1. Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Algemene inleiding .................................................................................................................................. 4 Resultaatbestemming .......................................................................................................................... 6 Doorschuiven onttrekking reserves...................................................................................................... 7 Algemene toelichting en inleiding bij programma's ................................................................................. 8 Programma 1. Interne en externe dienstverlening .................................................................................. 9 Programma 2. Sociale leefomgeving .................................................................................................... 15 Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving .................................................................................... 26 Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling ......................................................................
37 Inhoudelijke rapportages ....................................................................................................................... 48 Maatschappelijk verantwoord inkopen .................................................................................................. 57 Paragrafen ............................................................................................................................................. 73 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 74 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 80 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 91 Financiering........................................................................................................................................ 97 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................. 100 Verbonden partijen ...........................................................................................................................
105 Inleiding ........................................................................................................................................ 105 Gemeenschappelijke regelingen .................................................................................................. 106 Vennootschappen en coöperaties ................................................................................................ 116 Stichtingen en verenigingen ......................................................................................................... 118 Grondbeleid...................................................................................................................................... 124 Wet open overheid ........................................................................................................................... 127 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................ 128 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 132 Balans ..............................................................................................................................................
133 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................ 135 Toelichting op de balans .................................................................................................................. 139 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ................................................................................... 147 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...................................................................... 149 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................... 151 Toelichting op het overzicht van baten en lasten............................................................................. 153 Vennootschapsbelasting .............................................................................................................. 153 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................ 153 Analyse overzicht van baten en lasten......................................................................................... 154 Overzicht onvoorzien....................................................................................................................
154 Overzicht van de incidentele baten en lasten .............................................................................. 155 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ........................... 156 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ............ 157 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................. 158 Overzicht van investeringen en projecten ........................................................................................ 159 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 165 Overzicht van reserves en voorzieningen .................................................................................... 165 Toelichting op de reserves ........................................................................................................... 167 Toelichting op de voorzieningen .................................................................................................. 173 Bijlage Single Information Single Audit (SISA) ................................................................................
175 Subsidie Bereikbaarheidsakkoord ................................................................................................... 192 Controleverklaring ............................................................................................................................ 193 Bijlage .............................................................................................................................................. 194 Subsidieoverzicht ............................................................................................................................. 194
3
Algemene inleiding Inleiding Voor u ligt de jaarrekening waarin we verantwoording afleggen over het gevoerde beleid en de financiële resultaten over 2023. Een jaar dat zich kenmerkte door onzekerheden. Wat deze betekenden voor onze financiële huishouding, konden we aan het begin van het jaar nog niet voorzien. Jaarrekeningresultaat De begroting 2023 is vastgesteld inclusief de eerste begrotingswijziging met een negatief saldo van € 216.047. In de loop van 2023 zijn een aantal begrotingswijzigingen doorgevoerd waardoor na de tweede bestuursrapportage het begrotingssaldo is opgelopen naar € 2.281.410 negatief. Tussen de 2e bestuursrapportage en het einde van 2023 is een voordeel gerealiseerd van € 2.215.808. Het uiteindelijke resultaat over 2023 is een nadeel van € 65.602. De opbouw van het jaarrekeningresultaat wijkt fors af ten opzichte van de vastgestelde meerjarenbegroting 2023-2026. Een analyse op hoofdlijnen is terug te vinden in de algemene inleiding en de uitgebreide analyse op taakveldniveau is opgenomen per programma. Onderstaande posten zijn de belangrijkste verschillen tussen de oorspronkelijke raming en de werkelijke realisatie.
• Algemene uitkering (€ 1.625.000) • Personeel (- € 1.200.000) • Sociaal domein (- € 2.000.000) • Oekraïne (€ 1.075.000) • Grondexploitaties (€ 650.000) Uit bovenstaande posten blijkt dat het verschil tussen de structurele uitgaven en inkomsten per saldo € 1.600.000 negatief is. Hier tegenover staan een aantal positieve incidentele baten. Hieronder volgt een toelichting op de resultaten in de periode tussen de 2e bestuusrapportage en 31 december 2023. Analyse jaarrekeningresultaat na 2e bestuursrapportage
Bedrag
1. Interne en externe dienstverlening Algemene uitkering
570.000
2. Sociale leefomgeving Wmo
100.000
Jeugd
-510.000
Opvang Oekraïnse vluchtelingen
1.100.000
3. Fysieke en veilige leefomgeving Openbaar groen
-95.000
4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Omgevingsvergunningen
145.000
Grondexploitatie
630.000
Anterieure overeenkomsten
65.000
Bestemmingsplannen
80.000
Overige verschillen Overige verschillen Totaal
130.808 2.215.808
Ambities De gevolgen van de oorlog in Oekraïne werkten in 2023 door in hogere energieprijzen en forse prijsstijgingen, onder andere van salarissen en materialen. Ondanks deze onzekerheden, hebben we afgelopen jaar verder gewerkt aan onze ambities. Zoals het verder optimaliseren van het (financiële) vangnet voor onze inwoners, de bouw van de nieuwe sporthal De Bongerd, de verdere verduurzaming van ons dorp en bedrijventerreinen en het werken aan een toekomstbestendig Ekkersrijt als economische toplocatie in Nederland.
4
Personeel Om de grote opgaven waar we als gemeente voor staan, te kunnen realiseren, is het noodzakelijk om het personeelsbestand kwantitatief en kwalitatief op orde te hebben. In 2023 zijn extra middelen ter beschikking gesteld om het personeelsbestand verder te versterken. Vanwege de overspannen arbeidsmarkt hadden we te maken met meer verloop. Ook was het moeilijker gekwalificeerd personeel te werven. Gelukkig hebben we voor een aantal functies nieuwe collega’s gevonden. Om de ambities te realiseren is er tijdelijk personeel ingehuurd. Medio 2023 zijn twee nieuwe managers gestart waarmee het managementteam invulling heeft kunnen geven aan de gewenste sturing en versterking van de strategische capaciteit binnen de organisatie.
5
Resultaatbestemming De voorstellen voor resultaatbestemming worden in onderstaande tabel weer gegeven: Voorstel resultaatbestemming
Bedrag
1. Interne en externe dienstverlening Groeipad centrumontwikkeling We stellen voor het niet gebruikte deel groeipad centrumontwikkeling toe te voegen aan de reserve centrumontwikkeling Son en Breugel. We geven hiermee uitvoering aan de nota reserves en voorzieningen 2022. Het geld blijft hierdoor beschikbaar voor initiatieven/ ontwikkelingen in de centra van de gemeente Son en Breugel.
62.320
Groeipad infrastructurele werken Voorgesteld wordt om het niet gebruikte deel groeipad infrastructurele werken te storten in de reserve infrastructurele werken. Hierdoor blijft het geld beschikbaar voor de toekomstige investeringen 2e aansluiting Ekkersrijt en verbetering bereikbaarheid regio.
91.366
Wet toekomst pensioenen In verband met de nieuwe Wet toekomst pensioenen (Wtp) gaan mogelijk de wethouderspensioenen over naar het ABP. Dit is nog onzeker en vergt nog nadere wetgeving. Als dit doorgaat zullen er andere rekenregels van toepassing zijn, waardoor verwacht wordt dat de voorziening wethouderspensioenen die wij nu hebben, ontoereikend is. De voorziening (APPA) is in 2023 met € 192.733,- verlaagd als gevolg van de gestegen rekenrente, die wij wettelijk moeten hanteren. Op basis van een voorlopige berekening stellen wij voor om de volledige vrijval te storten in de nieuw te vormen bestemmingsreserve Wet toekomst pensioenen. Bij overdracht van de pensioenen naar het ABP op een later moment biedt deze reserve dan dekking.
192.733
Resultaat na 2e bestuursrapportage Het voorstel is om het restant te storten in de reserve vrije bestedingsruimte conform nota reserves en voorzieningen.
1.216.059
2. Sociale leefomgeving Jeugdzorgplus Het budget is in 2023 niet uitgegeven omdat er geen cliënt binnen de jeugdzorgplus viel. Sinds januari 2024 is er een nieuwe cliënt binnen jeugdzorgplus waarvoor onvoldoende middelen zijn begroot.
15.000
3. Fysieke en veilige leefomgeving 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Resultaat grondexploitaties In verband met de tussentijdswinstneming van Sonniuspark is er een positief resultaat behaald voor de grondexploitaties. Het resultaat wordt wel gedempt in verband me de koststijgingen en de gestegen interne rente, waardoor de verliesvoorzieningen van zowel Herontwikkeling Breugel, Centrum Son en Akkerpad zijn opgehoogd. Er wordt voorgesteld om conform de nota reserves en voorzieningen 2022 het positieve resultaat van € 638.330 te storten in de algemene reserve grondexploitaties. Totaal
638.330
2.215.808
6
Doorschuiven onttrekking reserves Bij de jaarrekening maken we elk jaar inzichtelijk welke verschuivingen er zijn geweest in de onttrekkingen aan de reserves. Onderstaand overzicht geeft aan welke onttrekkingen of stortingen voor volgend jaar beschikbaar te stellen. Uitvoering van de werkzaamheden heeft niet of gedeeltelijk plaatsgevonden. Doorschuiven reserves
Bedrag
1. Interne en externe dienstverlening Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling is nog niet volledig afgerond en loopt door in 2024. Hierdoor stellen we voor om dit bedrag over te hevelen naar 2024.
109.663
Amendement extra opleiding raad en griffier De betreffende opleiding is uitgesteld tot na de besluitvorming over de invoering van een nieuw vergadermodel van de raad. De training ‘de raad als werkgever’ is voorzien in de eerste helft van 2024. Hierdoor stellen we voor om dit bedrag over te hevelen naar 2024.
10.000
2. Sociale leefomgeving Opstellen IHP Het budget ‘opstellen IHP’ is begroot voor het 1) opstellen van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP), 2) uitwerking van het IHP in een programma/draaiboek en de 3) verankering van het IHP in de nieuw op te stellen verordening voorzieningen huisvesting onderwijs. Onderdeel 1 is in 2023 afgerond. De bestuurlijke wandeling hiervan loopt nog door in 2024. En onderdelen 2 en 3 lopen ook nog door in 2024. Hierdoor stellen we voor het resterende bedrag over te hevelen.
12.819
3. Fysieke en veilige leefomgeving Beheerplan kunst in de ruimte In 2022 is er een eenmalig bedrag van € 42.519,- vrijgemaakt voor de uitvoering van het beheerplan kunst in de openbare ruimte. Dit bedrag was bestemd voor het uitvoeren van een 0-beurt voor alle beeldende kunstwerken. Voor het merendeel is dit werk in 2023 uitgevoerd. Er zijn echter nog bij enkele kunstwerken werkzaamheden nodig. We stellen daarom voor om het restant mee te nemen naar 2024 voor deze afronding.
16.773
Uitvoering groenbeleidsplan In 2023 is uitvoering gegeven aan het groenbeleidsplan in de vorm van en beheerplan. Dit wordt in begin 2024 afgerond. We stellen daarom voor om het restant mee te nemen naar 2024 voor deze afronding. Dit wordt gedekt uit de reserve uitvoering groenbeleidsplan.
16.244
Mobiliteitsvisie In 2023 heeft participatie met belanghebbenden plaatsgevonden en is de feitelijk totstandkoming van het stuk opgestart. Het stuk wordt begin 2024 afgerond en vastgesteld. We stellen daarom voor om het restant mee te nemen naar 2024 voor deze afronding.
66.850
Uitvoeringsplan verkeer In vervolg op de vaststelling van de visies Masterplan Ekkersrijt en Visie Science Park, hebben we in 2023 gedeeltelijk hier uitvoering aangegeven. We stellen voor het restant te bestemmen voor uitvoering in 2024 en verder.
31.412
Amendement verkeersveiligheid 217.369 Vooruitlopend op de vaststelling van het gemeentelijk mobiliteitsplan is € 250.000 ter beschikking gesteld voor maatregelen om de verkeersveiligheid te bevorderen. Hieruit is in 2023 ondermeer een campagne voor verkeersveiligheid rondom scholen opgezet. In 2024 worden verdere maatregelen uitgevoerd. Wij stellen voor om het restant te bestemmen voor uitvoering in 2024 en verder. 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet 175.447 Er wordt in het kader van onze Omgevingsvisie nog steeds gewerkt aan de diverse uitwerkingen van deelthema’s en deelgebieden. Dit zal in ieder geval nog in 2024 en in 2025 plaats vinden. Daarna dienen deze uitwerkingen nog te worden vertaald naar de volgende versie(s) van onze Omgevingsvisie. Naar verwachting gaat dat in 2024 en 2025 voor het eerst plaatsvinden. Daarna wordt dit een jaarlijks/tweejaarlijks cyclus proces. De werkzaamheden in het kader van ons Omgevingsplan lopen op schema. We staan op het punt om voor de volgende werkzaamheden de vervolgopdrachten te gaan verlenen. Verwacht wordt dat we in de 2e helft van 2025 een 1e ontwerpversie van ons Omgevingsplan afgerond hebben t.b.v. de vaststellingsprocedure. Dat houdt in dat het beschikbare budget zeker dient te worden doorgeschoven naar 2024 en 2025.
Bedrijfsvoering Ekkersrijt Middelen zijn nodig om werkzaamheden voortkomend uit het Masterplan Ekkersrijt en het nieuwe programma uit te voeren. Hierdoor stellen we voor om dit bedrag over te hevelen naar 2024.
36.000
Totaal
692.577
7
Algemene toelichting en inleiding bij programma's Algemene toelichting en inleiding bij programma's In de programmaverantwoording worden de toelichtingen per programma weergegeven. Ingegaan wordt op de drie “wat”-vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we ervoor gedaan? • Wat heeft het gekost? De afwijkingen > € 25.000,- tussen begroting na wijziging en realisatie 2023 worden per taakveld toegelicht bij het onderdeel “Wat heeft het gekost”. Uitgangspunt is het saldo van baten en lasten van het taakveld met uitzondering van de afwijkingen op de: • kapitaallasten; • directe salarislasten en overhead. De afwijkingen op die onderdelen worden niet per taakveld maar hieronder toegelicht. In programma 2 Sociale leefomgeving worden de afwijkingen op de taakvelden die betrekking hebben op zowel Wmo als op Jeugd in z’n totaliteit toegelicht. Alle programma's
Bedrag
Kapitaallasten
-11.000
Directe salarislasten en overhead Voor de salaris- en inhuurkosten vanuit GR Dienst Dommelvallei en het ambtelijk apparaat zijn deze kosten toegerekend aan de taakvelden. Dit verschil staat tegenover het verschil op het taakveld overhead in programma 1.
-248.000
Totaal
-259.000
8
Programma 1. Interne en externe dienstverlening Portefeuillehouder(s) Suzanne Otters-Bruijnen Jan Boersma Steven Grevink
Inleiding Dit programma gaat over de kwaliteit van onze in- en externe dienstverlening. De kwaliteit van onze dienstverlening uit zich in het gemak waarmee inwoners en ondernemers producten en diensten kunnen afnemen bij de gemeente en het gemak waarmee zij met de gemeente in contact kunnen komen. We hanteren daarbij het uitgangspunt dat de klant kiest op welke manier hij contact met de gemeente wil hebben. Dat kan via het online portaal zijn, via e-mail, website, telefoon, sociaal media, per brief, via een baliebezoek of in een persoonlijk gesprek. Alle kanalen zijn beschikbaar en dat houden we zo. De mogelijkheden van onze digitale dienstverlening nemen toe, mede dankzij de invoering van het zaakgericht werken. De digitale dienstverlening wordt transparanter, gaat sneller en de mogelijkheden om in contact te komen met de juiste persoon zijn toegenomen. We zien dan ook dat inwoners voor steeds meer producten en diensten gebruikmaken van de digitale weg. We kijken binnen dit programma niet alleen naar de dienstverlening zelf, maar ook naar de voorwaarden om kwalitatief goede dienstverlening te kunnen leveren.
Is de capaciteit van onze organisatie op orde en in hoeverre dragen de werkwijzen van het gemeentebestuur en de medewerkers bij aan de kwaliteit van de dienstverlening? Is het besluitvormingsproces bijvoorbeeld transparant en begrijpelijk en zijn inwoners voldoende betrokken en geraadpleegd? En, hoe kunnen wij optimaal gebruikmaken van de deskundigheid en kracht die onze Son en Breugelse samenleving herbergt? De doelstellingen binnen dit programma richten zich daarom niet alleen op de dienstverlening zelf, maar ook op de mate van participatie en de wijze van organisatie.
Wat wilden we bereiken? Thema
Doelstellingen
Dienstverlening 1. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten. 2. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen. 3. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn. Participatie
4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand. 5. Via de Jeugdgemeenteraad denken jongeren actief mee over het realiseren van plannen en leren zij hoe de lokale democratie werkt. 6. Inwoners, organisaties en ondernemers worden betrokken bij gemeentelijke plannen, en vinden onze beleids- en besluitvorming transparant en begrijpelijk.
Organisatie
7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde.
9
Relevante beleidsnota's Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Informatiebeleid Dommelvallei
2021-2025
3-jun-21
n.v.t.
Visie op Bestuurlijke Toekomst
onbepaalde tijd
18 juni 2015 en 2 november 2017
n.v.t.
Bestuursakkoord Samenwerken in, aan, voor, met 2022-2026 Son en Breugel
7-jul-22
n.v.t.
Beleidskader Integriteit 2015
onbepaalde tijd, vanaf maart 2015
26-mrt-15
n.v.t.
Persoonlijk en dichtbij
n.v.t.
12-jun-12
n.v.t.
Visie op dienstverlening
n.v.t.
Commissie AZ 14 januari n.v.t. 2015
Nota activering, waardering en afschrijving
n.v.t.
20-jun-13
n.v.t.
Nota reserves en voorzieningen
n.v.t.
17-feb-22
n.v.t.
Financiële verordening
n.v.t.
13-jul-23
n.v.t.
Treasurystatuut
n.v.t.
2014
n.v.t.
Nota risicomanagement en weerstandsvermogen n.v.t.
21-mrt-13
n.v.t.
Belastingverordeningen
nov-23
2024
Wat hebben we ervoor gedaan? Dienstverlening 1. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten. Toegankelijkheid website Onze website voldoet op dit moment gedeeltelijk aan de gestelde eisen van de wet digitale toegankelijkheid, WCAG 2.1, niveau AA. Het verbeteren van de toegankelijkheid is een continue proces waarbij we streven naar volledige toegankelijkheid. In 2023 keken we naar het toegankelijk maken van tabellen, zodat deze te lezen zijn met screenreaders en maakten we teksten korter en eenvoudiger zodat deze beter te begrijpen zijn. Ook proberen we, waar mogelijk, alternatieven te gebruiken voor pdf- bestanden. Daarnaast stelden we de gemeentelijke informatie ook voor Engelstalige bezoekers beschikbaar. We ontsloten de informatie via het portaal YoureEurope.eu. Hiermee voldeden we tijdig aan de Europese Single Digital Gateway verordening. In 2023 vereenvoudigden we op een deel van de website het taalgebruik naar B1 niveau. Dit proces loopt door in 2024. 24/7 toegankelijkheid In 2023 zetten we een nieuwe stap in richting van 24/7 toegankelijkheid. We maakten mogelijk dat inwoners een verlenging van een rijbewijs via de website kunnen aanvragen. Dit ging live op 1 januari 2024. Sociale media door KCC (Online team en Webcare team) Inwoners stellen vragen van diverse aard via sociale media.
In 2023 startten we een verkenning naar de mogelijke rol van het KCC bij het beantwoorden van vragen via sociale media. We brengen in 2024 de mogelijkheden verder in kaart.
10
2. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen. Virtuele Assistent en live chat We voegden in 2022 een nieuw kanaal toe aan onze dienstverlening: Virtuele Assistent "Gem". We bedienen hiermee digitaal vaardige inwoners die op elk gewenst tijdstip een vraag willen stellen. Gem beantwoordt een deel van de vragen die anders door een medewerker beantwoord worden. De evaluatie van deze pilot (een samenwerking met de VNG) verliep in 2023 positief en we namen de Virtuele assistent op in de bedrijfsvoering. Het onderzoek naar de live-chat-koppeling duurde langer dan verwacht en loopt nog door in 2024. Ontwerp-dienstverleningsconcept In 2023 bereidden we, gezamenlijk met medewerkers uit diverse domeinen binnen onze organisatie, de Dienst Dommelvallei en de gemeente Nuenen, een ontwerp- dienstverleningsconcept voor. Hiermee geven we antwoord op de vraag: 'Wat mag een inwoner van de gemeente verwachten'. Dit vormt een richtsnoer voor ons dienstverleningsniveau voor alle medewerkers en leidinggevenden. Het ontwerp vullen we in het 2e kwartaal van 2024 aan met suggesties uit de raad. Digitale inclusie We realiseerden in 2023 een samenwerking met het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in de bibliotheek.
Dit heeft een tweeledige werking: • Inwoners kunnen in de bibliotheek in het Dommelhuis geholpen worden met het digitaal aanvragen van onze producten. • Inwoners die bij onze balie komen met digitale overheidsvragen die niet bij de gemeente thuis horen, verwijzen wij door naar het IDO. 3. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn. Procesoptimalisatie We focusten ons in 2023 met het kwaliteitsprotocol op het verkorten van de wachttijden voor de inwoners aan de telefoon en balies. We stelden een dashboard met kengetallen samen. Hiermee krijgen we een beter inzicht in de kwaliteit van de dienstverlening. Dit dashboard namen we op in de lopende bedrijfsvoering en passen we waar gewenst in overleg aan. Daarnaast hebben we de volgende verbeterslagen doorgevoerd. We hebben: • het digitale aanvragen van rijbewijzen (DAR) mogelijk gemaakt; • het afhalen van producten zonder afspraak aan de receptie mogelijk gemaakt; • de werkplanning, dienstenrooster en openingstijden geoptimaliseerd. In 2024 leggen we de focus op het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid en het inregelen van de paspoortenpiek, Participatie 4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand.
Structureel aandacht voor participatie bij plannen en projecten In 2023 hebben we samen met de gemeenteraad en en medewerkers een deel van het proces doorlopen om te komen tot een participatieverordening en het gemeentelijk participatiebeleid. Daarnaast zijn we de wervingsprocedure gestart voor een beleidsadviseur inwonerbetrokkenheid. 5. Via de Jeugdgemeenteraad denken jongeren actief mee over het realiseren van plannen en leren zij hoe de lokale democratie werkt. Jeugdgemeenteraad Via de Jeugdgemeenteraad leren jongeren hoe de gemeentelijke democratie werkt en denken zij actief mee over het realiseren van plannen. Afgelopen jaar hebben de leden onder andere een autoloze schooldag georganiseerd, aandacht gevraagd voor internet veiligheid via project Hackshield en meegedacht over de realisatie van een pumptrack in het dorp.
11
Ook hebben de leden van de Jeugdgemeenteraad een actieve rol gehad bij het afscheid van burgemeester Hans Gaillard, de installatie van burgemeester Suzanne Otters-Bruijnen, de opening van Koningsdag, de herdenking op 4 mei en 17 september en de Oliebollenparty. De Jeugdgemeenteraad is op een uitstapje naar het Provinciehuis geweest. Daar hebben zij een klein deel van een Provinciale Statenvergadering bijgewoond vanaf de publieke tribune en kennis gemaakt met de provinciale politiek. Jongerenparticipatie Dit is meegenomen in programma 2. 6. Inwoners, organisaties en ondernemers worden betrokken bij gemeentelijke plannen, en vinden onze beleids- en besluitvorming transparant en begrijpelijk. Invoeren nieuwe vergaderstructuur raad De gemeenteraad heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een nieuwe vergaderstructuur gericht op meer overleg- en inspraakmogelijkheden met en voor inwoners in de aanloop naar besluitvorming. Dat heeft ertoe geleid dat de gemeenteraad in juli 2023 heeft besloten een tweewekelijkse Politieke Avond in te voeren op donderdagavond, met de mogelijkheid om voorstellen informerend, adviserend, beeldvormend, oordeelsvormend of besluitvormend te bespreken. In dit model is de rol van inwoners in de verschillende fasen duidelijk afgebakend. Organisatie 7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde.
Organisatieontwikkeling/onderzoek formatie Nadat eind 2022 het organisatieplan is vastgesteld, zijn we in 2023 verder gegaan met het op orde krijgen van de organisatie.
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning en control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen de taken met betrekking tot werk en inkomen en dienstverlening ondergebracht in Dienst Dommelvallei. In 2023 is besloten om de belastingheffing onder te brengen bij de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB).
12
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2023) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Primaire begroting 2023
Begroting na wijziging 2023
Realisatie 2023
Afwijking budget 2023
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 1
0
958
958
0
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
-415
0
2.216
2.216
0.1 Bestuur
1.722
1.896
1.787
-108
890
930
1.149
219
0.4 Overhead
6.781
8.764
8.584
-179
0.5 Treasury
72
-136
48
184
0.61 OZB woningen
98
98
154
57
0.62 OZB niet-woningen
27
27
41
14
0.64 Belastingen Overig
77
77
121
43
1.485
154
20
-134
4
25
25
-1
10.740
12.794
15.104
2.310
116
3.548
3.410
-138
0.2 Burgerzaken
0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) Totaal Lasten Baten 0.10 Mutaties reserves programma 1 0.1 Bestuur
0
0
195
195
0.2 Burgerzaken
207
207
240
33
0.4 Overhead
162
162
204
42
0.5 Treasury
128
151
147
-4
0.61 OZB woningen
2.588
2.645
2.659
14
0.62 OZB niet-woningen
2.344
2.572
2.540
-31
0.64 Belastingen Overig
10
10
14
5
26.521
27.574
28.146
573
150
0
0
0
Totaal Baten
32.226
36.869
37.557
688
Saldo (baten -/- lasten)
21.486
24.075
22.454
-1.622
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten
13
Analyse 1. Interne en externe dienstverlening
I/S
Bedrag
0.1 Bestuur
I
308.000
I
190.000
I
573.000
I
134.000
I
-138.000
I
-2.216.000
I
-155.000
I
-302.000
Het grootste voordeel is als gevolg van vrijval voorziening wethouderspensioenen. Dit houdt verband met gestegen wettelijke rekenrente. Een gespecialiseerd bureau berekent hoe hoog deze voorziening moet zijn (actuarieel). We stellen voor om dit voordeel via resultaatbestemming in een aparte reserve te storten, omdat een nieuwe wettelijke regeling in de toekomst waarschijnlijk meer geld gaat kosten. Zie hiervoor onderdeel resultaatbestemming voorin deze jaarstukken. 0.4 Overhead Voor de salaris- en inhuurkosten vanuit GR Dienst Dommelvallei en het ambtelijk apparaat zijn deze kosten toegerekend aan de taakvelden. Dit verschil staat tegenover het verschil op het taakveld overhead in programma 1. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Door het late verschijnen van de decembercirculaire is de begroting hier niet meer op aangepast. 0.8 Overige baten en lasten De groeipaden centrumontwikkeling Son en Breugel en infrastructurele werken zijn opgezet om toekomstige uitgaven te doen. Het voorstel is om de restantbedragen te storten in de daarvoor bedoelde reserves. 0.10 Mutaties reserves programma 1 Er zijn een aantal onttrekkingen in de reserves (nog) niet nodig gebleken.
Dit gaat met name om de volgende posten: - Organisatieontwikkeling - Amendement opleiding raad en griffier 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Voor een analayse van het jaarrekeningresultaat zie hiervoor de algemene inleiding. Kapitaallasten Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Directe salarislasten en overhead Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig
-16.000
Totaal
-1.622.000
14
Programma 2. Sociale leefomgeving Portefeuillehouder(s) Steven Grevink Jelle de Jong
Inleiding De sociale leefomgeving gaat over de gezondheid, het welbevinden en de ontwikkelmogelijkheden van onze inwoners. Goede voorzieningen voor inwoners en professionals zijn hiervoor belangrijk. Enerzijds bestaan voorzieningen uit ondersteuningsmogelijkheden voor individuele inwoners door hulp en (financiële) steun, anderzijds uit accommodaties, subsidies en bijeenkomsten/evenementen. Het programma heeft betrekking op alle inwoners als het gaat om preventie, gezonde leefstijl, ontwikkeling en ontmoeting. Het programma gaat daarnaast specifiek in op ondersteuning van kwetsbare inwoners en jeugdigen. Door een passend aanbod van culturele activiteiten kunnen onze inwoners zich ontwikkelen en ontplooien. Borging van het cultureel erfgoed en behoud van monumenten dragen daar ook aan bij.
Wat wilden we bereiken? Thema
Doelstellingen
Maatschappelijke participatie
1. We ondersteunen inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren. 2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt: klantgericht en op maat.
Ontmoeting
3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen. 4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting.
Jeugd en jongeren
5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. 6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. 7. Jeugdigen en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties.
Gezonde leefstijl
8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven.
Cultuur en erfgoed
9. Wij stimuleren het in stand houden van cultuur, cultureel erfgoed en monumenten.
Relevante beleidsnota's Naam
Periode
Nota Kunst- en Cultuurbeleid 2017
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
7-nov-17
n.v.t.
Beleidsplan voorschoolse voorzieningen en voor-en vroegschoolse educatie
vanaf 2020
4-jul-19
n.v.t.
Accommodatie plannen (AP) & vastgoedbeleid
2024-2028 Nog vast te stellen
2024
Visie Sport en bewegen
vanaf 2014
6-feb-14
n.v.t.
Cultureel Erfgoed gemeente Son en Breugel
2021 2030
Uitgangspunten Participatiebeleid
n.v.t.
Commissie BZ 2 september 2014
n.v.t.
Verordeningen participatiewet
n.v.t.
18-dec-14
2024
Lokaal gezondheidsbeleid
2021-2024 17-dec-20
2025
Visie wonen met zorg
n.v.t.
n.v.t.
Beleidskader Sociaal Domein 2023-2026
2023-2026 25 mei 2023
n.v.t.
Jeugdbeleid Son en Breugel: (op)groeien in een positief opvoedklimaat
n.v.t.
2024
IHP onderwijs 2012-2015
2012-2015 22-dec-2011
2024
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Son en Breugel 2015
vanaf 2015
2024
29-aug-13 9-mei-19
15
Wat hebben we ervoor gedaan? Maatschappelijke participatie 1. We ondersteunen inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren. Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding Met de inzet van Dienst Dommelvallei, WSD en Huis naar Werk (HnW), ondersteunden we inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij re-integratie, inburgering en waar nodig met inkomen. We zagen een toename van kwetsbare jongeren die aanspraak maken op ondersteuning vanuit de Participatiewet. Als onderdeel van het regionaal plan jeugdwerkloosheid realiseerden we de aansluiting op Jongeren in Beeld van het inlichtingenbureau. Hiermee kregen we meer zicht op kwetsbare jongeren van 23 tot 27 jaar, zonder startkwalificatie, werk, studie of uitkering. We vonden meer aansluiting bij deze doelgroep door onder andere de inzet van Kwikstart, het jongerenlabel van WSD. We stelden een nieuwe re-integratieverordening op, voortkomend uit het wetsvoorstel Breed Offensief. Inwoners en werkgevers krijgen daarmee meer zicht op de ondersteuningsmogelijkheden vanuit de Participatiewet zoals loonkostensubsidie, beschut werk en jobcoaching. We gaven vorm aan het projectplan ‘’Perspectief op meedoen’’. Voor de uitvoering stelden we een participatieconsulent aan (cluster werk en inkomen). We realiseerden dit met middelen uit het Europees Sociaal Fonds.
Inwoners met langdurige bijstand konden we hierdoor maximaal ondersteunen naar meedoen en werk. Door bestuurlijke en ambtelijke samenwerking binnen de regio (gemeenten Son en Breugel, Nuenen, Best en Oirschot) zetten we in op de doorontwikkeling van de netwerkorganisatie Huis naar Werk (HnW). Met inzet van regionale middelen biedt HnW ondersteuning bij werk, scholing en ontwikkeling. Voor onze inwoners is dit een extra instrument om duurzaam aan het werk te komen en te blijven. Nieuw was de organisatie van het Talentfestival door HnW, met als doel inwoners en ondernemers te verbinden. Gevolgen coronacrisis in goede banen leiden Tijdens de coronacrisis ondersteunden we ondernemers met overheidsregelingen zoals Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers). In 2023 schreven we deze Tozoondernemers aan voor de terugbetalingen van de bedrijfskredieten. We brachten hiermee het aantal openstaande vorderingen terug. Ook kwamen we met ondernemers betaalregelingen overeen of stuurden we een aanmaning. De afronding van Tozo duurt nog tot 2028. Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Son en Breugelse) samenleving De bestuurlijke besluitvorming hebben we in 2023 afgerond met de formele bekrachtiging van taken voor beleid, coördinatie en uitvoering van inburgering door Dienst Dommelvallei.
We begeleidden de vergunninghouder doeltreffend bij hun inburgering door het verbinden van de disciplines huisvesting, inburgering en werk. De omvang van de groep vergunninghouders onder de Wet Inburgering 2021 (Wi2021) nam toe. Voor deze nieuwkomers hebben we, onder andere in nauwe samenwerking met vluchtelingenwerk, lokaal ondersteunende dienstverlening ingezet gericht op taal en meedoen. We zijn tijdig gestart met de Brede Intake met als resultaat een inburgeringsaanbod op maat, vastgelegd in het Plan Inburgering en Participatie (PIP). Beschermd Wonen Aanvankelijk zou met ingang van 2023 Beschermd Wonen verder worden gedecentraliseerd. Omdat er niet tijdig duidelijkheid verschaft kon worden over een nieuw, objectief verdeelmodel en de invoering van het woonplaatsbeginsel, is de doordecentralisatie nu voorzien per 1 januari 2025. Wel zijn er begin 2022 de uitgangspunten geformuleerd die de basis vormen voor de, met name financiële, consequenties van het verdeelmodel en het woonplaatsbeginsel. Door het uitstel van de doordecentralisatie zijn in 2022 nieuwe bestuurlijke afspraken gemaakt over de uitvoering van Beschermd Wonen door de centrumgemeente Eindhoven voor de periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023.
16
Overige meerjarige thema's De meerjarige thema's dementie, mantelzorg en eenzaamheid hebben in 2022 door personele redenen niet de gewenste aandacht gehad. Wel is eind 2022 de mantelzorgmakelaar van start gegaan. Armoede In januari 2023 is het integraal beleidskader armoedebestrijding en schuldhulpverlening vastgesteld. In 2023 hebben we hier ook uitvoering aan gegeven. We zijn aangesloten bij het Volwassenfonds Sport. Volwassenen die leven rond het bestaansminimum kunnen met een bijdrage uit dit fonds lid worden van een sportvereniging. We hebben het Sociaal Noodfonds opgericht om inwoners die in een acute financiële noodsituatie (dreigen) te komen te helpen. De armoederegisseur heeft gewerkt aan het uitbreiden van het netwerk rondom organisaties die zich richten en/of in aanraking komen met mensen met weinig financiële middelen. We hebben gewerkt aan meer bekendheid van de armoederegisseur en schuldhulpverlening via korte voorlichtingsfilms. Deze hebben we verspreid via onze sociale media kanalen. Lokaal Sociaal Bemiddelaar In 2023 is de lokaal sociaal bemiddelaar aangesteld door de Raad. De Lokaal Sociaal Bemiddelaar heeft een aantal inwoners kunnen helpen. Schuldhulpverlening In 2023 zijn er personele wisselingen geweest bij de schuldhulpverleners.
De hulpverlening aan inwoners is doorgegaan, maar de personele wisselingen hebben eraan bijgedragen dat er minder intensieve uitvoering is gegeven aan vroegsignalering van schulden. De overeenkomst met Kredietbank Nederland liep af op 31 december 2023. We hebben er voor gekozen door te gaan met de samenwerking met Kredietbank Nederland. De overeenkomst wordt verlengd tegen dezelfde voorwaarden als de eerdere overeenkomst. 2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt; klantgericht en op maat. Doorontwikkeling CMD (Centrum voor Maatschappelijke Deelname) Op basis van het rapport van de rekenkamer over het functioneren van het CMD (opgeleverd in december 2022) hebben we het Plan van aanpak CMD Son en Breugel opgesteld. Dit plan hebben we in maart 2023 aan de raad gepresenteerd en de raad heeft het plan vastgesteld. Ongeveer 1 x per 3 tot 4 maanden praten we de raad aan hand van de procesplanning bij over de ontwikkelingen en verbeteringen binnen het CMD. Doorontwikkeling van het team Toegang CMD Het team Toegang CMD is versterkt en op een andere manier gaan werken. Hoogwaardige kennis en expertise zetten we steeds meer aan het begin van het proces in, zodat vroegtijdig de juiste zorg en ondersteuning kan worden ingezet. Lichte begeleidingsvragen op het gebied van Jeugd worden direct binnen het team Toegang opgepakt.
Binnen deze versterkte aanpak legt het team Toegang nu met inwoners met lichte begeleidingsvragen enkele vervolgafspraken vast. Steeds vaker kunnen inwoners met de verkregen adviezen uit de voeten en leiden deze vragen niet tot een indicatie voor specialistische zorg. Ontmoeting 3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen. Ontmoeting in de wijk In 2022 zijn we gestart met het actualiseren van het accommodatiebeleid. Dit heeft in 2023 vervolg gekregen o.a. door aanstelling van een kwartiermaker voor het opstellen van accommodatiebeleid en vervolgens door het creëren en invullen van een vaste formatieplek (fte) van een beleidsmedewerker accommodaties.
17
Het is belangrijk dat onze wijkaccommodaties toekomstbestendig zijn en voldoen aan de huidige eisen. De Boerderij is in het kader van Breugel Bruist gerenoveerd. Braecklant is ook toe aan renovatie of nieuwbouw. Er hebben verschillende gesprekken en onderzoeken plaatsgevonden om te komen tot een voorstel voor de nieuwbouw in combinatie met een kleinschalig gezondheidscentrum. Het huidige gebouw van het Vestzaktheater wordt nog enige tijd gebruikt voor een deel van de activiteiten die in sporthal De Bongerd plaatsvonden. We bouwen een nieuwe sporthal op de plek van De Bongerd. Sportaccommodaties In het najaar 2023 zijn we gestart met de werkzaamheden voor de nieuwe Bongerd. De oude Bongerd is gesloopt en de grondwerkzaamheden zijn gestart. Tot de ingebruikname van de nieuwe Bongerd kunnen de gebruikers terecht in de blaashal bij HTC, het voormalige Vestzaktheater en sporthal De Landing. Door de overvloedige regenval en een hoge grondwaterstand heeft sporthal De Landing te maken gehad met wateroverlast op de sportvloer. Eind 2023 zijn we gestart met waterkerende maatregelen (injecteren van een deel van de sportvloer / keerwanden) waardoor de overlast is afgewend. Om een structurele en tevens definitieve waterkerende oplossing te creëren, volgt er in 2024 nog een aanvullende (planmatige) actie.
We hebben subsidie verstrekt aan korfbalvereniging de Corridor voor de vervanging van de CV-ketel en de onderhoudskosten van het veld. Naar aanleiding van het onderzoek van Synarchis naar de aanwezige capaciteit en visie op een zwembadvoorziening in Son en Breugel, hebben we besloten de subsidie aan het zwembad Son in 2024 voor één jaar te continueren en een aanvullend onderzoek te verrichten, op basis van diverse scenario's, naar de toekomst van een zwembadvoorziening in Son en Breugel. 4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting. In 2023 waren er geen opgelegde coronamaatregelen meer van kracht in de strijd tegen het Covid-19 virus. Verenigingen en organisaties waren weer in staat om activiteiten of evenementen te organiseren. In 2023 werden er diverse creatieve en culturele activiteiten georganiseerd in Son en Breugel waar de ontmoeting voor en tussen jong en oud centraal stond. Een aantal initiatieven, veelal georganiseerd door vrijwilligers uit onze gemeenschap, hebben we ondersteund met een eenmalige ondersteuningssubsidie of met een financiële bijdrage in een andere vorm. Vernieuwende theatervoorstellingen en muziekuitvoeringen waaronder het Koningsconcert, maar ook het gevarieerde aanbod van het Winter Event hebben bijgedragen aan de (culturele) leefbaarheid in onze gemeente in 2023.
Daarnaast levert Stichting SonenBreugelVerbindt een grote bijdrage aan het ondersteunen van ontmoeting en het bevorderen van de sociale cohesie in Son en Breugel. De subsidieverordening hebben we in 2023 op een aantal praktische punten aangepast en is per 1 januari 2024 in werking getreden. Jeugd en jongeren 5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. Peuteropvang en VVE (Vroeg en Voorschoolse Educatie) Wij subsidiëren de peuteropvang voor ouders die geen gebruik kunnen maken van de kinderopvangtoeslag van het Rijk. In 2023 hebben 7 kinderen gebruik gemaakt van een gesubsidieerde peuterplek. Dit zijn minder kinderen dan het jaar ervoor. Een aantal van deze peuters is op advies van het consultatiebureau in 2023 doorgestroomd naar een VVE-kindplaats. In 2023 hebben 55 door het consultatiebureau geïndiceerde kinderen met een risico op onderwijsachterstand een VE-programma (Vroeg Educatie) gevolgd bij een kinderdagverblijf die voorschoolse educatie aanbiedt. Een klein aantal kinderen heeft op verzoek van de jeugdarts een passend aanbod gekregen. Het aantal doelgroepkinderen is in 2023 heel licht gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor.
18
In oktober 2023 zijn we aangesloten bij de VVE-monitor van 11 buurgemeenten uit Zuidoost-Brabant. Met deze monitor willen we inzicht krijgen in meerjarige ontwikkelingen in het bereik, de toeleiding, het aanbod, de doorgaande lijn, ouderbeleid/ouderbetrokkenheid en de resultaten van Voor- en Vroegschoolse Educatie. De resultaten van deze monitor zijn bekend in 2024 en worden samen met de kinderopvangorganisaties en het onderwijs besproken en waar nodig verbeterd. 6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. Onderwijshuisvesting Het aantal kinderen stijgt in de wijken rondom basisschool De Ruimte en De Bloktempel. In november 2021 heeft de Raad besloten om krediet beschikbaar te stellen voor een uitbreiding op de locatie van basisschool De Bloktempel (schoolbestuur SKPO) incl. kinderopvang én een uitbreiding op de locatie van basisschool De Ruimte (schoolbestuur Platoo), incl. kinderopvang. De werkzaamheden voor de realisatie van de uitbreiding bij De Ruimte zijn in 2023 gestart. We verwachten dat de werkzaamheden voor de uitbreiding bij De Bloktempel in het 3e kwartaal van 2024 starten. In september 2020 heeft de raad besloten dat basisscholen De Regenboog en De Krommen Hoek één nieuw schoolgebouw krijgen op de locatie van De Krommen Hoek (Doormanlaan). In 2022 is gestart met de bouw van de nieuwe school.
De bouw liep door in 2023. Na de carnavalsvakantie van 2024 zijn de lessen in het nieuwe gebouw van de nieuwe basisschool Buitenstebinnen gestart. Integraal HuisvestingsPlan Begin 2023 zijn we gestart met het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor een termijn van 4 jaren (2024-2028). Dit is een intensief proces geweest met schoolbesturen, scholen en de kinderopvang. We hebben gekeken naar de huidige staat van de gebouwen wat betreft kwaliteit en capaciteit. Vervolgens hebben we per school scenario's opgesteld voor de toekomst met daarbij een financiële doorberekening. Het IHP is in maart 2024 vastgesteld. Leerlingenvervoer Op grond van de Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer bekostigen wij vervoer naar reguliere naschoolse opvang binnen Son en Breugel. Enkele ouders maken hier gebruik van. De dienstverlening vanuit de gecontracteerde vervoerder voor het Leerlingenvervoer blijft een aandachtspunt. Samen met Bizob en met de klankbordgroep Leerlingenvervoer worden continu gesprekken gevoerd om de dienstverlening van de vervoerder te verbeteren.
7. Jeugd en jongeren en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties Laagdrempelige (opvoed)ondersteuning Sinds 2022 hebben we extra ingezet op onderlinge samenwerking tussen jeugdprofessionals en het zichtbaar maken van het lokale, preventieve ondersteuningsaanbod. Ook besteedden we in 2023 extra aandacht aan het bereiken van ouders, gezien hun belangrijke rol in het opgroeien van de jeugd. In 2023 hebben we gezorgd voor structurele borging van de praktijkondersteuner GGZ Jeugd (POH Jeugd) bij de huisartsen. De POH Jeugd heeft een belangrijke rol in triage en ouders konden makkelijk en snel ondersteuning krijgen. Hierdoor was verwijzing naar een specialistisch zorgaanbod niet altijd nodig. De inzet van de POH Jeugd zorgt voor een verlichting van de werkdruk bij het CMD. Jongerenwerk Het jongerenwerk heeft in 2023 extra aandacht gehad voor eenzaamheid onder jongeren. Daarnaast hebben jongerenwerkers een brugfunctie binnen het CMD. Dat betekent dat zij jongeren ondersteunen ter overbrugging naar gespecialiseerd zorgaanbod bij wachtlijsten. Er is een ontwikkeling gaande dat de jongerenwerkers merken dat zij steeds vaker complexe en individuele problematiek tegenkomen binnen hun werkveld. Zij proberen hier zo goed mogelijk in te handelen in overleg met de gemeente.
19
Inkoop van jeugdzorg In 2023 hebben we producten doorontwikkeld zodat deze beter passend bij de jeugdigen en de zorgaanbieders. Binnen regionaal verband zijn er analyses gedaan om fenomenen zoals stijging van het aantal jeugdigen bij bepaalde producten te verklaren. Daarnaast hebben we met 21 gemeenten ervoor gezorgd dat een van de grootste zorgaanbieders in de regio financieel ondersteund werd waardoor de zorg gecontinueerd kon worden. In het jaarverslag van de regio Een 10 voor de Jeugd zijn alle ontwikkelingen van 2023 te lezen. Gezonde leefstijl 8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven. Sportakkoord In samenspraak met de Sportraad hebben we in 2023 het Lokaal Sportakkoord herzien. Voor de uitvoering daarvan hebben we extra rijksmiddelen ontvangen. In 2023 hebben we aan de LEVgroep een aanvullende subsidie beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord. GROZzerdam/DE STAP naar gezonder De projecten die in 2022 opgestart zijn, waaronder de zelfhulpmodules, inloopgroepen en workshops positieve gezondheid, het project buurtondersteuners, de digidokters, de morgen-gezond-weer-opkaart, welzijn op recept en het project met VR brillen, zijn ook in 2023 gecontinueerd.
Daarnaast hebben we, in samenspraak met onder andere woningcorporatie 'thuis, uitvoering gegeven aan Samen Slim Ouder Worden, gericht op de veiligheid in en rond de woning. Dit gebeurde met name door het toepassen van technologische voorzieningen (sensoren) en het opstellen van een persoonlijk veiligheidsplan. Hiervoor hebben we alle zelfstandig wonende 65+-ers aangeschreven. Eind 2023 is, als vervolg op de eerder gehouden Woon/Wmo beurs, de DE STAP naar gezonder beurs georganiseerd met een sterke nadruk op preventie. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In 2023 zijn gemeenten begonnen met de uitvoering van het GALA. Het doel van dit akkoord is een gezonde generatie in 2040. We ontvangen middelen van het Rijk om op bepaalde onderdelen een impuls te geven aan de gezondheid van inwoners. Zo zijn we aan de slag gegaan met mentale gezondheid, Kansrijke Start en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Ook het Sportakkoord II maakt sinds 2023 onderdeel uit van het GALA . Het Integraal Zorgakkoord (IZA, 2023) speelt een belangrijke rol binnen het GALA en de DE STAP naar gezonder. Deze twee akkoorden in samenhang oppakken is noodzakelijk om de doelstelling te halen. Samenwerking zorgverzekeraars De samenwerking met zorgverzekeraars is sinds 2022 formeel geborgd via het Integraal Zorgakkoord. Het IZA is aangegaan door de gezondheidssector, de gemeenten (VNG) en het Rijk.
Het IZA is gericht om de zorg voor alle Nederlanders toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden. Hiervoor is een werkagenda opgesteld die zich richt op brede preventie, domein overstijgende samenwerking, gegevensuitwisseling en versterking van de arbeidsmarkt. Hiervoor is een regionale indeling gemaakt waarbij de gemeente Eindhoven voor in totaal 15 gemeenten (Regio Eindhoven- De Kempen) als coördinerend gemeente fungeert. Voor de uitvoering van het IZA in onze regio is medio 2023 een Regiobeeld en eind 2023 een Regioplan opgesteld. Op basis van het Regioplan heeft Eindhoven eind 2023 een specifieke uitkering (SPUK ) aangevraagd voor de periode 2023-2026. Gezondheidsbeleid Uitvoering van het gezondheidsbeleid is grotendeels geborgd via DE STAP naar gezonder. Voor 2023 is een aanvraag gedaan voor een SPUK het Nationaal Preventie Akkoord. Omdat er geen specifieke invulling is gegeven aan de preventie-doelstellingen gericht op overgewicht, alcohol en roken zijn de SPUK-middelen niet besteed en dienen we deze terugbetaald te worden.
20
Cultuur en erfgoed 9. Wij stimuleren de mogelijkheden voor inwoners om zich cultureel te ontwikkelen en te ontplooien en wij houden cultureel erfgoed en monumenten in stand. De Cultuur Loper Samen met de intermediair van de bibliotheek is er met de scholen ook in 2023 gewerkt aan de curriculums, kennisbevordering van leerkrachten en zijn verschillende activiteiten uitgevoerd die passen bij kunst en cultuur. Culturele vernieuwing In lijn met de cultuurnota (2017) creëerden we ruimte voor culturele vernieuwing. Hiermee speelden we in op nieuwe behoeftes. Met name culturele initiatieven voor jongeren (12-25 jaar) waren een aandachtspunt. Om nieuwe initiatieven en projecten te faciliteren verwezen wij initiatiefnemers actief naar onze (eenmalige) projectsubsidie. Daarbij was het mogelijk om deze subsidie ook in te zetten als cofinanciering, zodat aanvullende fondsen geworven konden worden. Het Vestzaktheater in Het Dommelhuis is een belangrijk cultureel ontmoetingspunt. Het Vestzaktheater ontwikkelde ook in 2023 een samenhangend cultureel programma op het gebied van muziek, theater/toneel, dans en literatuur. Een aantal culturele initiatieven hebben een eenmalige ondersteuningssubsidie van ons ontvangen om hun voorstelling financieel mogelijk te maken. Muziekonderwijs In 2023 hebben we een kleine wijziging doorgevoerd in de subsidieregeling muziekonderwijs.
In de nieuwe regeling is het mogelijk om na afloop van het volgen van een korte oriëntatie cursus van verschillende muziekinstrumenten ook subsidie te ontvangen voor een vervolgcursus voor het instrument naar keuze. Er is geen verschil meer tussen het maximale subsidiebedrag voor muziekonderwijs op individuele basis en/of groepsverband. Het bestaande budget was toereikend voor de nieuwe regeling. Bibliotheekwerk en laaggeletterdheid De Bibliotheek is de primaire ketenpartner in het sociaal-cultureel domein voor de versterking van educatie. In samenwerking met het Taalhuis, LEVgroep en Taalkracht is er voor 2023 een jaarplan met activiteiten opgesteld waaraan uitvoering is gegeven. De contacten met professionals binnen het netwerk zijn gecontinueerd en verstevigd. Dit geldt met name voor het basisonderwijs en inmiddels ook voor de sectoren zorg en welzijn. In 2023 bestond Taalhuis Son en Breugel vijf jaar. Dit is gevierd met een feestelijke bijeenkomst. Monumenten In 2023 hebben we met medewerking van de erfgoedvereniging, buurtvereniging Kanaalstraat en ondernemers een start gemaakt met een programma voor de open monumentendagen rondom het aanbrengen van de monumentenschildjes op het opengestelde diepvrieshuisje en het gemeentehuis. De monumentencommissie heeft in 2023 4 panden aangewezen als gemeentelijk monument.
Daarnaast hebben we de lijst met potentiële monumenten geactualiseerd. Er zijn hiervoor redengevende omschrijvingen gemaakt of die zijn in voorbereiding. In 2023 zijn gesprekken opgestart met eigenaren van deze potentiële monumenten over een mogelijke aanwijzing. Adviescommissie omgevingskwaliteit In 2023 is de voorbereiding van start gegaan voor de instelling van de nieuwe adviescommissie omgevingskwaliteit onder de omgevingswet. De verordening is door de raad vastgesteld. Medewerker erfgoed In 2023 zijn we gestart met het structureel vormgeven van de nieuwe functie medewerker erfgoed. In 2023 werd een medewerker erfgoed/secretaris van de monumentencommissie hiervoor nog ingehuurd via de ODZOB.
21
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei • Dienst Dommelvallei voert voor de gemeente de sociale dienstactiviteiten (Participatiewet, Bijzondere bijstand, gemeentelijk sociaal fonds (gsf)) vanuit het CMD uit. Ook wordt beleidsmatig op dit taakveld de gemeente geadviseerd. • Daarnaast ondersteunt Dienst Dommelvallei de CMD-dienstverlening in het Sociaal Domein richting inwoners (waaronder de hele administratieve ondersteuning en applicatie-inrichting). • Dienst Dommelvallei zet samen met CMD partners (zoals WSD) zelf ontwikkelde methoden en aanpakken in naar werk en activering. Gemeenschappelijke regeling WSD De WSD is ons sociaal ontwikkelbedrijf en voert de werkgeversverplichtingen uit van de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Daarnaast begeleidt de WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk en fungeren daarmee als sociaal ontwikkelbedrijf. Voor nieuwkomers met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, voeren zij de Zelfredzaamheidsroute voor inburgeren uit. Voor de gemeente Son en Breugel is een Lokaal Plan opgesteld op basis van het koersdocument "Gezamenlijke doorontwikkelen". Het Lokaal Plan omvat deelprojecten waaronder de werkdiagnose AanZet en Kansen, de aanpak voor inwoners die langdurig afhankelijk zijn van bijstand.
De deelprojecten bieden de mogelijkheid om gezamenlijk optimale dienstverlening te ontwikkelen. Met de Kenniskompanie als kennis- en expertisecentrum bundelen de samenwerkende gemeenten kennis en ervaring voor het ondersteunen van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost voert voor ons de (verplichte) taken van de Wet publieke gezondheid uit. Daarnaast ondersteunt ze de gemeente bij de invulling van ons (gezondheids)beleid, bijvoorbeeld via de vierjaarlijkse Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV). In 2020 heeft de GGD deze voor het laatst vernieuwd. Deze documenten zijn voor de komende jaren mede de basis voor nieuw beleid alsook voor input voor de omgevingsvisie. 10voordejeugd Regionale inkoopsamenwerking voor de inkoop van specialistische jeugdhulp, bestaande uit gemeente Helmond, Peelgemeenten (Deurne, Asten, Someren, Laarbeek, Gemert-Bakel), Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel, Waalre) en gemeente Veldhoven.
22
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2023) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving