Overzicht ingekomen stukken ter voorbereiding aan het college
Tekst van het document
Ingekomen stukken Onderwerp
Brief aan betrokkenen starten projectprocedure windpark Diepenhoek
Nummer
B-1
Datum
22-05-2025
Raadsvergadering
26-06-2025
Hoofddocument
B - 1 Brief d.d. 22 mei 2025 aan betrokkenen over starten projectprocedure windpark Diepenhoek (geanonimiseerd)
Afzender
Initiatiefnemers windpark Diepenhoek
Advies
Ter voorbereiding aan college
Bijlagen: B - 1 Bijlage mail rectificatie (geanonimiseerd) B - 1 Bijlage mail Windpark Diepenhoek (geanonimiseerd) B - 1 Bijlage 1 - Brief aan provincie Noord-Brabant over starten projectprocedure windpark Diepenhoek (geanonimiseerd) B - 1 Bijlage 2 - Bijlagen bij brief aan provincie Noord-Brabant over starten projectprocedure windpark Diepenhoek
Zwolle/Someren , 22 mei 2025 Geachte heer/mevrouw , Via deze brief informeren wij u over een belangrijke stap in de ontwikkeling van Windpark Diepenhoek. Na zorgvuldige overweging hebben wij besloten het college van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant te verzoeken de provinciale projectprocedure te starten en als bevoegd gezag op te treden voor dit project. Achtergrond van ons besluit Zoals
u
wellicht
principeverzoek
weet , kent
werd
al
Windpark
in 2018
Diepenhoek
ingediend
een
bij de
lange voorgeschiedenis.
Het
Someren.
de
gemeente
Hoewel
gemeenteraad in juni 2021 heeft ingestemd met dit principeverzoek , is er sindsdien weinig geboekt
voortgang
in
het
vergunningsverleningsproces.
De
Notitie
Reikwijdte
en
Detailniveau (NRD) , ingediend in december 2021 , is na ruim drie jaar nog steeds niet vastgesteld. In 2023 heeft Rob Rietveld van De Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW) geadviseerd om een overlegplatform op te richten waarin alle stakeholders kunnen samenwerken. De gemeente heeft weliswaar de verantwoordelijkheid genomen voor het oprichten van deze overlegtafel , maar ruim anderhalf jaar na dit advies is er nog geen enkele bijeenkomst georganiseerd. Ondanks herhaaldelijke verzoeken en gesprekken is er tot op heden geen concrete planning voor
het vervolgproces. In een gesprek met wethouder van Doorn
op
2 april jl. , werd
wederom geen enkele indicatie gegeven op welke termijn de gemeente eventueel bereid zou zijn de besluitvorming voor dit project op te pakken. Gelet op deze situatie hebben wij verzoek om medewerking Diepenhoek bij de Provincie in te dienen. aangegeven
een
bij de
realisering
van
het
windpark
De
Continuïteit van proces Wij begrijpen dat deze stap mogelijk vragen bij u oproept. Graag benadrukken wij dat wij als initiatiefnemers , ook
met
de
provincie
als
bevoegd
gezag ,
vasthouden
aan
de
procesafspraken die staan in het advies van Rob Rietveld. Concreet
betekent
dit dat wij actief het gesprek
over
de ontwikkeling van Windpark
Diepenhoek met de omgeving en andere belanghebbenden willen faciliteren. Ook als de provincie het vergunningsproces op zich neemt , blijven wij ons inzetten voor een zorgvuldig participatieproces waarin alle belangen worden gehoord en meegewogen.
We zien het
P) power
ke) Prowind
zummere
gezamenlijke overlegplatform kunnen
voeren
over
als
de
aangewezen
alle aspecten
van
de
plek
waar
we
constructief
het
gesprek
ontwikkeling.
Vervolgstappen We
nemen
blazen.
het initiatief
nu
Een
reactie
duidelijkheid
meer
wijze waarop
het
Wij
hechten
grote
open
voor
aarzelt
u
uw
de
van
de
ontwikkeling
provincie
is, zullen wij
over
participatieproces waarde
vragen
dan
om
niet
of om
aan
zorgen.
verwachten u
informeren
verder
een
open
Mocht
contact
van
op
vorm
en u
we
(geanonimiseerd) Voorzitter
Bijlage: Kopie van
de brief
aan
Gedeputeerde
concrete
vervolgstappen
proces
aanleiding met
van
en
deze
staan
en
de
van
vanzelfsprekend
brief vragen
projectleider
Zummerepower
Staten
hier
de
vriendelijke groet,
Directeur Prowind
Zodra
krijgen.
nemen
(geanonimiseerd)
in te
maanden.
(geanonimiseerd) Met
leven
komende
over
zal
nieuw
in de
transparant
naar
te
Windpark Diepenhoek
Noord-Brabant
hebben,
(geanonimiseerd)
Van:
(geanonimiseerd)
Onderwerp:
Rectificatie:
Datum:
vrijdag
Geachte
ontvanger,
Gisteren
ontving
over
u een
het verzoek tot
Brief over verzoek tot toepassing
provinciale projectprocedure Windpark Diepenhoek
23 mei 2025 09:51:14
bericht
namens
toepassing van
de
de initiatiefnemers
Windturbines
overlegplatform Dhr.
correct.
Platform
(NLVOW)
op te richten waarin
Burgerparticipatie
Met vriendelijke
groet,
__
danager
en
een
advies heeft
uitgebracht
Overheidsbeleid
(geanonimiseerd)
Prowind
alrs
BV
Assendorperdijk 8012EG Zwolle
1
namens
stakeholders
Rietveld heeft dit advies
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) www.prowind.co
Windpark Diepenhoek
provinciale projectprocedure
Diepenhoek. Hierin stond dat dhr. Rob Rietveld Omwonenden
van
voor
Vereniging
de Nederlandse
uitgebracht
kunnen
een
samenwerken.
namens
(NPBO).
om
het
windpark
Dit is niet
Nederlands
Van:
Gemeente
Verstuurd:
Wed,
Onderwerp: Bijlagen:
FW:
28
Someren 2025 09:24:09
May
+0200
provinciale projectprocedure Windpark Diepenhoek projectprocedure windpark Diepenhoek.pdf, 250519 Bijlage 1 Brief aan provincie Noord-Brabant over starten projectprocedure windpark Diepenhoek.pdf, 250519 Bijlage 2 Bijlagen bij brief aan provincie Noord-Brabant over starten projectprocedure windpark Diepenhoek.pdf Brief
250522
over
verzoek tot toepassing
Brief aan betrokkenen
over
starten
-
Van:
-
(geanonimiseerd)
Verzonden: Aan: CC:
donderdag
22
mei 2025
13:20
Griffie Someren <griffie@someren.nl>
(geanonimiseerd)
Onderwerp:
Brief
verzoek tot toepassing
over
provinciale projectprocedure Windpark Diepenhoek
(geanonimiseerd)
Geachte
Windpark Diepenhoek stuur ik de gemeenteraad van Someren hierbij brief over het verzoek tot toepassing provinciale projectprocedure Windpark Diepenhoek, die de initiatiefnemers vandaag aan de provincie Noord-Brabant verzenden. Namens
de initiatiefnemers
Zou
zorg op de
u
hiervan Met
er
van
dragen dat de leden hoogte gebracht worden?
voor
kunnen
vriendelijke groet,
(geanonimiseerd) Public Affairs Manager
Prowind
Assendorperdijk 8012EG
T
BV
Zwolle
1
M
: :
+31
(0) 11
+31
(0) 6 3925
770 0590 6414
www.prowind.com
van
de
gemeenteraad
als betrokkenen
bij het project
een
Docusign Envelope ID: 7180275D-F504-430A-AA4F-A07AFDA373B1
Aan: Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant t. a. v. Gedeputeerde Maes Postbus 90151 5200 MC 's-Hertogenbosch Zwolle/Someren , 19 mei 2025 Betreft: Verzoek tot toepassing provinciale projectprocedure Windpark Diepenhoek Geachte gedeputeerde Maes , Middels deze brief verzoeken wij , de initiatiefnemers van Windpark Diepenhoek , het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant (“GS”) om een projectbesluit te nemen voor Windpark Diepenhoek in de gemeente Someren en daartoe de provinciale projectprocedure te starten. GS is op basis van art. 9c Elektriciteitswet 1998 het bevoegd gezag voor het Windpark. Op basis van het eerste lid van dit artikel zijn GS gehouden een projectbesluit vast te stellen voor een windpark met een capaciteit van ten minste 5 MW. Op basis van afdeling 5. 2 Omgevingswet (“Ow”) gaat de projectprocedure vooraf aan de vaststelling van een projectbesluit. Daarom wordt GS verzocht om conform art. 5. 47 Ow kennis te geven van het voornemen van het Windpark. Achtergrond verzoek: gemeente pakt project niet op De plannen voor windenergie in de Diepenhoek kennen een lange geschiedenis. Al in 2018 werd het principeverzoek ingediend bij de gemeente Someren. Pas drie jaar later , op 11 juni 2021 , heeft de gemeenteraad van Someren ingestemd met ons principeverzoek voor Windpark Diepenhoek , nadat de locatie was aangewezen als zoekgebied in de RES 1. 0.
Op 23 december 2021 hebben de initiatiefnemers de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) ingediend bij de gemeente Someren , als start van het vergunningsverleningsproces. Deze is door de gemeente in behandeling genomen. In de periode van 2018 tot nu zijn er verschillende pogingen gedaan om het proces voor besluitvorming op te starten. Waaronder een gesprek met Gedeputeerde Spierings in november 2022 , waar ook de wethouder van Doorn namens de gemeente Someren aanwezig was. Toen is de afspraak gemaakt dat de gemeente uiterlijk in het eerste kwartaal van 2023 de NRD zou vaststellen. Deze afspraak is de gemeente niet nagekomen. En nadien heeft de gemeente de NRD ook niet vastgesteld. Dit toont aan dat er op gemeentelijk niveau geen enkele voortgang in de besluitvorming is. In 2023 heeft Rob Rietveld van De Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW) geadviseerd om een dialoogtafel op te richten waarin alle stakeholders gezamenlijk optrekken. De gemeente heeft weliswaar de verantwoordelijkheid genomen
Docusign Envelope ID: 7180275D-F504-430A-AA4F-A07AFDA373B1
voor het oprichten
de dialoogtafel , maar ruim anderhalf jaar na het advies van Rietveld is deze dialoogtafel geen enkele keer georganiseerd. van
Inmiddels is er meer dan drie en een half jaar verstreken sinds het goedkeuren van het principeverzoek en is de NRD drie jaar na indiening nog steeds niet vastgesteld. Verder geeft de gemeente geen indicatie dat alsnog op korte termijn de besluitvorming over het Windpark zal worden gestart. Verloop proces In de afgelopen periode hebben zich verschillende vertragingen voorgedaan: Herhaaldelijke herziening van processtappen Uitstel van cruciale bijeenkomsten Verschuiving van besluitvormingsmomenten Ondanks herhaaldelijke verzoeken van de initiatiefnemers in de afgelopen maanden heeft de gemeente Someren ons tot op heden geen planning voor het vervolgproces verstrekt. Recent nog , in het gesprek met wethouder van Doorn op 2 april jl. , werd wederom geen enkele indicatie gegeven op welke termijn de gemeente eventueel bereid zou zijn de besluitvorming voor dit project op te pakken. Urgentie vanuit klimaatdoelstellingen In het Klimaatakkoord van 2019 is afgesproken dat alle RES-projecten , waaronder windenergieprojecten , uiterlijk op 1 januari 2025 vergund moeten zijn. Deze deadline was essentieel om de doelstellingen voor duurzame energieopwekking in 2030 te kunnen halen. Nu deze datum is verstreken en de RES Metropoolregio Eindhoven (MRE) haar doelstellingen nog niet heeft behaald , is het van groot belang dat Windpark Diepenhoek zo spoedig mogelijk tot vergunningverlening komt.
Tot dusver heeft de behandeling van ons Windpark op gemeentelijk niveau enkel tot onnodige vertraging geleid. Daarom kan GS geen beroep doen op het vierde lid van art. 9c E-wet , waarin staat dat GS kan afzien van het vaststellen van een projectbesluit als besluitvorming op gemeentelijk niveau het project kan versnellen of daaraan anderszins aanmerkelijke voordelen zijn verbonden. De besluitvorming op gemeentelijk niveau heeft enkel vertraging veroorzaakt en biedt geen enkel voordeel ten opzichte van behandeling op provinciaal niveau. Toetsing Windpark aan relevante kaders Middels dit verzoek wordt GS verzocht te toetsen of het Windpark voldoet aan de daarvoor geldende kaders , waaronder een evenwichtige toedeling van functies aan
Docusign Envelope
ID: 7180275D-F504-430A-AA4F-A07AFDA373B1
SP) power
zummere
locaties. Voor dit onderzoek moeten
nog nadere stukken worden opgesteld en gedurende de projectprocedure. Niettemin
ke) Prowind ingeleverd,
worden nu gelegenheid alvast het eerder ingediende principeverzoek (Bijlage 2) en de meest recente update van de NRD (Bijlage 3) meegestuurd. Hieruit is af te leiden dat er op het eerste oog geen belemmeringen zijn voor dit project. waarvoor
de
bestaat
Verzoek
windenergieproject weten we hoe belangrijk het is om een zorgvuldig proces te doorlopen om tot de vergunning van een windpark te komen. Niettemin constateren wij dat het gebrek aan voortgang nu een belemmering vormt voor de realisatie van de nationale en regionale energiedoelstellingen en de verduurzaming van het lokale bedrijfsleven. Als
initiatiefnemers
van
dit
Gezien
het bovenstaande verzoeken
1.
De
provinciale projectprocedure te starten
2.
Op te treden als bevoegd gezag
wij u: voor
voor
het
Windpark Diepenhoek
project
en
daarvoor
een
projectbesluit
te
nemen
3.
Een
concrete
planning
Zummerepower hecht
op te stellen
eraan
te lichten. Daarvoor hebben is
toegevoegd (Bijlage 1)
om
hun
zij een
voor
het
vervolgproces
argumenten als lokale energie coöperatie extra toe
extra brief
geschreven,
bijlage bij deze
brief
geven
dit verzoek
alle
.
Wij zijn uiteraard bereid om een nadere toelichting benodigde projectinformatie te delen. Met
welke als
te
vriendelijke groet,
(geanonimiseerd) Directeur Prowind
Voorzitter
Zummerepower
op
en
Geachte leden van het College van Gedeputeerde Staten van de Provincie Noord-Brabant, Mede namens Prowind verzoeken wij het college van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant om een projectbesluit te nemen voor het windpark de Diepenhoek. Hoewel wij in kunnen stemmen met het verzoek zoals dat voor ligt, hebben wij er behoefte aan om onze argumenten als lokale energie coöperatie toe te lichten. Zummere Power is een lokale energie coöperatie die in 2013 is opgericht met als doelstelling “een bijdrage te leveren aan het energieneutraal maken van Someren in 2050”. Met deze doelstelling voor ogen is Zummere Power in 2017 enthousiast de samenwerking aangegaan met de voorloper van Prowind om een aantal windmolens te ontwikkelen in De Diepenhoek. Als mede-initiatiefnemer van dit project beogen wij: a. De klimaatopgave van Someren een stevige boost te geven, b. De opbrengsten van het windpark zo veel mogelijk ten goede te laten komen aan de Somerense gemeenschap. c. Somerenaren de gelegenheid te geven daadwerkelijk deel te nemen in het windpark door een aantal molens in eigendom van onze coöperatie te nemen. d. De Somerense gemeenschap en dan met name de directe omgeving van De Diepenhoek te betrekken bij de ontwikkeling en realisatie van het windpark.
Wij hebben het als buitengewoon positief ervaren dat zowel de Provincie Noord-Brabant als de gemeente Someren instemmend hebben gereageerd op het principeverzoek dat wij in 2018 hebben ingediend. Voor ons een duidelijke vingerwijzing dat we met ons initiatief op de goede weg waren en konden rekenen op een positieve grondhouding van de lokale overheid. In de achter ons liggende jaren hebben we echter moeten ervaren dat de medewerking vanuit de gemeente moeizaam en aarzelend is verlopen. Op dit moment hebben we nog nauwelijks concrete stappen kunnen zetten. Met name in de communicatie met en naar de omwonenden hadden we gehoopt op een duidelijke en standvastige houding van de gemeente. Wij hebben er alle begrip voor, dat de komst van windmolens niet bij iedereen de handen op elkaar kan brengen. De bezwaren van omwonenden kunnen wij dan ook plaatsen en begrijpen. Een heldere dialoog met de omgeving staan ook wij voor. Dat wij er kennelijk onvoldoende in zijn geslaagd om het vertrouwen van alle omwonenden in dit proces te winnen, hebben wij als lokale coöperatie als teleurstellend ervaren. Wij gaan er daarbij van uit dat een deel van de omwonenden ons vooral als mede -ontwikkelaar zien. Dat zijn wij ook en dat willen we niet ontkennen, maar wat daarbij mogelijk onderbelicht blijft, is dat we als lokale mede ontwikkelaar er juist ook voor diezelfde omgeving (willen) zijn.
Om het proces vlot te trekken is door de gemeente besloten om de regierol nadrukkelijk op zich te nemen. Wat ons betreft een goede stap en wij hebben het besluit om de communicatie en participatie van de omgeving te regelen via een Bewonerstafel en een Omgevingsadviesraad dan ook omarmd. Helaas zijn we tot op nog niet veel verder gekomen, ondanks het feit dat het besluit over de inrichting van het proces eind 2023 al is genomen. Meerdere malen hebben wij aangedrongen op een helder plan van aanpak met tijdtabel. Een van de eerste dingen die een regievoerder zou moeten maken dunkt ons. Het ligt er niet en het lijkt ook niet te komen. Wij sluiten ons dan ook aan bij de inhoud van het verzoek dat via Prowind bij u is neergelegd. Zowel met het verzoek zelf als met de onderbouwing daarvan. Gelet op de hele voorgeschiedenis van het
initiatief dat inmiddels al 7 jaar loopt en het feit dat we tot op heden nauwelijks progressie hebben gemaakt zorgt ervoor dat we weinig vertrouwen hebben in de gemeentelijke aanpak om tot wezenlijke vooruitgang te komen. Hoewel wij veel liever een andere aanpak zouden hebben gekozen met een adequate samenwerking met gemeente en omwonenden zien ook wij niet veel andere mogelijkheden dan ons verzoek bij u weg te leggen. Daarbij nemen wij in overweging dat: -
-
-
Wij (Prowind en Zummere Power) in een in een overleg met de portefeuillehouder van de gemeente Someren (op 2 april 2025) de gemeente nadrukkelijk hebben ingelicht over deze stap, maar dat wij niet de illusie hebben dat onze mededeling tot veel extra inspanningen zal leiden, De gemeente Someren een opdracht heeft in het kader van de energietransitie, die bovendien nadrukkelijk is verankerd in de Regionale Energiestrategie, De gemeenteraad van Someren unaniem heeft ingestemd met de Regionale Energiestrategie waarin De Diepenhoek als zoekgebied voor de ontwikkeling van winenergie is aangewezen, In het kader van de RES-afspraken zijn gemaakt binnen welke termijn vergunningverlening dient plaats te vinden over de projecten zoals die in de RES zijn opgenomen, Al met al in de afgelopen jaren door de gemeente minimaal de suggestie is gewekt dat er van die zijde volledige medewerking zou worden gegeven in de verdere uitwerking van de plannen voor een windpark in De Diepenhoek. Ondanks de concrete uitspraak dat de gemeente de rol van regievoerder zou nemen er nog geen duidelijkheid is gegeven over de wijze waarop de rol zal worden ingevuld (denk aan een plan van aanpak met tijdstabel),
Nogmaals concluderend willen wij stellen dat wij de voorliggende stap om een verzoek rechtstreeks bij Gedeputeerde Staten in te dienen ongaarne zetten. Zoals gezegd gaat onze voorkeur uit naar een proces waarin plaats is voor constructief overleg met gemeente en omwonenden. Op dit moment hebben wij er echter onvoldoende vertrouwen in dat de gemeente voornemens is de verdere ontwikkeling van het windpark De Diepenhoek voortvarend op te pakken.
Het bestuur van Energie coöperatie Zummere Power.
Principeverzoek Sociaal Windpark Diepenhoek
Principeverzoek Sociaal Windpark Diepenhoek Initiatief van EnergieKontor en ZummerePower Februari 2018
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
2
De initiatiefnemers
3
1.1.
ZummerePower
3
1.2.
Energiekontor
3
1.3.
Samenwerking van de partners
4
Visie op windenergie
5
2.1.
Algemeen
5
2.2.
Visie ZummerePower
5
2.3.
Provinciaal beleid
6
2.4.
Regionaal beleid
6
2.5.
Lokaal beleid
8
2.6.
Conclusie
8
Het plan en de locatie
9
3.1.
De locatie
9
3.2.
Verhouding tot beleid
10
3.3.
Overige ontwikkelingen
11
Procesparticipatie
12
4.1.
Het proces
12
4.2.
Communicatie en participatie
13
4.3.
Samenwerking met de overheid
14
Maatschappelijke baten
15
5.1.
Grondeigenaren
15
5.2.
Omwonenden
15
5.3.
Sociaal-maatschappelijk fonds
15
5.4.
Medefinanciering.
16
Relevante onderzoeken
17
6.1.
Algemeen
17
6.2.
Ecologie
17
6.3.
Geluid
17
6.4.
Slagschaduw
17
6.5.
Energieproductie
18
Visualisaties.
19
1. De initiatiefnemers 1.1.
ZummerePower
ZummerePower is een energiecoöperatie die is opgericht op 20 juni 2013. Vanuit een brede visie op duurzaamheid richt ZummerePower zich in de eerste plaats op bewustwording rondom het energievraagstuk. Door inwoners en bedrijven van Someren actief te betrekken bij en deelgenoot te maken van het energievraagstuk en oplossingen aan te reiken zal bewustwording over duurzaamheid in bredere zin gestimuleerd worden en gevolgen hebben voor het gedrag. De z.g. Trias Energetica is daarbij richtinggevend. De Trias Energetica staat voor: 1. Minimaliseer energieverbruik. 2. Gebruik duurzame energieopwekking. 3. Efficiënt gebruik fossiele brandstof. Het is de ambitie van ZummerePower om het energieverbruik in de bebouwde omgeving met 50% terug te brengen in 2050. Een andere ambitie is om in Someren in 2020 20% lokaal duurzaam opgewekte energie te gebruiken en om in 2050 energieneutraal te zijn; dat wil zeggen dat Someren in haar eigen energiebehoefte kan voorzien. In het verre verschiet ligt CO2-neutraliteit. ZummerePower is met het volgende mission statement op weg gegaan: “ZummerePower, samen en energiek op weg naar een duurzaam zelfvoorzienend Someren!” Recentelijk hebben we dit gewijzigd in het krachtige: “ZummerePower, samen op weg naar een energieneutraal Someren”. Vanuit dit mission statement richt ZummerePower zich op bewustwording rondom het energievraagstuk.
ZummerePower werkt daarbij in de eerste plaats met projecten op het gebied van: o o o o
Energiebesparing: door bewustwording, isolatie, zuinige apparaten, duurzame bouw en onderhoud. Educatie: voorlichting, bewustzijn, delen van kennis, Technasium projecten, zon op school. Energievoorziening: zonnepanelen, aardwarmte, windenergie, warmtepompen, (biomassa). Werkvoorziening: innovatie, lokale bedrijvigheid.
Sinds de oprichting van ZummerePower, als coöperatieve vereniging U.A. wordt aan deze onderdelen aandacht besteed. Voor verdere informatie over waarvoor ZummerePower staat: www.zummerepower.nl.
1.2.
Energiekontor
Energiekontor is een bedrijf uit Bremen dat in 1990 werd opgericht en tot doel heeft een bijdrage te leveren aan de energietransitie door te investeren in windenergieprojecten in Duitsland en onder meer Nederland. Het bedrijf ontwikkelt daarvoor in samenwerking met lokale partijen nieuwe locaties ten behoeve van de oprichting van windturbines. Vervolgens financiert en bouwt Energiekontor het windpark en verzorgt ook de exploitatie en het beheer. Energiekontor werkt nadrukkelijk samen met belanghebbenden die
3
betrokken zijn bij een lokaal windenergieproject, omdat het gelooft dat windenergieprojecten alleen door samen te werken gerealiseerd kan worden. Energiekontor heeft uitgebreid ervaring opgedaan met het opzetten van z.g. burger windparken en heeft daarbij haar windenergieplannen opengesteld voor participatie door burgers, als ook concreet lokale fondsen opgezet voor het delen in lokale baten.
1.3.
Samenwerking van de partners
Op 3 november 2017 is door beide partners een samenwerkingsovereenkomst getekend. Het doel van de samenwerking is in de overeenkomst omschreven als: “partijen onderzoeken samen de mogelijkheden een windenergie initiatief tot stand te brengen op de locatie ten westen van de Belienberkdijk in Someren, plaatselijk bekend als Diepenhoek, bestaande uit circa 8 windturbines”. In de overeenkomst is verder onder meer opgenomen: o o o o o
4
taken en verantwoordelijkheden van de partijen, participatie door belanghebbenden/omgeving, communicatie voor, tijdens en na de realisatiefase, optierecht van ZummerePower tot overname van maximaal 3 windturbines, instelling van een zogenaamd sociaal-maatschappelijk fonds waarin gelden vanuit de exploitatie door ZummerePower en Energiekontor worden gestort, alsmede de financiële deelname door Energiekontor in dit fonds.
2. Visie op windenergie 2.1.
Algemeen
Windenergie speelt een belangrijke rol in de duurzame ontwikkeling van zowel de economie als onze leefomgeving. Zonder windenergie worden de landelijke en provinciale energiedoelstellingen niet gehaald. Samen willen de initiatiefnemers actief bijdragen aan de verduurzaming van het energieverbruik. Ten eerste is windenergie een schone vorm van energie, met een zeer geringe emissie van CO2 of andere schadelijke stoffen die worden uitgestoten bij het gebruik van fossiele brandstoffen. Ten tweede is het aanbod van wind onuitputtelijk aanwezig. Ten derde biedt windenergie kansen op het gebied van werkgelegenheid en extra inkomsten voor de omgeving en de lokale overheid (leges/OZB). De opbrengsten van een windpark kunnen als vliegwiel dienen voor andere (duurzame) initiatieven in de gemeente, maar ook voor de betrokkenheid van de omgeving. Dit in overleg met de omgeving. Naast energieopwekking vinden de initiatiefnemers ook energiebesparing cruciaal. Denk daarbij aan de advisering over verlichting en apparaten in woningen en bedrijven, huisisolatie, het zelf opwekken van stroom en subsidiemogelijkheden. Door duurzaam te ondernemen ontstaat er een spin-off waarvan het hele gebied economisch profiteert. Met de ontwikkeling van windpark Diepenhoek willen de initiatiefnemers bijdragen aan de verduurzaming van het energieverbruik. Windenergie heeft veel voordelen: o o o o o o
o
Windenergie vermindert het gebruik van fossiele brandstoffen zoals kolen en gas en verlaagt dus ook de CO2-uitstoot en vervuiling die daarmee gepaard gaat; Windenergie maakt ons minder afhankelijk van olieproducerende landen; Met windmolens kunnen we heel lokaal energie opwekken; Windmolens op land leveren de goedkoopste duurzame stroom; De opbrengsten komen deels ten goede aan grondeigenaren, omwonenden en de lokale gemeenschap. Dat kan op veel manieren; Er is relatief weinig (landbouw)grond nodig voor de opwekking van een aanzienlijke hoeveelheid energie. Grondpercelen blijven grotendeels beschikbaar voor oorspronkelijk gebruik, dan wel voor gebruik voor andere doeleinden; In de wintermaanden – juist als we meer energie nodig hebben – leveren windmolens de meeste energie waardoor minder opslag nodig is.
2.2.
Visie ZummerePower
ZummerePower ziet windenergie als een belangrijke aanvulling op alle andere vormen van duurzame energie. In 2016 heeft ZummerePower in de notitie “Aantoonbaar maatschappelijk meerwaardetraject voor dorpsmolens in Someren” het volgende geconcludeerd: o
o o o
5
ZummerePower biedt aan met steun van samenwerkingspartners (o.m. gemeente en Provincie) de ontwikkeling van windmolens in de gemeente Someren ter hand te willen nemen. Met de exploitatie van windmolens wordt onze duurzame energieopdracht versterkt. ZummerePower is bereid op te treden als beoogd exploitant van windmolens. Ten aanzien van de opbrengsten uit de exploitatie van windmolens: er zal jaarlijks een bedrag uit de opbrengsten in een revolverend fonds worden gestopt waaruit
zowel gebiedsontwikkelingen, duurzaamheidsopdrachten vanuit lokale duurzaamheidsagenda of andere sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen gefinancierd kunnen worden.
2.3.
Provinciaal beleid
De oorspronkelijke doelstelling van de provincie Noord-Brabant is om in 2020 470,5 megawatt uit windenergie te halen. Deze doelstelling zal volgens de huidige prognoses eerst 2 jaar later (2022) gehaald worden. In 2020 ligt de verwachting op minimaal 385 megawatt aan windenergie. Dat is 80% van de opgave zoals die is afgesproken met het Rijk. Het zal duidelijk zijn dat projecten als het windpark Diepenhoek voor de Provincie van groot belang zijn voor het behalen van de provinciale doelstellingen. De Provincie hecht veel waarde aan betrokkenheid van de omgeving bij windprojecten. De omgeving van windprojecten moeten niet alleen de lasten van een windpark hebben, maar ook kunnen delen in de lusten. Met de actualisatie van de “Verordening Ruimte 2014” is het beleid van de Provincie Noord-Brabant ten aanzien van windmolens uitgebreid. Windparken mogen worden opgericht in de groenblauwe mantel, gebieden die voorheen uitgesloten waren, op basis van de volgende voorwaarden: 1. minimaal 3 windmolens, ook indien deze niet aansluiten op een bedrijventerrein, 2. de ontwikkeling dient plaats te vinden in een landschap, dat daar qua schaal en maat geschikt voor is, 3. de molens dienen inpasbaar te zijn in de omgeving, 4. er moet sprake zijn van maatschappelijke meerwaarde.
De meerwaarde vertaalt zich als volgt: o de mogelijkheid voor de omgeving om direct te participeren, o het project draagt bij aan de oplossing voor een maatschappelijk of ruimtelijk probleem, o het project draagt bij aan de realisering van een maatschappelijk of ruimtelijk doel. 2.4.Regionaal beleid De regio Zuidoost Brabant kent op dit moment een uniek evenwicht. Een balans tussen hoog dynamische steden in een goed verbonden internationaal netwerk en sterke dorpen in een landschap waar bos en open velden elkaar afwisselen. Het is een gunstige basis voor de florerende Brainport regio. Er zijn sterk verschillende woon- en werkmilieus aanwezig die beantwoorden aan de vraag van de mix aan inwoners en bedrijven die de regio zo sterk maakt. Om ervoor te zorgen dat de energietransitie hierop aansluit en waar mogelijk de regio versterkt is er in goede samenwerking met lokale stakeholders in een tweetal ateliers gekeken naar de energetisch en landschappelijk mogelijkheden. In opdracht van de provincie Noord-Brabant heeft POSAD een studie gedaan naar het energieverbruik in 2050 en de daarmee samenhangende behoefte aan duurzame bronnen. In juni 2017 is het rapport ‘Energie en ruimte Zuidoost Brabant’ verschenen, met uitsplitsingen naar de individuele gemeenten, waaronder Someren.
6
Er is toegewerkt naar een kaart waarop de kansen én de ruimtevraag op het gebied van duurzame energie in beeld zijn gebracht. Deze kaart wordt in het vervolg gebruikt als onderdeel van de Regionale Ruimtelijke Strategie.
Maximale variant uit het Posad rapport juli 2017
7
2.5.Lokaal beleid Op 28 januari 2016 wordt door de gemeenteraad van Someren unaniem een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht met de Provincie Noord-Brabant en de lokale energie coöperatie de mogelijkheden te onderzoeken tot de realisering van een kleinschalig windpark in Someren. Daarbij worden de volgende voorwaarden gesteld: o o o
o o
o
windenergie kan alleen gerealiseerd worden vanuit lokale (burger)participatie met een sociaal karakter, binnen Someren wordt een locatie voor windenergie aangewezen en op die locatie wordt maar één windenergieproject toegestaan, de aanwijzing van die locatie sluit voor de toekomst de realisatie van andere projecten voor duurzame energieopwekking niet uit, voor zover die geen nadelige invloed hebben op de opwekking van windenergie, er dient onderzocht te worden of er een extra versterking van de lokale economie kan plaats vinden door de levering van deze windenergie in de gemeente Someren, er dient onderzocht te worden in hoeverre het mogelijk en wenselijk is, dat de leden van het lokale burgerinitiatief de volledige zeggenschap krijgen over de energievoorziening en de sociale duurzame doelen voor de gemeenschap, er dient onderzocht te worden wat de mogelijkheden zijn voor de gemeente om, in wat voor vorm dan ook, financieel in de voorbereidingskosten van een windpark bij te dragen alsmede naar de mogelijkheden van crowdfunding.
Aan deze motie heeft een groot aantal overwegingen ten grondslag gelegen. Someren wil in 2050 energieneutraal zijn en erkent daarbij allerlei vormen van duurzame energie. De gemeente hecht bij het behalen van de energie neutrale doelstelling veel waarde aan de initiatieven uit de gemeenschap, de betrokkenheid en participatie van burgers alsmede het mogelijk maatschappelijk rendement van duurzame energieopwekking.
2.6.
Conclusie
Uit het bovenstaande blijkt dat alle genoemde partijen het belang zien van windenergie als een van de vormen van duurzame energieopwekking. Windenergie is onontbeerlijk om de doelstellingen van zowel de overheden (Provincie en gemeente) als ZummerePower te halen. In dit principeverzoek zal op alle onderdelen van het hierboven geformuleerde beleid worden ingegaan.
8
3. Het plan en de locatie 3.1.
De locatie
Het plan is om 8 windmolens op te richten in de locatie genaamd “Diepenhoek”. Diepenhoek is een deel van Gemeente Someren dat grenst aan de provincie Limburg en verder tussen De Beliënberkdijk ligt, de Nieuwendijk en de Nederweertseweg. Zie hiervoor de kaart hieronder. De keuze voor deze locatie is tot stand gekomen op basis van een GIS analyse die geheel Someren betrof, uitgevoerd nadat bekend was geworden dat Provincie Noord-Brabant de criteria voor nieuwe locaties voor windenergie zou gaan wijzigen. Hierdoor zouden meer locaties in het oosten van de provincie in aanmerking kunnen komen. De door Energiekontor uitgevoerde analyse leverde 4 potentiele locaties op in Someren, waarbij locatie Diepenhoek als beste naar voren kwam. De andere 3 locaties boden minder of helemaal geen ruimte vanwege een dichtere bewoning en de aanwezigheid van natuurrijk gebied.
Locatie Diepenhoek in Someren
Locatie Diepenhoek in Someren biedt voldoende ruimte voor de ontwikkeling en bouw van 8 moderne windturbines. Bezien vanuit de boven vermelde analyse van locaties voor grootschalige windturbines in Someren is dit een locatie die een grote bijdrage kan leveren aan het gemeentelijke doel op termijn energie-neutraal te worden. Deze locatie is bovendien geschikt omdat een minder dichtbevolkt gebied de kans op hinder verkleint. In het eerder genoemde regionale rapport van de Metropool regio Eindhoven (MRE) heeft bureau Posad dit gebied ook al in kaart gebracht.
9
Acht molens op deze locatie van het type Lagerwey L136 met een ashoogte van circa 132 meter en een tiphoogte van circa 197 meter levert jaarlijks een nettoproductie op van naar raming 11 miljoen kilowatturen per molen, wat vergelijkbaar is met het energieverbruik van 3.100 huishoudens en 7% van het totale elektra verbruik in Someren. De 8 windmolens in Diepenhoek kunnen circa 25.000 huishoudens van elektriciteit voorzien. Een windpark van deze omvang levert tevens een grote bijdrage aan de doelstellingen van Provincie Noord-Brabant.
3.2.
Verhouding tot beleid
De initiatiefnemers zijn ervan overtuigd dat het plan past binnen de randvoorwaarden die door de Provinciale en gemeentelijke overheid worden gesteld (zie hoofdstuk 2). Daarbij moet ook de samenwerkingsovereenkomst betrokken worden die beide partijen hebben gesloten en waarin de context is vastgelegd waarbinnen het project wordt ontwikkeld. De volgende aspecten zijn van daarbij van belang. 1. Binnen de hierboven genoemde samenwerkingsovereenkomst tussen Energiekontor en ZummerePower, krijgt ZummerePower de mogelijkheid 3 molens over te nemen uit het windpark indien er in totaal 8 kunnen worden gerealiseerd. Iedereen in Someren kan via het lidmaatschap van ZummerePower direct mee participeren in het windpark en in de toekomst mogelijk ook door bijvoorbeeld de uitgifte van participaties (bijvoorbeeld obligaties) door ZummerePower (zie hoofdstuk 5), indien ZummerePower gebruik maakt van de mogelijkheid turbines uit het toekomstige windpark over te nemen, waarmee een gedeelte van de inkomsten van die over te nemen molen(s) beschikbaar komen voor de gemeenschap van Someren. De bepalingen over de uitvoering van dit z.g. optierecht in de samenwerkingsovereenkomst tussen Energiekontor en ZummerePower zijn hierbij leidend. 2.
Omwonenden binnen een straal van 800 meter profiteren direct financieel van het windpark door middel van een jaarlijkse vergoeding van € 2000,- per woning, te betalen door de eigenaar(s) van de molens. In het geval van 8 molens gaat het daarbij om circa 50 woningen. Dit aantal en daarmee ook de in totaal beschikbare vergoeding is minder indien de huidige opstelling van 8 molens minder zou worden. Lokale verplichtingen worden namelijk direct voldaan vanuit de inkomsten van het windpark. 3. ZummerePower heeft als organisatie het versterken van sociale cohesie binnen Someren als één van haar uitgangspunten geformuleerd. Mede met het oog hierop zal er veel aandacht zijn voor de inbreng en participatie van belanghebbenden en omwonenden voor, tijdens en na het tot stand komen van het windpark. Meer hierover in hoofdstuk 4. 4. Vanuit ZummerePower wordt een lokaal sociaal-maatschappelijk fonds opgericht waarin vanuit de exploitatie van het windpark, jaarlijks een vast bedrag wordt gestort (zie hoofdstuk 5). In het geval van een windpark bestaande uit 8 molens met een jaarlijkse energieproductie van 11 miljoen kWh per molen, praten we over een bijdrage van circa €100.000 per jaar gedurende de eerste 10 jaren van de exploitatie. Deze middelen dienen ter ondersteuning van duurzame en maatschappelijke projecten binnen de gemeente.
Zie ook de bepalingen in de samenwerkingsovereenkomst EK-ZP.
10
5. Ten aanzien van het punt van de versterking van de lokale economie met behulp van een nog te ontwikkelen en te bouwen windpark, kan het volgende worden gezegd. Of de lokale economie versterkt kan worden door de directe levering van stroom uit het windpark, zal bekeken moeten worden, omdat allereerst in dit stadium nog niet duidelijk is, tegen welke prijs stroom uit het windpark geleverd gaat worden en ten tweede nog onbekend is tegen welk tarief lokale afnemers op dit moment hun stroom inkopen. De lokale economie kan ook versterkt worden door: o
de inkomsten uit het windpark die in de lokale economie zullen blijven;
o
de gelden uit het lokaal sociaal-maatschappelijk fonds en de projecten die uit dit fonds uitgevoerd kunnen worden;
o
in de bouwfase lokale aannemers delen van de bouw van het windpark uit te laten voeren;
6. Het plan voor de bouw en exploitatie van windmolens in Someren zal als duurzaam energieproject bijdragen aan de landelijke en provinciale doelen voor windenergie, die een uitvloeisel zijn van de Nederlandse verplichtingen in het kader van de klimaatverdragen. Het is duidelijk dat één enkel windpark in geringe mate bijdraagt, maar op provinciaal niveau is de bijdrage van 36 MW significant. Het windpark draagt ook bij aan de gemeentelijke doelstelling om in 2050 energieneutraal te zijn. Op dat maatschappelijke vraagstuk is dit windpark een direct antwoord. In december 2017 zijn met acht grondeigenaren van percelen in locatie Diepenhoek overeenkomsten afgesloten die voorzien in de toekomstige bouw van windmolens in het gebied. De medewerking van deze grondeigenaren is een belangrijke stap voor het project, omdat zonder deze overeenkomsten geen realisatie van windturbines mogelijk is.
3.3.
Overige ontwikkelingen
Onlangs heeft de gemeente Someren de notitie “Beleid zonneparken in het buitengebied 2017” vastgesteld. In deze notitie worden een aantal zoeklocaties voor zonneparken bepaald op basis van de volgende criteria: A. Technische afweging 1. de nabijheid van nationale energie-infrastructuur; of 2. de aanwezigheid van grote afnemers; of 3. locaties die voorzien zijn van voldoende grote aansluiting. B. Ruimtelijke afweging, met als belangrijk criterium landschappelijke inpassing. Op basis van de afweging onder A3 is in de notitie de locatie Diepenhoek meegenomen als zoeklocatie. Daarbij ligt er wel een nadrukkelijke relatie tussen de komst van het windpark, die zorgt voor een voldoende aansluiting en de mogelijkheden tot het realiseren van een zonnepark. Het is evident te onderkennen dat de ruimte onder en rondom windmolens een uitstekende locatie voor zonnepanelen kunnen bieden. De notitie zegt daarover: “Dit is vanuit het oogpunt van meervoudig ruimtegebruik een optie die zeker nader onderzoek verdient.” Dit naast andere mogelijkheden voor ruimtegebruik als: natuurgebied, weidegebied dan wel recreatieve voorzieningen.
11
4. Procesparticipatie 4.1.
Het proces
Voor een nieuw windpark moet een ruimtelijke en vergunningprocedure doorlopen worden. Om te bepalen welke procedure moet worden gevolgd, moet eerst worden beoordeeld welke vergunningen nodig zijn. Ook moet worden bekeken of een nieuw bestemmingsplan (of inpassingsplan) nodig is. Op basis daarvan kan worden bepaald wie het bevoegd gezag is. Naast een omgevingsvergunning kunnen ook andere vergunningen nodig zijn waarvoor andere overheden bevoegd zijn. Een en ander staat ter beoordeling van de gemeente en provincie. Te denken valt aan: Watervergunning (bevoegd gezag: waterschap, hoogheemraadschap), Natuurbeschermingswetvergunning (bevoegd gezag: provincie) Flora- en faunawetontheffing (bevoegd gezag: minister van economische zaken). De ruimtelijke en vergunningenprocedure kan worden versneld door middel van de coördinatieregeling. Als de gemeente bevoegd gezag is, kan ze de ruimtelijke en vergunningprocedure versnellen door de besluitvorming te coördineren. Hiervoor is een besluit van de gemeenteraad nodig. Toepassing van deze regeling biedt de mogelijkheid om op hetzelfde moment het bestemmingsplan vast te stellen en de omgevingsvergunning te verlenen. Ten aanzien van besluiten waarvoor andere overheden bevoegd zijn, kan de gemeente verzoeken om medewerking ten behoeve van de coördinatieprocedure.
Toepassing van deze procedure versnelt de besluitvorming voor het windpark aanmerkelijk. De coördinatieprocedure heeft wel als consequentie voor de omgeving/belanghebbenden dat er geen beroep kan worden ingesteld. Bezwaren tegen de omgevingsvergunning (en/of het bestemmingsplan) worden alleen door de Raad van State behandeld en er is geen verder hoger beroep meer mogelijk. Dat betekent dus slechts één rechtsgang. De initiatiefnemers, in samenwerking met de gemeente, kunnen hieraan tegemoetkomen door bijvoorbeeld meer inspraak in de aanloop naar de besluitvorming te organiseren. De tijdspanne waarbinnen een en ander kan plaats vinden is tevoren lastig in te schatten. Globaal ziet het proces met tijdpad er als volgt uit:
12
1. Initiatieffase Voorverkenning/verkennende onderzoeken Principeverzoek
2015/Q1 2018
2. Ontwerpfase Principe verzoek Uitvoering verdere onderzoeken MER-onderzoek Vergunningaanvrage
2018/2019
3. Financiering SDE-beschikking Opbrengstenverdeling Financiering (Financiële) contracten Financiële kaders en investeringsbeslissing
2018/2020
4. Contractvorming Netaansluitingsovereenkomst Turbineleverings- en servicecontract
2018/2020
Overeenkomsten tot aanleg van wegen en kabels 5. Uitvoeringsfase Aanleg infrastructuur Bouw windmolens
2021/2023
6. Exploitatiefase Exploitatie windmolens Beschikbaarheid omgevingsfonds
vanaf 2023
4.2.
Communicatie en participatie
Uit het voorgaande kan worden afgeleid dat alle betrokken partijen (initiatiefnemers en overheden) het belangrijk vinden om de omgeving zo goed mogelijk te informeren en bij het initiatief te betrekken. Op deze manier kunnen we zo veel mogelijk acceptatie voor het windpark creëren. De initiatiefnemers hechten er veel waarde aan om de belanghebbenden/omwonenden op een open wijze te informeren en te betrekken bij het planproces. Immers, het windpark in hun omgeving kan met name voor de direct omwonenden een grote verandering zijn.
4.2.1. Doelgroepen In dit project onderkennen we de volgende doelgroepen: o o o o o o o o o
Initiatiefnemers van het windpark (Energiekontor en ZummerePower). Overheden (provinciaal, regionaal, lokaal). Direct omwonenden. Inwoners van Someren. Buurtverenigingen Grondeigenaren. (Lokale) ondernemers en bedrijven. Ngo’s zoals IVN, Summers landschap. Leden van ZummerePower.
Elk van deze doelgroepen heeft eigen achtergronden en eigen belangen. In het communicatieproces is het van belang deze belangen te onderkennen en hieraan aandacht te besteden.
4.2.2. Communicatie Het communicatieproces volgt de fasen van het proces zoals dat hiervoor is geschetst. Elke fase kan een andere inzet van communicatiemiddelen vergen. In de samenwerkingswerkingsovereenkomst is afgesproken dat een communicatie- annex participatieplan gemaakt zal worden door de beide bij het initiatief betrokken partijen. Overigens zullen gemeente, zo nodig provincie hierbij betrokken worden. Dit plan is op dit moment in de maak. Indien de gemeente het principeverzoek positief beoordeelt en verdere medewerking wordt gegeven, worden de volgende middelen gebruikt om de omgeving/belanghebbenden/belangstellenden te blijven informeren: o
13
Projectwebsite: binnen de algemene website www.zummerepower.nl zal een speciale pagina worden aangemaakt voor alle informatie en ontwikkelingen rond het windpark, mogelijkheden om te participeren, financieel deel te nemen en uitleg over de opbrengsten.
o
o o
o
o o
Nieuwsbrieven: de omgeving van het park, bezoekers van informatiebijeenkomsten en andere belangstellenden worden door middel van een regelmatige nieuwsbrief geïnformeerd over de ontwikkelingen. Persberichten: regelmatig (zeker bij belangrijke momenten in het proces) wordt gebruik gemaakt van de lokale pers (ED, ’t Contact, Siris). Contactpersoon: een vaste contactpersoon onderhoudt gedurende het hele proces de contacten met omgeving en alle relevante doelgroepen. Deze contactpersoon is telefonisch en via een apart mailadres bereikbaar. Inloopbijeenkomsten: rondom belangrijke momenten in het proces zullen inloopbijeenkomsten worden gehouden voor omwonenden/belanghebbenden/belangstellenden. Keukentafelgesprekken: op verzoek zal de contactpersoon, zo nodig aangevuld met bijvoorbeeld bestuursleden of vanuit Energiekontor gesprekken thuis voeren. Excursies: in de uitvoeringsfase bestaat voor omwonenden en andere belangstellenden de mogelijkheid om het bouwgebied te bezoeken.
4.2.3. Participatie Participeren gaat een stap verder dan alleen communiceren. Deelnemers willen en kunnen een bijdrage leveren in het proces. Uiteraard dient een en ander goed ingekleed te worden. De deelnemers moeten immers goed weten waar ze aan toe zijn. Waar kunnen ze over meepraten? Waarover juist niet? De initiatiefnemers streven naar een klankbordgroep waarin betrokkenen, belanghebbenden en andere belangstellenden niet alleen blijvend worden geïnformeerd, maar ook de kans krijgen het proces te becommentariëren. Tijdens de bijeenkomsten van de klankbordgroep kunnen ideeën, vragen of zorgen over alle aspecten van het windpark aan de orde worden gesteld. Met deze vorm van overleg wordt geborgd dat de omgeving eenvoudig kan aangeven waar behoefte aan is of waar vragen over zijn. Hier kan dan snel op worden ingespeeld door de initiatiefnemers of het bevoegd gezag. Daarnaast wordt de omgeving op gestructureerde wijze geïnformeerd, bijvoorbeeld door een vast vergaderregime in te stellen voor de klankbordgroep. Door lid te worden van ZummerePower zijn alle inwoners in staat om via de Algemene Ledenraadsvergadering een stem te laten klinken. De ALV bepaalt de koers van de coöperatie en dus ook de koers van de ontwikkelingen rond het windmolenproject.
4.3.
Samenwerking met de overheid
Zoals hiervoor al aangegeven is er nog een heel proces te gaan van vergunningverlening. Om dit proces zo soepel mogelijk te laten verlopen is nauwe samenwerking met betrokken overheden van belang. De initiatiefnemers stellen voor om, samen met de naast betrokken overheden (gemeente en provincie), een werkgroep te vormen die het hele proces gaat begeleiden. Eventueel andere betrokken overheden kunnen aanschuiven op momenten dat sprake is van bevoegdheden die door hen uitgeoefend worden.
14
5. Maatschappelijke baten Uitgangspunt voor de initiatiefnemers is dat de opbrengsten van windpark Diepenhoek mede ten goede komen aan de gemeenschap van Someren. Om dat te bewerkstelligen is een aantal afspraken gemaakt in de samenwerkingsovereenkomst over de verdeling van de revenuen.
5.1.
Grondeigenaren
Met de grondeigenaren van wie de grond gebruikt gaat worden voor de bouw van de molens en de noodzakelijke infrastructuur, zijn inmiddels gebruiksovereenkomsten getekend.
5.2.
Omwonenden
Afhankelijk van het aantal en type molens is afgesproken dat omwonenden binnen een straal van 800 meter een jaarlijkse vergoeding betaald krijgen van € 2.000, - per huishouden. Het gaat om circa 50 woningen. Dit aantal kan worden bijgesteld als bijvoorbeeld minder dan 8 molens zullen worden gerealiseerd.
5.3.
Sociaal-maatschappelijk fonds
Vanuit de exploitatie van het windpark wordt jaarlijks een bedrag uitgekeerd in een z.g. sociaal-maatschappelijk fonds dat ten gunste komt van de lokale gemeenschap Someren. Daarbovenop zegt Energiekontor toe gedurende de eerste 10 exploitatiejaren, jaarlijks een additionele bijdrage ter beschikking van het fonds te stellen van € 0,75 per megawattuur. Ergo bedraagt de donatie de eerste 10 exploitatiejaren € 1,25 per megawattuur. Uitgaande van in totaal 8 molens en een jaarlijkse productie van circa 11.000 MWh per molen kan deze donatie de eerste 10 jaar dus ruim € 100.000, - bedragen. Er is nog geen sprake van een vaststaande vorm waarin een en ander gegoten gaat worden. Dat geldt eveneens voor de wijze waarop de verdeling van de middelen plaats gaat vinden. Dat zou (bijvoorbeeld) in de vorm van een separate stichting (c.q. andere organisatievorm) kunnen, waarin naast ZummerePower en Energiekontor, ook de gemeente en andere maatschappelijke partners kunnen deelnemen. Vanuit dit fonds kunnen bijvoorbeeld projecten, aangedragen vanuit de Somerense gemeenschap (mede)gefinancierd worden, maar daarnaast kan ook gedacht worden aan: o o o o
Bevordering van de sociaal-culturele leefbaarheid, Ontwikkeling van natuur (denk hierbij aan de landschapszone Diepenhoek, het weidevogelproject van Summers landschap), Verder gestalte geven aan de energietransitie, Versterking van de recreatieve aspecten van de windmolens (bijvoorbeeld opname in het recreatieve fietsroutenet),
De hier genoemde projecten en ideeën zijn slechts als voorbeeld bedoeld om een indruk te geven wat de positieve impact van een samenlevingsfonds kan zijn. Uiteindelijk zijn het de mensen uit de Somerense gemeenschap zelf die ideeën en projecten aandragen.
15
5.4.
Medefinanciering.
Een vorm van financiële participatie is mogelijk door middel van de uitgifte van obligaties. Hiermee kan ZummerePower de molens waarop ze besloten heeft het optierecht uit te oefenen en dus zelf gaat exploiteren (maximaal 3 molens) gedeeltelijk financieren. Op de obligaties die vaak een looptijd van 5 jaar hebben, wordt meestal een vastgestelde rente uitgekeerd. Dit rendement is hoger dan de spaarrente en daarmee is het een interessant financieel instrument, waarbij de Somerense gemeenschap daadwerkelijk de lusten van het windpark kan ervaren.
16
6. Relevante onderzoeken 6.1.
Algemeen
Windmolens hebben invloed op de omgeving. Windmolens veranderen door hun formaat en dynamiek de beleving van het landschap. Het is de intentie van de initiatiefnemers om geen onaanvaardbare hinder voor omwonenden en voor andere functies in het gebied te veroorzaken. Op basis van de eerder geformuleerde aannames ten aanzien van aantal en type molens (o.m. ashoogte) heeft Energiekontor in 2016 en 2017 een viertal verkennende onderzoeken uitgevoerd naar: ecologie, geluid, slagschaduw en energieproductie. Omdat nog slechts sprake is van eerste globale verkenningen, zullen deze onderzoeken herhaald worden nadat van gemeentewege positief op dit principeverzoek is gereageerd.
6.2.
Ecologie
Windmolens kunnen effecten hebben op beschermde natuurgebieden en op beschermde dier- en plantensoorten. Dit maakt veldonderzoek door ecologen noodzakelijk. Uit een eerste screening blijkt dat er geen bijzondere soorten in het plangebied aanwezig zijn die hinder ondervinden van de windturbines. Omdat het plangebied erg open is, hoeven er geen bomen te worden gekapt voor de aanleg van het park. Wel is uit een eerste ecologische risicoanalyse (november 2016) door Bureau Waardenburg (in opdracht van Energiekontor) geconcludeerd dat aanvullend onderzoek noodzakelijk is naar het effect van de molens op ganzen en vleermuizen. Dit vanwege de ligging van de locatie tussen foerageergebieden en slaapplaatsen. Mogelijk dient ook ontheffing te worden aangevraagd in het kader van de Natuurbeschermingswet. In de zomer van 2018 (vleermuizen) en de winter van 2018/2019 (ganzen) zal diverse keren veldonderzoek worden uitgevoerd om nader te kunnen vaststellen hoeveel exemplaren van genoemde soorten voor komen in het gebied en wat hun gedragingen zijn.
6.3.
Geluid
Windmolens maken geluid. Hoe hoorbaar ze zijn is afhankelijk van het type windturbine (bijv. direct drive of met tandwieloverbrenging), hoe hard het uit welke richting waait en hoe ver men van een molen af staat. Of er obstakels zoals woningen en bomen tussen de windmolen en de ontvanger staan, is ook van invloed. Een windturbine mag wettelijk maximaal 47dB overdag en 41 dB in de nachtelijke uren op de gevel van een woning veroorzaken. De 8 molens op de locatie Diepenhoek kunnen, naar verwachting, aan deze norm voldoen.
6.4.
Slagschaduw
Slagschaduw is de schaduw die de wieken van een molen kunnen veroorzaken. Er zijn wettelijke normen over het toelaatbaar aantal minuten slagschaduw per jaar. Er mag in een gemiddeld jaar maximaal 17 dagen per jaar niet méér dan 20 minuten slagschaduw optreden op elke woning in de omgeving. Voor deze locatie wordt dit vertaald in maximaal 5.7 uur per jaar op de gevel van de woning. Als vooraf, op basis van onderzoek, blijkt dat een overschrijding van de wettelijke norm kan worden verwacht, dan is de exploitant verplicht een stilstandvoorziening te treffen.
17
6.5.
Energieproductie
Indien het park gerealiseerd wordt met de molens van het type als eerder omschreven, wordt op een ashoogte van 132 meter op deze locatie jaarlijks een gemiddelde windsnelheid van 6,9 m/s bereikt. De productie van een Lagerwey L136 windturbine op deze locatie met deze gemiddelde windsnelheid levert jaarlijks een gemiddelde productie van 11 miljoen kWh.
18
7. Visualisaties. De landschappelijke inpassing van het voorlopig ontwerp als ook de visualisatie wordt in kaart gebracht met behulp van het programma Windplanner. Dit programma stelt ons in staat het landschap in beeld te brengen met behulp van het bekende Streetmap programma van Google. Op onderstaande kaartuitsnede van het plangebied zijn gezichtspunten vastgesteld. Op deze basis wordt op de volgende pagina´s vanuit die gezichtspunten het landschap met gevisualiseerde turbines getoond. Dit geeft een impressie van het toekomstig beeld.
19
Foto 1: Visualisatie vanuit gezichtspunt Nieuwendijk (op 580 m afstand van dichtstbijzijnde turbine)
Foto 2: Visualisatie vanuit gezichtspunt Groesbaan (op 490 m afstand van dichtstbijzijnde turbine)
20
Foto 3: Visualisatie vanuit gezichtspunt Beliënberkdijk (op 595 m afstand van dichtstbijzijnde turbine)
Foto 4: Visualisatie vanuit gezichtspunt Dooleggersbaan (op 395 m van dichtstbijzijnde turbine)
21
Foto 5: Visualisatie vanuit gezichtspunt Kruisbaan (op 366 m van dichtstbijzijnde turbine).
Foto 6: Visualisatie vanuit gezichtspunt Kerkendijk op 852 m van dichtstbijzijnde turbine).
22
concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau Windpark Diepenhoek Prowind BV en ZummerePower 721087 | Concept v2.1 10-12-2024
Pondera
Colofon
Hoofdvestiging Nederland
Soort document
Amsterdamseweg 13 6814 CM Arnhem 088 – pondera (088-7663372) info@ponderaconsult.com
concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau
Postadres
Versienummer
Postbus 919 6800 AX Arnhem
Vestiging South East Asia Jl. Mampang Prapatan XV no 18 Mampang Jakarta Selatan 12790 Indonesia
Vestiging North East Asia Suite 1718, Officia Building 92 Saemunan-ro, Jongno-gu Seoul Province Republic of Korea
Projectnaam Windpark Diepenhoek
Concept v2.1
Datum 10-12-2024
Project nummer 721087
Opdrachtgever Prowind BV en ZummerePower
Auteur Annemarie Kristen & Jochem van der Deen
Nagekeken door Marjolein Pigge
Disclaimer In het onderzoek is gebruik gemaakt van algemeen geaccepteerde uitgangspunten, modellen en informatie die ten tijde van het opstellen van dit rapport ter beschikking stonden. Aanpassingen in de uitgangspunten, modellen of gebruikte gegevens kunnen leiden tot andere uitkomsten. De aard en de nauwkeurigheid van de gebruikte gegevens voor het onderzoek bepalen in belangrijke mate de nauwkeurigheid en de onzekerheden van de berekende uitkomsten. Pondera is niet aansprakelijk voor gederfde inkomsten of schade die wordt geleden door opdrachtgever(s) en/of derden uit conclusies die gebaseerd zijn op gegevens die niet van Pondera afkomstig zijn. Deze rapportage is opgesteld met de intentie dat deze alleen gebruikt wordt door de opdrachtgever en slechts voor het doel waarvoor de rapportage is opgesteld. Er mag geen beroep worden gedaan op de informatie uit deze rapportage voor andere doeleinden zonder schriftelijke toestemming van Pondera. Pondera is niet verantwoordelijk voor de consequenties die kunnen voortvloeien uit het oneigenlijk gebruik van de rapportage. De verantwoordelijkheid voor het gebruik van (de analyse, resultaten en bevindingen in) de rapportage blijft bij de opdrachtgever.
De Rechtsverhouding opdrachtgevers – architect, ingenieur en adviseur conform DNR 2011 is te allen tijde van toepassing.Pondera werkt met een kwaliteitsmanagementsysteem dat door EIK gecertificeerd is volgens de ISO 9001:2015 norm.
Inhoudsopgave 1
Aanleiding 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2
1
Achtergrond project ________________________________________________________ 1 Waarom een mer-procedure? ________________________________________________ 2 Procedures en besluiten ____________________________________________________ 4 Doel en inhoud van deze concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) ___________ 5 Initiatiefnemers en bevoegd gezag ____________________________________________ 5 Leeswijzer _______________________________________________________________ 6
Beleidskader 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
3
7
Mondiaal en Europees beleid ________________________________________________ 7 Rijksbeleid_______________________________________________________________ 7 Provinciaal beleid ________________________________________________________ 11 Regionaal beleid _________________________________________________________ 15 Gemeentelijk beleid ______________________________________________________ 19 Conclusie beleid _________________________________________________________ 20
Voorgenomen activiteit en alternatieven 3.1 3.2 3.3 3.4
4
21
Huidige situatie __________________________________________________________ 21 Voornemen _____________________________________________________________ 22 Alternatieven ____________________________________________________________ 24 Referentiesituatie en autonome ontwikkelingen _________________________________ 26
Onderzoek naar mogelijke milieueffecten en maatregelen 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
5
Procedure en besluitvorming 5.1 5.2 5.3
28
Inleiding________________________________________________________________ 28 Relevante milieuaspecten bij de onderbouwing van de locatiekeuze _________________ 28 Milieueffecten en beoordeling inrichtingsalternatieven ____________________________ 30 Ontwikkelingen in en nabij het projectgebied ___________________________________ 40 Mitigerende maatregelen __________________________________________________ 41 Leemten in kennis en informatie _____________________________________________ 41 Evaluatie _______________________________________________________________ 41
42
Mer-procedure __________________________________________________________ 42 Vergunningen ___________________________________________________________ 44 Informatie en inspraak_____________________________________________________ 44
concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau 721087 | Windpark Diepenhoek | Concept v2.1 | 10-12-2024 Pagina 1 van 1
1 Aanleiding 1.1 Achtergrond project Prowind en lokale energiecoöperatie ZummerePower hebben een plan voor een windpark van 5 tot 8 moderne windturbines in het agrarisch gebied in het zuiden van de gemeente Someren in de provincie Noord-Brabant. Het doel van de initiatiefnemers met het Windpark Diepenhoek is het realiseren van een sociaal, financieel rendabel windpark. De verwachte jaarlijkse elektriciteitsproductie is circa 61 miljoen kWh per jaar. Dit komt overeen met het elektriciteitsverbruik van circa 17.500 huishoudens1. Het park draagt bij aan de energietransitie en de hieraan verbonden landelijke, provinciale en gemeentelijke doestellingen voor duurzame energie. De initiatiefnemers gebruiken de mer-procedure om het optimum te vinden tussen enerzijds maximale duurzame energieopwekking en anderzijds het effect op de omgeving. Deze concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) is de eerste stap in de mer-procedure om te komen tot het MER . Het doel van de cNRD is om betrokkenen en belanghebbenden te informeren over de inhoud en diepgang (de reikwijdte en het detailniveau) van het nog op te stellen MER. Het doel is eveneens om betrokkenen en belanghebbenden in dit stadium te raadplegen om reacties waar mogelijk te kunnen meenemen in de uit te voeren onderzoeken.
Op 28 januari 2016 is door de gemeenteraad van Someren unaniem een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht met de Provincie Noord-Brabant en de lokale energiecoöperatie, ZummerePower, de mogelijkheden te onderzoeken tot de realisering van een windpark in Someren. In 2017 sloot de rechtsvoorganger van Prowind een samenwerkingsovereenkomst met ZummerePower om in een gezamenlijk initiatief een dergelijk windpark tot ontwikkeling te brengen. Het jaar daarna werd op 9 augustus 2018 door de samenwerkende partijen een principeverzoek bij de gemeente ingediend dat in juni 2021, nadat de Gemeenteraad van Someren eerder dat jaar de concept-RES (Metropoolregio Eindhoven) goedkeurde, door het college positief is bekrachtigd. Daarmee is in principe ruimtelijke medewerking door de gemeente toegezegd aan het initiatief, uiteraard onder voorwaarden. De omgeving wordt vroegtijdig betrokken bij de invulling van het windpark. Dit cNRD wordt afgestemd met de omgeving en maakt onderdeel uit van het omgevingsproces. Daarnaast willen de initiatiefnemers met het windpark financiële waarde voor de omgeving toevoegen. Op die manier wordt een sociaal windpark ontwikkeld. Het projectgebied ligt in het zuiden van de gemeente Someren (zie ook Figuur 1.1) in het gebied genaamd ‘Diepenhoek’. Diepenhoek is een deel van de gemeente Someren dat grenst aan de provincie Limburg.