Document · PDF

Programmabegroting 2025

Gemeenteraad 7 november 2024, gemeente SomerenBij agendapunt: Vaststellen Programmabegroting 202520.272 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Extra bijdrage voor amfibietunnels zodat een vierde

Provincialeweg

amfibietunnels gerealiseerd kan worden t.b.v. biodiversiteit.

Indicatoren Voor de prestatie-indicatoren behorende bij programma 1 verwijzen wij u naar de bijlage Prestatieindicatoren. Deze bijlage is afkomstig van: www.waarstaatjegemeente.nl

Verbonden Partijen In onderstaande tabel worden de publiekrechtelijke en/of privaatrechtelijke verbonden partijen van dit programma getoond. Voor een uitgebreide toelichting van de Verbonden Partijen verwijzen we u naar: Paragraaf Verbonden Partijen Publiek verbonden partij Naam

Plaats

Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost

Helmond

Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant (VRBZO)

Eindhoven

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB)

Eindhoven

Metropoolregio Eindhoven (MRE)

Eindhoven

Blink

Helmond

Privaat verbonden partij Naam

Plaats

Coöperatieve Bosgroep Zuid-Nederland U.A.

Heeze

2. Sociaal domein Onder het programma Sociaal domein verstaan we alle inspanningen die onze gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Ook aanverwante taken zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidszorg, vallen onder het programma Sociaal domein. Speerpunten Speerpunt 2.1 Leefbaarheid, welzijn en gezondheid Portefeuillehouder: Koert Kusters, Willem van Doorn Wat willen we bereiken?

Leefbare en levendige dorpskernen. Het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, en het versterken van de sociale basis. Wat gaan we hiervoor doen?

Het uitvoeren van het plan van aanpak brede Specifieke Uitkering (SPUK) 2024-2026. Onder de brede SPUK vallen drie (hoofd)thema's; Hoofdthema Sport, Bewegen en Cultuur met 2 programma's, Hoofdthema Gezondheid en Sociale basis met 11 programma's, thema Ondersteunende onderdelen met 2 programma's;

Het opstellen van een integrale sportvisie (met meer jaren onderhoudsplanning);

Het opstellen van het nieuw gezondheidsbeleid;

Bij een positieve pilot 2024 interactieve klimrekken aanbrengen in sporthallen en gymnastiekzalen.

Speerpunt 2.2 Onderwijs Portefeuillehouder: Willem van Doorn Wat willen we bereiken?

We zorgen voor passend onderwijs om de kansengelijkheid van jongeren te bevorderen. We verbeteren het onderwijs door te zorgen voor goede huisvesting van onze scholen. Wat gaan we hiervoor doen?

We voeren het nieuwe Integraal Huisvestingsplan uit.

We dragen bij aan een veilige schoolomgeving op scholen.

Speerpunt 2.3 Cultureel erfgoed Portefeuillehouder: Willem van Doorn Wat willen we bereiken?

Onze cultuurhistorie en -erfgoed is beschermd en in stand gehouden. Wat gaan we hiervoor doen?

We zetten een cultureel erfgoednetwerk op.

We stellen een cultuurnota op.

Financiën In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. De begroting 2024 toont het cijfer van de primaire begroting inclusief de wijzigingen tot en met de zomernota. Jaarrekening

Nr.

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

26.467

30.448

28.346

27.646

27.743

27.732

Taakveld omschrijving

Lasten 4.2

Onderwijshuisvesting

610

1.110

820

1.010

1.097

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

891

960

1.027

5.1

Sportbeleid en Activering

551

584

495

5.2

Sportaccommodaties

1.348

1.359

1.617

1.500

1.513

1.516

5.3

Cultuurpresentatie, -productie en participatie

254

297

316

309

5.4

Musea

124

5.5

Cultureel erfgoed

108

5.6

Media

432

623

467

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

4.404

5.001

2.907

2.871

2.846

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

2.498

2.830

2.904

6.3

Inkomensregelingen

6.209

5.734

6.139

6.067

6.4

WSW en beschut werk

300

1.834

1.769

1.751

1.768

1.668

6.5

Arbeidsparticipatie

364

697

315

312

6.6

Maatwerkvoorziening (WMO)

950

1.054

996

6.71A Hulp bij het huishouden (Wmo)

1.544

1.620

1.792

6.71B Begeleiding (Wmo)

1.211

820

888

428

467

6.71C Dagbesteding (Wmo) 6.72A Jeugdhulp begeleiding

935

791

820

6.72B Jeugdhulp behandeling

458

795

834

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

524

580

607

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

241

198

147

1.059

975

879

479

379

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

247

638

670

6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

6.74C Gesloten plaatsing

6.81B Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)

6.82A Jeugdbescherming

156

112

117

6.82B Jeugdreclassering

7.1

974

1.047

1.008

-8.559

-7.910

-4.874

-4.886

Volksgezondheid

Baten 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-312

-294

5.1

Sportbeleid en Activering

-169

-176

-51

5.2

Sportaccommodaties

-710

-598

-581

5.4

Musea

-39

-58

5.5

Cultureel erfgoed

-12

-13

5.6

Media

-39

-191

-18

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-2.956

-2.477

-230

-242

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-61

-67

6.3

Inkomensregelingen

-3.356

-3.440

-3.544

6.5

Arbeidsparticipatie

-227

-423

6.6

Maatwerkvoorziening (WMO)

-67

-82

-83

6.81A Beschermd wonen (Wmo)

-524

7.1

-86

-89

Saldo

17.908

22.538

23.472

22.761

22.857

22.846

Onttrekking aan reserve

-1.089

-714

-620

-287

-216

-201

Toevoeging aan reserve

375

Saldo

-714

-711

-617

-284

-214

-198

Totaal

17.194

21.827

22.855

22.477

22.644

22.648

Volksgezondheid

Bedragen x € 1.000 Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten

Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld

Begroting

Verschil

2023

2024

2025

2024/2025

4.2

Onderwijshuisvesting

610

1.110

820

291

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

578

665

733

-67

5.1

Sportbeleid en Activering

382

408

444

-36

5.2

Sportaccommodaties

638

761

1.036

-275

5.3

254

297

315

-18

5.4

Cultuurpresentatie, -productie en participatie Musea

-44

5.5

Cultureel erfgoed

-19

5.6

Media

393

431

449

-18

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

1.449

2.524

2.676

-152

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

2.438

2.763

2.904

-141

6.3

Inkomensregelingen

2.852

2.294

2.595

-301

6.4

WSW en beschut werk

300

1.834

1.769

6.5

Arbeidsparticipatie

136

274

315

-41

6.6

Maatwerkvoorziening (WMO)

883

972

913

6.71A

Hulp bij het huishouden (Wmo)

1.544

1.620

1.792

-172

6.71B

Begeleiding (Wmo)

1.211

820

888

-68

6.71C

Dagbesteding (Wmo)

428

467

-39

6.72A

Jeugdhulp begeleiding

935

791

820

-29

6.72B

Jeugdhulp behandeling

458

795

834

-39

6.72C

Jeugdhulp dagbesteding

524

580

607

-27

6.72D

Jeugdhulp zonder verblijf overig

6.73A

Pleegzorg

-4

6.73B

Gezinsgericht

241

198

147

6.73C

Jeugdhulp met verblijf overig

1.059

975

879

6.74A

Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

6.74B

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

247

638

670

-32

6.74C

Gesloten plaatsing

6.81A

Beschermd wonen (Wmo)

-524

6.81B

6.82A

Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo) Jeugdbescherming

156

112

117

-5

6.82B

Jeugdreclassering

7.1

Volksgezondheid

888

958

1.008

-50

-714

-711

-617

-94

17.194

21.827

22.855

-1.028

RESERVEP2 Mutaties reserves programma 02 Totaal Bedragen x € 1.000

In de verschillenanalyse worden per taakveld de afwijkingen tussen de begroting 2025 en 2024 toegelicht. Dat gebeurt alleen voor de belangrijkste mutaties, dat wil zeggen mutaties met voldoende materieel en/of politiek belang. Bij een afwijking per taakveld kleiner dan € 10.000 wordt geen verklaring gegeven. Een aantal mutaties komen bij diverse taakvelden terug en worden met éénzelfde omschrijving weergegeven. Het betreft de volgende mutaties: 1.

Mutaties investeringsprogramma

Het ene jaar worden er investeringsposten toegekend voor activiteiten behorende bij een specifiek taakveld en het andere jaar niet. Dit veroorzaakt een verschil. 2. Doorrekening personele lasten Per team wordt jaarlijks bekeken hoeveel procent van de salarislasten, afhankelijk van de werkzaamheden, toegerekend wordt aan de specifieke taakvelden. Dit geldt niet voor de teams van bedrijfsvoering, deze behoren tot de overhead. Daarnaast wordt onderstaand eerst nog een extra toelichting op de zorgkosten gegeven. Zorgkosten Peelgemeenten o.b.v. Q2 2024

2022 werkelijk 2023 werkelijk

2024 primaire begroting

2024 bijgesteld na zomernota

2025 begroot

WMO

3.143.000

3.703.000

3.998.000

3.918.000

4.139.000

Jeugd*

3.331.000

3.740.000

3.605.000

4.289.000

4.298.000

BMS**

1.404.000

1.398.000

540.000

573.000

593.000

Totaal

7.878.000

8.841.000

8.143.000

8.780.000

9.030.000

* Cf Kadernota is bij Jeugd een bedrag van € 250.000 als incidenteel aangemerkt. ** Jaren 2022 en 2023 zijn inclusief eenmalige energietoeslag

De zorgkosten GR Peelgemeenten vallen uiteen in kosten van Wmo, Jeugdwet en BMS. GR Peelgemeenten stelt op basis van de zorgkosten in haar voorlopige jaarrekening 2023 de prognose voor de jaren 2024 en 2025 op. Deze prognoses worden bijgesteld op basis van (concept) Q2 rapportage 2024 van GR Peelgemeenten. De gemeente Someren sluit haar begroting 2025 aan op de bijgestelde prognose 2025 van GR Peelgemeenten. Op basis van de Q2 rapportage 2024 bedraagt de prognose 2025 € 9.273.000 verhoogd met indexaties 2025 en aanwas 2025. In jaarschijf 2025 van de gemeentelijke primaire begroting 2024 is voor zorgkosten GR Peelgemeenten een budget van € 8.142.499 opgenomen. De totale mutatie zorgkosten voor de gemeentelijke begroting 2025 bedraagt derhalve € 1.130.501.

Deze mutatie (bijraming) betreft de volgende domeinen: Wmo:

€

141.000

Jeugd:

€

936.000

BMS:

€

53.501

----------------Totaal:

€ 1.130.501

Incidenteel

€

250.000

----------------Structureel

€

880.501

======== In de kadernota 2025 waren we nog uitgegaan van een toename van € 451.501. De mutatie van € 936.000 voor de zorgkosten jeugd, op basis van de (concept) Q2 rapportage 2024 van GR Peelgemeenten, heeft diverse oorzaken. Er is sprake van een groei van 34 naar 40 cliënten in het segment waar dure en weinig voorkomende zorg voor ingezet moet worden. Dit betreft dure zorg in combinatie met verblijf. Deze stijging in complexe casussen is ook terug te zien in de gemiddelde kosten per client voor de overige jeugdwetvoorzieningen waar ook de landelijk ingekochte zorg onder valt. Ondanks dat er een daling te zien is in het aantal casussen dat landelijk ingekochte zorg nodig heeft, van 28 naar 22 cliënten, zijn de kosten per client fors gestegen van € 26.179 naar € 39.591. Deze kosten worden voortdurend gemonitord middels de BI tool van GR Peelgemeenten. Echter betekent landelijk ingekochte zorg, dat het zorgkosten zijn waar de gemeente geen invloed op heeft. Deze gespecialiseerde zorg wordt alleen ingezet indien er dusdanige specifieke problematiek speelt bij kinderen, waarbij zorg noodzakelijk is die niet lokaal of regionaal kan worden verleend bijvoorbeeld in crisis situaties. Het gaat vaak om kinderen met ernstige gedragsproblemen en/of psychiatrische problematiek al dan niet gecombineerd met een licht verstandelijke beperking.

Soms betreft het problematiek, wat om zeer specifieke en zeer weinig voorkomende specialistische inzet vraagt. De kosten per kind zijn door deze gespecialiseerde zorg en door de zwaarte van de zorg in veel gevallen erg hoog. Dit zijn, naast de kosten voor gesloten jeugdzorg en verblijf, de duurste vormen van jeugdhulp. Gezien de onzekerheid over het aantal complexe casussen en de daarbij behorende hoge kosten is ervoor gekozen om een gedeelte, van € 250.000, van de gestegen prognose vanuit de (concept) Q2 rapportage 2024 van GR Peelgemeenten voor de zorgkosten voor jeugd niet op de nemen in de begroting voor 2025. Indien nodig kan de begroting incidenteel bij geraamd worden in de zomernota 2025.

Verschillenverklaring

Taakveld

Verklaring voor het verschil 1 Mutatie investeringsprogramma

537

233

3 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

4 Overige verschillen per saldo

Verhoging budget onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Er wordt 1 een stijging in de VVE subsidie verwacht door aanpassing van de subsidieregel VVE en verwachte toename deelnemende peuters

3 Mutatie investeringsprogramma

4 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

2 Mutatie lagere doorberekening personele lasten

3 Mutatie investeringsprogramma

1 Mutatie investeringsprogramma

214

3 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger

4 Mutatie lagere doorberekening personele lasten

1 Mutatie investeringsprogramma

2 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

3 Overige verschillen per saldo

1 Mutatie investeringsprogramma

2 Mutatie lagere doorberekening personele lasten

3 Overige verschillen per saldo

1 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

2 Overige verschillen per saldo

1 Indexering van de subsidie aan de bibliotheek

2 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

3 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 lager

1 Indexering van de subsidie aan Onis Welzijn

2 Indexering overige maatschappelijke subsidies

2 4.2

4.3

1 5.1

2 5.2

5.3

5.4

Verschil V/N I/S

De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger op basis van het IHP.

Aanpassing en indexering leerlingenvervoer, vanwege sluiting SBO de Brigantijn in Someren.

De Brede SPUK (Lokaal Sportakkoord en Brede regeling Combinatiefuncties) was in 2024 incidenteel opgenomen.

Op basis van actuele tarieven worden de energiekosten / elektriciteitsverbruik bijgesteld

5.5

5.6

6.1

Verhoging subsidie MFA de Weijers 2025 voor de aanstelling van een beheerder

Met de bekostiging van de opvang ontheemden Oekraïne is in de begroting voor 2025 nog geen rekening gehouden

215

5 De huurontvangsten van de kinderopvang zijn in 2025 hoger

6 Mutatie investeringsprogramma (waaronder Brede SPUK)

161

7 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

8 Overige verschillen per saldo

1 Verhoging van de bijdrage uitvoeringskosten GR Peelgemeenten

193

2 Mutatie investeringsprogramma (waaronder Brede SPUK)

4 Mutatie hogere doorberekening personele lasten

1 Verhoging van de bijdrage uitvoeringskosten GR Peelgemeenten

2 Verhoging bijdrage uitvoeringskosten GR Senzer

241

4 Bijstelling budget bijstandsuitkering BUIG

Verhoging budget minimaverordening Meedoen door een verhoging 5 van de bijdrage aan stichting Leergeld en tegemoetkoming in de kosten van zwemlessen

6 Mutatie investeringsprogramma

6.2 3

6.3

Indexatie en bijstelling kosten voor diverse eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

Verhoging budget inkomensregeling in verband met aanpak laaggeletterdheid

Stijging zorgkosten voor BMS (Bijstand, minima en schuldhulpverlening) cf prognose GR Peelgemeenten

8 Overige verschillen per saldo 1 6.4

Bijstelling budget participatie/ sociale werkvoorziening op basis van meicirculaire 2025 (WSW en Beschut werk)

2 Mutatie hogere doorberekening personele lasten 6.5

Verhoging bijdrage uitvoeringskosten GR Peelgemeenten als gevolg van wijziging uitvoering Wet Inburgering

6.6

Daling zorgkosten WMO maatwerkvoorzieningen cf. prognose GR Peelgemeenten

6.71A

Stijging zorgkosten WMO Hulp bij het huishouden cf. prognose GR Peelgemeenten

172

6.71B

Stijging zorgkosten WMO Begeleiding cf. prognose GR Peelgemeenten

6.71C

Stijging zorgkosten WMO Dagbesteding cf. prognose GR Peelgemeenten

6.72A

Stijging zorgkosten Jeugdhulp begeleiding cf. prognose GR Peelgemeenten

6.72B

Stijging zorgkosten Jeugdhulp behandeling cf. prognose GR Peelgemeenten

6.72C

Stijging zorgkosten Jeugdhulp dagbesteding cf. prognose GR Peelgemeenten

6.73A

1 Overige verschillen per saldo

6.73B

Daling zorgkosten Jeugdhulp pleegzorg cf. prognose GR Peelgemeenten

6.73C

Verwachte daling zorgkosten Jeugdhulp met verblijf cf. prognose GR Peelgemeenten.

6.74B

Stijging zorgkosten Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf cf. prognose GR Peelgemeenten

6.74C

Stijging zorgkosten Jeugdhulp gesloten plaatsing cf. prognose GR Peelgemeenten

6.81B

1 Mutatie investeringsprogramma

6.82A

1 Overige verschillen per saldo

1 Verhoging van de bijdrage uitvoeringskosten GR GGD

2 Mutatie investeringsprogramma (waaronder Brede SPUK)

3 Mutatie lagere doorberekening personele lasten

373

303

-1.027

7.1

Mutatie reserve kredietoverheveling i.v.m. doorgeschoven incidentele investeringsposten

2 Mutatie reserve kapitaallasten (afronding) RESERVEP2 3

Lagere onttrekking uit de algemene reserve vrij aanwendbaar ter dekking van de incidentele investeringsposten

4 Mutatie reserve heractivering Totaal programma 2 Bedragen x € 1.000

Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van enkele lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Sociaal domein. Vervolgens zijn ook de nieuwe investeringen voor 2025 e.v. in dit overzicht opgenomen. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten worden uit de reserves gedekt.

Taak-

Afschrijvings

veld

Naam investering

termijn

Investering 2025

2026

2027

2028

Programma 2. Sociaal domein 6.1

Lokaal beleid inclusie *

6.3

DVO Heroriëntatie en schuldhulpverlening ondernemers*

5.2

Bijstellen sportnota en opstellen MJOP sportaccommodaties

6.1

Buurtsuper Someren-Eind

6.1

Inspiratielab

5.2

Investeringen onderhoud inventaris sporthallen

138

5.2

Aanleg kunstgrasveld Dakos onderlaag

5.2

Aanleg kunstgrasveld Dakos bovenlaag

5.4

Opzetten Cultureel erfgoednetwerk

6.1

Tijdelijke formatie asielketen Team Maatschappelijke ontwikkeling

567

Totaal programma

Bedragen x € 1.000 * Bestaande IP waarvan kredieten meerjarig reeds toegekend zijn.

Toelichting Lokaal beleid Inclusie Door uitvoering te gaan geven aan de Lokale Inclusie Agenda, draagt de gemeente Someren op een waardevolle wijze bij aan het creëren van een meer inclusieve samenleving, waarin iedereen zoveel mogelijk mee kan doen. Dit doen wij samen met de klankbordgroep inclusie. De kosten zitten met name in de inhuur van een communicatie adviseur en communicatie uitingen. Daarnaast wordt er een post uitgetrokken voor het toegankelijk maken van de publieke gebouwen en aanpassingen in de openbare ruimte.

DVO Heroriëntatie en schuldhulpverlening ondernemers In 2021 is, als gevolg van de coronacrisis, gestart met schuldhulpverlening aan ondernemers. Senzer zorgt voor de uitvoering op basis van een DVO. Het betreft een samenwerking van de Gemeente Helmond, de Peelgemeenten en gemeente Geldrop-Mierlo. De DVO is met ingang van 11-2023 voor een periode van 3 jaar verlengd tot 31-12-2025. Bijstellen sportnota en opstellen MJOP sportaccommodaties Het huidige sportbeleid stamt uit 2008 en is in de basis nog actueel. De Raad heeft de wens uitgesproken om de nota die hieronder ligt toch bij te stellen. Daarnaast worden accommodaties op dit moment enkel gerenoveerd op aanvraag van verenigingen en middels een IP post aangevraagd voor het daarop volgende jaar. Er is geen onderhoudsplanning waar we ons op kunnen baseren. Buurtsuper Someren-Eind De projectgroep Buurtsuper heeft aan de gemeente een bijdrage gevraagd om de buurtsuper tot stand te laten komen. Naast de gemeente is de projectgroep ook andere fondsen/partijen aan het benaderen voor een financiële bijdrage, zoals het Innovatiehuis de Peel. De kans om via andere fondsen ook subsidie te verkrijgen is het grootst als de gemeente ook een financiële bijdrage levert/haar commitment voor dit project uitspreekt. Inspiratielab Het Inspiratielab heeft voor 2023 en 2024 subsidie aangevraagd en ontvangen.

De activiteiten van het Inspiratielab sluiten aan bij de inhoudelijke ontwikkeling die in gang is gezet met het PACT ‘Alle kinderen weerbaar’ en het transformatieplan jeugdzorg. Ook participeert het Lab in het lokaal preventieakkoord ‘Heel Someren gezond’. Er volgt een evaluatie eind augustus/begin september 2024 om de voortgang te bespreken en een doorkijk te krijgen in het meerjarenplan. Investeringen onderhoud inventaris sporthallen We hebben de afgelopen jaren geen groot onderhoud gedaan in de sporthallen. Een aantal toestellen is afgeschreven en aan vervanging toe. Een deel van deze toestellen is sinds de aanschaf, ruim 50 jaar geleden, nooit vervangen. Daarnaast willen we een deel van de, tot op heden afgestoten, sporten opnieuw oppakken waaronder zaalvoetbal. Ook hier moet een kleine investering worden gedaan omdat het materiaal, wat al jaren niet meer is gebruikt, aan vervanging toe is.

Aanleg nieuw kunstgrasveld DAKOS Nadat de vereniging heeft toegezegd om een deel van de kosten zelf te dragen heeft de Raad ingestemd om een krediet op te nemen voor de aanleg van een kunstgrasveld voor Dakos in Lierop. Opzetten Cultureel erfgoednetwerk We onderzoeken een aantal scenario's voor het opzetten van een cultureel erfgoednetwerk. Tijdelijke formatie Asielketen Team Maatschappelijke Ontwikkeling Reeds geruime tijd wordt via een projectleiders constructie gewerkt aan het taakveld Asielketen/vluchtelingen. Te voorzien is dat het taakveld de komende jaren werk blijft genereren en er formatie benodigd zal zijn.

Indicatoren Voor de prestatie-indicatoren behorende bij programma 2 verwijzen wij u naar de bijlage Prestatieindicatoren. Deze bijlage is afkomstig van: www.waarstaatjegemeente.nl

Plaats

Gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten

Deurne

Senzer

Helmond

GGD Brabant Zuidoost

Eindhoven

3. Bedrijfsvoering Het programma Bedrijfsvoering bestaat uit de ondersteunende processen binnen onze gemeente. Deze processen stellen mensen en middelen beschikbaar voor het primaire proces, dat producten en diensten levert aan burgers, bedrijven en instellingen. We noemen dit ook wel de PIOFACH: personeel, informatie, organisatie, financiën, algemene zaken, communicatie en huisvesting. Speerpunten Speerpunt 3.1 Bestuurskracht Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?

We willen de samenwerking met de regio verder versterken om de belangen van Someren zo goed mogelijk te behartigen. Wat gaan we hiervoor doen?

We analyseren de impact en onze mogelijkheden vanuit de MRE Brainport-ontwikkelingen en bepalen daarmee onze visie.

We zetten in op intensieve bestuurlijke en ambtelijke samenwerking binnen de sub-regio De Peel om onze belangen efficiënt en effectief te kunnen presenteren.

Speerpunt 3.2 Personeel Portefeuillehouder: Willem van Doorn Wat willen we bereiken?

We willen in 2026 de beste werkgever van Nederland (World-class Workplace) zijn in de categorie gemeenten onder 50.000 inwoners. Wat gaan we hiervoor doen?

We voeren het organisatie-ontwikkelplan 2023 ‘Voor elkaar!’ uit: hierbij is aandacht voor het geheel, van structuur tot en met cultuur;

We stellen het strategische personeelsbeleid op om de ambitie ‘beste werkgever van Nederland’ te realiseren.

Als onderdeel van het strategisch personeelsbeleid actualiseren we het loongebouw om onder andere onze positie op de arbeidsmarkt te versterken.

We stellen een actieplan op om de kracht van stagiaires beter te gaan benutten voor nieuwe ontwikkelingen.

Speerpunt 3.3 Optimale dienstverlening Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?

Gemakkelijk en efficiënt contact met de gemeente. Inwoners, ondernemers en organisaties communiceren met de gemeente via meerdere kanalen. Zij verwachten dat ze op elk kanaal herkend worden en de inhoud overal gelijk is.

De meest passende wijze van telefonische bereikbaarheid. Passend wil zeggen een kwalitatief en vlot antwoord bij telefonisch contact. We bellen terug binnen de afgesproken termijn.

In onze dienstverlening aansluiten bij de vraag van onze inwoners, ondernemers en organisaties.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1. We ontwikkelen stapsgewijs naar een naadloze afstemming tussen de kanalen die we inzetten voor onze dienstverlening. 1.2. We onderzoeken de haalbaarheid van een kanaal voor het snel en simpel beantwoorden van de meest voorkomende vragen 1.3. We richten een beveiligde Persoonlijke Internetpagina (PIP) in waar de status van een lopende aanvraag, vraag of melding 24/7 gevolgd kan worden. Via het PIP kan ook een vraag gesteld worden en kunnen documenten veilig gedeeld worden.

2.1

We voeren onderzoek uit naar de kwaliteit van de telefonische dienstverlening. Op basis van de uitkomsten wordt bepaald waar de kansen liggen tot verbetering.

3.1 We zetten een (online) testpanel op dat bevraagd wordt bij het invoeren van nieuwe dienstverleningsmiddelen of aanpassingen in onze (digitale) dienstverlening. 3.2 We gaan instrumenten inzetten om de tevredenheid te meten op contactkanalen, producten/diensten en processen.

Speerpunt 3.4 Financiën Portefeuillehouder: Koert Kusters Wat willen we bereiken?

De gemeentefinanciën zijn meerjarig, structureel in balans. Wat gaan we hiervoor doen?

We voeren een onderzoek uit naar Zero Based Budgetting. De resultaten nemen we mee in de uitwerking van onze begroting 2026.

Speerpunt 3.5 Communicatie en participatie Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?

Op open en passende wijze communiceren naar en betrekken van alle doelgroepen. Wat gaan we hiervoor doen?

1. We stellen beleid op voor onze social media kanalen. 2. We voeren het beleidsplan ‘Doelgroepgericht communiceren’ uit. 3. We verbeteren de digitale toegankelijkheid van onze website door middel van het toegankelijk maken van PDF bestanden. 4. We voeren het projectplan ‘Geschreven Externe Communicatie’ uit, waarbij we inzetten op het meer begrijpelijk maken van onze geschreven communicatie naar buiten toe.

Speerpunt 3.6 Informatievoorziening Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?

Wij zorgen dat onze gegevens en informatie duurzaam toegankelijk blijven, zorgvuldig beschermd worden tegen oneigenlijk gebruik en open en transparant beschikbaar zijn. Wat gaan we hiervoor doen?

We gaan de informatie categorieën vanuit de Wet open overheid actief op een toegankelijke manier publiceren.

•

Implementatie van een publicatieplatform

•

Inrichten van het publicatieproces voor de verschillende informatiecategorieën

•

Organisatie van de publicatie op orde brengen

Wij onderzoeken, of en zo ja, welke aanvullende middelen nodig zijn om te voldoen aan de volgende fase van de wet- en regelgeving rondom de informatiewetten.

•

Inregelen proces van bewaking wet- en regelgeving

•

Bewaken voortgang wet- en regelgeving

•

Formuleren nieuwe projecten en begroten benodigde middelen

Wij verbeteren de datakwaliteit over de Openbare Ruimte door het goed beheren van de basisregistraties BAG, BGT en BRO en de verschillende onderdelen van de openbare ruimte, zoals wegen, water en groen. •

Doorvoeren mutatiesignalering om datakwaliteit BAG en BGT op orde te brengen

•

Registratieprocessen op orde brengen

•

Invullen gegevensbeheer binnen Openbare Ruimte

Speerpunt 3.7 Gemeentehuis van de toekomst Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?

Een open, flexibel, innovatief, duurzaam en toekomstbestendig gemeentehuis. Een huis van de gemeente dat past bij onze manier van denken en werken en de eisen die de huidige tijd stelt, waar de transparante overheid de relatie met haar burgers kan vormgeven. Wat gaan we daarvoor doen?

Uitvoering geven aan de besluitvorming (Q1 2025) van de verkenningsfase Gemeentehuis van de Toekomst.

Jaarrek.

Nr.

2023

2024

2025

2026

2027

2028

15.123

14.375

13.275

13.013

12.857

12.892

1.784

1.569

1.523

3.589

Taakveld omschrijving

Lasten 0.1

Begroting

Bestuur

0.11 Resultaat van de rekening van B&L 0.2

Burgerzaken

834

770

906

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

0.4

Overhead

8.075

10.101

9.052

9.003

8.944

8.977

0.5

Treasury

151

235

623

0.61 OZB-woningen

177

165

163

0.62 OZB niet-woningen

0.64 Belastingen overig

0.8

Overige baten en lasten

1.054

637

621

618

620

0.9

Vennootschapsbelasting

384

399

291

-43.249

-43.875

-45.532

-43.401

-43.807

-44.128

-579

-3.375

999 Hulpkostenplaatsen Baten 0.1

Bestuur

0.11 Resultaat van de rekening van B&L 0.2

Burgerzaken

-214

-331

-484

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-44

-48

0.4

Overhead

-130

-10

0.5

Treasury

-1.004

-973

-986

-978

-948

0.61 OZB-woningen

-3.230

-3.449

-3.621

0.62 OZB niet-woningen

-1.328

-1.559

-1.623

0.64 Belastingen overig

-111

-115

-33.206

-37.163

-38.646

-36.523

-36.959

-37.280

-228

0.7

Algemene uitkering & overige uitkeringen

0.8

Overige baten en lasten

999 Hulpkostenplaatsen

-28

-28.126

-29.500

-32.256

-30.388

-30.950

-31.236

Onttrekking aan reserve

-1.542

-1.722

-441

-182

-27

-58

Toevoeging aan reserve

912

-630

-1.716

-435

-175

-21

-51

Saldo

Totaal

-28.756 -31.216 -32.691 -30.563 -30.971 -31.288

Bedragen x € 1.000 Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten

Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld

Begroting

Verschil

2023

2024

2025

2024/2025

1.204

1.569

1.523

0.1

Bestuur

0.11

Resultaat van de rekening van B&L

214

0.2

Burgerzaken

620

439

423

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-34

-43

0.4

Overhead

7.945

10.091

9.042

1.049

0.5

Treasury

-854

-738

-363

-374

0.61

OZB-woningen

-3.053

-3.421

-3.595

174

0.62

OZB niet-woningen

-1.250

-1.566

-1.631

0.64

Belastingen overig

-102

-111

0.7

-33.206

-37.163

-38.646

1.483

0.8

Algemene uitkering & overige uitkeringen Overige baten en lasten

826

637

189

0.9

Vennootschapsbelasting

384

399

291

108

-630

-1.716

-435

-1.281

-28.756

-31.433

-32.909

1.476

RESERVEP3 Mutaties reserve programma 03 Totaal Bedragen x € 1.000

Mutaties investeringsprogramma

Het ene jaar worden er investeringsposten toegekend voor activiteiten behorende bij een specifiek taakveld en het andere jaar niet. Dit veroorzaakt een verschil. 2.

Doorrekening personele lasten

Per team wordt jaarlijks bekeken hoeveel procent van de salarislasten, afhankelijk van de werkzaamheden, toegerekend wordt aan de specifieke taakvelden. Dit geldt niet voor de teams van bedrijfsvoering, deze behoren tot de overhead.

Verschillenverklaring

Taakveld

Verklaring voor het verschil Hogere bijdrage aan de MRE voor regionale opgaven conform begroting 2025

2 Inhuur griffier is in 2024 incidenteel bijgeraamd in de zomernota

Controlekosten inhuur accountant in 2024 incidenteel bijgeraamd in de zomernota

4 Hogere personele lasten door bijstelling raming onkostenvergoeding

5 Overige verschillen per saldo

1 Mutatie lagere doorrekening personele lasten

Eenmalig hogere kosten budget secundaire arbeidsvoorwaarden in 2025, dit wordt gedekt uit de reserve bindingsactiviteiten

2 Verwachte daling kosten gas- en elektriciteitsverbruik gemeentehuis

3 Incidentele investeringsposten, zie tabel investeringsposten

Hogere kosten I&A dienstverleningsmiddelen ten behoeve van 4 datakwaliteit Openbare Ruimte en onderhoudskosten Persoonlijke Internet Pagina Software

5 Verhoging van de bijdrage aan ICT NML conform begroting 2025

In 2025 is de bijdrage vanuit de algemene uitkering voor de WOO (Wet Open Overheid) hoger, het budget is hierop bijgesteld

1.471

331

10 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger

11 Overige verschillen per saldo

In 2025 verwachten we meer rente op kort- of langlopende 1 geldleningen te betalen als gevolg van investeringen in o.a. onderwijshuisvesting

325

3 Mutatie hogere doorrekening personele lasten

4 Overige verschillen per saldo

0.1

0.2

0.4

Budget boventallig personeel is naar oorspronkelijk niveau 7 bijgesteld, dit was in 2024 verhoogd vanwege de organisatieontwikkeling 8 Mutaties investeringsprogramma 9

0.5

0.61

Stijging personele lasten indirecte teams als gevolg van nieuwe organisatiestructuur (teammanagers vallen onder overhead)

De beheersvergoeding voor Svn (Startersleningen) is hoger door de groei van aantal leningen

Indexatie onroerende zaakbelasting eigenaren woningen 3,8% (inclusief afronding)

136

Areaalwijzigingen op de WOZ-objecten veroorzaken een extra inkomst

3 Overige verschillen per saldo 0.62

Verschil V/N I/S

Indexatie onroerende zaakbelasting eigenaren niet woningen 3,8% (inclusief afronding)

Indexatie onroerende zaakbelasting Gemeentelijke belasting producenten met 3,8% (inclusief afronding)

De algemene uitkering in 2025 is hoger conform de cijfers van de 1 meicirculaire 2024. Daarnaast mag er een extra uitkering opgenomen worden, voor het voordeel op het BCF-plafond.

1.483

1 Lagere stelpost loon- en prijscompensatie ten opzichte van 2024

2 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 lager

Voor de CAO-wijzigingen hadden we in 2024 een stelpost salarissen 3 opgenomen. Deze wijzigingen zijn op de juiste taakvelden verwerkt, waardoor de stelpost afgeraamd wordt

300

Vanaf 2025 is het niet meer toegestaan om onderuitputting van 4 investeringsposten op te nemen. Dit mag uitsluitend in de verantwoordingsdocumenten (jaarrekening)

228

Afhankelijk van de resultaten van de Grexen zijn we 1 vennootschapsbelasting verschuldigd. In 2025 is de vennootschapsbelasting lager dan in 2024

108

3 Overige verschillen per saldo

0.7

0.8

0.9

Onttrekking uit de algemene reserve vrij aanwendbaar ter dekking van de incidentele investeringsposten

265

Onttrekking van het saldo uit de egalisatiereserve BCF zodat deze reserve kan worden opgeheven

In 2024 heeft er een onttrekking uit de reserve bindingsactiviteit/ 3 bijzonder belonen plaatsgevonden voor het tweedaags personeelsreisje. In 2025 vindt deze onttrekking niet plaats.

RESERVEP3 4

Mutatie reserve grondbedrijf, afhankelijk van de activiteiten binnen het grondbedrijf.

108

Mutatie reserve kredietoverheveling i.v.m. doorgeschoven incidentele investeringsposten

906

Hogere onttrekking Reserve kapitaallasten ter dekking van 6 kapitaallasten van een aantal specifieke structurele investeringsposten

7 Overige mutaties reserves

1.476

Totaal programma 3 Bedragen x € 1.000

Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van enkele lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Bedrijfsvoering. Vervolgens zijn ook de nieuwe investeringen voor 2025 e.v. in dit overzicht opgenomen. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten worden uit de reserves gedekt. Taak-

Afschrijvings

veld

Naam investering

termijn

Investering 2025

2026

2027

2028

Programma 3 Bedrijfsvoering 0.4

Realiseren nieuwe gemeentewerf

Aanpassing loongebouw

0.4

Samenwerking arbeidsmarktstrategie*

0.4

Innovatieve landelijke ontwikkelingen-Common Ground

0.4

Persoonlijke Internet Pagina

Totaal programma

50 160

Bedragen x € 1.000 * Bestaande IP waarvan kredieten meerjarig reeds toegekend zijn.

Toelichting Realiseren nieuwe gemeentewerf De oude gemeentewerf moet plaatsmaken voor nieuwbouw Groote Hoeven. Er wordt gezocht naar een nieuwe locatie. Aanpassing loongebouw In een krappe arbeidsmarkt is het belangrijk medewerkers marktconform te belonen. Binnen de organisatie hebben we de indruk dat het loongebouw niet op alle fronten / functies aansluit bij de huidige arbeidsmarkt. Middels een scan in 2023 krijgen we een gestaafd beeld van het loongebouw van de gemeente Someren en weten we of we marktconform belonen en waar eventueel aanpassingen noodzakelijk zijn. Afhankelijk van de uitkomsten van de scan dienen er aanpassingen gedaan te worden in het loongebouw. Mochten er financiële gevolgen zijn, dan worden deze voorgelegd aan de Raad.

Samenwerking arbeidsmarktstrategie Gezamenlijke aanpak in de regio (5 Peelgemeenten, Gemeente Helmond en GR) op het gebied van recruitment en talentontwikkeling als reactie op de huidige arbeidsmarktontwikkelingen zoals krapte, complexiteit, schaarste gekwalificeerd personeel e.d. Innovatieve landelijke ontwikkelingen / Common Ground Er zijn landelijk allerlei innovatieve ontwikkelingen onder de noemer Common Ground om minder afhankelijk te worden van software leveranciers. Someren zal hier op moeten anticiperen om te zorgen dat zij niet achter gaat lopen in de ontwikkelingen. Persoonlijke internetpagina Gemeente Someren wil de dienstverlening naar hun inwoners verbeteren. Met een Persoonlijke Internet Pagina (PIP) wordt het mogelijk om digitaal beter en eenvoudiger te communiceren met de inwoners. Ook hebben inwoners beter inzicht in de stand van zaken wat betreft hun aanvragen en verzoeken.

Indicatoren In onderstaande tabel worden de voorgeschreven indicatoren weergegeven. De presentatie is op basis van de BBV voorschriften verplicht gelijk aan de laatst gepubliceerde gegevens op de site https://www.waarstaatjegemeente.nl/Dashboard/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording. Indicator

Eenheid

Jaarwerk

Begroting Begroting Bron

2023

2024

2025

Beschrijving

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

6,22

6,42

6,62

Eigen gegevens

Toegestane formatie in Fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, niet de werkelijke bezetting.

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

6,18

5,56

6,06

Eigen gegevens

Het betreft het werkelijk aantal Fte dat werkzaam is, dus niet de toegestane formatieve omvang conform het formatieplan.

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

765,20

770,05

843,44

Eigen gegevens

Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële osten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

Externe inhuur

Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen

30,3%

17,0%

14,3%

Eigen gegevens

Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.

Overhead

% van totale lasten

10,7%

12,2%

13,9%

Eigen gegevens

Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Plaats

ICT NML

Roermond

Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB)

Oss

Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB)

Oirschot

Privaat verbonden partij Naam

Plaats

Brabant Water NV

Den Bosch

NV Bank Nederlandse Gemeenten

Den Haag

Paragrafen

Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Informatie over het weerstandsvermogen is van belang om te weten of en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. Deze tegenvallers kunnen incidenteel en structureel van aard zijn, maar hebben altijd invloed op de financiële positie van de gemeente. Hoe hoog het weerstandsvermogen zou moeten zijn is niet exact aan te geven. De omvang is afhankelijk van de (financiële) risico’s die de gemeente loopt en de kans dat de risico’s daadwerkelijk effectief worden. De definitie van een risico = kans x effect. Om inzicht te krijgen in de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen is het noodzakelijk om risico's te benoemen en te kwantificeren (benodigde weerstandscapaciteit) en deze vervolgens af te zetten tegen de beschikbare financiële middelen (beschikbare weerstandscapaciteit).

Zichtbaar is dat risicomanagement, wat het onderwerp is van deze paragraaf, slechts 1 van de 3 pijlers is. De pijler dekking/sluitende begroting wordt nader toegelicht in het onderdeel Beschikbare weerstandscapaciteit. De pijler financiering komt aan de orde in de Paragraaf: Financiering. Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Someren financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1.

De risico’s: met welke (materiële) risico’s hebben we te maken?

De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?

Weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) / benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) = 32.241.000 / 5.900.000 = 5,5. In onderstaande tabel wordt de waardering van de ratio weergegeven.

Waardering

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

Meer dan 2,0

Uitstekend

Tussen 1,4 en 2,0

Ruim voldoende

Tussen 1,0 en 1,4

Voldoende

Tussen 0,8 en 1,0

Matig

Tussen 0,6 en 0,8

Onvoldoende

Minder dan 0,6

Ruim onvoldoende

Er is geen norm bekend waaraan het weerstandsvermogen moet voldoen. Bij een ratio van 1,0 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk aan de benodigde weerstandscapaciteit. Daarom is een ratio van minimaal 1,0 wenselijk. De ratio was in 2023 6,3 en komt nu uit op 5,5. Dit is volgens het overzicht uitstekend. Voor zover risico's zich daadwerkelijk voordoen en deze structureel van aard zijn, zullen deze in exploitatie worden verwerkt. Voor zover geen aanvullende structurele dekking aanwezig is kan als uiterste middel een beroep worden gedaan op de onbenutte belastingcapaciteit. Beschikbare weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de geprognosticeerde beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2025. Weerstandsvermogen

Stand 31-12-2025

1. Algemene reserve

30.412

2. Begrotingsruimte

-296

3. Post onvoorzien

4. Stille reserves

p.m.

5. Onbenutte belastingcapaciteit

1.990

Totaal

32.156

Bedragen x € 1.000

Ad 1. Algemene reserve De algemene reserve vrij aanwendbaar wordt ingezet voor onvoorziene investeringen. Deze reserve kan worden ingezet ter dekking van risico's. Stand 31-12-2025 Algemene reserve vrij aanwendbaar

6.464

Vastgelegde algemene reserve

23.948

Totaal

30.412

Bedragen x € 1.000

Ad 2. Begrotingsruimte Als de begroting sluit met een positief saldo, is sprake van begrotingsruimte. Deze kan ingezet worden voor financiële tegenvallers. Als de begroting sluit met een negatief saldo heeft dit een nadelig effect op de begrotingsruimte.

Resultaat

-296

Totaal

-296

Bedragen x €1.000

Ad 3. Post onvoorzien De post onvoorzien is, op basis van de BBV, de verplichte reële structurele post ter dekking van niet voorziene uitgaven. Conform de Financiële Verordening bedraagt dit een vast bedrag van € 50.000. Incidenteel Onvoorzien

Structureel 0

Bedragen x € 1.000

Ad 4. Stille reserves Er is sprake van een stille reserve indien activa niet op de balans staan dan wel tegen een te lage waardering. Met name activa die in de loop der jaren meer waard zijn geworden dan de historische kostprijs. Bij de stille reserves gaat het om alle niet-bedrijfsgebonden activa (activa niet voor de openbare dienst bestemd) die een hogere waarde hebben dan de boekwaarde die is gebaseerd op de historische kostprijs. Pachtgronden In totaal is er een oppervlakte van ca. 19 ha grond in pacht uitgegeven. Ervan uitgaande dat de verkeerswaarde van een ha. Pachtgrond in verpachte staat ca. € 42.000 bedraagt, kan het potentieel pachtareaal vastgesteld worden op ca. € 0,80 miljoen. 70

Bossen Het bosbezit bedraagt ca. 1.074 ha. Er van uitgaande dat een ha. bosgrond tussen de € 7.500 en € 10.000 op kan brengen kan het potentieel worden bepaald op een bandbreedte tussen de € 8,06 en € 10,74 miljoen. Gronden gelegen in oude bestemmingsplannen Onder 'Gronden gelegen in oude bestemmingsplannen' zijn diverse verhuurde perceeltjes opgenomen. Deze gronden kunnen bestempeld worden als overhoeken. Daadwerkelijke opbrengstrealisering is afhankelijk van de daartoe te maken kosten en van het tijdstip waarop de lopende contracten beëindigd kunnen worden in relatie tot de vraag in de markt. Verzoeken tot verkoop van overhoeken worden steeds beoordeeld op basis van een aantal criteria, zodat niet zonder meer elk verzoek tot een verkoop(opbrengst) zal leiden. Woningen/gebouwen We hebben nog 3 woningen en 4 bouwterreinen in eigendom waar geen boekwaarde tegenover staat. Uitgaande van de gemiddelde WOZ-waarde per woning van ca. € 422.000 en de gemiddelde WOZ-waarde per bouwterrein van € 268.000 kunnen we de potentiële verkoopopbrengst stellen op ca. € 2,34 miljoen. Aandelen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Wij hebben 15.444 aandelen bij de BNG. De aandelen BNG staan op onze balans voor een nominale waarde per aandeel van € 2,27 en een totaalbedrag van € 35.041.

De werkelijke waarde is - mede vanwege de relatief hoge dividenduitkeringen van deze bank - vele malen hoger dan de aanschafwaarde. Ad. 5 Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar belastingen verhogen om financiële tegenvallers op te vangen. Het verschil tussen de opbrengsten bij maximale tarieven en de geraamde opbrengsten is de onbenutte belastingcapaciteit. Voor de afvalstoffen en riolering hanteert de gemeente een kosten dekkend tarief en is er dus geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit. Voor de OZB wordt in de berekening uitgegaan van het jaar 2025, waarin het maximale tarief van de Woz-waarde 0,1595% bedraagt. Genoemd tarief wordt ook gehanteerd voor toelating tot artikel 12-status. In het geval de artikel 12-status de gemeente valt te verwijten, blijft het altijd mogelijk om lopende het artikel 12-traject belastingvoorschriften op te leggen. In de regel tot de huidige grens van 140% van het gemiddelde tarief, maar in uitzonderingsgevallen wordt een hogere opslag niet op voorhand uitgesloten. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12 is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit, immers een verhoging van het OZB-percentage zal nodig zijn om voor een aanvullende uitkering in aanmerking te komen.

In onderstaande tabel is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. In deze berekening is ervoor gekozen het verschil in percentage te vermenigvuldigen 71

met de WOZ-waarde van de woningen + de WOZ-waarde van de niet-woningen. Bij een daadwerkelijke aanvraag zal een meer nauwkeurige berekening aan de orde zijn. Onbenutte belastingcapaciteit t.o.v. “artikel-12 norm 2025” OZB-percentage van de WOZ waarde voor toelating art.12

0,16%

Werkelijk gewogen percentage WOZ waarde gemeente

0,11%

Verschil

0,05%

Onbenutte belastingcapaciteit

€ 1.989.700

Bij de berekeningen is uitgegaan van de gebruikte totale WOZ waarde bij de vaststelling van de tarieven 2024. Het bedrag van € 1.989.700 geeft aan hoeveel de OZB baten nog maximaal verhoogd zouden moeten worden om te voldoen aan de artikel 12 norm.

Benodigde weerstandscapaciteit Alvorens tot identificatie van de risico’s over te gaan zullen deze eerst geïnventariseerd worden. Op basis van deze inventarisatie wordt een lijst samengesteld met onderkende risico’s. Deze risico’s zullen geanalyseerd en beoordeeld worden. 1.1 Analyse en beoordeling

Voor de analyse en beoordeling van de risico’s is er een indeling gemaakt op basis van kansklassen en financiële gevolgen. Dit betekent dat we elk risico vertalen in geld. In onderstaande tabel worden de kansklassen toegelicht: Klasse

Risicopercentage

hoog

midden

laag

zeer gering

De indeling in de klassen is door de organisatie bepaald op basis van ervaring en verwachtingen. De klasse geeft aan hoe groot de kans is dat het risico zich voordoet. De klasse "zeer gering" is voorbehouden aan het specifieke risico bij de gegarandeerde leningen. Hoewel hier een zeker risico gelopen wordt, is dat risico door de gelaagdheid van de waarborgen, voor de gemeente Someren uiteindelijk uiterst miniem. 1.2 Beheersing risico's / monitoring

Vooruitlopend op een inventarisatie van alle bestaande risico's zijn de belangrijkste hiervan in beeld gebracht en nader gekwantificeerd op basis van genoemde uitgangspunten. Daarnaast zijn de beheersmaatregelen voor de diverse risico's nader omschreven. Een en ander is samengevat in onderstaande tabel. Beheersmaatregel

Risico score

Risico

Omschrijving

Economische Ontwikkelingen/ onzekerheid financiële positie gemeenten.

Het risico bestaat dat bij Actuele informatievermidden economische achteruitgang de strekking via P&C-cyclus inkomsten afnemen terwijl andere (Planning & Control), tijdig uitgaven toenemen. Enkele opstarten project specifieke risico's bezuinigingen, actuele (grondexploitatie en ontwikkelingen nauwlettend bijstandsuitgaven) zijn volgen. afzonderlijk benoemd.

Financieel effect 250

Cybercriminaliteit

De risico’s in verband met Het implementeren van de hoog cybercriminaliteit zijn groot. maatregelen uit de Baseline Voorbeelden uit het recente Informatiebeveiliging verleden bij andere organisaties Overheid moet leiden tot laten zien dat de financiële impact een beperking van de van een cyberaanval met risico’s. Toepassing van ransomware of andere manieren technische van hacken groot zijn. Losgelden, beschermingsmiddelen en die geëist worden, bedragen vaak het vergroten van het honderdduizenden euro’s. Maar bewustzijn bij de ook de bijkomende kosten van medewerkers van de risico’s het beheersen van een dergelijke zijn daarbij de belangrijkste crisis en de herstelkosten zijn elementen. aanzienlijk. Een totaal schadebedrag van 1 miljoen euro is reëel. De kans dat een dergelijk risico zich daadwerkelijk voordoet op enig moment is eveneens groot. Het genoemde bedrag is inclusief 50% van het weerstandsvermogen van ICT NML wat door de deelnemende gemeenten wordt opgevangen. Voor Someren is dit een bedrag van € 23.078.

750

Kosten externe inhuur (o.a. Het risico dat door extra door ziekteverzuim) werkzaamheden of vervanging wegens langdurige ziekte de kosten van externe inhuur niet opgevangen kunnen worden binnen de lopende begroting.

Bewaking via P&C cyclus. Onderuitputting personele kosten versus inhuur.

midden

300

Projecten

Pre contractuele fase, tijdsdruk, technische zaken, planschaderisico, kwaliteit overeenkomsten, inspraakreacties, zienswijzen, bezwaar- en beroepschriften zorgen voor opschorting c.q. herziening planontwikkeling. Juiste toepassing Wet ketenaansprakelijkheid / Grekening, Wet inleners aansprakelijkheid.

Formaliseren en bewaken interne procedures.

midden

500

Juridisering samenleving/niet tijdig verstrekken van informatie

Burger is mondiger, claimcultuur. Formaliseren en bewaken Met juridische procedures zijn interne procedures. hoge kosten gemoeid.

midden

500

Afhankelijkheid ICT systemen en beveiliging informatie

Tijdige beschikbaarheid juiste ICT Uitbesteding van de middelen: uitval werkzaamheden aan ICTcomputersystemen, NML. Formaliseren en stroomstoring. Bijv. internet valt bewaken interne uit, gemeente heeft procedures. Up-to-date verplichtingen in ketens, houden integraal verstrekken info aan landelijke beveiligingsplan en voorziening, bv BAG optimaliseren (Basisregistratie Adressen en uitwijkmogelijkheden. Gebouwen). Optimaliseren technische mogelijkheden.

midden

500

Leningen u/g en garantieverstrekkingen

De gemeente staat garant voor Interne procedures m.b.t. zeer circa 40 mln. aan leningen. Bij verstrekken van gering een eventueel faillissement van geldleningen, jaarlijkse één van de partijen bestaat het controle op saldo risico dat de instelling het geldleningen en opgenomen geld niet kan garantieverstrekkingen met terugbetalen of dat de gemeente de diverse partijen, als garant-steller het Waarborgfonds Sociale restantbedrag van de lening Woningbouw (2e inclusief rente en kosten moet achtervang). betalen. Veruit het grootste deel van de leningen (90%) heeft betrekking op de achtervangpositie WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) die wij als gemeente innemen. Een achtervang is een andere rol dan een directe garantstelling met een substantieel lager risicoprofiel. Voor de berekening van het risicoprofiel wordt om deze reden uitgegaan van 25% van het totale bedrag.

1.000

Calamiteiten

Calamiteiten, rampen met een grote impact en schade op de Somerense bevolking.

250

Sociaal Domein als gemeentelijke taak

Voor de uitvoering van het sociaal In tussentijdse rapportages domein zijn gemeenten inzicht geven in stand van verantwoordelijk. Dit zijn open zaken/ontwikkelingen. einderegelingen, wat het risico in zich draagt dat er incidenteel in een jaar overschrijdingen kunnen voorkomen.

midden

750

Verstrekking lening BNG Bank

Aan de BNG is een lening van Ontwikkelingen bij de BNG 14,9 mln. verstrekt 4,72%, Bank nauwlettend volgen. jaarlijks rente 0,7 mln. Bij aflossing zal compensatie moeten worden gevonden voor de dan lagere rentebaten.

midden

350

Crisis in de wereld

Door wereldwijde gebeurtenissen neemt de instabiliteit toe en de leefbaarheid voor de inwoners kan nadelig beïnvloed worden.

hoog

750

Totaal

Het actueel houden van het laag beschikbare rampenplan. Regelmatig overleg met keten-partners (politie, brandweer), deelname aan vaccinatieprogramma's.

Het treffen van de dan noodzakelijke maatregelen voor het welzijn van de inwoners.

5.900

Bedragen x € 1.000

Kengetallen Inleiding Het beoordelen van de financiële positie van gemeenten is voor veel raadsleden en bestuurders een lastige aangelegenheid. Veel gemeenten willen zich onderling vergelijken, maar dat was tot op heden niet mogelijk door het ontbreken van standaard definities/kengetallen. Gezien het steeds toenemende belang van toekomstbestendigheid van gemeenten, een grotere druk op de doelmatigheid en een steeds verder complexer wordende omgeving (ontwikkeling van financiële producten, meer verbonden partijen, meer taken zoals bijvoorbeeld in het sociaal domein) is het belang van financieel inzicht in de financiële positie toegenomen. Om dit inzicht te bevorderen is het in het kader van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht om meer kengetallen op te nemen in de jaar- en begrotingsstukken. Een aantal hiervan worden met name genoemd. Het gebruik en het vaststellen van de berekeningswijze van de kengetallen heeft geen functie als normeringsinstrument in het kader van financieel toezicht door de provincie. De invoering van de set kengetallen is voornamelijk bedoeld om raads- en bestuursleden meer inzicht te geven in de financiële positie en om vergelijkingen mogelijk te maken. De volgende kengetallen zijn verplicht voorgeschreven: 1a. netto schuldquote 1b. netto schuldquote gecorrigeerd met verstrekte leningen 2.

solvabiliteitsratio

grondexploitatie

structurele exploitatieruimte

belastingcapaciteit

De kengetallen zoals voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording geven nadere informatie over de financiële positie van de gemeente. De kengetallen geven het volgende beeld.

Jaarstukken

Begroting

Waardering

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

1a. Netto schuld quote

-24%

15%

53% Voldoende

74%

90%

98%

1b. Netto schuld quote gecorrigeerd met verstrekte leningen

15%

31%

72% Voldoende

93%

110%

118%

2. Solvabiliteitsratio

64%

54%

42% Voldoende

36%

34%

32%

3. Grondexploitatie

-6%

-1%

-1% Voldoende

-3%

-1%

-2%

4. Structurele exploitatieruimte

0% Matig

-5%

-4%

-6%

5. Belastingcapaciteit*

87%

90%

90% Voldoende

90%

* 2025 t/m 2028 gelijk gehouden aan 2024 er zijn geen gemiddelden over die jaren

Ad 1a. netto schuldquote Inkomsten bepalen hoeveel schuld een gemeente kan dragen. Dit is goed te vergelijken met het afsluiten van een hypotheek. Hoeveel geld u kunt lenen, is afhankelijk van uw loon. Dat principe geldt ook voor gemeenten. De hoogte van de schuld die een gemeente kan dragen, hangt af van de hoogte van de inkomsten. Om hiervan een grove indicatie te krijgen wordt de netto schuldquote berekend. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De berekening van deze netto schuldquote gaat als volgt: trek de geldelijke bezittingen af van de schulden, de uitkomst is de netto schuld. Deel deze netto schuld vervolgens door de inkomsten. De uitkomst daarvan wordt uitgedrukt in procenten.

Netto schuldquote* = Netto schuld / Totale inkomsten (voor bestemming reserves) *Netto schuld als aandeel van de exploitatie

Een netto schuldquote tot 100% wordt beoordeeld als goed, tussen de 100% en 130% staan de signalen op oranje en boven de 130% is bijsturing gewenst.

Voldoende

Tot 100%

Matig

Tussen 100% en 130%

Onvoldoende

Hoger dan 130%

De netto schuldquote voor 2025 komt uit op 53 procent. De ontwikkeling van dit kengetal laat een forse stijging zijn als gevolg van de vastgestelde investeringen in met name onderwijshuisvesting en grond-, weg- en waterwerken vanuit het kostendekkingsplan Openbare Ruimte.

Ad 1b. netto schuldquote gecorrigeerd met verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend, is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. Hoe lager deze percentages, hoe beter. In onderstaande grafieken zijn beide kengetallen grafisch weergegeven. De netto schuldquote gecorrigeerd met verstrekte leningen komt voor 2025 uit op 72 procent. Ook dit kengetal wordt de komende jaren fors beïnvloed door de investeringen in vaste activa.

Ad 2. Solvabiliteitsratio De "solvabiliteitsratio" geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen (bezittingen) in het totaal vermogen (bezittingen en schulden). Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeente en hoe hoger de weerbaarheid. De solvabiliteitsratio kan als volgt worden berekend.

Solvabiliteit = Eigen vermogen / Totaal vermogen

De volgende normen worden gehanteerd. Voldoende

>50%

Matig

Tussen 30% 50%

Onvoldoende

<30%

Vanaf 2023 is sprake van een dalende tendens. Dit komt doordat het balanstotaal door de eerder genoemde investeringen een forse stijging laat zien en doordat reserves worden ingezet voor investeringen c.q. bijdragen aan exploitaties. In onderstaande grafiek is het Solvabiliteitsratio zichtbaar. De solvabiliteitsratio voor 2025 bedraagt 42 procent.

Ad 3. Grondexploitatie Om te kunnen beoordelen in hoeverre de gemeente in staat is om de in grond geïnvesteerde middelen terug te kunnen verdienen wordt gebruikt gemaakt van het volgende kengetal. Boekwaarde in- en nog niet in exploitatie zijnde gronden / Totaal geraamde baten

Voldoende

< 20 %

Matig

Tussen 20 en 35%

Onvoldoende

> 35 %

De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten of provincies leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de woningen kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. Wanneer de grond tegen de prijs van landbouwgrond is aangekocht, loopt een gemeente relatief gering risico. Het is dus belangrijk om te kunnen beoordelen of er een reële verwachting is of de grondexploitatie kan bijdragen aan de verlaging van de schuld. Staat de grond tegen een te hoge waarde op de balans en moet die worden afgewaardeerd, dan leidt dit tot een lager eigen vermogen en dus een lagere solvabiliteitsratio. IFLO-norm Om meer inzicht te krijgen in de risico’s van de grondexploitatie wordt in onze gemeente de financiële situatie jaarlijks getoetst aan de IFLO-norm. IFLO is de afkorting van Inspectie Financiën Lokale en provinciale Overheden.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14645914/1