1. Analyse integraal veiligheidsbeleid 2019-2022
Tekst van het document
ANALYSE INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID 2019 – 2022 GEMEENTE SON EN BREUGEL
Gemeente Son en Breugel, vastgesteld op 05 – 07- 2022
Voorwoord Deze rapportage bevat de uitkomsten van de veiligheidsanalyse en een voorstel voor de prioriteiten, ter voorbereiding van het nieuwe integraal veiligheidsplan (IVP) 2023 – 2026 van de gemeente Son en Breugel. We blikken in deze analyse terug op de afgelopen vier jaar en kijken waar we nu staan. De aandachtsvelden met prioritering komen enerzijds voort uit de veiligheidsanalyse, maar volgen vooral uit de (regionale) ontwikkelingen en trends die zich de afgelopen 4 jaar hebben voorgedaan. Lokale prioriteiten beschouwen we meer als going concern. De rapportage vormt de basis voor selectie van prioriteiten voor het nieuwe IVP 2023 – 2026. De thema’s zijn gericht op regionale en landelijk thema’s waar de gemeenten aandacht voor moeten hebben. De thema’s gelden voor nagenoeg alle gemeenten en zijn ook vanuit een regionale samenwerking aangedragen. Na de zomer zal het nieuwe IVP worden uitgewerkt. Deze rapportage is in samenwerking met partners tot stand gekomen. Ook de verdere beleidsuitwerking vindt in samenwerking met de partners plaats. Werkwijze Deze rapportage bevat zowel gegevens over de objectieve veiligheid (de daadwerkelijke criminaliteit in de vorm van concrete aantallen inbraken, diefstallen, vernielingen, etc.) als over de subjectieve veiligheid (het veiligheidsgevoel onder de inwoners, met name gemeten in de Veiligheidsmonitor).
Deze hoeven niet altijd met elkaar samen te hangen. Zo kunnen sommige bevolkingsgroepen zich bijvoorbeeld heel onveilig voelen, terwijl uit criminaliteitscijfers blijkt dat zij objectief bezien het minste te vrezen hebben. Ook het tegenovergestelde kan het geval zijn (de veiligheidsparadox). Leeswijzer Elk hoofdstuk begint met een korte inleiding op het thema. Voor de onderverdeling in thema’s zijn we uitgegaan van de VNG-methode kernbeleid Veiligheid. Daarna volgt een tabel met indicatoren over de jaren 2019 – 2022. Tot slot volgt de eigenlijke analyse: wat is de huidige veiligheidsproblematiek en wat zijn de aandachtspunten. De informatie hoeft niet altijd een (directe) relatie te hebben met de indicatoren. Na de analyse volgt een situatieschets met trends en ontwikkelingen en een voorstel voor de prioriteiten 2023 – 2026. In de bijlage is een samenvatting te vinden van de Veiligheidsmonitor 2021.
1
Inhoudsopgave Voorwoord ....................................................................................................................................................................... 1 1.
Inleiding .................................................................................................................................................................. 3
2.
Nadere uitwerking veiligheidsthema’s ................................................................................................................. 4 2.1.
Veilige woon- en leefomgeving .................................................................................................................... 4
2.1.1.
Sociale kwaliteit .................................................................................................................................... 4
2.1.2.
Fysieke kwaliteit ................................................................................................................................... 6
2.1.3.
Objectieve veiligheid ............................................................................................................................ 7
2.1.4.
Subjectieve veiligheid .......................................................................................................................... 9
2.2.
Bedrijvigheid en veiligheid ..........................................................................................................................10
2.2.1.
Veilig winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen ...........................................................................10
2.2.2.
Veilig uitgaan, veilige evenementen & veilig toerisme ....................................................................11
2.3.
Jeugd en veiligheid ......................................................................................................................................12
2.3.1.
Jeugdoverlast......................................................................................................................................12
2.3.2.
Jeugdcriminaliteit / individuele probleemjongeren .........................................................................13
2.3.3.
Jeugd, alcohol en drugs .....................................................................................................................13
2.3.4.
Veilig in en om de school ...................................................................................................................14
2.4.
Fysieke veiligheid.........................................................................................................................................15
2.4.1.
Verkeersveiligheid ..............................................................................................................................15
2.4.2.
Brandveiligheid ...................................................................................................................................16
2.4.3.
Externe veiligheid / Omgevingsveiligheid .........................................................................................17
2.4.4.
Rampenbestrijding en crisisbeheersing ............................................................................................18
2.5.
Integriteit en veiligheid ...............................................................................................................................19
2.5.1.
Polarisatie en radicalisering ...............................................................................................................19
2.5.2.
Georganiseerde / ondermijnende criminaliteit ................................................................................20
2.5.3.
Weerbare overheid / weerbaar bestuur ...........................................................................................21
2.5.4.
Informatie-veiligheid ..........................................................................................................................22
2.5.5.
Ambtelijke en bestuurlijke integriteit ...............................................................................................22
2.6.
Communicatie .............................................................................................................................................23
3.
Trends en ontwikkelingen ...................................................................................................................................24
4.
Prioriteiten 2023 – 2026? ...................................................................................................................................25
5.
Organisatie en coördinatie ..................................................................................................................................26 5.1.
Positie van veiligheid in de gemeentelijke organisatie .............................................................................26
5.2.
Interne en externe afstemming..................................................................................................................26
5.3.
Politiek-bestuurlijke inbedding ...................................................................................................................26
5.4.
Planning en control rond veiligheid ...........................................................................................................27
Bijlage I – Samenvatting Veiligheidsmonitor ................................................................................................................28 Bijlage II – Cyclus integraal veiligheidsbeleid ...............................................................................................................30 Bijlage III – Betrokken partners in het veiligheidsdomein ...........................................................................................31
2
1. Inleiding Veiligheid is een belangrijk thema in de gemeente Son en Breugel. Son en Breugel wil een veilige gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Uit de cijfers blijkt dat Son en Breugel relatief veilig is. Dit willen we zo houden en daarom blijven we aandacht geven aan ontwikkelingen die erom vragen. De zorg voor veiligheid is een taak van de gemeente. De gemeente stelt minstens één keer per vier jaar een Integraal Veiligheidsplan vast met een visie, strategische doelen, uitgangspunten en prioriteiten. Een veiligheidsanalyse is een vast onderdeel van het meerjarig integrale veiligheidsplan. Aan de hand van de constateringen in de veiligheidsanalyse wordt geprioriteerd welke onderwerpen in de nota extra uitgewerkt dienen te worden. Deze rapportage bevat de uitkomsten van de veiligheidsanalyse (2019-2022) ter voorbereiding op het nieuwe integrale veiligheidsplan (2023-2026) van de gemeente Son en Breugel. In de veiligheidsanalyse wordt teruggekeken naar de cijfers op gemeenteniveau in de periode 2019 tot en met 2022. Het geeft inzicht in de ontwikkeling van de belangrijkste cijfers en de veiligheidsproblematiek die er voor Son en Breugel uitspringt. Het stappenplan ‘Kernbeleid Veiligheid’ van de VNG fungeert als landelijke standaard.
De veiligheidsanalyse betreft in essentie een brede inventarisatie van de stand van zaken op vijf veiligheidsvelden. Deze velden vormen met elkaar het ‘integrale veiligheidsterrein’. Binnen de veiligheidsvelden wordt er een onderscheid gemaakt tussen de volgende veiligheidsthema’s: 1. Veilige woon- en leefomgeving (overlast, veelvoorkomende criminaliteit zoals inbraken en diefstal (high impact crimes), het onveiligheidsgevoel); 2. Bedrijvigheid en veiligheid (veilig ondernemen, veilige winkelcentra, veilig uitgaan en veilige evenementen); 3. Jeugd en veiligheid (jeugdoverlast, jeugdgroepen, alcohol en drugsgebruik, veiligheid in en om de school); 4. Fysieke veiligheid (verkeersveiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing, brandveiligheid, gevaarlijke stoffen); 5. Integriteit en veiligheid (aanpak georganiseerde criminaliteit, ondermijning, veilige publieke taak (VPT), polarisatie en radicalisering). Op 21 juli 2022 organiseren we een Veiligheidsdebat voor de Gemeenteraad. Tijdens dit debat kijken we naar de resultaten van de afgelopen vier jaar en naar de ontwikkelingen en trends voor de komende vier jaar. Op basis van deze analyse, trends en ontwikkelingen wordt er een voorstel gedaan voor de prioriteiten van de komende vier jaar. Het veiligheidsdebat wordt met name gevoerd over de prioritering.
Tijdens deze avond maakt de gemeenteraad een definitieve keuze voor de prioriteiten. Deze prioriteiten dienen vervolgens concreet te worden gemaakt in het Integraal Veiligheidsplan, wat na de zomer uitgewerkt wordt. De jaren 2020 en 2021 stonden voor een groot deel in het teken van de Covid-19 pandemie. De pandemie werkt op allerlei manieren door in het lokale veiligheidsdomein. In het oog springend zijn de druk op de crisisorganisatie en op het handhavingsapparaat. Maar denk ook aan woonoverlast, burenruzies, huiselijk geweld, kindermishandeling en mogelijk maatschappelijke onrust. Dit werkt ook door in de analyse: de cijfers zullen in de jaren ‘20 en ‘21 op sommige thema’s vertekend zijn. Ook zal er op bepaalde thema’s minder inzet zijn geweest, doordat we bijvoorbeeld geen fysieke bijeenkomsten hebben kunnen organiseren.
3
2. Nadere uitwerking veiligheidsthema’s In dit hoofdstuk worden de veiligheidsthema’s verder uitgewerkt, zoals die zijn opgenomen in het kernbeleid veiligheid van de VNG.
2.1.
Veilige woon- en leefomgeving
Dit veiligheidsveld omvat de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in de wijk, de buurt en de straat. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve kwaliteit en subjectieve veiligheid.
2.1.1.
Sociale kwaliteit
De sociale kwaliteit van een buurt, wijk, kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid, e.d. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door onder meer woonoverlast, burengerucht, overlast van personen met onbegrepen gedrag, zgn. multiprobleemgezinnen/huishoudens, overlast door illegale bewoning, zich intimiderend gedragende buurtbewoners (zgn. ‘onaantastbaren’), drank- en drugsoverlast, prostitutie. Begrippen verwant aan ‘sociale kwaliteit’ zijn onder meer ‘veerkracht’ en ‘vitaliteit’ van de buurt. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld
2019
2020
2021
20221
Politie
30
13
30
4
Politie
43
84
145
50
Politie Politie Politie
4 13 65
5 27 108
3 22 93
2 5 16
1
1
0
Indicator
Bron
Burengerucht (o.a. relatieproblemen, burenruzie, huiselijke twist) Overlast door verward/overspannen persoon Overlast zwervers Drugs/drankoverlast Overige overlast sociaal (o.a. melding overlast jeugd, prostitutie) Huisvredebreuk Gemiddeld rapportcijfer leefbaarheid Schaalscore sociale cohesie Drugsgebruik en drugshandel (% ervaart veel overlast) Dronken mensen op straat (% ervaart veel overlast) Percentage omwonenden dat veel overlast ervaart van buurtbewoners
2017
Politie Veiligheidsmonitor Veiligheidsmonitor Veiligheidsmonitor
7,72 6,6 1%
1 8,0 6,9 1,5%
Veiligheidsmonitor
1%
0,5%
Veiligheidsmonitor
3%
2,4%
Huidige veiligheidsproblematiek Inwoners van Son en Breugel zijn over het algemeen erg tevreden over hun woonomgeving. Ten opzichte van 2017 is het cijfer voor de leefbaarheid in de buurt gestegen naar een 8,0. De schaalscore voor sociale cohesie is gestegen van een 6,6 naar een 6,9.
1
Dit zijn de cijfers tot en met april 2022.
2 De veiligheidsmonitor (VM) wordt eens in de vier jaar uitgevoerd. Om een vergelijking te maken over de afgelopen vier jaar
zijn ook de cijfers uit 2017 opgenomen. Hierbij moet vermeld worden dat de opzet en inhoud van de VM in 2021 is aangepast wegens trends en ontwikkelingen. Dit kan invloed hebben op de gemaakte vergelijking. Soms is er geen vergelijking mogelijk omdat een vraag is toegevoegd of juist is verwijderd uit de vragenlijst.
4
-
-
-
-
-
-
-
Er is een groot netwerk van WhatsappBuurtalarm-groepen. Bijna heel Son en Breugel is dekkend en er zijn momenteel 62 beheerders. We hebben structureel 2 keer per jaar overleg met de beheerders, over o.a. thema’s als het herkennen van verdachte situaties, synthetische drugs, cybercrime, etc. In 2020 en 2021 zijn er geen fysieke bijeenkomsten georganiseerd. Dit is in 2022 weer opgepakt. De coördinatie van de WhatsAppbuurtalarm-groepen ligt in handen van SonenBreugelVerbindt. In 2021 is er een webinar Cybercrime georganiseerd in samenwerking met de Rabobank en Ondernemersvereniging Son en Breugel (OVSB). De bijeenkomst stond in het teken van het weerbaar maken van ondernemers en inwoners op het gebied van cybercrime. Er worden structureel lunchbijeenkomsten georganiseerd in samenwerking met de Ondernemersvereniging Ekkersrijt (OVE). Er is structureel overleg met buurtbeheer Hoogstraat + Oostelijk deel ’t Eigen. In 2019 is er een wijkschouw georganiseerd. Er is incidenteel overleg met de Seniorenraad. In 2019 en 2020 is er in samenwerking met de Seniorenraad vier keer per jaar een artikel geschreven in de Mooi Son en Breugel Krant op het gebied van veiligheid en senioren. De sociale overlast is in de jaren 2020 en 2021 toegenomen. Dit is te herleiden naar corona en zit vooral in het aantal meldingen van jeugdoverlast.
De scholen zijn gesloten geweest, waardoor er voor de jeugd weinig te doen is geweest. Hierdoor is verveling ontstaan en is de jeugd op straat gaan ‘hangen’. Burenoverlast is de afgelopen jaren toegenomen. Ook dit is te herleiden naar corona. Mensen zijn veel thuis geweest en hebben meer overlast van elkaar. Bij een aantal casussen is er met een positief resultaat buurtbemiddeling toegepast. Het aantal incidenten door personen met verward gedrag is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Personen met onbegrepen gedrag zijn vaak mensen met een beperking (psychiatrie, dementie, autisme, licht verstandelijke beperking) die zorgmijdend zijn, zich niet begrepen voelen of niet als zodanig worden herkend. Ook ouderen die langer thuis moeten wonen en aan het dementeren zijn, kunnen verward gedrag vertonen. Het aantal incidenten zegt niets over het aantal personen, het kunnen ook meerdere meldingen van 1 persoon zijn. Personen met verward gedrag worden waar nodig besproken in het Veiligheidsoverleg, waar zowel politie als zorg- en veiligheidspartners aan tafel zitten. We hebben geïnvesteerd op de aanpak met ketenpartners. We werken met het AVE (Aanpak Voorkomen Escalatie) model, waardoor duidelijk is bij wie de regie ligt bij casuïstiek. Het CMD heeft primair de procesregie. Wanneer er een veiligheidsaspect bij komt kijken gaat de regie over naar veiligheid.
Bij zeer complexe casuïstiek is het Zorg- en Veiligheidshuis ingeschakeld. Er is toezicht gehouden op en handhavend opgetreden tegen de overlast in de omgeving van de Hoberglaan. De overlast bestond uit vervuiling van het gebied en er waren signalen van (jeugd) prostitutie. Dit heeft uiteindelijk geleid tot besluitvorming over toegankelijkheid, het voorkomen van vervuiling en het aanpassen van het groen.
Aandachtspunten Het aantal meldingen van personen met verward gedrag stijgt nog steeds. Dit zien we ook regionaal en landelijk. In 2020 is de Wet verplichte GGZ (Wvggz) en de Wet Zorg en Dwang (Wzd) ingevoerd, maar nog altijd blijft het zoeken naar de juiste weg voor o.a. het melden van de overlast en het verlenen van de juiste zorg. Het gemeentelijk meldpunt is nog niet bij iedereen bekend. Er dient regionaal duidelijkheid te komen wie er verantwoordelijk is voor het vervoer en opvang van personen met verward gedrag. De politie, die in de regel als eerste wordt ingeschakeld, zeker in het geval van een crisis, is hier veel tijd mee kwijt.3 - Het met elkaar blijven verbinden en intensiveren van de domeinen Zorg en Veiligheid. Zowel intern als extern. Het structureel maken van een bestuurlijk overleg zorg-veiligheid. - Het uitbouwen en professionaliseren van de ketensamenwerking samen met partners. Het structureel toepassen van buurtbemiddeling bij woonoverlast om zoveel mogelijk aan de voorkant betrokken te raken en escalatie zo veel mogelijk te beperken.
3
Eindhovens Dagblad 14 mei 2022
5
-
Het door ontwikkelen van de aanpak complexe casuïstiek met o.a. het Zorg- en Veiligheidshuis. Statushouders kunnen voor ‘problemen’ zorgen omdat ze de maatschappij nog onvoldoende kennen en/of een trauma en/of een beperking hebben. Er kan maatschappelijke onrust ontstaan in de omgeving van de opvanglocaties.
2.1.2.
Fysieke kwaliteit
De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk, kern heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d.. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld
Indicator
Bron
Vernieling cq. Zaakbeschadiging (o.a. vernieling van/aan auto) Overlast (o.a. afsteken vuurwerk en overlast stank/rook/stof) Percentage ervaart veel overlast van fysieke verloedering Percentage ervaart zelf veel overlast van hondenpoep op stoep, straat of in perken Meldingen handhaving openbare ruimte: Woonomgeving (o.a. APV) Hondenoverlast Parkeren (incl. Overlast aanhangers campers en vrachtauto’s) Handhaving afvalbeheer (zwerfafval en onjuist aanbieden) Vuurwerk
2017
2019
2020
2021
2022
Politie
58
51
48
10
Politie
29
31
35
0
Veiligheidsmonitor
17%
14,8 %
Veiligheidsmonitor
16%
13,3%
Gemeente
X4
294
570
190
Huidige veiligheidsproblematiek - Het aantal vernielingen daalt licht. We zien met name vernielingen bij de zogenaamde ‘(s)looproutes’ na het uitgaan. Ook zien we nog steeds veel vernielingen rond de jaarwisseling. - 14,8% ervaart veel overlast van fysieke verloedering. Inwoners van Son en Breugel zijn vooral ontevreden over het onderhoud van stoepen, straatjes, pleintjes en het onderhoud van plantsoenen en parken. Dit beeld is ook bekend. - Hondenpoep is een grote irritatie bij inwoners van Son en Breugel. Dit blijft een lastig onderwerp omdat een Boa alleen kan handhaven als er sprake is van heterdaad. We doen een beroep op hond eigenaren zelf en op inwoners om elkaar hier op aan te spreken. - Tijdens de jaarwisseling van 2020-2021 en 2021-2022 was er sprake van een landelijk vuurwerkverbod. Er wordt jaarlijks geëvalueerd hoe de jaarwisseling is verlopen en wat de schade is geweest. De kosten voor de schade zijn in Son in Breugel ondanks het vuurwerkverbod gelijk gebleven en geeft geen aanleiding voor verdere maatregelen.
4
In 2019/2020 is de gemeente overgestapt op een nieuw zaaksysteem, waardoor de registratie in 2019 niet zuiver is.
6
-
-
Er is in de maand december projectmatig toezicht gehouden op het afsteken van vuurwerk om de pakkans te vergroten Dit heeft geleid tot het staandehouden van een aantal personen. In 2022 wordt dit herhaald. In samenwerking met de boa’s van Nuenen wordt er in het buitengebied gesurveilleerd. Er worden voornamelijk meldingen afgehandeld en soms wordt er een drugsdumping aangetroffen. Om de twee maanden is er overleg tussen partners die actief zijn in het buitengebied. Dit zijn de wildbeheereenheid, Staatsbosbeheer, dassenwerkgroep, Samen sterk in Brabant, Brabants Landschap en de politie. Tijdens dit overleg worden de aangetroffen dumpingen besproken en de meldingen die zijn afgehandeld. De lijntjes tussen de partners zijn kort en er is onderling regelmatig contact. Er zijn twee grootschalige controles in het buitengebied geweest en door Samen Sterk in Brabant zijn tijdens enkele controles motorcrossers bekeurd.
Aandachtspunten - Bewoners bewust maken van hun eigen rol en verantwoordelijkheid in de kwaliteit van hun buurt en de openbare ruimte. - Het stimuleren en faciliteren van burgerinitiatieven die betrekking hebben op de woonomgeving. - Het stimuleren van het melden van zaken die betrekking hebben op de openbare ruimte via de website van de gemeente Son en Breugel.
2.1.3.
Objectieve veiligheid
Bij dit thema gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit: o.m. woninginbraak, babbeltrucs, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Geweldscriminaliteit: o.m. bedreiging, mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Diefstal inbraak/woning Auto inbraak Diefstal/inbraak box/ garage/schuur/tuinhuis Zakkenrollerij Overige vermogensdelicten (o.a. eenvoudige diefstal en heling) Diefstal van motorvoertuigen Diefstal van brom-, snor-, fietsen Moord, doodslag Openlijke geweldpleging tegen personen Bedreiging Mishandeling (o.a. eenvoudige en zware mishandeling) Straatroof Zedenmisdrijf Horizontale fraude Cybercrime Persoonlijk slachtofferschap online criminaliteit Huisverboden Verlengde huisverboden Aantal Persoonsgebonden Aanpak (PGA) (jeugd + volwassenen)
Bron Politie Politie Politie Politie Politie
2019 41 60 12 1 82
2020 21 34 11 6 87
2021 22 29 5 0 106
2022 11 27 3 2 25
Politie Politie Politie Politie Politie Politie
11 18 2 0 12 14
14 27 0 1 21 19
9 45 2 6 18 16
5 10 0 0 6 3
Politie Politie Politie Politie Veiligheidsmonitor
0 4 81 5 -
0 4 124 6 -
0 11 124 10 15,2%
0 3 31 2 -
Politie Gemeente Zorg- en Veiligheidshuis
0 0 2
0 0 1
0 0 1
0 0 0
7
Aantal casussen op maat (COM-cases) Son en Breugel Aantal meldingen Veilig Thuis Aantal proces verbalen door boa’s Aantal waarschuwingen dor boa’s
Zorg- en Veiligheidshuis
1
1
4
2
Jaarverslag Veilig Thuis Gemeente Gemeente
73 338 85
71 233 74
64 356 73
76 18
Huidige veiligheidsproblematiek Het aantal woninginbraken is ten opzichte van 2019 gehalveerd. De oorzaak hiervan kunnen we waarschijnlijk vinden in het feit dat mensen veel thuis hebben gewerkt en dit dus voor meer ogen en oren in de wijk heeft gezorgd. We constateren een algehele daling van de ‘traditionele’ criminaliteit. Hierbij gaat het om ingrijpende delicten die zich voordoen in de directe leefomgeving van mensen, zoals woninginbraak, geweld, etc. Ondanks de daling wordt de intensieve integrale aanpak van de ingrijpende (geregistreerde) criminaliteit samen met alle betrokken partners voortgezet. Er wordt middels communicatie aandacht besteed aan het donkere dagen- en zomeroffensief. Dit om inwoners alert te maken op inbrekers in de winter en vakantietijd. Het aantal auto-inbraken is de afgelopen 3 jaar gedaald, maar lijkt in 2022 weer te stijgen. Het gaat hierbij vaak om rondtrekkende bendes, die zorgen voor een ‘hoos’ aan inbraken. De laatste tijd gaat het om diefstal van katalysatoren van merkgebonden voertuigen. We zien dat inwoners spullen vaak zichtbaar in de auto achterlaten. Het aantal diefstallen van brom- snor-, fietsen stijgt weer. Nog te vaak zien we dat fietsen niet zijn vastgemaakt aan de daarvoor bedoelde fietsnieten. We hebben 2 acties gehouden om mensen bewust te maken.
Dit hebben we gedaan met zadelhoesjes en we hebben in samenwerking met de fietsenmakers een aanbieding gehad voor fietssloten. Tijdens de Corona periode zijn veel gezinnen vaak samen thuis geweest. Dit heeft bij sommige gezinnen spanningen opgeleverd. In Son en Breugel zien we geen directe toename van het aantal meldingen bij Veilig Thuis. Veilig Thuis geeft zelf ook aan dat het aantal meldingen tijdens de coronacrisis niet perse is toegenomen, maar dat het aantal acute meldingen wel enorm is gestegen 5. 15,2% geeft aan wel eens slachtoffer te zijn geworden van online criminaliteit. Dit aantal is net als de politiecijfers aan de lage kant en komt waarschijnlijk niet overeen met de werkelijkheid. Er wordt dagelijks gesurveilleerd door onze Boa’s. Zij werken o.a. samen met de politie. Ook wordt er gebruik gemaakt van FeDa Security Solutions. Zij hebben in corona tijd toezicht gehouden op de geldende corona maatregelen. Zij zijn aangesteld als onbezoldigd ambtenaar en aangewezen als toezichthouder. We maken nog steeds projectmatig gebruik van hun diensten en ze vormen een goede aanvulling in het kader van toezicht. Dit doen we in samenwerking met de gemeenten Nuenen, Geldrop-Mierlo en Heeze-Leende. Meerdere gemeenten volgen dit op de voet vanwege getoonde interesse om aan te haken.
Aandachtspunten We zien landelijk, regionaal, maar ook lokaal een sterke toename in de gedigitaliseerde criminaliteit. Iedereen kent wel iemand die een keer een vreemd sms’je of e-mail bericht heeft ontvangen en daar slachtoffer van is geworden. Criminelen maken steeds vaker gebruik van digitale middelen om klassieke vormen van criminaliteit te plegen: denk aan oplichting (phishing), fraude en drugshandel. Maar ook via internet het seksueel benaderen van minderjarigen (grooming), digitaal verspreiden van kinderporno, haat zaaien en aanzetten tot terrorisme, identiteitsfraude en hacken. Daarnaast worden de overheid en het bedrijfsleven steeds afhankelijker van een goed functionerende ICT structuur en dienstverlening. De uitval van vitale ICT-infrastructuur (al dan niet moedwillig) heeft directe gevolgen voor maatschappelijke bedrijfsprocessen. Daarmee hangen grote risico’s samen voor de persoonlijke, lokale en nationale veiligheid. Het aantal meldingen cybercrime bij de politie komt niet overeen met de werkelijkheid. We weten dat er nog steeds een taboe heerst op het slachtoffer worden van cybercrime. Hierdoor melden inwoners het vaak niet bij de politie. Voor de gemeente is er een taak weggelegd om inwoners en ondernemers weerbaar te maken tegen cybercrime en de meldingsbereidheid te vergroten.
5
Veilig Thuis 2021
8
-
Het blijven stimuleren van het gebruik van WhatsApp buurtpreventie en het stimuleren van het melden van verdachte situaties bij de politie. Ouderen zijn een potentieel kwetsbare groep die slachtoffer kunnen worden van cybercrime/babbeltrucs/etc. Als zij slachtoffer worden is de impact vaak groot. Aandacht voor veiligheid rond ouderen is noodzakelijk.
2.1.4.
Subjectieve veiligheid
Subjectieve veiligheid is het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Rapportcijfer veiligheid in woonbuurt Percentage ‘voelt zich wel eens onveilig’ in het algemeen Percentage ‘voelt zich wel eens onveilig in de eigen woonbuurt’ Percentage ‘voelt zich ’s avonds vaak onveilig op straat’ Percentage ‘voelt zich ’s avonds vaak onveilig alleen thuis’ Percentage ‘er is veel criminaliteit in de buurt’ Percentage ‘criminaliteit is in afgelopen jaar toegenomen’ Percentage ‘criminaliteit is in afgelopen jaar afgenomen’ Oordeel zichtbaarheid politie in de buurt ‘zeer ontevreden’
Bron Veiligheidsmonitor Veiligheidsmonitor
2017 7,5 28%
2019
2020
2021 7,8 31%
Veiligheidsmonitor
11%
6%
Veiligheidsmonitor
2%
1%
Veiligheidsmonitor
2%
1%
Veiligheidsmonitor
3%
2%
Veiligheidsmonitor
11%
9%
Veiligheidsmonitor
2%
3%
Veiligheidsmonitor
-
19%
2022
Huidige veiligheidsproblematiek Inwoners uit Son en Breugel voelen zich over het algemeen veilig. Het rapportcijfer voor veiligheid is gestegen van een 7,5 in 2017 naar een 7,8 in 2021. Dit is gemiddeld hoger dan het gemiddelde cijfer binnen Dommelstroom. Het percentage van inwoners die zich weleens onveilig voelen in het algemeen is iets gestegen. Terwijl de onveiligheidsgevoelens in de eigen woonbuurt weer iets zijn gedaald. Uit de Veiligheidsmonitor 2021 blijkt dat inwoners minder bang zijn om slachtoffer te worden van bijvoorbeeld een woninginbraak, maar juist meer bang zijn voor oplichting via internet. 19 procent is zeer ontevreden over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Dit is een bekend beeld. Aandachtspunten Communicatie speelt een belangrijke rol. Incidenten in de woonomgeving kunnen het veiligheidsgevoel sterk beïnvloeden. Ook media kan hierop van invloed zijn. Het blijven betrekken van inwoners bij diverse thema’s op het gebied van veiligheid. Het belang van maatschappelijke awareness en weerbaarheid.
9
2.2.
Bedrijvigheid en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid. Vanwege de overlapping in de cijfers, problematiek en aandachtspunten van de thema’s Veilig winkelgebied en Veilige bedrijventerreinen zijn deze thema’s samengevoegd.
2.2.1.
Veilig winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen
In winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen (NB: ‘externe veiligheid’ ofwel veiligheid rond inrichtingen waarin gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt, is onderdeel van veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid). Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Winkeldiefstal Diefstal/inbraak bedrijven en kantoren Inbraken Ekkersrijt
Bron Politie Politie SBBE6
2019 38 11 36
2020 33 8 32
2021 33 11 51
2022 15 9 38
Huidige veiligheidsproblematiek Het aantal winkeldiefstallen en winkelinbraken is ongeveer gelijk gebleven. Ekkersrijt wordt beveiligd door een vorm van cameratoezicht. Het cameratoezicht is volledig in beheer van de Stichting Beveiliging Bedrijventerrein Ekkersrijt en is gericht op het beschermen van eigendommen. Er wordt jaarlijks een lunchbijeenkomst georganiseerd voor ondernemers van Ekkersrijt om bewustwording te creëren op diverse thema’s, zoals bijvoorbeeld ondermijning en cybercrime. Er worden jaarlijks twee integrale controles uitgevoerd op Ekkersrijt in het kader van brand-, milieu-, bouw-, en criminaliteit veiligheid. Waar nodig worden er ad hoc controles uitgevoerd. In 2021 en 2022 is een aantal autobedrijven gecontroleerd. In 2021 – 2022 heeft de gemeente meegedaan met een pilot op het gebied van ondermijning op Ekkersrijt in samenwerking met het TF-RIEC en Avans Hogeschool. Doel hiervan is geweest om een handelingsperspectief/toolbox te ontwikkelen voor gemeenten, zodat zij industrieterreinen vitaal en veilig kunnen houden. De toolbox is inmiddels gereed en wordt in het 2e half jaar van 2022 uitgevoerd om tot een informatiebeeld te komen. In 2021 is er een onderzoek uitgevoerd om te kijken of er draagvlak is om het Keurmerk Veilig Ondernemen uit te rollen. Uit het onderzoek is gebleken dat hier draagvlak voor is. Hieraan is nog geen vervolg gegeven.
Uiteindelijk kan er in samenwerking met de politie, VRBZO en ondernemers een certificering en jaarlijkse schouw plaats vinden. Aandachtspunten Het voortzetten van het proces richting het Keurmerk Veilig Ondernemen. (nog) meer (in)zicht krijgen in/op wat er gebeurt op Ekkersrijt. Het structureel controleren van bedrijven op Ekkersrijt. Acties in het teken van weerbare samenleving.
6 Er is een nieuwe veiligheidscoördinator aangesteld. De cijfers uit 2019 – 2020 zijn op basis van de registratie van de oude
veiligheidscoördinator. Deze zijn niet 100% geverifieerd, maar het geeft wel een beeld van de situatie.
10
2.2.2.
Veilig uitgaan, veilige evenementen & veilig toerisme
Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Ook zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen (eventueel vernielingen rond de zgn. (s)looproutes). Evenementen, zeker de grootschalige, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Het is aan de organisator voorwaarden voor de veiligheid te realiseren en aan de gemeenten om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven. De risico’s zijn met name gelegen in geweld, overlast, vernieling, brandveiligheid en crisisbeheersing. Veilig toerisme heeft betrekking op de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals strand- en duingebied, natuurgebieden, recreatieplassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings, bungalowparken en jachthavens. De risico’s betreffen bijvoorbeeld beroving, diefstal uit/van vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel, …).
Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Geluidshinder horeca Percentage ‘ervaart veel overlast van geluid horecagelegenheden’ Percentage ‘ervaart veel hinder van uitgaansgelegenheden’
Bron Politie Veiligheidsmonitor
2017
2019 2
2020 0
-
2021 2 9%
Veiligheidsmonitor
1,1%
1%
2022 -
Huidige veiligheidsproblematiek Son en Breugel kent geen groot uitgaansgebied. Over het algemeen zijn er weinig ongeregeldheden. Af en toe houdt jeugd zich buiten op straat op. In de corona periode is er veel toezicht gehouden op de horeca in verband met het houden van 1,5meter. Er is een horeca overleg georganiseerd. Er is een enkele keer een dwangsom opgelegd wegens het overtreden van de maatregelen. Er is geen dwangsom verbeurd. Er is weinig/tot geen geluidshinder van de horeca. Waar nodig kan de Omgevingsdienst BrabantZuidoost (ODZOB) geluidsmetingen uitvoeren. Vanaf 1 juli 2021 is de Alcoholwet in werking getreden (voorheen Drank- en Horecawet). Hierdoor is wederverstrekking van alcohol strafbaar geworden. Dit betekent dat nu ook de volwassene hiervoor een boete kan krijgen. Binnen Son en Breugel worden +/- 35 evenementen per jaar georganiseerd. Bij de vergunningverlening geldt als uitgangspunt dat de organisator van een evenement zelf verantwoordelijk is voor een goede en veilige gang van zaken rondom het evenement. De samenwerking en afstemming met organisatoren komt steeds beter op gang, maar de eigen verantwoordelijkheid vanuit de organisatoren blijft nog een aandachtspunt.
Er is geen informatie gevonden waaruit blijkt dat toerisme of de veiligheid van toerisme in Son en Breugel een thema is waar aandacht aan moet worden besteed bij de ontwikkeling van het Integraal Veiligheidsplan. Aandachtspunten Controles op de voorschriften van de Alcoholwet gericht op de leeftijdsgrenzen. Waar mogelijk de samenwerking tussen de verschillende horeca stimuleren. Vragen om gerichte inzet van politie bij overlast.
11
2.3.
Jeugd en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd.
2.3.1.
Jeugdoverlast
Dit thema heeft betrekking op overlast van jongeren, vaak in groepsverband. Het kan gaan om ‘mildere’ vormen van overlast maar ook om zwaardere vormen (‘echte’ overlastgevende groepen). Het uit zich bijvoorbeeld door geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook om vernielingen en andere vormen van kleine criminaliteit. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er sprake van meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Meldingen jeugdoverlast Percentage ‘ervaart veel overlast van rondhangende jongeren’ Percentage ‘heeft zich in het afgelopen jaar soms tot altijd eenzaam gevoeld’
Bron Politie Veiligheidsmonitor
2017 2%
GGD Corona gezondheidsmonitor7
2019 37
2020 76
2021 62 2,2%
2022 15
39%
Huidige veiligheidsproblematiek Son en Breugel kent geen zware overlastgevende jeugdgroepen. Over het algemeen heeft onze jongerenwerker alle jeugd goed in beeld. We zien dat het aantal meldingen jeugdoverlast in Corona tijd is gestegen. Dit is ook het beeld wat we hebben. De jeugd heeft in deze tijd weinig om handen gehad en ‘naar buiten’ gaan was de enige optie. Het toezicht is in deze tijd geïntensiveerd. Zo hebben we samen met onze jongerenwerker een beeld gekregen van de jeugd op straat en hebben we signalen zoveel mogelijk aan de voorkant kunnen opvangen. Jeugd geeft aan eenzaam te zijn geworden in de corona periode. Corona heeft bij de meeste jongeren veel impact gehad op zijn/haar mentaal welbevinden, schoolprestaties, gezondheid. Een keer in de maand is er een veiligheidsoverleg waar de boa’s, politie, jongerenwerker, het CMD en veiligheid aansluiten. We bespreken jeugd casuïstiek en kijken ook naar de locaties waar de jeugd zich ophoudt. De lijnen zijn kort en de samenwerking verloopt goed. De Jongerenwerker heeft een belangrijke rol in de aanpak van overlastgevende jeugd. Hij legt contact met de jeugd, brengt deze in beeld, spreekt aan op het normgedrag en verwijst naar de Chill Out. De Jongerenwerker is ook nauw betrokken bij het uitzetten van campagnes over bijvoorbeeld alcohol en/of drugs.
Er is regelmatig contact tussen de beleidsmedewerker veiligheid en de beleidsmedewerker jeugd, omdat er veel raakvlakken zijn. Aandachtspunten Het is nog niet duidelijk hoe Corona zich verder gaat ontwikkelen. Het is goed om scherp te blijven op de ontwikkelingen rondom de jeugd. Inwoners vinden jongeren die in de woonomgeving aanwezig zijn al snel lastige hangjongeren. Jeugd mag op straat zijn en veroorzaakt niet altijd overlast. Jongeren geven aan graag een (overdekte) ontmoetingsplaats te willen. De opties hiervoor worden momenteel onderzocht. We moeten scherp blijven op thema’s die landelijk aandacht krijgen, zoals grensoverschrijdend gedrag. Het verbinden van jong en oud in het kader van wederzijds vertrouwen en tolerantie. 7
Deze monitor is een extra editie n.a.v. de corona pandemie (GGD, 2021).
12
-
Er zijn signalen van complottheorieën onder jongeren naar aanleiding van Corona. Dit zijn nog geen concrete signalen, maar het is wel goed om dit in de gaten te houden. We zien vaak dat ouders niet op de hoogte zijn van het gedrag van zoon/dochter. Vaak wordt er geen verantwoordelijkheid genomen voor het gedrag van zoon/dochter. Jeugdoverlast ligt op het snijvlak van zorg en veiligheid. Het overlapt elkaar en daarom is het belangrijk om samen op te trekken.
2.3.2.
Jeugdcriminaliteit / individuele probleemjongeren
Het onderdeel ‘jeugdproblematiek’ heeft vooral betrekking op individuele problematische jongeren. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Ze vormen mogelijk de harde kern van jeugdgroepen, soms zelfs criminele groepen. Het betreft zgn. ‘complexe casuïstiek’ die een integrale persoonsgerichte aanpak (PGA) (evt. Top X-aanpak) behoeft. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Aantal doorverwijzingen jongeren HALT
Bron HALT
2019 5
2020 4
2021 8
2022 8
Huidige veiligheidsproblematiek Met de meeste jongeren in Son en Breugel gaat het goed. Maar er zijn jongeren die belanden in de criminaliteit vanwege een combinatie van risicofactoren, zoals alcohol- en drugsgebruik, gezinsproblematiek, schoolverzuim, beperkt verstandelijke vermogens. Het is van belang om deze individuele probleemjongeren in beeld te hebben, te houden en zoveel mogelijk vroegtijdig in te grijpen. De Jongerenwerker heeft hier een belangrijke rol. Wanneer we zien dat jongeren afglijden bespreken we dit tijdens het veiligheidsoverleg. We kijken wat we zelf kunnen doen als gemeente. Wanneer we zelf geen stappen kunnen zetten, schakelen we door naar het Zorg- en Veiligheidshuis om te kijken of de jongere in aanmerking komt voor de Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Er is over het algemeen niet veel ongeoorloofd verzuim onder schoolgaande leerlingen. In de Corona periode zijn de scholen voor een lange tijd gesloten geweest, waardoor cijfers niet van toegevoerde waarde zijn. Het aantal Halt-verwijzingen is stabiel. Er zijn ook ouders die kiezen voor een boete in plaats van een HALT-doorverwijzing. Aandachtspunten In samenspraak met de jongerenwerker wordt blijvend gemonitord of er sprake is van ontwikkelingen die aandacht behoeven. Voorlichting op scholen over bijvoorbeeld sexting, loverboypraktijken, drugsgebruik, blijft belangrijk.
2.3.3.
Jeugd, alcohol en drugs
Verschijnselen die binnen dit thema vallen zijn overlast van alcohol- en drugsgebruik in de openbare ruimte en bijvoorbeeld in het uitgaansgebied/-gelegenheden. Het drank- en drugsgebruik kan in verband staan met geweld, vernielingen, geluidsoverlast. De beheersing van het gebruik en de overlast is een belangrijke opgave van de gemeente. Een ander onveiligheidsaspect speelt daarbij ook een belangrijke rol: de gezondheidsrisico’s van (overmatig) alcohol- en drugsgebruik. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Percentage jongeren (12-17) dat recent alcohol heeft gedronken Heeft recent bij 1 gelegenheid 5 of meer glazen gedronken
Bron GGD Jeugdmonitor ‘19 Corona gezondheidsmonitor ‘21 GGD Jeugdmonitor ‘19 Corona gezondheidsmonitor ‘21
2019 28% 22%
2020
2021 31%
2022
21%
13
Percentage ‘is ooit dronken of aangeschoten geweest’ Percentage ‘recent softdrugs (wiet/hasj) gebruikt’ Percentage ‘heeft ooit lachgas gebruikt’
GGD Jeugdmonitor ‘19 Corona gezondheidsmonitor ‘21 GGD Jeugdmonitor ‘19 Corona gezondheidsmonitor ‘21 GGD Jeugdmonitor ‘19 Corona gezondheidsmonitor ‘21
21%
24%
4%
3%
3%
2%
Huidige veiligheidsproblematiek Er is een periode geweest dat er diverse lachgas patronen zijn aangetroffen in Son en Breugel. Echter hebben we op dit moment weinig zicht op het feit of het gebruik er nog is. Uit de cijfers blijkt dat het ‘stabiel’ is. Het lijkt erop dat de hype voorbij is en dat jongeren de gevaren van het gebruik steeds meer inzien. In de APV is een artikel opgenomen over lachgas. Alcoholgebruik wordt door ouders thuis vaak toegestaan. Alcohol drinken is geaccepteerd. Zeker in de corona tijd hebben jongeren elkaar thuis opgezocht. ‘Indrinken’ is heel normaal. We zien uit de cijfers dat best een groot aantal jongeren al op jonge leeftijd drinkt en zelfs wel eens dronken of aangeschoten is geweest. Het blijft belangrijk om hierin samen op te trekken met het sociaal domein en de GGD. In 2020 is het project ‘Drugs, wat doet het met jou?’ gestart. Dit is een regionaal project waarin 38 gemeenten, de GGD, en Novadic Kentron samenwerken om een nieuwe norm te realiseren over drugsgebruik. Er is eerst een 0-meting uitgevoerd en vanuit daar wordt er eind 2022 een lokaal rapport opgeleverd. De eerste interventies zullen zich gaan richten op cannabis gebruik en xtc gebruik tijdens het uitgaan. De Jongerenwerker is nauw betrokken bij het uitzetten van campagnes over bijvoorbeeld alcohol en/of drugs.
Er is een gezondheidsbeleid opgesteld waarin aandacht is voor thema’s als drugs en alcohol. Aandachtspunten: Jongeren blijven wijzen op de gevaren van het gebruik van alcohol/drugs. Ouders hebben een verantwoordelijkheid als het gaat om middelengebruik. Het is belangrijk om juist die ouders te bereiken die zich niet openstellen voor bijvoorbeeld informatiebijeenkomsten. Actief optreden tegen excessen op het gebied van alcohol en drugs.
2.3.4.
Veilig in en om de school
Jeugd kan dader zijn en slachtoffer van onveiligheid; thuis, in de buurt, bij het stappen maar ook op school. Mogelijke veiligheidsproblemen op en rond scholen zijn (cyber)pesten, geweldpleging, diefstal, overlast (voor omwonenden), vernielingen en verkeersonveiligheid. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Percentage ‘is afgelopen 3 maanden op school gepest’ (1218 jaar)
Bron GGD Jeugdmonitor ‘19 Corona gezondheidsmonitor ‘21
2019 6%
2020
2021 4%
2022
Huidige veiligheidsproblematiek: Son en Breugel kent enkel basisscholen. Rond de scholen is er vaak sprake van parkeerproblematiek. Son en Breugel kent een Jeugdgemeenteraad. Hier zitten 7 leerlingen uit groep 7 en 7 leerlingen uit groep 8 in die de jeugd van Son en Breugel vertegenwoordigen. Het thema veiligheid staat hier hoog op de agenda. In de afgelopen jaren heeft de Jeugdgemeenteraad o.a. zelfgemaakte borden geplaatst op de Nieuwstraat om inwoners te wijzen op de 30km zone, een verkeersbord geplaatst om een verkeerssituatie veiliger te maken, eigen prullenbakken ontworpen en aandacht besteed aan de parkeerproblemen rondom basisscholen.
14
Aandachtspunten: Waar mogelijk moeten we in samenwerking met Team Sociaal Domein en scholen kijken naar lespakketten/voorlichting voor scholen over veiligheidsgerichte thema’s. bijv. cybercrime. In 2022 starten we met de voorbereidingen voor het project ‘Hackshield’. Dit is een spel waar leerlingen tussen 8 en 12 jaar doorgaan als ‘cyberagenten’ en diverse opdrachten moeten maken in het kader van ‘online gevaar’. De Jeugdgemeenteraad wordt hier bij betrokken. - Scholen hebben een signaalfunctie. Nog altijd merken we dat scholen het lastig vinden om melding te doen van vermoedens van bijv. radicalisering of huiselijk geweld. Het streven is om de relatie dusdanig te intensiveren dat scholen zich vrij genoeg voelen om bijvoorbeeld advies te vragen en een melding door te zetten. - De Jeugdgemeenteraad blijven betrekken bij thema’s omtrent veiligheid en jeugd.
2.4.
Fysieke veiligheid
Dit veiligheidsveld concentreert zich op fysieke veiligheidsvraagstukken.
2.4.1.
Verkeersveiligheid
Verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeer voor verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied, scholen, winkelgebied, ed). Deze veiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Onderscheiden kunnen worden objectieve verkeersveiligheid, subjectieve verkeersveiligheid en verkeers- en parkeeroverlast. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Verkeersongvallen (letsel, dodelijke afloop en materiele schade) Verkeersoverlast (o.a. parkeerproblemen en verkeersstremming) Rijden onder invloed (alcohol, drugs en medicijnen) Percentage ervaart zelf ‘veel verkeersoverlast’ Percentage ‘veel overlast te hard rijden’ Percentage ‘veel overlast parkeerproblemen’ Percentage ‘veel overlast agressief rijgedrag’
Bron Politie
2017
2019 240
2020 152
2021 190
2022 64
Politie
46
29
35
9
Politie
22
17
37
8
Veiligheidsmonitor
25%
25%
Veiligheidsmonitor
18%
19%
Veiligheidsmonitor
13%
12%
Veiligheidsmonitor
5%
6%
Huidige veiligheidsproblematiek De verkeersoverlast is ongeveer gelijk gebleven. De meeste overlast ontstaat door te hard rijden. De overlast is het grootst in de wijken ‘overig kom Breugel, buitengebied, Sonniuspark en het centrum. 19% ervaart veel overlast van te hard rijden en 12% ervaart veel overlast van parkeerproblemen. Dit is een bekend beeld. De boa’s zijn vaak aanwezig in de wijken. Boa ’s hebben een signaalfunctie als het gaat om verkeeroverlast. Het verkeershandhavingsteam van de politie controleert met enige regelmaat (meestal 1 keer per maand) op vaste plaatsen in het dorp. Daarnaast probeert de politie op andere locaties te werken met een lasergun en staandehouding.
15
Aandachtspunten De straten in Son en Breugel zijn goed ingericht als 30km-zone. Er wordt vaak te hard gereden door mensen uit de eigen wijk. Bewustwording is belangrijk. Uit de Veiligheidsmonitor blijkt dat inwoners van Son en Breugel willen dat het buurtprobleem ‘te hard rijden’ als eerst wordt aangepakt. Gevolgd door hondenpoep en parkeerproblemen. Met politie vindt afstemming plaats over snelheidscontroles te houden met de lasergun in 30-km gebieden. Met namen Hendrik Veenemanstraat en Veerstraat en Eind komen hiervoor in aanmerking.
2.4.2.
Brandveiligheid
Dit thema heeft enerzijds betrekking op de ontwerptechnische en gebruikstechnische brandveiligheid van gebouwen (zoals woongebouwen en gebouwen met horecabestemming) en anderzijds op voorwaarden voor effectieve repressie. Om de brandveiligheid te borgen zien gemeente en brandweer toe op proactie en preventie en geven zij voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid). Daarnaast prepareert de brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Brand/ontploffing Automatische meldingen totaal Automatische meldingen gealarmeerd Automatische meldingen uitgerukt Meldingen brand Meldingen hulpverlening Meldingen overig
Bron Politie Veiligheidsregio Brabant Zuidoost8 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
2019 0
2020
2021 1
2
Veiligheidsregio Brabant Zuidoost Veiligheidsregio Brabant Zuidoost Veiligheidsregio Brabant Zuidoost Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
17 155 42 207
Huidige veiligheidsproblematiek 21 gemeenten binnen Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost werken nauw samen in de voorbereiding en uitvoering van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Er zijn regionale piketpools voor deelname aan multidisciplinaire teams (Officier van Dienst Bevolkingszorg, Algemeen Commandant Bevolkingszorg, Hoofd communicatie, enz). De controles van de bedrijven die gebruikersvergunningplichtig zijn, zijn volledig uitbesteed aan de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. De controles worden gecoördineerd vanuit het cluster Milieu. Er worden jaarlijks controles uitgevoerd bij bedrijven en woningen met arbeidsmigranten. Dit gaat zoveel mogelijk in combinatie met het thema mensenhandel/uitbuiting. Twee keer per jaar worden bedrijven gecontroleerd op aspecten van bouw-, milieu-, brand-, en criminaliteitveiligheid. Deze controles vinden plaats samen met de Omgevingsdienst, politie, Veiligheidsregio en de gemeente. In 2019 heeft het bestuur van VRBZO een regionale gedragsstrategie vastgesteld, gericht op het tegengaan van de meest voorkomende oorzaken van woningbranden. Dit zijn stoken, koken, elektrische apparatuur, rookmelders en roken. De gemeente kan verschillende voorlichtingsproducten op aanvraag afnemen bij VRBZO. Het project Brandveilig leven loopt sinds 2015. In 2020 en 2021 zijn er geen woningchecks uitgevoerd wegens Corona.
Momenteel zijn er 2 vrijwilligers die in 2022 een doorstart maken. Er worden nieuwe vrijwilligers geworven om het project voort te zetten. Aandachtspunten Vanaf 1 juli 2022 is het verplicht in Nederland om een rookmelder te hebben op elke woonverdieping in je huis en in besloten ruimtes waar een vluchtroute doorheen loopt. Hiervoor wordt het Bouwbesluit aangepast en wordt het dus wettelijk verplicht om hieraan te voldoen. Ook als je in een huurhuis woont.
8
2022 0 53 25
Dit zijn de cijfers van de afgelopen vier jaar bij elkaar.
16
-
-
-
Samen met de Veiligheidsregio nemen we deel aan een pilot op het gebied van (brand)veilig leven. Door middel van een kaartensysteem waarin diverse risicofactoren (bouwjaar woning, opkomsttijd brandweer, etc) worden gekoppeld, krijgen we te zien wat mogelijke risicogebieden zijn in Son en Breugel. Een risicogebied is een gebied waarbinnen het aannemelijk is en waar de kans groter wordt geacht op het ontstaan van een woningbrand waarbij mogelijk ook slachtoffers te verwachten zijn. Op deze manier kunnen we het risico in die gebieden verkleinen door de past passende brandveilig leven producten in te zetten. Dit project wordt uitgevoerd in 20222/2023. Ouderen blijven steeds langer zelfstandig thuis wonen. Minder zelfredzame huishoudens brengen meer risico’s met zich mee. Per 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging in werking. De bouwwetgeving is beleidsneutraal overgegaan. De gemeente blijft VRBZO om advies vragen voor omgevingsvergunningen (aanvraag en controle) bij díe bouwactiviteiten die vanwege het grotere risico opgenomen zijn in het Regionaal Risicoprofiel. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de gebruiksvergunning, maar geldt er nog wel een meldingsplicht. Met de invoering van de Wet Kwaliteitsborging (2023) is er sprake van meer toezicht en betere controle in de bouw. Dit moet ook de brandveiligheid van gebouwen vergroten.
Toch zijn er ook risico’s voor de brandveiligheid door verschillende ontwikkelingen: o.a. de toename van het gebruik van accu’s en zonnepanelen, de focus op duurzaamheid en de vergrijzing van de bevolking.
2.4.3.
Externe veiligheid / Omgevingsveiligheid
Bij dit thema staan de risico’s van gevaarlijke stoffen centraal. Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt in inrichtingen en vervoerd via weg, water, spoor, lucht en buisleidingen. Te onderscheiden zijn het ‘groepsrisico’ (GR) en het ‘plaatsgebonden risico’ (PR). In beide gevallen gaat het om de ‘naar buiten gerichte’ (ofwel externe) veiligheidsrisico’s van de gevaarlijke stoffen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal de nadruk generiek te komen liggen op het boren van een veilige en gezonde leefomgeving (via de lokale omgevingsvisie en omgevingsplannen). Gesproken zal dan worden van ‘Omgevingsveiligheid’. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Bodem (o.a. op/in bodem brengen afvalstoffen) Afval (o.a. afvaltransport, afval verbranden en asbest) Geluidshinder Transport gevaarlijke stoffen over de weg Vuurwerk (o.a. bezitten/vervaardigen/voorhanden hebben/afleveren/transport) Natuur en landschap (o.a. flora en fauna) Gezondheid en welzijn dieren en dierenvervoer / wet Dieren
Bron Politie Politie
2019 1 1
2020 1 0
2021 0 0
2022 1 0
Politie Politie Politie
64 0 0
67 1 1
101 1 1
0 0
Politie Politie
0 0
0 0
0 0
0 0
Huidige veiligheidsproblematiek Vuurwerk uit de categorie F3 is sinds 1 december 2020 verboden. De afgelopen 2 jaar is er een landelijk vuurwerkverbod geweest tijdens de jaarwisseling. Son en Breugel heeft tot nu toe niet gekozen om vuurwerkvrije zones aan te wijzen. Risicovolle bedrijven zijn in beeld. Ze krijgen elk jaar aandacht volgens een projectmatige aanpak. We zorgen ervoor dat bedrijven zich aan de regels houden. En dat vergunningen actueel zijn. Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) heeft een 24-uurs piket- en calamiteitenregeling.
Aandachtspunten
17
-
Per 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet in werking. Het huidige externe veiligheidsbeleid is gemoderniseerd en zogenaamde ‘aandachtsgebieden’ worden geïntroduceerd. De gemeente vertaalt deze modernisering naar een Omgevingsplan en vraagt daarbij VRBZO -volgens de regionale afspraken uit de Regionale Catalogus-om advies. Ook voor de overige kerninstrumenten (visie, vergunning etc.) vraagt de gemeente advies aan VRBZO volgens de regionale afspraken.
2.4.4.
Rampenbestrijding en crisisbeheersing
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (Wet veiligheidsregio’s en Besluit veiligheidsregio’s) maar zijn verplicht deze taken te laten uitvoeren door Veiligheidsregio Brabant Zuid Oost (VRBZO), met uitzondering van het onderdeel bevolkingszorg (gemeentelijke processen). Dit onderdeel wordt door de gemeente zelf uitgevoerd. De gemeenten erkennen dat ze een grootschalig incident niet zelfstandig aan kunnen. Daarom hebben ze onder regie van het regionale Bureau Bevolkingszorg de handen ineengeslagen. Een groot aantal processen voeren ze gezamenlijk uit. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Indicator Geen indicatoren aanwezig
Bron
2019 -
2020 -
2021 -
2022 -
Huidige veiligheidsproblematiek De ambtenaar rampenbestrijding is in dienst van Geldrop-Mierlo en werkt voor alle drie de Dommelvallei gemeenten. Het werk heeft in 2020 en 2021 veelal in het teken gestaan van de corona pandemie. In 2022 zijn er nieuwe uitdagingen n.a.v. de oorlog in Oekraïne en het huisvesten van Oekraïense vluchtelingen. Het bestuur van VRBZO bestaande uit de 21 burgemeesters heeft in april 2021 de Visie VRBZO 2025 vastgesteld. Hierin zijn drie, regionaal overkoepelende thema’s vastgesteld. Voor het veld rampenbestrijding en crisisbeheersing betekent dit een verdere optimalisering van bevolkingszorg en het vergroten van de weerbaarheid van de inwoners zelf tijdens ramp of crisis. Voor het laatste is ook een inspanning van de gemeente van groot belang. - Voor bestuurders en betrokken ambtenaren is er jaarlijks aandacht voor het oefenen van bepaalde crisissituaties. Aandachtspunten -
-
-
Het stimuleren van het risicobewustzijn, zelfredzaamheid en samenredzaamheid. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de samenleving veel weerbaarheid toont bij rampen en crisis. Toch geven inwoners aan dat ze behoefte hebben aan informatie over risico’s.9 Er zijn veel mensen die hulp nodig hebben wanneer er een crisis ontstaat. Bijvoorbeeld door vergrijzing en doordat zorg en begeleiding steeds meer bij mensen thuis wordt gegeven. Het wordt daarmee belangrijker dat inwoners beter geïnformeerd zijn over en bewust zijn van de risico’s, én beter weten hoe ze moeten handelen tijdens een crisis. Hoe ze niet alleen zichzelf in veiligheid kunnen brengen, maar ook de mensen om hen heen die dat zelf niet kunnen. Inzetten op het vergroten van de algemene weerbaarheid van inwoners door hen te bewegen zich beter voor te bereiden op rampen en crises in zijn algemeenheid en daarnaast de weerbaarheid vergroten op de risico’s: cybersecurity, natuurbranden, storm en windhozen, verstoring telecommunicatie en ICT en extreem geweld en terrorisme. Er wordt gekeken hoe de samenwerking op het gebied van Bevolkingszorg efficiënter en effectiever vormgegeven zou kunnen worden. Naast de gemeentelijke bijdrage aan deze samenwerking is iedere gemeente zelf verantwoordelijk voor de interne crisisorganisatie. Hierdoor is het niveau van de crisisorganisatie binnen de 21 gemeenten divers.