Overzicht ingekomen brieven aan de raad ter voorbereiding college
Tekst van het document
Cluster
Verdeelsleutel
Participatie
aandeel
AU-GF
Senzer
Minimabeleid
98%
AU-GF
Asten
1.461.253
3,99%
1.059.416
2.520.669
1.432.028
Deurne
3.455.098
9,44%
2.082.931
5.538.029
3.385.996
Geldrop-Mierlo
5.079.327
13,88%
2.736.404
7.815.731
4.977.741
Gemert-Bakel
3.297.245
9,01%
1.983.256
5.280.501
3.231.300
Helmond
19.585.891
53,54%
9.041.535
28.627.427
19.194.174
Laarbeek
1.971.654
5,39%
1.298.149
3.269.803
1.932.220
Someren
1.731.072
4,73%
1.105.792
2.836.865
1.696.451
Totaal
36.581.541
100,00%
19.307.483
55.889.024
35.849.910
Noot: Minimabeleid maakt geen onderdeel uit van de verdeelsleutels. Na 2026 wordt uitgegaan van constante prijzen en is de indexering niet meegenomen
98%
49
Bijlage 3 – Verdeelsleutels bijdrage algemeen deel (vervolg) Cluster Participatie excl. minimabeleid 2028 bedragen in € Gemeente
Cluster
Verdeelsleutel
Participatie
aandeel
AU-GF
Senzer
Minimabeleid
Totaal
Totaal
Cluster
Gevraagde
Participatie
bijdrage
AU-GF
Asten
1.506.003
3,99%
1.067.081
2.573.084
1.475.883
Deurne
3.571.732
9,47%
2.098.231
5.669.963
3.500.297
Geldrop-Mierlo
5.229.573
13,87%
2.760.780
7.990.353
5.124.982
Gemert-Bakel
3.404.459
9,03%
1.998.404
5.402.862
3.336.369
Helmond
20.171.040
53,49%
9.130.088
29.301.128
19.767.619
Laarbeek
2.036.957
5,40%
1.307.394
3.344.351
1.996.218
Someren
1.789.515
4,75%
1.113.651
2.903.166
1.753.725
Totaal
37.709.279
100,00%
19.475.628
57.184.907
36.955.093
Totaal
Totaal
Cluster
Gevraagde
Participatie
bijdrage
Cluster Participatie excl. minimabeleid 2029 bedragen in € Gemeente
Cluster
Verdeelsleutel
Participatie
aandeel
AU-GF
Senzer
Minimabeleid
98%
AU-GF
Asten
1.557.285
3,99%
1.079.195
2.636.481
1.526.140
Deurne
3.704.243
9,50%
2.122.239
5.826.482
3.630.158
Geldrop-Mierlo
5.401.972
13,85%
2.796.151
8.198.123
5.293.933
Gemert-Bakel
3.526.822
9,04%
2.021.780
5.548.602
3.456.286
Helmond
20.842.392
53,44%
9.254.067
30.096.459
20.425.544
Laarbeek
2.111.142
5,41%
1.322.102
3.433.244
2.068.919
Someren
1.856.174
4,76%
1.126.156
2.982.330
1.819.050
Totaal
39.000.030
100,00%
19.721.690
58.721.719
38.220.029
Noot: Minimabeleid maakt geen onderdeel uit van de verdeelsleutels. Na 2026 wordt uitgegaan van constante prijzen en is de indexering niet meegenomen
98%
50
Bijlage 4 – Saldo Buig-LKS Begroting mandaatregelingen (BUIG en LKS) (bedragen x € 1000)
Begroting
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Buig uitkeringen / BBZ2004 uitkeringen
76.183
76.906
76.906
76.906
Buig loonkostensubsidies
12.586
12.586
12.586
12.586
Totaal lasten
88.769
89.492
89.492
89.492
Buig-middelen uitkeringen
79.163
79.340
79.340
79.340
Buig-middelen LKS
13.294
13.294
13.294
13.294
Totaal baten
92.458
92.634
92.634
92.634
Saldo Buig-uitkeringen en -LKS
3.689
3.142
3.142
3.142
Volumes
Begroting
Meerjarenraming
2026 Gemiddeld aantal uitkeringsdossiers Gemiddeld aantal LKS
2027
2028
2029
4.269
4.309
4.309
4.309
736
736
736
736
51
Bijlage 5 – Baten en lasten per taakveld Taakveld
Omschrijving bedragen x € 1.000
2026
2026
Baten
Lasten
0 Bestuur en ondersteuning 0.1 0.4 0.5 0.8 0.9 0.10 0.11
Bestuur Overhead Treasury Overige baten en lasten Vennootschapbelasting Mutaties reserves Resultaat rekening van baten en lasten
7 36.177 900 1.248 -
1.013 26.258 -
Taakveld 0
38.332
27.271
6 Sociaal domein 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie
93.623 44.931 3.587
103.824 45.957 3.422
Taakveld 6
142.141
153.202
Totaal taakvelden
180.473
180.473
52
Bijlage 6 – EMU-saldo EMU-Saldo
Begroting (bedragen x € 1000)
Resultaat voor mutaties reserves
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
-1.248
214
214
214
-
-
-
-
250
-
-
-
-/- Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)
-
-
-
-
-/- Boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa
-
-
-
-
-998
214
214
214
-/- Mutatie (im)materiële vaste activa +/+ Mutatie voorzieningen
EMU-SALDO
53
Bijlage 7 – Specificatie incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten
Begroting (bedragen x € 1000)
INCIDENTELE LASTEN Innovatie Dotatie aan reserve Programma (vernieuwing) dienstverlening Doorontwikkeling opleidingsprogramma doelgroep Borgen projectkennis en ervaring inclusieve technologie Ontwikkelen kennisnetwerken Participatiewet Pilots specifieke dienstverlening voor doelgroepen Pilots samenwerking sociaal domein 0-30 Compensatie intertemporele middelen buig (Buig-middelen) TOTAAL INCIDENTELE LASTEN INCIDENTELE BATEN Onttrekking reserve Innovatie Onttrekking reserve Participatiewet Onttrekking reserve Intertemporele middelen buig Bijdrage algemeen deel (incidenteel) TOTAAL INCIDENTELE BATEN SALDO INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
2026
Meerjarenraming 2027
2028
2029
300 271 381 100 90
300
300
300
-
-
-
356 86 177
-
-
-
1.761
300
300
300
573 842 442 177 300
300
300
300
1.761
300
300
300
-
-
-
-
54
Bijlage 7 – Specificatie incidentele baten en lasten (vervolg) Toelichting
Alle bestemmingsreserves worden in 2025 nog een keer tegen het licht gehouden en voorzien van actuele bestedingsplannen. Op basis daarvan zullen ook de lopende en toekomstige begrotingen worden bijgewerkt. Programma (vernieuwing) dienstverlening De positionering en bestuurlijke opdracht aan Senzer zijn herijkt en opnieuw vastgesteld. Dit vraagt om een actualisatie van de uitvoering van de bestuurlijke opdracht. Op onderdelen wordt concreet invulling gegeven met pilots (zie verder), dit programma moet de kapstok bieden voor betere op de klant afgestemde dienstverlening én betere verbinding met partners. Het programma loopt 3 jaar en is in 2024 gestart. Doorontwikkeling opleidingsprogramma doelgroep Binnen de doorontwikkeling van onze leerwerkinfrastructuur is er veel aandacht voor de ontwikkeling en door- en uitstroomkansen van medewerkers met Wsw- en Banenafspraak-indicatie en werkzoekenden. Het leren en ontwikkelen van betrokkenen willen we meer structureel en methodische aanpakken. Dat wordt verder ontwikkeld. Mogelijk gaat dit onderwerp ook een rol spelen bij de inzet van Impulsbudget
sociale infrastructuur en wordt het wellicht uit dat budget bekostigd. De tijdelijke inzet voor Werkcentrum Helmond De Peel op het leerwerkloket loopt af per 1 juli 2026; voorziene datum ingang wetswijziging. Borgen kennis en ervaring inclusieve technologie Na drie jaar komt het project Inclusieve Technologie ten einde; een periode van netwerken, onderzoeken, afstemmen en vooral delen. Het borgen van hetgeen is geleerd en ontwikkeld binnen de basisdienst verlening van Senzer maakte geen onderdeel uit van de projectfase en wordt projectmatig opgepakt en afgerond. Ontwikkelen kennisnetwerken Om implementatie van methodisch werken binnen de dienstverlening van Senzer te ondersteunen, wordt in de periode t/m 2026 deelgenomen aan de Community of Practice gewogen maatwerk. Een gezamenlijk initiatief van TNO, Tilburg University, de Hogeschool Rotterdam, Divosa, SAM en een aantal gemeenten en werkbedrijven, waaronder Senzer Door deze deel name wordt een versnelling gegeven aan methodisch werken binnen Senzer door te leren van andere organisaties en gebruik van de opgebouwde kennis bij de deelnemende partijen.
Pilot specifieke dienstverlening voor doelgroepen De afgelopen jaren is ervaring opgedaan met het werken met specifieke dienstverlening voor een aantal bepaalde doelgroepen (jongeren, laaggeletterden, beschut werkenden, psychisch kwetsbaren en statushouders). Deze is succesvol gebleken, maar was met subsidie tijdelijk gefinancierd. In 2025-2026 kijken we hoe de specifieke dienstverlening structureel in te bedden en wat dit eventueel structureel betekent aan additionele kosten en baten. Pilots samenwerking sociaal domein 0-30 Samen met de gemeenten wordt in een proefperiode van twee jaren gekeken of het intensiever samen werken binnen het brede sociale domein en daarmee de aansluiting op bijvoorbeeld sociale teams kan bijdragen aan hogere arbeidsparticipatie. Deze pilot loopt af in 2025, maar de lopende dossiers worden afgewerkt in 2026.
55
Bijlage 8 – Structureel saldo Structureel saldo
Begroting (bedragen x € 1000)
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Saldo van baten en lasten
-1.248
214
214
214
Mutaties reserves
1.248
-214
-214
-214
-
-
-
-
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
1.761
300
300
300
Waarvan incidentele toevoegingen en onttrekkingen (saldo)
1.761
300
300
300
-
-
-
-
Jaarrekening saldo na bestemming
STRUCTUREEL SALDO
56
Bijlage 9 – Structurele onttrekkingen Structurele ontrekkingen
Begroting (bedragen x € 1000)
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Bedrijfsrestaurant Montgomeryplein
22
22
22
22
Kapitaallasten programma Huisvesting korte termijn
64
64
64
64
TOTAAL STRUCTURELE ONTTREKKINGEN
86
86
86
86
57
Bijlage 10 – Gehanteerde afkortingen Awb BBV Bbz Buig Cao CPB DIV ESF GR ICT IGM IOAW IOAZ IU LKS LPO LWI MJOP SGO VSO-PRO Wiw WML Woo Wsp Wsw Wvp WW
Algemene wet bestuursrecht Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Besluit bijstandverlening zelfstandigen Bundeling uitkeringen inkomensvoorzieningen gemeenten Collectieve arbeidsovereenkomst Centraal Planbureau Documentaire informatie voorziening Europees sociaal fonds Gemeenschappelijk regeling Informatie en communicatietechnologie Integratief gedragsmodel Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen Integratie-uitkering Loonkostensubsidie Loon- en prijsontwikkeling Leerwerkinfrastructuur Meerjarig onderhoudsplan Samenwerkende gemeentelijke organisaties Voortgezet Speciaal Onderwijs-Praktijkonderwijs Wet inschakeling werkzoekenden Wettelijk Minimum Loon Wet open overheid Werkgeversservicepunt Wet sociale werkvoorziening Wet verbetering poortwachter Werkloosheidswet
58
Bezoekadres Montgomeryplein 6 5705 AX Helmond
Postadres Postbus 272 5700 AG Helmond
t. 0492 58 24 44 e. info@senzer.nl www.senzer.nl
(geanonimiseerd) ee) (geanonimiseerd) Van:
Verstuurd: Aan: Onderwerp: Bijlagen:
Fri,
14 Mar
2025
10:37:48
+0100
Undisclosed recipients: Aanbieding conceptbegroting MRE 2026 voor zienswijzen Aanbiedingsbrief conceptbegroting MRE 2026 voor zienswijzen.pdf, Conceptbegroting Metropoolregio Eindhoven.pdf
2026
Colleges van Burgemeester en Wethouders en gemeenteraden van de deelnemende gemeenten Aan
la.a. bestuursadviseurs
Geachte
colleges en raden,
Hiermee
stuur ik u toe de
aanbiedingsbrief
voor
de
conceptbegroting
MRE
2026 met het verzoek
zienswijze kenbaar te maken. Uw reactie kunt u sturen naar (geanonimiseerd) uw
Met
vriendelijke groeten,
(geanonimiseerd) Metropoolregio Eindhoven Raiffeisenstraat 18 / Postbus 985 5611 CH Eindhoven / 5600 AZ Eindhoven
www.metropoolregioeindhoven.nl (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
METROPOOL
REGIO EINDHOVEN
uiterlijk 10 juni 2025
METROPOOL
REGIO
Metropoolregio
Eindhoven
EINDHOVEN
040
mmm
info@metropoolregioeindhoven.nl www.metropoolregioeindhoven.nl
Aan
Colleges
de
Wethouders
en
deelnemende
Burgemeester en gemeenteraden van de
259
45 94
van
Bezoekadres Raiffeisenstraat
gemeenten
5611
CH
18
Eindhoven
Postadres
uw
kenmerk
uw
brief
van
ons
kenmerk
100704-3764\JME\HLE
onderwerp 2026
Geachte
colleges en gemeenteraden,
Met
brief bieden
deze
985
5600 AZ
EINDHOVEN
datum 13 maart
2025
e-mailadres
Aanbiedingsbrief conceptbegroting
is het
Postbus
(geanonimiseerd) Gn
wij u de conceptbegroting 2026 aan voor zienswijzen. De leidraad hiervoor Samenwerkingsakkoord 2023-2026, het Werkprogramma 2025-2026 en de Kadernota
2026. Groei
in balans
Onze focus
regionale ambitie en opgaven zijn duidelijk. We streven naar een groei in balans. Met de op realisatie. Mede op basis van de afspraken met het Rijk en de Provincie in het kader van
met focus
op realisatie
de
Brainportdeal (2022) en Beethovenconvenant (2024). Dit betekent: Het versneld bouwen van (betaalbare) woningen. Het uitvoeren van het regionale mobiliteitsprogramma met onder meer (hoogwaardig) openbaar vervoer, regionale fietspaden en mobiliteitshubs. Het werken aan een toekomstbestendig energiesysteem en voldoende stroomcapaciteit. En aan nieuwe werklocaties en intensivering van bestaande bedrijventerreinen. Bovendien
werken
de regionale aanpak voor het mee (laten) groeien van de basishet met topvoorzieningen. herijkte Stimuleringsfonds werken we aan het versterken van innovatieve ecosysteem en de ketensamenwerking gericht op brede welvaart. we
aan
En
en
het
Verder zetten we, mede op basis van de herijking van het thema landelijk gebied, in op het versterken van groenblauwe verbindingen, een vitale agrarische sector en de maatschappelijke waarde van groen in ruimtelijke gebiedsontwikkelingen. Tot
slot, afhankelijk van de bestuurlijke besluitvorming in 2025, geven we uitvoering aan (eerste) samenwerkingsafspraken in het kader van de bovenregionale samenwerking. Financiële uitgangspunten De financiële uitgangspunten Kadernota
2026.
Conform
de
analyse het opstellen van deze conceptbegroting zijn vastgesteld in de de vastgestelde systematiek wordt de gemeentelijke bijdrage in 2026 en
voor
al
METROPOOL REGIO EINDHOVEN de
voor
Regionale opgaven, Brainport Development (RHCe) geïndexeerd met 4,5%.
het
en
Regionaal
Historisch
Centrum
Eindhoven
positie van gemeenten is op verzoek van het Algemeen Bestuur (en de Financiën) een analyse uitgevoerd naar de mogelijkheden van taakniveau. En, indien blijkt dat aanvullende middelen vereist zijn, een gedegen besparingen op hiervoor leveren. Met het advies om de kosten die voortvloeien uit de te onderbouwing in te dekken vanuit de Brainport- en Beethovendeal. schaalsprong principe Gelet
op de financiële
Commissie
advies
van
begroting genomen om op regionaal van de schaalsprong. Dit heeft opgaven tot het versterken van de van de MRE en geleid basisorganisaties Brainport Development. Bovendien is een bestemmingsreserve van € 4 miljoen gevormd voor de doorontwikkeling van de regionale opgaven. Daarnaast is in 2025 de bedrijfsvoering (financiën en control) met een ‘tussenstap’ versterkt om kwetsbaarheden te ondervangen, mede vanwege het toenemend belang van een goed fondsenbeheer. 2025
zijn een
In 2024
en
niveau
de krachten
aantal
te bundelen
besluiten voor
in het kader
de
van
de
in het kader
Dagelijks Bestuur deze lijn in de voorliggende begroting te bestendigen omdat regionale opgaven groot zijn, juist om versnelling vragen en in het belang van alle 21 gemeenten zijn. Daarbij spannen wij ons maximaal in om de uitvoering van de noodzakelijke bedrijfsvoering binnen het bestaande niveau van de inwonerbijdrage op te vangen, met als doel de ondergrens van deze taken te bewaken. Dit betekent dat in het licht van de eerder genomen ‘tussenstap’ geen aanvullende structurele middelen worden gevraagd. Wij
adviseren als
de
Proces
Wij verzoeken
u
als
gemeenteraad
om
uiterlijk
10
juni 2025
uw
zienswijzen
kenbaar te maken
ten aanzien van de conceptbegroting 2026 van de Metropoolregio Eindhoven. Uw reactie kunt toesturen aan (geanonimiseerd) wordt betrokken bij de
u
en
van de begroting in de Commissie van advies financiën van 25 juni 2025. Deze wordt met die van de genoemde commissie in het kader van de vaststelling van de Begroting behandeld in het Algemeen Bestuur van 2 juli 2025.
behandeling samen
2026
Regionale afstemming zienswijzen voorbereiding op het geven van uw zienswijzen op deze conceptbegroting bieden de vier gemeenschappelijke regelingen! u de mogelijkheid om informatie in te winnen over de betreffende begrotingen. Hiertoe is een regionale bijeenkomst georganiseerd op 14 mei 2025. Ook krijgt u voorafgaand aan deze bijeenkomst de mogelijkheid technische vragen te stellen. Informatie over hoe en in welke vorm alles gaat plaatsvinden volgt zo spoedig mogelijk. Ter
Met
vriendelijke groet,
het
Dagelijks Bestuur de Metropoolregio Eindhoven,
van
(geanonimiseerd) isSelbloem.
1Î
GGD
Brabant Zuidoost,
Omgevingsdienst
Zuidoost Brabant,
Veiligheidsregi
pagina
2 van 2
oven
Dal
PROGRAMMABEGROTING 2026 METROPOOLREGIO EINDHOVEN
Inhoudsopgave KERNGEGEVENS
3
LEESWIJZER
4
ALGEMEEN
5
PROGRAMMA’S EN THEMA’S
9
REGIONALE STRATEGIE EN SAMENWERKING .............................................................................. 9 RUIMTE EN WONEN ................................................................................................................. 11 MOBILITEIT ............................................................................................................................. 13 ENERGIETRANSITIE ................................................................................................................. 14 VITAAL LANDELIJK GEBIED ...................................................................................................... 19 REGIONAAL HISTORISCH CENTRUM EINDHOVEN (RHCE) ......................................................... 21 OVERHEAD............................................................................................................................. 22
PARAGRAFEN
24
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT ................................................................... 24 FINANCIERING ........................................................................................................................ 26 VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................................ 28 GRONDBELEID ........................................................................................................................ 29 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................................................................... 29
FINANCIËLE BEGROTING 2026
30
OVERZICHT BATEN EN LASTEN ................................................................................................. 30 TOELICHTING OP HET OVERZICHT BATEN EN LASTEN ................................................................. 31 HERKOMST EN BESTEDING VAN MIDDELEN ................................................................................ 34 OORSPRONG BEGROTE BATEN ................................................................................................ 36 MEERJARENRAMINGEN 2026-2029 ......................................................................................... 37 STAAT VAN MATERIËLE VASTE ACTIVA ...................................................................................... 38 STAAT VAN RESERVES ............................................................................................................ 38 STAAT VAN VOORZIENINGEN .................................................................................................... 39 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN 2026-2029 ............................................................................. 39 INWONERBIJDRAGE ................................................................................................................. 39 FORMATIE .............................................................................................................................. 40
OVERZICHT GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN
41
BIJDRAGE PER GEMEENTE ....................................................................................................... 41 RHCE: KOSTENOPBOUW PER GEMEENTE 2026 ........................................................................ 42
1
Overzicht Metropoolregio Eindhoven
Gemeenschappelijke Regeling Vanaf 25 februari 2015 heeft de bestuurlijke samenwerking in de regio vorm gekregen in de Metropoolregio Eindhoven. Vanaf deze datum is dan ook de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven in werking getreden. Op 1 juli 2022 is een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Op basis hiervan is ook de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling MRE per 1 juli 2024 in werking getreden. Deelnemende gemeenten
21
Algemeen bestuur
21 leden
Dagelijks Bestuur
Jeroen Dijsselbloem (voorzitter) Sjoerd Potters Greet Buter Judith Keijzers-Verschelling Giovanni Wouters (secretaris-directeur)
Adviseurs Dagelijks Bestuur
Suzan van de Goor-Gelens (Ruimte & Wonen) Mathijs Kuijken (Mobiliteit) Stijn Steenbakkers (Economie) Rick Thijs (Energietransitie) Fons d’Haens (Landelijk Gebied)
2
Kerngegevens Begroting 2026
Begroting 2025
816.413 146.000
809.180 146.000
20.605 828 19.275 19.859 14.404 3.636 2.808
21.342 828 4.318 11.984 7.568 3.835 3.100
6.715.980 13.593.542 20.309.522 20.309.522
6.733.974 12.908.641 19.642.615 39.285.230
27,1 17,4 12,4 56,9
30,2 18,3 10,4 58,9
Metropoolregio Eindhoven Bijdrage Regionale opgaven
5,772
5,573
Bijdrage Brainport Development Bijdrage Stimuleringsfonds
3,782 2,516
3,651 2,516
Regionaal Historisch Centrum Totaal
4,693 16,763
4,532 16,272
Indexering inwonerbijdrage Kadernota
4,50%
6,38%
Algemeen Inwoners Hectares (x € 1.000)
Financieel Balans Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Vlottende passiva Lasten Personele lasten Programmalasten Totaal lasten Totaal baten Formatie (in fte's) Metropoolregio Eindhoven RHCe Bedrijfsvoering Totaal Gemeentelijke bijdragen
(per inwoner x € 1)
3
Leeswijzer Hierbij treft u de Programmabegroting 2026 aan van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven. Het betreft de vierde begroting in de bestuursperiode 2023-2026. In deze begroting zijn drie programma’s onderscheiden: 1.
Metropoolregio Eindhoven, bestaande uit de thema’s: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Regionale strategie en samenwerking, incl. Landgoed Gulbergen Ruimte en wonen Mobiliteit, incl. GGA Energietransitie Economie, inclusief Investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development Landelijk gebied
2.
Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)
3.
Overhead
De programmabegroting 2026 bestaat uit een overzicht van de programma’s, de financiële begroting en (voorgeschreven) paragrafen. In deze paragrafen worden een aantal aspecten van de financiële huishouding toegelicht, zoals weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. Tevens wordt informatie gegeven over de verbonden partijen en grondbeleid.
4
Algemeen Programmabegroting 2026 Metropoolregio Eindhoven Met deze begroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven wordt uitvoering gegeven aan de vierde jaarschijf van het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Dit samenwerkingsakkoord, waarop de 21 gemeenteraden een zienswijze kenbaar hebben gemaakt, is op 1 maart 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. In deze begroting kijken we vooruit wat we, de 21 samenwerkende gemeenten, in 2026 gaan doen om de ambitie en opgaven te realiseren. Hierbij betrekken we ook het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) en Landgoed Gulbergen als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven. Financiële uitgangspunten en analyse De financiële uitgangspunten voor het opstellen van deze begroting zijn vastgesteld in de Kadernota 2026. Conform de vastgestelde systematiek wordt de gemeentelijke bijdrage voor 2026 voor de Regionale opgaven, Brainport Development en het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) geïndexeerd met 4,5%. Gelet op de financiële positie van gemeenten heeft het Algemeen Bestuur en de Commissie van advies Financiën verzocht een analyse uit te voeren naar de mogelijkheden van besparingen op taakniveau. Hierbij is aangegeven dat, indien blijkt dat juist aanvullende middelen vereist zijn, een gedegen onderbouwing hiervoor noodzakelijk is.
Daarnaast is het advies gegeven om de kosten die voortvloeien uit de schaalsprong in principe te dekken vanuit de Brainport- en Beethovendeal. Context regionale krachtenbundeling (besluiten 2024 en 2025) In 2024 en 2025 zijn in het kader van de begroting een aantal besluiten genomen om op regionaal niveau de krachten te bundelen voor de opgaven in het kader van de schaalsprong. Dit heeft geleid tot het versterken van de basisorganisaties van de MRE en Brainport Development. Bovendien is met de meest recente begrotingswijziging (december 2024) een bestemmingsreserve van €4 miljoen gevormd voor de doorontwikkeling van de regionale opgaven. Daarnaast is in 2025 de bedrijfsvoering (financiën en control) met een ‘tussenstap’ versterkt om kwetsbaarheden te ondervangen, mede vanwege het toenemend belang van een goed fondsenbeheer. Per begrotingsonderdeel levert dit de volgende constateringen op: Regionale opgaven De regionale opgaven zijn evident en zijn geïntensiveerd in het kader van de afspraken ‘Beethoven’. Het versterken van de gezamenlijke, regionale uitvoeringskracht is noodzakelijk voor het versnellen van de woningbouw, het uitvoeren van het mobiliteitsprogramma (openbaar vervoer, fietspaden, hubs, etc.), en de aanpak van het gewenste voorzieningenniveau en het oplossen van de netcongestie in onze regio.
Gezien de urgentie en noodzakelijke versnelling is er weinig ruimte voor uitstel. De verwachting is dat de uitvoeringskracht van de 21 MRE-gemeenten verdere versterking vereist, zowel organisatorisch als financieel. Voor dit doel is dan ook afgelopen jaar een bestemmingsreserve van € 4 miljoen gevormd. De focus ligt primair op het verkrijgen van aanvullende middelen uit Rijks-, Provinciale en Europese programma’s. Daarnaast wordt ingezet op private bijdragen vanuit de Brainport Partnerfondsen. Door deze strategie blijft een verhoging van de inwonerbijdrage vooralsnog uit, met oog voor de financiële positie van de gemeenten.
5
Bijdragen Brainport Development en Stimuleringsfonds De MRE draagt samen met andere aandeelhouders zorg voor de basisfinanciering van Brainport Development. Deze meerjarenfinanciering is vorig jaar met de vaststelling van de Begroting 2025 al herijkt. Ook zijn recent de middelen voor het Stimuleringsfonds herijkt met de vaststelling van de begrotingswijziging op 18 december 2024. RHCe De afgelopen jaren is het aantal formatieplekken (fte) binnen het RHCe aanzienlijk gereduceerd, van 25 fte in 2020 naar 18 fte in 2025. Met deze besparingen heeft het RHCe zich gericht op het waarborgen van de minimale wettelijke archieftaken. Het duurzaam en toegankelijk beheer van de regionale archieven en de dienstverlening aan gemeenten en burgers is als gevolg hiervan versoberd. Verdere bezuinigingen worden daarom afgeraden omdat de ondergrens voor de uitvoering van de wettelijke taken in zicht is. Integendeel, beperkte investeringen zijn nodig maar zullen door verdere efficiencybesparingen binnen de bedrijfsvoering worden opgevangen. Bedrijfsvoering en Fondsbeheer Uit het onderzoek van organisatieadviesbureau &Van de Laar (eind 2023) naar de minimale benodigde capaciteit in relatie tot de opgaven blijkt dat een aanvullend bedrag van € 410.000 nodig is, gericht op de financiële- en informatiefunctie. In de eerder genomen ‘tussenstap’ is hiervan € 175.000 toegekend door het Algemeen Bestuur.
Verdere invulling van deze behoefte is door het Algemeen Bestuur als opdracht aan de directeur MRE meegegeven, inclusief de inrichting van het fondsbeheer gelet op verzwaring van het takenpakket met het mobiliteitsfonds, Regiodeal en mogelijk woningbouwgelden ‘Beethoven’. De naleving van wet- en regelgeving staat onder druk als gevolg van de huidige ondersteuningscapaciteit, waardoor de organisatie kwetsbaar is. Door bedrijfsvoeringstaken samen te voegen (MRE-team én RHCe) en efficiënter in te richten, kan aan de opgaven worden voldaan zonder een verdere financiële verhoging vanuit de inwonerbijdragen. Fondsbeheer is deels ingericht, maar voor het beheer van het publieke mobiliteitsfonds en mogelijk het beheer van de Beethovenregeling versnelling woningbouw, zijn aanvullende middelen noodzakelijk. In principe zullen deze kosten worden gedekt uit de uitvoeringskosten van de betreffende fondsen. Kansen In de samenwerking zitten ook verdere kansen om financieel voordeel te behalen op langere termijn. Er kan gezamenlijke uitvoering opgezet worden van bijvoorbeeld beleidsarme uitvoeringsonderdelen waardoor schaalvoordelen te behalen zijn. Ook zijn er mogelijkheden om te gaan werken met een gezamenlijke projectleiderspool om zo de inhuur en daarmee extra kosten per gemeente te verminderen.
Tenslotte is ook besparing te realiseren door met meerdere gemeenschappelijke regelingen gezamenlijk bedrijfsvoeringsfuncties te delen. Al deze kansen vragen nadere uitwerking. Zij vragen mogelijk investeringen aan de voorkant maar zullen daarentegen op lange termijn structureel voordeel opleveren. Conclusie Zowel de ondersteuning van de organisatie als de taken van het RHCe raken de ondergrens en vragen in principe om aanvullende middelen. De verwachting is dat deze binnen de bestaande begroting op te lossen zijn door het zo efficiënt mogelijk samenvoegen van de bedrijfsvoering. Bij het heroverwegen van prioriteiten binnen de regionale opgaven is er de keuze tussen vertraging, uitstel of het verlagen van het ambitieniveau. Dit betreft een bestuurlijke afweging, waarbij personele kosten op korte termijn vaak niet direct kunnen worden afgebouwd.
6
Begroting 2026 De Begroting 2026 ziet er samengevat als volgt uit: Programma (bedragen x € 1.000)
Personele kosten
Begroting 2026 Totaal lasten
Programma kosten
Baten
Saldo
Metropoolregio Eindhoven - Regionale strategie en samenwerking - Landgoed Gulbergen
3.202 143
287 862
3.490 1.005
5.624 618
2.134 -388
- Ruimte en Wonen
0
48
48
0
-48
- Mobiliteit, incl. GGA
0
246
246
198
-48
- Energietransitie
0
772
772
724
-48
0 139 177 0
48 0 2.054 6.269
48 139 2.231 6.269
0 139 2.231 6.269
-48 0 0 0
0
48
48
0
-48
1.745
1.025
2.770
3.720
950
0
0
0
0
0
1.309
1.607
2.915
399
-2.517
Heffing VPB
0
6
6
0
-6
Bedrag onvoorzien
0
322
322
0
-322
6.716
13.594
20.310
19.922
-388
Mutaties reserves
0
0
0
388
388
Geraamd resultaat
6.716
13.594
20.310
20.310
0
- Economie -Regio Deal - Stimuleringsfonds - Bijdrage Brainport Development - Landelijk gebied RHCe Algemene dekkingsmiddelen Overhead
Geraamd saldo van baten en lasten
Bijdrage per inwoner Metropoolregio Eindhoven - Regionale opgaven - Brainport Development - Stimuleringsfonds - RHCe
5,772 3,782 2,516 4,693 16,763
* het bedrag per inwoner RHCe is een gemiddeld bedrag per inwoner op totaalniveau. De werkelijke bijdrage per gemeente wordt bepaald op basis van het aantal in gebruik zijnde m1 en TB in combinatie met het aantal inwoners.
Indexering gemeentelijke inwonerbijdrage Lonen en prijzen stijgen ieder jaar, er is sprake van inflatie. Goederen en diensten worden duurder, de kosten van personeel stijgen door bijvoorbeeld een nieuwe CAO en hogere (pensioen)premies. Om dezelfde werkzaamheden op hetzelfde niveau te kunnen blijven uitvoeren, dienen inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht te blijven. Voor de Metropoolregio Eindhoven betekent dit dat de inwonerbijdragen voor Regionale opgaven, Brainport Development en het RHCe jaarlijks worden geïndexeerd conform een vastgestelde systematiek. Deze (financiële) uitgangspunten worden in de vorm van de kadernota aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. Op 18 december 2024 heeft het Algemeen Bestuur de Kadernota Begrotingsjaar 2026 vastgesteld waarin de indexering inwonerbijdrage is vastgesteld op 4,5 % ten opzichte van het begrotingsjaar 2025. Aantal inwoners Het aantal inwoners in de regio Zuidoost Brabant waarmee in deze Begroting 2026 rekening wordt gehouden, is bepaald op 816.413. Dit op basis van de aantallen per 1 januari 2025 zoals
7
gepubliceerd door het CBS. Ten opzichte van de begroting 2025 is er sprake van een stijging met 7.233 inwoners. Verloop inwonerbijdrage 202-2026 Onderstaande tabel geeft een overzicht van de inwonerbijdrage over de laatste 5 jaren:
Jaar
Inwonerbijdrage Metropoolregio Eindhoven
Inwonerbijdrage RHCe *
2022 2023 2024 2025 2026
10,017 10,105 10,235 11,740 12,070
4,153 4,210 4,292 4,292 4,693
* het bedrag per inwoner RHCe is een gemiddeld bedrag per inwoner op totaalniveau om inzicht te geven in het meerjarig verloop. De werkelijke bijdrage per gemeente wordt bepaald op basis van het aantal in gebruik zinde m1 en TB in combinatie met het aantal inwoners.
8
PROGRAMMA’S EN THEMA’S Regionale strategie en samenwerking incl. Landgoed Gulbergen Regionale strategie en samenwerking Wat willen we samen bereiken? In 2026 werken we gezamenlijk door aan een sterk ambtelijk en bestuurlijk samenspel in de regio met de focus op realisatie. De gremia in onze regionale samenwerking zijn versterkt, de informatieen kennisdeling met onze 21 gemeenten verbeterd, de onderlinge werkwijzen aanscherpt en de basis is op orde. De goedlopende gemeenschappelijke regeling en P&C-cyclus blijven kwalitatief geborgd. We hebben gebruik gemaakt van monitors en landelijke netwerken om de brede welvaart in de regio te stimuleren. Bovendien hebben we verder geïnvesteerd in onze bovenregionale samenwerking met mogelijke partnergemeenten en -regio’s, provincie(s) en Rijk. Wat gaan we samen doen? Doorontwikkelen regionale en bovenregionale samenwerking en strategie ▪
Versterken gremia als het AB, DB, poho’s, RT21 en raden door uniforme, tijdige en consequentie informatievoorziening, kennisdeling en (strategische) communicatie;
▪
Investeren op bovenregionale samenwerking met omliggende gemeenten en regio’s, provincie(s), Rijk, EU, VNG en andere relevante partijen en lobbytrajecten die bij kunnen dragen aan onze regionale doelen en ambities.
▪
Organiseren en faciliteren van bijeenkomsten zoals de regioconferenties, Omgevingsdagen en allerlei structurele, regionale overlegvormen.
▪
Borging perspectief brede welvaart voor beleidsontwikkeling in de programma’s, o.a. door monitoring, kennisdeling en gebruik van landelijke netwerken.
▪
Bewaken gemeenschappelijke regeling met kwalitatief goede P&C-producten.
▪
Faciliteren doorontwikkeling MRE door in de praktijk brengen verbetersuggesties in samenwerking met bestuursadviseurs, begeleiden proces nieuwe Samenwerkingsakkoord, etc.
Activiteiten 2026 Regionale samenwerking ▪
Versterken en ondersteunen Algemeen Bestuur en poho’s vanwege verbinding portefeuillehouder/college/raad.
▪
Versterken en strategisch adviseren (vice-)voorzitters poho-overleggen.
▪
Zorgdragen voor uniforme, tijdige en consequente agenda's en verslagen, informatievoorziening, kennisdeling en (strategische) communicatie van en naar onze bestuurlijke gremia (AB, DB, poho’s, raden en RT21) en de diverse ambtelijke gremia.
▪
In stelling brengen van de Raadstafel21, raden en griffies m.n. door tijdige, uniforme en consequente informatievoorziening, om de adviesrol van de RT21 richting het AB en de positie van de raden te versterken.
▪
Het doorontwikkelen van nuttige handvatten om de onderlinge samenwerking te verbeteren, zoals een bestuurs- en communicatiekalender en strategische communicatie.
▪
Het organiseren en faciliteren van diverse bijeenkomsten, zoals de regioconferenties, coördinatie van de Omgevingsdagen en ondersteuning bij bijeenkomsten van de Raadstafel21; het organiseren en faciliteren van allerlei structurele overlegvormen (AB, DB, poho, RT21,
9
overleg gemeentesecretarissen, bestuursadviseurs, etc.), en het organiseren van structurele en incidentele (digitale) sessies om ambtenaren en/of bestuurders mee te nemen op inhoud en proces van de ontwikkelingen in MRE-verband. ▪
Verdere uitrol doorlopend proces om met de bestuursadviseurs als ambtelijk gremium de onderlinge samenwerking te optimaliseren.
Bovenregionale samenwerking ▪
Verwacht begin uitvoering samenwerkingsovereenkomsten met bovenregionale partnergemeenten en/of -regio’s, zoals Weert, Meierijstad en Venlo.
▪
Verdere verkenning en/of verdieping van de samenwerking andere gemeenten en regio’s, waaronder Tilburg en Vlaanderen.
▪
Het positioneren van de regionale belangen op (boven-)regionale strategische overlegtafels om gewenste besluitvorming, middelen en andere bijdragen vanuit het Rijk naar de regio te krijgen, en gecoördineerde inbreng regio aan de provinciale en Rijkstafel(s), waaronder het BOBrainport en het bijbehorende coördinatieoverleg.
▪
Het verder verkennen van mogelijkheden voor benutten Europese, Rijks- en provinciale regelingen voor realisatie van (onderdelen van) ons samenwerkingsakkoord.
P&C-cyclus en regionale aanpak brede welvaart ▪
Verdere uitrol proces om te komen tot nieuw Samenwerkingsakkoord 2027-2030.
▪
Faciliteren overdracht voorafgaand en na gemeentelijke verkiezingen.
▪
Onderhoud Gemeenschappelijke Regeling en doorlopen bijbehorend proces (actualisatie archiefbepalingen).
▪
Het opleveren van P&C-producten (kadernota, begroting, bestuursrapportages, jaarrekening) volgens de gemaakte afspraken.
▪
Particperen in het nationaal netwerk brede welvaart en actief gebruik maken van onderzoeken op nationaal en provinciaal niveau, waarmee de schaalsprong in de breedte van brede welvaart wordt gerealiseerd. MRE-organisatie maakt deze informatie toegankelijk voor alle 21 gemeenten en zet actief in op kennisdeling.
▪
Participatie in nationaal netwerk Brede Welvaart door inbreng casus "schaalsprong" met partners: CBS, PBL, Pon-Telos, Provincie NB, SCP.
Landgoed Gulbergen Wat willen we bereiken? ▪
Prenazorg - milieutechnisch verantwoord beheren van de stortplaats, totdat het moment dat deze kan worden overgedragen aan de Provincie voor eeuwigdurende nazorg. De stortplaats kan worden overgedragen aan de Provincie als het Nazorgplan gereed is. Dan kan de eindinspectie door de Provincie worden ingezet, waarna overdracht kan gaan plaatsvinden.
▪
Ontwikkelen van het landgoed – tot een aantrekkelijk toeristisch en recreatief gebied met een sterke groene geleding en duurzame uitstraling, met aandacht voor het hoge ijkpunt van de stortplaats in de regio en passend binnen de Brainport-ambitie van de regio.
Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Prenazorg In 2024 is het concept nazorgplan ingediend bij de Provincie. In 2025 is dit plan besproken met de Provincie en geaccordeerd. Dat betekent dat de overdracht van het beheer van de stortplaats zal gaan plaatsvinden in 2076. Ontwikkeling Vanuit strategische overwegingen heeft de Metropoolregio Eindhoven eind 2020 de erfpacht met Attero beëindigd. Hierdoor is de Metropoolregio Eindhoven weer volledig eigenaar van het Landgoed en is het mogelijk dit gebied integraal te gaan ontwikkelen. Samen met de gemeenten
10
Geldrop-Mierlo en Nuenen c.a. zijn kaders en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het gebied in kaart gebracht en vertaald in een aantal mogelijke ontwikkelrichtingen van het gebied. Na een breed communicatie- en burgerparticipatieproces is daarvan een Participatieverslag gemaakt. Dit Participatieverslag is, samen met de Ruimtelijke Verkenning de basis geworden voor de Ontwikkelvisie, die door het Algemeen Bestuur is vastgesteld op 28 februari 2024. Nadat in 2025 de gesprekken met de initiatiefnemers zijn afgerond en de overeenkomsten tot stand zijn gekomen, kan in 2026 fysiek worden gestart met de daadwerkelijke invulling van het gebied. Wat mag dat kosten? Regionale strategie en samenwerking Omschrijving Personele kosten Programmakosten Lasten Baten Saldo
Begroting 2025 3.641.008 275.082 3.916.089
Begroting 2026 3.202.488 287.460 3.489.948
Saldo 438.520 -12.379 426.141
5.474.172 1.558.082
5.624.320 2.134.372
150.149 576.290
Begroting 2025 142.740 825.000 967.740
Begroting 2026 143.177 862.125 1.005.302
Saldo -437 -37.125 -37.562
617.740 -350.000
617.740 -387.562
0 -37.562
Landgoed Gulbergen Omschrijving Personele kosten Programmakosten Lasten Baten Saldo
Ruimte en wonen Wat willen we samen bereiken? We werken samen vanuit één perspectief. Daarvoor hebben we in 2023, samen met de provincie en waterschappen, de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant opgesteld. Deze ontwikkelen we door, zodat deze actueel blijft. We zorgen ervoor dat deze waar nodig meer integraal wordt, om ook de groei in balans beter te kunnen faciliteren. Zo versterken we de Ontwikkelstrategie als ons gezamenlijk ruimtelijk perspectief op basis waarvan we integraal sturen. Dat betekent dus ook een nauwe connectie met alle domeinen. Op gebied van woningbouw werken we aan een aantrekkelijke woningbouwmarkt, die past bij de woonbehoefte en deze duurzaam accommodeert. Om de huidige krapte op de woningmarkt aan te pakken, én om de groei van de regio te faciliteren, is het noodzaak om de woningbouw te versnellen. Dat doen we op basis van een herijkte woondeal met het Rijk en mede met middelen uit het convenant Beethoven Wat gaan we samen doen? Ontwikkelstrategie We benutten de ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant voor de ruimtelijke koers van onze regio en starten met de doorontwikkeling. Hiermee zorgen we ervoor dat de Ontwikkelstrategie in de toekomst actueel blijft en wordt benut bij het sturen op ruimtelijke ontwikkeling en het maken van de keuzes hierin.
Woningbouw We werken aan regie op de woningbouwmarkt in onze regio waarmee we kunnen versnellen en sturen naar een aantrekkelijke woningbouwmarkt, die past bij de woonbehoefte en deze duurzaam accommodeert.
11
Activiteiten 2026 Doorontwikkeling regionale ontwikkelstrategie ▪
Het ontwikkelen van een instrument of afwegingskader, op basis van de ontwikkelstrategie, dat voor lokale en regionale ontwikkelingen toepasbaar is als hulpmiddel bij het maken van integrale keuzes.
▪
Het verrijken en actualiseren van de Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant.
▪
Uitvoeren van de afspraken uit de ontwikkelstrategie.
▪
Het borgen van de samenhang tussen de ontwikkelstrategie en andere ruimtelijke opgaven die vanuit de andere beleidsthema’s spelen op regionale schaal, waarbij het perspectief van brede welvaart het richtinggevende kompas is.
▪
Een actieve rol vervullen in beleidsontwikkeling, lobby of anderszins, voor wat betreft de ruimtelijke belangen van de regio met partners buiten de regio (zoals Rijk en Provincie).
▪
Ruimtelijke afstemming binnen de regio van ruimtelijke ontwikkelingen met een bovenlokale impact.
▪
Inbreng van ruimtelijke belangen van de regio bij een vervolg van de actualisatie van het MIRTonderzoek dat in 2025 wordt opgeleverd.
Versnelling woningbouw en mobiliteit vanuit bestaande plannen ▪
Woningbouwregie voeren op basis van gemonitorde data en hiermee sturen op kwaliteit en kwantiteit.
▪
In de regio zetten we in op het combineren van realisatie nieuwbouw en herstructurering en transformatie van de bestaande voorraad.
▪
MRE-organisatie stuurt op thematieken zoals woonzorg, doelgroepenhuisvesting, duurzaamheid, procesoptimalisatie en voert regie op het woningbehoefteonderzoek.
▪
Afsprakenkaders afstemmen en voortgang rapporteren t.o.v. de realisatie en uitvoering van de regionale woondeal en addendum.
▪
Versnellen van nieuwbouw passend bij de Ontwikkelstrategie ZOB en de (herijkte) Woondeal.
▪
Uitvoering van een financiële regeling onder convenant Beethoven om de woningbouw te versnellen.
▪
De MRE-organisatie werkt toe, vanuit opdracht Beethovendeal, naar oplossingsgerichte publiek-private samenwerking die de versnelling woningbouw mede realiseert en de gemeenten ondersteunt in hun woningbouwopgave (i.c.m. versnellingsteam).
Wat mag dat kosten? Omschrijving Programmakosten Lasten Baten Saldo
Begroting 2025 45.847 45.847
Begroting 2026 47.910 47.910
Saldo -2.063 -2.063
0 -45.847
0 -47.910
0 -2.063
12
Mobiliteit Wat willen we samen bereiken? We bevinden ons in een mobiliteitstransitie naar een nieuw, samenhangend mobiliteitssysteem voor de hele regio. We werken mee aan de realisatie van dat mobiliteitssysteem: ▪
Dat heel de regio onderling én met de omgeving verbindt, ook in deze transitiefase;
▪
Dat zorgt voor mobiliteit voor iedereen én bijdraagt aan een betere leefomgeving, gezondheid, veiligheid en klimaatdoelstellingen;
▪
Dat de economische ontwikkeling van de Brainportregio mogelijk maakt;
▪
Dat, ondanks de verschillen in de regio, toch soepel als één samenhangend systeem functioneert;
▪
Waar we gezamenlijke verantwoordelijk voelen en waar we samen realiseren.
Wat gaan we samen doen? Regionale strategie mobiliteit We houden de strategisch vastgestelde koers uit de mobiliteitsvisie actueel en benutten kansen. We agenderen de regionale strategische opgaven op de MIRT-tafel, zodat we de intraregionale en internationale bereikbaarheid van de regio verbeteren. Programmeren regionale mobiliteit We geven uitvoering aan het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitsprogramma 2040 en intensiveren de samenwerking met omliggende regio's. Coördinatie uitvoering – Korte Termijn Aanpakken We werken samen aan een schonere, gezondere en veiligere mobiliteit in de regio door het realiseren van programma's en projecten die opgenomen zijn in het MMMP en een extra financieel impuls kennen vanuit o.a. het Rijk. Activiteiten 2026 Regionale strategie mobiliteit ▪
Monitoren nieuwe ontwikkelingen, in beeld brengen kansen hiervan voor de Brainportregio en vertalen naar impact op Regionale Mobiliteitsvisie en MMMP.
▪
Identificeren kansen bij provincie en Rijk (MIRT) voor financiering om de ambities uit de Regionale Mobilteitsvisie en MMMP gerealiseerd te krijgen.
▪
Uitwerken strategische beleidskaders die bijdragen aan de ambitie van de regio voor Fiets en OV/deelmobiliteit.
▪
Mogelijke uitkomsten MIRT actualisatie Brainport (2025) opvolgen.
▪
Meewerken aan de nieuwe ov-concessie die in 2027 in zal gaan.
Programmeren regionale mobiliteit ▪
Uitvoering geven aan het vastgestelde MMMP (beoogde vaststelling 2025) en vertalen naar een jaarplan.
▪
Uitvoering geven aan het vastgestelde Regionaal Mobiliteitsplan (beoogde vaststelling 2025) t.a.v. verkeersveiligheid, verkeersmanagement. Dit samen met 21 gemeenten, waterschappen Aa en Maas & de Dommel en Provincie.
▪
Afstemming en mogelijk gezamenlijke uitvoering van afspraken met omliggende regio’s in het kader van bovenregionale samenwerking (Meierijstad, Weert en Venlo)
▪
Verkennen opstellen programma's met nader te bepalen regio's, zoals de stedelijke regio Tilburg-Breda en Vlaanderen.
13
Coördinatie uitvoering – Korte Termijn Aanpakken ▪
Aansturen, coördineren, beheren en verantwoorden van de korte termijn programma's Bereikbaarheidakkoord, Korte Termijn Maatregelen uit de Brainportdeal (KTM1), Korte Termijn Maatregelen uit de Beethovendeal (KTM2) door de MRE-organisatie. Specifiek aandacht voor besluit t.a.v. regionale mobiliteitshubs, over ontwikkelmodel voor realisatie, exploitatie en beheer.
▪
MRE-organisatie stuurt uitvoeringsorganisatie Brainport Bereikbaar aan.
▪
De MRE-organisatie werkt toe, vanuit opdracht Beethovendeal, naar oplossingsgerichte publiek-private samenwerkingen die de versnelling op mobiliteit mede realiseren en de gemeenten helpt in hun opgave.
Wat mag dat kosten? Omschrijving Programmakosten Lasten
Begroting 2025 115.847 115.847
Begroting 2026 245.940 245.940
Saldo -130.093 -130.093
70.000 -45.847
198.030 -47.910
128.030 -2.063
Baten Saldo
Energietransitie Wat willen we samen bereiken? Onze regio wil uiterlijk in 2050 klimaatneutraal zijn. Dat is de stip op de horizon in de Metropoolregio Eindhoven. In 2030 zijn we al een heel eind op weg. Als tussenstap zullen we uiterlijk in 2030 minimaal 55% minder CO2 uitstoten dan in 1990, zoals ook landelijk is afgesproken. Daarbij is het belangrijk dat we een robuust en betrouwbaar energiesysteem hebben, zoals ook benoemd in het Beethoven-convenant. Dit vraagt op de korte en lange termijn om afstemming en afspraken tussen overheden, netwerkbedrijven en bedrijven in de regio. Anderzijds zetten we volop in op energiebesparing, de realisatie van zonnevelden en windparken en een slimme inzet en verdeling van warmtebronnen in onze regio. Hierover hebben we met elkaar afspraken vastgelegd in onze Regionale Energiestrategie (RES) 1.0. In het Samenwerkings- en Uitvoeringsprogramma (S&UP) RES 2025-2027, een uitwerking van de RES 1.0, zijn de acties terug te vinden die we gezamenlijk oppakken. Wat gaan we samen doen? Energiesysteem ▪
Toekomstbestendig afgestemd vraag-aanbod energiesysteem in 2050.
▪
Zorgen voor samenhang van regionale (ruimtelijke/economische) ontwikkelingen met het (toekomstige) energiesysteem.
▪
Versnelling van de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk in de regio.
▪
Meer inzet en opschaling van slimme oplossingen om het elektriciteitsnetwerk efficiënter te benutten.
Grootschalige opwek duurzame energie ▪
Realisatie zonne- en windparken conform de afgesproken ambitie in de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 MRE.
▪
Realisatie zon op bedrijfsdaken en ‘restruimtes’ als taluds, op parkeergarages of bij vliegvelden.
14
▪
Alle gemeenten hebben beleid op het gebied van lokaal eigendom bij grootschalige wind- en zonprojecten.
▪
Monitoring op de RES-ambities.
Gebouwde omgeving / besparing ▪
Reductie van de CO2-uitstoot door besparing op en verduurzaming van energieverbruik door bewoners, bedrijven en gemeenten en deze doelgroepen (versneld) in beweging te krijgen.
▪
Realisatie projecten uit het Samenwerkings- en uitvoeringsprogramma RES op het gebied van besparing, warmte en verduurzaming van energiegebruik.
Warmte ▪
Gemeenten hebben hun beleid met elkaar afgestemd met betrekking tot het gebruik van duurzame warmtebronnen.
▪
Alle 21 gemeenten hebben een warmteprogramma opgesteld om zowel lokaal als regionaal (en bovenregionaal) optimaal bij te dragen aan de warmtetransitie.
Activiteiten 2026 Sturing en organisatie programma energietransitie ▪
Monitoring voortgang op ambities uit de RES 1.0 en bijsturing.
▪
Opstellen Voortgangsrapportage RES 2026.
▪
Start proces RES 2.0.
▪
Delen van innovaties via nieuwsbrieven en bijeenkomsten (i.s.m. Brainport Development). Onder de aandacht brengen van MRE Stimuleringsfonds.
▪
Onderhouden en benutten netwerk met provincie, Rijk en Europa. Inclusief deelname aan landelijk RES-beraad en Brabantbreed Bestuurlijk Overleg Energie (BBOE).
▪
Zorgen voor kennisdeling (kennis- en leeragenda).
Energiesysteem ▪
De ontwikkeling van een regionale strategie en afspraken over de inzet van alternatieve energiedragers voor woningbouw, (proces)industrie en de glastuinbouw.
▪
Regionaal strategische inbreng organiseren voor het provinciaal en nationaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK).
▪
Uitvoering geven aan de MIRT-actualisatie Verstedelijking en mobiliteit Brainport 2040, welke in 2025 is opgesteld.
▪
Inzetten, vanuit een kartrekkersrol, op versnelling van de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk in de regio op laag- en middenspanningsniveau, op basis van het Uitvoeringsprogramma toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk Brainport (UTEB).
▪
Inzetten op versnelling van de uitbreiding van de hoogspanningsnetten, via afstemming met provincie, rijk en Brainport Development. We zetten in op het verbeteren van de informatiepositie van gemeenten en bedrijven over de planning en impact van de verschillende projecten van de netbeheerders.
▪
Inbreng leveren voor en uitwerking van systeemstudies voor de langere termijn.
▪
Bijdrage aan de ontwikkeling/uitrol van slimme oplossingen bij netcongestie, samen met Brainport Development.
Grootschalige opwek duurzame energie ▪
Monitoring voortgang op ons ‘bod’ in de RES 1.0 op het gebied van grootschalige opwek.
▪
Monitoring van het gemeentelijk beleid op het gebied van lokaal eigendom bij grootschalige wind- en zonprojecten in het online dashboard RES MRE.
15
▪
Samenwerking met de rijksdiensten op de volgende OER-trajecten (‘Opwek Energie op Rijksgrond’): OER Brainport Infra (A2/A50/A67) en vliegbasis Eindhoven/legerplaats Oirschot.
▪
Ondersteuning gemeenten m.b.t. het thema ecologie en biodiversiteit rondom grootschalige wind- en zonneparken.
▪
Kennisdeling over participatie, lokaal eigendom, natuurinclusief ontwikkelen, publiek ontwikkelbedrijf en over goede voorbeelden.
▪
Stimuleren van maatregelen als zon-op-dak en zon-boven-parkeren.
Gebouwde omgeving / besparing ▪
Ondersteuning professionalisering lokale energiecoöperaties en versterken samenwerking tussen gemeenten en energiecoöperaties.
▪
Oppakken kansrijke samenwerkingsactiviteiten gemeenten met woningcorporaties, zoals bij het uitvoeren van ecologisch onderzoek bij verduurzaming woningen.
▪
Ondersteuning gemeenten bij het adviseren/begeleiden/ontzorgen van bewoners bij het verduurzamen van hun woning.
▪
Bij 29 bedrijventerreinen in onze regio: 1) Vergroten van de organisatiegraad en 2) en/of zorgen voor (meer) deelname aan verduurzamingsacties.
▪
Afstemming met de woningcorporaties uit de regio op het thema energietransitie.
▪
Ondersteuning coalities van gemeenten.
▪
Kennisdeling over kansrijke aanpakken, zoals over energieloketten, verduurzaming maatschappelijk vastgoed en aanpak energie-armoede.
Warmte ▪
Doorontwikkeling en up to date houden Regionale Structuur Warmte.
▪
Coördinatie en monitoring subsidie Nationaal Programma Lokale Warmte (deels ingezet ten behoeve van gemeentelijke coalities).
▪
Inzicht bieden in de systeemeffecten van keuzes voor een bepaalde warmtevoorziening op het totale (regionale) energiesysteem.
▪
Zorgen voor afstemming gemeentelijk beleid zoals op de onderwerpen geothermie en groen gas.
▪
Kennisdeling over kansrijke aanpakken, zoals op het gebied van kleine warmtenetten, in afstemming met het Nationaal Programma Lokale Warmte.
▪
Kennissessies over onderwerpen als wet- en regelgeving en de oprichting van een warmtebedrijf.
Wat mag dat kosten? Omschrijving Programmakosten Lasten Baten Saldo
Begroting 2025 1.275.847 1.275.847
Begroting 2026 771.766 771.766
Saldo 504.081 504.081
1.230.000 -45.847
723.856 -47.910
-506.144 -2.063
16