Toelichting - Bijlage 3

Vrijetijdseconomie Frye’s Eco-Habitat richt zich op de recreatieve paardensector. Met name de locatie en de omgeving zijn hierbij belangrijk, omdat de recreatieve ruiter er graag op uittrekt om te rijden in de natuur. Onder andere via deze weg, levert Frye’s Eco-Habitat een bijdrage aan de vrijetijdseconomie in de regio en legt daarbij een directe verbinding met natuur, landschap en cultuur. Ook de verbinding tussen stad en ommeland vindt hierin een plek, doordat het paardenpension mensen ont-zorgt, zodat zij zich in hun vrije tijd puur op het plezier met hun dier kunnen richten en kunnen onthaasten in het ommeland. Zij doen unieke ervaringen op in het authentieke Brabantse natuur- en cultuurlandschap en op die manier maakt de recreatieve paardensector onderdeel uit van de vrijetijdssector in Brabant. Frye’s Eco-Habitat richt zich niet alleen op klanten ook op bezoekers en recreanten, door de verbinding tussen natuurbeleving en burger op te zoeken en er door het programma spelenderwijs een bewustwordingsproces plaatsvindt. Ons aanbod aan activiteiten, lessen, cursussen en workshops richt zich op de zichtbaarheid van ons gedachtengoed en de activatie van mensen om mee of het zelf te doen samen met de natuur.

Als initiatief willen wij een unieke bijdrage leveren aan het recreatieve verblijfsklimaat in de regio en zien het Streeknetwerk Brabant met zijn signaleringsfunctie dan ook als waardevolle informatiebron binnen de vrijetijdssector. Door lokaal te ondernemen willen wij de in de omgeving gesitueerde gastronomie onder de aandacht brengen en wij zien VisitBrabant dan ook als waardevolle portal voor vrijetijdsbesteding in de regio. Ons initiatief geeft een extra impuls aan de lokale en regionale economie, door het aantrekken van nieuwe doelgroepen en het vormen van regionale partnerships. Frye’s Eco-Habitat is een duurzame verblijfsomgeving die continue in ontwikkeling en interactie is met de natuur en binnen dit domein willen wij leefbaarheidsinitiatieven faciliteren. Wij zijn een gezonde en veilige werk en leefomgeving, ten midden van de maatschappij, waarbij een ieder zijn rol vervult om de plek zijn unieke karakter te geven. Wij gaan dan ook graag allianties aan met vrijwilligers (uit het bedrijfsleven) en bijvoorbeeld ook met instellingen uit de zorgsector, waarbij ontmoeting en kruisbestuiving centraal staat in de besteding van tijd in en met de natuur, seizoenen en daaraan verbonden gebruiken.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

43

Erfgoed en Agrarische Bedrijfsgebouwen In ons weidemanagement hebben wij een circulair proces ingericht met complementaire grazers. Om dit proces mogelijk te maken, kiest Frye’s Eco-Habitat in samenwerking met de Stichting Zeldzame Huisdierrassen voor specifieke landbouwhuisdieren en het tentoonstellen van Zeldzame Huisdierrassen, als levend erfgoed van Brabant. Met deze levende tentoonstelling, geven wij de dieren hun (dubbel)functie terug. Wij vertellen hun verhaal, daarmee wordt ook de authentieke Brabantse landschappelijke waarde versterkt. Naast de herintreding van het levende erfgoed in het landschap, zoeken wij ook de samenwerking met bijvoorbeeld de Stichting Brabantse Boerderij in de Reanimatie van Verloren Erfgoed en het herbestemmen van agrarisch erfgoed of wel de Brabantse Boerderij. Wij kiezen nadrukkelijk voor programmering rondom herbestemd erfgoed in de functie van zijn context en het landschap. Op die manier is Frye’s Eco-Habitat een nieuwe economische drager voor ons cultureel erfgoed van Noord-Brabant en verbinden wij de herbestemming aan de hedendaagse maatschappelijke behoefte, met behoud van de agrarische functie in het cultuur(historische). De Dooleggersbaan maakt onderdeel uit van het buurtgenootschap Hutten en dat is een zeer oude plek, met een bijna energetische aantrekkingskracht, omdat er zo veel elementen samenkomen.

De oude structuren zijn nog steeds in het landschap terug te vinden, dat in eerste instantie volledig werd omringd door ongerepte en e meer woeste natuur. Aan het begin van de 17 eeuw leefde de nederzetting die zich in de Hutten vestigde met de natuur. Graag geven wij als holistisch initiatief gehoor aan oude gebruiken en ook feesten die erfgoed vertegenwoordigen, waarin de natuur werd gevierd. Denk hierbij aan feesten die vandaag nog steeds in de antroposofie gevierd worden bijvoorbeeld. We zetten verloren erfgoed in als functionele landschapselementen en geven deze daarmee terug aan het cultuur(historisch) natuurlandschap in de hedendaagse context. We willen het erfgoed tentoonstellen en kennis delen over onze zeldzame huisdierrassen in hun leefomgeving, verloren erfgoed met zijn functie en oude technieken als bron van informatie gebruiken voor nieuwe innovaties in hedendaagse vraagstukken. We voorkomen dat agrarische bedrijfsgebouwen vrij komen te staan en bieden waar mogelijk een nieuwe, duurzame bestemming aan een VAB, met het behoud van de agrarische functie en meerwaarde in het landschap.

4.1 Projectmeerwaarde Door de business-case te exploiteren, kunnen we in de praktijk situatie uitgaan van op diverse niveaus geleverde meerwaarde voor de omgeving, welke aan de hand van de DESTEP methode in kaart zijn gebracht. Er dient rekening gehouden te worden met een aanloopfase van 5 jaar voor het initiatief. Dit is eveneens gemiddeld de periode die regeneratieprocessen in de natuur nodig hebben om te herstellen. Demografisch Volgens de gegevens van de KNHS zijn er in 2016 in Noord-Brabant 336 rijverenigingen. Deze verenigingen hebben 11.185 leden. Daarnaast heeft de KNHS in Noord-Brabant nog ruim 15.300 leden in de recreatiesport. In totaal zijn er dus ca. 26.500 leden. Op grond van landelijk onderzoek is het aannemelijk dat van alle mensen die paardrijden er ongeveer 50% lid zijn van de KNHS. Dit betekent dat er in Noord-Brabant ongeveer 2 x 26.500 = 53.000 paardensportbeoefenaars zijn. Het merendeel van de paardensporters rijdt of ment recreatief vanuit het plezier in de omgang met het paard. De recreatieve paardensport is dan ook een groeiende en bloeiende tak van sport in de provincie. Onze doelgroep richt zich op recreatieve ruiters uit de regio de Kempen in Noord-Brabant. Kenmerkend voor deze doelgroep is dat deze uit met name meisjes (van 7 tot 17 jaar) en vrouwen (van 24 tot 70 jaar) bestaat.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

44

Ecologisch Frye’s Eco-Habitat is een gezonde, natuurlijke en beleefbare leefomgeving voor dieren en mensen. Het initiatief levert een bijdrage aan het versterken en bevorderen van de biodiversiteit in de regio, de regeneratie van bodemprocessen en zorgt voor het aantrekken van pioniersvegetatie. Door te denken en te werken met kringlopen van het primaire ecosysteem wordt ondernomen met en voor de natuur, door het eigen regeneratievermogen van de natuur te verhogen. Door inzet van de natuur zelf, gaat de natuur namelijk ook zelf weer regenereren en dat levert de volgende ecologische voordelen op: ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

¥

¥

De humusvoorraad zal toenemen; De gronden verbeteren qua bufferwerking waardoor water, evenals droogte voor steeds minder problemen zorgen; De diversiteit aan soorten grassen, bloemen en kruiden zullen toenemen; De habitat bijdraagt aan kruisbestuiving en het aantrekken van pioniersvegetatie; Onkruiden gaan niet meer overheersen; De ph stabiliseert zichzelf; Het gras bevat een evenwichtige samenstelling, tekorten aan belangrijke mineralen zijn onwaarschijnlijk; Hoge gehalten aan direct opneembare suikers nemen af, worden beter vastgelegd, en eiwitten worden bestendig of wel rijp; Essentiële bio-actieve-aroma- en geurstoffen, vitaminen, hormonen, vetzuren, enzymen en antioxidanten komen weer tot ontwikkeling.

Door de aanpak van Frye’s Eco-Habitat zijn er ecologische factoren, die ook bedrijfsmatige voordelen opleveren en gunstig zijn voor het milieu, het gaat hierbij om: ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

Het welzijn van mens, dier en milieu verbeterd door de vermindering en het voorkomen van schadelijke invloeden; significante verbetering van het stalmilieu door een eco-stalmanagement en daarmee minder belasting ten aanzien van de luchtwegen, hoeven en huid van de dieren; Een gezonde en evenwichtige leefomgeving; Vermindering van het gebruik en het transport van bodemmateriaal; De 'output' van ons stalmanagement is zeer waardevol organisch materiaal, klaar voor gebruik als organische bemesting voor de weide en de (groenten) tuin; Bevorderd de productie van gezonde voeding voor zowel mens als dier; Levert een positieve bijdrage aan koolstofkringloop en de CO2 vastlegging; Het regenereren van de natuur en het landschap.

Sociaal-Cultureel De paardensector is een economie die kan zorgen voor landschapsverrijking en heeft ook (meer dan andere sporten) sociaal maatschappelijke impact. De samenwerking tussen mens en dier heeft in veel gevallen een sociale werking op mensen. Binnen de recreatieve paardensport zijn er dan ook wel degelijk ontwikkelingen en stappen te maken om meer maatschappelijke bewustwording te creëren. Frye’s Eco-Habitat richt zich juist op dit bewustwordingsproces, door inzet van de natuur zelf en haar primaire ecosysteem. De beleving van natuur en landschap wordt geactiveerd, mede door de ervaring van het mechanisme van de dieren en hun relatie met hun leefomgeving. Door de procesmatige aanpak en achterliggende doelstellingen, stimuleert het initiatief het welzijn en de gezondheid van mensen en dieren. Er is ook ruimte voor persoonlijke ontwikkeling, educatie en participatie. Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

45

De partnerships die Frye’s Eco-Habitat aangaat streven een zelfde sociaal-maatschappelijk en cultureel belang na, namelijk om het bewustwordingsproces van de natuurlijke kringloop te stimuleren en te activeren. Juist door de groeiende verstedelijking is de verbinding met het platteland zo belangrijk, stad en natuur zijn namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden en hebben elkaar nodig. Juist door mensen bewust te maken van het natuurlijke proces, worden zij teruggeworpen naar basisprincipes en –behoeften. Het mechanisme van de natuur en de (kudde) dieren zorgt voor een unieke ervaring van een gemeenschap, een groepsgevoel en een sociaal vangnet. Daarnaast staat het proces in het teken van verduurzaming en ecologie, de bewustwording van de samenhang tussen voedsel en natuur. Het hedendaagse landschap als waardevolle leefomgeving in de context van het natuur- en cultuurhistorisch landschap, waarbinnen ruimte is voornieuwe technologieën in combinatie met oude boeren wijsheden. Simpelweg door vrijetijdsbesteding wordt natuur en duurzaamheid in het landschap beleefd en zorgt ons levende en het Brabants boeren erfgoed voor een unieke ervaring. Economisch De Provincie Noord-Brabant kenmerkt zich als dé paardenprovincie van Nederland. Het zorgt voor werkgelegenheid, is goed voor recreatie, toerisme en de infrastructuur.

Paardrijden draagt eraan bij dat mensen onthaasten en hun vrije tijd in de natuur besteden. Frye’s Eco-Habitat een initiatief dat op het gebied van vrijetijdsbesteding bijdraagt aan de lokale economie en aansluiting vindt op de infrastructuur uit de directe omgeving. Het initiatief trekt nieuwe doelgroepen aan naar het gebied, waarvan ook andere ondernemingen uit de omgeving profiteren. Bedrijfseconomisch levert de aanpak van Frye’s Eco-Habitat de volgende voordelen op: ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

Een besparing op de inkoop van stalmateriaal en kosten voor de afvoer ervan; Een vermindering van de arbeidsintensiviteit (werk); Een besparing op de inkoop van meststoffen voor de weide; Het ontstaan van een duurzaam gebied, door de natuur-inclusieve werkwijze, voorzieningen en energie opwekking; Besparingen door de ambitie: 0 afval, 0 op de meter en eigen biologische hooiwinning; Besparingen door nadrukkelijk te kijken naar wat de dieren werkelijk nodig hebben en daarmee het dierenwelzijn verhogen.

We gaan partnerships aan met partijen die een soortgelijk gedachtengoed hebben en doel nastreven. Met behoud van de eigen identiteit versterken we elkaar in het pionieren en trend zetten binnen een in ontwikkeling zijnde duurzame en bewuste agrarische en recreatieve paarden sector die steeds meer de wetten en kringlopen der natuur volgt. Ook de samenwerking tussen ons en onze partners vormt een soort kringloop, waarbij wij elkaar versterken om in de sector het bewustwordingsproces te positioneren en te vermarkten bij een groter publiek, op die manier krijgt ook de economische component een impuls en versterk je elkaar in elkaars business. Gezamenlijk fungeer je als vliegwiel/trendzetter binnen de sector, waarbij je B2B en B2C relaties aangaat en er een steeds groter netwerk aan bewuste deelnemers in het gedachtengoed ontstaat. Voor wat betreft de samenwerking in de economische waardeketen van Frye’s Eco-Habitat zoeken wij binnen ons gedachtengoed juist de verbinding met de lokale economie en dus voor zover mogelijk met lokale spelers. Door de korte lijnen ontstaat een ondernemersgemeenschap die elkaar vooruit helpt en de lokale spelers op de kaart zet. Het voorgaande heeft eveneens voordelen voor het milieu en afname van kosten, zoals minder transport en daarmee ook afname van brandstofverbruik en transportkosten e.d.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

46

Door binnen het gedachtengoed samen te werken aan een gezamenlijk doel worden eveneens maatschappelijke en ecologische belangen behartigd. Door gezamenlijk op te trekken krijgt de trend meer impact, om mensen meer bewust te laten zijn en de ecologische en biologische sector wordt hiermee versterkt. Technologisch Ons streven is om juist vanuit de werkelijke behoefte van het dier te handelen en gebruik te maken van de oude wijsheden, die zeer bruikbaar zijn in de hedendaagse opgaven. Als pionier en trendzetter in de paardensector willen wij laten zien dat er manieren zijn om met de natuur te ondernemen. We laten de natuur gunstig voor ons en onze dieren werken, ook waar het gaat over het bedrijfsmatig houden van paarden (en andere dieren). Hierbij maken we gebruik van oude technieken, boeren wijsheid en logica der natuur, in combinatie met hedendaagse technologie en daaruit voortvloeiende mogelijkheden. Door onze eigen werkwijze in het duurzaam ondernemen voor met de natuur en door de nodige voorzieningen voor Frye’s Eco-Habitat te combineren met innovatieve, natuur-inclusieve vormen van bouwen en energie opwekken ontstaat een zeer duurzaam gebied. (ambitie: 0 afval, 0 op de meter, bodem en biodiversiteit verbetering en een eigen biologische hooiwinning.) Waarbij we nadrukkelijk kijken naar wat de dieren en de mensen werkelijk nodig hebben.

We gaan uit van een gezonde leefomgeving voor zowel dieren als mensen, waarbij we het milieu minimaal belasten en aansluiting vinden op de kringloop van de locatie. We willen dan ook energie neutrale bebouwing realiseren, bestaande uit modulaire systemen, met aandacht voor flexibiliteit en de combinatie tussen nieuwe en oude techniek. Bebouwing die gezond, duurzaam en milieubewust in de basis is. Politiek / Juridisch De volgende wet en regelgeving is van toepassing op een houder van dieren zonder primaire productiedoeleinden: ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

Wet Natuurbescherming (ter vervanging van de Natuurwet, de Flora- en Faunawetgeving en de Boswet); Wet Ammoniak en Veehouderij Wet Milieubeheer; Destructiewet; Arbowet; Warenwet; Besluit Dierengeneesmiddelen; Besluit houders van dieren (onderdeel van de Wet Dieren); Wet Dieren.

Het initiatief handelt volgens de wetten der natuur en neemt daarbij de, op locatie van toepassing zijnde, beleidskaders en bestemmingen in acht. Binnen deze kaders weet het project op een vernieuwende en onconventionele wijze te ondernemen, waarbij handelen volgens het primaire ecosysteem van de natuur voorop staat.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

47

5. Uitvoeringsgerichte aspecten Van Santvoort advies is een ruimtelijk adviesbureau, gespecialiseerd in zowel hippisch en agrarisch vastgoed, als ruimtelijke ordening en planologie in deze sector. Via Jirka van de Pas, Van Santvoort Advies, zal is een principe-verzoek ingediend bij de Gemeente Someren, betreffende de voorgenomen bedrijfsactiviteiten van Frye’s Ranch, op de locatie aan de Dooleggersbaan te Someren. Het principe verzoek geeft een zeer concreet beeld op de situatie en de volledige garantie kan alleen pas bij de aankoop worden gegeven. De aankoop van de locatie Dooleggersbaan 21 te Someren, zal dan ook alleen plaatsvinden onder de voorwaarde dat de Gemeente Someren de bedrijfsactiviteiten op locatie vergund. Er is door Jirka van de Pas een notitie opgesteld met inzicht in de ruimtelijke mogelijkheden en vergunningen, betreffende de locatie aan de Dooleggersbaan 21 te Someren. Op deze manier is getracht concreet zicht te geven op het verkrijgen van de vergunning voor de voorgenomen bedrijfsactiviteiten van Frye’s Ranch. Op dit moment is enkel een productiegerichte paardenhouderij (fokken, africhten, trainen) mogelijk. Een pensionstalling is een gebruiksgerichte paardenhouderij. Het bestemmingsplan moet dus gewijzigd worden naar deze functie.

Gezien de aard van de activiteiten van Frye’s Ranch, het natuur-inclusieve en extensieve karakter, is de verwachting dat de Gemeente Bernheze wil meewerken aan deze wijziging. Ondanks dat de kansen voor Frye Ranch gunstig zijn, wordt het verkrijgen van vergunningen en financiering als de grote uitdaging gezien, waarbij vertragende processen een belemmering vormen. In de productie van kruidenrijk hooi is Frye Ranch de samenwerking aangegaan met Staatsbosbeheer (SBB), door grond te pachten en bij te dragen aan het versterken van de biodiversiteit en het behalen van natuurdoelstellingen. Om aan te tonen dat Frye’s Ranch langdurig beschikking heeft over voldoende grond, om binnen de norm van 2 GVE per ha te blijven, is een pachtovereenkomst gesloten te verlengen gedurende 6 jaar. Het totale opp. van de overeenkomst omvat 17,25 ha kruiden- en faunarijk grasland (BIJ 12.02). Met het verleggen van de locatie van Vorstenbosch naar de Dooleggersbaan te Someren, zal de pachtovereenkomst worden herzien naar de nieuwe situatie. De pachtovereenkomst die herzien wordt, is bijgevoegd aan het dossier ‘Frye Ranch.Natuur-inclusief.300621’ en afgesloten via Jos Kerssemakers, beheerder de Kempen bij Staatsbosbeheer.

De officiële ondertekening van de pachtovereenkomst vindt plaats wanneer de aankoop van de Dooleggersbaan 21 te Someren een feit (feitelijk vooruitzicht) is en daarmee de bedrijfsactiviteiten gegarandeerd zijn. Middels een notitie, waarin door middel van gesprekken met dhr. Theo Bakker, Adviseur NatuurInclusieve Landbouw, Programmateam Natuur-inclusieve Landbouw (NiL) Staatsbosbeheer, is het toekomstperspectief voor een duurzame, natuur-inclusieve samenwerking met Staatsbosbeheer geschetst. Deze samenwerking zal zich in de aanloopfase van Frye’s Ranch verder vormen en concretiseren. Het perspectief rijkt verder dan 6 jaar en kan als een opmars, intensivering en/of vervolgstap worden gezien betreffende de samenwerking tussen beider partijen. Dit zie ik als kans om in een breder perspectief natuur-inclusief te ondernemen en daarmee bij te dragen aan een vitale bodem en flora en fauna rijke graslanden. Dit werkt ten voordele van de natuur en ook voor mijn klanten, want ook hier geldt: een gezonde bodem = gezonde gewassen = gezond voedsel = gezonde consument die zich ermee voedt. Mijn case beperkt zich op deze manier niet enkel op het regenereren van natuur op de ruim 6 ha direct aan het bedrijf gelegen en welke worden ingebracht bij de beleidsregel grond voor natuurinclusieve landbouw.

Met mijn aanpak kies ik voor verbreding om met en voor de natuur te werken en op die manier tot in totaal ruim 15 ha aan regeneratie van natuur te werken.

5.1 Risico- en succesfactoren Samen met senior marketeer Kasia Rosa van het bureau Marketingzz, is een uitvoerig markt- en validatieonderzoek uitgevoerd, dat is toegevoegd aan het dossier ‘Frye Ranch.Natuur-inclusief.300621’. In dit marktonderzoek wordt uitgebreid ingegaan op risico- en succesfactoren op diverse niveaus.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

48

Het onderstaande schema met SWOT-analyse geeft inzicht in kansen en ook risico’s van Frye Ranch:

Kansen Bedreigingen De ernome groei in de paardensector, Het initiatief wordt niet begrepen en hiermee de steeds groter wordende door het conventionele denken in de doelgroep; sector; De ligging van de vestigingslocatie;. Nieuwe concurrenten en copycats; Meer bewustwording met betrekking tot het natuurlijke proces; De economische vooruitgang binnen de maatschappij en het aantal paardenliefhebbers in de omgeving.

Economische schommelingen;

Sterktes People management; Een zeer uniek en onderscheidend concept; Ruimtelijke opzet met behoud en bevordering van landschap en natuur; Voorziet in de werkelijke behoefte van het dier.

Zwaktes Geheel nieuw concept; Financiering hoog en complex;

De afhankelijkheid van de gun-factor.

Door de bedreigingen te benoemen en in kaart te brengen, willen we vaststellen op welke wijze en met welke maatregelen de risico’s beheerst kunnen worden. • Concurrentie: we zijn anders dan de traditionele, reguliere pensions voor paarden, omdat wij denken in een totaalconcept, dat het natuurlijk mechanisme en metabolisme van het paard zo veel als mogelijk benadert. Daar waar paardeneigenaren bij pensionstallingen aanlopen tegen zorgen, nemen wij deze weg door hun paard dat te bieden waar het daadwerkelijk behoefte aan heeft. Frye Ranch voorziet daarbij in de natuurlijke behoefte van het paard en zijn leefwijze om voort te bestaan, op het gebied van zijn psyche, zijn voeding, zijn beweging, zijn stalling en zijn harmonieuze, veilige omgeving. Vanuit voorgaande visie en inzichten een cultuurlandschap inrichten is een totaal andere denkwijze dan in 99% van de pensionstallen, die veelal enkel vanuit praktische overwegingen in het houden van de dieren denken. Uit de externe analyse blijkt dat er steeds meer aandacht is voor de recreatieve paardensport / -sector en dat deze doelgroep nog steeds groeit. Daarnaast neemt de bewustwording toe, op het gebied van alternatieve en holistische manieren voor het houden van paarden, waarbij steeds meer wordt gekeken naar wat een dier daadwerkelijk nodig heeft. Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

49

Uit de externe analyse kunnen we dus concluderen dat er voldoende doelgroep is, die nu nog geen concrete plek heeft welke aan hun behoefte voldoet. Echter, zullen wij ons moeten richten op een goede communicatie en positionering binnen de markt, die wij aanspreken en bedienen. Onze doelgroep kenmerkt zich namelijk veel meer door een levensstijl, dan alleen door een hobby of sport binnen de paardensector. Om trendsettend naar buiten te kunnen blijven treden, blijven wij ons ontwikkelen en waar nodig vernieuwen als expert op het vlak van paarden, hun natuur en de samenwerking met de mens. Daarvoor richten wij een kenniscentrum in waar uitwisseling en ontwikkeling plaatsvindt en gaan wij allianties aan in interactie tussen organisatie(s), onderwijs, overheid en ook burger. De samenwerking met onderwijsinstellingen richt zich op WUR, HAS, MAS en Natuurgeneeskunde. • Begrip genereren voor vernieuwend denken: we gaan partnerships aan met partijen, die op hun eigen manier een soortgelijk gedachtengoed hebben en doel nastreven. Partnerships die complementair zijn aan de eigen organisatie, waardoor er een meerwaarde ontstaat binnen een groeiend bewustwordingsproces. Met behoud van de eigen identiteit versterken we elkaar in het pionieren en trend zetten binnen een duurzaam in ontwikkeling zijnde en steeds meer bewuste agrarische en recreatieve paardensector.

Voorborduren op het steeds meer bekendheid krijgende fenomeen Paddock Paradise, kijken wij verder, binnen dit bewustwordingsproces voor natuurlijk paarden houden. Ons doel is om een natuurlijke leefomgeving in te richten, kijkend naar het complete ‘plaatje’, het metabolisme en mechanisme van het paard. Wij willen in de werkelijke behoefte van de diersoort voldoen, dit blijven ontwikkelen en vernieuwen door nieuwe inzichten en die dieren in een voor hun herkenbare habitat plaatsen waarin. Het paard wordt weer onderdeel van de kringloop in zijn omgeving en levert zijn natuurlijke bijdrage aan het ecosysteem, waarmee het onlosmakelijk verbonden is. Het cultuurlandschap biedt het paard een veilige, voedselrijke leefomgeving en daarmee een gezonde omgeving om zijn voorbestaan te waarborgen. Ook de samenwerking tussen ons en onze partners vormt een soort kringloop, waarbij wij elkaar versterken om in de sector het bewustwordingsproces te positioneren en te vermarkten bij een groter publiek. Op die manier krijgt ook de economische component een impuls en versterk je elkaar in elkaars business. Gezamenlijk fungeer je als vliegwiel/trendzetter binnen de sector, waarbij je B2B en B2C relaties aangaat en er een steeds groter netwerk aan bewuste deelnemers in het gedachtengoed ontstaat.

We leggen als het ware onze netwerken over elkaar, waarmee een sneeuwbaleffect ontstaat en er een sterke alternatieve sector gegenereerd wordt binnen de paardenhouderij. • De gunningsfactor verhogen: mond-tot-mondreclame wekt bij mensen nog steeds het grootste vertrouwen in een voor hen nog onbekende organisatie. De ervaringen van anderen zijn dus bepalend voor je imago. Betrouwbaarheid en vertrouwen in kennis en aanpak zijn belangrijk. Klanten laten immers hun paard, een voor hun zeer dierbaar en belangrijk goed, aan jou als organisatie over. Een goed lokaal netwerk is belangrijk om klanten te bereiken, gezien onze klanten vrijwel altijd binnen een straal van 40 km gevestigd zijn. Opereren en samenwerken in een lokaal netwerk is essentieel om vertrouwen binnen de gemeenschap en de lokale sector te winnen. Wat betreft de samenwerking in de economische waardeketen van Frye Ranch zoeken wij binnen ons gedachtengoed juist en zo veel mogelijk de verbinding met de lokale economie en dus met lokale spelers. Door de korte lijnen ontstaat een ondernemersgemeenschap, die elkaar vooruit helpt en ook de lokale spelers op de kaart zet. Het voorgaande heeft naast socio-economische waarden, eveneens voordelen voor het milieu en afname van kosten, zoals minder transport en daarmee ook afname van brandstofverbruik en transportkosten, etc.

We weten ons daarmee ook als duurzame organisatie te profileren. De socio-economische waarden hebben onder andere betrekking op een hechte agrarische ondernemersgemeenschap, welke in veiligheid voorziet en welke elkaar het beste gunt. Hieruit ontstaan de aspecten voor een beter milieu, doordat bijvoorbeeld beheerstaken gezamenlijk opgepakt en uitgevoerd kunnen worden. Loonwerkzaamheden kunnen worden uitgevoerd door directe contacten met een lokale boer / aannemer en daarmee kan men de kosten laag houden. Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

50

5.2 Te nemen stappen voor de dóór-ontwikkeling In grote lijnen heeft Frye Ranch de volgende ambitie, weergegeven in een stappenplan: 1. Benoeming tot inspiratiebedrijf experimenten Natuur-inclusieve Landbouw, bij Staatsbosbeheer, via projectleider Theo Bakker. Dit programma is bedoeld om de biodiversiteit te verbeteren en te werken met kringlooplandbouw, om natuurdoelen te behalen in de beheergebieden van Staatsbosbeheer. Zie: https://www.linkedin.com/posts/elke-frye-5875854_fryes-ranch-pitch-activity6764844945162420224-59I8 2. gronden inbrengen beleidskader grond voor NiL: om extensiveren mogelijk te maken en de natuurexclusiviteit te benadrukken, zodat er gezamenlijk naar buiten getreden kan worden. Daarnaast draagt het inbrengen van de grond bij het beleidskader NiL bij aan het toetreden van financiers, om de financieringsbehoefte te concretiseren en daarmee de aankoop van de locatie aan de Dooleggersbaan 21 te Someren mogelijk te maken. (Vanuit een concrete locatie, ontstaat een concrete positie om op verder te bouwen / uit te breiden op verschillende niveaus.) 3. Deelname (via Niels Aten) aan het gebiedsproces in de omgeving Dooleggersbaan 21 te Someren, dat de ‘Gebiedsgerichte Groenblauwe Aanpak’ heet. Het doel van dit gebiedsproces is, om de doelen voor natuur- en waterbeleid te realiseren.

Rond de Peel betekent dat onder meer extensivering, (vernatting) van landbouwgronden e.d. 4. Benoeming tot inspiratiebedrijf: om het kenniscentrum vanuit het pilot project te organiseren en te positioneren. Het kenniscentrum heeft aandacht voor de kartrekkers-rol, in de verbinding van de holistische aanpak met de conventionele paardenhouderij. (Brabant is immers dé grote paardenprovincie en de paardenhouderij heeft een significante hoeveelheid landbouwgrond in bezit/gebruik. Ni denken aanjagen.) 5. Samenwerking SBB: opschalen naar opfok in combinatie met rusthuis (dit hoeft namelijk niet direct aan de ‘thuis’-locatie gelegen te zijn) en eigen hooiwinning d.m.v. een bijdrage aan natuurdoelstellingen om flora & fauna-rijk grasland te realiseren. 6. Opstarten / op gang brengen van een natuur-inclusieve beweging in de paardenhouderij (een groep(je) bedrijven), dat een of andere verbinding heeft met Van Gogh Nationaal Park (VGNP). Het opzetten van deze toekomstige verbreding tussen geestverwante paardenhouders, is bedoeld als een initiatief om de samenwerking met VGNP op te bouwen en de bewust wordende beweging meer fundament te bieden. Prioriteit blijft uiteraard om het project eerst te laten landen op de locatie, want vanuit die grond-positie openen zich deuren voor de toekomst: uitbreiding en verbreding, kennisdeling, samenwerking, verbinding e.d. Tijdspad ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

17 september 2021: financiering aankoop afgerond en aankoop locatie Dooleggersbaan 21 te Someren concretiseren. 18 september start met klantenwerving (marketing en communicatie) en communicatiemiddelen gereed. September 2021: pachtovereenkomst met SBB, volgens afspraak, concreet maken (zie hoofdstuk 5.5 samenwerking met partners). 17 oktober 2021: overdracht van het eigendom aan de Dooleggersbaan 21 te Someren. Oktober en november 2021: aanpassingen aan de opstallen realiseren (gebruiksklaar maken bedrijfsgebouwen). Oktober en november 2021: inrichten van het landschap volgens het natuur-inclusieve inrichtingsplan, (leefomgeving van de dieren met tracks en paddocks volgens plan gereed). December 2021: bedrijfsprocessen optimaliseren voor klanten: contracten, beleid, huisregels e.d. opstellen. December 2021: rijbak aanleggen en winkel, kantine inrichten. Januari 2022: ontvangen van de eerste klanten en continuïteit waarborgen. februari 2022: programma kenniscentrum organiseren. maart 2022: benoeming inspiratiebedrijf en inbedding van het gebiedsproces ‘Gebiedsgerichte Groenblauwe Aanpak’. Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

51

¥ ¥ ¥

Maart / april 2022: kleine beheerwerkzaamheden aan de eco-habitat. Mei 2022: officieel openingsmoment en laat het kruidenrijk grasland maar groeien. Juni / juli 2022: opstarten van de kringloop in de fermentatieprocessen en continuïteitswaarborging door monitoring en doorontwikkeling.

5.3 Te verwachten belemmeringen De onder 5.2 te ondernemen stappen, om tot een natuur-inclusieve-paardenhouderij te komen, vragen om een aantal aanpassingen aan de locatie. Ten eerste zal het bestemmingsplan moeten worden herzien, ten opzichte van de huidige situatie en daaraan verbonden bestemmingen. De paardenhouderij valt volgens de wet onder het agrarisch verwant bedrijf en bestaat uit een aantal ‘takken’. Op dit moment is enkel een productiegerichte paardenhouderij (fokken, africhten, trainen) mogelijk. Een pensionstalling is een gebruiksgerichte paardenhouderij. Het bestemmingsplan moet om die reden gewijzigd worden. In het vigerende bestemmingsplan is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om dergelijke bestemmingswijziging mogelijk te maken. Burgemeester en wethouders kunnen de bestemming 'Agrarisch Agrarisch bedrijf' wijzigen in de bestemming 'Bedrijf' voor het vestigen van een agrarisch verwant bedrijf of een agrarisch technisch hulpbedrijf. Uit de (binnenplanse) wijzigingsbevoegdheden kan worden opgemaakt dat de gemeente voornemens is om mee te werken aan een dergelijke wijziging, indien wordt voldaan aan de specifieke, gestelde voorwaarden. Een eerste beoordeling door ruimtelijk adviesbureau Van Santvoort is, dat naar verwachting aan de voorwaarden kan worden voldaan.

Het bestaande agrarische bedrijf is niet meer in functie en de nieuwe gebruiksgerichte paardenhouderij zal in de bestaande bebouwing worden opgericht. Het plangebied is niet gelegen binnen de Groenblauwe mantel en draagt bij aan de ontwikkeling in het gemengd landelijk gebied. Uit het vigerende provinciale ruimtelijke beleid, de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (hierna Iov), dat voor de gemeente rechtstreeks werkende regels bevat bij het vaststellen/wijzigingen van een bestemmingsplan, is de locatie gelegen in het 'landelijke gebied', 'gemengd landelijk gebied', ‘Beperkingen veehouderij’ en ‘Stalderingsgebied’. Relevante regels voor beoogde ontwikkeling zijn opgenomen in artikel 3.61, de vestiging van een agrarisch verwant bedrijf in gemengd landelijk gebied. Hierin is opgenomen dat vestiging naar een agrarisch verwant bedrijf (bedrijf dat geheel of in overwegende mate gericht is op het leveren van goederen en diensten aan particulieren of niet-agrarische bedrijven, waarbij gebruik wordt gemaakt van het houden van dieren) onder voorwaarden mogelijk is. Ruimtelijk adviesbureau Van Santvoort heeft het voornemen van Frye Ranch getoetst aan de specifieke voorwaarden en naar verwachting kan hieraan worden voldaan. De vraag is dan echter of de gemeente mee wil werken aan de bestemmingsplanwijziging/herziening. Dit wordt momenteel onderzocht middels een principeverzoek.

Gezien de bestaande toegestane activiteiten en beoogde activiteiten is er weinig verschil tussen beide plannen. De verwachting is dan ook dat de gemeente hieraan medewerking zal verlenen. Echter, het wijzigen/herzien van het bestemmingsplan is een tijdrovende en kostbare aangelegenheid. Houdt daarbij rekening met een proceduretijd van circa 1 jaar (formele procedure 26 weken) en ca. € 20.000,- aan kosten. De kosten bestaan uit het (laten) opstellen van een concept bestemmingsplan (toelichting, regels, verbeelding), het uitvoeren van benodigde onderzoeken (of actualiseren van bestaande onderzoeken), het realiseren van landschappelijke inpassing en gemeentelijke leges. De Dooleggersbaan 21 te Someren is gelegen in de buurt van het Natura-2000 gebied Weerter- en Bulderbergen & ringselven op een afstand van 664 meter. Voor de huidige bedrijfsactiviteiten is een conversievergunning afgegeven op 01-01-1999 voor het houden van 58 melkkoeien, 26 jongvee en 25 vleesstieren of vleesvee. In totaal bedraagt de ammoniakemissie 669 kg/jaar. Er wordt op dit moment onderzocht of er eerder een oprichtingsvergunning is afgegeven. Het houden van de beoogde 50 paarden komt

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

52

neer op een ammoniakemissie van 50 x 5 kg/Nh3 per paard = 250 kg ammoniak. Indien er voor 1994 een vergunning aanwezig is ten behoeve van de Wet natuurbescherming, kan de vergunning verleend worden op basis van de referentiesituatie, zeker gezien het hoge aantal vergunde kg ammoniak lager is dan de beoogde aantal kg ammoniak. Indien dit niet het geval is kan de vergunning verleend worden door middel van extern salderen. Dit wil zeggen dat in de directe omgeving ammoniak wordt aangekocht van veehouder, die stopt dan wel minder dieren houdt. In dat geval wordt 30% van de ammoniak afgeroomd ten behoeven van de natuur. Het onderdeel Wet natuurbescherming zal nog verder onderzocht worden. Verwachting is dat er zeker mogelijkheden zijn om de vergunning verleend te krijgen. Zoals bij elk nieuw bedrijf, zal een nieuwe melding Activiteitenbesluit (milieu melding) gedaan moeten worden. Bij het houden van minder dan 51 paarden (in dit geval 40 paarden) volstaat een melding activiteitenbesluit (milieumelding) bij de Gemeente Someren. Indien nieuwe gebouwen of bouwwerken geen gebouwen zijnde worden opgericht, dan wel bestaande gebouwen worden verbouwd, zijn deze meestal bouwvergunning plichtig. Indien de bouwwerken (en het gebruik) passen binnen het bestemmingsplan en voldoen aan bouwkundige eisen, dan zullen deze verleend worden.

In het bestemmingsplan is opgenomen dat bedrijfsgebouwen een goothoogte van maximaal 4,5 meter, bouwhoogte van maximaal 8 meter en een minimale afstand van 5 meter tot de zijdelingse perceelgrens. Volgens onderzoek bij het archief en naar ons beste weten is de bestaande bebouwing vergund en bekend bij de Gemeente Someren. In de huidige situatie is een bouwblok van 1,5 ha opgenomen, dit blok willen wij verkleinen naar 0,4 ha. Echter, zijn voor het houden van de paarden en het exploiteren van de pensionstalling een aantal aanpassingen aan de bebouwing van de locatie noodzakelijk, welke met name in de bestaande opstallen gesitueerd worden. De rijbak(ken), longeer-cirkel en boomhutten zullen aangelegd / gebauwd moeten worden om aan de facilitaire voorzieningen van klanten te kunnen voldoen. Bij grote ver- of bebouwingen zal een bouwvergunning aangevraagd moeten worden. Waarbij de overkapping van de overdekte rijbak behoort tot de bouwwerken. Een boomhut valt niet perse onder de bouwwerken en het is per gemeente verschillend of er een vergunning voor aangevraagd moet worden. Er zal in ieder geval melding van gemaakt moeten worden. Daarnaast kan het zijn en wel degelijk wanner een hoogte van 2,5m wordt overschreden, dat een boomhut onder het attractiebesluit valt en moet zijn voorzien van een keurmerk.

Frye Ranch is van plan om een bestaand ‘bouwpakket’ voor een boomhut in te kopen, welke aan alle keurmerken voldoet. De rijbak en longeer-cirkel worden aangelegd op de plaats van de huidige betonnen ‘kuil-plaat’. Om deze aanpassingen door te kunnen voeren is een bouw- en omgevingsvergunning (activiteit bouwen) nodig, welke bij de Gemeente Someren zal worden aangevraagd. Uit het bestemmingsplan blijkt dat er geen (hoofd)leidingen over het perceel gelegen zijn. In een later stadium zal een officiële ‘Klic’ melding worden gedaan, om de ligging van overige leidingen te bepalen en voorgenomen activiteiten daarop af te stemmen.

5.4 Aard van eventuele ondersteuning in de uitvoering De ondersteuning in het proces richting realisatie en de uiteindelijke uitvoering is als volgt georganiseerd: ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

Provincie Noord-Brabant - Jeroen Mulder - Projectleider Voedsel1000, Sr. Beleidsmedewerker natuurinclusieve landbouw & Kwartiermaker ‘Kansen door houtbouw’; Frans Verouden - Ondernemerscoach transitie landbouw – i.o.v. Provincie Noord-Brabant; Aelmans Makelaars en Taxateurs- Marcel van Hoek – Register Makelaar / Register taxateur Landelijk & Agrarisch Vastgoed en Wonen / Rentmeester NVR / Onteigeningsdeskundige (aankoopmakelaar); Aelmans Bouwadvies BV – Tonny Kapteijns – Projectleider en bouwkundige; Adriaan van den Heuvel makelaars en adviseurs – Frank Hendrikx – verkoopmakelaar;

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

53

¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ ¥

van Santvoort Advies – Jirka van de Pas – ruimtelijk advies, bestemmingen en vergunningen (specialist in hippisch vastgoed); Holag Ecologie - Hans Hofland – bodemonderzoek en -vitaliteit, inrichting landschap en vegetatie (biologie); Bio-Ron – Ron Hofman – ecologisch dieren-, stal- en weidemanagement; Staatsbosbeheer – Theo Bakker – Projectleider Natuur-inclusieve Landbouw; Staatsbosbeheer - Jos Kerssemakers – Beheerder Brabantse Kempen; NH Adviseurs - Frans van Haperen - financieel en bedrijfskundig advies (specialist in de agrarische sector); Boerenverstand Marketing - Kasia Rosa - marktonderzoek / validatie onderzoek (marketing specialist); Werktitel Simone – Simone van Hoof – marketing- & communicatieplan; Studio DEES – Ronald Dees – grafische vormgeving en huisstijl; Roy Soetekauw Fotografie en Beeld – Roy Soetekauw – sfeerimpressie in foto en film; Studio Juxta – Ilse Meulendijks – proces en ontwerp; ExpressZo – Martijn Kremers – technisch ingenieur web- en digitaal design.

5.5 Samenwerking met partners In deze paragraaf richten wij ons op de samenwerking betrekking hebbende op onze natuur-inclusieve aanpak. Daarnaast weken wij ook samen met specialisten uit de hippische wereld. Het opbouwen van een solide werkrelatie heeft aandacht nodig en betekend ook elkaar gunnen. In het afgelopen jaar is gewerkt aan een mooie en solide samenwerking met Staatsbosbeheer, waarin wederzijdse natuurbelangen en -wensen worden behartigd. De verkenning naar onze natuur-inclusieve samenwerking stelt zich ten dienste van de natuur, waarbij partijen met een brede en vernieuwende blik het “experiment” met elkaar aangaan om natuurdoelstellingen met een nieuwe aanpak te verwezenlijken. Frye Ranch is sinds begin 2021 één van de 40 experimenten in de transitie naar Natuur-inclusieve Landbouw, zie: https://www.linkedin.com/posts/elke-frye-5875854_fryes-ranch-pitch-activity-676484494516242022459I8 “In samenwerking met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) startte Staatsbosbeheer in 2018 een meerjarig project met als doel 40 experimenten te realiseren om boeren te helpen over te schakelen naar natuurinclusieve landbouw. Kern daarbij is dat Staatsbosbeheer zijn grondpositie inzet. Staatsbosbeheer ondersteunt pachters die gemotiveerd zijn om hun eigen bedrijf natuurinclusief te maken, maar daarvoor onvoldoende grond hebben.

In 40 experimenten helpt Staatbosbeheer boeren hun bedrijfsvoering te extensiveren én te onderzoeken hoe die natuurinclusieve landbouw bijdraagt aan de natuurdoelen in de gebieden van Staatsbosbeheer.” Bron: https://www.staatsbosbeheer.nl/over-staatsbosbeheer/dossiers/natuurinclusieve-landbouw Om deel te kunnen nemen aan het programma voor de experimenten Natuur-inclusieve Landbouw, dient de deelnemer de inspiratie cursus te volgen of liever nog de opleiding Natuurboeren bij opleidingscentrum Aeres, waarvoor Elke Frye inmiddels voor is ingeschreven. Door de situatie omtrent COVID-19 is de cursus uitgesteld tot minimaal september 2021 en zal op dat moment vervolg worden gegeven aan de opleiding voor Natuurboeren. Desalniettemin hebben partijen afspraken met elkaar gemaakt, waarbij samen met Theo Bakker, projectleider Natuur-inclusieve Landbouw bij Staatsbosbeheer, de programmalijn wordt uitgezet en met Jos Kerssemaker, Beheerder Brabantse Kempen bij Staatsbosbeheer, het aanspreekpunt is voor het maken van concrete pachtafspraken en beheerconstructies.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

54

Afspraken Frye Ranch behoort bij Staatsbosbeheer tot de 15+ pachtconstructie en dat wil zeggen dat de pachter 15 ha of meer in beheer neemt, onder de voorwaarden van Staatsbosbeheer. Partijen willen gezamenlijk drie doelen verwezenlijken, waarvan doel 1 tot de prioriteit heeft en doel 2 en 3 tot de uitbreiding van de samenwerking tussen partijen behoort: 1. 15+ ha pachten, ten gunste van kruidenrijkgrasland volgens de natuurdoeltypen BIJ N1202, gebruikt ten gunste van (kwaliteit)hooiwinning (eventueel nabegrazing); 2. door het gebruik van effectieve micro-organisemen in de bedrijfsvoering van Frye Ranch, ontstaan ecologische grondstoffen, die het bodemleven en daarmee de natuur ten gunste komen. Deze uit kringlooplandbouw ontstane middelen, vormen belangrijke grondstoffen voor het behalen van de natuurdoelstellingen bij Staatsbosbeheer; 3. natuurbegrazing door paarden, in door Staatsbosbeheer aangewezen gebieden. Frye Ranch kan hiermee haar bedrijfsactiviteiten uitbreiden naar een paarden-opfok en –rusthuis programma. Elke Frye wil met haar natuur-inclusieve paardenhouderij, met bezieling uitvoering geven aan de natuurnatuurdoelstellingen van Staatsbosbeheer, welke eveneens ten gunste komen aan haar eigen extensieve bedrijfsvoering, met aandacht voor biodiversiteit en kringlopen van het natuurlijk systeem.

Partijen hebben dan ook de intentie om een langdurige samenwerking met elkaar aan te gaan en lange termijn afspraken met elkaar te maken. Door omstandigheden heeft de aankoop van de locatie aan de Tipweg 15 te Vorstenbosch geen doorgang kunnen vinden. De concrete afspraken die door Staatsbosbeheer en Frye Ranch zijn gemaakt, blijven van kracht en worden overgeheveld naar de locatie aan de Dooleggersbaan 21 te Someren. Omdat er in de omgeving van de Dooleggersbaan 21 te Someren meer gunstig gelegen percelen liggen, welke onder het grondbezit van Staatsbosbeheer vallen, worden de pachtafspraken herzien ten gunste van de nieuwe situatie. Het gaat hierbij om het aanwijzen en vastleggen van percelen, die gunstig (binnen een straal van 5 km) ten opzichte van de locatie gelegen zijn. Aan het dossier ‘Frye Ranch.Natuur-inclusief.300621’ is de pachtovereenkomst die wordt herzien en de notitie met omschrijving van het toekomstperspectief voor de samenwerking tussen Staatsbosbeheer en Frye Ranch toegevoegd ter kennisname. Onderstaande kaarten geven de situatie weer, met de mogelijkheden voor de hernieuwde 15+ pachtafspraken, welke in de nieuwe pachtovereenkomst worden vastgelegd.

N12.05 N07.01

N03.01N14.02 S98.00 N03.01 S98.00 N14.02 N15.02

N07.02 N07.02N06.05 N07.01 N06.04 N16.03

N06.06

N06.04

N06.06

N03.01 N03.01

N03.01

N06.06

N15.02 L01.16 S98.00

N16.04

N14.01S98.00 S98.00 N03.01

N06.05

N06.06

N06.06

N06.05 N06.04 N07.01 N06.06

N06.06N06.06

N07.01 N07.01 N07.01 N06.06N06.06 N15.02 N06.06 S98.00

S98.00 N15.02

N16.04 N16.04N10.02 N12.02 S98.00 N12.02N16.04 N12.02N16.04

N15.02N15.02 N15.02

N16.04

N10.02 N14.01 N14.02

N07.01 S98.00

N03.01 N14.01S98.00 N14.01

A-type N14.02

N14.01S98.00 N16.04 N12.06 N16.04N14.01 N14.01N14.01 S98.00 S98.00

N16.03

S98.00

N14.02 N06.06 S98.00 N14.02 S98.00 N07.01 N14.02 S98.00 S98.00 N06.06 N15.02 N06.06N06.06 N06.06 N06.06 N06.06 N14.02 N06.06 N06.06 S98.00N12.05N15.02 N06.06N06.06 N13.01N13.01 N06.03 N06.06 N12.05N13.01 N05.04N13.01N15.02 N06.06 N06.06 N12.02 N13.01 N13.01 N04.02 N05.04 N13.01 N13.01 N12.02 N13.01 N12.05 N15.02 S98.00 N12.02 N15.02

N14.01

N16.03 N16.03

N06.06

N14.02 S98.00 S98.00 N06.04 N14.02

S98.00

S98.00 N12.02 S98.00 N07.01 S98.00 N12.02 N14.02L01.02 N10.02 N15.02L01.07 N15.02 N14.02 N14.02N15.02 N12.05 N15.02 N14.02N15.02 N12.02 N15.02S98.00 S98.00 L01.07 N14.02N15.02N14.01 N14.02 N14.02 N15.02 N15.02 S98.00 N03.01 N14.02 N12.02 S98.00 N15.02 S98.00 S98.00 L01.07

N14.02

A-type N14.02

N15.02 A-type

S98.00 N15.02

L01.02

N16.03 L01.02 L01.02 A-type

L01.02

L01.02 A-type N03.01 L01.02 A-type N16.03 S98.00

Nat. incl. landbouw

Nat. incl. landbouw

soort

soort

cluster 15ha binnen 500m van rivier, beek of N10 overige N12.02 gesprekkenNIL

cluster 15ha binnen 500m van rivier, beek of N10 overige N12.02 gesprekkenNIL

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

55

De nieuwe pachtafspraken worden geconcretiseerd, zodra het eigendom van de locatie aan de Dooleggersbaan 21 te Someren verworven is. Betreffende de aankoop van de locatie, zijn partijen overeengekomen onder voorbehoud van financiering en vergunningen middels een principe-verzoek, met een termijn van drie maanden. Het voorgaande betekent dat de locatie medio september zal passeren via de notaris. In die periode, het vierde kwartaal van het jaar worden ook alle pachtovereenkomsten bij Staatsbosbeheer herzien. Dit biedt de gelegenheid om op het juiste moment afspraken te maken die passend en gunstig gelegen zijn voor Frye Ranch. In eerste instantie richt de pachtovereenkomst zich op kruidenrijkgrasland, volgens het beheerdoeltype BIJ N1202, ten gunste van hooiwinning voor de pension-paarden bij Frye Ranch. Waar mogelijk kan aan korte perioden van nabegrazing worden gedacht. Overbrugging Na de start van de onderneming in september 2021 is een aanloopfase nodig, want in het vierde kwartaal is het hooi-seizoen voorbij en start dit pas weer in het voorjaar van 2022, tot aan de eerste oogst eind in mei – juni 2022. In die aanloopfase zal overbrugging plaatsvinden, door hooi voor de paarden in te kopen. Frye Ranch maakt voor het leveren van hooi in de aanloopfase graag afspraken met (een) lokale of regionale boer(en).

Er zijn inmiddels gesprekken gevoerd met Guus Kuijken (Maatschap AHJM Kuijken en HGM Kuijken – van Oirschot) te Knegsel, een boer uit ons directe netwerk. Echter, zijn ook de meer lokale foerage handelaren en boeren denkbaar om een samenwerking mee aan te gaan. Hooiwinning Het is de bedoeling om in het seizoen van 2022 hooi in eigen beheer te produceren en daarmee ook bijdragen aan de natuurdoelstelling van Staatsbosbeheer en de verbetering van de bodemkwaliteit. In totaal zal het gaan over 15+ ha aan kruidenrijk / flora en fauna rijk grasland, waarop ook onze eigen bokashi kan worden gebruikt ter activatie van bodemprocessen. Aan de hand van de volgende berekening, zijn wij gekomen tot de productie ruwvoer (droge stof) die minimaal nodig is om zowel 40 paarden in pension gehouden te voeden, als ook tijdelijk gehuisveste trainings- en vakantiepaarden: De opbrengst van 1 ha biodivers grasland is: gemiddeld 3.500kg droge stof per snede. De totale opbrengst van 1 seizoen / p.j. is gemiddeld 7.000 kg, voorzichtig uitgaande van 2 sneden per jaar. (Rekening houdende met de wet- en regelgeving voor natuurbeheer.) Een paard weegt gemiddeld 500kg en eet per dag gemiddeld 2kg ruwvoer per 100kg lichaamsgewicht. Dat wil zeggen, dat een gemiddeld paard 10kg ruwvoer per dag eet. In mijn berekening ga ik uit van 10 kg hooi per dag, per paard.

1 paard eet per jaar gemiddeld 365 x10 = 3.650 kg hooi. Uitgaande van een volle bezetting van 40 paarden, is het verbruik per jaar aan hooi gemiddeld: 3.650 kg x 40 = 146.000,00 kg p.j. Bij een volledige bezetting van trainings- en vakantiepaarden, kunnen 8 paarden tijdelijk gehuisvest worden, uitgaande van 180 dagen p.j. (gemiddeld een half jaar). Berekening: 3.650 kg x 8 : 2 = 14.600 kg. p.j.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

56

Om voldoende hooi te kunnen produceren voor 40 paarden en trainings- en vakantiepaarden, zijn (146.000 + 14.600 = 160.600 kg : 7.000 kg =) 22,94 ha, afgerond 23 ha grasland nodig, om hooi in eigen productie te houden. Gemiddelde kosten voor de productie: ¥ ¥ ¥

Een weiland van 1 ha pachten kost gemiddeld € 600,- per jaar (uitgaande van een private (hoge) pachtprijs, bij SBB betaal je gemiddeld € 150,- per ha p.j.) Hooien van 1 ha kost bij 3 tot 4 sneden gemiddeld € 200,- per jaar. Het persen van een grote baal (350 400 kg) kost gemiddeld € 14 per baal.

De totale kosten voor hooiwinning bedragen: ¥ ¥ ¥

Pacht: 23 x € 250,00 = € 5.750,00 Hooien: 23 x € 200,00 = € 4.600,00 Persen: (23 x 7.000 = 161.000 : 400 = 402,5 balen) 403 x € 14,00 = € 5.642,00

Totale kosten voor hooiwinning, exclusief transport, bedragen voor 40+ paarden € 15.992,00 p.j. Hiermee reduceren wij de kosten op de inkoop van hooi, waarvan de afkomst vaak onbekend is en welk veelal niet voldoet aan onze kwaliteitseisen. Echter, laten we ons niet rijk rekenen. Er zal ook bewerking van de landerijen noodzakelijk zijn, verrijking (aanjagen) van de bodemprocessen en in de beginfase zal door-gezaaid moeten worden. Al willen we het transport in het kader van milieu- en kostenbesparingen beperken, er zal altijd transport plaatsvinden om de hooibalen naar de opslag te verplaatsen. Ook transport brengt kosten met zich mee. In de kostencalculatie voor hooi zijn wij uitgegaan van een hoge KWIN-norm. Kwaliteitshooi In de aanloopfase naar de productie van hooi in eigen beheer, zal hooi ingekocht moeten worden. Omdat hooi bij veel paardeneigenaren een pijnpunt of wel “kopzorg” is en in veel paardenpensions op de kosten van kwalitatief goed en voldoende hooi-gift wordt gereduceerd, willen wij ten gunste van de gezondheid van de paarden kwaliteitshooi aanbieden. Ook in onze aanloopfase! Beweiding (grazen) dient op het metabolisme van het paard afgestemd te zijn. Dat betekent structuurrijk, volgroeid gras voeren en zeer beperkt of beter geen kort, jong, mals gras.

Beperken van de grasopname voorkomt gezondheidsproblemen en dit maakt goed ruwvoer uiterst belangrijk voor de juiste darmprikkel van het paard. Beweiden is dus in principe ondergeschikt aan het 24/7 ter beschikking stellen van kwalitatief goed hooi of wel ruwvoer, dat veel beter past bij het metabolisme van het paard. Kwaliteitshooi is voor mij hooi dat gewonnen is van graslanden met een diversiteit aan soorten en kruiden. Vrij van Jacobskruiskruid, vrij van schimmels, laag in eiwit en suiker gehalte, droge stof die afkomstig is van een gezonde bodem. (Dus geen stressgewassen van gemanipuleerde zaden, productiegrassen, gevoed door kunstmest en bestrijdingsmiddelen.) Liefst hooi van planten / grassen die de kans hebben gekregen om zich volledig te kunnen ontwikkelen, welke rijk aan minerale voedingsstoffen zijn, wat overigens ook het bodemleven ten goede komt. Want, wat boven de grond te zien is aan biomassa, zit ook onder de grond aan wortelmassa en dit weerspiegelt de diepte waarop biologische activiteit te vinden is. Dus hoe groter dit volume, des te beter voor de natuur en de consument. Diepgewortelde planten halen dan ook andere/meer voedingsstoffen uit de gelaagdheid van de bodem. Het hooi afkomstig van diepgewortelde en volwassen planten, bevat een uitgebalanceerd gehalte aan minerale voedingsstoffen.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

57

We kiezen altijd voor droge stof, wat ik echt hooi noem en daarmee zie ik af van kuil, voor-droog en silage bijvoorbeeld. Kuil (in welke vorm dan ook) blijft altijd een onstabiel product ten opzichte van echt hooi en kan daarmee ook geen stabiliteit in de maag en darm bewerkstelligen, waarmee het de gezondheid constant ondermijnt. Ingepakt hooi bevat voornamelijk zogenaamde anerobe micro-organismen, welke ontstaan door de in gang gezette fermentatieprocessen. In het geval van silage of kuil veroorzaken deze anerobe organismen veelal schimmel wanneer zij met zuurstof in aanraking komen. Ingepakt hooi voldoet simpelweg niet aan de behoefte en het metabolisme van het paard. Krachtvoer Kwaliteitsvoeders koop ik in bij biologische / holistische leveranciers uit de regio en uit het land. Krachtvoer produceren is een hele organisatie op zich en we blijven graag bij onze eigen leest om kwaliteit te leveren en te continueren. We zoeken de juiste partners, die bij Frye Ranch filosofie passen. Ervaringen De klant adviseren kan ik prima, want door mijn jarenlange ervaring en opgedane kennis, ben ik in staat het gedrag, de gemoedstoestand en het welzijn van paarden te lezen. Daarnaast ben ik bekend met het gebruik van kruiden, supplementen en met het maken van tincturen en zalven.

Voorgaande ervaring komt voort uit mijn antroposofische achtergrond, de samenwerking met de opleiding Natuurgeneeskunde voor Dieren en samenwerking met Janse Scott van Natural Sience Therapie, Jouke van den Berg van Moringa’s Finest en door het volgen van de cursus Natuurlijk Leven van Maria de Wit, Harmony Center. Door Jouke van den Berg te adviseren in het gebruik van Moringa bij paarden, is een samenwerking ontstaan tussen Bio-Ron en Moringa’s Finest, waarbij Moringa is toegevoegd aan bepaalde voeders en supplementen van Bio-Ron. Sinds 2015 werk ik intensief samen met Ron Hofman en Sylvia Ijsbrandy van Bio-Ron, (zie: www.bio-ron.com) als deskundige en leverancier van biologische voeders en supplementen voor paarden, als ook bodemverbeteraars en het gebruik van EM-bacterie. Daarnaast heb ik gewerkt met Gerrit van Ham van Hamco Horse Care Center (zie: www.hamcohcc.nl), waarbij ik met zijn holistisch advies, voeders en supplementen goede resultaten heb behaald bij paarden. Ook Pierre Bens van Belebro is één van mijn partners op het gebied van natuurlijk onderhoud en herstel van paarden. Daar waar het gaat over bodemvitaliteit en de fermentatie van mest en organisch materiaal werk is samen met specialist op dit gebied Hans Hofland van Holag (zie: www.holag.eu). Hans heeft een achtergrond bij Natuurmonumenten en is een echte paardenman.

Het bundelen van deze waardevolle kennis als ecoloog is voor mij een absolute meerwaarde in mijn natuur-inclusieve bedrijfsvoering. Grondgebonden en gebiedsproces aansluiting Het initiatief Frye Ranch is bewust ten aanzien van maatschappelijke opgaven en bet zich graag in op integrale wijze aan de omgeving. Het is uiterst belangrijk voor het initiatief om aan te sluiten bij gebiedsopgaven en natuurdoelstellingen, om een integere positie in te nemen ten aanzien van het landschap. De Peel, is een gebied dat in transitie is en waar in de komende tijd heel veel gaat veranderen, dat kansrijk is voor Frye Ranch. Er loopt een gebiedsproces dat de ‘Gebiedsgerichte Groenblauwe Aanpak’ heet. Het doel van dit proces is om de doelen voor natuur- en waterbeleid te realiseren. Rond de Peel betekent dat onder meer extensivering (vernatting) van landbouwgronden. Projectleider van het gebiedsproces de ‘Gebiedsgerichte Groenblauwe Aanpak’ is Niels Aten (naten@brabant.nl), bij de Provincie Noord-Brabant.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

58

Ondanks dat de Dooleggersbaan 21 te Someren ver buiten de (fluïde) begrenzing van het Van Gogh Nationaal Park (VGNP) ligt, zoeken wij in de toekomst graag aansluiting bij het project ‘Brabants Bodem, Vliegen Start’. Het is voor een project als ‘Brabants Bodem’ inefficiënt en ongebruikelijk om een individueel initiatief ‘op te pakken’, dat ook nog eens buiten VGNP ligt. Dat veranderd wanneer een initiatief onderdeel / begin is van een natuur-inclusieve beweging. In het geval van Frye Ranch, als aanhanger en vertegenwoordiger van de natuur-inclusieve paardenhouderij, is het streven om verbreding naar geestverwante paardenhouders (dus een groep(je) bedrijven) te leggen, dat een verbinding heeft met VGNP. Uiteraard vergt het opzetten van het eigen initiatief veel tijd vergt en dat is nu prioriteit nummer één. Met het oog op de toekomst gaat Frye Ranch deze verbreding met geestverwante paardenhouders graag aan, om van daaruit de samenwerking met VGNP op te bouwen. Over voorgaande samenwerking is door Frye Ranch contact gelegd met projectleider Jan Buys (Jbuys@brabant.nl), van het programma Brabants Bodem Vliegende Start bij het VGNP, vanuit de Provincie Noord-Brabant.

Frye Ranch – Natuur-inclusief – Dooleggersbaan 21 te Someren

59

Bijlage 1: CURRICULUM VITAE Persoonlijke gegevens Naam: Geboortedatum: Geboorteplaats: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: E-mail: Nationaliteit: Burgerlijke staat: Geslacht: Meer informatie:

Elke Frye 26 mei 1978 Herne (Duitsland) St. Lambertusstraat 25 5615 PG Eindhoven 06 1759 1352 elke@frye.nl of info@frye.nl Nederlands / Duits samenwonend vrouw www.frye.nl

Competenties Competentie

Vaardigheid

Eigenschappen

Creatief

Bedenk nieuwe idee‘n en originele oplossingen

Vindingrijk Brainstormen

Initiatiefrijk

Signaleer kansen en problemen en handel ernaar

Actiegerichtheid Anticiperen Overwin obstakels

Probleemori‘ntatie

Zaken vanuit verschillende invalshoeken bekijken, onderzoeken en bevragen

Verkennen Nieuwsgierig Organiseren

Relatiebeheer

In staat om relaties op verschillende niveaus op te bouwen en te onderhouden

Sociabiliteit Identificeer nuttige contacten Maak gebruik van relaties

Visie

Problemen of situaties in een groter verband doorgronden en inzichten in een toekomstbeeld vertalen

Beschouwing in brede context Overzicht van consequenties / opties Concretiseer inzichten tot visie Verbindend vermogen

Flexibiliteit

In staat om me aan veranderde inzichten, werkwijzen en omstandigheden aan te passen

Openheid Aanpassingsvermogen Gedragsstijlen hanteren

Communicatie (mondeling)

In staat informatie en idee‘n / opvattingen helder te verwoorden

Aandacht vasthouden Zelfvertrouwen Meningsuiting

Werkervaring I 2013 tot 2016

New Districts Functie: Proces Engineer Wijkvernieuwing en Leefbaarheid Visie: Een evenwichtig concept, waarbij leefbaarheid centraal staat. Een actieve rol voor alle betrokken partijen in het proces van conceptfase tot implementatie, zonder de leefbaarheid van het gebied uit het oog te verliezen. Ons buro is gespecialiseerd in het verwezenlijken van zoÕn CCCB-locatie: compact, compleet (multifunctioneel), comfortabel en bereikbaar, met socioeconomische wijkvernieuwing, burger- en cultuurparticipatie als resultaat.