2. Jaarstukken 2024

Dit leidt tot een vertraging met financiële en juridische gevolgen. 2. Contracten kunnen stilzwijgend verlengd worden tegen ongunstige voorwaarden. Of door het niet bundelen van opdrachten worden besparingsmogelijkheden niet benut. Beheersmaatregel Na de inwerkingtreding van de Aanbestedingswet 2012 is bij de implementatie daarvan veel voorlichting gegeven, de procedure uitvoerig beschreven en checklists opgesteld. Elke inkoop gebeurt in beginsel vanuit het principe materiedeskundige (beleidsambtenaar), inkoper (Bizob). Dit is afhankelijk van de inkoopwaarde en/of potentiële risico’s die met de inkoop gepaard gaan. Vragen kunnen aan Bizob en eventueel aan de juridische adviseur gesteld worden. Inkoop en Aanbesteding is onderdeel van de verbijzonderde interne controle. Hierbij worden zowel procesgerichte (deelwaarneming) als gegevensgerichte (inkoopanalyse) controles uitgevoerd. Fouten en/of verbetervoorstellen worden teruggekoppeld. Als gevolg van de gewijzigde EU-richtlijnen is de Aanbestedingswet 2012 gewijzigd. Op 18 juli 2017 is het inkoopbeleid, met inbegrip van het inkoophandboek en –procedures, vastgesteld. Daarbij zijn – overeenkomstig de landelijke en regionale lijn - de drempels voor de interne procedures vereenvoudigd waardoor het risico op het niet goed volgen van intern beleid verder is verkleind.

Jaarstukken 2024

77

4] Algemene uitkering gemeentefonds Via circulaires wordt de gemeente in ieder geval 2 maal per jaar (mei en september) geconfronteerd met aanpassingen vanuit het gemeentefonds. In het voorjaar 2024 is gesproken over een stabiele en beter beheersbare financiering van gemeenten. Er is besloten over te gaan tot het schrappen van de oploop van de opschalingskorting in combinatie met het vervroegd invoeren van de nieuwe financieringssystematiek in 2024. De nieuw gekozen vorm van indexatie levert meer stabiliteit op. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. De volumeontwikkeling wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor het gemeentefonds minder schommelt (volumedeel). De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar, waardoor het gemeentefonds reëel “op niveau” blijft (prijsdeel). Hoewel de doorgevoerde wijzigingen er dus op gericht zijn om meer stabiliteit te krijgen in de grootste inkomstenbron van de gemeenten, passen we de risicowaarde op dit onderdeel vooralsnog niet aan. De schommelingen in de algemene uitkering kunnen nog steeds problemen veroorzaken voor het sluitend krijgen van de begroting. Op de hoogte van de algemene uitkering kan geen invloed worden uitgeoefend. Beheersmaatregel De algemene uitkering maakt integraal onderdeel uit van de begroting.

De schommelingen worden op het eerst volgende moment binnen de exploitatie verwerkt om deze sluitend te houden. 5] Continuïteit bedrijfsvoering Er is een aantal factoren dat een risico vormt voor de continuïteit van de bedrijfsvoering, zoals: moeilijk kunnen invullen van vacatures a.g.v. krapte op de arbeidsmarkt, werkdruk, personele wisselingen, ziekteverzuim, inzet van externen. Deze risico's kunnen leiden tot vertraging in de bedrijfsvoering. Daarnaast kan het leiden tot hogere kosten door externe inhuur. Beheersmaatregel Ziekteverzuim is opgenomen in het percentage productieve uren per medewerker. Externe inhuur gaat ten laste van de vacatureruimte of knelpuntenpot personeelskosten. Ziekteverzuim en inhuur derden wordt maandelijks in kaart gebracht. 6] Exploitatie archiefruimte gemeentehuis Er spelen risico’s voor de exploitatie van onze archiefruimte, welke geheel ondergrond is aangelegd in de kelder van ons gemeentehuis, door klimaatveranderingen. Deze risico’s spitsen zich toe op de waterdichtheid van het bordes, de bloembak gelegen naast het bordes en kelderwanden & -vloeren. Eind 2023 werden we geconfronteerd met wateroverlast door een stijging van en aanhoudende hoge grondwaterstanden, in combinatie met extreme neerslag, waardoor grondwater en regenwater, tot de keldervloer door wist te dringen.

Hierdoor ontstaan er risico’s van aantasting van archiefstukken, mede door een te hoge luchtvochtigheid en plassen die ontstaan op de keldervloer in het archief en ruimtes waar waardevolle kunstwerken worden opgeslagen. Inden de exploitaties van onze kelder en het archief niet naar verwachting verloopt, kan de gemeente verantwoordelijk worden gesteld om verloren en of aangetaste archiefstukken e/o kunstwerken te gaan vergoeden. Met daarnaast het risico om vanuit archiefbeheer (Dienst Dommelvallei) per ommegaand gesommeerd te worden om kosten te gaan maken om het archiefbeheer op het minimaal “wettelijke niveau” te krijgen. Beheersmaatregel Er zijn korte lijnen met archiefbeheer (Dienst Dommelvallei) en er vindt periodiek overleg plaats m.b.t. de exploitatie van de archiefruimte. Er zijn in 2024 maatregelen genomen en in 2025 wordt er nog een maatregel genomen. 7] Verbonden partij - Dienst Dommelvallei De samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering en dienstverlening verloopt via de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Dommelvallei. Omdat Dienst Dommelvallei geen eigen reserves heeft, wordt het totaal van de risico's van de dienst via de verdeelsleutel belegd bij de drie deelnemende gemeenten.

Jaarstukken 2024

78

Beheersmaatregel Via een begroting, jaarrekening en rapportages (Dommelvallei) worden de ontwikkelingen periodiek en intensief gevolgd. Eventuele effecten kunnen rechtstreeks verwerkt worden in de eigen begroting. Daarnaast is sprake van deelname in het bestuur van Dienst Dommelvallei. De risico's van Dienst Dommelvallei zijn, voor zover mogelijk, inzichtelijk gemaakt en beheersmaatregelen zijn geformuleerd. 8] Verbonden partij - Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Op basis van de gekwantificeerde actuele risico’s is de benodigde weerstandscapaciteit bepaald op € 5.385.000. De benodigde weerstandscapaciteit ligt boven het weerstandsvermogen van € 2.300.000. In het uiterste geval, indien risico’s zich daadwerkelijk voordoen en het beschikbare vermogen overschrijden, zal VRBZO terugvallen op de gemeenten in de gemeenschappelijke regeling om de kosten te dekken. Beheersmaatregel Via de begroting, jaarrekening en rapportages worden de ontwikkelingen periodiek en intensief gevolgd. Eventuele effecten kunnen rechtstreeks verwerkt worden in de eigen begroting. Daarnaast is sprake van deelname in het bestuur. 9] Belastingaangifte De gemeente is aansprakelijk voor fouten in loonbelastingopgaves, Btw-aangiften, opgave Btw compensatiefonds en de WKR.

Bovendien kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld voor belastingschulden van andere bedrijven op basis van inleners of ketenaansprakelijkheid. Beheersmaatregel Om de fiscale zaken te borgen is een Tax Control Frame noodzakelijk, dit proces is nu onderhanden. Voor de toekomst is dit een ingang om tot “Horizontaal Toezicht” te komen met de Belastingdienst. Dit betekend niet dat het risico komt te vervallen. 10] Exploitatie sporthal de Landing en MFA de Bongerd Indien de exploitaties van sporthal de Landing en de nieuwe MFA de Bongerd (inclusief sporthal) niet volgens verwachting verlopen, loopt de gemeente risico’s bij het wegvallen van de exploitant/ondernemer. De gemeente kan verantwoordelijk worden gesteld om de meerkosten (zoals energie) mee te financieren. Beheersmaatregel Er vindt periodiek overleg met de exploitant/ondernemer plaats, zodat de lijnen kort en de risico’s beheersbaar blijven. Om voor MFA de Bongerd en sporthal de Landing tot nieuwe exploitatie- en beheerafspraken en een adequaat beheermodel te komen, wordt de exploitant/ondernemer onder andere professioneel bijgestaan op kosten van gemeenten. Het streven is met de exploitant/ondernemer nieuwe exploitatie- en beheerafspraken overeen te komen.

Weerstandscapaciteit in cijfers De beschikbare weerstandscapaciteit is de verzamelterm van al die bronnen waaruit niet voorziene financiële tegenvallers bekostigd kunnen worden.

Beschikbare weerstandscapaciteit Incidentele weerstandscapaciteit

Peildatum 31-12-2024

Algemene reserve

3.000.000

Reserve vrije bestedingsruimte

6.749.115

Totaal incidentele weerstandscapaciteit

9.749.115

Structurele weerstandscapaciteit Post onvoorzien

80.000

Totaal structurele weerstandscapaciteit

80.000

Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

9.829.115

Jaarstukken 2024

79

Er is veel meer incidentele capaciteit beschikbaar dan structurele capaciteit. De structurele capaciteit kan in principe jaarlijks worden vrijgemaakt voor financiële tegenvallers. De incidentele capaciteit kan slechts eenmaal worden aangesproken en kan pas na aanvulling weer worden gebruikt om volgende tegenvallers op te vangen.

Weerstandsvermogen Er wordt uitgegaan van een gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen van ‘voldoende’ (ratio ≥ 1). Deze verhouding wordt als volgt bepaald: Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit € 9.829.115 / € 1.706.233 = 5,76 Wij concluderen dat het weerstandsvermogen van de gemeente met een weerstandsratio van 5,76 goed is. Ontwikkeling weerstandsvermogen De onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van de weerstandsratio zien, inclusief de prognose voor de komende jaren. Voor de prognose gaan we uit van gelijk blijvende benodigde weerstandscapaciteit. Voor de beschikbare weerstandscapaciteit gaan we uit van de meerjarenramingen. Met een weerstandsratio van 5,76 is het weerstandsvermogen van Son en Breugel goed. Ook voor de komende jaren blijft de ratio op een goed niveau gehandhaafd.

Financiële kengetallen Kengetallen geven inzicht in bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen bijdragen aan het beoordelen van de financiële positie van de gemeente. De combinatie van de kengetallen geven een indicatie over de financiële positie van de gemeente. Daarnaast bieden kengetallen de mogelijkheid om gemeenten onderling te vergelijken. Een individueel kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie van de gemeente moet worden beoordeeld. De kengetallen moeten in samenhang bekeken worden, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een beeld geven van de financiële positie van de gemeente. Een kengetal, of de ontwikkeling van een kengetal, is een weerspiegeling van het gevoerde beleid. Voor de provincie als toezichthouder hebben de kengetallen een signaleringswaarde. Ze kunnen worden betrokken bij het krijgen van een completer inzicht in de financiële situatie en risicopositie van een gemeente.

Jaarstukken 2024

80

De volgende financiële kengetallen moeten in de paragraaf weerstandsvermogen opgenomen worden: • netto schuldquote; • netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; • solvabiliteitsratio; • grondexploitatie; • structurele exploitatieruimte; • belastingcapaciteit. De toezichthouder hanteert geen normering, maar maakt gebruik van onderstaande signaleringswaarden. Waarderingscijfer

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

<90

90-130

>130

Solvabiliteitsratio

>50

20-50

<20

Grondexploitatie

<20

20-35

>35

Structurele exploitatieruimte

>0

0

<0

Belastingcapaciteit

<95

95-105

>105

Zie voor de onderlinge verhouding van de kengetallen bij conclusie.

Jaarstukken 2024

81

Uitgangspunten Voor de kolommen realisatie is uitgegaan van de balans zoals opgenomen in de betreffende jaarrekening. De kengetallen voor de begroting 2024 zijn afkomstig uit de meerjarenbegroting 20242027. De kengetallen voor 2025 tot en met 2027 zijn afkomstig uit de meerjarenbegroting 2025-2028.

Jaarstukken 2024

82

Omschrijving

Realisatie

Begroting

2022

2023

2024

2024

2025

2026

2027

Netto schuldquote

28%

49%

63%

110%

92%

116%

129%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

24%

46%

61%

106%

88%

112%

125%

Solvabiliteitsratio

57%

49%

39%

32%

29%

27%

25%

Grondexploitatie

-18%

-13%

-9%

0%

-7%

-3%

-2%

1%

-5%

-2%

1%

2%

1%

2%

105%

95%

85%

93%

91%

91%

91%

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Hieronder volgt per kengetal een korte toelichting. Netto schuldquote

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen).

Solvabiliteitsratio

Jaarstukken 2024

83

Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een gemeente. Grondexploitatie

De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject, hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de verkochte gronden kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Structurele exploitatieruimte

Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Belastingcapaciteit

Jaarstukken 2024

84

De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar deze kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Om deze ruimte te kunnen weergeven is een ijkpunt nodig. In dit geval landelijk gemiddelde tarieven. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing, omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld. Conclusie Netto schuldquote (zowel gecorrigeerd als niet gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). De hoogte van dit kengetal wordt voor de gemeente Son en Breugel beïnvloed door een aantal oorzaken: • De boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie zijn de afgelopen jaren gedaald. In 2024 ten opzichte van 2023 is de boekwaarde gedaald.

• Investeringen voor: o Diverse strategische grondaankopen o Van den Elsenstraat o Vervangen 3 bedrijfsauto's o Brandweerkazerne o Vervangen brug Dommelpas o Doorstromingsmaatregelen Gentiaan Bestseweg VRI o Basisschool De Bloktempel o BuitensteBinnen o Basisschool De Ruimte o Bouwkosten Bongerd o Groenbeleid o Rioolvervangingen o Vervanging electromechanische gemalen o Vervangen KCA unit Milieustraat o Verzamelplaats 't Harde Ven o Milieustraat o Deelneming Crematorium Wolfswinkel • Eind 2024 loopt er in tegenstelling tot eind vorig jaar nog een kasgeldlening van € 8.000.000,-

Jaarstukken 2024

85

Solvabiliteitsratio In 2024 is de boekwaarde van de activa gestegen als gevolg van met name bovenstaande investeringen en is het eigen vermogen licht gedaald. Het kengetal is hierdoor gedaald. Grondexploitatie Dit kengetal is in 2024 minder negatief geworden omdat er onder andere kosten voor het woonrijp maken Sonniuspark zijn gemaakt. Daarnaast is de verwachting dat de grondexploitaties herontwikkeling centrum Breugel en centrum Son meer verlieslatend zijn waardoor dit een negatieve invloed heeft op dit kengetal. Structurele exploitatieruimte Het kengetal is negatief. Dit betekent dat alle structurele lasten, inclusief de kapitaallasten van de geraamde investeringen, niet opgevangen worden binnen een structureel sluitende jaarrekening. Belastingcapaciteit Het landelijk gemiddelde van het kengetal voor de belastingcapaciteit wordt jaarlijks op 100% gesteld. De lasten voor OZB, de afvalstoffen- en rioolheffing zijn in 2024 lager dan het landelijke gemiddelde.

Jaarstukken 2024

86

Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf gaan we in op het beheer en onderhoud van het groen (openbaar groen), grijs (wegen en openbare verlichting) en blauw (riolering; gemalen en grondwater). Een rationeel beheer en onderhoud van dergelijke kapitaalgoederen is gebaat bij geautomatiseerde beheersystemen die tijdig de gewenste informatie verschaffen in het noodzakelijke onderhoud en de daarmee samenhangende kosten. Vandaar dat we in deze paragraaf ingaan op de huidige stand van zaken van deze systemen.

Wegen en weginspectie Beleid Son en Breugel werkt met een wegenbeheersysteem. Op basis van tweejaarlijkse inspecties actualiseren we de basisgegevens binnen dit systeem. Het huidig areaal aan verhardingen is te verdelen in: • Elementenverhardingen: ca. 670.000 m2 • Asfaltverhardingen: ca. 470.000 m2 Uitgangspunt van het onderhoud aan de gemeentewegen is dat die voldoet aan de kwaliteitsnormen van het CROW (Centrum voor onderzoek en regelgeving in de grond-, weg- en waterbouw en verkeerstechniek). Het onderhoudsniveau van wegen is kwaliteitsniveau C. In de CROW-kwaliteitscatalogus wordt dit omschreven als matig. Het onderhoudsniveau van trottoirs is B (kwaliteit: voldoende). Algemeen Jaarlijks heeft circa 10 % van de wegen/verharding een vorm van onderhoud nodig om te kunnen voldoen aan het beeldkwaliteitsniveau. Aan de hand van inspecties wordt jaarlijks een onderhoudsplan opgesteld. In de eerste helft van 2022 is de aanbesteding doorlopen om tot een beheerplan groen en grijs te komen. Het bureau met de uiteindelijke beste prijskwaliteitverhouding had tijdens de aanbesteding al aangegeven dat het bij eventuele gunning de werkzaamheden pas later in 2022 op kon starten.

Gezien het feit dat dit bureau als beste is beoordeeld en we de kwaliteit van de beheerplannen belangrijker vinden dan de opleverdatum, hebben we geaccepteerd dat de plannen pas in het eerste kwartaal van 2025 vastgesteld kunnen worden. Beleidsplan Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Beheerplan wegen

2016-2020

Commissie GZ: 6 januari 2016

Planning vaststelling nieuw beleidsplan 2025

Uitgangspunten De kosten voor noodzakelijke reconstructies c.q. vervangingen van wegverhardingen worden niet in de reguliere onderhoudsbegroting meegenomen. Aan de hand van de weginspecties wordt hiervoor zo nodig een afzonderlijk voorstel aan het college en de gemeenteraad voorgelegd. Jaarlijks onderhoudsbudget In onderstaande tabel staan de beschikbare budgetten voor het groot onderhoud exclusief de eigen uren. Financieel

2024

Raming groot onderhoud asfaltverhardingen en klinkerwegen

380.725

Realisatie groot onderhoud asfaltverhardingen en klinkerwegen

1.165.390

Verschil

-746.340

Jaarstukken 2024

87

Naast bovenvermelde bedragen voor het groot onderhoud is € 155.456 ,- besteed aan klein onderhoud. Onderhoudsbehoefte Op basis van de globale visuele inspectie en een maatregelentoets wordt jaarlijks de onderhoudsbehoefte bepaald. De inspectieresultaten geven aan waar onderhoud noodzakelijk is en met een maatregelentoets bepalen we wat er exact moet gebeuren om het areaal op niveau te houden. Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Openbare verlichting Beleid Aan de hand van het beheersysteem worden jaarlijks de onderhoud- en vervangingsinvesteringen inzichtelijk gemaakt en opgenomen in de begroting. Uitgangspunt is dat de installatie voldoet aan de landelijke richtlijnen (NPR 13201-1). Duurzame openbare verlichtingsinstallatie De openbare verlichting in Son en Breugel is zijn geheel voorzien van energiezuinige led-armaturen. Dit geldt inmiddels ook voor aanstralers van het oude raadhuisje en de kerktoren in Son. Het onderhoudscontract is in 2022 aanbesteed en meerjarig gegund. Beleidsplan Naam

Periode

Beleidsnota openbare verlichting

N.v.t.

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

6-okt-16 N.v.t.

Uitgangspunten Kwalitatief goede openbare verlichting waarbij de verkeersveiligheid, sociale veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid als speerpunten gelden. Voldoen aan de landelijke richtlijnen. Jaarlijks groot onderhoudsbudget In onderstaande tabel zijn de bedragen voor het onderhoud van de verlichting weergegeven, exclusief kleine reparaties en eigen uren. Financieel

2024

Raming onderhoud openbare verlichting

72.611

Realisatie onderhoud verlichting

66.456

Verschil

6.155

Achterstallig onderhoud Er is geen achterstallig onderhoud.

Jaarstukken 2024

88

Civieltechnische kunstwerken Beleid De brug Dommelpas is dermate versleten dat groot onderhoud niet meer mogelijk is. Op basis van het definitieve ontwerp dat in 2021 is opgesteld is een quick-scan flora en fauna uitgevoerd, waaruit bleek dat aanvullend onderzoek noodzakelijk was voor vleermuizen en de gele kwikstaart. Dit onderzoek is afgerond en de brug en het gebied eromheen is geen verblijfplaats aangetroffen van vleermuizen en gele kwikstaart. De nieuwe brug wordt in 2025 aangelegd. De huidige brug wordt periodiek gecontroleerd op veiligheidsaspecten zodat voetgangers en fietsers deze veilig kunnen gebruiken. In 2025 stellen we een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en beleidskaders op voor de civiele kunstwerken. Die worden verwerkt in de begroting. Beleidsplan Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

MJOP civieltechnische kunstwerken

n.v.t.

n.v.t.

Planning vaststelling nieuw beleidsplan 2025

Uitgangspunten De MJOP's worden opgesteld om de civiele kunstwerken op een efficiënte en effectieve wijze in stand en veilig te houden. De wijze waarop wordt in beleidskaders vastgesteld en in de MJOP opgenomen.

Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen In onderstaande tabel zijn de bedragen voor het onderhoud van de civiele kunstwerken weergegeven, exclusief kleine reparaties. Financieel

2024

Raming onderhoud civiele kunstwerken

30.917

Realisatie onderhoud civiele kunstwerken

780

Verschil

30.137

In de raming van 2024 is een bedrag opgenomen voor het opstellen van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) civiele kunstwerken. Dit bedrag van € 15.000,- is niet volledig besteed in 2024 vanwege ondercapaciteit voor begeleiding van dit plan. Het opstellen en uitvoering geven aan dat deze MJOP in 2025 wordt opgepakt na realisatie vervanging Brug Dommelpas. Achterstallig onderhoud Er is sprake van achterstallig onderhoud aan de brug Dommelpas. Deze brug wordt zo spoedig mogelijk vervangen. Volgens de huidige planning in 2025.

Groenvoorzieningen Beleid In 2021 is het Groenbeleidsplan vastgesteld. Dit plan is in 2023 vertaald naar een concept integraal Groen-grijsbeheerplan. Dit traject is in de conceptfase en ronden we in 2025 af. Beleidsplan Naam

Periode

Groenbeleidsplan 2013

2013-2023

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

6-feb-14 2025

Uitgangspunten Het hoofddoel van het groenbeleidsplan is om een samenhangend beleid en beheer van het openbaar groen voor de gemeente te realiseren. Dit naar tevredenheid van bewoners en bedrijven, maar met een verschuiving van cultuurlijk groen naar natuurlijk groen. Jaarlijks onderhoudsbudget We onderhouden de volgende arealen:

Jaarstukken 2024

89

• • • • • •

gazons/gras: 391.000 m2 bermen: 523.000 m2 hagen: 27.000 m2 bosplantsoen: 359.000 m2 wijkbossen: 426.000 m2 bomen: 19.000 stuks.

In onderstaande tabel wordt het meerjarenbudget voor het onderhoud aan het openbaar groen weergegeven. Het gaat om de bestekken voor de verschillende arealen.

Financieel Raming exploitatie openbaar groen

2024 552.197

Realisatie exploitatie openbaar groen

751.711

Verschil

-199.514

Naast de reguliere onderhoudsbudgetten is voor de uitvoering van het groenbeleidsplan € 132.162 ,gereserveerd. Eind 2024 is nog € 42.615 ,- beschikbaar. Deze middelen zetten we de komende jaren in voor de uitvoering van het groenbeleid.

Financieel

2024

Raming besteding uit reserve

57.719

Besteding uit reserve

15.104

Verschil

42.615

Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Riolering Beleid Het gemeentelijk beleid is vastgelegd in het Programma Water en Riolering 2023-2027 (PWR). Er zijn vier gemeentelijke zorgplichten: zorgplicht voor stedelijk afvalwater, zorgplicht voor hemelwater, zorgplicht voor grondwater en de zorgplicht voor beheer en onderhoud van de riolering. Daarnaast hebben we in het PWR maatregelen opgenomen die voortvloeien uit de Kader Richtlijn Water (KRW). Het 'rioleringsplan' geeft inzicht in de bestaande infrastructuur en benodigde reconstructies en vervangingen binnen het stelsel. Het is tot stand gekomen op basis van een theoretische/strategische benadering ofwel de economische levensduur van de riolering binnen het databestand. Programma Water en riolering 2023-2027 Op 22 juni 2023 is het PWR 2023-2027 vastgesteld door de gemeenteraad. In dit programma is een overzicht opgenomen van de te nemen verbetering- en vervangingsmaatregelen. Hieraan zijn tevens de financiële consequenties gekoppeld. We hebben aandacht geschonken aan acties die ondernomen moeten worden in het kader van klimaatverandering waarbij grote droge periodes worden afgewisseld met forse natte periodes. Aandacht voor hittestress en wateroverlast zijn dan ook belangrijke aandachtspunten. De financiële gevolgen vormen de basis voor het vaststellen van een kostendekkende rioolheffing.

Samenwerking binnen de afvalwaterketensystemen (OAS) cluster Eindhoven Binnen het samenwerkingsverband worden maatregelen genomen om de waterkwaliteit van de Dommel en de zij-beken te laten voldoen aan de Europese Kader Richtlijn Water (KRW). De KRWrichtlijn is opgesteld om te zorgen dat de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in Europa uiterlijk 2027 op een goed niveau is en blijft. Voor het stroomgebied van de Boven-Dommel en de zij-beken werken de betrokken partijen (gemeenten, waterschap De Dommel, Provincie en Brabant Water) samen in het Klimaatportaal Zuidoost Brabant.

Jaarstukken 2024

90

Beleidsplan Naam

Periode

Programma Water en Riolering 2023 - 2027

2023-2027

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

22-06-2023

2027

Jaarlijks groot onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen In onderstaande tabel staan de kosten voor het onderhoud aan het rioolstelsel. Daarnaast zijn er kosten voor onder andere planvorming, kapitaallasten en interne uren. De vervangingsinvesteringen zijn gebaseerd op het gemeentelijk rioleringsplan en zijn opgenomen op het activiteitenplan. Financieel

2024

Raming onderhoudskosten riolering

508.500

Realisatie onderhoudskosten riolering

525.073

Verschil

-16.573

Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Gebouwen Beleid Op dit moment hebben we geen Accommodatie Plannen (AP) en vastgoedbeleid voor het gemeentelijk vastgoed en/of accommodaties. In 2022 is gestart met een onderzoek voor de inrichting van de AP en het vastgoedbeleid, en hoe deze te gaan borgen en verankeren binnen de organisatie. In 2023 is een start gemaakt voor het opstellen hiervan. In 2024 zijn de nog ontbreken gegevens en de data vergaard, welke benodigd waren om de beleidsstukken compleet te maken. Daarbij zijn tevens nieuwe inzichten en/of ontwikkelingen geborgd, en zaken waarvoor bijstellingen en herijking van reeds ingenomen standpunten noodzakelijk bleek. De onderhoudscondities waarin accommodaties verkeren zijn in kaart gebracht, het beheerplan gemeentelijke gebouwen is opgesteld, inclusief de daarbij behorende financiële doorberekening welke geborgd is de MeerJaren Onderhoudsbegroting (MJOB) gemeentelijke gebouwen. Dit alles is vertaald naar beleid en beheerplannen voor een termijn van 4 jaar (2025-2028), met een doorkijk (programmering) van 20 jaar. De AP en het vastgoedbeleid worden in 2025 vastgesteld. Gemeentelijke gebouwen algemeen Er is in 2024 planmatige onderhoud (vervangen installaties), reparatie- en klachtenonderhoud uitgevoerd aan diverse gemeentelijke gebouwen.

Brandweerkazerne (combigebouw) De brandweerkazerne gelegen aan de Rooijseweg 1 in Son is per 21 augustus 2024 in eigendom gekomen van de gemeente Son en Breugel. De huurovereenkomst is met terugwerkende kracht met als ingangsdatum op 1 februari 2023 geactiveerd. Het aankoopbedrag van € 939.014,- is overgemaakt aan de VRBZO, de huurprijs van € 66.917,- per jaar is geactiveerd. Gemeentehuis (bloembak) De bloembak (met monumentale status) is gerenoveerd, waarbij een eerste stap is gezet om de kelder onder het gemeentehuis, waarin het archief en kunstobjecten zijn opgeslagen, lekkage vrij en toekomstbestendig te maken voor archiefbeheer. Dommelhuis In het Dommelhuis zijn een diverse maatregelen- en restpunten uitgevoerd, waaronder openstaande acties om de toegankelijkheid voor het Dommelhuis te bevorderen. Niet alle maatregelen zijn in 2024 uitgevoerd, de nog openstaande maatregelen worden in 2025 verder opgepakt en afgerond.

Jaarstukken 2024

91

De door gemeente voorgefinancierde energiekosten van het Dommelhuis, vanaf ingebruikname op 1 juli 2022 tot en met 30 april 2024, zijn met Stichting Dommelhuis vereffend. Daarnaast zijn energie kwartaalvoorschotten berekend en vastgesteld, de inning van de voorschotten zijn vanaf 1 oktober 2024 geactiveerd. Voormalige Vestzaktheater In Vestzaktheater worden tijdelijk gebruikers van sporthal de Bongerd opgevangen. Daarnaast is er een tijdelijke kringloopwinkel gehuisvest, Voor deze huisvesting ontvingen we in 2024 geen huurinkomsten, hierover worden na de verhuizing van de tijdelijke gebruikers van de Bongerd, in 2025 nieuwe beheer en huurafspraken gemaakt. Heistaat 6 (huisvesting CMD) Voor de huur van Heistraat 6 5691 CA te Son en Breugel is op 29 augustus 2024 de huurovereenkomst ondertekend, met een overeengekomen huursom van € 66.550,00 per jaar. De overeengekomen huurperiode betreft 10 jaar. Op deze locatie wordt vanaf medio augustus 2025 het CMD gehuisvest, welke op dit moment in het Dommelhuis gehuisvest is. Voor de transformatie van deze casco ruimte is een kredietaanvraag opgesteld, voor het verkrijgen van het benodigde budget voor de realisatie. Sporthal de Landing Voor de renovatie en verduurzaming is naast de ontvangen DUMAVA-subsidie van € 678.811,-- ook een kredietaanvraag van € 2.147.000 voorgelegd aan de raad welke beschikbaar is gesteld.

Hierdoor kan in 2025 aangevangen worden met de uitvoering van de geplande maatregelen.

Beleidsplan Naam

Periode

MJOP gebouwen

N.v.t.

Vastgesteld in de raad 7-nov-2024

Planning vaststelling nieuw beleidsplan 2025

Uitgangspunten Elk half jaar wordt de MeerJaren Onderhoudsbegroting (MJOB) gemeentelijke gebouwen geactualiseerd, met de Accommodatie Plannen (AP) en het vastgoedbeleid als uitgangspunt, zodat planning en uitvoering in een lijn blijven en de kosten/budgetten actueel. Noodzakelijke wijzigingen zoals extra toevoeging aan het vastgoed door verduurzaming, of uitvoering van verbouwingen en/of renovaties, worden opgenomen en hierin verwerkt. In 2024 is het beheerplan gemeentelijke gebouwen opgesteld, in Q1 2025 wordt dit beheerplan formeel vastgesteld. De structurele verhoging van de jaarlijkse dotering aan de voorzieningen en het ophogen van het budget dagelijks onderhoud zijn reeds verwerkt en opgenomen in meerjarenbegroting 2025-2028, welke op 7 november 2024 door de raad is vastgesteld. Het nieuwe MJOB inclusief de geactualiseerde budgetten, zijn daardoor vanaf 1 januari 2025 reeds beschikbaar. Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen Financieel

2024

Dotatie voorziening

90.875

Besteding uit voorziening

128.875

Saldo voorziening per 31-12

909.197

In 2023 hebben we achterstanden opgelopen. Daarbij hadden we een overvol uitvoeringsprogramma in 2024. Hierdoor heeft de uitvoering van diverse maatregelen uit 2024 vertraging opgelopen. Deze opgelopen achterstanden betreffen met name “planmatige” activiteiten, die vervolg en afronding gaan krijgen in 2025. Onderhoudsbehoefte Op basis van de in 2024 uitgevoerde visuele conditiemetingen volgens de NEN 2767 methodiek, is de jaarlijks onderhoudsbehoefte bepaald. Deze resultaten geven aan waar onderhoud noodzakelijk is en is tevens bepaald wat er exact moet gebeuren om het gemeentelijk vastgoed op het wenselijke conditieniveau te houden.

Jaarstukken 2024

92

Achterstallig onderhoud Momenteel is sprake van verantwoord uitgesteld onderhoud, onder andere doordat geplande renovaties uitgesteld zijn vanwege herontwikkelingen en/of nieuwbouw.

Speeltoestellen Uitgangspunten Uitgangspunt is dat de speeltuinen voldoen aan de veiligheidseisen van het attractie- en speeltuinenbesluit. Elk jaar worden de speeltoestellen gecontroleerd door een externe partij en eventuele tekortkomingen worden hersteld. Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen In onderstaande tabel wordt het meerjarenbudget voor het onderhoud aan de speelvoorzieningen. Dit budget omvat onder andere onderhoud, inspectie kleine vervangen en schoonmaak van de speelvoorzieningen. Financieel

2024

Raming onderhoud speeltoestellen

47.044

Realisatie onderhoud speeltoestellen

28.963

Verschil

18.081

Achterstallig onderhoud Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Jaarstukken 2024

93

Financiering Inleiding De paragraaf financiering in de begroting en de jaarstukken is in het BBV en in de wet Fido verplicht gesteld. Financiering is de manier waarop wij de benodigde geldmiddelen aantrekken en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen beleggen. Dit gebeurt binnen de wettelijke kaders van het BBV en de wet Fido. Naast deze wetgeving geldt voor de gemeente een Treasurystatuut. Dit statuut bevat regels om de financieringsfunctie te sturen, beheersen en controleren. De bedragen in onderstaande tabellen moeten vermenigvuldigd worden met € 1.000,-. Door de afronding op duizendtallen kunnen er afrondingsverschillen ontstaan. Conform het nieuwe BBV moet deze paragraaf inzicht geven in de rentelasten en -baten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Toerekening aan de taakvelden is gedaan met de rentepercentages die hieronder zijn genoemd.

Interne- en externe ontwikkelingen De ECB heeft in 2024 in totaal vier verlagingen van de rente doorgevoerd nadat de inflatie in de gehele EU flink was afgezwakt. De EMU-tekortruimte voor gemeenten in 2024 is vastgesteld op -/-0,34 % BBP. De individuele EMU-referentiewaarde voor Son en Breugel is voor 2024 vastgesteld € 2.390.000. Dit betreft geen norm, maar een indicatie van het aandeel dat de gemeente in de gezamenlijke tekortnorm heeft. Omschrijving

2024

1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves

-809

2 Mutatie (im)materiële vaste activa

-9.104

3 Mutatie voorzieningen

149

4 Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)

-1.693

5 Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa

0

EMU-saldo

-11.457

De renteberekening voor activa mag conform BBV 25% afwijken op basis van begroting en werkelijkheid. De bouwgrondexploitaties wordt bij de jaarrekening op werkelijke basis toegerekend. Renteschema

Begroting

Realisatie

Bespaarde rente over voorziening verliesgevende complexen bouwgrond

2,00%

2,00%

Rente grondexploitatie

1,59%

1,95%

Rente activa

1,80%

1,30%

In onderstaand schema is het renteresultaat berekend volgens BBV:

Jaarstukken 2024

94

Renteschema

2024

De externe rentelasten over de lange financiering

599

De externe rentelasten over de korte financiering

289

De externe rentebaten

-32

Saldo rentelasten en rentebaten

856

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-16

De rentebaten van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-17

De rentelasten van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

11

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

-21

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

0 151

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 1+2+3)

987

De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

-932

Renteresultaat op het taakveld treasury (4+5)

54

Het genoemde renteresultaat komt terug op het taakveld treasury, maar is niet het enige resultaat op dat taakveld. Ook bijvoorbeeld ontvangen dividend wordt geraamd op het taakveld, maar maakt geen onderdeel uit van het renteschema.

Financieringsbehoefte Beleidsvoornemen financiering. Het beleid van 2024 is erop gericht om de financieringsbehoefte af te dekken met kortlopende financiering om flexibel te blijven in de ontwikkelingen van de financieringsbehoefte. We houden daarbij rekening met de kasgeldlimiet, die bepaalt dat de gemiddelde vlottende schuld over 3 maanden gezien, in beginsel niet boven de 8,5% van het begrotingstotaal mag uitkomen. Het renterisico wordt gereduceerd door op verschillende momenten leningen af te sluiten zodat sprake is van een 'gemiddelde' rente.

Liquiditeit In 2024 zijn de liquiditeitstekorten gefinancierd met kasgeldleningen. In mei hebben we de vrijvallende kasgeldlening van € 18 miljoen geherfinancierd in een langlopende lening van € 20 miljoen om te voorzien in de meerjarige financieringsbehoefte. Gekozen is voor € 20 miljoen om het renterisico te spreiden.

Renterisicobeheer De overheid heeft twee instrumenten bepaald voor het toetsen van het renterisico, namelijk: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet vormt de bovengrens waarmee een tijdelijk liquiditeitstekort gefinancierd kan en mag worden met een kortlopende geldlening (korter dan 1 jaar). Als het liquiditeitstekort een structureel karakter draagt moet een langlopende geldlening worden aangetrokken. Wanneer voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet wordt overschreden, moet de toezichthouder hiervan op de hoogte worden gesteld. Ook moeten we de kwartaalrapportage en een plan om binnen de kasgeldlimiet te blijven ter goedkeuring voorleggen aan de toezichthouder. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is in 2024 maximaal twee achtereenvolgende kalenderkwartalen overschreven hetgeen is toegestaan.

Jaarstukken 2024

95

Stap

Omschrijving

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

Bepalen toegestane kasgeldlimiet Omvang begrotingstotaal

50.057

50.057

50.057

50.057

Percentage regeling

8,50%

8,50%

8,50%

8,50%

4.255

4.255

4.255

4.255

Opgenomen gelden < 1 jaar

18.000

6.000

1.000

7.333

Schuld in rekening courant

0

289

12

0

Gestorte gelden door derden < 1 jaar

12

12

12

12

1 Toegestane kasgeldlimiet Vlottende korte schuld

Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld 2 Totaal vlottende korte schuld

0

0

0

0

18.012

6.301

1.024

7.345

Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant

3

8

5

6

3.518

1.253

2.080

1.783

Overige uitstaande gelden < 1 jaar

0

0

0

0

3.521

1.261

2.084

1.789

4 Totaal netto vlottende schuld (2-3)

14.491

5.041

-1.060

5.556

Ruimte(+)/Overschrijdingen(-) (1-4)

-10.236

-786

5.315

-1.301

3 Totaal vlottende middelen

Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een grens aan het te lopen renterisico op de vaste schuld. De risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet hoger mogen zijn dan 20% van het begrotingstotaal (zie tabel hieronder).

Stap

Omschrijving

Begroting

Begroting na wijziging

1 Renteherzieningen 2 Aflossingen 3 (1+2)

6 (4 x 5)

0

0

864

1.800

Renterisico

864

1.800

4 Begrotingstotaal

50.057

62.718

5 Percentage regeling

20%

20%

Renterisiconorm

10.011

12.544

9.147

10.744

7 Ruimte(+)/Overschrijdingen(-)

In 2024 is de renterisiconorm niet overschreden.

Leningenportefeuille Een belangrijk onderdeel van het financieringsbeleid vormt de omvang, flexibiliteit, gemiddelde looptijd en rentegevoeligheid van de leningenportefeuille. De leningenportefeuille van de gemeente ziet er als volgt uit:

Opgenomen langlopende leningen Leningverstrekker

Looptijd

Rente

Van

Oorspronkelijk

1-1-2024

31-12-2024

1.014

695

629

t/m

Prov. NB

2018

2033

1,13%

Prov. NB

2018

2033

1,18%

357

357

323

BNG

2024

2034

3,08%

20.000

0

19.000

BNG

2022

2042

1,72%

14.000

13.300

12.600

35.372

14.352

32.552

Totaal

Jaarstukken 2024

96

Bedrijfsvoering Inleiding De bedrijfsvoering heeft als doel het zo optimaal mogelijk ondersteunen en uitvoeren van de programma’s. In de praktijk moet dit tot uiting komen in het goed bedienen van de klanten van onze gemeente, interne en externe processen efficiënt te laten verlopen en zorgvuldige besluitvorming te garanderen. Concreet gaat het om een goede dienstverlening aan de inwoner, namelijk door: • een efficiënt werkende organisatie; • een zorgvuldig besluitvormingsproces; • een gestructureerde planning en beheersing van de beleidsuitvoering; • waar mogelijk op een verantwoorde manier benutten van ICT-mogelijkheden; • de beschikbaarheid van gemotiveerd en gekwalificeerd personeel.

Organisatie die we willen zijn Doorontwikkeling organisatie De doorontwikkeling van de organisatie onder de programmanaam Samen Werkt * wordt jaarlijks vertaald naar activiteiten op vier sporen: met elkaar (cultuur), slim geregeld (werkprocessen), goed georganiseerd (organisatie opzet), ieder zijn plek (formatie). In 2024 is veel aandacht besteed aan het optimaliseren van de dienstverlening. In dat kader zijn bijeenkomsten / workshops georganiseerd gericht op wat gaat goed, wat kan beter en wat kunnen wij daar zelf aan bijdragen (9+ ervaringen). Strategisch HRM – beleid In het (strategisch) HRM plan 2022 - 2026 zijn de onderdelen HRM-visie en -beleid uitgewerkt voor de vier Dommelvallei organisaties. In 2024 is de nieuwe gesprekscyclus geïmplementeerd waarbij de focus is verlegd naar principes als persoonlijke ontwikkeling, ontwikkeling van het werk (optimaal inzetten van talenten) en eigenaarschap. e-HRM De verdere doorontwikkeling van de digitale HR-service is een permanent proces. In het afgelopen jaar zijn verdere stappen gezet in de optimalisering van het e-HRM systeem waardoor HRgerelateerde managementinformatie op elk moment geautomatiseerd beschikbaar is (Management Self Service). Hybride werken Binnen de afzonderlijke teams heeft onderlinge afstemming plaatsgevonden over de aanwezigheid op kantoor.

De ervaringen met de invulling hiervan heeft geen aanleiding gegeven om daar nadere organisatiebrede afspraken over te maken.

Informatievoorziening In 2024 stelde het dagelijks bestuur van Dienst Dommelvallei een geactualiseerd informatieplan 20242027 vast. Kern van dit plan zijn 8 doelen die bijdrage aan een betere informatievoorziening en een andere benadering voor de projectenkalender. Ook introduceerde Dienst Dommelvallei portfoliomanagement. Met portfoliomanagement is de projectenlijst behorend bij het informatieplan nu dynamisch en wordt deze maandelijks behandeld in het IV-board. Voorheen was dit een statische lijst die alleen jaarlijks werd beoordeeld. Tussentijds kunnen er nieuwe, op basis van urgentie, projectkandidaten aan het portfolio worden toegevoegd. Aanleiding daarvoor kunnen onder andere checks zijn op het gebied van informatieveiligheid of digitale duurzaamheid.

Jaarstukken 2024

97

Het IV-board stelt de vier Dommelvallei-organisaties in staat om in gezamenlijkheid keuzes te maken om de meer fundamentele projecten met een gezamenlijk belang en maximaal toegevoegde waarde uit te voeren. Het IV-board is samengesteld uit managementleden van de vier Dommelvalleiorganisaties, prioriteert, start en bewaakt de projecten in een continu proces. Het invullen van randvoorwaarden en het toetsen van de haalbaarheid spelen daarbij een belangrijke rol. Het uitvoeren van een impactanalyse per project draagt hieraan bij.

Informatiebeveiliging en privacy In 2024 legden we een goede basis om medewerkers voor te bereiden op de toekomst. De jaarrapportage van de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en de Bestuursrapportage Digitale Weerbaarheid zijn vernieuwd. Beiden geven meer inzicht in de stand van zaken van de implementatie en borging van Privacy en Informatiebeveiliging binnen de gemeentelijke processen. We groeien met kleine stapjes als organisatie. Die groei staat wel onder druk. Punt van aandacht is of het tempo van de groei hoog genoeg is. De ontwikkelingen in de digitale wereld gaan namelijk snel, criminelen maken daar meer gebruik van en werken steeds “professioneler”. We stelden het Privacy Control Framework (PCF) op. Door het implementeren en borgen van het PCF kunnen we de privacy-naleving verbeteren en de betrokkenheid van het management versterken. Het PCF geeft een meting aan van de huidige status van de Algemene Verordening Gegevensbescherming – volwassenheid binnen de gemeente Son en Breugel. Verder voerden we een grote inhaalslag uit in het opstellen van gezamenlijke beleidsuitgangspunten op informatiebeveiliging en privacy thema’s. Zoals wat is nodig om veilig om te gaan met mobiele apparatuur en de toegang tot digitale informatie en privacybeleid. Hiermee is een goede basis gelegd voor de veilige inrichting van onze informatiesystemen en om te voldoen aan wet- en regelgeving.

Tabel datalekkenoverzicht Periode

2024

Aantal datalekken

5

Gemeld bij de AP

0

Betrokkenen geïnformeerd

1

Een melding bij de AP betekent niet ook automatisch een melding bij de betrokkenen en andersom. Of we een datalek melden bij de AP en/of betrokken is altijd een afweging en afhankelijk va het privacy risico voor de betrokkenen. De bovengenoemde datalekken zijn vrijwel in alle gevallen het gevolg van een incidentele menselijke fout. Meestal gaat het om een brief en/of mail die per abuis is verstuurd naar een verkeerder ontvanger. Vanuit het bewustwordingsprogramma nemen we medewerkers mee om datalekken te melden en lichten we hen voor hoe ze datalekken kunnen tegengaan. Denk hierbij bij het verzenden van een mail met gebruik veilig mailen via Zivver.

Beveiligingsincidentenoverzicht Periode

2024

Incidenten

2

Aantal meldingen

2

Het eerste incident had betrekking op een incident bij een glasvezelprovider waardoor het netwerk tijdelijk niet bereikbaar was. Het tweede incident betrof onterechte toegang tot het pand. Van bovenstaande incidentmeldingen is de impact nihil gebleken. Het aantal meldingen van verdachte mails in 2024 voor alle organisaties (78) is lager dan het aantal meldingen van vorig jaar (157). Deze meldingen zijn gedaan door alerte medewerkers en hebben niet geleid tot een daadwerkelijk incident.

Jaarstukken 2024

98

Rechtmatigheidsverantwoording Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. In de onderstaande tabel zijn de onrechtmatigheden opgenomen, voor zover deze de door de raad vastgestelde rapportagegrens van € 50.000,- overstijgen. Begrotingscriterium Overschrijding lasten programma’s

Onrechtmatigheid

Waarvan acceptabel

792.000

440.000

Uit de tabel in het onderdeel Begrotingsrechtmatigheid bij de Toelichting op het overzicht van baten en lasten in deze jaarrekening blijkt het totaal aan overschrijdingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Bij de jaarrekening 2023 zouden de acceptabele overschrijdingen de begrotingsonrechtmatigheid opheffen. Omdat tegenover de overschrijdingen extra baten staan was dat een acceptabele overschrijding geweest. Echter in oktober 2024 is de Kadernota Rechtmatigheid 2024 verschenen. Op grond van die nota, en dus in tegenstelling tot vorig jaar, heffen de acceptabele overschrijdingen de onrechtmatigheid niet meer op. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten)

43.000

Uit de toelichting in het onderdeel Begrotingsrechtmatigheid blijkt dat er geen overschrijdingen ten opzichte van de begroting na wijziging zijn. In de toekomst maken we een inschatting van de te verwachte lasten en betrekken die bij de tussentijdse rapportages. Dat geldt overigens voor alle relevante over- en onderschrijdingen. Totaal begrotingsonrechtmatigheden

835.000

Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden die acceptabel zijn op grond van de Financiële verordening gemeente Son en Breugel 2023

440.000

Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed

1.024.000

1. Beveiliging opvang Oekraïense vluchtelingen (€ 188.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Opdracht op het gebied van beveiliging opvanglocaties is niet Europees aanbesteed. Argument voor afwijking Het argument voor de afwijking is dwingende spoed. Echter is de opdracht meerdere keren verlengd en was er op die momenten geen sprake meer van dwingende spoed, waardoor er geen gebruik gemaakt kan worden van deze uitzondering. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is niet tussentijds (via tussentijdse rapportage) gecommuniceerd met de gemeenteraad. Actie Er is in 2024 een Europese aanbesteding doorlopen en een nieuwe raamovereenkomst gesloten 2. Opdracht voor gladheidsbestrijding (€ 107.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Opdracht op het gebied van gladheidsbestrijding is niet Europees aanbesteed. Argument voor afwijking De kosten zijn gestegen, waarmee de Europese drempel is overschreden. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is niet tussentijds (via tussentijdse rapportage) gecommuniceerd met de gemeenteraad Actie De overeenkomst loopt nog tot oktober 2026. Voor de opdracht daarna wordt een nieuwe aanbesteding doorlopen. 3.

Inhuur dienstverlening (€ 182.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Na verlenging(en) is de Europese drempel overschreden. Argument voor afwijking Partij was al bekend met de opdracht en de gemeente. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is via de 2e bestuursrapportage 2024 gecommuniceerd met de gemeenteraad. Actie Zodra het juridisch mogelijk is, wordt deze opdracht opnieuw Europese aanbesteden. 4. Inhuur derde (€ 105.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Opdracht op het gebied van inhuur externe medewerker is niet Europees aanbesteed. Argument voor afwijking

Jaarstukken 2024

99

Na verlenging(en) is de Europese drempel overschreden. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is via de 2e tussentijdse rapportage 2024 gecommuniceerd met de gemeenteraad. Actie Inhuur is gestopt. 5. Inhuur derde (€ 154.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Opdracht op het gebied van inhuur externe medewerker is niet Europees aanbesteed. Argument voor afwijking Na verlenging(en) is de Europese drempel overschreden. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is via de 2e tussentijdse rapportage 2024 gecommuniceerd met de gemeenteraad. Actie Inhuur is gestopt. 6. Inhuur ondersteuning (€ 130.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Opdracht op het gebied van inhuur derden is niet Europees aanbesteed. Argument voor afwijking Bestedingen zijn na verlenging(en) boven de Europese drempel gekomen. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is niet tussentijds (via tussentijdse rapportage) gecommuniceerd met de gemeenteraad Actie De inhuur is gestopt. 7. Inhuur ondersteuning (€ 87.000) Lasten uit inkoopcontracten die niet in lijn met de Europese aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen. Onrechtmatigheid Opdracht voor het opstellen van de nota kostenverhaal.

Argument voor afwijking De bestedingen zijn hoger dan verwacht en hebben daarmee de Europese drempel overschreden. Tussentijdse communicatie met de gemeenteraad Is niet tussentijds (via tussentijdse rapportage) gecommuniceerd met de gemeenteraad Actie De mogelijkheden om deze onrechtmatigheid op te heffen worden onderzocht. 8. Overig (< € 50.000 rapporteringstolerantie) - 3 aanbestedingsfouten (€ 71.000) Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium Geen bevindingen Totaal onrechtmatigheden Verantwoordingsgrens (artikel 8, lid 2 van de Financiële verordening gemeente Son en Breugel 2023)

0 1.859.000 604.000

Waarvan acceptabel

440.000

Waarvan niet acceptabel

1.419.000

Voorwaardencriterium

1.024.000

Begrotingscriterium

395.000

Wet financiering decentrale overheden Er zijn geen afwijkingen geconstateerd. Gids Proportionaliteit Tijdens de controle is geconstateerd dat de gids proportionaliteit niet altijd wordt nageleefd bij inkooptrajecten. Deze bevindingen worden teruggekoppeld om dit in de toekomst te voorkomen. Niet tijdig ontvangen eindverantwoordingen subsidies In de Algemene Subsidieverordening 2020 Gemeente Son en Breugel is in artikel 1.13 'Eindverantwoording' opgenomen dat de eindverantwoording tegelijk ingediend wordt met de aanvraag van een subsidie voor het volgende jaar. Van 14 organisaties is nog geen eindverantwoording 2023 ontvangen. Hierdoor is het nog niet mogelijk om de subsidiegelden te controleren en vast te stellen. Dit betreft een formele rechtmatigheidsfout.

Jaarstukken 2024

100