3. Rapport Veiligheidsmonitor 2021
Tekst van het document
Rapport
Hoe veilig is Son en Breugel? Veiligheidsmonitor gemeente Son en Breugel 2021 Juni 2022
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2022/109
Datum juni 2022
Opdrachtgever Gemeente Son en Breugel
Auteurs Charlotte Blom Wouter Andringa (redactie)
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Hoe veilig is Son en Breugel?
2 van 101
Inhoudsopgave 1
Inleiding ____________________________________________________________________________ 13 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2
Leefbaarheid woonbuurt ____________________________________________________________ 18 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________ 59 Slachtofferschap geweldsdelicten _________________________ 61 Slachtofferschap vermogensdelicten ______________________ 63 Slachtofferschap vandalismedelicten ______________________ 66
Slachtofferschap online criminaliteit ________________________________________________ 68 6.1 6.2 6.3 6.4
7
Veiligheidsbeleving in de buurt _________________________ 49 Veiligheidsbeleving algemeen __________________________ 54 Verwachte kans op slachtofferschap ______________________ 55 Respectloos gedrag ________________________________ 56 Discriminatie____________________________________ 57
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________________________________ 59 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Totale overlast ____________________________________ 33 Fysieke verloedering _______________________________ 34 Sociale overlast ___________________________________37 Verkeersoverlast ___________________________________ 41 Milieuoverlast ___________________________________ 43 Aanpak van buurtproblemen ___________________________ 45 Melding maken __________________________________ 46
Veiligheidsbeleving _________________________________________________________________ 49 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Fysieke voorzieningen _______________________________ 18 Sociale cohesie ____________________________________ 21 Oordeel over de woonbuurt ____________________________ 24 Functioneren gemeente _____________________________ 26 Informatie en bereikbaarheid gemeente ____________________ 29
Overlast in de buurt _________________________________________________________________ 33 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
4
Over de veiligheidsmonitor ____________________________ 13 Steekproef en respons _______________________________ 14 Vragenlijst ______________________________________ 15 Analyse ________________________________________ 15 Presentatie van cijfers _______________________________ 16 Leeswijzer ______________________________________ 17
Slachtofferschap online criminaliteit ______________________ 68 Slachtofferschap online oplichting of fraude _________________ 70 Hacken _______________________________________ 70 Online bedreiging of intimidatie__________________________ 71
Preventie ___________________________________________________________________________ 73
Hoe veilig is Son en Breugel?
3 van 101
7.1 7.2 7.3 7.4
8
Burgers en politie___________________________________________________________________ 82 8.1 8.2 8.3
9
Contacten burgers met politie __________________________ 82 Functioneren politie in de buurt _________________________ 84 Functioneren politie in het algemeen ______________________ 87
Weerbaarheid, zelfredzaamheid en zorg ____________________________________________ 88 9.1 9.2 9.3
A
Preventief gedrag __________________________________73 Preventieve maatregelen _____________________________ 75 Online preventie __________________________________ 78 Buurtpreventie ___________________________________ 80
Weerbaarheid ___________________________________ 88 Zelfredzaamheid __________________________________ 90 Zorg _________________________________________ 93
Bijlage trends en ontwikkelingen ____________________________________________________ 96 A.1 A.2
Landelijke trends in de veiligheidsmonitor __________________ 96 Patronen in de Veiligheidsmonitor _______________________ 98
Hoe veilig is Son en Breugel?
4 van 101
Samenvatting Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Son en Breugel 2021 beschreven. Allereerst door middel van een situatiebeschrijving en trends per veiligheidsthema en daarna door in te zoomen op trends, benchmarks en wijken.
Leefbaarheid- en veiligheid in Son en Breugel t.o.v. basisteam Dommelstroom
Hoe veilig is Son en Breugel?
5 van 101
Leefbaarheid woonomgeving: De leefbaarheid wordt door inwoners van Son en Breugel met een rapportcijfer acht gewaardeerd. De leefbaarheid van de eigen woonbuurt wordt door de inwoners van Son en Breugel met een rapportcijfer acht goed beoordeeld. Het oordeel is daarbij significant hoger dan het oordeel in het basisteam (7,8). Het positievere oordeel van de leefbaarheid komt wellicht doordat in vergelijking met het basisteam, de inwoners van Son en Breugel de sociale cohesie en de zichtbaarheid van gemeentelijk handhavers in de eigen buurt en elders beter beoordelen en doordat zij positiever zijn over het functioneren van gemeentelijk handhavers. De belangrijkste aspecten die voor de hoge sociale cohesie in de woonbuurt zorgen zijn dat inwoners vinden dat de mensen elkaar goed kennen en dat het een gezellige buurt is waar mensen elkaar helpen. Daarnaast zijn er veel inwoners van Son en Breugel die aangeven hun huisdeursleutel af te durven geven bij afwezigheid en dat mensen in de buurt anderen durven aan te spreken op onwenselijk gedrag. De inwoners van Son en Breugel zijn positiever over de sociale cohesie dan over de kwaliteit van fysieke voorzieningen. Wat betreft de fysieke voorzieningen worden de straatverlichting en de voorzieningen voor jongeren nog relatief goed beoordeeld.
In vergelijking met het basisteam zijn minder inwoners van Son en Breugel tevreden over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, en over het onderhoud van plantsoenen en parken. Over het functioneren van de gemeente op aanpak en leefbaarheid zijn significant meer mensen ontevreden in Son en Breugel dan in het basisteam. Dit kan wellicht komen doordat minder dan de helft van de inwoners in Son en Breugel vindt dat de gemeente zich inzet en dat de gemeente de buurt informeert en betrekt bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Daarbij wordt de bereikbaarheid van de gemeente beter beoordeeld dan het daadwerkelijk functioneren van de gemeente. Meer inwoners in Son en Breugel vinden namelijk dat ze weten hoe ze de gemeente moeten bereiken en dat ze bereikbaar is, dan dat de gemeente reageert en doet wat ze zegt. Overlast in de buurt: de meeste overlast in Son en Breugel komt van het verkeer. Bijna een op de vier inwoners van Son en Breugel ervaart overlast in de buurt. De meeste overlast komt daarbij van het verkeer (met name te hard rijden). Als tweede volgt overlast door verloedering (vooral hondenpoep) en als derde sociale overlast (met name overlast door buurtbewoners en rondhangende jongeren). Van milieu overlast (vooral door geluid) hebben de minste inwoners last.
De totale overlast die in Son en Breugel wordt ervaren en de vier typen overlast zijn gelijk aan de overlast in het basisteam. Voor de onderliggende vormen van overlast zijn er enkele significante verschillen tussen Son en Breugel en het basisteam waar te nemen. Ten opzichte van het basisteam ervaren significant meer inwoners van Son en Breugel overlast van bekladde gebouwen en muren, van vernieling van straatmeubilair, van lastigvallen van mensen op straat, van horecagelegenheden en van geluidsoverlast.
Hoe veilig is Son en Breugel?
6 van 101
De buurtproblemen die volgens de inwoners van Son en Breugel als eerste moeten worden aangepakt zijn te hard rijden, hondenpoep en parkeerproblemen. In vergelijking met het basisteam is de top 3 hetzelfde in Son en Breugel, maar vinden significant meer inwoners van Son en Breugel dat te hard rijden moet worden aangepakt en minder inwoners dat hondenpoep en parkeerproblemen moeten worden aangepakt. Op de vraag of inwoners ermee bekend zijn dat ze anoniem informatie kunnen geven over criminaliteit en misdaad in de buurt zeggen acht van de tien inwoners van Son en Breugel hiermee bekend te zijn. Negen op de tien inwoners zeggen dat ze melding maken wanneer zij te maken krijgen met criminaliteit en misdaad met als grootste reden het voorkomen dat dit opnieuw gebeurt. De inwoners van de gemeente die aangeven geen melding te maken, hebben als reden dat zij dit niet als hun taak zien. Veiligheidsbeleving: weinig mensen in Son en Breugel voelen zich onveilig in de buurt. Inwoners van Son en Breugel beoordelen het veiligheidsgevoel in de eigen woonbuurt met een rapportcijfer 7,8 als ruim voldoende. Deze beoordeling is beter dan de beoordeling in het basisteam, wat wellicht komt omdat inwoners van Son en Breugel zich veiliger voelen in de eigen woonbuurt dan dat inwoners van het basisteam dit doen.
Om risicovolle situaties te vermijden doen inwoners van Son en Breugel vooral de deur ’s avonds niet open. In vergelijking met het basisteam zijn minder inwoners van Son en Breugel bang om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit, waardoor ze hun gedrag aanpassen. De mate waarin criminaliteit voor komt in de buurt en de ontwikkeling van criminaliteit, wordt in Son en Breugel hetzelfde beoordeeld als in het basisteam. In Son en Breugel denken de inwoners vooral slachtoffer te worden van oplichting via internet. Tot slot is de mate waarin inwoners van Son en Breugel zich in het algemeen veilig voelen, de mate waarin zij respectloos worden behandeld en de mate waarin zij worden gediscrimineerd vergelijkbaar met het basisteam. Slachtofferschap: Criminaliteit komt in Son en Breugel even vaak voor als in het basisteam. Inwoners van Son en Breugel waren vooral slachtoffer van vermogensdelicten en online oplichting of fraude. Traditionele en online criminaliteit komen in Son en Breugel ongeveer even vaak voor als in het basisteam. Bij traditionele criminaliteit hadden de inwoners met name te maken met vermogensdelicten (fietsdiefstal en inbraak), gevolgd door vernielingen en geweldsdelicten (met name bedreiging). Bij online criminaliteit kwamen online oplichting en fraude (aankoopfraude) en hacken (van een account) het meest voor, gevolgd door online bedreiging en mishandeling.
In totaal werd 13 procent van de inwoners van Son en Breugel in het afgelopen jaar slachtoffer van traditionele criminaliteit en 15 procent van de inwoners werd slachtoffer van online criminaliteit.
Hoe veilig is Son en Breugel?
7 van 101
Naast slachtofferschap is ook gekeken naar de meldingsbereidheid van traditionele criminaliteit en naar de emotionele, lichamelijke of financiële problemen die inwoners hadden naar aanleiding van een (traditioneel of online) delict. Vergeleken met het basisteam is de meldingsbereidheid van traditionele criminaliteit lager in Son en Breugel. Er is geen verschil in de meldingsbereidheid van online criminaliteit en van problemen naar aanleiding van een delict. Preventie: Inwoners van Son en Breugel hebben meer aandacht voor online preventie en buurtpreventie dan inwoners van het basisteam. Gemiddeld genomen houden inwoners van Son en Breugel zich meer bezig met preventie van criminaliteit dan dat de inwoners van het basisteam doen. De hogere mate van preventie heeft hierbij betrekking op online preventie en buurtpreventie. Ten opzichte van het basisteam hebben inwoners van Son en Breugel meer maatregelen getroffen om online gegevens te beschermen. Hierbij worden met name sterke wachtwoorden gekozen en in vergelijking met het basisteam kiezen inwoners van Son en Breugel vaker voor een wachtwoordmanager. Wat betreft buurtpreventie hebben inwoners van Son en Breugel vaker dan gemiddeld een buurtpreventie app, waar ze ook vaker dan inwoners van het basisteam actief aan deelnemen.
Het gemiddeld aantal voorzorgsmaatregelen en beveiligingsvoorzieningen die inwoners van Son en Breugel hebben getroffen om hun huis en bezittingen te beschermen is gelijk aan het basisteam, waarbij er voor het soort gedrag en de soorten beveiligingsvoorzieningen enkele verschillen met het basisteam te zien zijn. Ten opzichte van het basisteam nemen inwoners van Son en Breugel minder vaak waardevolle spullen mee uit de auto en laten ze minder vaak waardevolle spullen thuis. Om het huis en de bezittingen te beschermen hebben inwoners van Son en Breugel minder vaak luiken of rolluiken en vaker een politiekeurmerk veilig wonen. Contact burgers en politie: De tevredenheid over het optreden van politie wordt in Son en Breugel goed beoordeeld, al zijn de inwoners minder positief over de zichtbaarheid van de politie.
Een kwart van de inwoners in Son en Breugel had de afgelopen 12 maanden (met name in de eigen buurt) contact met de politie. De belangrijkste reden hiervoor was het doen van aangifte, waarbij burgers het initiatief namen en persoonlijk contact opnamen. In vergelijking met het basisteam is het aandeel inwoners dat contact had met de politie gelijk, al hadden inwoners van Son en Breugel vaker contact met de politie buiten de gemeente en minder vaak met de politie binnen de gemeente. Bijna driekwart van de inwoners die contact had met de politie was tevreden over het optreden van de politie naar aanleiding van het contact. In het basisteam is de beoordeling vergelijkbaar. De belangrijkste redenen voor ontevredenheid over het optreden van de politie, zijn dat het probleem niet was opgelost, dat de politie de inwoners van Son en Breugel niet serieus nam en dat de politie onvoldoende informatie gaf. De tevredenheid over het functioneren van de politie is in Son en Breugel gelijk aan het basisteam.
Hoe veilig is Son en Breugel?
8 van 101
De tevredenheid over de zichtbaarheid van de politie is in Son en Breugel lager dan in het basisteam. De negatievere beoordeling over de zichtbaarheid van de politie kan komen doordat in vergelijk met het basisteam minder inwoners in Son en Breugel vinden dat de politie makkelijk te benaderen is. Weerbaarheid, zelfredzaamheid en zorg: Inwoners van Son en Breugel vinden zichzelf over het algemeen weerbaar, zelfredzaam en zorgzaam. De persoonlijke weerbaarheid en zelfredzaamheid worden over het algemeen goed beoordeeld in Son en Breugel. Driekwart van de inwoners van Son en Breugel vindt zichzelf goed in het grenzen stellen en niet snel angstig. De persoonlijke weerbaarheid wordt hoger in Son en Breugel beoordeeld dan in het basisteam wat wellicht komt omdat inwoners van Son en Breugel makkelijker nee durven te zeggen dan inwoners gemiddeld in het basisteam dit durven en doordat ze zich minder snel angstig voelen. Wat betreft zelfredzaamheid vindt een op de tien inwoners zichzelf voldoende redzaam en geeft minder dan een tiende van de inwoners aan extra hulp nodig te hebben. Als ze extra hulp nodig hebben gaat dit met name om de dagelijkste taken als boodschappen doen en om klusjes in en om het huis.
De inwoners die zichzelf niet (voldoende) redzaam vinden geven aan voornamelijk onvoldoende redzaam te zijn wat betreft lichamelijke gezondheid, vriendschappen en andere sociale contacten. Tot slot maakt bijna een kwart van de inwoners van Son en Breugel zich zorgen om anderen. Hierbij gaat het vooral om de zorgen dat iemand zich niet zelfstandig kan redden of dat iemand depressief is, waarbij ze om te helpen met die persoon erover praten.
Wijken vergeleken Wijken vergeleken: Inwoners van de wijken De Gentiaan, ’t Zand en Sonniuspark beoordelen de leefbaarheid beter dan inwoners van ’t Eigen en Hoogstraat Tussen de wijken van Son en Breugel zijn er vooral verschillen in de leefbaarheid van de woonbuurt gevonden en in de ervaren overlast (zie overzicht, p.11). Per wijk volgt een korte vergelijking met het gemeentelijk gemiddelde, waarbij de afwijkende aspecten worden benoemd. In Son Centrum zijn de inwoners negatiever over de meeste aspecten van fysieke kwaliteit dan gemiddeld, zowel onderhoud van stoepen e.d. en van plantsoenen en perken als de speelplekken voor kinderen en voorzieningen jongeren. In Sonniuspark oordelen de inwoners deels positiever en deels negatiever dan gemiddeld over de diverse onderwerpen. Zo is de tevredenheid over de fysieke kwaliteit hoger en vinden minder inwoners dat de buurt achteruit is gegaan. Ook zijn ze positiever dan gemiddeld over de zichtbaarheid van de politie in de buurt en treffen ze meer maatregelen voor online preventie. Hoewel de fysieke kwaliteit van de woonomgeving hoog wordt beoordeeld, is er tegelijk ook meer overlast van fysieke verloedering dan gemiddeld (vooral door hondenpoep). Veiligheid is een thema waarop Sonniuspark negatief afwijkt van de gemeente.
Hoe veilig is Son en Breugel?
9 van 101
Inwoners van Sonniuspark voelen zich vaker onveilig in de eigen woonbuurt en in het algemeen, vertonen vaker vermijdingsgedrag, hebben vaker het idee dat er veel criminaliteit is in de buurt en voelen zich vaker gediscrimineerd. In de wijk De Gentiaan wordt leefbaarheid beter beoordeeld dan gemiddeld. Inwoners in deze wijk zijn positiever over de sociale cohesie en over het functioneren van de gemeente wat betreft aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Ook ervaren inwoners minder verkeersoverlast dan gemiddeld. Een aspect waar De Gentiaan wel negatief op afwijkt is het slachtofferschap van geweldsdelicten. In De Gentiaan werden relatief veel inwoners slachtoffer van seksueel geweld. In ’t Zand wordt de leefbaarheid ook beter dan gemiddeld beoordeeld. Het rapportcijfer voor leefbaarheid (8,2) is hoger dan gemiddeld wat wellicht komt omdat de inwoners positiever zijn over de fysieke kwaliteit van de omgeving en over de aanpak van de gemeente wat betreft leefbaarheid en veiligheid. Ook in 't Zand ervaren inwoners minder verkeersoverlast dan gemiddeld, vooral parkeeroverlast komt minder vaak voor. In Overig kom en Breugel hebben de inwoners juist meer last van het verkeer, vooral door te hard rijden en agressief rijgedrag. Wel hebben ze meer preventieve beveiligingsmaatregelen in huis getroffen dan gemiddeld in de gemeente, er zijn meer woningen voorzien van camerabewaking.
Inwoners van ‘t Eigen en Hoogstraat zijn negatiever over de leefbaarheid dan gemiddeld. Het rapportcijfer voor leefbaarheid is in deze wijk lager (7,8). De fysieke kwaliteit wordt minder goed beoordeeld dan gemiddeld. Ook hebben inwoners van deze wijk meer dan gemiddeld last van fysieke verloedering (hondenpoep op straat) en beoordelen ze de veiligheid van de woonbuurt (7,7) minder goed dan dat inwoners gemiddeld in de gemeente doen. Een aspect waarop 't Eigen en Hoogstraat wel positief afwijkt van de gemeente is de ervaren milieuoverlast. Die is lager omdat ze met name minder overlast van geluid ervaren. Tot slot voelen inwoners van de wijk Buitengebied Son en Breugel zich vaker onveilig in de buurt dan gemiddeld. Daarbij is de mate van preventief gedrag lager. Ten opzichte van het gemiddelde van Son en Breugel zetten inwoners minder vaak hun fiets in een bewaakte fietsenstalling en laten ze minder vaak het licht branden wanneer ze ’s avonds weg gaan.
Hoe veilig is Son en Breugel?
10 van 101
Son en Breugel So n c en tr u m
Son en Breugel So n n iu s par k
Son en Breugel De Gen tiaan
Son en Breugel t Z an d
L eefbaar h eid wo o n bu u r t Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt Percentage buurt gaat achteruit Fysieke kwaliteit van de woonomgeving (schaalscore) Sociale cohesie (schaalscore) Oordeel functioneren gemeentelijke handhavers Oordeel aanpak leefbaarheid en veiligheid gemeente O v er las t in de bu u r t Fysieke verloedering Verkeersoverlast Sociale overlast Milieuoverlast Veilig h eids belev in g Rapportcijfer veiligheid woonbuurt Voelt zich wel eens onveilig Voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt Idee van veel criminaliteit in eigen buurt Heeft zich gediscrimineerd gevoeld Persoonlijke weerbaarheid Slac h to ffer s c h ap Slachtofferschap geweldsdelicten Slachtofferschap vermogensdelicten Slachtofferschap vandalismedelicten Slachtofferschap online criminaliteit Bu r g er s en po litie Contact met politie Oordeel zichtbaarheid politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in het algemeen Pr ev en tie Aantal preventieve maatregelen (gedrag) Aantal preventieve maatregelen (thuis) Aantal preventieve maatregelen (online)
Hoe veilig is Son en Breugel?
11 van 101
Son en Breugel
Son en Breugel
Son en Breugel
O v er ig ko m
' t Eig en en
Bu iten g ebied
Br eu g el
Ho o g s tr aat
So n en Br eu g el
Son en Breugel vergeleken Benchmark: Inwoners van Son en Breugel beoordelen leefbaarheid, overlast en veiligheid beter dan het Nederlands gemiddelde en zichtbaarheid en functioneren van de politie minder goed. Inwoners van Son en Breugel beoordelen leefbaarheid, overlast, veiligheid in de buurt en criminaliteit beter dan inwoners gemiddeld in Nederland dit doen. De positievere beoordeling van leefbaarheid komt door de positievere beoordeling van sociale cohesie, de zichtbaarheid van gemeentelijk handhavers en het functioneren van gemeentelijk handhavers in Son en Breugel. De betere beoordeling van overlast komt omdat inwoners van Son en Breugel minder last hebben van het verkeer (minder parkeerproblemen) en van fysieke verloedering (minder last van hondenpoep en rommel op straat). Het algemene onveiligheidsgevoel is in Son en Breugel gelijk aan het Nederlands gemiddelde, maar kijkend naar het onveiligheidsgevoel in de buurt dan voelen minder inwoners zich onveilig in Son en Breugel. Ook denken in vergelijking met het Nederlands gemiddelde, minder inwoners van Son en Breugel dat er sprake is criminaliteit en worden minder mensen gediscrimineerd. Voor slachtofferschap van criminaliteit geldt dat traditionele criminaliteit (geweld-, vermogenen vandalismedelicten) minder vaak voor komt in Son en Breugel dan in gemiddeld Nederland.
Om (traditionele) criminaliteit te voorkomen en het huis en bezittingen te beschermen hebben inwoners van Son en Breugel meer maatregelen en voorzieningen getroffen dan inwoners van gemiddeld Nederland. Ook hebben ze vaker dan gemiddeld in Nederland een buurtpreventie app, waar ze ook vaker actief aan deelnemen. Twee aspecten waar de inwoners van Son en Breugel minder tevreden dan gemiddeld in Nederland mee zijn, zijn het functioneren en de zichtbaarheid van de politie in de buurt.
Hoe veilig is Son en Breugel?
12 van 101
1
Inleiding
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2021 heeft Son en Breugel voor de 4de keer meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de achtergrond van de Veiligheidsmonitor (par. 1.1), de steekproef en respons (par. 1.2), de vragenlijst (par. 1.3), de weging en analyse (par. 1.4), presentatie van de cijfers (par. 1.5) en de leeswijzer (par. 1.6).
1.1
Over de Veiligheidsmonitor
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat tweejaarlijks 65.000 enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en I&O Research. Individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de Veiligheidsmonitor kopen enquêtes in bij I&O Research, boven op de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gemeente beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de Veiligheidsmonitor willen deelnemen (tweejaarlijks of anders). Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor (www.veiligheidsmonitor.nl).
In 2021 is de opzet en inhoud van de Veiligheidsmonitor tegen het licht gehouden 1. Het onderzoeksterrein is immers continu in beweging: nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan en ontwikkelen zich steeds sneller (denk aan online criminaliteit) en in het verlengde daarvan verandert ook de behoefte aan informatie vanuit bestuur en beleid. Concreet is de vragenlijst van de Veiligheidsmonitor grondig herzien, daarnaast is het onderzoek alleen als internetenquête uitgevoerd en zijn er geen papieren vragenlijsten meer gebruikt en is er niet meer nagebeld op de non-respons. Als gevolg van dit herontwerp zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 niet meer 1-op-1 vergelijkbaar met eerdere edities. Om toch trends en ontwikkelingen in beeld te kunnen brengen is een voorziening getroffen waarmee - door middel van omrekenfactoren - voor een aantal belangrijke indicatoren toch vergelijkingen met eerdere jaren kunnen worden gemaakt. Op het moment van opstellen van deze rapportage zijn de omrekenfactoren op gemeenteniveau echter nog niet beschikbaar. CBS verwacht deze omrekenfactoren in de zomer van 2022 te publiceren.
1
CBS – Veiligheidsmonitor 2021
Hoe veilig is Son en Breugel?
13 van 101
De rapportage van de Veiligheidsmonitor Son en Breugel 2021 bevat om deze redenen geen trends en ontwikkelingen op gemeenteniveau, maar alleen de uitkomsten van 2021. In de bijlage van deze rapportage is wel een samenvatting van belangrijke landelijke trends en ontwikkelingen opgenomen uit de landelijke rapportage van de Veiligheidsmonitor 2021 van het CBS.
1.2
Steekproef en respons
Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van 2.080 inwoners2 uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Son en Breugel. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Son en Breugel informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeente- en wijkniveau. De geselecteerde inwoners kregen in augustus 2021 een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens tot november online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering per post gestuurd. In totaal hebben 777 van de 2.080 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 37,4 procent. Het landelijke responspercentage van de Veiligheidsmonitor 2021 bedraagt 31,7 procent. Er hebben 44 inwoners van Son en Breugel deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Son en Breugel komt daarmee uit op 821. In de separate bijlage tabellenboek is de responsverdeling opgenomen, uitgesplitst naar persoonlijke kenmerken. Tabel 1.1 - Respons per wijk Wijknaam
Respons
Responspercentage (I&O)
Son centrum
164
37,3%
Sonniuspark
65
36,3%
De Gentiaan
183
42,1%
’t Zand
88
34,2%
Overig kom Breugel
89
37,8%
’t Eigen en Hoogstraat
182
36,9%
Buitengebied Son en Breugel
50
31,3%
Gemeente Son en Breugel
821
37,4%
2
Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en tehuizen.
Hoe veilig is Son en Breugel?
14 van 101
1.3
Vragenlijst
De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 11 standaard vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Daarnaast heeft Son en Breugel gebruik gemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Het kader hieronder geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Son en Breugel.
Overzicht van vraagblokken in vragenlijst van de Veiligheidsmonitor Standaard • Leefbaarheid woonbuurt • Beleving overlast in de buurt • Veiligheidsbeleving • Slachtofferschap • Tevredenheid laatste politiecontact • Oordeel functioneren politie in de buurt • Oordeel functioneren politie algemeen • Oordeel functioneren gemeente • Preventie • Respectloos gedrag • Achtergrondkenmerken
1.4
Vrije ruimte • Informatie en bereikbaarheid gemeente • Melding maken • Overlast buren • Zelfredzaamheid • Zorg
Analyse
Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te vergroten is een weging toegepast. Weging is een rekenkundige bewerking, die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen. Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. De steekproef van de Veiligheidsmonitor is dankzij de weging op deze kenmerken representatief voor de bevolking van gemeente Son en Breugel.
Hoe veilig is Son en Breugel?
15 van 101
1.5
Presentatie van cijfers
In dit rapport worden de resultaten voornamelijk op twee wijzen gepresenteerd: • Een deel van de resultaten wordt gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de ‘weigert’- en ‘weet niet’-antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. • In dit rapport wordt veel gebruik gemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Bij de berekening van de schaalscores zijn de ‘weigert’- en ‘weet niet’antwoorden, eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten.
Let op! Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers.
De uitkomsten van Son en Breugel zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten (hierna: Nuenen), het basisteam Dommelstroom, Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en de landelijke cijfers over 2021 (Nederland). De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politie-eenheid) zijn opgenomen in de bijlage tabellenboek. Tabel 1.2 - Geografische indeling gemeente Son en Breugel Basisteam(s)
District
Veiligheidsregio
Eenheid
Dommelstroom
Helmond
Brabant-Zuidoost
Oost-Brabant
Verschillen tussen de resultaten van de gemeente Son en Breugel en de gemeente Nuenen, Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en Nederland worden beschreven als deze 3 procent of groter zijn (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers en indicatoren). Er is voor deze gradaties gekozen omdat deze het dichtst in de buurt komen van de standaard betrouwbaarheidsmarge van de resultaten. Verschillen tussen de resultaten van de wijken en het gemiddelde van de gemeente Son en Breugel worden beschreven als deze significant zijn. Het is dan minimaal 95 procent zeker dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval. Deze werkwijze is ook toegepast voor de beschrijving van verschillen tussen de resultaten van de gemeente Son en Breugel en het Basisteam Dommelstroom.
Hoe veilig is Son en Breugel?
16 van 101
1.6
Leeswijzer
In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast en veiligheidsbeleving. De hoofdstukken 5 en 6 gaan in op slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Hoofdstuk 7 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en buurtpreventie en hoofdstuk 8 behandelt de tevredenheid over de politie. Hoofdstuk 9 gaat in op de weerbaarheid, zorg en zelfredzaamheid van de inwoners van Son en Breugel. In bijlage 1 geven we een korte samenvatting van landelijke trends en samenhangen in de Veiligheidsmonitor. Bij dit rapport horen verder een Excel-bestand (‘tabellenboek’) met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor en een overzicht van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid voor Son en Breugel, en de vragenlijst. Deze zijn als separate bijlagen meegeleverd.
Hoe veilig is Son en Breugel?
17 van 101
2
Leefbaarheid woonbuurt
Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Son en BreugelNuenen. In paragraaf 2.1 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van fysieke voorzieningen in de woonbuurt beschreven. In paragraaf 2.2 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt, oftewel de sociale cohesie in Son en BreugelNuenen centraal. Paragraaf 2.3 beschrijft hoe de bewoners de leefbaarheid beoordelen en hoe zij de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.4 gaat in op de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid, en over de zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers. Paragraaf 2.5 sluit af met de bereikbaarheid van de gemeente en informatiebehoefte met betrekking tot de veiligheid.
2.1
Fysieke voorzieningen
De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van de eigen woonbuurt. Bewoners is gevraagd hoe tevreden zij zijn over vijf voorzieningen in hun eigen leefomgeving (Figuur 2.1). Daarnaast is op basis van de scores op deze vijf stellingen een schaalscore ‘fysieke kwaliteit’ berekend (Figuur 2.2). De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vijf stellingen over fysieke voorzieningen. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen.
De straatverlichting
5%
De speelplekken voor kinderen
9%
62%
Onderhoud plantsoenen en parken
26%
51%
Onderhoud stoepen, straten en pleintjes
30%
De voorzieningen voor jongeren 50%
12%
85%
Gemeente Son en Breugel
6,4
BT Helmond Dommelstroom
6,6
VR Brabant-Zuidoost
6,7
Nederland
6,5
49%
49%
0 0%
50%
2
4
6
8
100%
(heel) ontevreden
Figuur 2.1 – Tevredenheid fysieke voorzieningen
Figuur 2.2 - Fysieke kwaliteit (schaalscore)
Inwoners van Son en Breugel zijn het meest tevreden over de straatverlichting. Bijna negen op de tien inwoners van Son en Breugel geven aan hier tevreden over te zijn, gevolgd door speelplekken voor kinderen waar ruim zes op de tien inwoners tevreden over zijn.
Hoe veilig is Son en Breugel?
18 van 101
10
De helft van de inwoners is tevreden over het onderhoud van plantsoenen en parken, het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes en de voorzieningen voor jongeren. Het meest ontevreden zijn de inwoners over het onderhoud van plantsoenen en parken (26%) en over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes (30%). De gemiddelde schaalscore voor fysieke voorzieningen is een 6,4 en significant lager dan de schaalscore van het basisteam. Deze lagere score komt doordat in vergelijk met het basisteam minder inwoners van Son en Breugel tevreden zijn over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes (basisteam: 62% (heel) tevreden) en over het onderhoud van plantsoenen en parken (basisteam: 67% (heel) tevreden). Wel zijn in Son en Breugel meer mensen dan in het basisteam (45%) tevreden over de voorzieningen voor jongeren. Ook in vergelijking met de veiligheidsregio (schaalscore 6,7) is de schaalscore lager in Son en Breugel. Evenals bij het basisteam geldt hier ook dat in vergelijk met de veiligheidsregio minder inwoners van Son en Breugel tevreden zijn over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes (veiligheidsregio: 64% (heel) tevreden) en over het onderhoud van plantsoenen en parken (veiligheidsregio: 68% (heel) tevreden). De schaalscore van fysieke voorzieningen in Son en Breugel verschilt niet met het Nederlands gemiddelde.
Wel zijn er significante verschillen voor de losse fysieke voorzieningen waar te nemen. In vergelijk met het Nederlands gemiddelde is de tevredenheid over het onderhoud van stoepen, straatjes en pleintjes en het onderhoud van plantsoenen en parken lager onder inwoners van Son en Breugel (Nederland: respectievelijk 60% en 65% (heel) tevreden). Tot slot is de schaalscore in Nuenen met een 6,6 vergelijkbaar met Son en Breugel.
49%
Van de inwoners van Son en Breugel is tevreden over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes. Dit is minder dan in de referentiegebieden.
10 8 6
7,2 6,1
6,4
6,9
6,4
6,4
6,0
6,4
4 2 0
Figuur 2.3 - Schaalscores fysieke kwaliteit per wijk
Hoe veilig is Son en Breugel?
19 van 101
Wanneer de wijken met het gemeentelijk gemiddelde worden vergeleken, blijkt de tevredenheid over de fysieke kwaliteit hoger te zijn onder de inwoners van Sonniuspark en onder de inwoners van ’t Zand. De schaalscore in Son centrum is juist significant lager dan gemiddeld. Hierbij moet worden opgemerkt dat het aantal waarnemingen in het buitengebied is gebaseerd op minder dan 50 waarnemingen waardoor de cijfers indicatief zijn. Tabel 2.1 – Stellingen fysieke kwaliteit per wijk (percentage (heel) tevreden) Onderhoud
Onderhoud
De
stoepen,
plantsoenen
straatverlichting
straten en
en parken
De
De
speelplekken
voorzieningen
voor kinderen
voor jongeren
pleintjes Son centrum
43%
41%
86%
46%
31%
Sonniuspark
75%
66%
78%
88%
62%
De Gentiaan
51%
60%
89%
58%
54%
’t Zand
61%
60%
92%
80%
71%
Overig kom Breugel
42%
52%
90%
69%
63%
’t Eigen en Hoogstraat
45%
51%
85%
77%
57%
Buitengebied Son en Breugel*
55%
42%
52%
57%
39%
Gemeente Son en Breugel
49%
51%
85%
62%
49%
* minder dan 50 waarnemingen
Kijkend naar de verschillende aspecten die bij fysieke kwaliteit horen, dan kan de positievere beoordeling van de inwoners van Sonniuspark worden verklaard door de positievere beoordeling van het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, het onderhoud van plantsoenen en parken, de speelplekken voor kinderen en de voorzieningen voor jongeren. In ’t Zand komt de hogere schaalscore doordat meer mensen dan gemiddeld tevreden zijn over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, straatverlichting, speelplekken voor kinderen en voorzieningen voor jongeren De lagere score in Son centrum komt omdat in vergelijking met het gemiddelde in de gemeente, minder mensen in deze wijk tevreden zijn over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, het onderhoud van plantsoenen en parken, de speelplekken voor kinderen en de voorzieningen voor jongeren. Voor het buitengebied Son en Breugel geldt dat ten opzichte van het gemiddelde in Son en Breugel minder mensen tevreden zijn over de straatverlichting, waardoor ook de schaalscore lager is dan gemiddeld. Voor het buitengebied Son en Breugel zijn de bevindingen indicatief omdat de percentages zijn gebaseerd op minder dan 50 waarnemingen. Voor de overige wijken is de schaalscore gelijk aan het gemeentelijk gemiddelde, maar zijn er ten opzichte van het gemiddelde in Son en Breugel wel verschillen zichtbaar voor de diverse voorzieningen.
In de wijk De Gentiaan zijn meer inwoners tevreden over het onderhoud van plantsoenen en parken. In Overig kom Breugel worden de voorzieningen voor jongeren beter beoordeeld. Ook worden de voorzieningen voor jongeren in ’t Eigen en Hoogstraat beter beoordeeld, alsmede de speelplekken voor kinderen.
Hoe veilig is Son en Breugel?
20 van 101
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke voorziening in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
2.2
Sociale cohesie
De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn acht stellingen voorgelegd over sociale cohesie (Figuur 2.4) Daarnaast is op basis van de scores op vier van de acht voorgelegde stellingen een schaalscore berekend (Figuur 2.5). De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt. Huissleutel aan buren durven geven bij langere afwezigheid
9%
De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om * Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt
3%
Ik voel me thuis bij de mensen in de buurt * Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen * In de buurt mensen durven aanspreken op onwenselijk gedrag Ik heb veel contact met andere buurtbewoners De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks *
100% (helemaal) mee oneens
7%
80%
6%
71%
5%
70%
9%
60%
20% 43%
63%
50%
Gemeente Son en Breugel
6,9
BT Helmond Dommelstroom
6,7
VR BrabantZuidoost
6,5
Nederland
6,4
82%
0
2
4
6
8
10
17%
0%
50%
100%
(helemaal) mee eens
Figuur 2.4 – Stellingen over sociale cohesie * in schaalscore sociale cohesie
Hoe veilig is Son en Breugel?
85%
Figuur 2.5 - Sociale cohesie (schaalscore)
21 van 101
Inwoners van Son en Breugel zijn het er met name over eens dat zij hun huisdeursleutel af durven te geven bij langere afwezigheid, dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan en dat ze tevreden zijn over de bevolkingssamenstelling. Ongeveer acht van de tien inwoners zijn het met deze stellingen eens. Zeven op de tien inwoners geven aan dat ze zich thuis voelen bij de mensen in de buurt en dat ze in een gezellige buurt wonen waar mensen elkaar helpen, een zesde van de inwoners durft elkaar aan te spreken op onwenselijk gedrag en vier op de tien inwoners zeggen veel contact te hebben met andere buurtbewoners. Tot slot is een kleine minderheid het ermee eens dat mensen elkaar nauwelijks kennen. Met een schaalscore van 6,9 wordt de sociale cohesie in Son en Breugel significant beter beoordeeld dan in het basisteam, de veiligheidsregio en gemiddeld Nederland. Ten opzichte van Nuenen (schaalscore 6,9) is de schaalscore gelijk in Son en Breugel. Voor de stellingen die samen sociale cohesie vormen geldt dat in vergelijk met het basisteam inwoners van Son en Breugel significant minder vaak het ermee eens dat de mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen (basisteam 20%) en vaker vinden dat ze in een gezellige buurt wonen waar mensen elkaar helpen (basisteam: 67%).
Voor Nederland en de veiligheidsregio gelden dat alle stellingen die tot de schaalscore behoren negatiever worden beoordeeld dan in Son en Breugel. Met mensen kennen elkaar nauwelijks is een kwart het eens in zowel de veiligheidsregio en gemiddeld Nederland. Mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om wordt in beide gebieden door ruim driekwart van de inwoners bevestigd. En tot slot vindt ruim een zesde van de inwoners van de veiligheidsregio en gemiddeld Nederland dat ze in een gezellige buurt wonen waar mensen elkaar helpen en waar ze zich thuis voelen bij de mensen in de buurt. Ook voor de stellingen die niet tot de schaalscore behoren zijn significante verschillen gevonden. Zo vinden ten opzichte van de referentiegebieden significant meer inwoners van Son en Breugel dat ze veel contact hebben met andere buurtbewoners (basisteam: 39%, veiligheidsregio 37%, Nederland 37%), zijn ze vaker tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt (basisteam: 74%, veiligheidsregio: 69%en Nederland: 69%), durven ze vaker hun huisdeursleutel aan buren af te geven (basisteam: 79%, veiligheidsregio: 71%en Nederland: 73%) en durven ze vaker mensen in de buurt aan te spreken op onwenselijk gedrag (basisteam: 52%, veiligheidsregio: 50% en Nederland: 50%).
17%
Hoe veilig is Son en Breugel?
Van de inwoners vindt dat de mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen. Dit is minder dan gemiddeld in de referentiegebieden.
22 van 101
10 8
6,9
6,8
7,2
7,1
7,2
6,7
6,6
6,9
6 4 2 0
Figuur 2.6 – Schaalscores sociale cohesie per wijk Voor sociale cohesie in de verschillende wijken geldt dat schaalscore in de wijk De Gentiaan significant hoger is dan het gemeentelijk gemiddelde. Ook 't Zand en overig kom Breugel kennen een bovengemiddelde sociale cohesie, maar door de kleinere steekproeven in deze wijken gaat het niet om significante verschillen. In de wijk ’t Eigen en Hoogstraat is de beoordeling van sociale cohesie lager dan gemiddeld in de gemeente. De schaalscore in de andere wijken is gelijk aan het gemeentelijk gemiddelde. Tabel 2.2 - Stellingen schaalscore sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) De mensen in de
De mensen in de
Ik woon in een
Ik voel me
buurt kennen
buurt gaan op
gezellige buurt waar
thuis bij de
elkaar nauwelijks
een prettige
mensen elkaar
mensen in de
manier met
helpen
buurt
elkaar om Son centrum
14%
80%
69%
71%
Sonniuspark
21%
87%
74%
66%
De Gentiaan
14%
88%
73%
74%
’t Zand
16%
84%
71%
82%
Overig kom Breugel
16%
90%
84%
80%
’t Eigen en Hoogstraat
21%
79%
64%
64%
Buitengebied Son en Breugel
23%
73%
69%
70%
Gemeente Son en Breugel
17%
82%
70%
71%
Kijkend naar de stellingen die samen sociale cohesie meten, dan kan de hogere schaalscore in de Gentiaan ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde worden verklaard doordat inwoners van deze wijk significant vaker vinden dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan. De lagere beoordeling in ’t Eigen en Hoogstraat komt doordat in vergelijking met het gemiddelde minder mensen in deze wijk vinden dat ze in een gezellige buurt wonen waar mensen elkaar helpen en doordat minder mensen vinden dat ze zich thuis voelen bij de mensen in de buurt.
Hoe veilig is Son en Breugel?
23 van 101
Voor de stellingen die niet bij de schaalscore horen zijn tevens enkele significante verschillen gevonden tussen de wijken en het gemeentelijk gemiddelde. Deze ondersteunen het beeld dat hierboven is geschetst van Gentiaan en 't Eigen en Hoogstraat. Ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde zeggen inwoners van Gentiaan vaker dat zij hun huissleutels af durven te geven wanneer zij langer weg zijn. Inwoners van ’t Eigen en Hoogstraat durven dit juist minder vaak dan gemiddeld. En tot slot zijn inwoners van de wijk Sonniuspark vaker tevreden over de bevolkingssamenstelling dan gemiddeld in de gemeente. Tabel 2.3 – Overige stellingen sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik heb veel
Ik ben tevreden
Huissleutel
In de buurt
contact met
over de
durven geven
mensen durven
andere
bevolkings-
aan buren bij
aanspreken op
buurtbewoners
samenstelling
langere
onwenselijk
in de buurt
afwezigheid
gedrag
Son centrum
40%
78%
85%
62%
Sonniuspark
42%
90%
84%
61%
De Gentiaan
44%
81%
90%
59%
’t Zand
41%
56%
91%
61%
Overig kom Breugel
52%
80%
90%
64%
’t Eigen en Hoogstraat
45%
77%
75%
57%
Buitengebied Son en Breugel
48%
73%
80%
64%
Gemeente Son en Breugel
43%
80%
85%
60%
2.3
Oordeel over de woonbuurt
De inwoners van Son en Breugel is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (Figuur 2.). Ook is gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (Figuur 2.).
Gemeente Son en Breugel
9%
10%
BT Helmond Dommelstroom
10%
9%
VR Brabant-Zuidoost
13%
10%
Nederland
16%
11%
20% 10% achteruitgang
0%
10% 20%
vooruitgang
Figuur 2.7 – Ontwikkeling woonbuurt (percentage)
Hoe veilig is Son en Breugel?
Gemeente Son en Breugel
8,0
BT Helmond Dommelstroom
7,8
VR Brabant-Zuidoost
7,7
Nederland
7,6
0
2
4
6
8
10
Figuur 2.8 – Oordeel leefbaarheid woonbuurt (rapportcijfer)
24 van 101
Wat betreft de ontwikkeling van de woonbuurt vinden evenveel mensen in Son en Breugel en in de referentiegebieden dat de buurt vooruit is gegaan. Voor achteruitgang geldt dat deze ontwikkeling in het basisteam gelijk is aan Son en Breugel. Ten opzichte van de veiligheidsregio en het Nederlands gemiddelde denken significant minder inwoners van Son en Breugel dat de buurt is achteruitgegaan. De meeste inwoners van Son en Breugel (78%) en de referentiegebieden vinden dat de buurt gelijk is gebleven. Vergeleken met Nuenen vinden vrijwel evenveel mensen in Son en Breugel dat de buurt vooruit is gegaan (8%). Wel vinden meer mensen in Son en Breugel dan in Nuenen (5%) dat de buurt achteruit is gegaan. Het oordeel over de leefbaarheid in Son en Breugel is met een gemiddeld rapportcijfer 8 significant beter dan het oordeel in het basisteam, de veiligheidsregio en gemiddeld Nederland. Vergeleken met Nuenen (eveneens 8,0) is het oordeel in Son en Breugel hetzelfde.
8,0
Het rapportcijfer van de leefbaarheid in Son en Breugel is een 8.
Kijkend naar de verschillende wijken dan geven inwoners van de wijk ’t Zand een significant hoger rapportcijfer dan inwoners gemiddeld in de gemeente doen. Het rapportcijfer in ’t Eigen en Hoogstraat is significant lager dan gemiddeld. Dit kan komen omdat in vergelijking met het gemiddelde, significant minder mensen in deze wijk vinden dat de buurt vooruit is gegaan (5%). Verder zijn voor de ontwikkeling in de wijken Son Centrum en De Gentiaan verschillen gevonden ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. In beide wijken vinden meer inwoners dat de wijk vooruit is gegaan (respectievelijk 14%en 24%). 10 8
8,0
7,9
8,1
8,2
7,9
7,8
8,0
8,0
6 4 2 0
Figuur 2.9 - Oordeel leefbaarheid woonbuurt per wijk (rapportcijfer)
Hoe veilig is Son en Breugel?
25 van 101
2.4
Functioneren gemeente
De inwoners is gevraagd om een oordeel te geven over het totale functioneren van de gemeente Son en Breugel op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (Figuur 2.).
Gemeente Son en Breugel
17%
43%
BT Helmond - Dommelstroom
14%
44%
VR Brabant-Zuidoost
13%
45%
Nederland
14%
44%
(zeer) ontevreden (zeer) tevreden
30% 20% 10% 0% 10% 20% 30% 40% 50%
Figuur 2.10 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid (percentage) Ruim vier op de tien inwoners van Son en Breugel zijn (zeer) tevreden over het totale functioneren van de gemeente op aanpak en leefbaarheid. Het aandeel inwoners dat tevreden is, is vergelijkbaar met de referentiegebieden. Wel zijn ten opzichte van de referentiegebieden significant meer mensen in Son en Breugel ontevreden over het functioneren van de gemeente. In vergelijk met Nuenen zijn in Son en Breugel minder mensen (zeer) tevreden (Nuenen: 48%) en meer mensen (zeer) ontevreden (Nuenen 12%) over het functioneren van de gemeente op aanpak en leefbaarheid. 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
47% 37%
52%
54% 41%
37%
43% 34%
Figuur 2.11 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid per wijk (percentage (zeer) tevreden) Inwoners van de wijken de Gentiaan en ’t Zand zijn significant positiever over het functioneren van de gemeente op de aanpak van leefbaarheid en veiligheid dan dat de inwoners gemiddeld in Son en Breugel zijn.
Hoe veilig is Son en Breugel?
26 van 101
Daarnaast is door middel van drie specifieke stellingen bepaald hoe inwoners denken over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente (Figuur 2.12). De stellingen zijn alleen voorgelegd aan inwoners die een oordeel konden geven over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. De helft van de inwoners van Son en Breugel vindt dat de gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in de woonbuurt. Een op de vier inwoners vindt dat de gemeente de buurt informeert over de aanpak leefbaarheid en veiligheid en ruim een derde zegt dat de gemeente de buurt betrekt bij de aanpak van leefbaarheid. Voor deze stellingen zijn geen verschillen gevonden tussen de gemeente en de referentiegebieden. Wel zijn tussen de wijken en het gemeentelijk gemiddelde verschillen waar te nemen. In vergelijk met het gemiddelde in de gemeente vinden in Son centrum significant minder inwoners (34%) en in De Gentiaan significant meer inwoners (47%) dat de gemeente de buurt informeert over aanpak en leefbaarheid.
De gemeente zet zich in voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt
50%
De gemeente informeert de buurt over aanpak leefbaarheid en veiligheid
41%
De gemeente betrekt de buurt bij aanpak van leefbaarheid en veiligheid
35%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Figuur 2.12 - Oordeel functioneren gemeente (percentage (helemaal) eens, basis: inwoners die een totaaloordeel hebben gegeven over functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid)
Hoe veilig is Son en Breugel?
27 van 101
Gemeentelijke handhavers Aan inwoners van Son en Breugel is ook gevraagd wat volgens hen de zichtbaarheid is van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt en ergens anders in de gemeente (Figuur 2.13). Inwoners die gemeentelijke handhavers hebben gezien, konden vervolgens ook een oordeel geven over het functioneren van deze handhavers (Figuur 2.14). Gemeentelijke handhavers houden zich bezig met het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid.
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers in de buurt
48%
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers ergens anders in de gemeente 70%
25%
20%
zelden of nooit
Gemeente Son en Breugel
11%
BT Helmond Dommelstroom
10%
23%
VR Brabant-Zuidoost
11%
25%
Nederland
11%
25%
36%
51%
71%
30%
vaak of soms
Figuur 2.13 – Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers (percentage)
80%
20% (zeer) ontevreden
0%
20%
40%
(zeer) tevreden
Figuur 2.14 – Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (basis: inwoners die vaak of soms gemeentelijke handhavers zien)
De zichtbaarheid van gemeentelijk handhavers in de eigen buurt is volgens inwoners van Son en Breugel lager dan de zichtbaarheid van handhavers ergens anders in de gemeente. Van de inwoners van Son en Breugel ziet de helft wel eens een handhaver in de buurt en zien zeven op de tien inwoners wel eens een gemeentelijk handhaver ergens anders in de gemeente. In vergelijking met de referentiegebieden is de zichtbaarheid van gemeentelijk handhavers in zowel de eigen buurt als elders hoger in Son en Breugel dan in de referentiegebieden. Een kwart van de inwoners van het basisteam ziet wel eens een gemeentelijk handhaver in de eigen buurt. In de veiligheidsregio en gemiddeld in Nederland is dit zo volgens ongeveer een derde van de inwoners. Ergens anders in de gemeente ziet 45 procent van de inwoners van het basisteam en iets meer dan de helft van de inwoners van de veiligheidsregio en van gemiddeld Nederland wel eens een gemeentelijk handhaver. Ruim een derde van de inwoners die weleens een gemeentelijk handhaver hebben gezien, is tevreden over het functioneren van de gemeentelijk handhavers. Het oordeel in Son en Breugel is positiever dan het oordeel in de referentiegebieden, waar gemiddeld zo’n 10 procentpunt van de inwoners minder tevreden is.
Waar in Son en Breugel zichtbaarheid en de tevredenheid over het functioneren van gemeentelijk handhavers hoger is dan in de referentiegebieden, waren de beoordelingen van beide aspecten in Nuenen juist lager dan in de referentiegebieden. Beide aspecten worden beter in Son en Breugel dan in Nuenen beoordeeld (Nuenen: zichtbaarheid in de buurt: 19% wel eens, zichtbaarheid ergens anders in de gemeente: 43% wel eens, tevredenheid: 19%).
Hoe veilig is Son en Breugel?
28 van 101
Kijkend naar de verschillende wijken, dan is de zichtbaarheid van gemeentelijk handhavers en de tevredenheid over het functioneren gelijk aan het gemeentelijk gemiddelde. Alleen geldt voor de inwoners van De Gentiaan dat zij significant minder vaak ontevreden zijn over het functioneren dan gemiddeld in de gemeente.
2.5
Informatie en bereikbaarheid gemeente
In relatie tot veiligheid en overlast in de buurt, is aan de inwoners van Son en Breugel gevraagd wat hun mening is over het functioneren en de bereikbaarheid van de gemeente, over welke onderwerpen zij meer willen weten en op wat voor manier. Voordat deze vragen aan bod kwamen is eerst gevraagd hoe lang de inwoners in hun buurt wonen (Tabel 2.4). Ten opzichte van het gemiddelde in de gemeente, wonen inwoners van Son centrum en Sonniuspark vaker korter (vaker twee tot vijf jaar) in hun wijk dan langer (10 jaar of langer). Voor de Gentiaan en ’t Zand geldt juist het omgekeerde. Ook in de wijk Overig kom Breugel geldt dat de inwoners minder vaak dan gemiddeld twee tot vijf jaar in hun wijk wonen, al woont het overgrote deel hier tien jaar of langer in de wijk. En tot slot wonen in vergelijking met het gemeentelijk gemiddelde in het buitengebied Son en Breugel aanzienlijk meer mensen korter dan twee jaar en aanzienlijk minder mensen langer dan tien jaar. De percentages bij het buitengebied moeten wel indicatief worden geïnterpreteerd gezien het totaal aantal waarnemingen in dit gebied lager is dan 50. Tabel 2.4 – Woonduur per wijk (percentage) Korter dan 2
2 tot 5 jaar
5 tot 10 jaar
jaar
10 jaar of
Geen antwoord
langer
Son centrum
12%
24%
15%
48%
0%
Sonniuspark
9%
50%
22%
19%
0%
De Gentiaan
8%
8%
11%
73%
0%
’t Zand
6%
9%
9%
76%
0%
Overig kom Breugel
11%
7%
13%
67%
2%
’t Eigen en Hoogstraat
11%
17%
11%
61%
0%
Buitengebied Son en Breugel*
33%
18%
24%
26%
0%
Gemeente Son en Breugel
12%
18%
14%
57%
0%
* minder dan 50 waarnemingen
Bereikbaarheid en functioneren gemeente Vervolgens is de inwoners van Son en Breugel gevraagd met welke uitspraken over het functioneren en de bereikbaarheid van de gemeente ze het eens zijn (Figuur 2.15). De manier waarop de gemeente bereikt kan worden en de bereikbaarheid van de gemeente zelf worden beter beoordeeld dan het daadwerkelijk reageren en handelen van de gemeente. Ruim zeven op de tien inwoners geven aan dat zij weten hoe ze de gemeente kunnen bereiken wanneer zij een klacht hebben of iets willen melden. De helft van de inwoners van Son en Breugel vindt dat de gemeente bereikbaar is voor meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in de buurt. Een derde vindt dat de gemeente reageert op meldingen en klachten over onveiligheid en overlast en volgens een vijfde van de inwoners doet de gemeente wat ze zegt bij het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid.
Hoe veilig is Son en Breugel?
29 van 101
Ik weet hoe ik de gemeente kan bereiken (als ik een klacht heb of iets zou willen melden) De gemeente is bereikbaar voor meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in mijn…
12%
6%
De gemeente reageert op meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in mijn buurt
10%
De gemeente doet wat ze zegt bij het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in mijn buurt
14%
20% (helemaal) oneens
71%
53%
33%
21%
0%
20%
40%
60%
80%
(helemaal) eens
Figuur 2.15 – Oordeel over de bereikbaarheid van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (percentage) Bij het vergelijken van de wijken met het gemiddelde van de gemeente Son en Breugel zijn er voor de stellingen significante stellingen gevonden (Tabel 2.5). Over het algemeen kan gesteld worden dat de inwoners het meest positief zijn over het functioneren en de bereikbaarheid van de gemeente in de wijk ’t Zand, gevolgd door Sonniuspark, en de Gentiaan. In Overig kom Breugel zijn ze positiever dan gemiddeld over de stellingen dat de gemeente bereikbaar is en dat de gemeente reageert op meldingen en klachten. In Buitengebied Son en Breugel denken meer mensen dan gemiddeld dat de gemeente bereikbaar is en ook hoe zij de gemeente kunnen bereiken. In beide wijken vinden ze daarentegen minder vaak dan gemiddeld dat de gemeente doet wat ze zegt. Tot slot zijn de inwoners van ‘t Eigen en Hoogstraat het minst positief over de bereikbaarheid en het functioneren van de gemeente. Tabel 2.5 – functioneren en bereikbaarheid gemeente per wijk (percentage (helemaal) mee eens Ik weet hoe ik de
De gemeente is
De gemeente
De gemeente doet
gemeente kan
bereikbaar voor
reageert op
wat ze zegt
bereiken
meldingen of
meldingen en
klachten
klachten
51%
34%
20%
Son centrum
69%
Sonniuspark
67%
53%
41%
26%
De Gentiaan
76%
59%
33%
27%
’t Zand
74%
56%
45%
32%
Overig kom Breugel
68%
43%
27%
10%
’t Eigen en Hoogstraat
69%
47%
28%
16%
Buitengebied Son en Breugel
75%
63%
33%
16%
Gemeente Son en Breugel
71%
53%
33%
21%
Vergeleken met Nuenen is het oordeel over het functioneren en de bereikbaarheid van de gemeente in Son en Breugel minder positief. Minder inwoners van Son en Breugel weten hoe zij de gemeente kunnen bereiken (Nuenen 84%), bijna evenveel inwoners vinden dat de gemeente bereikbaar is (Nuenen 53%), minder mensen vinden dat de gemeente reageert op meldingen en klachten (Nuenen 38%) en minder inwoners vinden dat de gemeente doet wat ze zegt (Nuenen 26%).