Document · PDF

R - 9 Bijlage reactienota-Voornemen-en-Participatieplan-Maasbracht-Eindhoven

Gemeenteraad 26 juni 2025, gemeente SomerenBij agendapunt: Ter informatie24.813 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Reactienota Voornemen en Participatieplan 380 kV-Netuitbreiding Maasbracht-Eindhoven

25 april 2025

Inleiding Van 4 oktober 2024 tot en met 14 november 2024 lag het voornemen en participatieplan (V&P) voor de 380 kV-netuitbreiding Maasbracht-Eindhoven ter inzage. Iedereen kon op het V&P reageren door het indienen van een reactie. In deze reactienota vindt u de samenvattingen van elke reactie en de antwoorden op de reacties die zijn ingediend. In de reactiebundel vindt u de originele (geanonimiseerde) reacties. Deze is ook terug te vinden op www.rvo.nl/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven. Heeft u een reactie ingediend? Met uw unieke reactienummer kunt u zowel uw reactie als de antwoorden op uw vragen terugvinden. In de paragraaf hieronder staat hoe de reacties en antwoorden terug te vinden zijn in dit document. Het doel van het vragen om deze reacties is om alle belanghebbenden en belangstellenden vanaf het begin van het project de mogelijkheid te geven hun inbreng te leveren. Door iedereen te laten meedenken, verbetert de kwaliteit van de te maken ruimtelijke keuzes en kan er door de TenneT en het ministerie van KGG beter gebruik gemaakt worden van de kennis die in de omgeving aanwezig is. Tijdens de terinzagelegging hebben het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) en TenneT 3 fysieke informatiebijeenkomsten en een online webinar georganiseerd (zie onderstaande tabel voor een overzicht).

Het online webinar kunt u via www.rvo.nl/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven terugkijken. Tijdens de bijeenkomsten, die de vorm van een informatiemarkt hadden, gaven het ministerie van KGG en TenneT een toelichting op de projectplannen en de inhoud van het V&P. Daarnaast was er de mogelijkheid om vragen te stellen over het project en de procedure aan de medewerkers van het ministerie van KGG en TenneT. Het webinar en de informatiebijeenkomsten zijn door ongeveer 200 mensen bezocht. Ongeveer 300 mensen hebben het webinar gevolgd of teruggekeken. Er zijn in totaal 86 (waarvan 84 unieke) reacties binnengekomen. Tabel 1 | Overzicht informatiebijeenkomsten Datum Locatie 17 oktober 2024 19:30-20:30 Online 28 oktober 2024 19:00-21:00 Gemeenschapshuis D’n Binger, te Meijel 30 oktober 2024 19:00-21:00 Gemeenschapshuis Het Baekerhoes, te Brachterbeek 31 oktober 2024 19:00-21:00 Dorpshuis ’t Perron, te Heeze

Vorm Webinar Informatiebijeenkomst Informatiebijeenkomst Informatiebijeenkomst

Hoe vind ik mijn ingediende reactie terug? Tabel 3 | Overzicht reacties: hier vindt u het registratienummer van uw reactie. Iedereen die voor het einde van de terinzagelegging een reactie heeft ingediend, heeft een brief ontvangen met daarin het registratienummer. Aan de hand van dit nummer kan de reactie en het antwoord daarop in deze reactienota worden teruggevonden. Uw reactienummer heeft u van Bureau Energieprojecten ontvangen. Mocht u wel een reactie hebben ingediend, maar geen uniek reactienummer hebben ontvangen, neem dan contact op met Bureau Energieprojecten (zie onderstaande kopje). Tabel 4 | Gebundelde reacties: een gedeelte van de reacties is in meer of mindere mate hetzelfde. Deze reacties zijn gebundeld in deze tabel en in één keer beantwoord. Indien uw reactie niet in deze tabel is opgenomen, vindt u uw reactie en ons antwoord in tabel 5. Tabel 5 | Individuele reacties: in deze tabel zijn alle andere reacties en antwoorden opgenomen. De reacties zijn geanonimiseerd en samengevat. Bij de antwoorden is naast individuele antwoorden gebruikt gemaakt van thematische antwoorden. Hierdoor lijken de antwoorden dus gedeeltelijk op elkaar.

Wilt u meer weten? Meer informatie over de 380 kV-Netuitbreiding Maasbracht Eindhoven en alle bijbehorende documenten vindt u terug op www.rvo.nl/netuitbreidingmaasbracht-eindhoven en https://www.tennet.eu/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven. U kunt zich onderaan op de site van TenneT ook aanmelden

voor de nieuwsbrief. Heeft u vragen over de procedure? Bel dan met Bureau Energieprojecten (telefoonnummer 070 379 89 79) of mail naar bureauenergieprojecten@minezk.nl. Tabel 2 | Gebruikte afkortingen in de tabel: AC Alternating Current (Wisselstroom) BenW

Burgermeester en Wethouders

CDM

Cooperatie Duurzaam Maasgouw

(c-)NRD

(concept-) Notitie Reikwijdte en Detailniveau

Direct Current (Gelijkstroom)

EMV

Electromagnetische velden

KGG

(Ministerie / minister van) Klimaat en Groene Groei

Kilo (duizend) meter

Kilo (duizend) volt

MER/mer

Milieu effect rapport /milieu effect rapportage

NOA

Notitie Onderzoeksalternatieven

PEH

Programma Energie Hoofdstructuur

RIVM

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

V&P

Voornemen en Participatieplan

VRO

(Ministerie / minister van) Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening TenneT en KGG

we/wij

Tabel 3 | Overzicht reacties: Volgnummer: Reactienummer:

Particulier/Organisatie:

Pagina

202404596

Particulier

202404627

Particulier

202404723

Particulier

202404733

Particulier

202404758

Particulier

202404800

Particulier

202404867

Particulier

202405032

Particulier

6 tot en met 9

202405039

Particulier

6 tot en met 9

202405042

Particulier

6 tot en met 9

202405043

Particulier

6 tot en met 9

202405060

Particulier

6 tot en met 9

202405067

Particulier

202405068

Particulier

6 tot en met 9

202405070

Particulier

6 tot en met 9

202405076

Particulier

6 tot en met 9

202405081

Particulier

202405088

Particulier

6 tot en met 9

202405109

Particulier

6 tot en met 9

202405119

Particulier

6 tot en met 9

202405152

Particulier

6 tot en met 9

202405175

Particulier

6 tot en met 9

202405179

Particulier

202405187

Particulier

202405191

Cooperatie Duurzaam Maasgouw (CDM) en REScoop Limburg

202405257

Particulier

6 tot en met 9

202405269

Particulier

6 tot en met 9

202405282

Particulier

202405331

Particulier

202405361

Cooperatie Duurzaam Maasgouw (CDM)

202405386

Particulier

202405387

Particulier

202405388

Particulier

202405394

GroenLinks - Heeze Leende

202405439

Particulier

202405440

Particulier

202405441

Burgerplatform Bezorgde Burgers Brachterbeek

202405458

Particulier

202405459

Particulier

202405460

Particulier

202405461

Particulier

202405462

Particulier

202405463

Particulier

202405464

Particulier

202405465

Particulier

202405486

Particulier

6 tot en met 9

202405529

Particulier

6 tot en met 9

202405530

Particulier

202405531

Particulier

6 tot en met 9

202405533

Particulier

202405537

Intitiatiefgroep hoogspanning Heeze

202405553

Particulier

6 tot en met 9

202405555

Particulier

6 tot en met 9

202405605

Particulier

202405816

Particulier

202405985

Particulier

202405987

Particulier

202406233

Beschermd Dorpsgezicht Mierlo

202406236

Particulier

202406238

Particulier

6 tot en met 9

202406239

Particulier

6 tot en met 9

202406240

Particulier

6 tot en met 9

202406241

Particulier

6 tot en met 9

202406242

Particulier

6 tot en met 9

202406243

Particulier

6 tot en met 9

202406244

Particulier

6 tot en met 9

202406245

Particulier

6 tot en met 9

202406246

Particulier

6 tot en met 9

202406247

Gemeente Nuenen c.a.

202406248

Particulier

6 tot en met 9

202406249

Gemeente Someren

202406254

Particulier

202406255

Stichting Behoud Leefmilieu Limburg

202406256

Particulier

202406257

Provincie Limburg

202406258

Burgerplatform Bezorgde Burgers Brachterbeek

202406259

Particulier

202406260

Particulier

202406261

Particulier

202406262

Particulier

202406263

Particulier

202406264

Particulier

202406265

Stichting InnEssence Stokershorst

202406266

Particulier

202406268

Gemeente Deurne

202406269

Gemeente Maasgouw

Tabel 4 | Gebundelde reacties Een gedeelte van de reacties was in meer of mindere mate hetzelfde. Deze reacties zijn gebundeld in onderstaande tabel en in één keer beantwoord. Indien uw reactie niet in deze tabel is opgenomen, treft u uw reactie en ons antwoord in de volgende tabel. Volg Reactienr. Onderdeel Samengevatte reactie/antwoord nr. 8 202405032 Reactie De indiener maakt bezwaar tegen het aanleggen van een hoogspanningskabel door de woonwijk Gijzenrooi. 9 202405039 Reactie De indiener uit zorgen over gezondheidsrisico's van elektromagnetische velden, waardevermindering van vastgoed en visuele impact op het woonklimaat. Verzoekt om ondergrondse aanleg van de hoogspanningslijnen en dreigt formeel bezwaar te maken bij doorgang van de plannen.

202405042

Reactie

202405043

Reactie

202405060

Reactie

14 15 16 18

202405068 202405070 202405076 202405088

Reactie Reactie Reactie Reactie

202405109

Reactie

202405119

Reactie

202405152

Reactie

22 26 27 46

202405175 202405257 202405269 202405486

Reactie Reactie Reactie Reactie

202405529

Reactie

202405531

Reactie

202405553

Reactie

202405555

Reactie

60 61 62

202406238 202406239 202406240

Reactie Reactie Reactie

De indiener is bezorgd over de hoogspanningslijn in Eindhoven Zuid, die door woonwijken loopt, en vindt het ongezond om daar te wonen. Indiener vraagt om alternatieven en pleit voor minder stroomverbruik. De indiener verzet zich tegen de hoogspanningslijn in Gijzenrooi vanwege gezondheidsrisico's, geluidsoverlast en de negatieve impact op het natuurgebied. De indiener uit zijn zorgen en bezwaren over de plaatsing van hoogspanningslijnen dicht bij zijn huis en door de wijk Gijzenrooi. De indiener is tegen het voorgestelde plan. De indieners zijn tegen de voorgestelde plannen. De indiener roept op om te stoppen met de huidige plannen. De indiener vraagt om alternatieve routes of ondergrondse aanleg van de 380 kV hoogspanningsverbinding, vanwege zorgen over mogelijke gezondheidsrisico's, waaronder verhoogd kankerrisico volgens de Gezondheidsraad. De indiener verzet zich tegen de netuitbreiding door woonwijken, wijst op de bekende schade aan gezondheid en beschouwt het als een opzettelijke aanval op de woonwijk. De indiener heeft begrip voor de uitdagingen van een overvol stroomnet, maar stelt dat de gezondheid van bewoners prioriteit moet hebben en het onverstandig is om een hoogspanningslijn boven een woonwijk te plaatsen.

De indiener is bezorgd over de mogelijke plaatsing van elektriciteitskabels en -masten door Gijzenrooi, omdat dit gezondheidsrisico's voor omwonenden met zich meebrengt, wat niet acceptabel is. De indiener is tegen de plaatsing van hoogspanningsmasten. De indiener dient bezwaar in. De indiener heeft bezwaar tegen hoogspanningskabels in Gijzenrooij. De indiener uit ernstige bezwaren tegen de geplande elektriciteitsmasten in hun wijk, met zorgen over gezondheidsrisico’s, de impact op de natuur en ecosysteem, en de mogelijke waardevermindering van woningen. De indiener verzoekt om heroverweging van de plannen. De indiener meldt dat de ingetekende stippellijn door een woonwijk loopt, wat fout is. TenneT heeft dit erkend en beloofd de lijn in een volgende versie verder van de woonwijk af te laten lopen om misverstanden te voorkomen. De indiener geeft aan dat de zwarte stippellijn op de tekening is foutief ingetekend door een woonkern. TenneT heeft de fout erkend en zal de lijn in een nieuwe versie verder buiten de woonwijk aftekenen om misverstanden te voorkomen. De indiener verzoekt om een wijk in Eindhoven uit het zoekgebied voor de 380 kV netuitbreiding te schrappen vanwege gezondheidsrisico's en de impact op het welzijn van bewoners. Er wordt gevraagd om alternatieve locaties in minder dichtbevolkte gebieden te onderzoeken.

De indiener verzoekt om een wijk in Eindhoven uit het zoekgebied voor de 380 kV netuitbreiding te schrappen vanwege gezondheidsrisico's en de impact op het welzijn van bewoners. Er wordt gevraagd om alternatieve locaties in minder dichtbevolkte gebieden te onderzoeken. De indiener vraagt om geen hoogspanningsnetwerk in de woonkern. De indiener maakt bezwaar tegen de hoogspanningslijn boven hun wijk. De indiener vraagt om Gijzenrooi (Eindhoven) te schrappen vanwege nabijheid van scholen en kinderdagverblijven.

63 64

202406241 202406242

Reactie Reactie

65 66 67 68 70

202406243 202406244 202406245 202406246 202406248

Reactie Reactie Reactie Reactie Reactie

Antwoord

De indiener maakt bezwaar tegen hoogspanningsmasten in de woonwijk. De indiener verzoekt om Gijzenrooi, Schuttersbosch en Tivoli uit het zoekgebied voor hoogspanningslijnen te schrappen. De indiener verzoekt om wijk Gijzenrooi uit het zoekgebied te schrappen, omdat het een woonkern is. De indiener maakt bezwaar tegen de aanwezigheid van de hoogspanningslijn in de buurt. De indiener verzet zich tegen de hoogspanningslijn vanwege gezondheidsrisico's voor zijn gezin. De indiener verzoekt om geen hoogspanningskabels in de buurt van de woonwijk vanwege opgroeiende kinderen. De indiener vindt hoogspanningskabels boven of nabij de woonwijk zeer ongewenst.

Geen stads- en dorpskernen In het Voornemen en Participatieplan is aangegeven (2.4 punt f) dat de verbinding geen stads- en dorpskernen kruist en deze waar mogelijk gevoelige gebouwen vermijdt. Bij het bepalen van het zoekgebied waren er geen passende uitgangspunten om het zoekgebied nauwkeurig te begrenzen in de buurt van de beide hoogspanningsstations. Hierdoor is het zoekgebied nog grof aangegeven, waardoor de begrenzing van het zoekgebied daar onbedoeld tot verwarring leidt. Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om binnen woonkernen te zoeken naar een tracé voor de hoogspanningsverbinding, zoals dit vanzelfsprekend ook opgaat voor woonkernen die volledig binnen het zoekgebied liggen. De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Voorzorgbeleid magneetvelden Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur. In sommige gevallen is het onvermijdelijk.

In de verkenning naar een tracé voor de nieuwe bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven wordt de hoeveelheid gevoelige gebouwen in de magneetveldzone (magneetveld sterker dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) in beeld gebracht. Uit onderzoek blijkt dat er een kleine verhoging is van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad concludeerde op grond daarvan dat er aanwijzingen zijn voor een oorzakelijk verband tussen magneetvelden en leukemie, maar wetenschappelijk onderzoek kan dit niet bewijzen. Voor andere ziekten en aandoeningen is er nooit een relatie geconstateerd met (magneetvelden van) hoogspanningslijnen. Het is dus niet zeker of magneetvelden risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid van mensen. In vergelijking met andere gezondheidsrisico’s waaraan we blootgesteld worden, is het risico van magneetvelden zeer gering. Voor meer informatie over het voorzorgbeleid zie: https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/herijktvoorzorgbeleid Voor meer informatie over magneetvelden zie: Kennisplatform EMV (https://www.kennisplatform.nl/gezondheidseffectenstatische-magneetvelden/).

Afweging van alle relevante aspecten Voorafgaand aan de vaststelling van het definitieve tracé vindt een integrale afweging plaats op alle relevante onderwerpen zoals ecologie, landschap, toekomstvastheid, techniek, kosten en effecten op de omgeving. Eén van de zwaarstwegende criteria voor het tracé is het vermijden van woonkernen. We onderzoeken de effecten van de hoogspanningsverbinding op de leefomgeving. We onderzoeken ook mogelijk mitigerende maatregelen (dat zijn maatregelen om de effecten te beperken). Het uiteindelijke ontwerp zal bovendien moeten voldoen aan alle wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld regels over geluid en natuurwetgeving.

Natuurwaarden Of er sprake zal zijn van aantasting van natuur en in welke mate dat het geval is, is één van de aspecten die onderzocht gaat worden in de volgende fase. Aantasting van natuurwaarden wordt zo veel mogelijk voorkomen of gecompenseerd (dit is ook wettelijk verplicht). Hierbij hanteert TenneT o.a. haar Visie op natuurinclusief werken. Zie https://tennet-drupal.s3.eu-central-1.amazonaws.com/default/202206/Natuurvisie_TenneT_2017.pdf Geluidsoverlast Geluidsoverlast door een hoogspanningsverbinding kan bij vochtig weer voorkomen in de vorm van knetterend geluid. Dit is het zogeheten corona-effect. Het knetteren wordt veelal gehoord bij 380 kV-verbindingen. Bij de bouw van de bovengrondse hoogspanningslijn zal TenneT kunststof isolatoren gebruiken met zogenaamde coronaringen. Deze ringen beïnvloeden het elektrisch veld, waardoor het corona effect (geluid) verminderd wordt. In een eerder onderzoek uit 2010 (over de realisatie van hoogspanningsverbinding “Noord-West 380 kV”) is berekend dat coronageluid nauwelijks hoorbaar is op korte afstand van de verbinding. TenneT hanteert een afstand van 37 meter vanaf de hartlijn voor het hoorbaar zijn van dit coronageluid. Vanwege andere normen is het niet te verwachten dat een nieuwe verbinding op minder dan 37 meter van een woning komt te staan.

Daarom verwachten we dat er niet of nauwelijks geluid van de nieuwe hoogspanningsverbinding hoorbaar zal zijn op plaatsen waar woningen staan of waar regelmatig mensen komen. Het aspect geluid(overlast) wordt in de volgende fase onderzocht, zowel voor de aanlegfase als de beheerfase. Het gaat in de aanlegfase bijvoorbeeld om bouw- en verkeersgeluid en in de beheerfase bijvoorbeeld om windfluiten of coronageluid. Indien relevant worden bestaande effecten meegenomen in de berekening. Er worden passende maatregelen getroffen als wettelijke geluidnormeringen worden overschreden. Waardevermindering Het is mogelijk dat door het projectbesluit voor een nieuwe hoogspanningsverbinding een woning in de buurt van de nieuwe hoogspanningslijn minder waard wordt. In principe komt deze waardedaling in aanmerking voor de zogeheten nadeelcompensatie. Eventuele compensatie van waardedaling zal bepaald worden aan de hand van de nadeelcompensatieregelingen die van toepassing zijn. Dit is ieder geval de wettelijke nadeelcompensatieregeling uit hoofdstuk 15 van de Omgevingswet. Gesprekken over nadeelcompensatie worden opgestart zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve plaats van het tracé (circa 2027). Bovengrondse aanleg van 380 kV Voor het leggen van de hoogspanningslijnen volgt TenneT het Programma Energiehoofdstructuur (PEH).

In het PEH is vastgelegd dat bovengrondse aanleg van hoogspanningsverbindingen van 220 kV en hoger het uitgangspunt is. De belangrijkste redenen voor bovengrondse aanleg zijn dat het ondergronds aanleggen van deze hoogspanningsverbindingen leidt tot een lagere transportcapaciteit en tot hogere risico’s in elektrotechnisch gedrag. Er kan ondergronds minder stroom vervoerd worden en de kans op storingen is circa tien keer hoger dan bovengronds. Omdat de hoogspanningsverbinding is verbonden met het (inter)nationale en regionale elektriciteitsnet zou door ondergronds aanleggen, het gehele elektriciteitsnet minder stabiel worden. Daarnaast is de reparatietijd van een ondergrondse 380 kV-verbinding (48 uur tot 20 dagen) veel langer ten opzichte van een bovengrondse 380 kV-verbinding (8 tot 48 uur). Deze risico’s verhogen de kans op langdurige storingen. Dit kan vanwege de (inter)nationale functie van het 380 kV-netwerk grote gevolgen hebben voor de leveringszekerheid van elektriciteit. Voor meer informatie over het verschil tussen de aanlegmethoden https://www.tennet.eu/nl/aanleg-380kv-verbindingen-bovengronds.

Alleen in het geval van een groot ruimtelijk of (net)technisch knelpunt kan, mits het vanuit leveringszekerheid en meerkosten verantwoord is, overwogen worden om de 380 kV-hoogspanningsverbinding over korte afstanden ondergronds aan te leggen. Een voorbeeld hiervan is de kruising met een andere bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding. Energiebesparing Besparing van energie is een belangrijk hoeksteen in het nationale energiebeleid. Desondanks vraagt de energietransitie en groei van de maatschappij om grote uitbreidingen van het hoogspanningsnet. Hierdoor kan de bestaande hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven vanaf 2030 niet meer genoeg stroom vervoeren. Uit onderzoek van TenneT blijkt dat een netuitbreiding met een extra 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen de hoogspanningsstations Maasbracht en Eindhoven, de enige geschikte oplossing voor dit probleem is. Zonder een nieuwe, extra 380 kV-hoogspanningsverbinding worden de energietransitie en groei van woningen en van de economie belemmerd en komt de leveringszekerheid van elektriciteit in gevaar.

Tabel 5 | Individuele reacties: Volg Reactienr. Samengevatte reactie/antwoord nr. 1 202404596 Reactie Antwoord

De indiener maakt zich zorgen over magneetvelden voor inwoners rond de Clauscentrale, Heel en Beegden en pleit voor een tracé langs de A2 en bestaande 150 kV-verbindingen om de impact op woongebieden te beperken. Geen stads- en dorpskernen In het Voornemen en Participatieplan is aangegeven (2.4 punt f) dat de verbinding geen stads- en dorpskernen kruist en deze waar mogelijk gevoelige gebouwen vermijdt. Bij het bepalen van het zoekgebied waren er geen passende uitgangspunten om het zoekgebied nauwkeurig te begrenzen in de buurt van de beide hoogspanningsstations. Hierdoor is het zoekgebied nog grof aangegeven, waardoor de begrenzing van het zoekgebied daar onbedoeld tot verwarring leidt. Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om binnen woonkernen te zoeken naar een tracé voor de hoogspanningsverbinding, zoals dit vanzelfsprekend ook opgaat voor woonkernen die volledig binnen het zoekgebied liggen. De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Door u aangedragen onderzoeksalternatief De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Het door u aangedragen alternatief langs de A2 en 150 kV-hoogspanningsverbindingen komt overeen met het westelijke alternatief (zie hoofdstuk 4.2 van de c-NRD) en voor een kort gedeelte met het middelste alternatief (zie hoofdstuk 4.3 van de c-NRD).

Deze onderzoeken we dus in de volgende fase van de verkenning. In deze fase onderzoeken we nog meerdere onderzoeksalternatieven. Bij de totstandkoming van de onderzoeksalternatieven is al rekening gehouden met het waar mogelijk vermijden van gevoelige gebouwen in de nabijheid van de hoogspanningsverbinding. Voorzorgbeleid magneetvelden Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en

kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur. In sommige gevallen is het onvermijdelijk. In de verkenning naar een tracé voor de nieuwe bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven wordt de hoeveelheid gevoelige gebouwen in de magneetveldzone (magneetveld sterker dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) in beeld gebracht. Uit onderzoek blijkt dat er een kleine verhoging is van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad concludeerde op grond daarvan dat er aanwijzingen zijn voor een oorzakelijk verband tussen magneetvelden en leukemie, maar wetenschappelijk onderzoek kan dit niet bewijzen. Voor andere ziekten en aandoeningen is er nooit een relatie geconstateerd met (magneetvelden van) hoogspanningslijnen. Het is dus niet zeker of magneetvelden risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid van mensen. In vergelijking met andere gezondheidsrisico’s waaraan we blootgesteld worden, is het risico van magneetvelden zeer gering. Voor meer informatie over het voorzorgbeleid zie: https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/herijktvoorzorgbeleid Voor meer informatie over magneetvelden zie: Kennisplatform EMV (https://www.kennisplatform.nl/gezondheidseffectenstatische-magneetvelden/). 2

202404627

Reactie Antwoord

De indiener vraagt om een kaart van de aansluiting bij de Daalakkersweg in Eindhoven vanwege nabijheid tot het hoogspanningsstation en bestaande kabels. Het is op dit moment nog niet zeker hoe de aansluiting op het hoogspanningsstation Eindhoven plaats zal vinden. Dit zal in de verkenning verder worden uitgewerkt. De aansluiting op het hoogspanningsstation Eindhoven wordt met elke stap in de projectprocedure duidelijker. Met de projectviewer van het project '380 kV-netuitbreiding Maasbracht-Eindhoven' kunt u deze locatie beter zichtbaar maken (zie: https://www.tennet.eu/nl/projecten/provincies/limburg/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven). De projectviewer zal met elke stap in de procedure worden bijgewerkt.

202404723

Reactie

De indiener maakt bezwaar vanwege mogelijke gezondheidsrisico's van de hoogspanningskabels.

Antwoord

Wij hebben begrip voor uw zorgen. De locatie van het hoogspanningstracé is echter nog niet vastgesteld. Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur. In sommige gevallen is het onvermijdelijk. In de verkenning naar een tracé voor de nieuwe bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven wordt de hoeveelheid gevoelige gebouwen in de magneetveldzone (magneetveld sterker dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) in beeld gebracht. Uit onderzoek blijkt dat er een kleine verhoging is van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad concludeerde op grond daarvan dat er aanwijzingen zijn voor een oorzakelijk verband tussen magneetvelden en leukemie, maar wetenschappelijk onderzoek kan dit niet bewijzen. Voor andere ziekten en aandoeningen is er nooit een relatie geconstateerd met (magneetvelden van) hoogspanningslijnen. Het is dus niet zeker of magneetvelden risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid van mensen.

In vergelijking met andere gezondheidsrisico’s waaraan we blootgesteld worden, is het risico van

202404733

Reactie

De indiener pleit voor een grotere afstand tussen de tracés om de kans op schade bij rampen of sabotage te verkleinen.

Antwoord

Om de kans op schade te verkleinen, hanteert TenneT het zogenaamde omvalcriterium. Dit betekent dat bij het omvallen van een mast in de ene hoogspanningsverbinding deze op voldoende afstand staat van de andere hoogspanningsverbinding zodat deze niet tegelijkertijd uitvalt. Een complete onderbreking van beide 380 kV-hoogspanningsverbindingen tussen Maasbracht-Eindhoven kan leiden tot grote overbelastingen van andere delen van het elektriciteitsnet met grote stroomuitval als gevolg. Het omvallen van hoogspanningsmasten is in Nederland een uiterst zeldzaam verschijnsel omdat de hoogspanningsverbindingen zijn gebouwd voor extreme (weers)omstandigheden. Doordat het in vrijwel alle gevallen mogelijk is om voldoende afstand te houden wordt het maximale gedaan om te voorkomen dat de andere hoogspanningsverbinding wordt meegenomen in de val. Dat geldt dus voor zowel vallen door extreem weer, als door bijvoorbeeld sabotage. Het omvalcriterium hangt samen met het bundelingsprincipe, waarbij de nieuwe lijn gebundeld wordt aan de bestaande lijn om nieuwe doorkruisingen in het landschap te voorkomen en een rustiger beeld te creëren. Bij het hanteren van het omvalcriterium en andere veiligheidsmaatregelen worden de risico’s op langdurige stroomuitval voldoende beperkt, waardoor een grotere afstand dus geen meerwaarde biedt.

Veiligheid Het beschermen van het elektriciteitsnetwerk is een wettelijke taak van de landelijke en regionale netbeheerders in samenwerking met de (rijks)overheid. Voor veiligheid is zichtbaar en onzichtbaar vanzelfsprekend aandacht. Er is vanuit de overheid veel aandacht voor de veiligheid van vitale infrastructuur. U kunt hier meer over lezen in het Themarapportage bedreiging vitale infrastructuur: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/07/31/themarapportage-bedreiging-vitale-infrastructuur en de kamerbrief Versterkte aanpak bescherming vitale infrastructuur: Kamerbrief Versterkte aanpak vitale infrastructuur | Brief | Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid TenneT heeft haar plannen voor het beschermen van het netwerk in het programma TenSec/TenTer opgenomen. Deze plannen bevatten maatregelen tegen de risico's die uit een analyse uitgevoerd in opdracht van het Rijk naar voren kwamen. Uit het programma TenSec/TenTer heeft TenneT een aantal fysieke projecten uitgevoerd, die functies zoals fysieke beveiliging aan delen van het hoogspanningsnet toevoegen. Hiermee moet het risico op terreurgevaar dus zoveel mogelijk worden verkleind. Uit veiligheidsoverwegingen kan niet worden beschreven wat deze functionaliteiten precies zijn, of waar ze worden toegevoegd.

5 Reactie

202404758 De indiener verzet zich tegen de hoogspanningslijn vanwege derving van woongenot en schade aan natuurgebied De Zegge, dat unieke flora en fauna herbergt. Het tracé beïnvloedt het Brabants landschap bij Collseweg/Molendijk/Schuurstraat en veroorzaakt geluidsoverlast,

Antwoord

gezondheidsrisico's, lichtvervuiling en horizonvervuiling. Tevens bestaat er terreurgevaar door het hoogspanningsstation aan de Daalakkerseweg. Er wordt gepleit voor een locatie in Limburg. Door u aangedragen oplossing Wij hebben begrip voor uw zorgen. De toekomstige locatie van het 380 kV-hoogspanningstracé is echter nog niet vastgesteld. De locaties van de hoogspanningsstations in zowel Maasbracht als Eindhoven zijn de twee punten waartussen de betreffende verbinding gerealiseerd moet worden. De door u voorgestelde bouw van een nieuw hoogspanningsstation in Limburg is geen onderdeel van dit project en biedt ook geen oplossing voor het tekort aan transportcapaciteit aan beide kanten van de hoogspanningsverbinding. De nieuwe hoogspanningsverbinding is immers bedoeld om stroom te vervoeren van Noord-Brabant naar Limburg en omgekeerd. In het Voornemen en Participatieplan is de nut en noodzaak van deze hoogspanningsverbinding verder omschreven. Afweging van alle relevante aspecten Voorafgaand aan de vaststelling van het definitieve tracé vindt een integrale afweging plaats op alle relevante onderwerpen zoals ecologie, landschap, toekomstvastheid, techniek, kosten en effecten op de omgeving. Eén van de zwaarstwegende criteria voor het tracé is het vermijden van woonkernen. We onderzoeken de effecten van de hoogspanningsverbinding op de leefomgeving.

We onderzoeken ook mogelijk mitigerende maatregelen (dat zijn maatregelen om de effecten te beperken). Het uiteindelijke ontwerp zal bovendien moeten voldoen aan alle wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld regels over geluid en natuurwetgeving. Of er sprake zal zijn van aantasting van natuur en in welke mate dat het geval is, is één van de aspecten die onderzocht gaat worden in de volgende fase. Aantasting van natuurwaarden wordt zo veel mogelijk voorkomen of gecompenseerd (dit is ook wettelijk verplicht). Hierbij hanteert TenneT o.a. haar Visie op natuurinclusief werken. Zie https://tennet-drupal.s3.eu-central-1.amazonaws.com/default/202206/Natuurvisie_TenneT_2017.pdf Voorzorgbeleid magneetvelden Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur. In sommige gevallen is het onvermijdelijk. In de verkenning naar een tracé voor de nieuwe bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven wordt de hoeveelheid gevoelige gebouwen in de magneetveldzone (magneetveld sterker dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) in beeld gebracht.

Uit onderzoek blijkt dat er een kleine verhoging is van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad concludeerde op grond daarvan dat er aanwijzingen zijn voor een oorzakelijk verband tussen magneetvelden en leukemie, maar wetenschappelijk onderzoek kan dit niet bewijzen. Voor andere ziekten en aandoeningen is er nooit een relatie geconstateerd met (magneetvelden van) hoogspanningslijnen. Het is dus niet zeker of magneetvelden risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid van mensen. In vergelijking met andere gezondheidsrisico’s waaraan we blootgesteld worden, is het risico van magneetvelden zeer gering. Voor meer informatie over het voorzorgbeleid zie: https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/herijktvoorzorgbeleid Voor meer informatie over magneetvelden zie: Kennisplatform EMV (https://www.kennisplatform.nl/gezondheidseffectenstatische-magneetvelden/). Geluidsoverlast

Geluidsoverlast door een hoogspanningsverbinding kan bij vochtig weer voorkomen in de vorm van knetterend geluid. Dit is het zogeheten corona-effect. Het knetteren wordt veelal gehoord bij 380 kV-verbindingen. Bij de bouw van de bovengrondse hoogspanningslijn zal TenneT kunststof isolatoren gebruiken met zogenaamde coronaringen. Deze ringen beïnvloeden het elektrisch veld, waardoor het corona effect (geluid) verminderd wordt. In een eerder onderzoek uit 2010 (over de realisatie van hoogspanningsverbinding “Noord-West 380 kV”) is berekend dat coronageluid nauwelijks hoorbaar is op korte afstand van de verbinding. TenneT hanteert een afstand van 37 meter vanaf de hartlijn voor het hoorbaar zijn van dit coronageluid. Vanwege andere normen is het niet te verwachten dat een nieuwe verbinding op minder dan 37 meter van een woning komt te staan. Daarom verwachten we dat er niet of nauwelijks geluid van de nieuwe hoogspanningsverbinding hoorbaar zal zijn op plaatsen waar woningen staan of waar regelmatig mensen komen. Het aspect geluid(overlast) wordt in de volgende fase onderzocht, zowel voor de aanlegfase als de beheerfase. Het gaat in de aanlegfase bijvoorbeeld om bouw- en verkeersgeluid en in de beheerfase bijvoorbeeld om windfluiten of coronageluid. Indien relevant worden bestaande effecten meegenomen in de berekening.

Er worden passende maatregelen getroffen als wettelijke geluidnormeringen worden overschreden. Veiligheid Het beschermen van het elektriciteitsnetwerk is een wettelijke taak van de landelijke en regionale netbeheerders in samenwerking met de (rijks)overheid. Voor veiligheid is zichtbaar en onzichtbaar vanzelfsprekend aandacht. Er is vanuit de overheid veel aandacht voor de veiligheid van vitale infrastructuur. U kunt hier meer over lezen in het Themarapportage bedreiging vitale infrastructuur: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/07/31/themarapportage-bedreiging-vitale-infrastructuur en de kamerbrief Versterkte aanpak bescherming vitale infrastructuur: Kamerbrief Versterkte aanpak vitale infrastructuur | Brief | Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid TenneT heeft haar plannen voor het beschermen van het netwerk in het programma TenSec/TenTer opgenomen. Deze plannen bevatten maatregelen tegen de risico's die uit een analyse uitgevoerd in opdracht van het Rijk naar voren kwamen. Uit het programma TenSec/TenTer heeft TenneT een aantal fysieke projecten uitgevoerd, die functies zoals fysieke beveiliging aan delen van het hoogspanningsnet toevoegen. Hiermee moet het risico op terreurgevaar dus zoveel mogelijk worden verkleind.

Uit veiligheidsoverwegingen kan niet worden beschreven wat deze functionaliteiten precies zijn, of waar ze worden toegevoegd. 6

202404800

Reactie Antwoord

De indiener geeft aan dat de uitbreiding noodzakelijk is, maar een ontsierend en gezondheidsbedreigend bovengronds netwerk is in 2024 ongewenst. Bovengrondse aanleg van 380 kV Voor het leggen van de hoogspanningslijnen volgt TenneT het Programma Energiehoofdstructuur (PEH). In het PEH is vastgelegd dat bovengrondse aanleg van hoogspanningsverbindingen van 220 kV en hoger het uitgangspunt is. De belangrijkste redenen voor bovengrondse aanleg zijn dat het ondergronds aanleggen van deze hoogspanningsverbindingen leidt tot een lagere transportcapaciteit en tot hogere risico’s in elektrotechnisch gedrag. Er kan ondergronds minder stroom vervoerd worden en de kans op storingen is circa tien keer hoger dan bovengronds. Omdat de hoogspanningsverbinding is verbonden met het (inter)nationale en regionale elektriciteitsnet zou door ondergronds aanleggen, het gehele elektriciteitsnet minder stabiel worden.

Daarnaast is de reparatietijd van een ondergrondse 380 kV-verbinding (48 uur tot 20 dagen) veel langer ten opzichte van een bovengrondse 380 kV-verbinding (8 tot 48 uur). Deze risico’s verhogen de kans op langdurige storingen. Dit kan vanwege de (inter)nationale functie van het 380 kV-netwerk grote gevolgen hebben voor de leveringszekerheid van elektriciteit. Voor meer informatie over het verschil tussen de aanlegmethoden https://www.tennet.eu/nl/aanleg-380kv-verbindingen-bovengronds. Alleen in het geval van een groot ruimtelijk of (net)technisch knelpunt kan, mits het vanuit leveringszekerheid en meerkosten verantwoord is, overwogen worden om de 380 kV-hoogspanningsverbinding over korte afstanden ondergronds aan te leggen. Een voorbeeld hiervan is de kruising met een andere bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding. Het moet nog verder onderzocht worden, maar het lijkt vooralsnog mogelijk om in dit project een bovengrondse hoogspanningslijn in te passen. Voorzorgbeleid magneetvelden Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur.

In sommige gevallen is het onvermijdelijk. In de verkenning naar een tracé voor de nieuwe bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven wordt de hoeveelheid gevoelige gebouwen in de magneetveldzone (magneetveld sterker dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) in beeld gebracht. Uit onderzoek blijkt dat er een kleine verhoging is van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad concludeerde op grond daarvan dat er aanwijzingen zijn voor een oorzakelijk verband tussen magneetvelden en leukemie, maar wetenschappelijk onderzoek kan dit niet bewijzen. Voor andere ziekten en aandoeningen is er nooit een relatie geconstateerd met (magneetvelden van) hoogspanningslijnen. Het is dus niet zeker of magneetvelden risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid van mensen. In vergelijking met andere gezondheidsrisico’s waaraan we blootgesteld worden, is het risico van magneetvelden zeer gering. Voor meer informatie over het voorzorgbeleid zie: https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/herijktvoorzorgbeleid Voor meer informatie over magneetvelden zie: Kennisplatform EMV (https://www.kennisplatform.nl/gezondheidseffectenstatische-magneetvelden/). 7

202404867

Reactie Antwoord

De indiener uit zorgen over mogelijke schade aan mens en welzijn en roept op tot handhaving van relevante regelgeving. De indiener wil graag op de hoogte gehouden worden van de voortgang Voor besluitvorming over projecten als deze gebruikt het Rijk de projectprocedure. Deze procedure wordt voorgeschreven door de Elektriciteitswet en Omgevingswet. Tijdens deze procedure worden een aantal onderzoeken, waaronder de milieu-effect-rapportage (MER) uitgevoerd. Met deze onderzoeken wordt in kaart gebracht welke verschillende mogelijke tracéalternatieven van de hoogspanningsverbinding welke (milieu)effecten met zich meebrengen. In deze onderzoeken wordt ook aandacht gegeven aan onderwerpen als leefomgeving en welzijn. De projectprocedure is gestart met de publicatie van het V&P in oktober 2024. Op dit moment is het project in de verkenning. Hierbij worden onder andere leefomgeving en welzijn onderzocht. Deze onderzoeken starten in de volgende fase, na de publicatie van de definitieve Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD).

KGG zorgt voor het zorgvuldig doorlopen van deze procedure. De minister van KGG maakt samen met de minister van VRO uiteindelijk een keuze voor de loop van de hoogspanningsverbinding op basis van de uitkomsten van de onderzoeken, wettelijke kaders en inbreng van de omgeving.

Als u op de hoogte gehouden wilt worden van de voortgang van dit project, dan kan dit via de nieuwsbrief. Aanmelding voor de nieuwsbrief kan gedaan worden via deze link (onderaan de pagina): https://www.tennet.eu/nl/projecten/provincies/limburg/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven 202405067

Reactie Antwoord

De indieners maken bezwaar tegen de hoogspanningslijn door woonwijk Tivoli vanwege storingen in het hoogfrequent gebied. Ze verzoeken om de lijn langs de A67 en over de Stratumse Heide te leggen, om de woonwijk te ontzien. Geen stads- en dorpskernen In het Voornemen en Participatieplan is aangegeven (2.4 punt f) dat de verbinding geen stads- en dorpskernen kruist en deze waar mogelijk gevoelige gebouwen vermijdt. Bij het bepalen van het zoekgebied waren er geen passende uitgangspunten om het zoekgebied nauwkeurig te begrenzen in de buurt van de beide hoogspanningsstations. Hierdoor is het zoekgebied nog grof aangegeven, waardoor de begrenzing van het zoekgebied daar onbedoeld tot verwarring leidt. Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om binnen woonkernen te zoeken naar een tracé voor de hoogspanningsverbinding, zoals dit vanzelfsprekend ook opgaat voor woonkernen die volledig binnen het zoekgebied liggen. De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Door u aangedragen onderzoeksalternatief De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Het door u aangedragen alternatief langs de A67 komt overeen met het oostelijke alternatief (zie hoofdstuk 4.4). Het door u aangedragen alternatief over de Stratumse Heide komt overeen met het westelijke alternatief (zie ook hoofdstuk 4.4).

Deze onderzoeken we dus in een volgende fase van de verkenning.

Reactie Antwoord

De indiener maakt bezwaar tegen de hoogspanningslijn door Tivoli en Gijzenrooij vanwege storingen voor zendamateurs en stelt voor om de lijn door het bos of over de Stratumse Heide te leggen. Geen stads- en dorpskernen In het Voornemen en Participatieplan is aangegeven (2.4 punt f) dat de verbinding geen stads- en dorpskernen kruist en deze waar mogelijk gevoelige gebouwen vermijdt. Bij het bepalen van het zoekgebied waren er geen passende uitgangspunten om het zoekgebied nauwkeurig te begrenzen in de buurt van de beide hoogspanningsstations. Hierdoor is het zoekgebied nog grof aangegeven, waardoor de begrenzing van het zoekgebied daar onbedoeld tot verwarring leidt. Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om binnen woonkernen te zoeken naar een tracé voor de hoogspanningsverbinding, zoals dit vanzelfsprekend ook opgaat voor woonkernen die volledig binnen het zoekgebied liggen. De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven.

Door u aangedragen onderzoeksalternatief De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Het door u aangedragen alternatief langs de A67 komt overeen met het oostelijke alternatief (zie hoofdstuk 4.4). Het door u aangedragen alternatief over de Stratumse Heide komt overeen met het westelijke alternatief (zie ook hoofdstuk 4.4). Deze onderzoeken we dus in een volgende fase van de verkenning. 202405179

Reactie

De indiener vraagt om toevoeging van 5 stichtingen aan de adreslijst

Antwoord 24

De stichtingen worden opgenomen in de stakeholderlijst van het project en conform het Participatieplan bij het project betrokken. Tegelijkertijd met publicatie van de concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) is een nieuwe versie van dit Participatieplan gepubliceerd op www.rvo.nl/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven. 202405187

Reactie Antwoord

De indiener stelt voor het 380kV-tracé langs de A270 en N279 te laten lopen en een ondergronds deel van 3,5 km aan te leggen om overlast te beperken nabij bebouwde gebieden. Bovengrondse aanleg van 380 kV Voor het leggen van de hoogspanningslijnen volgt TenneT het Programma Energiehoofdstructuur (PEH). In het PEH is vastgelegd dat bovengrondse aanleg van hoogspanningsverbindingen van 220 kV en hoger het uitgangspunt is. De belangrijkste redenen voor bovengrondse aanleg zijn dat het ondergronds aanleggen van deze hoogspanningsverbindingen leidt tot een lagere transportcapaciteit en tot hogere risico’s in elektrotechnisch gedrag. Er kan ondergronds minder stroom vervoerd worden en de kans op storingen is circa tien keer hoger dan bovengronds. Omdat de hoogspanningsverbinding is verbonden met het (inter)nationale en regionale elektriciteitsnet zou door ondergronds aanleggen, het gehele elektriciteitsnet minder stabiel worden. Daarnaast is de reparatietijd van een ondergrondse 380 kV-verbinding (48 uur tot 20 dagen) veel langer ten opzichte van een bovengrondse 380 kV-verbinding (8 tot 48 uur). Deze risico’s verhogen de kans op langdurige storingen. Dit kan vanwege de (inter)nationale functie van het 380 kV-netwerk grote gevolgen hebben voor de leveringszekerheid van elektriciteit.

Voor meer informatie over het verschil tussen de aanlegmethoden https://www.tennet.eu/nl/aanleg-380kv-verbindingen-bovengronds. Alleen in het geval van een groot ruimtelijk of (net)technisch knelpunt kan, mits het vanuit leveringszekerheid en meerkosten verantwoord is, overwogen worden om de 380 kV-hoogspanningsverbinding over korte afstanden ondergronds aan te leggen. Een voorbeeld hiervan is de kruising met een andere bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding. Het moet nog verder onderzocht worden, maar het lijkt vooralsnog mogelijk om in dit project een bovengrondse hoogspanningslijn in te passen. Door u aangedragen onderzoeksalternatieven De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Met de kennis van nu lijkt een bovengronds hoogspanningstracé bij Eindhoven mogelijk. Daarom wordt een ondergronds alternatief vooralsnog niet onderzocht. In de Notitie Onderzoeksalternatieven (NOA) zijn de alternatieven verder omschreven. Het door u aangedragen alternatief langs de A270 naar N279 bij station Helmond Oost is hierin niet opgenomen. Dit alternatief ligt gedeeltelijk buiten het zoekgebied op plekken waar de woonkernen van Helmond liggen. De woonkernen van Helmond en van Mierlo zijn tegen elkaar zijn aangegroeid. Dat betekent dat de oplossingsruimte ten zuiden van Mierlo ligt.

Ook draagt u als oplossing aan om de bebouwde kom van Geldrop te ontzien. Dit komt overeen met alle onderzoeksalternatieven. Deze onderzoeken we dus in een volgende fase van de verkenning. In het Voornemen en Participatieplan is aangegeven (2.4 punt f) dat de verbinding geen stads- en dorpskernen kruist en deze waar mogelijk gevoelige gebouwen vermijdt. Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om binnen woonkernen te zoeken naar een tracé voor de hoogspanningsverbinding. 25

202405191

Reactie

De indiener vraagt om informatie over investeringen, uitbreidingen, bouwwerken, het tijdspad en de invulling van bewonersparticipatie.

Antwoord

De besluiten en documenten voor de procedure van dit project zijn te vinden op een website van de Rijksoverheid (www.rvo.nl/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven). In het V&P is de planning van het project beschreven. Dit is alleen de planning voor de procedure van het project, die voorzien is om afgerond te zijn in 2030. De realisatiefase start hierna, maar de precieze planning daarvan is nu nog niet bekend. In het V&P staat daarnaast ook de wijze waarop participatie, waaronder bewonersparticipatie, wordt vormgegeven. Het participatieplan wordt nog een paar keer bijgewerkt, waarbij u hierop kunt reageren. In het algemeen vinden KGG en TenneT dat iedereen die zich betrokken voelt bij dit project, de kans moet krijgen goed betrokken te worden op basis van tijdige en heldere informatie. Daarom nodigen wij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen uit om mee te denken en ideeën aan te dragen, oftewel: te participeren. Dit kan onder andere door het indienen van een reactie of zienswijze. Dit is tijdens vijf periodes in het project mogelijk. Deze staan in het V&P beschreven. Daarnaast is er beroep bij de RvS mogelijk. Nieuwsbrief Als u op de hoogte gehouden wilt worden van de voortgang van dit project, dan kan dit via de nieuwsbrief.

Aanmelding voor de nieuwsbrief kan gedaan worden via deze link (onderaan de pagina): https://www.tennet.eu/nl/projecten/provincies/limburg/netuitbreiding-maasbracht-eindhoven Projectonderdelen In het Voornemen en Participatieplan is opgenomen dat het project bestaat uit een nieuwe bovengrondse hoogspanningsverbinding die wordt aangesloten op de bestaande 380 kV-hoogspanningsstations. Naast de bouw van hoogspanningsmasten worden er geen andere bouwwerken voorzien.

202405282

Reactie Antwoord

De indiener stelt voor om “wintrack masten” te gebruiken om magneetvelden te verminderen en om de nieuwe 380kV-verbinding naast de bestaande 150kV-verbinding aan te leggen om overlast te voorkomen. Type hoogspanningsmast Bij het de nieuwe verbinding Maasbracht-Eindhoven wordt gebruik gemaakt van Moldaumasten. Een vakwerkmast zoals de Moldaumast heeft voordelen ten opzichte van een wintrackmast. Ze zijn sterker, duurzamer en goedkoper. Daarnaast heeft het nieuwe type ‘Moldau’ net zo’n smal magneetveld als de wintrackmast. Daarom gebruikt TenneT vakwerkmasten voor alle nieuwe 220 en 380 kV-verbindingen. Verder heeft TenneT het beleid dat er geen Wintrack masten meer als standaard mast toepast. Met vakwerkmasten zorgen we voor een betrouwbare en betaalbare elektriciteitsvoorziening. De breedte van magneetveldzone wordt berekend conform de handreiking magneetveldberekeningen, te vinden op de website: https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/handreiking.

Door u aangedragen onderzoeksalternatief De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Het door u aangedragen alternatief langs de 150 kV-hoogspanningsverbindingen komt gedeeltelijk overeen met het westelijke alternatief (zie hoofdstuk 4.2) en voor een kort gedeelte met het middelste alternatief (zie hoofdstuk 4.3). Deze alternatieven volgen waar mogelijk de 150 kV-verbinding. Deze onderzoeken we dus in een volgende fase van de verkenning. 29

202405331

Reactie

De indiener verzet zich tegen de uitbreiding van hoogspanningsleidingen rondom de wijk "de Akkers" vanwege gezondheidsrisico's.

Antwoord

Geen stads- of dorpskernen In het Voornemen en Participatieplan is aangegeven (2.4 punt f) dat de verbinding geen stads- en dorpskernen kruist en deze waar mogelijk gevoelige gebouwen vermijdt. Bij het bepalen van het zoekgebied waren er geen passende uitgangspunten om het zoekgebied nauwkeurig te begrenzen in de buurt van de beide hoogspanningsstations. Hierdoor is het zoekgebied nog grof aangegeven, waardoor de begrenzing van het zoekgebied daar onbedoeld tot verwarring leidt. Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om binnen woonkernen te zoeken naar een tracé voor de hoogspanningsverbinding, zoals dit vanzelfsprekend ook opgaat voor woonkernen die volledig binnen het zoekgebied liggen. De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. Voorzorgbeleid magneetvelden Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur. In sommige gevallen is het onvermijdelijk.

De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. In de Notitie Onderzoeksalternatieven (NOA) zijn de alternatieven verder omschreven. Omdat de woonkernen van Helmond en van Mierlo tegen elkaar zijn aangegroeid ligt de oplossingsruimte ten zuiden van

Mierlo. Met de kennis van nu voorziet het onderzoek dus niet in een onderzoeksalternatief langs het Eindhovens Kanaal ter hoogte van Helmond. 202405361

Reactie Antwoord 31

202405386

Reactie Antwoord

De indiener geeft aan dat CDM na de informatieavond op 30 oktober en overleg met het buurtcomité een reactie zal indienen en vragen zal stellen. Ter kennisgeving aangenomen. Deze reactie is in deze tabel als volgnummer 25 / reactienummer 202405191 opgenomen. De indiener verzoekt om zoveel mogelijk bestaande tracés te gebruiken en natuurrijke gebieden, zoals de Grote Peel en het Kanaal van Deurne, te vermijden. Door u aangedragen onderzoeksalternatieven De concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (c-NRD) bevat alle te onderzoeken alternatieven. In de Notitie Onderzoeksalternatieven (NOA) zijn de alternatieven verder omschreven. Deze onderzoeken we dus in een volgende fase van de verkenning. De door u aangedragen ‘oplossing 1’ komt grotendeels overeen met het onderzoeksalternatief Midden (zie hoofdstuk 4.3 van de c-NRD). De afwijkingen zijn omschreven in hoofdstuk 6 van de NOA. De door u aangedragen ‘oplossing 2’ komt gedeeltelijk overeen met het onderzoeksalternatief Oost (zie hoofdstuk 4.4 van de c-NRD). In hoofdstuk 7 van de NOA wordt omschreven waarom een bundeling met de bestaande 380 kV-verbinding naar Dodewaard als onhaalbaar wordt beschouwd.

Reactie Antwoord

De indiener vreest waardevermindering, gezondheidsrisico's en geluidsoverlast door een tweede hoogspanningslijn en stelt een oostelijke locatie voor als compromis. Voorzorgbeleid magneetvelden Bij de tracering en besluitvorming wordt rekening gehouden met het herijkte voorzorgbeleid magneetvelden van het Rijk uit 2023. Dit is erop gericht om, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is, te voorkomen dat er nieuwe situaties ontstaan waarin burgers (volwassenen en kinderen) langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van de elektriciteits-infrastructuur. In sommige gevallen is het onvermijdelijk. In de verkenning naar een tracé voor de nieuwe bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Maasbracht en Eindhoven wordt de hoeveelheid gevoelige gebouwen in de magneetveldzone (magneetveld sterker dan 0,4 microtesla jaargemiddeld) in beeld gebracht. Uit onderzoek blijkt dat er een kleine verhoging is van het aantal gevallen van leukemie in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad concludeerde op grond daarvan dat er aanwijzingen zijn voor een oorzakelijk verband tussen magneetvelden en leukemie, maar wetenschappelijk onderzoek kan dit niet bewijzen. Voor andere ziekten en aandoeningen is er nooit een relatie geconstateerd met (magneetvelden van) hoogspanningslijnen.

Het is dus niet zeker of magneetvelden risico’s met zich meebrengen voor de gezondheid van mensen. In vergelijking met andere gezondheidsrisico’s waaraan we blootgesteld worden, is het risico van

magneetvelden zeer gering. Voor meer informatie over het voorzorgbeleid zie: https://www.rivm.nl/hoogspanningslijnen/herijktvoorzorgbeleid Voor meer informatie over magneetvelden zie: Kennisplatform EMV (https://www.kennisplatform.nl/gezondheidseffectenstatische-magneetvelden/). Geluidsoverlast Geluidsoverlast door een hoogspanningsverbinding kan bij vochtig weer voorkomen in de vorm van knetterend geluid. Dit is het zogeheten corona-effect. Het knetteren wordt veelal gehoord bij 380 kV-verbindingen. Bij de bouw van de bovengrondse hoogspanningslijn zal TenneT kunststof isolatoren gebruiken met zogenaamde coronaringen. Deze ringen beïnvloeden het elektrisch veld, waardoor het corona effect (geluid) verminderd wordt. In een eerder onderzoek uit 2010 (over de realisatie van hoogspanningsverbinding “Noord-West 380 kV”) is berekend dat coronageluid nauwelijks hoorbaar is op korte afstand van de verbinding. TenneT hanteert een afstand van 37 meter vanaf de hartlijn voor het hoorbaar zijn van dit coronageluid. Vanwege andere normen is het niet te verwachten dat een nieuwe verbinding op minder dan 37 meter van een woning komt te staan. Daarom verwachten we dat er niet of nauwelijks geluid van de nieuwe hoogspanningsverbinding hoorbaar zal zijn op plaatsen waar woningen staan of waar regelmatig mensen komen.

Het aspect geluid(overlast) wordt in de volgende fase onderzocht, zowel voor de aanlegfase als de beheerfase. Het gaat in de aanlegfase bijvoorbeeld om bouw- en verkeersgeluid en in de beheerfase bijvoorbeeld om windfluiten of coronageluid. Indien relevant worden bestaande effecten meegenomen in de berekening. Er worden passende maatregelen getroffen als wettelijke geluidnormeringen worden overschreden. Waardervermindering Het is mogelijk dat door het projectbesluit voor een nieuwe hoogspanningsverbinding een woning in de buurt van de nieuwe hoogspanningslijn minder waard wordt. In principe komt deze waardedaling in aanmerking voor de zogeheten nadeelcompensatie. Eventuele compensatie van waardedaling zal bepaald worden aan de hand van de nadeelcompensatieregelingen die van toepassing zijn. Dit is ieder geval de wettelijke nadeelcompensatieregeling uit hoofdstuk 15 van de Omgevingswet. Gesprekken over nadeelcompensatie worden opgestart zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve plaats van het tracé (circa 2027). 33

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15715540/1