1. Analyse integraal veiligheidsbeleid 2019-2022
Tekst van het document
9
Rapportage Risicoperceptie van inwoners van regio Zuidoost-Brabant, mei 2021, Markteffect in opdracht van VRBZO
18
2.5.
Integriteit en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat een aantal verschijnselen die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid bedreigen.
2.5.1.
Polarisatie en radicalisering
Bij dit thema gaat het om ideologische groepen/stromingen en/of personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van burgers. Groepen of individuen kunnen zelfs een bedreiging (gaan) vormen voor de veiligheid. Er kan sprake zijn van dreigend geweld. Deze groepen vergroten de polarisatie in de samenleving, en zetten daarmee het sociaal weefsel onder druk. Stromingen die op die manier kunnen radicaliseren, zijn bijvoorbeeld: rechts-extremisme, islamisme/jihadisme, dierenrechtenradicalisme, asielrechtenradicalisme, linkextremisme. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Discriminatie Terreurdaden/-dreiging Percentage ‘tevreden over bevolkingssamenstelling’ Percentage ‘heeft zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd gevoeld’ Cijfer ‘persoonlijke weerbaarheid’
Bron Politie Politie Veiligheidsmonitor
2017
2019 0 0
2020 0 0
-
2021 0 0 80%
Veiligheidsmonitor
-
6%
Veiligheidsmonitor
-
6,5
2022 0 0
Huidige veiligheidsproblematiek Corona heeft gezorgd voor toegenomen spanningen in de maatschappij. Mensen zijn soms lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. In Son en Breugel is 80% van de inwoners tevreden over de bevolkingssamenstelling. Mensen gaan fijn met elkaar om en 85% van de inwoners durft zijn/haar huissleutel bij de buren af te geven bij langere afwezigheid. 6% van de inwoners heeft zich in de afgelopen twaalf maanden gediscrimineerd gevoelt. De drie meest genoemde gronden in Son en Breugel zijn: ras, handicap of ziekte en geslacht. De weerbaarheid van inwoners van Son en Breugel komt met name tot uiting doordat driekwart van de inwoners vindt dat zij goed grenzen duidelijk kunnen maken en doordat ze zichzelf niet snel angstig voelen. In de regio Oost-Brabant is een (bestuurlijke) Programmaraad Radicalisering opgericht. Vanuit deze programmaraad worden o.a. aanbevelingen aan gemeenten gedaan (leidraad, meldstructuur, preventieve aanpak, richten op kwetsbare risicojongeren). Binnen het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost werken verschillende partijen samen om radicalisering tegen te gaan en waar nodig de betrokkene(n) hulp te bieden. Voor deze samenwerking is het convenant “Persoonsgerichte aanpak voorkoming radicalisering en extremisme” afgesloten.
Zo is er een Weegtafel radicalisering/jihadisme die ondersteuning biedt en advies en expertise geeft bij weging/duiding van radicaliseringsignalen voor alle gemeenten in Oost-Brabant. Het Zorg- en Veiligheidshuis faciliteert de Weegtafel door het beschikbaar stellen van overlegruimte, managementondersteuning en expertise. Jaarlijks worden er trainingen aangeboden vanuit het ROR (Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering). Diverse medewerkers hebben deze trainingen gevolgd. (social)media is belangrijk in tijden van crisis, maar heeft meer dan ooit geleid tot de verspreiding van ‘fake news’. De oorlog in Oekraïne heeft ook gezorgd voor veel maatschappelijke spanningen. Oorlog in Europa komt opeens dichtbij.
19
Aandachtspunten We hebben weinig zicht op radicalisering binnen de gemeente. Binnen Dommelstroom wordt gekeken of we hier gezamenlijk meer zicht op kunnen krijgen middels onderzoek. Er is landelijk een toenemende dreiging vanuit het rechts extremisme. In Son en Breugel hebben we hier echter nog geen signalen van. Er is landelijk, maar ook regionaal, sprake van een steeds meer polariserende samenleving. Ondanks dat we in Son en Breugel geen directe signalen hebben is het wel goed om hier alert op te zijn. Er is een maatschappelijke opgave met betrekking tot vluchtelingen uit oorlogsgebieden (Oekraïne). Hier kan mogelijk maatschappelijke onrust bij komen kijken.
2.5.2.
Georganiseerde / ondermijnende criminaliteit
Bij dit thema gaat het om vormen van georganiseerde criminaliteit die zich manifesteren in gemeenten/ op het gemeentelijk grondgebied, met mogelijk een bedreigende uitstraling naar de (woon)omgeving. Denk aan druggerelateerde criminaliteit, mensenhandel, witwassen en vastgoedfraude, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s). Mogelijk dat de fenomenen zich concentreren op bepaalde locaties zoals recreatieparken, bedrijventerreinen, buitengebied, waarbij deze locaties aangewezen kunnen zijn als zgn. handhavingsknelpunten. Er kan in verschillende opzichten sprake zijn van verbindingen/wisselwerking met de lokale samenleving. De betreffende groepen/personen maken wellicht in bepaalde mate gebruik (misbruik) van gemeentelijke voorzieningen (uitkeringen, zorg en PGB’s) en beschikkingen (vergunningen, subsidies en aanbestedingen). Sprake kan zijn van verweving van onder- en bovenwereld. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Drugshandel Wapenhandel Fraude Aantal drugsdumpingen Aantal BIBOB-toetsen Aantal adviesaanvragen Landelijk Bureau BIBOB Aantal geweigerde beschikkingen agv BIBOB Aantal waarschuwingen drugs woningen of lokaal 13b Opiumwet (Damoclesbeleid) Aantal sluitingen softdrugs woningen of lokaal 13b Opiumwet (Damoclesbeleid)
Bron Politie Politie Politie Gemeente Gemeente Gemeente
2019 6 1 81 6 3 0
2020 11 7 124 6 10 0
2021 22 7 125 6 6 0
2022 2 1 31 6 2 0
Gemeente Gemeente
0 1
0 1
0 0
0 0
Gemeente
0
1
4
2
Huidige veiligheidsproblematiek Op landelijk en regionaal niveau is de aanpak van ondermijning geprioriteerd. Ook op lokaal niveau is aandacht nodig. In 2022 is er een nieuw actieplan ondermijning vastgesteld, waar momenteel uitvoering aan wordt gegeven. Hierin wordt aandacht besteed aan de volgende thema’s: bewustwording en organisatieontwikkeling, informatiepositie, beleid & handhaving, integere & veilige werkomgeving en communicatie. We werken samen met ketenpartners in de strijd tegen ondermijning. Samen met de partners (o.a. politie, OM, Belastingdienst en FIOD) zijn er diverse casussen onder het convenant van het Regionaal Expertise en Informatie Centrum (RIEC) ‘opgewerkt’. Er is een Ketenregisseur Mensenhandel binnen de regio. Het Signalerings- en Interventie Overleg Mensenhandel (SIOM) fungeert als een regionaal casusoverleg op het gebied van mensenhandel. Dit betekent dat iedere gemeente signalen van mensenhandel bij het SIOM kan inbrengen. Het SIOM staat in verbinding met het Actiecentrum ondermijning. Het lokale knooppunt ondermijning komt vier keer per jaar bij elkaar. Hier sluiten diverse collega’s bij aan: o.a. buitendienst, boa’s, publieksbalie, werk & inkomen, economie. In het overleg bespreken we signalen vanuit de hele organisatie. Corona en wisselingen in personeel hebben ervoor gezorgd dat dit overleg opnieuw onder de aandacht moet worden gebracht.
20
-
-
-
-
Vier keer per jaar wordt er een actieweek ondermijning georganiseerd. Het streven is om bij zoveel mogelijk actieweken aan te sluiten. In de afgelopen jaren hebben we o.a. actieweken gedraaid op de thema’s: leegstaande panden, buitengebied, mensenhandel, etc. Binnen Dommelstroom is er een privacy protocol vastgesteld. Dit zorgt voor duidelijkheid over de uitwisseling van gegevens – binnen de wettelijke grondslag – tussen deelnemers aan overleggen. In 2020 zijn we gestart met het Dommelstroom Interventie Team (DIT). Het streven is om het aantal controles te intensiveren en de zichtbaarheid te vergroten. Alle geconstateerde bestuurlijke overtredingen krijgen een opvolging. In 2022 heeft een evaluatie plaats gevonden. Streven is om in de toekomst meer thematisch te gaan werken. In 2021 zijn we aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA). Er zijn diverse meldingen binnen gekomen die opgepakt zijn samen met de politie. In 2021 is er een zelfscan verhogen Informatiepositie uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat Son en Breugel nog stappen moet zetten om op een acceptabel niveau te komen vergeleken met de gemeenten Nuenen en Geldrop-Mierlo. Door deel te nemen aan een samenwerkingsoverleg proberen we deze stappen te zetten. Ook de Dienst Dommelvallei is hierbij aangehaakt.
Er zijn BIBOB-beleidsregels vastgesteld voor: omgevingsvergunning bouwactiviteit, horeca, vastgoedtransacties, aanbestedingen en subsidies. Er zijn ook trainingen gevolgd om kennis en vaardigheden weer op peil te brengen.
Aandachtspunten Voor 2023-2024 wordt een nieuw actieplan ondermijning vastgesteld. Verstevigen bestuurlijke en maatschappelijke awareness en weerbaarheid Het verder vormgeven en versterken van het lokale knooppunt ondermijning. Het implementeren van het exploitatiestelsel in de horeca zodat er bij het verstrekken van een vergunning een BIBOB-toets kan worden gedaan. Het vaststellen en implementeren van het privacy protocol. Steeds vaker datagedreven werken, zoals bij de pilot met leegstaande panden. Het bevorderen van de actiegerichtheid in het kader van ondermijning. Er is een groeiend belang van de cybercomponent bij ondermijnende criminaliteit. Denk aan bijvoorbeeld aan het betalen in bitcoin. Cryptocurrency is moeilijk traceerbaar.
2.5.3.
Weerbare overheid / weerbaar bestuur
Werknemers met een publieke taak worden regelmatig geconfronteerd met agressie en geweld bij het uitoefenen van hun taak. Denk aan verpleegkundigen, politiemensen, gemeentelijke handhavers, leraren, medewerkers van gemeenteloketten. Maar ook politieke ambtsdragers zoals raadsleden, burgemeesters en wethouders. De maatschappelijke omgeving kan zich intimiderend, bedreigend, soms letterlijk gewelddadig opstellen. Dit is onacceptabel, om meerdere redenen. Het functioneren van de man of vrouw zelf wordt erdoor beïnvloed. De uitvoering van publieke taken heeft ervan te leiden. De integriteit en ‘goed bestuur’ komen onder druk te staan. Het vertrouwen in de overheid kan aangetast raken (-staat de overheid nog wel voor robuuste uitvoering van haar taken?) En bij gedogen van het geweld groeit de ‘onaantastbaarheid’ van daders. Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak hebben een ondermijnend effect op de overheid en moeten stevig aangepakt en zoveel mogelijk voorkomen worden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Aantal meldingen in het kader van VPT
Bron Gemeente
2019 3
2020 1
2021 1
2022 0
Huidige veiligheidsproblematiek In 2021 is er binnen Dommelstroom een nieuw protocol Veilig Publieke Taak (VPT) vastgesteld. Het RIEC is hier bij betrokken geweest. Dit protocol moet worden geïmplementeerd. In de afgelopen jaren zijn er slechts 5 meldingen geregistreerd bij P&O. Er zijn meer incidenten bekend die niet (niet goed) zijn gemeld bij P&O. De samenleving wordt steeds mondiger. Son en Breugel is een kleine gemeente en de lijntjes zijn kort. Vaak is een ambtenaar of bestuurder zo gevonden en wordt deze rechtstreeks aangesproken.
21
-
Er worden incidenteel trainingen gegeven over hoe om te gaan met agressie/geweld.
Aandachtspunten Nog te vaak worden incidenten niet gemeld. Dit kan enerzijds komen door onwetendheid, maar anderzijds zien we ook dat ambtenaren en/of bestuurders het vaak ‘laten gaan’ omdat het maar iets kleins is geweest. Er dient meer bewustwording te komen en het proces moet beter worden begeleid. Gedragsregels dienen duidelijk kenbaar gemaakt te worden bij de ingang van gemeentelijke gebouwen. Het structureel herhalen/geven van trainingen in het kader van omgaan met agressie en geweld is nodig, zeker voor nieuwe bestuurders/ambtenaren. Het protocol voor bestuurders dateert uit 2015 en dient te worden geactualiseerd. Er wordt gekeken of dit samen met de Dommelstroom gemeenten opgepakt kan worden.
2.5.4.
Informatie-veiligheid
Gemeenten zijn, net als andere (overheids-)organisaties, kwetsbaar als het gaat om de (digitale) dienstverlening – met name het veilig/beveiligd uitvoeren van deze dienstverlening – en het beheer van persoonsgegevens. Als de overheid de digitale beveiliging hiervan niet voldoende kan borgen, is het vertrouwen in de overheid in het geding. Ook kan het de fysieke veiligheid van burgers en organisaties in gevaar brengen; bijvoorbeeld als besturingssystemen van sluizen en bruggen gehackt worden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Aantal gemelde datalekken Autoriteit Persoonsgegevens (ernstige datalekken) Aantal opgenomen meldingen gemeentelijk datalekkenregister
Bron Gemeente
2019 2
2020 0
2021 2
2022 0
Gemeente
2
3
3
0
Huidige veiligheidsproblematiek Als gemeente heb je veel gevoelige informatie tot je beschikking. Deze informatie dient goed beveiligd te zijn. Het ‘eigen huis’ dient op orde te zijn. In Son en Breugel is een privacy officer aangesteld. Voor de vier organisaties binnen Dienst Dommelvallei is een Chief Information Security Officer (Ciso) en een functionaris gegevensbescherming (FG) aangesteld. Beveiligingsincidenten en datalekken worden opgenomen in een register. In Oost-Brabant is er een programmaraad Cybercrime opgericht. In deze raad is onder meer aandacht voor het stukje ‘eigen huis op orde’. Aandachtspunten Het structureel bevorderen van de awareness bij ambtenaren/bestuur/raadsleden over informatieveilig gedrag middels traingen.
2.5.5.
Ambtelijke en bestuurlijke integriteit
Schending van integriteit kan samenhangen met belangenverstrengeling maar ook het gevolg zijn van ‘nietintentionele’ verrommeling van processen. In dit laatste geval ontstaat de integriteitsschending min of meer ‘per ongeluk’. Integriteitsschendingen kunnen gevolgen hebben voor de lokale veiligheid doordat bijvoorbeeld fysiek gevaarlijke situaties ontstaan of in stand blijven (vergunning voor onveilige gebouwen of bedrijfsvoering), criminele groepen bewegingsruimte krijgen (onvolkomen BIBOB-procedures), ambtenaren of bestuurders kwetsbaar worden voor verdere aantastingen van hun integriteit.
22
Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Geen indicatoren
Bron -
2019 -
2020 -
2021 -
2022 -
Huidige veiligheidsproblematiek Alle nieuwe bestuurders / medewerkers (inclusief stagiaires) leggen een eed/belofte af. College- en raadsleden hebben een integriteitstoets ondergaan. Er zijn trainingen in het kader van integriteit georganiseerd. Er is een externe vertrouwenspersoon aangesteld. Er zijn diverse regelingen/protocollen vastgesteld met betrekking tot de ambtelijke integriteit. In deze gedragscodes wordt ingegaan op bijvoorbeeld nevenwerkzaamheden, geschenken, en gemeentelijke goederen en gelden. Aandachtspunten Er dient adequaat gehandeld te worden wanneer de integriteit van ambtenaren en/of bestuurders wordt aangetast. De bewustwording dient op peil te blijven: het herhalen van trainingen in het kader van integriteit is nodig, zeker voor nieuwe ambtenaren / bestuurders. Er dient een interne vertrouwenspersoon aangesteld te worden.
2.6.
Communicatie
Communicatie over veiligheid draagt bij aan het veiligheidsgevoel van de burger. Communicatie is gericht op de onderwerpen van het veiligheidsbeleid die mensen in de wijken en buurten aangaan, zoals woninginbraken, woningbranden, autodiefstallen, etc. Communicatie over wat de aanpak hierop is geweest en de resultaten hiervan dragen bij aan de veiligheid. Communicatie is een vast onderdeel binnen het veiligheidsdomein. De afgelopen vier jaar is via de reguliere media zo veel als mogelijk gecommuniceerd over: Incidenten die te maken hebben met de High Impact Crimes, zoals woning- en auto inbraken, fietsendiefstallen; Toepassen bestuursdwang, zoals het sluitingen op grond van de Wet Damocles; Projectmatige activiteiten die hebben plaatsgevonden; Controles in het kader van de actieweek ondermijning (bijv. arbeidsuitbuiting/mensenhandel); Controles die zijn uitgevoerd door het Dommelstroom Interventie Team; Donkere dagen offensief (voorkomen inbraken najaar); Zomeroffensief (voorkomen inbraken zomerperiode); Cybercrime; Corona; Oorlog Oekraïne. In samenwerking met de afdeling communicatie wordt er jaarlijks gekeken naar de ‘vaste’ thema’s waar over gecommuniceerd moet worden. Daarnaast zijn de lijntjes kort en weten we elkaar goed te vinden op het moment dat er ad hoc over een onderwerp gecommuniceerd moet worden.
23
3. Trends en ontwikkelingen Het regiobureau Integrale Veiligheid Oost-Brabant heeft in samenwerking met de politie en het Openbaar Ministerie gekeken naar de ontwikkelingen die naar verwachting de komende jaren grote impact hebben op de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid in Nederland. Niet alles zal direct invloed hebben op het veiligheidsbeeld in Son en Breugel, maar het is wel goed om kennis te nemen van deze thema’s en op de hoogte te zijn mocht het nodig zijn. Kansen en bedreigingen rondom digitalisering De samenleving is steeds verder gedigitaliseerd. Traditionele vormen van criminaliteit raken steeds meer verwerven met digitale criminaliteit. Voorbeelden hiervan zijn phishing, whatsapp-fraude, hacken, digitaal pesten, radicalisering op het internet of ransomware. Ook een deel van de ondermijnende criminaliteit vindt digitaal plaats, zoals de handel in wapen en/of drugs op het darkweb. De impact van cybercrime of gedigitaliseerde criminaliteit is enorm: op persoonlijk vlak, maar denk ook aan de economische schade en de kwetsbaarheid van onze organisaties. De digitalisering biedt echter ook kansen: denk hierbij aan de inzet van digitale middelen die ondersteunend kunnen werken. Verharding ondermijnende criminaliteit Ondermijning blijft een groot probleem, ook in onze regio.
Buitenlandse bendes hebben Nederland gekozen als uitvalsbasis vanwege de strategische ligging, onze ervaring met de productie van synthetische drugs en de relatief lage pakkans en straffen. Waar geld te verdienen is, stappen criminelen in: van drugs, naar fraude met handgel en zorgfraude. De wereld rond ondermijning wordt steeds harder. Intensivering en innovatie zijn noodzakelijk om de ondermijning aan te pakken. Daling traditionele criminaliteit Er is een daling te zien als het gaat om de traditionele criminaliteit. Dit wil niet zeggen dat we deze vorm van criminaliteit uit het oog moeten verliezen. Er is nog steeds een ‘markt’ voor deze vorm van criminaliteit en de impact op inwoners is groot. Maatschappelijke en sociale onrust in de samenleving Er ontstaan steeds meer tegenstellingen tussen diverse bevolkingsgroepen (hoogopgeleid/laagopgeleid, stad/platteland, links/rechts, gelovig/ongelovig). De overheid is nu zelf vaak het mikpunt van onvrede en agressie (anti-overheidsradicalisering). Toename incidenten met kwetsbare personen en/of personen met verward gedrag Ieder jaar worden er steeds meer incidenten geregistreerd van personen met kwetsbaar en/of verward gedrag. Dit vraagt om een integrale aanpak van partners uit de domeinen veiligheid, zorg en wonen. Interne en externe samenwerking is noodzakelijk Integraal werken moet de norm zijn.
Nog te vaak zijn onderwerpen alleen belangrijk binnen de afdeling veiligheid van een gemeente, terwijl dit ook onder de aandacht moet komen te staan van bijvoorbeeld de afdeling Sociaal Domein. Integraliteit moet er ook zijn binnen het veiligheidsdomein. Er is niet altijd voldoende tijd om onderwerpen die niet direct zichtbaar zijn (huiselijk geweld, kindermishandeling) op de kaart te zetten. Het is een uitdaging om binnen de regio grensoverschrijdend samen te werken.
24
4. Prioriteiten 2023 – 2026? Deze Veiligheidsanalyse 2019 – 2022 is tot stand gekomen met input van onze inwoners en (veiligheids)partners, aangevuld met politiecijfers. Deze informatie, aangevuld met de regionale prioriteiten, vormt de basis voor nieuw beleid. Het nieuwe beleid zal voor een groot deel een voortzetting zijn van het bestaande beleid. Het voorstel is om de volgende onderwerpen tot prioriteit aan te merken:
Prioriteiten 2023-2026
Prioriteiten 2019-2022
Ondermijnende criminaliteit
Veilige woon- en leefomgeving
Digitale criminaliteit
Veilig ondernemen
Zorg & Veiligheid
Zorg en veiligheid
Veilig Ondernemen
Integriteit en veiligheid
De prioriteiten staan in willekeurige volgorde en hebben dezelfde mate van belangrijkheid. Op 21 juli 2022 wordt het Veiligheidsdebat gevoerd. Tijdens deze avond heeft de gemeenteraad van Son en Breugel de gelegenheid om aan te geven welke onderwerpen zij als prioriteit zien op het gebied van veiligheid. Bovenstaande is dus enkel een voorstel en deze onderwerpen zullen na het Veiligheidsdebat dus worden aangevuld/gewijzigd.
25
5. Organisatie en coördinatie In dit hoofdstuk wordt aangegeven welk voorzieningen getroffen zijn om de regie op de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan zo integraal mogelijk te laten verlopen. Het gaat specifiek om voorwaarden met betrekking tot de verankering van veiligheid binnen de verschillende afdelingen, de interne en externe afstemming op het gebied van veiligheid, de politiek-bestuurlijke inbedding en de communicatie.
5.1.
Positie van veiligheid in de gemeentelijke organisatie
Binnen de gemeentelijke organisatie zijn drie fulltime beleidsmedewerkers verantwoordelijk voor de centrale borging. Hierbij gaat het om één senior die belast is met de coördinatie van het veiligheids en handhavingsbeleid, één beleidsmedewerker op het gebied van zorg en veiligheid en één beleidsmedewerker op het gebied van ondermijning. De beleidsmedewerkers zijn het regie- en coördinatiepunt en het aanspreekpunt voor bestuurders voor veiligheidsvraagstukken. De beleidsmedewerkers zijn op de hoogte van de facetten van het totale veiligheidsbeleid en beleidsinitiatieven richting in- en externe partners om op veiligheidsgebied samen te werken met collega’s en partners in veiligheid. Hierdoor wordt de integrale beleidsvoering bewaakt en de inen externe regie gevoerd. Iedere medewerker, dan wel partner heeft op dat gebied een eigen verantwoordelijkheid. Er is nog behoefte aan en ruimte voor een beleidsondersteuner. Dit moet nog worden ingevuld.
5.2.
Interne en externe afstemming
De regie bij het voeren van het integraal veiligheidsplan ligt in handen van de gemeente. Afstemming is hierbij een belangrijk onderdeel: de door partijen genomen maatregelen kunnen elkaar immers in bepaalde gevallen versterken, maar in andere gevallen ook tegenwerken. Het is dus voor alle partijen van groot belang vanuit de gezamenlijke probleemdefinitie te komen tot de meest effectieve inzet van middelen, capaciteit en tijd. Als portefeuillehouder Openbare Orde en Veiligheid (OOV), voert de burgemeester structureel één keer in de maand overleg met de Operationeel Expert van de politie, een belangrijke partner in het veiligheidsdomein. Daarnaast vindt ook incidenteel overleg plaats. Ongeveer vier keer per jaar heeft de burgemeester overleg met de teamchefs van het basisteam. Er vindt zes keer per jaar een Driehoeksoverleg voor het basisteam Dommelstroom plaats. Dit is het periodieke overleg tussen het Openbaar Ministerie, politieleiding en de burgemeesters. De reden voor het Driehoeksoverleg is, dat het Openbaar Ministerie verantwoordelijk is voor de handhaving van de wet en het vervolgen van wetsovertreders en de burgemeester voor de openbare orde en veiligheid. Zowel politie, als OM, als gemeente hebben elkaar nodig, gezien iedere partij zijn/haar eigen bevoegdheden heeft. De burgemeester neemt ook deel aan het Veiligheidsoverleg Oost-Brabant.
In dit overleg zitten alle burgemeesters, de regiochef van politie, de hoofdofficier van Justitie en beide directeuren van de Veiligheidsregio’s. Het gaat hierbij om een strategisch overleg. Intern worden de werkzaamheden tussen de beleidsmedewerkers afgestemd. Binnen de organisatie zijn de lijntjes kort en is er vaak informeel overleg en/of afstemming over bepaalde onderwerpen. Er zijn diverse structurele en ad hoc overlegverbanden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het veiligheidsoverleg (zorg-veiligheidpolitie), overleg met alle IV’ers uit Dommelstroom en een ondermijningsoverleg met o.a. het RIEC. Er wordt regelmatig aangesloten bij informatiebijeenkomsten over bepaalde veiligheidsthema’s, zoals: radicalisering, cybercrime, mensenhandel, ondermijning, etc.
5.3.
Politiek-bestuurlijke inbedding
Binnen het college heeft de burgemeester het primaat op het gebied van openbare orde en veiligheid (portefeuillehouder). Naast de wettelijke taken die de burgemeester op het gebied van openbare orde heeft, vervult hij ook een bredere taakuitvoering ten aanzien van handhaving. Hierdoor is er sprake van een complete veiligheidsportefeuille. Er is daarnaast sprake van een integrale verantwoordelijkheid van het gehele college. Veel onderwerpen van deze analyse maken deel uit van andere beleidsterreinen.
26
5.4.
Planning en control rond veiligheid
In de beleidscyclus kennen we vier fasen: plan, do, check act. Deze fasen zien er als volgt uit. 1. Plan: het beschrijven van de huidige situatie, het schrijven van een veiligheidsanalyse, doelstellingen, ontwikkelen van beleid en het plannen van activiteiten. 2. Do: het uitvoeren van gestelde plannen en activiteiten. 3. Check: het meten en evalueren van de resultaten om te kijken in welke mate de doelen zijn bereikt. 4. Act: het formuleren van verbeterpunten voor de volgende planfase en het borgen van deze verbeterpunten.
27
Bijlage I – Samenvatting Veiligheidsmonitor Veiligheidsmonitor 2021: Son en Breugel scoort ruim voldoende De gemeente Son en Breugel doet één keer in de vier jaar mee aan de Veiligheidsmonitor: een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. In deze samenvatting vind je de belangrijkste resultaten van het onderzoek. Steekproef en respons In totaal hebben 777 van de 2080 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 37,4%. Het landelijke responspercentage bedraagt 31,7%. In de steekproef is Son en Breugel opgesplitst in zes verschillende wijken. Gezien de ontwikkelingen in het veiligheidsdomein (bijv. de online criminaliteit), is de vragenlijst in 2021 aangepast. Hierdoor zijn de resultaten officieel niet 1 op 1 te vergelijken. Dit omdat de vragen soms afwijken en/of op een andere manier/plaats in de vragenlijst staan. Er is voor gekozen om de cijfers toch zo goed mogelijk te vergelijken, omdat het voor ons enkel indicatie geeft over hoe de cijfers zich ontwikkelen. Resultaten Son en Breugel komt uit het onderzoek naar voren als een gemeente waar inwoners tevreden zijn over de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. De rapportcijfers zijn in 2021 gestegen naar een 7,8 voor veiligheid en een 8,0 voor leefbaarheid. Dit oordeel is hoger dan het oordeel in Dommelstroom, Oost-Brabant en Nederland.
Gemeente Son en Breugel
Resultaten Veiligheid Resultaten Leefbaarheid
VM 2013 7,5 7,7
VM 2017 7,5 7,7
VM 2021 7,8 8,0
Dommelstroom VM 2021 7,7 7,8
OostBrabant VM 2021 7,5 7,7
Nederland VM 2021 7,5 7,6
Leefbaarheid woonomgeving De sociale cohesie in Son en Breugel is hoog. Inwoners vinden dat de mensen elkaar goed kennen en dat ze in een gezellige buurt wonen, waar mensen elkaar helpen. Inwoners durven elkaar aan te spreken op onwenselijk gedrag. Inwoners zijn minder positief over de kwaliteit van de fysieke voorzieningen. Hierbij gaat het vooral over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes en over het onderhoud van plantsoenen en parken. Inwoners zijn tevreden over de gemeentelijke handhavers en over de bereikbaarheid van de gemeente. Overlast in de buurt Bijna 1 op de 4 inwoners ervaart wel eens overlast in de buurt. De meeste overlast wordt veroorzaakt door te hard rijden. De buurtproblemen die volgens de inwoners als eerste moeten worden aangepakt zijn: te hard rijden, hondenpoep en parkeerproblemen. De ervaring van overlast is lager in de wijken de Gentiaan en ’t Zand en hoger in de wijk Sonniuspark. Veiligheidsbeleving Het onveiligheidsgevoel in de buurt is in Son en Breugel significant lager dan in Dommelstroom, Oost-Brabant en gemiddeld Nederland. 9 van de 10 inwoners voelen zich niet onveilig! In Sonniuspark en het buitengebied voelen meer mensen zich onveilig dan in andere wijken. Om risicovolle situaties te vermijden doen inwoners ’s avonds de deur soms niet open. Inwoners denken vooral slachtoffer te worden van oplichting via internet.
Slachtofferschap Criminaliteit komt in Son en Breugel even vaak voor als in het basisteam Dommelstroom. Inwoners van Son en Breugel waren vooral slachtoffer van vermogensdelicten en online oplichting of fraude. 15 procent is in het afgelopen jaar slachtoffer geworden van online criminaliteit, 13 procent van traditionele criminaliteit. 23% geeft aan als slachtoffer geen melding te maken bij de politie, omdat hij/zij denkt dat dit niet helpt.
28
Preventie Son en Breugel scoort goed op preventie. Inwoners hebben voorzorgsmaatregelen getroffen, zowel aan huis als online. Er is vaker dan gemiddeld sprake van een buurtpreventie app, waar inwoners ook vaker dan inwoners van het basisteam actief aan deelnemen. Contact burgers en politie De tevredenheid over het optreden van de politie wordt in Son en Breugel goed beoordeeld. Wel zijn de inwoners minder positief over de zichtbaarheid van de politie. Meer dan de helft van de inwoners vindt dat de politie weinig contact heeft met bewoners uit de buurt. Weerbaarheid, zelfredzaamheid en zorg De persoonlijke weerbaarheid en zelfredzaamheid worden over het algemeen goed beoordeeld. Driekwart vindt zichzelf goed in het grenzen stellen en niet snel angstig. De persoonlijke weerbaarheid wordt hoger in Son en Breugel beoordeeld dan in het basisteam. 91 procent van de inwoners vindt zich zelfredzaam. Bijna een kwart van de inwoners maakt zich wel eens zorgen om iemand. Hierbij gaat het vooral om zorgen dat iemand zich niet zelfstandig kan redden of dat iemand depressief is, waarbij ze om te helpen met die persoon erover praten.
29
Bijlage II – Cyclus integraal veiligheidsbeleid
30
Bijlage III – Betrokken partners in het veiligheidsdomein Ketenpartners Inwoners Basisteamgemeenten Gemeenten in politie-eenheid Oost-Brabant Politie Oost-Brabant Openbaar Ministerie Belastingdienst Veiligheidspartners Ministerie van Justitie en Veiligheid Reclassering Nederland / Jeugdreclassering Raad voor de Kinderbescherming Dienst Justitiële Inlichtingen Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid Slachtofferhulp Nederland Veilig Thuis HALT Zorgpartners Centrum voor Maatschappelijke Deelname Maatschappelijk werk / Jongerenwerk Jeugdzorg GGZ-instellingen GGD Zuidoost Brabant Zorginstellingen Maatschappelijke partners (buurt- en sport) verenigingen Buurtbeheer Jeugdgemeenteraad Whatsapp buurtpreventie Seniorenraad Adviesraad Sociaal Domein Woningcorporaties Onderwijsinstellingen Gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden Veiligheidsregio Brabant – Zuidoost Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Regionaal Expertise- en Informatie Centrum (RIEC) Taskforce Brabant/Zeeland
31