Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
1
Inhoudsopgave
Programmabegroting 2025 ...................................................................................................1 Inhoudsopgave ...................................................................................................................2 Algemeen ..........................................................................................................................7 Inleiding .........................................................................................................................8 Algemeen .....................................................................................................................8 Gemeentelijke organisatie...............................................................................................8 Tot slot ........................................................................................................................9 Samenstelling College & Portefeuilleverdeling .....................................................................10 D. Blok .......................................................................................................................10 A.A.H. Swinkels ...........................................................................................................10 K.W.H.M.
Kusters.........................................................................................................10 W.M. van Doorn...........................................................................................................11 W. Uland (wnd.) en S.A. Pickwell (wnd.) .........................................................................11 Griffier en Raad ..............................................................................................................12 Griffier .......................................................................................................................12 Gemeenteraad.............................................................................................................12 Financiële begroting .....................................................................................................13 Autorisatie begroting 2025 ............................................................................................18 Opzet begroting (leeswijzer) ..........................................................................................19 Prestatie-indicatoren ....................................................................................................19 Paragrafen ..................................................................................................................20
Programmaplan.................................................................................................................21 Overzicht programma's ...................................................................................................22 1. Fysiek domein ............................................................................................................23 Speerpunten ...............................................................................................................23 Speerpunt 1.1: Economie ..............................................................................................23 Portefeuillehouder:.......................................................................................................23 Speerpunt 1.2: Wonen en bouwen .................................................................................24 Portefeuillehouder:.......................................................................................................24 Speerpunt 1.3: Veiligheid en handhaving ........................................................................24 2
Portefeuillehouder:.......................................................................................................24 Speerpunt 1.4: Verkeer ................................................................................................25 Portefeuillehouder:.......................................................................................................25 Speerpunt 1.5: Duurzaamheid, natuur, milieu en energie ..................................................25 Portefeuillehouder:.......................................................................................................25 Speerpunt 1.6: Veilig Publieke Taak ...............................................................................26 Portefeuillehouder:.......................................................................................................26 Financiën .......................................................................................................................27 Verschillenverklaring ....................................................................................................30 Investeringsposten.......................................................................................................33 Toelichting ..................................................................................................................34 Indicatoren
.................................................................................................................38 Verbonden Partijen ......................................................................................................38 2. Sociaal domein ...........................................................................................................39 Speerpunten ...............................................................................................................39 Speerpunt 2.1 Leefbaarheid, welzijn en gezondheid ..........................................................39 Portefeuillehouder:.......................................................................................................39 Speerpunt 2.2 Onderwijs ..............................................................................................40 Portefeuillehouder:.......................................................................................................40 Speerpunt 2.3 Cultureel erfgoed ....................................................................................40 Portefeuillehouder:.......................................................................................................40 Financiën .......................................................................................................................41 Verschillenverklaring
....................................................................................................46 Toelichting ..................................................................................................................49 Indicatoren .................................................................................................................51 Verbonden Partijen ......................................................................................................51 3. Bedrijfsvoering ...........................................................................................................52 Speerpunten ...............................................................................................................52 Speerpunt 3.1 Bestuurskracht .......................................................................................52 Portefeuillehouder:.......................................................................................................52 Speerpunt 3.2 Personeel ...............................................................................................53 Portefeuillehouder:.......................................................................................................53 Speerpunt 3.3 Optimale dienstverlening ..........................................................................54 3
Portefeuillehouder:.......................................................................................................54 Speerpunt 3.4 Financiën ...............................................................................................55 Portefeuillehouder:.......................................................................................................55 Speerpunt 3.5 Communicatie en participatie ....................................................................55 Portefeuillehouder:.......................................................................................................55 Speerpunt 3.6 Informatievoorziening ..............................................................................56 Portefeuillehouder:.......................................................................................................56 Speerpunt 3.7 Gemeentehuis van de toekomst ................................................................57 Portefeuillehouder:.......................................................................................................57 Financiën .......................................................................................................................58 Verschillenverklaring ....................................................................................................61
Investeringsposten.......................................................................................................63 Toelichting ..................................................................................................................63 Indicatoren .................................................................................................................65 Verbonden Partijen ......................................................................................................66 Paragrafen .......................................................................................................................67 Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..........................................................68 Weerstandsvermogen ...................................................................................................69 Beschikbare weerstandscapaciteit ..................................................................................69 Benodigde weerstandscapaciteit.....................................................................................73 Kengetallen .................................................................................................................76 Paragraaf: Lokale heffingen .............................................................................................86 Onroerendezaakbelasting (OZB)
....................................................................................87 Toeristenbelasting ........................................................................................................88 Rioolheffing en rioolaansluitrecht ...................................................................................90 Hondenbelasting ..........................................................................................................91 Gemeenteleges............................................................................................................92 Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten ..........................................................................94 BIZ ............................................................................................................................95 Woonlasten regionaal en kwijtschelding ..........................................................................95 Paragraaf: Verbonden partijen ..........................................................................................97 Gemeenschappelijke regelingen ...................................................................................100 Stichtingen en verenigingen ........................................................................................116 4
Vennootschappen en coöperaties..................................................................................117 Paragraaf: Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................118 Onderhoud Riolering ...................................................................................................120 Onderhoud Groen.......................................................................................................122 Onderhoud Gebouwen ................................................................................................122 Onderhoud Wegen .....................................................................................................124 Paragraaf: Bedrijfsvoering ..............................................................................................126 Paragraaf: Financiering ..................................................................................................130 Gemeentefinanciering .................................................................................................131 Risicobeheer ..............................................................................................................132 Treasury ...................................................................................................................133 Paragraaf: Grondbeleid
..................................................................................................136 Wat willen we bereiken? ..............................................................................................136 Wat doen we hiervoor? ...............................................................................................136 Wat mag het kosten? ..................................................................................................139 Paragraaf: Wet open overheid ........................................................................................142 Financiën ........................................................................................................................143 Samenvattend overzicht van baten en lasten ....................................................................145 Presentatie structureel begrotingssaldo ............................................................................146 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ......................................................................147 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ....................................................148 Incidentele baten en lasten per programma ......................................................................149 Bijlagen
..........................................................................................................................158 Geprognosticeerde balans ..............................................................................................158 Overzicht lasten en baten per taakveld ............................................................................160 EMU-saldo ...................................................................................................................162 Uitgangspunten begroting ..............................................................................................163 Verloop van reserves en voorzieningen ............................................................................165 Algemene reserves .....................................................................................................168 Bestemmingsreserves .................................................................................................168 Voorzieningen ............................................................................................................170 Aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume ...........................170 Subsidies .....................................................................................................................171 5
Investeringsprogramma 2025 .........................................................................................173 Lopende Investeringsprojecten .......................................................................................175 Afkortingenlijst ................................................................................................................180 Prestatie-indicatoren .....................................................................................................184
6
Algemeen
7
Inleiding Algemeen Gemeenten spelen een cruciale rol in de verbinding met de samenleving, mede doordat de gemeente verantwoordelijk is voor diverse taken die direct invloed hebben op het dagelijkse leven van haar inwoners. De Gemeente Someren streeft er naar om écht in contact te zijn met de lokale samenleving voor:
Betere besluitvorming
Vertrouwen en transparantie
Snelle probleemoplossing
Burgerparticipatie
Effectieve dienstverlening
De Raad heeft op 4 juli 2024 de Kadernota 2025 vastgesteld. In de kadernota zijn de uitgangspunten opgenomen voor het opstellen van een sluitende begroting 2025. Deze uitgangspunten zijn in deze begroting opgenomen onder de Bijlagen. Aan de opdracht voor een sluitende begroting voor het boekjaar 2025 hebben we voldaan, echter vanaf 2026 wacht er een grote opgave voor de gemeenten. Het Rijk hanteert een nieuwe financieringsmethodiek, namelijk het accres koppelen aan de gemiddelde groei van het bbp over de afgelopen 8 jaar. De toepassing van deze systematiek zal leiden tot een afname van de rijksbijdrage voor de gemeenten van ruim 1,3 miljard. Daarnaast werkt deze nieuwe systematiek niet goed voor de kosten voor zorgtaken. De zorgkosten stijgen, onder andere door de vergrijzing, veel harder dan het bbp en gemeenten hebben door de wettelijke zorgplicht zeer beperkte sturingsmogelijkheden qua taken. Hierdoor is het belangrijk dat we in 2025 kijken welke taken nog binnen de beschikbare middelen kunnen worden uitgevoerd en op welke wijze. Anders moeten we noodgedwongen bezuinigingen in gang gaan zetten op primaire belangrijke taken. We moeten blijven werken aan onze wendbaarheid. We weten dat vanwege de snel veranderde omgeving, een ontwerpbegroting bij de vaststelling vaak alweer achterhaald is.
Gemeentelijke organisatie Wij willen een organisatie zijn, die binnen de gestelde kaders, meebeweegt. Die erin slaagt om zich steeds aan te passen aan veranderingen en ontwikkelingen. Die denkt in oplossingen en mogelijkheden en niet in problemen. We pakken zaken op met onze omgeving, partners, ondernemers en inwoners. We werken samen met een open houding naar elkaar en maken gebruik van elkaars kwaliteiten. Als we deskundigheid van buiten halen, doen we dit om er als organisatie van te leren en sterker te worden (learning on the job).
8
We willen onze medewerkers binden en boeien. Ze zijn vakbekwaam, professioneel en betrokken. Om dit zo te houden vraagt dat om continue ontwikkelen en leren. Daar hoort ook een eigentijds arbeidsvoorwaardenpakket bij. Aantrekkelijk werkgeverschap blijft hoog in het vaandel staan. Investeringsprogramma 2025-2028
Het investeringsprogramma behorende bij deze begroting toont de meerjarig opgenomen investeringen van het voorgaande investeringsprogramma, de investeringen die voortvloeien uit het coalitieprogramma en investeringen uit wettelijk en bestaand beleid. Daarnaast toont het investeringsprogramma nog een aantal wensen vanuit de organisatie. Tot slot Deze begroting 2025 legt een basis waarbij rekening is gehouden met toekomstige ontwikkelingen zoals deze nu (september 2024) bekend zijn. De negatieve scenario's als gevolg van de lagere Algemene Uitkering vanaf 2026 brengen de noodzaak met zich mee om behoedzaam te begroten. Wij bedanken iedereen voor hun inbreng bij het opstellen van deze begroting. De begroting 2025 van de gemeente Someren zal na vaststelling als pdf-document beschikbaar zijn op onze website www.someren.nl. Tussentijdse aanpassingen gedurende het jaar worden niet in deze versie verwerkt. Burgemeester en wethouders van Someren, De waarnemend secretaris,
De burgemeester,
W.Uland
D. Blok
9
Samenstelling College & Portefeuilleverdeling D. Blok Burgemeester Portefeuille
Burgerzaken en algemeen bestuur
Integriteit
Openbare orde en Veiligheid
Communicatie
Externe betrekkingen en (regionale) samenwerking
Integrale handhaving en handhavingsbeleid
ICT en archief
A.A.H. Swinkels Wethouder en 1e loco-burgemeester Portefeuille
Economische zaken
Ruimtelijke ontwikkeling
Verenigings- en vrijwilligersbeleid
Volkshuisvesting
Vrijetijdseconomie
K.W.H.M. Kusters Wethouder en 2e loco-burgemeester Portefeuille
Beheer gemeentelijke gebouwen
Financiën
Grond- en vastgoedbeleid
Maatschappelijke zorg
Verkeer en mobiliteit
Volksgezondheid en sport
Welzijn en doelgroepenbeleid
10
W.M. van Doorn Wethouder en 3e loco-burgemeester Portefeuille
Afval
Beheer water en riool
Beheer buitenruimte
Energietransitie
Kunst en cultuur
Natuur en milieu
Onderwijs
Participatiewet, werk en inkomen
Personeel en organisatieontwikkeling
W. Uland (wnd.) en S.A. Pickwell (wnd.) Gemeentesecretaris / Algemeen directeur Taken
Leidt de gemeentelijke organisatie
Inspireert het management en zorgt er als goed werkgever voor dat medewerkers optimaal kunnen presteren
Ondersteunt en adviseert het college van B&W en vertaalt politieke ambities in uitvoerbare plannen
Schakel tussen wat het bestuur wil en de organisatie kan
11
Griffier en Raad Griffier De griffier van de gemeente Someren is M.A.M. van Arensbergen. Taken
Ondersteuning van de gemeenteraad
Eerste adviseur aanwezig bij de vergaderingen van de raad, de commissies en het presidium
Schakel tussen raad en college en de ambtelijke organisatie
Bewaken democratische proces
Aanspreekpunt voor vragen over de gemeenteraad en de raadsleden
Gemeenteraad Bij heel veel beslissingen in en over Someren is de gemeenteraad betrokken. U kunt invloed uitoefenen op de raad door in te spreken tijdens de commissievergadering of raadsleden persoonlijk te benaderen. U kunt contact opnemen met de raad via de griffier. De Somerense gemeenteraad bestaat uit 17 raadsleden, zie ook het overzicht raadsleden op de website van de gemeente. Samenstelling gemeenteraad De gemeenteraad telt 6 fracties. De zetelverdeling ziet er als volgt uit:
Partij
Aantal zetels
Gemeenschapslijst
6
CDA Someren
4
Wij zijn Someren / VVD
3
LSH
2
Someren voor Elkaar
1
Vrije Fractie
1
12
Financiële begroting Exploitatie
In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het exploitatiesaldo in de jaren 2023-2028 weergegeven. Verslagleggingsjaar 2023 toont de werkelijke resultaten, 2024 de begrote resultaten na wijziging en 2025 tot en met 2028 de begrote resultaten. Tevens is de voorgeschreven uitsplitsing aangegeven van incidentele en structurele lasten. De begroting 2025-2028 laat voor alle jaren een negatief resultaat zien. Echter de begroting 2025-2028 heeft een positief structureel resultaat voor het eerste boekjaar en voldoet hiermee aan de voorwaarden van de provincie. Het saldo van mutaties reserves, zoals weergegeven in onderstaande tabel, lijkt tot een afname van het eigen vermogen met € 3,5 miljoen over de periode 2025-2028. Deze daling is het gevolg van het aanwenden van de algemene reserve voor incidentele investeringen (IPI’s). Omdat deze IPI’s zich grotendeels beperken tot en met 2025, neemt de mutatie in de reserves na 2025 fors af.
Resultaten begroting 2025
Rek 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-63.461
-68.186
-63.970
-61.554
-60.120
-60.050
Baten
62.224
63.952
60.790
59.348
57.609
58.282
Resultaat voor bestemming
-1.237
-4.234
-3.180
-2.206
-2.511
-1.768
Onttrekkingen aan reserves
6.604
5.672
3.130
975
585
592
Toevoegingen aan reserves
-3.930
-1.704
-246
-621
-34
-841
Mutaties reserves
2.674
3.968
2.884
354
551
-249
Totaal resultaat
1.437
-266
-296
-1.852
-1.960
-2.017
Incidentele posten
881
-527
-403
684
128
917
Totaal structureel begrotingsresultaat
556
261
107
-2.536
-2.088
-2.934
Bedragen x € 1.000
13
In onderstaande tabel wordt het exploitatiesaldo van de jaren 2025-2028 gesplitst per programma.
Resultaten per programma
2025
2026
2027
2028
Programma 1 Fysiek domein Lasten
-22.349
-20.894
-19.521
-19.426
Baten
10.383
11.060
8.915
9.267
Onttrekkingen aan reserves
2.069
506
342
333
Toevoegingen aan reserves
-236
-611
-24
-831
-10.133
-9.939
-10.288
-10.657
Lasten
-28.346
-27.647
-27.743
-27.732
Baten
4.874
4.886
4.886
4.886
Onttrekkingen aan reserves
620
287
216
201
Toevoegingen aan reserves
-3
-3
-3
-3
-22.855
-22.477
-22.644
-22.648
Lasten
-13.275
-13.013
-12.856
-12.892
Baten
45.533
43.402
43.808
44.129
Onttrekkingen aan reserves
441
182
27
58
Toevoegingen aan reserves
-7
-7
-7
-7
32.692
30.564
30.972
31.288
-296
-1.852
-1.960
-2.017
Totaal Programma 1 Fysiek domein Programma 2 Sociaal domein
Totaal Programma 2 Sociaal domein Programma 3 Bedrijfsvoering
Totaal Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal begrotingsresultaat (+ = positief) Bedragen x € 1.000
14
Structureel Meerjarenperspectief Samenvatting
Voor het incidentele resultaat 2025 wordt verwezen naar het hoofdstuk Financiën onder 'Incidentele baten en lasten per taakveld'. Binnen de programma's worden per taakveld de meest verklarende verschillen tussen de begroting 2024 en begroting 2025 genoemd. Onderstaand wordt in hoofdlijnen de ontwikkeling van het structurele begrotingssaldo gepresenteerd. - = nadelen op de exploitatie, + = voordelen op de exploitatie
Bedragen x € 1.000 2025
Resultaat kadernota 2025 structureel Resultaat kadernota 2025 incidenteel Geprognotiseerd Resultaat Kadernota 2025 Begrotingswijziging Raad 1 februari 2024, terugdraaien OZBverhoging Spoor 2 Geprognotiseerd Resultaat na begrotingswijzigingen
2026
2027
2028
55
-1.687
-1.272
-1.033
-525
-103
-1
-1
-470
-1.790
-1.273
-1.034
-218
-218
-218
-218
-688
-2.008
-1.491
-1.252
-75
-75
-75
-75
-365
-365
-365
-365
Belangrijkste mutaties na vaststelling kadernota 2025 Lonen en salarissen; bijstelling n.a.v. CAO 2024 (de opgenomen stelpost in 2024 was niet toereikend) Lonen en salarissen; index van 3% Lonen en salarissen; periodieken en schaalverhogingen
-185
-185
-185
-185
Hogere salarislasten } Hogere bijdrage uit projecten + Grexen
160
160
160
160
Lagere ontvangsten toeristenbelasting. Bij de kadernota was uitgegaan van een onjuiste indeling in tarieven (Bungalowparken horen bij het algemene tarief)
-49
-49
-49
-49
Hogere legesontvangsten reisdocumenten i.v.m. aanvraagcyclus (paspoortenpiek)
93
93
93
93
Voordeel/nadeel kapitaallasten door een lager/hoger bedrag aan c.q. uitstel van investeringen.
603
632
11
-282
GR Peelgemeenten stijging zorgkosten cf. extra toelichting Sociaal domein.
-429
-429
-429
-429
Ophoging budgetten I&A dienstverleningsmiddelen door o.a. meer licenties door uitbreiding organisaties, hoge indexeringen van meerdere jaren, uitbreiding applicatielandschap en het verplaatsen van software naar de cloud als SaaS abonnementen.
-148
-148
-148
-148
-62
-62
-
-
204
204
204
204
788
117
-
-
365
365
365
365
Correctie. Rioolheffing i.v.m. onjuiste aantallen Hogere algemene uitkering m.b.t. tot het BCF-plafond Dekking incidentele investeringsposten uit reserves Aframing stelpost voor indexeringen
15
Hogere SPUK OAB conform de definitieve beschikking IPI werkbudget specialistische functies grondexploitatie IPI investeringen cf. afvalbeleidsplan 2024-2026 Maximale kostendekkendheid afvalstoffenheffing Overige kleine mutaties per saldo Totaal mutaties na kadernota Begrotingssaldo 2025 - 2028
61
61
61
61
-100
-
-
-
-108
-34
-
-
-25
48
61
61
-336
-177
-173
-176
392
156
-469
-765
-296
-1.852
-1.960
-2.017
Onderstaande tabel toont de verdeling van het begrotingssaldo in structureel en incidenteel resultaat: Begroting incidenteel 2025 - 2028 Begroting structureel 2025 - 2028
-403
684
128
917
107
-2.536
-2.088
-2.934
Bedragen x € 1.000
Toelichting belangrijkste mutaties na vaststelling kadernota 2025
Lonen en Salarissen
Voor de financiële gevolgen van de CAO 2024 was een stelpost opgenomen. Deze was echter niet toereikend;
In de kadernota 2025 was voor de indexering van de lonen en salarissen een PM post opgenomen. Bij het opstellen van de begroting 2025 zijn we uitgegaan van een index van 3%;
Gemeente Someren heeft verscheidene nieuwe, jonge medewerkers aangenomen. Deze starten in een aanloopschaal of nog niet in het maximum van de schaal. Per 1 januari stijgt het salaris dan met minimaal één periodiek;
Een gedeelte van de salariskosten van de directe teams wordt gedekt uit de Grexen en de investeringskredieten. Als de loonkosten stijgen, stijgt deze dekking ook.
Toeristenbelasting Bij de kadernota 2025 was men uitgegaan van een onjuiste tariefsindeling van de vakantieparken. Leges Publiekszaken In 2024 is de paspoortenpiek gestart als gevolg van de gewijzigde aanvraagcyclus in het verleden. Kapitaallasten
In de begroting wordt geen onderuitputting meer opgenomen als gevolg van verschuivingen c.q. uitstel van investeringen. Dit is uitsluitend bij de jaarrekening toegestaan. In het verleden hebben we dit wel gedaan, waardoor een correctie op de beginbalans heeft plaatsgevonden.
16
Vorig jaar zijn de afschrijvingstermijnen conform de herziene nota vaste activabeleid aangepast. Dit zal in beginsel leiden tot een voordeel op de kapitaallasten en later in de jaren tot een stijging. Jaarlijks zal bezien worden of het voordeel in de reserve kapitaallasten gestort wordt.
GR Peelgemeenten zorgkosten Aan de GR Peelgemeenten worden zorgkosten betaald. Deze zijn begroot op basis van de verstrekte prognose van de GR Peelgemeenten. De kadernota 2025 was gebaseerd op de jaarcijfers 2023. De begroting is gebaseerd op de concept Q2 rapportage 2024. Voor een nadere onderbouwing verwijzen we naar de toelichting bij de verschillenverklaring van programma 2 Sociaal Domein. I&A Dienstverleningsmiddelen Door de aansluiting bij ICTNML zijn de budgetten van de I&A dienstverleningsmiddelen al een aantal jaren gelijk gebleven. Afgelopen jaar zijn de budgetten onder de loep genomen en is de indexatie van meerdere jaren opgenomen. Daarnaast heeft er uitbreiding van de licenties en het applicatielandschap plaatsgevonden. Ook is diverse software naar de cloud gegaan met SaaSabonnementen. Rioolheffing In de begroting 2023 heeft, op basis van een opgave BSOB, een onjuiste bijstelling op aantal aansluitingen plaatsgevonden. Het werkelijk aantal aansluitingen is lager dan verwacht, waardoor een bijstelling van de opbrengst heeft plaatsgevonden. Algemene uitkering De Algemene uitkering is gebaseerd op de Meicirculaire 2024. In 2024 hebben we een extra uitkering ontvangen als gevolg van het algemene overschot op het Btw Compensatiefonds (BCF). Het Rijk heeft aangegeven dat dit bedrag structureel opgenomen mag worden in de meerjarenraming 2025-2028.
Dekking incidentele investeringsposten uit reserves Conform het voorstel behorende bij de Kadernota 2025 worden de incidentele investeringskredieten gedekt uit de Algemene Reserve vrij aanwendbaar of betreffende bestemmingsreserves. Stelpost indexeringen In de Kadernota 2025 was een stelpost opgenomen voor de loon- en prijsindexeringen. De indexeringen zijn op de juiste taakvelden verwerkt en de stelpost is af geraamd. SPUK Onderwijs Achterstanden beleid (OAB) Voor het OAB ontvangen we een specifieke uitkering vanuit het Rijk. Naar aanleiding van de beschikking voor 2024 is de raming voor 2025-2028 ook aangepast.
17
IPI Werkbudget Specialistische functies grondbedrijf Via een raamovereenkomst worden voor nieuwe grondexploitaties de specialistische functies van privaat jurist, planeconoom en stedenbouwkundige geworven / ingezet, ten laste van de grondexploitatie. Daar waar mogelijk worden deze kosten doorbelast aan de ontwikkelende partij(en). Voor de overgangsperiode is, om uitvoering te geven aan dit punt, een werkbudget nodig van € 100.000. Het voorstel is om dit werkbudget te dekken uit de reserve grondbedrijf. IPI Uitvoering Afvalbeleidsplan 2024-2026 Het in 2023 vastgestelde afvalbeleidsplan 2024-2026 was financieel nog niet volledig verwerkt en wordt daarom nu in de begroting opgenomen. De extra kosten voor de maatregelen in het afvalbeleid worden geraamd op € 13 tot € 17 per huishouden per jaar en worden verrekend in het tarief van de afvalstoffenheffing. Dit budget wordt daarom ook gedekt door de Egalisatiereserve Afval. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. Naar aanleiding van de verwachte opbrengsten en kosten, op basis van de gegevens zoals bekend tijdens het opstellen van de begroting, is de afvalstoffenheffing bijgesteld.
Autorisatie begroting 2025 Met het vaststellen van de begroting 2025 autoriseert de gemeenteraad het college van Burgemeester en Wethouders (voortaan college) voor het realiseren van de baten en lasten per hoofdtaakveld per programma. Daarnaast wordt het college geautoriseerd voor het investeringsbudget per programma, inclusief bijbehorende mutaties in reserves. Het college is daarmee bevoegd uitvoering te geven aan de doelstellingen van het betreffende programma. Over deze uitvoering legt het college verantwoording af aan de raad middels de zomernota, de decemberrapportage en de jaarstukken. De raad stelt de begroting als geheel vast.
18
Opzet begroting (leeswijzer) Het programmaplan van de gemeente Someren bestaat uit drie programma's: 01
Fysiek domein
02
Sociaal domein
03
Bedrijfsvoering
De programma's worden conform onderstaande tabel gevuld.
Bij ieder programma worden per speerpunt de volgende onderdelen in beeld gebracht:
Wat willen we bereiken?
Hieronder wordt de doelstelling opgenomen.
Wat gaan we hiervoor doen?
Hieronder worden de activiteiten voor 2025 opgenomen, inclusief de dekking (regulier of een IP). Financiën: In deze begroting zijn de realisatiecijfers van de jaarrekening 2023 verwerkt. In de ramingen van het jaar 2024 zijn de begrotingswijzigingen tot en met de Zomernota 2024 opgenomen. Investeringsposten: Hieronder is de recapitulatie opgenomen van lopende investeringsprojecten en nieuwe investeringen voor 2025 en verder. Per investeringspost is een toelichting opgenomen.
Prestatie-indicatoren Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (voortaan BBV) wordt een basisset van beleidsindicatoren in de begroting opgenomen, aan te vullen met eigen indicatoren. Hiermee wordt de raad beter in staat gesteld te sturen op de gewenste maatschappelijke effecten. Tevens wordt de vergelijkbaarheid met andere gemeenten mogelijk gemaakt. De opgenomen gegevens zijn ontleend aan landelijk beschikbare bronnen. Gemeente Someren werkt vooralsnog alleen met de voorgeschreven set indicatoren. Presentatie geschiedt in de begroting en in de jaarstukken. De indicatoren van het gemeentelijk domein worden tevens digitaal beschikbaar gesteld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Het betreft een groeimodel.
19
Paragrafen Doel van de paragrafen is de raad een instrument te geven om de beleidskaders van deze diverse onderdelen vast te stellen en om de uitvoering te kunnen controleren. In dit hoofdstuk zijn de onderstaande paragrafen opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf geeft de gemeente aan hoe robuust de begroting is wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Hierin zijn ook de voorgeschreven kengetallen verwerkt zoals deze in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn opgenomen. 2. Lokale heffingen Deze paragraaf geeft een beeld van het beleid op alle heffingen, de inkomsten daaruit en de effecten voor burgers en bedrijven. 3. Verbonden partijen In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze (beleidsmatig en financieel) de gemeente verbonden is met externe partijen om bepaalde beleidsdoelen te verwezenlijken. 4. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van het beleid en het beheer en onderhoud van de verschillende kapitaalgoederen (riolering, groen, gebouwen en wegen). 5. Bedrijfsvoering Deze paragraaf beschrijft de stand van zaken en beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Het college maakt met deze beschrijving inzichtelijk dat er doelmatig, doeltreffend en klantgericht wordt gewerkt aan de uitvoering van de programma’s. 6.
Financiering Deze paragraaf geeft weer hoe de treasuryfunctie van de gemeente is ingericht. 7. Grondbeleid Deze paragraaf geeft de visie aan op het grondbeleid in relatie tot de uitvoering van de programmadoelen, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting en economische ontwikkelingen. 8. Wet open overheid Deze paragraaf geeft aan hoe de gemeente invulling geeft aan de Wet open overheid die per 2022 is ingegaan als opvolger van de Wet Openbaarheid Bestuur.
20
Programmaplan
21
Overzicht programma's
22
1. Fysiek domein Het programma Fysiek domein bestaat uit een breed takenpakket, gericht op de planning, ontwikkeling en inrichting, het beheer en het toezicht van de fysieke leefomgeving van onze gemeente. Het omvat ruimtelijk ordening, gebiedsontwikkeling, infrastructurele werken, verkeersplanning, rioolbeheer, afvalverwerking, openbare verlichting, groenvoorzieningen, bouwen woningtoezicht, openbare orde en veiligheid, wonen en vergunningverlening. Betrokkenen binnen het fysieke domein zijn burgers, bedrijven, overheden en diverse maatschappelijke actoren (zoals milieuorganisaties, projectontwikkelaars en architecten). Beleidskeuzes op dit gebied beïnvloeden de aantrekkingskracht van burgers, bedrijven en toeristen met betrekking tot wonen, leven, ondernemen en vrije tijd. Speerpunten Speerpunt 1.1: Economie Portefeuillehouder: Louis Swinkels Wat willen we bereiken?
1.
We willen dat Someren goed aangehaakt blijft in de regio die een hogere economische groei kent dan het landelijk gemiddelde. Voor de economie van Someren is het zaak om Someren nader te positioneren in de Peelregio en Brainport.
2.
We realiseren een sfeervol, levendig en vitaal centrum in Someren-dorp, waar we allemaal van kunnen genieten en elkaar kunnen ontmoeten.
3.
We willen de toeristische potentie van Someren optimaal benutten en verder uit bouwen.
4.
We willen de agrarische sector in Someren een duurzaam toekomstperspectief bieden.
Wat gaan we hiervoor doen?
1.
Acties uitvoeren en opvolgen volgens uitvoeringsprogramma ‘Economische visie’;
2.
Volgend op het stedenbouwkundig plan CP21 gaan we het herinrichtingsplan opstellen en vaststellen en de vervolgstappen bepalen;
3.
Acties uitvoeren en opvolgen volgens uitvoeringsprogramma ‘Toeristische visie’;
4.
We evalueren het VAB (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) / NAF (Niet-Agrarische Functies) beleid.
23
Speerpunt 1.2: Wonen en bouwen Portefeuillehouder: Louis Swinkels Wat willen we bereiken?
We willen voldoende passende woningen realiseren voor alle doelgroepen. In overeenstemming met de “Woondeal” brengen we bestaande plannen tot uitvoer en kijken gericht naar mogelijke woningbouwlocaties voor de toekomst. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
We onderzoeken de gevolgen voor de gemeente van de flexibilisering van de asielketen.
2.
We onderzoeken de haalbaarheid van Tiny houses en/of andere flexibele woonvormen.
3.
We blijven inzetten op minimaal twee bouwplannen per kern, zodat de doorstroming gehandhaafd blijft.
4.
We voeren het uitvoeringsprogramma Woon-welzijn-zorgvisie uit.
Speerpunt 1.3: Veiligheid en handhaving Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?
Iedereen moet zich veilig voelen in zijn woon- en werkomgeving. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
We continueren de integrale aanpak van ondermijning waarbij ook extra aandacht is voor bewustwording.
2.
We geven uitvoering aan het Uitvoerings- & Handhavingsprogramma 2025 waarin extra aandacht is opgenomen voor de veiligheid, leefbaarheid en handhaving op en rond vakantieparken.
3.
We draaien een project preventie op digitale criminaliteit om de bewustwording te vergroten.
24
Speerpunt 1.4: Verkeer Portefeuillehouder: Koert Kusters Wat willen we bereiken?
Alle verkeersdeelnemers kunnen op een veilige en vlotte manier gebruik maken van de infrastructuur. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
We voeren de acties uit het mobiliteitsplan uit.
2.
Waar noodzakelijk versneld inrichten van 30 km wegen met incidentele voorzieningen totdat een structurele aanpassing gerealiseerd is. Er wordt bekeken of dit binnen het actuele kostendekkingsplan gefinancierd kan worden. Als er aanvullende middelen nodig zijn, wordt dit in een separaat voorstel aan de Raad voorgelegd.
Speerpunt 1.5: Duurzaamheid, natuur, milieu en energie Portefeuillehouder: Willem van Doorn Wat willen we bereiken?
Someren wil in 2050 energieneutraal zijn, waarbij duurzaamheid, natuur en milieu als integraal onderdeel verankerd zijn in het beleid. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
We onderzoeken de mogelijkheden voor een (regionaal) publiek ontwikkelbedrijf en toetsen dit op haalbaarheid.
2.
We stellen de 'Natuurvisie gemeente Someren' op en starten met de uitvoering.
3.
We realiseren een (ver)nieuwde milieustraat in samenwerking met Asten.
4.
We stellen het uitvoeringsprogramma Schone Lucht akkoord op.
25
Speerpunt 1.6: Veilig Publieke Taak Portefeuillehouder: Dilia Blok Wat willen we bereiken?
Wij staan voor een weerbare overheid en pakken door op ondermijning, daarnaast willen we een veilige (werk)plek bieden aan onze medewerkers, bestuurders, bezoekers en samenwerkingspartners. Wat gaan we hiervoor doen?
1.
We stellen een plan van aanpak weerbaarheid op en geven hier uitvoering aan. Hiermee houden we rekening met de punten uit de “Brabantse norm weerbare overheid”.
2.
We organiseren workshops en trainingen om de weerbaarheid van organisatie en bestuur te vergroten.
26
Financiën
In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. De begroting 2024 toont het cijfer van de primaire begroting inclusief de wijzigingen tot en met de zomernota.
Jaarrekening
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
21.872
23.363
22.348
20.892
19.521
19.425
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.362
1.419
1.482
1.482
1.482
1.482
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.114
1.163
1.312
1.312
1.312
1.312
2.1 Verkeer en vervoer
3.539
4.688
3.657
4.019
4.143
4.258
3.1 Economische ontwikkeling
711
570
528
476
420
420
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
203
0
22
22
22
22
8
15
7
7
7
7
3.4 Economische promotie
1.003
791
630
311
311
311
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.355
2.354
2.319
2.156
2.186
2.216
7.2 Riolering
1.220
1.548
1.399
1.531
1.666
1.860
7.3 Afval
1.883
2.058
2.207
2.141
2.107
2.107
7.4 Milieubeheer
2.200
1.921
2.131
2.136
2.358
2.389
8.1 Ruimte en leefomgeving
1.953
1.544
1.616
1.049
1.049
1.049
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen)
3.107
4.076
3.929
3.142
1.350
886
8.3 Wonen en bouwen
1.213
1.218
1.109
1.109
1.109
1.109
-10.416
-12.167
-10.382 -11.060
-8.915
-9.267
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-78
-77
-77
-77
-77
-77
1.2 Openbare orde en veiligheid
-7
-4
-4
-4
-4
-4
2.1 Verkeer en vervoer
-199
-149
-164
-156
-156
-156
3.1 Economische ontwikkeling
-67
0
0
0
0
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-271
-218
933
0
0
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-17
-21
-21
-21
-21
-21
3.4 Economische promotie
-589
-444
-532
-532
-532
-532
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-310
-320
-308
-308
-308
-308
7.2 Riolering
-2.037
-2.149
-2.363
-2.433
-2.606
-2.606
7.3 Afval
-2.302
-2.554
-2.617
-2.704
-2.717
-2.717
Nr. Taakveld omschrijving Lasten
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Baten
27
7.4 Milieubeheer
-166
-518
-368
-368
-368
-368
8.1 Ruimte en leefomgeving
-619
-110
-110
-110
-110
-110
-3.099
-4.826
-3.924
-3.520
-1.189
-1.541
-656
-777
-826
-826
-826
-826
Saldo
11.455
11.197
11.996
9.832
10.606
10.158
Onttrekking aan reserve
-3.973
-3.236
-1.392
-506
-342
-333
Toevoeging aan reserve
2.643
1.694
-441
611
24
831
Saldo
-1.330
-1.542
-1.833
105
-318
499
Totaal
10.125
9.655
10.132
9.938
10.288
10.657
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Bedragen x € 1.000 Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten
Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld
Begroting
Verschil
2023
2024
2025
2024/2025
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.284
1.342
1.405
-63
1.2
Openbare orde en veiligheid
1.107
1.159
1.308
-149
2.1
Verkeer en vervoer
3.340
4.539
3.493
1.046
3.1
Economische ontwikkeling
644
570
528
42
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-67
-218
955
-1.173
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-9
-6
-15
8
3.4
Economische promotie
414
348
98
250
5.7
2.045
2.033
2.011
22
7.2
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
-817
-601
-964
363
7.3
Afval
-419
-497
-409
-87
7.4
Milieubeheer
2.034
1.403
1.763
-360
8.1
Ruimte en leefomgeving
1.334
1.434
1.506
-72
8.2
Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) Wonen en bouwen
8
-750
5
-755
557
441
283
158
RESERVEP1 Mutaties reserves programma 01
-1.330
-1.542
-1.833
292
10.125
9.655
10.132
-477
8.3
Totaal Bedragen x € 1.000
28
Verschillenanalyse In de verschillenanalyse worden per taakveld de afwijkingen tussen de begroting 2025 en 2024 toegelicht. Dat gebeurt alleen voor de belangrijkste mutaties, dat wil zeggen mutaties met voldoende materieel en/of politiek belang. Bij een afwijking per taakveld kleiner dan € 10.000 wordt geen verklaring gegeven. Een aantal mutaties komen bij diverse taakvelden terug en worden met éénzelfde omschrijving weergegeven. Het betreft de volgende mutaties: 1.
Mutaties investeringsprogramma Het ene jaar worden er investeringsposten toegekend voor activiteiten behorende bij een specifiek taakveld en het andere jaar niet. Dit veroorzaakt een verschil.
2. Doorrekening personele lasten Per team wordt jaarlijks bekeken hoeveel procent van de salarislasten, afhankelijk van de werkzaamheden, toegerekend wordt aan de specifieke taakvelden. Dit geldt niet voor de teams van bedrijfsvoering, deze behoren tot de overhead.
29
Verschillenverklaring
Taakveld
Verklaring voor het verschil 1
61
N
S
2 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger
3
N
S
1 Kapitaallasten hondenuitlaatplek
4
N
S
2 Kosten voor de veiligheidsmonitor, eens per 4 jaar
6
N
I
3 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
139
N
S
1 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger
96
N
S
1.1
1.2
Hogere bijdrage Veiligheidsregio (regionale brandweer) conform begroting 2025 als gevolg van indexatie
2
Jaarlijkse indexering van de storting in de voorziening onderhoud wegen
54
N
S
3
Het budget voor wegbeplanting wordt bijgesteld op basis van actuele prognose
15
V
S
1.085
V
I
12
V
S
4 Mutatie investeringsprogramma 2.1
3.1
Verschil V/N I/S
5 Mutatie lagere doorberekening personele lasten 6
Het budget voor verkeersveiligheid wordt bijgesteld op basis van actuele prognose
10
V
S
7
Op basis van actuele tarieven worden de energiekosten / elektriciteitsverbruik bijgesteld
34
V
S
8
In 2024 is incidenteel budget gladheidsbestrijding opgehoogd vanwege weersomstandigheden
25
V
I
9 Overige kleine verschillen
15
V
S
1 Mutatie investeringsprogramma
147
V
I
2 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
88
N
S
3 Hogere bijdrage aan de GR MRE conform begroting 2025
18
N
S
1 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
117
N
I
2 Bouwgrondexploitatie lasten
481
N
I
3 Bouwgrondexploitatie activering voorraad
574
N
I
1 Mutatie lagere doorberekening personele lasten
8
V
S
1 Mutatie lagere doorberekening personele lasten
78
V
S
2 Mutatie investeringsprogramma
95
V
I
85
V
S
4 Overige kleine verschillen
8
N
S
1 Mutatie investeringsprogramma
70
N
I
3.2
Taakveld 3.2 wordt gedekt uit de Reserve Grondbedrijf 3.3
3.4 3
5.7
De toeristenbelasting is bijgesteld op basis van prognose aantal overnachtingen en actuele tarieven
30
2 Mutatie lagere doorberekening personele lasten 3 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger
S
5
N
S
In 2024 is incidenteel budget waterlossingen opgehoogd vanwege weersomstandigheden
15
V
I
5
Budgetneutrale omzetting van budget UDAS ten behoeve van Bossen
60
N
S
1 Mutatie lagere doorberekening personele lasten
70
V
S
2 Mutatie investeringsprogramma
121
V
I
3 De kapitaallasten voor investeringen zijn in 2025 hoger
33
N
S
4
Op basis van actuele tarieven worden de energiekosten / elektriciteitsverbruik bijgesteld
15
V
S
5
Ten opzicht van 2024 is de opbrengst rioolheffing hoger als gevolg van indexatie
102
V
S
6
De verwachte onttrekking uit de voorziening riolering is in 2025 hoger
112
V
S
7
Incidentele kosten in 2025 voor opstellen nieuw Gemeentelijk Riolerings Plan (GRP)
25
N
I
1
V
S
108
N
I
8 Overige kleine verschillen 1 Mutatie investeringsprogramma 2
In de begroting zijn vanaf 2025 kapitaallasten opgenomen voor de (her)nieuwde milieustraat
70
N
S
3
Op basis van maximale kostendekkendheid is de afvalstoffenheffing bijgesteld
62
V
S
10
N
S
39
V
I
1 Mutatie investeringsprogramma
112
N
I
2 Hogere bijdrage aan de ODZOB conform begroting 2025
18
N
S
3 Mutatie lagere doorberekening personele lasten
15
N
S
4 Bijstelling van de kosten door nieuw afvalbeleid 5
7.4
V
4
7.2
7.3
142
Kosten Blink zijn in 2024 incidenteel hoger als gevolg van ontvlechting met Prezero
4
In 2024 ontvingen we incidenteel aanvullende klimaatgelden en subsidie voor Wijkuitvoeringsplan Waterdael
150
N
I
5
De exploitatiekosten die betrekking hebben op de activiteiten binnen het energiebeleid zijn in 2025 hoger
65
N
S
1 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
428
N
S
2 Mutatie investeringsprogramma
356
V
I
1 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
80
N
I
2.998
V
I
3 Bouwgrondexploitatie grondaankopen
68
N
I
4 Bouwgrondexploitatie grondverkopen
321
N
I
3.282
N
I
8.1
2 Bouwgrondexploitatie lasten
8.2
5 Bouwgrondexploitatie activering voorraad Taakveld 8.2 wordt gedekt uit de Reserve Grondbedrijf
31
8.3
1 Mutatie hogere doorberekening personele lasten
266
N
S
In 2024 zijn de bouwleges incidenteel afgeraamd. Voor 2025 is er 2 nog geen concreet zicht op de ontwikkelingen en is vooralsnog de omvang van 750.000 euro aangehouden
150
V
S
3 Mutatie investeringsprogramma
273
V
I
1
Onttrekking uit de algemene reserve vrij aanwendbaar ter dekking van de incidentele investeringsposten
870
N
I
2
Mutatie reserve grondbedrijf, afhankelijk van de activiteiten binnen het grondbedrijf.
1.866
V
I
3
Voordeel op de reserve kapitaallasten wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de aanpassing van de Nota vaste activa in 2023.
303
V
I
4
Onttrekking uit de egalisatiereserve afval ter dekking van de investeringen uit het afvalbeleidsplan.
108
V
I
5
Hogere storting in de reserve buitengebied in ontwikkeling door een hogere verkoop van aantal m2 grond.
358
V
I
6
Mutatie reserve kredietoverheveling i.v.m. doorgeschoven incidentele investeringsposten
1.473
N
I
Totaal programma 1
-479
N
RESERVEP1
Bedragen x € 1.000
32
Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van enkele lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Fysiek domein. Vervolgens zijn ook de nieuwe investeringen voor 2025 e.v. in dit overzicht opgenomen. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig rechtstreeks in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten worden uit de reserves gedekt.
Taak-
Afschrijvings
veld
Naam investering
termijn
Investering 2025
2026
2027
2028
Programma 1 Fysiek domein 2.1
Rehabilitatie wegen (kostendekkingsplan 23-26)*
35
3.541
3.541
3.541
3.541
2.1
Fysieke maatregelen mobiliteitsplan*
35
450
450
450
450
2.1
Bereikbaarheidsagenda*
35
43
43
43
43
3.1
Ontwikkelstrategie De Peel*
20
20
3.1
Aanvulling Ontwikkelstrategie De Peel
36
36
3.1
Bijdrage Stichting Land van de Peel
52
3.1
Werkbudget en tijdelijke functionaris toeristische beleidsnota 2030*
73
3.4
Ontwikkeling regionaal bedrijventerrein Brainport Oost*
150
3.4
Ontwikkeling lokaal bedrijventerrein Witvrouwenbergweg II*
95
7.4
Schone lucht akkoord*
8
8
5.7
Vervangingsinvestering groen (kostendekkingsplan 23-26)*
35
861
861
861
861
5.7
Vervangingsinvestering groen t.b.v. klimaat (kostendekkingsplan 23-26)*
35
74
74
74
74
5.7
Vervanging speeltoestellen*
15
30
50
7.3
Uitvoering Afvalbeleidsplan 2024-2026*
108
34
8.2
Uitvoeren woon-welzijn-zorgvisie
43
8.2
Werkbudget specialistische functies GREX 2025 (niet in Kadernota)
100
Inzet BIO-fonds 5.7
Opwaarderen mountainbike (MTB) routes.
15
5.7
Realisatie bloemrijke perken
50
5.7
Versterken biodiversiteit laanstructuren
10
5.7
Realiseren fietspad Bosrandweg
20
5.7
Mildere overgang tussen industrie/kern/buitengebied
30
33
5.7
Aanpak zandwegen gemeentebreed
13
5.7
Realiseren bloemrijk terrein deel Herselse Bossen
25
5.7
Natuurontwikkelingsproject Moorsel
50
2.1
Ontsnipperende maatregelen Provincialeweg
35
105
2.2
Parkeergelegenheid Moorsel
35
25
Totaal programma
6.026
5.117
4.969
4.969
Bedragen x € 1.000 * Bestaande IP waarvan kredieten meerjarig reeds toegekend zijn.
Toelichting Rehabilitatie wegen (kostendekkingsplan 23-26) In 2023 is een nieuwe kostendekkingsplan met bijbehorende investeringen vastgesteld. Hierin is in beeld gebracht welk bedrag jaarlijks nodig is voor rehabilitatie van wegverharding. Deze investeringen worden jaarlijks geïndexeerd. Fysieke maatregelen mobiliteitsplan In 2023 is een nieuwe kostendekkingsplan met bijbehorende investeringen vastgesteld. Hierin is in beeld gebracht welk bedrag jaarlijks nodig is voor fysieke maatregelen ten behoeve van verkeersveiligheid. Deze investeringen worden jaarlijks geïndexeerd. Bereikbaarheidsagenda In MRE verband wordt gewerkt aan een bereikbaarheidsagenda als gezamenlijke strategie voor mobiliteit in de periode 2016-2030. In het kader van de bereikbaarheidsagenda wordt gewerkt aan generieke maatregelen (voor alle regiogemeenten), relatiegerichte maatregelen en maatregelen gerelateerd aan provinciale wegen. Voor 2025 is, net als in voorgaande jaren, een bedrag van € 43.000 opgenomen. Ontwikkelstrategie De Peel Aanleiding voor het opstellen van deze strategie zijn het MIRT onderzoek en de schaalsprong die Brainport Eindhoven wil maken. Medio 2021 hebben de IGA gemeenten ingestemd met het plan van aanpak om tot een ontwikkelstrategie te komen, die door bureau Roots en Bureon is opgesteld.
Momenteel ligt er opnieuw een opdracht vanuit de Peel om tot de uitvoering/governance van de ontwikkelstrategie te komen. Voor de periode tot en met 2026 wordt gezamenlijk met de Peelgemeenten een Peelprogramma manager ingehuurd voor het opstellen en uitvoeren van de ontwikkelstrategie voor de Peel.
34
Aanvullende bijdrage ontwikkelstrategie De Peel Voor de Peelsamenwerking is aanvullend werkbudget nodig, onder andere voor de invulling van de peelprogramma manager. Deze investering wordt door alle peelgemeenten gedaan. Bij Peelsamenwerking binnen het ruimtelijke domein is meer (concreet) resultaat, snelheid en samenhang nodig om de vrijblijvendheid voorbij te gaan. Om dit te realiseren wordt de Ontwikkelstrategie de Peel uit gewerkt in één Peelagenda, waarvan we de strategische koers en de voortgang integraal en gezamenlijk bespreken op bestuurlijke ontmoetingen van de voltallige colleges inclusief het Waterschap (Peeldagen). De Ontwikkelstrategie de Peel is strategisch voedend aan de Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant en in de Peelagenda leggen we vast met welke programma’s en projecten we de strategie realiseren. Bijdrage Stichting Land van de Peel In 2021 hebben de zes Peelgemeenten vastgesteld dat de bereidheid tot samenwerken op het gebied van regionale profilering op het gebied van toerisme en recreatie groot en belangrijk is. Om die reden is in 2021 is het platform Land van de Peel met twee marketeers begonnen. Inmiddels heeft deze ontwikkeling zich tot een succesvolle formule bewezen en is ambtelijk en bestuurlijk onderzocht en uitgesproken dat we dit moeten borgen middels het oprichten van een stichting Land van de Peel.
Om te zorgen dat de op te richten stichting de waardevolle activiteiten voor De Peel voort kan zetten wordt er van de gemeenten gevraagd om een bijdrage te leveren. Aandachtspunt hierbij is dat er binnen de subsidieovereenkomst met Land van de Peel afspraken gemaakt kunnen worden m.b.t. een afbouw van de subsidiebijdragen. Vooruitlopend op deze afspraken wordt voor 2025 eenmalig een bijdrage opgenomen. Werkbudget en tijdelijke functionaris toeristische beleidsnota 2030 Voor de uitvoering van de toeristische visie en actieprogramma wordt voor de periode 2022 t/m 2025 uitgegaan van een werkbudget van € 120.000 voor 4 jaar. Deze kosten zijn bedoeld om ondernemers- en gemeente-initiatieven die aansluiten op de toeristische visie en actieprogramma te faciliteren, zoals overleg, ondersteuning kopgroep, extra communicatie activiteiten, en mogelijk het belonen van leuke kleinschalige initiatieven. Daarnaast is er capaciteit nodig voor een zogenoemde ‘aanjager’ van 0,5 fte voor 4 jaren om toe te zien op en (mede) uitvoering te geven aan onze toeristische ambitie via de 7 strategielijnen uit de toeristische beleidsnota Someren 2030. Ontwikkeling regionaal bedrijventerrein Brainport Oost In 2020 is men in de Peel door de toenemende vraag naar bedrijvengronden gestart met een locatie inventarisatie voor de totstandkoming van een regionaal bedrijventerrein.
In 2024 en 2025 wordt gewerkt aan een samenwerkingsarrangement.
35
Ontwikkeling lokaal bedrijventerrein Witvrouwenbergweg II Gemeente Someren heeft provinciale toestemming om 4 ha bedrijventerrein te ontwikkelen op de locatie aan de Witvrouwenbergweg. Hierdoor moet een stedenbouwkundig plan voor het gehele gebied worden gemaakt, mede gezien de belangen op meerdere gebieden (verkeer, water e.d.). Schone lucht akkoord We zijn aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord. Voor het regionaal meetnet, onderdeel van het Schone Lucht Akkoord, is een budget nodig van € 7.500 voor de komende 5 jaar. Vervangingsinvestering groen (kostendekkingsplan 23-26) Het betreft hier investeringen voor het in stand houden van het openbaar groen als onderdeel van een kwalitatieve en gezonde leefomgeving. In het kostendekkingsplan, dat in 2023 is vastgesteld, zijn de jaarlijkse investeringen in beeld gebracht. Deze investeringen worden jaarlijks geïndexeerd. Vervangen speeltoestellen Doelstelling is alle speeltoestellen in de gemeente veilig te houden en voldoende speelvoorzieningen aan te kunnen bieden voor alle kinderen. Uitvoering Afvalbeleidsplan 2024-2026 Met het vastgestelde afvalbeleidsplan 2024-2026 wordt gestreefd naar een betere afvalscheiding, meer afvalpreventie en nog minder restafval. Het afvalbeleidsplan gaat in op de diverse afvalstromen en afvalonderwerpen en stelt maatregelen voor om de bovengenoemde doelstellingen te bereiken.
De extra kosten voor de maatregelen in het afvalbeleid worden geraamd op €13 tot €17 per huishouden per jaar en wordt verrekend in het tarief van de afvalstoffenheffing. Dit budget wordt daarom ook gedekt door de Egalisatiereserve Afval. Uitvoeren Woon-Welzijn-Zorgvisie In 2024 is de woon-welzijn-zorgvisie door de Raad vastgesteld. Voor de uitvoering is in de Kadernota een budget opgenomen voor het opstellen van een (pre-)mantelzorgbeleid en woonwagenbeleid.
36
Werkbudget specialistische functies GREX 2025 Via een raamovereenkomst worden voor nieuwe grondexploitaties de specialistische functie van privaat jurist, planeconoom en stedenbouwkundige geworven / ingezet, ten laste van de grondexploitatie en deze kosten waar mogelijk doorgelegd aan de ontwikkelende partij(en). Voor de overgangsperiode is, om uitvoering te geven aan dit punt, een werkbudget nodig van € 100.000. Het voorstel is om dit werkbudget te dekken uit de reserve grondbedrijf. Inzet BIO-fonds
Projectnaam
Korte omschrijving
Opwaarderen mountainbike
Bestaande routes deels verleggen en ter plaatse van
(MTB) routes.
voormalige vuilstort plaatselijk halfverharden om het MTB gebied aantrekkelijker te maken.
Realisatie bloemrijke perken
Gemeente breed de bermen geleidelijk, stap voor stap, om te vormen tot bloemrijke bermen. Dit is ter verbetering van de biodiversiteit, leefomgeving en wateropname in de bodem.
Versterken biodiversiteit
Bestaande boomlaanstructuren, stap voor stap, versterken
laanstructuren
door het aanvullen van bomen en het vervangen van boomsoorten. Dit is ter verbetering van de biodiversiteit en ter mogelijkheid om risico-bomen te vervangen.
Realiseren fietspad Bosrandweg
Aanleg (recreatief) fietspad langs Bosrandweg (gedeelte tussen Provincialeweg en afgesloten gedeelte). Dit komt ten behoeve van de mogelijkheid van het bereiken van de natuur.
Mildere overgang tussen
Bebouwing aan rand van dorp (met name Someren-Dorp)
industrie/kern/buitengebied
‘inpakken’ met groen om zo de fysieke leefomgeving te vergroenen.
Aanpak zandwegen gemeente
Zoals aangegeven in de omgevingsvisie is het van belang om
breed
oude zandpaden in ere te herstellen als recreatieve paden, zodat deze makkelijker gebruikt kunnen worden door wandelaars.
Realiseren bloemrijk terrein ter
Een deel van de voormalige vuilstort nabij Herselseweg
plaatse van deel Herselse
omvormen tot een natuurlijk bloemrijk terrein, om zo de
Bossen
biodiversiteit te vergroten.
Natuurontwikkelingsproject
Omvormen van een intensief gebruikt landbouwperceel naar
Moorsel
natuur met kleinschalig agrarisch medegebruik, zodat de bodem- en waterhuishouding en de biodiversiteit verbeterd.
Parkeergelegenheid Moorsel
Realiseren kleinschalige parkeergelegenheid zodat er eenvoudig toegang komt tot de natuur.
Ontsnipperende maatregelen