R - 6 Bijlage DEFINITIEF Integraal beheerplan bos en natuur 2026-2035 Someren (geanonimiseerd)
Tekst van het document
,
Bos- en natuurbrand In Someren is een netwerk
,
calamiteitenroutes die het mogelijke maken om effectief op te treden tijdens een bos- en natuurbrand. De routes zijn terug te vinden in Bijlage 4. Deze paden worden beheerd en moeten voldoen aan volgende eisen: • De weg of het pad is minimaal 4 meter breed en tot 6 meter vrij van overhangende takken. • Het wegdek is vlak en redelijk goed berijdbaar (hard en redelijk vlak). • De routes zijn aangeduid in het veld middels genummerde bebording. De routes zijn aan weerszijde vanuit het hart van het pad 10 meter naaldhout vrij. • van
6. 3 Monitoring Om de natuurkwaliteit van bos en natuur te volgen en het beheer te sturen is monitoring essentieel. Bosgroep Zuid Nederland monitort SNL-gesubsidieerde gebieden en ontvangt hiervoor een monitoringssubsidie. Per beheertype wordt gekeken naar structuur broedvogels dagvlinders sprinkhanen libellen en/of vegetatie. Dit gebeurt eens per zes jaar terwijl vegetatie- en structuurkartering eens per twaalf jaar plaatsvindt. ,
,
,
Projectnr: 21015875
,
,
,
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
67
Bosgroep Zuid Nederland
Naast de SNL-subsidie kan extra subsidie aangevraagd worden voor aanvullende monitoring zoals hydrologie. Binnen subsidieprojecten zijn budgetten beschikbaar om de effecten van maatregelen zoals plaggen te volgen. Voor bosgebieden wordt aanvullend periodiek de houtvoorraad en ,
,
,
,
bosontwikkeling gemeten
om
de effecten van dunningen te beoordelen.
6. 4 Wildbeheer De jachtrechten van de gemeente zijn momenteel verhuurd aan de Wildbeheereenheid (WBE). Deze organisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering van jacht beheer en schadebestrijding. Voor de vrij bejaagbare soorten – haas konijn wilde eend houtduif en fazant – volgt de WBE de landelijke ,
,
en
,
,
provinciale regels voor openstelling en sluiting.
Binnen het beheer vraagt met name de reeënpopulatie extra aandacht. Voor de doelstelling om het bos meer te laten ‘verloven’ en dit zoveel mogelijk via natuurlijke verjonging te realiseren is het noodzakelijk dat de populatieomvang niet te hoog wordt. Uit diverse studies in binnen- en buitenland blijkt dat reewild een aanzienlijke invloed heeft op de vestiging van loofhout. Het huidige populatiebeheer laat zien dat het aantal reeën nog zodanig hoog is dat dit de natuurlijke verjonging belemmert. Overleg met de WBE moet daarom inzicht geven in aantallen en locaties waar beheer plaatsvindt en in hoeverre dit bijdraagt aan de doelstelling van verloving. Vanuit bos,
,
natuurbeheer wordt gestreefd naar een populatieomvang waarbij loofbomen en -struiken zich voldoende kunnen vestigen en doorgroeien tot gezonde volwassen exemplaren zonder gebreken door topvraat of veegschade. en
,
Naast reeën vraagt ook het wild zwijn aandacht. De populatie neemt in de regio toe waardoor de inzet van de WBE gericht moet zijn op het voorkomen van verdere uitbreiding en het beperken van ,
overlast voor bewoners. Verder zorgen ganzen op het Beuven voor extra vermesting. Dit vraagt aanvullende inzet binnen de jacht waarvoor eerst een ontheffing moet worden aangevraagd. ,
Tot slot moet bij een eventuele vestiging
van de wolf in de gemeentelijke bossen rekening worden gehouden met de gevolgen voor het beheer. Daarbij zal bekeken moeten worden welke maatregelen nodig zijn om schaapskuddes en andere kwetsbare dieren te beschermen.
6. 5 Participatie educatie ,
en
afstemming met partners
om vrijwilligers scholieren en inwoners te Jaarlijks worden betrekken bij en te infomeren over het bos- en natuurbeheer. Dit gebeurt middels excursies persberichten en meewerkdagen. Door deze activiteiten wordt de bewustwording over en betrokkenheid bij de doelgroepen vergroot. Naast bovenstaande doelgroepen wordt er actief afgestemd met partners zoals het waterschap Natuurmonumenten Staatsbosbeheer andere terreinbeheerders heemkunde het IVN de WBE Ravon Visit brabant Agrarische natuurverenigingen en buurgemeenten. er
diverse activiteiten georganiseerd
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
6. 6 Inwonersenquête Om draagvlak te creëren onder de inwoners voor dit beheerplan is een enquête opgesteld. Deze enquête had tot doel inzicht te verkrijgen in de mening van inwoners over het bos- en natuurbeheer ,
binnen de gemeente Someren. De enquête is verspreid via de lokale krant en diverse sociale mediakanalen. Een aanzienlijk aantal inwoners heeft aan het onderzoek deelgenomen. Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
68
Bosgroep Zuid Nederland
De vragenlijst richtte zich op het recreatiegedrag
van
zij de natuurgebieden bezoeken en de wijze
waarop
inwoners hun locatiekeuze
de tijdsperiodes zij het huidige bos- en natuurbeheer ,
waarop
,
ervaren.
Uit de resultaten blijkt dat de meeste inwoners de bos-
natuurgebieden voornamelijk bezoeken voor de rust en om te wandelen. Doordeweeks worden de gebieden over het algemeen als rustig tot zeer rustig ervaren terwijl zij in het weekend als (te) druk worden beoordeeld. Daarbij werd opgemerkt dat deze drukte vermoedelijk samenhangt met de toenemende recreatiedruk rondom de Somerense heide mede veroorzaakt door de ontwikkeling van nabijgelegen vakantieparken. Een veelgehoorde opmerking in de enquête is dat de bestaande hondenspeelweide als te klein wordt en
,
,
ervaren.
6. 7 Stakeholdergesprekken In de voorbereiding op dit beheerplan zijn gesprekken gevoerd met diverse betrokken partijen binnen de gemeente Someren. Aan deze gesprekken namen onder meer het Instituut voor Natuureducatie (IVN) Asten-Someren Molen De Donck museum Den Evert de Wildbeheereenheid ,
(WBE) deel.
,
,
,
Natuurkampeerterrein De Lier vakantiepark Landal Montana creek ,
,
en
de MTB-vereniging
De gesprekken hebben waardevolle informatie opgeleverd over de uiteenlopende belangen ervaringen en aandachtspunten van de betrokken organisaties. Deze input vormt een belangrijke
,
basis voor de afwegingen die in dit beheerplan worden gemaakt. Een centraal thema dat naar voren kwam is de behoefte aan transparante en tijdige communicatie over beheermaatregelen in de bosgebieden. Met name bij ingrepen die door inwoners of bezoekers als ingrijpend of negatief kunnen worden ervaren zoals het verwijderen van bomen is het van ,
,
,
belang dat de achterliggende motieven helder worden toegelicht. Het vergroten van begrip voor dergelijke maatregelen wordt door de gesprekspartners gezien als een randvoorwaarde voor het versterken van maatschappelijk draagvlak. In paragraaf 6. 5 wordt beschreven om in de toekomst de inwoner beter te betrekken en te informeren omtrent bos- en natuurbeheer. Daarnaast
benadrukten natuurorganisaties het belang van dood hout en de daarmee samenhangende biodiversiteit. Hoewel het ecologische belang hiervan in dit beheerplan reeds is toegelicht werd aangegeven dat aanvullende communicatie richting inwoners noodzakelijk is om het draagvlak voor deze ecologische principes te vergroten. In dit kader werd tevens het belang van rustkernen benoemd: zones waar geen actief beheer plaatsvindt en waar natuurlijke processen leidend zijn. Binnen dit beheerplan zijn reeds potentiële locaties voor dergelijke rustkernen aangewezen ; de verdere uitwerking hiervan vindt plaats in het werkplan. ,
De WBE
de hoge reeëndruk in de Kempen die gemiddeld tussen de 10 en 15 reeën per 100 hectare bedraagt. Wetenschappelijke inzichten geven aan dat succesvolle eikenverjonging pas mogelijk is bij een reestand van circa 4 reeën per 100 hectare. Om bosverjonging te realiseren zijn daarom beschermingsmaatregelen bij aanplant en het toepassen van exclosures voor natuurlijke verjonging noodzakelijk. Vanuit de dassenvereniging is daarbij expliciet aandacht gevraagd voor het toegankelijk houden van deze exclosures voor dassen en andere kleine zoogdieren. wees op
Projectnr: 21015875
,
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
69
Bosgroep Zuid Nederland
6. 8 Behoud cultuurhistorische- en archeologische waardevolle locaties In Bijlage 2 zijn alle cultuurhistorische en archeologische locaties opgenomen. Bij het beheer
wordt hier rekening mee gehouden: er wordt in regel met de wetgeving rondom cultuurhistorie en archeologie gewerkt. Waar mogelijk worden aanwezige elementen landschappelijk versterkt.
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
70
Bosgroep Zuid Nederland
Hoofdstuk 7 begroting 2026-2035 De
bedragen die zijn opgenomen in onderstaande begroting zijn gebaseerd op algemene normbedragen en ervaringscijfers van de Bosgroep. De opbrengsten van SNL-subsidies zijn overgenomen uit de huidig lopende aanvraag. Alle bedragen zoals opgenomen in de begroting zijn exclusief BTW.
Begroting integraal beheerplan bos- en natuurterreinen Gemeente Someren 2026-2035 Hoeveelheid (10 jaar)
Maatregel
Kosten
(excl.
Opbrengsten (excl. BTW)
Tarief
BTW)
1.50000€ , 20000€ , 150€ , 600€ , 175€ , 750€ , 750€ , 600€ , 10.00000€ , 15.00000€ ,
40.50000€ , 5.40000€ , 121.50000€ , 348.00000€ , 141.75000€ , 435.00000€ , 30.00000€ , 24.00000€ , 100.00000€ , 150.00000€ ,
-
10stuks
€ € € € € € € € € €
1270hectare 1270hectare
€ €
14500€ , 4000€ ,
184.15000€ , 50.80000€ ,
-
1270hectare 1270hectare
€ € €
3750€ , 4800€ , 7000€ ,
60.96000€ , 88.90000€ ,
-
10jaar 10jaar
€ €
7.50000€ , 1.60000€ ,
75.00000€ , 16.00000€ ,
-
108hectare
€ €
40000€ , 1.60000€ ,
Eenheid
Bosverjonging
Bodemverwonding of vrijmaken plantgroepen Uitvoeringsbegleiding plantvoorbereiding Bosplantsoen (eik en naaldhoutsoorten) Veren (loofhoutsoorten) Aanplant bosplantsoen (4500 st/ha) Aanplant veren Inboet veren oude verjongingsgaten Veren voor inboet Uitvoeringsbegleiding aanplant Rasters
Blessen Blessen en houtmeten Uitvoeringsbegeldeiding Houtverkoop Opbrengsten houtverkoop Uitvoering gedragscode Aanbesteding en begleiding dunning Bestrijding ongewenste soorten Verwijderen exoten (Am. eik , Japanse duizendknoop enz. ) Uitvoeringsbegeldeiding Verplegen verjongingen Controleren/schonen aanplant Begeleiding verpleging Totaal bosbeheer
Maatregel Heideterreinen Verwijderen opslag heide (33% oppervlakte per jaar) Begrazing Runderen Keelven en Beuven Schapenbegrazing Keelvennen en gebergte Groot onderhoud raster Keelven Uitvoeringsbegeleiding Beheer jeneverbessen Kleinschalige maatregelen jeneverbessen Uitvoeringsbegeleiding Graslanden Maaien en afvoeren graslanden Beheer bosrand grasland Uitvoeringsbegeleiding Totaal natuurbeheer
Projectnr: 21015875
27hectare 27hectare 81. 000stuks 58. 000stuks 81. 000stuks 58. 000stuks 4. 000stuks 4. 000stuks 10jaar
40. 000m³
6jaar
Hoeveelheid (10 jaar)
2500hectare ,
-
-
-
-
(excl.
Opbrengsten (excl. BTW)
Tarief
BTW) 12.50000€ , 35.00000€ , 50.00000€ , 50.00000 , 15.00000€ ,
-
10jaar
€
50000€ , 3.50000€ , 50000€ , 50.00000€ , 1.50000€ ,
10jaar 10jaar
€ €
5.00000€ , 1.00000€ ,
50.00000€ , 10.00000€ ,
-
, 1100hectare 2maal
€ € €
1.75000€ , 1.50000€ , 40000€ ,
19.25000€ , 3.00000€ , 4.00000€ , 248.75000 , €
-
1000jaar ,
€ €
-
43.20000€ , 9.60000€ , 1.924.76000 , € 1.500.00000 ,
Kosten
Eenheid
-
€ 1.500.00000 ,
-
€
-
100Graasdagen€ € 1maal
10jaar
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
€
-
-
-
71
Bosgroep Zuid Nederland
Hoeveelheid (10 jaar)
Maatregel
Kosten
Eenheid
Tarief
BTW)
(excl.
Opbrengsten (excl. BTW)
Wegen en paden
Boomveiligheid controle Snoeien
Openhouden routes Begeleidingskosten Lanenbeheer Beheer lanen Aanplanten lanen Begeleidingskosten Bosbrandroute onderhoud Onderhoudswerkzaamheden Realisatie bosbrandroutes Begeleidingskosten Recreatie , participatie en educatie Participatie en educatie Informatiepanelen en overige materiaal Jaarlijks onderhoud Groot onderhoud voorzieningen Werkplanning Opstellen werkplan Beheerverslag Opstellen jaarverslag Algemeen beheer Algemeen beheer Overleg Overige inkomsten Beheersubsidie SNL Totaal overig
10jaar 10jaar 10jaar 10jaar
€ € € €
3.20000€ , 8.00000€ , 4.00000€ , 1.80000€ ,
32.00000€ , 80.00000€ , 40.00000€ , 18.00000€ ,
-
10jaar 10jaar 10jaar
€ € €
2.50000€ , 25.00000€ , 2.40000€ ,
25.00000€ , 250.00000€ , 24.00000€ ,
-
10jaar
€ € €
10.00000€ , 25.00000€ , 1.60000€ ,
100.00000€ , 25.00000€ , 16.00000€ ,
-
2.40000€ , 10.00000€ , 75000€ , 30.00000€ ,
24.00000€ , 20.00000€ , 7.50000€ , 30.00000€ ,
-
1maal
€ € € €
10jaar
€
6.00000€ ,
60.00000€ ,
-
10jaar
€
1.50000€ ,
15.00000€ ,
-
10jaar 10jaar
€ €
10.00000€ , 5.00000€ ,
100.00000€ , 50.00000€ ,
-
10jaar
€ 181.81300€ ,
1maal 10jaar 10jaar
2maal 10jaar
-
€
916.50000 ,
Kosten
Maatregel Bosbeheer Natuurbeheer
BTW) € € € €
Overige
Totaal Resultaat
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
(excl.
-
-
-
-
-
€ 1.818.13000 , € 1.818.13000 ,
Opbrengsten (excl. BTW)
1.924.76000€ 1.500.00000 , , 248.75000€ , 916.50000€ , 1.818.13000 , 3.090.01000 , € 3.318.13000 , € 228.12000 ,
72
Bosgroep Zuid Nederland
Bijlage 1: Potentieel natuurlijke vegetatie
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
73
Bosgroep Zuid Nederland
Bijlage 2: Archeologische
en
cultuurhistorische waardenkaart
Deelgebied de Lieropse hiede
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
74
Bosgroep Zuid Nederland
Deelgebied de Somerense heide
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
75
Bosgroep Zuid Nederland
Deelgebied de Boksenberg
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
76
Bosgroep Zuid Nederland
Deelgebied het Gebergte en de Herselse heide
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
77
Bosgroep Zuid Nederland
Bijlage 3: Procedure boomveiligheid Inleiding: Voor bos- en natuurterreinen geldt een zorgplicht zoals opgenomen in het Burgerlijk wetboek artikel 6:162. Deze zorgplicht houdt in dat de boomeigenaar zijn bomen moet laten inspecteren en , indien
,
nodig onderhouden ten behoeve van de veiligheid. De inspectie die dit moet waarborgen is de BVC (Boom Veiligheid Controle) deze dient uitgevoerd te worden door een gecertificeerde boomveiligheidscontroleur. Door de verslaglegging van de inspectie en de realisatie van de daaruit voortkomende maatregelen kan een eigenaar aantonen dat zij aan de zorgplicht heeft voldaan. Binnen de gemeentelijke bos- en natuurterreinen worden de inspecties op dit moment uitgevoerd in opdracht van de Bosgroep. In deze bijlage staat de vastgestelde werkwijze beschreven en is de zonering uitgewerkt op kaart. De insteek vanuit het bosbeheer van de gemeente Someren is risicomijdend met aandacht voor ecologie. ,
,
Totstandkoming risicozonering: Binnen de boomveiligheid wordt de controle interval bepaald aan de hand van impact x kans. Als voorbeeld ; een hoog risicoboom op een drukke locatie is een groter gevaar dan een hoog risicoboom op een afgelegen locatie. Deze afweging bepaald de controlefrequentie van de bomen in de bos- en natuurterreinen. Binnen de terreinen wordt onderscheid gemaakt in de inspectie frequentie. 1. Gebruikersintensiteit: Hoe drukker een bos is hoe groter de kans is dat er iets gebeurt bij een onveilige situatie. Routes worden dan ook vaker geïnspecteerd dan reguliere wandelpaden. 2. Gebruik: (Semi-) verharde fietspaden parkeerplaatsen of verharde wegen waar de gevaarzetting groter is worden vaker geïnspecteerd. 3. Risicostukken: oude laanbomen of beeldbepaalden bomen met een gebrek worden vaker geïnspecteerd. ,
,
In onderstaand
schema worden de verschillende categorieën weergeven. Daarnaast is er een beschrijving opgenomen van iedere categorie. Hierin is opgenomen hoe de inspectie wordt uitgevoerd en op welke wijze de gebreken worden verholpen. Op de kaart zijn de verschillende categorieën ruimtelijk weergegeven. Boomveiligheid categorie
Frequentie controle
Omschrijving
Laag
1x per 4-6 jaar
Bospercelen met reguliere wandelpaden in normaal bezochte gebieden.
Gemiddeld
1x per 3 jaar
Hoog
1x per jaar
Projectnr: 21015875
Routes door bos , druk bezochte gebieden en verharde wegen.
Puntelementen met een hoge recreatieve of ecologische waarden.
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
78
Bosgroep Zuid Nederland
Categorie Laag De categorie Laag wordt aan alle elementen toegekend waar geen hoog recreatiegebruik is of geen gemarkeerde routes liggen. Tevens zijn de paden niet (semi-)verhard en zijn ze afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. De inspecties worden door een gecertificeerde controleur uitgevoerd voor de reguliere dunning. De controleur legt het geïnspecteerde gebied vast en meet daarin alle bomen met een gebrek/aantasting in een GIS-systeem in waarbij wordt genoteerd welke actie er genomen moet worden. Het uitgangsprincipe is dat door het uitvoeren van deze actie (bijvoorbeeld snoeien kappen of toppen) gebreken of aantastingen worden weggenomen en zo voorkomen wordt dat jaarlijkse inspecties uitgevoerd moeten worden. Bij bomen met hoge ecologische waarden (bijvoorbeeld bomen met holtes) wordt beoordeeld of deze op een veilige manier hun ecologische functie kunnen behouden door bijvoorbeeld de kroon weg te nemen waardoor deze niet meer op het pad kan vallen. Het uitvoeren van de benodigde acties gebeurt in 3 stappen: 1. Ernstige gevaarlijke situaties worden z. s. m. weggenomen. 2. Alle overige te vellen bomen worden meegenomen met de dunning die in het najaar wordt ,
,
uitgevoerd. Al het snoeiwerk gebeurt in het jaar daar opvolgend. Na iedere stap wordt gecontroleerd of het werk correct is uitgevoerd en wordt dit weer vastgelegd in de GIS-data base. 3.
Categorie Gemiddeld De categorie Gemiddeld bevat alle elementen die aan een van de volgende voorwaarden voldoet: 1. Alle druk bezochte bos- of natuurterrein 2. Grenst aan (semi-)verharde paden of wegen 3. Zijn niet afgesloten voor gemotoriseerd verkeer 4. Maken onderdeel uit van een wandel- of fietsroute 5. Worden gebruikt als parkeerplaats De werkwijze is gelijk aan Categorie laag. Echter gezien de grotere gevaarzetting zullen gevaarlijke situaties eerder direct verholpen moeten worden. Categorie Hoog Binnen de categorie Hoog worden alleen bijzondere individuele bomen opgenomen. Dit zijn de bomen met gebreken/aantastingen die niet direct geveld hoeven worden omdat ze bijvoorbeeld beeldbepalen zijn grote ecologische waarden hebben (koloniebomen van vleermuizen) of een bijzondere betekenis (herdenkingsbomen). Alle bomen staan individueel ingemeten in een GISsysteem en worden indien nodig jaarlijks bezocht. Alle acties worden direct uitgevoerd waarna de werkzaamheden worden nagelopen en klaar gemeld in het GIS-systeem. ,
,
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
79
,
Bosgroep Zuid Nederland
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
80
Bosgroep Zuid Nederland
Bijlage 4: Calamiteitenroutes De calamiteitenroutes van de gemeente Someren zijn voorzien van genummerde bebording. De rode routes zijn reeds in het veld gerealiseerd de oranje routes worden in de loop van dit beheerplan in het veld uitgezet. ,
Projectnr: 21015875
Integraal beheerplan bos- en natuurterreinen gemeente Someren
81