoudelijk worden opgepakt. Dit is in voorgaande hoofstukken uitputtend beschreven. Samenwerken als zodanig is geen inhoudelijk thema. Maar aandacht voor samenwerkingsstructuur én -cultuur zijn binnen de samenwerking Metropoolregio Eindhoven van belang, c.q. zijn randvoorwaardelijk voor het blijven boeken van inhoudelijke resultaten. Dat betekent ook dat we als regio vooruitkijken op wat op de gemeenten afkomt via onze regionale strategie, die de duurzame samenwerking op de bovenlokale thema’s borgt en zorgdraagt voor bovenlokale én bovenregionale slagkracht. Dit doen we langs de lijn van verkennen via kennisontwikkeling en monitoring, verbinden op de inhoud via verschillende gremia bovenlokaal én bovenregionaal en agenderen van opgaven die onze regio als samenhangend geheel raken. Enkele voorbeelden daarvan zijn de gezamenlijke coördinatie
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
en afstemming richting de halfjaarlijkse ontwikkeldagen met provincie en beide waterschappen via de gezamenlijke inzet in de omgevingsagenda Zuidoost-Brabant en de omgevingsagenda Brabant/Limburg (met provincie én rijk). In het Samenwerkingsakkoord 2019-2022 zijn hierover dan ook specifieke afspraken gemaakt en concrete acties benoemd. Deels zijn dit continue acties, deels zijn dit acties die specifiek in 2021 opgepakt zullen worden.
WElke gezamenlijke opgaven hebben we? De volgende samenwerkingsopgaven hebben een continue karakter en kunnen gezien worden als de ‘basisdienstverlening’ en lopen ook in 2021 door: n Verkennen, verbinden en agenderen van bovenlokale vraagstukken
indien dit op het schaalniveau van de regio Zuidoost-Brabant van toegevoegde waarde is. n Versterken van het eigenaarschap van alle deelnemers in onze regionale samenwerking. n Kadernota 2022, Begroting 2022, Jaarverslag/Jaarrekening 2020, Bestuursrapportages en Werkprogramma 2022. n Borgen van de actieve deelname van gemeenten aan de samenwerking, inclusief de daarbij behorende gemeentelijke besluitvormingsprocessen. n Deelnemen aan en ondersteunen/voorbereiden van alle bestuurlijke en ambtelijke MRE-gremia en -overleggen. Uit het Samenwerkingsakkoord 2019-2022 vloeien specifiek voor het jaar 2021 de volgende acties voort: n Aanpassen van de Gemeenschappelijke Regeling en Statuut met als
doel het formaliseren van de in 2019 gewijzigde samenwerkingspraktijk en de ervaringen daarmee én waar nodig in lijn brengen van de Gemeenschappelijke Regeling met de (aanstaande) wetswijziging Wgr. n Analyse regionale brede welvaartsmonitor en verkenning bovenlokale opgaven voor het samenwerkingsakkoord 2022 e.v. n Regionale kennisontwikkeling op bovenlokale opgaven. n Afstemming en coördinatie gezamenlijke inzet van de regio als één
43
geheel via de omgevingsagenda Zuidoost-Brabant. n Voorbereiding doorontwikkeling samenwerkingsakkoord 2022-2025 via
de regionale strategie en analyse monitor brede welvaart. (Besluitvorming vindt in het algemeen bestuur plaats medio 2022). n Intensiveren en versterken betrokkenheid gemeenteraden/ Raadstafel21. Een gedeelde samenwerkingscultuur is belangrijk voor het boeken van resultaten. We gaan in 2021 met alle deelnemers aan de slag om de onderscheidende basisprincipes onder onze samenwerking verder te operationaliseren en daarmee het eigenaarschap bij “ons” als samenwerkende gemeenten te versterken. Deze principes zijn slagkracht, eigenaarschap en vertrouwen, focus en adaptiviteit. Gekoppeld aan deze principes gaan we ook actief op zoek naar hoe we onze samenwerking nog beter kunnen verbinden met onze maatschappelijke partners. Samenwerken betekent samen werken met een heldere rolverdeling van raden, colleges en de ambtelijke organisaties.
44
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
waar staan we nu? Wat is er tot op heden al gerealiseerd en wat staat nog in de planning voor 2021 en 2022, doorkijk op het samenwerkingsakkoord. 2019 GEREALISEERD
2020 GEREALISEERD
2021 TE REALISEREN
2022 TE REALISEREN
Samenwerkingsstructuur brede poho-overleggen met 21 gemeenten
Coördinatie ontwikkeldagbovenregionale vertegenwoordiging met provincie en waterschappen ----------------------------------------------
Voorstel wijziging gemeenschappelijke regeling (in lijn met samenwerkingsakkoord)
Doorontwikkeling samenwerkingsakkoord 20222026
---------------------------------------------Coördinatie/ verbinding omgevingsagenda ZuidoostBrabant ---------------------------------------------Impactanalyse regionale brede welvaartsmonitor (bovenlokale effecten) ---------------------------------------------Versterken bovenregionale positionering (o.a. via ontwikkeldag)
---------------------------------------------Verkenning bovenlokale opgaven en bijbehorend niveau van organiseren
---------------------------------------------DB met regionale spreiding en integraliteit ---------------------------------------------Opzet metropoolconferenties (>120 deelnemers)
---------------------------------------------Intensivering/ borging rol Raadstafel21
---------------------------------------------Brede inhoudelijke (ambtelijke) input in werkgroepen vanuit gemeenten
Namens de gehele samenwerking, Het Dageliks Bestuur en College- en raadsleden 21 gemeenten ------------------------------------------------------------
45
---------------------------------------------Proces doorontwikkeling samenwerkingsakkoord 2022 e.v ---------------------------------------------Intensiveren betrokkenheid en versterking gemeenteraden/ Raadstafel21 ------------------------------------------------------------
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
Samenwerken en strategie WAT WILLEN WE BEREIKEN? (RESULTATEN)
PERIODE
n
Versterken betrokkenheid rol gemeenteraden (o.a. via Raadstafel21). Analyse uitkomsten Monitor Brede Welvaart en effect op inhoudelijke thema’s en opgaven uit samenwerkingsakkoord en Werkprogramma 2021 (adaptiviteit in onze samenwerking). n Vastgestelde, aangepaste Gemeenschappelijke regeling en Statuut. n Start proces doorontwikkeling Samenwerkingsakkoord 2022 e.v. n Doorontwikkeling samenwerkingscultuur vanuit onderscheidende principes en eigenaarschap.
n
n
n
-G emeenten, CBS, kennispartners
Q3 Doorlopend n Q2 n n
n Versterken bovenlokale kennisontwikkeling op bovenlokale en regionale opgaven.
n
n Tijdig opleveren van ‘reguliere’ P&C-cyclus: bestuursrapportages, jaarrekening, kadernota en
n
begroting, volgens de normale planning
Q1 Q1-Q4
DIT DOEN WE MET:
Q4 Doorlopend
WAT DOEN WE HIERVOOR?
RICHTINGGEVENDE DOCUMENTEN
Gemeenten n Meedoen is inbreng leveren! Bestuurlijk en ambtelijk doen alle 21 gemeenten actief meedoen en eigenaarschap tonen voor de samenwerking. n In eigen huis actieve rol invulling geven aan eigen verantwoordelijkheid om medebestuurders en raad te informeren. n Leveren van inhoudelijke kennis en know how. n Samenwerken als een samenwerkend geheel op bovenlokale opgaven door raden, colleges en ambtelijke organisaties.
Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven (2015), Statuut Overlegorganen Metropoolregio Eindhoven (2015), Samenwerkingsakkoord 20192022 Metropoolregio Eindhoven en op basis daarvan opgestelde opeenvolgende Werkprogramma’s voor de jaren 2019 en 2020 , Voorstel wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen, Regionale Monitor Brede Welvaart (gereed begin 2021)
Metropoolregio Eindhoven n Organiseren van overleggremia zoals poho’s (onderdeel van basisdienstverlening). n Leveren van procesmatige kennis en know how, organiseren en faciliteren van het samenwerkingsproces. n Faciliteren van bovenlokale kennisontwikkeling in het regionaal belang. n Verkenning, positionering en agendering bovenlokale opgaven door raden, colleges en ambtelijke organisaties.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
46
Hoe organiseren we dat?
Gemeenten
Samen sterk, samen verantwoordelijk
De gemeentelijke inzet is voornamelijk gefocust op de inhoudelijke inbreng in het werkprogramma en de opgaven. De gemeentelijke inzet is essentieel voor het realiseren van de uitvoering van het werkprogramma en richt zich op:
Onze ambities vragen om krachtig handelen. Ieder brengt zijn kwaliteiten in en er is een gezamenlijk eigenaarschap voor zowel de problemen als de successen van elk van de 21 gemeenten. Samenwerking is, anders gezegd, altijd vrijwillig maar nooit vrijblijvend -en altijd hard werken. Het is belangrijk dat we als gemeenten goed in positie komen en eigenaarschap tonen op de regionale opgaven. De inzet wordt zichtbaar door per thema actief deel te nemen in de portefeuillehoudersoverleggen en bestuurlijke stuurgroepen, door ambtelijke capaciteit te organiseren en door de gemeenteraden vroegtijdig te betrekken bij de opgaven en de richting die gekozen gaat worden. De besluitvorming vindt altijd plaats in 21 gemeenteraden.
n Het tonen van eigenaarschap door actieve inbreng te leveren aan de
voorkant van de processen. n H et mede vorm en inhoud geven aan de regionale opgave, het
schrijven van adviezen en voorstellen. n D elen van kennis, ervaring en netwerk en dit alles actief inbrengen in
de diverse overleggen. n Regionale opgaven verbinden met de eigen lokale opgaven en agenda’s. n H et organiseren van het bestuurlijk proces in de eigen gemeente en/
of subregio. n M ede zorgdragen voor een soepel verloop van de processen door de
Samenwerken is samen werken In een samenwerking is het van belang dat ieder vanuit zijn rol de maximale inspanning levert. Daarover hebben we in ons akkoord afspraken gemaakt. De inhoud op de thema’s komt vanuit ons als 21 gemeenten en voor het samenwerkingsproces hebben we een gezamenlijk team van regionale procesmanagers klaarstaan. Deze organisatie werkt samen met de gemeentelijke ambtelijke organisaties, als één organisatie, aan de bestuurlijke realisatie van het samenwerkingsakkoord. Voor de realisatie van het werkprogramma 2020 leveren we als 21 gemeenten en vanuit het team van de organisatie Metropoolregio gezamenlijk capaciteit. Daarnaast stellen we werkbudget beschikbaar. De ambities op de thema’s voor 2021 is hiervoor al omschreven hieronder is aangegeven hoe onze rollen en inzet verdeeld is en wat, op hoofdlijnen, de benodigde capaciteit is die we als gemeenten en team Metropoolregio Eindhoven daarvoor gezamenlijk inzetten om de juiste stappen te zetten voor de realisatie van ons Samenwerkingsakkoord. De ervaring van de afgelopen jaren leert ons dat we, door elkaar scherp te houden, de ambities met deze inzet en middelen kunnen realiseren.
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
eigen gemeente goed aangehaakt te houden. n D e inhoud van de eigen gemeente actief inbrengen. n H et leiden van projecten voor deelonderwerpen.
Metropoolorganisatie De ondersteuning vanuit het team van de organisatie Metropoolregio richt zich op het organiseren van de strategische processen om te komen tot een gemeenschappelijke en gedragen besluitvorming over kaders en aanpak van de regionale opgaven van de 21 gemeenten, de integraliteit tussen de thema’s en het bewaken daarvan. Het team is adaptief, signaleert nieuwe bovenlokale opgaven en is in staat nieuwe ontwikkelingen te initiëren om daarop in te kunnen spelen. Het team richt als basisdienstverlening op: n H et organiseren en coördineren van de portefeuillehouders-
overleggen, de bestuurlijke koplopersgroepen, ambtelijke overleggen, het dagelijks bestuur, het algemeen bestuur, de metropoolconferentie en de Raadstafel21. n H et ontwerpen, organiseren en aansturen van de regionale samenwerkingsprocessen. Het daarbij betrekken van de belangrijke externe
47
stakeholders en het borgen van hun input. n Z orgdragen dat het proces succesvol verloopt door het realiseren
van actieve inzet van de deelnemers, kennisdeling tussen alle deelnemers, inzicht in de diverse belangen en daarop handelen via zorgvuldige besluitvormingsprocedures. n H et aanjagen en doorontwikkelen van de samenwerking van de 21 gemeenten. n H et uitwerken en bewaken van de regionale visie/strategie en bestuurlijke positionering op bovenregionale tafels. n H et verkennen, verbinden en agenderen van ontwikkelingen voor de regio en deze vertalen naar kansen voor de regio.
48
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
9 | Organiseren inzet en middelen
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
De ervaring van de afgelopen 2 jaar heeft ons geleerd dat we met elkaar steeds beter in staat zijn om ieders rol te vervullen en elkaar daar ook op aanspreken. Daarbij staat de kwalitatieve inzet altijd voorop. De in dit werkprogramma beschreven bovenlokale opgaven zijn lokale opgaven die we, door slim samen te werken, met elkaar kwalitatief hoogwaardiger op kunnen pakken. Daarbij maken we gebruik van de kwaliteiten van alle 21 gemeenten en een groot aantal betrokken mensen binnen al die organisaties die daarbij inzet leveren. Het kader waarbinnen we de opgaven organiseren is het samenwerkingsakkoord 2019-2022. Niet alleen inhoudelijk maar ook in financiële zin. Door de inhoudelijk portefeuillehouders zijn de ambities in dit werkprogramma opgeschreven. Daarbij is rekening gehouden met de benodigde ambtelijke capaciteit zowel vanuit de gemeenten als het team van medewerkers van de organisatie Metropoolregio Eindhoven. Onderstaand treft u een overzicht op hoofdlijnen op basis van ons samenwerkingsakkoord als kader en de ervaringen van de afgelopen 2 jaar. Dit betekent concreet dat er voor de door u als 21 gemeenten gezamenlijk geformuleerde ambities en acties in dit werkprogramma 2021 te kunnen realiseren er een gezamenlijke inzet nodig is van 39,1 FTE. De verdeling van deze inzet per thema is in onderstaande overzichten weergegeven.
Inzet werkprogramma 2021 totaal
Gezamenlijke inzet gemeenten
50 Inzet samenwerkingsorganisatie MRE
ECONOMIE EN STIMULERINGSFONDS MOBILITEIT ENERGIE TRANSITIE LANDELIJK GEBIED SAMENWERKING EN REGIONALE STRATEGIE RHCE OVERHEID
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
Werkprogramma 2021 ten opzichte van primaire begroting 2021
Programma’s Personele Programma kosten kosten
Lasten
Baten
Saldo
Metropoolregio Eindhoven Economie 196.934 50.000 246.934 0 -246.934 Stimuleringsfonds 183.004 2.774.302 2.957.306 3.010.806 53.499 Bijdrage Brainport Development 0 4.623.556 4.623.556 4.623.556 0 Mobiliteit, incl. GGA 359.114 50.000 409.114 0 -409.114 Energietransitie 347.530 816.250 1.163.780 0 -1.163.780 Transitie Landelijk gebied 278.024 192.000 470.024 162.000 -308.024 Bestuurlijke samenwerking, organisatie, regionale strategie en Gulbergen 359.608 340.000 699.608 3.183.782 2.484.174 Algemene dekkingsmiddelen
0
0
0
0
0
Overhead Metropoolregio Eindhoven 525.599 628.401 1.154.000 0 -1.154.000 Heffing VPB 0 5.000 5.000 0 -5.000 Bedrag onvoorzien Geraamd saldo van baten en lasten
0
11.025
17.072
0
-17.072
2.249.813
9.490.534
11.746.394
10.980.144
-766.250
Mutaties reserves Bestemmingsreserve Energietransitie 766.250 0 766.250 Geraamd resultaat
Werkprogramma 2021 // Metropoolregio Eindhoven
2.249.813
9.490.534
11.746.394
11.746.394
0
51
metropoolregioeindhoven.nl