Overzicht ingekomen brieven aan de raad ter voorbereiding college
Tekst van het document
Ingekomen stukken Onderwerp
Mededeling ABRvS Gezandebaan 22-24 Someren
Nummer
B-1
Datum
21-02-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 1 Brief d.d. 21 februari 2025 mededeling Bp Gezandebaan 22-24 ABRvS (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Onderwerp
Verzoek verweerschrift indienen Bp Kampstraat 44 ABRvs
Nummer
B-2
Datum
05-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Advies
Ter voorbereiding aan college
Onderwerp
Verzoek tot zienswijze ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Senzer
Nummer
B-3
Datum
12-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 3 Mail d.d. 12 maart 2025 Senzer verzoek tot zienswijze ontwerpbegroting 2026 (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Bijlagen: B - 3 Bijlage Senzer aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting Senzer 2026 meerjarenraming 2027-2029 (Geanonimiseerd) B - 3 Bijlage Senzer aanbiedingsbrief rapportage Berenschot Participatiewet Senzer februari 2025 (Geanonimiseerd) B - 3 Bijlage Senzer Ontwerpbegroting 2026 meerjarenraming 2027-2029
Onderwerp
Verzoek tot zienswijze conceptbegroting 2026 MRE
Nummer
B-4
Datum
14-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 4 Mail d.d. 14 maart 2025 Verzoek tot zienswijze conceptbegroting MRE 2026 (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Bijlagen: B - 4 Bijlage Aanbiedingsbrief conceptbegroting MRE 2026 voor zienswijzen (Geanonimiseerd) B - 4 Bijlage Conceptbegroting 2026 Metropoolregio Eindhoven
Onderwerp
Verzoek tot zienswijze Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027 2029 ODZOB
Nummer
B-5
Datum
17-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 5 Mail d.d. 17 maart Verzoek tot zienswijze Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 ODZOB (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Bijlagen: B - 5 Bijlage Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2026 ODZOB (Geanonimiseerd) B - 5 Bijlage Memo verkenning besparingen ODZOB B - 5 Bijlage Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
Onderwerp
Verzoek tot zienswijze ontwerpbegroting 2026 VRBZO
Nummer
B-6
Datum
19-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 6 Aanbiedingsbrief d.d. 19 maart 2025 verzoek tot zienswijze ontwerpbegroting 2026 VRBZO (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Bijlagen: B - 6 Bijlage mail Aanbieding Ontwerpbegroting 2026 VRBZO (Geanonimiseerd) B - 6 Bijlage Ontwerpbegroting 2026 VRBZO
Onderwerp
Brief Verlengen termijn uitspraak beroep beschikking BP Buitengebied
Nummer
B-7
Datum
20-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 7 Brief d.d. 20 maart 2025 Verlengen termijn uitspraak beroep beschikking BP Buitengebied (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Onderwerp
Brief verzoek om zienswijze begroting 2026-2029 GR Blink
Nummer
B-8
Datum
21-03-2025
Raadsvergadering
03-04-2025
Hoofddocument
B - 8 Brief d.d. 21 maart 2025 begroting 2026-2029 verzoek om zienswijze GR Blink (Geanonimiseerd)
Advies
Ter voorbereiding aan college
Bijlagen: B - 8 Bijlage concept begroting 2026-2029 18-03-2025 tbv zienswijzen raden B - 8 Bijlage mail d.d. 21 maart 2025 (Geanonimiseerd)
ee
Afdeling bestuursrechtspraak
AANTEKENEN
Pagina
Gemeente
1 van
1
Someren
INGEKOMEN Raad
de gemeente
van
Postbus 5710
Someren
21 FEB. 2025
290
AG
SOMEREN
Datum
Ons
20 februari
2025
Uw
nummer
kenmerk
0847200524002
202305658/1/R2
Inlichtingen
Onderwerp Someren Bp. Gezandebaan
(geanonimiseerd) | (geanonimiseerd) nn
22-24
Someren
Procedure
Beroep
Geachte
heer/mevrouw,
De
overgelegde stukken bieden voldoende inzicht in de standpunten van partijen. De geschilpunten zijn duidelijk en de Afdeling zal daarover een beslissing nemen. De Afdeling vindt het voorlopig niet nodig dat nog een zitting wordt gehouden. Als u toch gebruik wilt maken van uw recht op de zitting te worden gehoord, dan kunt u dat uiterlijk op 20 maart 2025 schriftelijk laten weten. Als u niet op tijd reageert, trekt de Afdeling daaruit de conclusie dat u geen gebruik wilt maken van dat recht. Aangezien
geautomatiseerd
is aangemaakt,
Postbus
Den
dit bericht
is dit niet ondertekend.
Hoogachtend, griffier
de
4279850(AC1)
E
20019
-
2500
EA
Haag
_
Bij correspondentie
de datum
het
en
. .
.
ee.
ee
-
T 070
nummer
ee
426
van
44
26
F 070
-
365
13
80
-
www.raadvanstate.nl
deze brief vermelden ee
.
e
.
ee.
ee.
ee.
ee
«
Van:
Gemeente
Verstuurd: Onderwerp: Bijlagen:
Wed,
12
Someren Mar
2025
16:04:18 +0100
aan de raad Ingekomen Senzer aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting Senzer 2026_ meerjarenraming 2027-2029.pdf, Senzer bijlage aanbiedingsbrief rapportage Berenschot Participatiewet Senzer februari 2025.pdf, Senzer Ontwerpbegroting 2026 meerjarenraming 2027-2029.pdf
Van:
stukken
FW:
(geanonimiseerd)
Verzonden:
dinsdag
11 maart
2025
15:49
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) A
Onderwerp:
Aanbieden
Geachte
griffiers,
Namens
het
2029
ontwerpbegroting
dagelijks bestuur
van
2026 en
Senzer bied
meerjarenraming
ik uw raden
2027-2029
hierbij de ontwerpbegroting
2026 en
de
meerjarenraming
2027-
aan.
Naast de
bijlage
met
de
ontwerpbegroting
2026
en
meerjarenraming
2027-2029
is ook
een
aanbiedingsbrief met bijbehorende
rapportage toegevoegd. In deze
brief is de
van
toepassing zijnde procedure
Ik hoor het graag als er nog vragen Met
met
de daaraan
gekoppelde termijnen
beschreven.
zijn.
vriendelijke groet,
(geanonimiseerd) Bestuurs-
en
directiesecretaris
pee SENZEr >
Montgomervyplein 6, Helmond Postbus A
272, 5700 AG Helmond
(geanonimiseerd) en
Dit bericht is vertrouwelijk en uitsluitend bedoeld voor gebruik door de persoon aan wie het is geadresseerd. Aan de inhoud van dit bericht kunnen geen rechten worden ontleend. Waar de inhoud van dit bericht refereert aan formele besluiten of rechtshandelingen dienen deze altijd schriftelijk te worden bevestigd. Rechtens kan Senzer [KvK 17264964] slechts gebonden worden door een brief ondertekend door de daartoe bevoegde personen. DISCLAIMER
Indien
u niet de
de afzender
geadresseerde bent, hebt u het bericht verkeerd ontvangen de hoogte te stellen.
hiervan op
en
is gebruik van
de informatie
in dit bericht
niet toegestaan. We
verzoeken
u
Aan de
gemeenteraden
Laarbeek
en
Datum
11
Ons
kenmerk
Uw
kenmerk
van
de gemeenten
Asten, Deurne, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Helmond,
Someren
maart
2025
_DB/100325
Referentie
Contactpersoon
(geanonimiseerd) |
Telefoonnummer
0492
(geanonimiseerd) |
Locatie
Onderwerp
_Ontwerpbegroting 2026
meerjarenraming
en
58 24 44
Montgomeryplein 2027-2029
6
Senzer
Geachte raad,
Het
bestuur
de
van
Gemeenschappelijke regeling Senzer is erin geslaagd
op te stellen binnen de door het
om
voor
2026
een
begroting
betreft middelen voor de Rijk beschikbaar gestelde middelen. en de Wet sociale uitvoering Participatiewet werkvoorziening (WSW), waarvan de opdracht door de gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling is gedelegeerd. Het
de
van
Het
dagelijks bestuur realiseert zich dat er
van
middelen
heeft
en
in 2026
extra
het sluitend
krijgen van de begrotingen
de directie
van
scherp gekeken van
moet worden
de gemeenten.
keer heel kritisch
de inzet
dagelijks bestuur
prestaties bij de beleid opgestart (ook geen uitvoering van de opdracht, geen oud), het risicoprofiel verwerkt van de begroting opgehoogd, efficiency-mogelijkheden en mogelijke bijstellingen van samen
met
Senzer
nog
een
nieuw
gekeken
Het
naar
naar
de
nieuw voor
beleidskeuzes
uitgewerkt. De maatregelen die binnen directe beïnvloedingssfeer vallen zijn verwerkt in de voorliggende begroting. De
keuzemogelijkheden die raken aan de uitvoeringsagenda van de colleges (optimalisaties in het brede sociale domein) en de kaderstellende rol van de raden zijn niet verwerkt in de begroting, maar worden in deze
brief
met
de
begroting aangeboden.
ontwerpbegroting, geeft nadere invulling aan de oproepen (zienswijze begroting 2025) en moties vanuit de gemeenteraden om kritisch te kijken naar de begroting en eventuele voorstellen te doen voor optimalisatie. Achtereenvolgens wordt in deze brief weergegeven Deze
brief, samen
samen
met
de
hoe Senzer binnen de
huidige opdracht presteert, welke maatregelen zijn genomen en de ontwikkelingen in de financiering. Tot slot beschrijven we de maatregelen die op het verzoek dagelijks bestuur zijn onderzocht
met
de verwachte
effecten hiervan op de
begroting.
van
het
Het dagelijks bestuur heeft Senzer gevraagd expliciet te kijken naar de inzet van loonkostensubsidie , sociale recherche en dienstverlening aan niet-uitkeringsgerechtigden (NUG’ers) ouder dan 27 jaar. Daarnaast is gevraagd te kijken naar efficiencymogelijkheden binnen de eigen organisatie als ook
binnen de bredere regionale samenwerking. Hoe presteert Senzer?
Adviesbureau Berenschot heeft in aanloop naar deze begroting een analyse gemaakt van de prestaties van Senzer. De prestaties zijn uiteengezet in een spinnenweb , waarbij Senzer wordt vergeleken met de benchmark van gemeenten in Nederland. Berenschot geeft daarbij aan dat de werkwijze van Senzer leidt tot een transparante inzet van de betreffende Rijksmiddelen. Senzer houdt in haar begroting -taakstellend- rekening met deze middelen en zorgt ervoor dat niet meer wordt besteed. Onder het spinnenweb is de integrale samenvatting van de vergelijking opgenomen; zoals verwoord door Berenschot.
Figuur 1: Berenschot resultaten Participatiewet Senzer
-
7 februari 2025
•
Bijstandsafhankelijkheid De bijstandsafhankelijkheid in het Senzer-gebied ligt op vergelijkbaar niveau als in gebieden met vergelijkbare sociaal-economische omstandigheden. Tot 2017 lag de bijstandsafhankelijkheid in het Senzer-gebied echter op een hoger niveau. In de afgelopen jaren is het verschil fors minder geworden.
•
Inzet loonkostensubsidies Het aantal loonkostensubsidies dat door gemeenten wordt ingezet wijst op de mate waarin mensen met een arbeidsbeperking aan het werk worden gehouden. De Senzer-gemeenten zitten gemiddeld bij de 30% best presterende gemeenten die erin slagen om mensen met een
inschrijving in het doelgroepregister met een loonkostensubsidie aan het werk te krijgen. Met name vanaf 2018 zet Senzer relatief veel loonkostensubsidies in. 2
•
Omvang beschut werk Het aantal mensen met een indicatie beschut werk dat aan het werk wordt geholpen blijft achter
bij de landelijke ontwikkeling. Een verklaring daarvoor is dat Senzer vooral stuurt op het aan het werk krijgen van mensen met een arbeidsbeperking en daarbij niet speciaal kijkt of mensen wel of geen indicatie beschut werk hebben. In de praktijk maakt dat voor betrokkenen weinig verschil (ze zijn aan het werk , of ze nu wel of geen indicatie hebben van UWV). Senzer is wel bezig met een inhaalslag , omdat het ministerie van SZW van plan is om het budget voor beschut werk in de loop van 2026 te verdelen op basis van realisatie. •
BUIG-saldo Het BUIG-saldo is het verschil tussen het budget dat gemeenten ontvangen voor het betalen van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies en de werkelijke uitgaven aan bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Sinds de oprichting van Senzer gaat het steeds beter. De aanvankelijke tekorten op het BUIG-budget in 2016 en 2017 zijn omgeslagen naar relatief hoge besparingen op het BUIG-budget. Dat wijst – in combinatie met de prestaties die we zien voor wat betreft de bijstandsafhankelijkheid en de inzet van loonkostensubsidies in het Senzer-gebied - op goede prestaties voor wat betreft de re-integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het zo laag mogelijk houden van de bijstandsafhankelijkheid.
Maatregelen 2019-2022 In 2019 is Senzer geconfronteerd met een fors negatieve bijstelling van de BUIG-middelen met € 7 miljoen. Daarop is door de deelnemende gemeenten en Senzer een gezamenlijk ‘Krachtteam’ gevormd. Het krachtteam heeft zowel de beleidsmatige als financiële kant van Senzer beoordeeld en het volgende geconcludeerd: • Wezenlijke aanpassing van de dienstverlening draagt niet financieel bij aan het structureel terugbrengen van het tekort en werkt zelfs averechts. Pas deze niet aan. • Realiseer de taakstelling door: Formatiereductie begeleidingsorganisatie 42 FTE (taakstellend , 11%) Minder uitkeringsdossiers prognosticeren Verhoging loonwaarde extern geplaatsten Inzet algemene reserve/weerstandsvermogen voor dekking restant tekort 2020/2021 weerstandsvermogen tijdelijk naar nul • Zorg voor afspraken over adequate basisfinanciering Senzer met deelnemende gemeenten De taakstellingen zijn gerealiseerd in de periode 2019-2022 en de nieuwe basisafspraken over de financiering van Senzer zijn opgenomen in respectievelijk de Gemeenschappelijke Regeling en Bijdrageverordening Senzer. Door de reductie van 42 FTE en het besluit om de dienstverlening aan inwoners intact te laten , zijn achterstanden in de bedrijfsvoering (verder) opgelopen , ondermeer op
het gebied van digitalisering en documentaire informatievoorziening. Inmiddels wordt met incidentele middelen (uit rekeningresultaat) getracht deze achterstanden in te lopen.
3
Maatregelen Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 In de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 zijn maatregelen verwerkt , mede met het oog op het ravijnjaar 2026. Het risicoprofiel van de begroting is verhoogd met de volgende maatregelen die grotendeels doorwerken in de begroting 2026: • Inboeken van een taakstelling op de formatie op basis van ingeschatte vacatureruimte; • Ophogen van de toegevoegde waarde uit productie en diensten als taakstelling; • Schrappen van nieuwe behoefte aan structurele ontwikkelcapaciteit; • Verwerken van een lagere loon- en prijsontwikkeling dan de realisatie in 2024 (= een generieke korting). Daarnaast is besloten om structurele baten op te voeren vanwege rente-inkomsten. Er zijn diverse
efficiencymaatregelen in de bedrijfsvoering en dienstverlening doorgevoerd. Tegelijkertijd is besloten om de additionele dienstverlening voor specifieke doelgroepen niet structureel in te bedden. Zo is het traject met intensieve dienstverlening voor psychisch kwetsbaren gestopt en is de specialistische kennis voor zover mogelijk verwerkt in de Senzer-aanpak en is het bredere netwerk beter aangesloten. Rekeningresultaat 2024 Bij begrotingswijziging is in december 2024 een voordelig saldo op de jaarrekening 2024 geraamd van € 3 miljoen. Het algemeen bestuur kan bij óf na het vaststellen van de jaarrekening het daadwerkelijke resultaat een nadere bestemming geven en/of laten uitkeren aan de deelnemende gemeenten. Het daarbij geldende beleidskader gaat uit van het beoordelen of het weerstandsvermogen en/of de bestemmingsreserves moeten worden aangevuld , dan wel dat er ruimte is voor een eenmalige uitkering aan de deelnemende gemeenten. Maatregelen Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Als antwoord op de oproepen vanuit de gemeenteraden wordt voorgesteld om het risicoprofiel van de begroting 2026 - tijdelijk - verder op te hogen ten opzichte van het risicoprofiel van de begroting 2025 en bijbehorende meerjarenraming.
Op grond van de reguliere loon- en prijsontwikkeling zou de gemeentelijke ‘Bijdrage algemeen deel’ aan Senzer toenemen met € 13, miljoen (37% , op € 351, miljoen). Deze verhoging wordt in de ontwerpbegroting niet geeffectueerd. De gevraagde ‘Bijdrage algemeen deel’ is daarentegen verlaagd met € 05, miljoen voor 2026. Per saldo wordt aldus € 18, miljoen minder gevraagd dan op grond van de meerjarenraming en de reguliere loon- en prijsontwikkeling zou mogen worden
verwacht. Dit wordt bewerkstelligd door: • Ophoging van de rentebaten met € 02, miljoen; • Ophoging van het saldo van BUIG-inkomsten en -uitgaven met € 16, miljoen (naar € 37, miljoen). Daarnaast voorzien we volumestijgingen in de doelgroepen die we in het kader van de Participatiewet bedienen. Deze volumestijgingen worden opgevangen zonder verdere ophoging van
de ‘Bijdrage algemeen deel’. 4
De tijdelijke ophoging van het risicoprofiel brengt indirect ook het risicoprofiel van de deelnemende gemeenten omhoog. De uitvoering en bijstelling van de Rijksbegrotingen moeten dan ook stringent
worden bewaakt. Tegenvallers in de Rijksbegrotingen kunnen leiden tot een begrotingsbijstelling die noopt tot een additionele bijdrage vanuit de deelnemende gemeenten. Met alle aanpassingen blijft de totale gevraagde financiering in deze begroting binnen de middelen die het Rijk beschikbaar stelt voor de aan Senzer gedelegeerde uitvoering van de Wet sociale
werkvoorziening en Participatiewet. Naast het verder verhoogde risicoprofiel van de begroting van Senzer , is een aantal andere nieuwe risico’s opgenomen in de risico-paragraaf welke vooralsnog niet leiden tot het structureel inboeken van hogere lasten. Dit laatste geschiedt pas als én nadat is vastgesteld dat het risico zich daadwerkelijk voordoet. Ontwikkelingen in de financiering Bij de meicirculaire 2025 komen additionele middelen beschikbaar om het financiële gat tussen ondersteuning van WSW en ondersteuning aan de doelgroepen uit de Participatiewet te dichten. Deze Rijksbijdrage sociale infrastructuur is in omvang goed in te schatten en wordt meegenomen in de basisfinanciering voor de ontwerpbegroting. Voor de noodzakelijke ontwikkeling van de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven zijn de komende 10 jaren additionele middelen beschikbaar in de vorm van een impulsbudget (decentralisatie-uitkering). Deze zijn nog niet opgenomen in de begroting , maar zullen worden
toegevoegd zodra het plan daarvoor is vastgesteld en op basis daarvan de middelen zijn toegekend. Mogelijke beleidskeuzes Het dagelijks bestuur heeft de organisatie gevraagd expliciet te kijken naar de inzet van loonkostensubsidie , sociale recherche en dienstverlening aan niet-uitkeringsgerechtigden (NUG‘ers) ouder dan 27 jaar en wat de gevolgen hiervan zijn voor de ontwerpbegroting 2026 , daarbij zowel kijkend naar de investering als de effecten hiervan. 1. Inzet van loonkostensubsidie Binnen de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel is vol ingezet op het creëren van een inclusieve arbeidsmarkt , waarbij loonkostensubsidie (LKS) een wezenlijk instrument is gebleken. Dit vanuit het principe ‘werk maken van uitkeringen'. De evenwichtige inzet van LKS heeft geleid tot een hogere arbeidsparticipatie dan voorheen en een substantiële afname van de bijstandspopulatie. Zie ook de
bijgevoegde Rapportage van Berenschot. Begroting In de begroting van 2026 is LKS onverminderd opgenomen. Het instrument is succesvol en sinds 2024 worden de kosten voor LKS (in tegenstelling tot daarvoor) grotendeels door het Rijk vergoed op realisatiebasis. Het re-integratiebudget om mensen te ondersteunen bij de toeleiding naar werk en op het
werk schiet wel nog tekort zo concludeert Divosa in haar recent vastgelegde probleemanalyse (zie Probleemanalyse Participatiewet). 5
Uitgangspunten Kaderbrief 2026 •
•
•
Stimuleren van een inclusieve arbeidsmarkt: Uitbreiding van samenwerkingen met werkgevers om te komen tot zo regulier en duurzaam mogelijk werk. Gerichte uitstroom: Focus op zelfredzaamheid en waar mogelijk begeleiding naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk. Efficiëntere toekenning: Evaluatie van de uitvoeringskosten waaronder loonwaardemetingen en subsidieafhandeling.
Effecten verminderde inzet loonkostensubsidie Het terugbrengen van de inzet van LKS is mogelijk. Om de effecten hiervan door te rekenen hebben we gebruik gemaakt van de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) die door Berenschot is ontwikkeld (Voordeel loonkostensubsidie vaak hoger dan verwacht). De financiering van de LKS kent een negatieve prikkelwerking. Het is financieel namelijk het meest voordelig om te besparen op de inzet voor en ondersteuning van de meest kwetsbare doelgroepen. Inzet van LKS heeft alleen een besparingseffect op de begroting voor de mensen met de laagste
loonwaarde (30%). Als we kijken naar de gemiddelde loonwaarde (54%) bij de mensen bij Senzer heeft een verminderde inzet van LKS juist een kostenverhogend effect op de begroting. Per saldo levert , gebaseerd op de MKBA , bij 50 nieuwe plaatsingen met LKS een positief resultaat van € 227. 000 op in de begroting van Senzer. Daarnaast zal verminderde inzet kostenverhogend werken op andere kostenposten binnen het brede gemeentelijk domein. De MKBA laat zien dat de inzet van loonkostensubsidie maatschappelijk altijd
lonend is gezien vanuit het brede gemeentelijk domein. De analyse laat zien waar de kosten en opbrengsten vallen en wat het effect op de gemeentelijke begroting is. De MKBA laat zien dat de aanspraak op andere gemeentelijke kostenposten als maatschappelijke ondersteuning en minimaregelingen bij 50 plaatsingen met bijna € 42. 000 daalt. 2. Inzet van Sociale Recherche Bij een integere overheid hoort ook een rechtmatige overheid , het complexe snijvlak van handhaven en vertrouwen. Om fraude en oneigenlijk gebruik van uitkeringen tegen te gaan , heeft het dagelijks
bestuur van Senzer in 2024 opnieuw het handhavingsbeleid vastgesteld. Het onderzoek van de sociale recherche is cruciaal om de bijstandsfraude vast te stellen en heeft zowel een curatieve als preventieve werking. Om uitvoering te geven aan het nieuw vastgestelde beleid heeft Senzer de volgende maatregelen ingezet: • Signaalgestuurd werken: Senzer werkt vanuit vertrouwen. Er wordt alleen op basis van directe signalen wordt onderzoek gedaan. Er wordt geen gebruik gemaakt van risicoprofielen of algoritmes. • Matchen van de benodigde capaciteit: Capaciteit is afgestemd op het aantal verwachte signalen en de benodigde capaciteit om die te onderzoeken. • Gerichte voorlichting: Informatievoorziening via bestaande kanalen als preventieve maatregel om ‘vergissen’ te voorkomen. 6
Begroting Binnen de begroting is voor 75, FTE capaciteit voor Sociale Recherche opgenomen. Daarmee wordt potentieel voor € 1. 000. 000 misbruik en oneigenlijk gebruik voorkomen en voor € 500. 000 aan
bedragen teruggevorderd. De preventieve werking is niet gekapitaliseerd. Effecten verminderde dienstverlening Het terugbrengen van de onderzoekscapaciteit van de Sociale Recherche is mogelijk maar dit leidt niet tot een besparing. Hierbij zullen namelijk ook de bovengenoemde ‘opbrengsten’ met hetzelfde percentage afnemen , waardoor deze maatregel per saldo kostenverhogend zal werken voor de begroting van Senzer. Volgens de Divosa-Benchmark 2023 is de uitstroom door handhaving reeds relatief laag (52% bij Senzer tegenover landelijk 77%). Dit is het gevolg van het beleid van Senzer , , ingezet. waarbij handhaving enkel reactief wordt 3.
Dienstverlening aan niet-uitkeringsgerechtigden (NUG’ers) van 27 tot 65 jaar Het uitvoeren van re-integratie-dienstverlening aan niet-uitkeringsgerechtigden is een verplichting in de Participatiewet. Senzer zet in op een efficiënte , en passende dienstverlening aan NUG’ers , en geeft op deze wijze invulling aan de verordening. Dit omvat: • Basisbegeleiding: Ondersteuning bij het vinden van werk en participatie. • Onderzoek naar kansen: Inzet van het beschikbare arbeidsdiagnostisch instrumentarium. • Gerichte samenwerking met werkgevers: Waar mogelijk directe bemiddeling , inzet van stage- en werkervaringsplekken en indien noodzakelijk de inzet van loonkostensubsidie. Begroting In de voorliggende begroting is voor de NUG dienstverlening aan de groep van 27 tot 65 jaar 21, FTE opgenomen. Dit is nodig voor het uitvoeren van de begeleiding van inwoners uit onze regio die een
beroep doen op deze dienstverlening. Uitgangspunten dienstverlening NUG’ers: • Toename van arbeidsparticipatie onder NUG’ers. • Handhaving van het minimale voorzieningenniveau. • Efficiënte inzet van middelen zonder groei van de dienstverlening.
Effecten verminderde dienstverlening Het terugbrengen van de dienstverlening is mogelijk , het stoppen van de dienstverlening is niet mogelijk. Indien de dienstverlening wordt verminderd levert dit een positieve bijdrage aan de begroting van Senzer. Het gaat echter kostenverhogend werken op andere begrotingsposten binnen het gemeentelijk domein. Onderzoek (Winterwerp & Heering , 2018) onderbouwt dat werk leidt tot verschillende besparingen op zorg , WMO-voorzieningen , maatschappelijk werk , schuldhulpverlening , bijzondere bijstand , minimabeleid en veiligheid. Specifiek voor NUG’ers die geplaatst worden met LKS geldt dat er per LKS’er € 6. 776 bijkomt in het cluster Participatie in de algemene uitkering in het gemeentefonds. De kosten van de LKS zelf worden vanaf 2022 volledig vergoed door het Rijk (LKS naar realisatie). 7
Als een participatiecoach (1 FTE) in een jaar 39 inwoners kan plaatsen op werk , waarvan 5 met loonkostensubsidie , dan is het rendement: • extra inkomsten in het gemeentefonds van € 33. 800 voor de LKS-geplaatsen • effect van € 78. 000 binnen andere begrotingsposten Het halveren van de dienstverlening voor NUG’ers ouder dan 27 jaar zal een verwacht financieel voordeel opleveren van € 72. 000. Dit is als volgt opgebouwd. De kosten van 1 FTE (€ 96k)
participatiecoach , verminderd met de niet gerealiseerde inkomsten door inzet LKS (€ 338k) , en De positieve effecten op vermeerderd met de niet te leveren aanvullende begeleiding (€ 96k). , andere begrotingsposten binnen het brede sociale domein zijn hierbij niet meegenomen. Onderzoek naar optimalisatie in de regionale samenwerking bij de uitvoering van de bijzondere bijstand en het minimabeleid Om efficiencywinst te realiseren binnen de sociale voorzieningen dient onderzocht te worden hoe de regionale samenwerking bij de uitvoering van de bijzondere bijstand en het minimabeleid kan worden vormgegeven. Dit sluit aan bij de actuele ontwikkelingen op dit gebied binnen de GR Peelgemeenten. 4.
Verwachte effecten: • Kostenbesparing door enkelvoudige coördinatie , gezamenlijke uitvoering en administratieve vereenvoudiging. • Betere ondersteuning van inwoners binnen de regio. • Efficiëntere en effectievere inzet van middelen binnen het minimabeleid. Onderzoek naar de stand van de bedrijfsvoering en verbetermogelijkheden Senzer is bezig met de bedrijfsvoering verder op orde te brengen en de digitaliseringsgraad te verhogen. Een bredere analyse van de stand van de bedrijfsvoering moet Senzer helpen aan een completer beeld van de bedrijfsvoering en verdere verbeterpunten opleveren. Deze analyse zal door een externe partij worden uitgevoerd. De deelnemende gemeenten worden betrokken bij de analyse en de uitkomsten daarvan. De eerste resultaten verwachten we rond de zomer te kunnen presenteren. Een verdieping op onderwerpen kan vervolgens na de zomer worden ingevuld , waarna de uitkomsten betrokken worden in de reguliere planning- en controlcyclus. Samenvattend Op basis van de bijgevoegde Rapportage Resultaten Participatiewet Senzer van Berenschot kan worden geconcludeerd dat Senzer vergeleken met andere gemeenten in Nederland goede prestaties levert als het gaat om de re-integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het zo laag mogelijk houden van de bijstandsafhankelijkheid. Dit gebeurt binnen de daartoe door het Rijk verstrekte middelen.
8
Voor de ontwerpbegroting 2026 is extra scherp gekeken naar de prestaties bij de uitvoering van de
opdracht. De efficiency-mogelijkheden bij de uitvoering van de opdracht zijn verwerkt in de begroting. Daarnaast zijn de reeds genomen maatregelen inzichtelijk gemaakt en is aangegeven wat de effecten hiervan zijn op de begroting van Senzer. Er is door Senzer geen nieuw beleid opgestart (ook geen nieuw voor oud). Eventuele bijstellingen van beleidskeuzes hebben naast effect op de ontwerpbegroting 2026 ook doorwerking in latere jaren en de meerjarenraming , Het dagelijks bestuur wil de effecten van regionale samenwerking op het gebied van bijzondere bijstand en minimabeleid inzichtelijk laten maken. Dit onderzoek en het realiseren van de uitkomsten hiervan zullen tijd vergen en hoewel interessant en relevant , nog geen effect kunnen realiseren voor de begroting van 2026. U heeft in uw zienswijze bij de begroting 2025 gevraagd om mee te denken en mee invulling te geven aan de financiële druk die gemeenten ervaren door de korting die het Rijk heeft opgelegd op de gemeentebegrotingen; dit leidt tot de zogenaamde ‘Ravijnjaren’. De colleges van de deelnemende gemeenten hebben dit vraagstuk nog een keer benadrukt. We begrijpen de financiële situatie van de gemeenten heel goed en de soms lastige keuzes die de gemeenten daarbij moeten maken.
Met de voorliggende ontwerpbegroting en meerjarenraming heeft Senzer over de volle breedte van de dienstverlening en de begroting gekeken naar optimalisatiemogelijkheden om bij te dragen aan de situatie waarin de gemeenten verkeren. De afgelopen maanden heeft Senzer dan ook hard gewerkt om inzichtelijk te maken hoe Senzer in haar beleidsuitvoering ervoor staat en de te nemen maatregelen met het oog op de Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029: • Bij Begrotingswijziging 2024-III is het verwachte positieve rekeningresultaat over 2024 gereserveerd voor nadere besluitvorming bij vaststellen van de jaarrekening. Daarbij wordt nadrukkelijk de mogelijkheid bezien om te komen tot een eenmalige uitkering aan de deelnemende gemeenten. • De Bijdrage algemeen deel daalt met € 05 miljoen; waar op grond van de loon- en prijsontwikkeling een verhoging van € 13 miljoen zou mogen worden verwacht. Per saldo wordt daarmee € 18 miljoen minder gevraagd van de deelnemende gemeenten dan op grond van meerjarenraming en loon- en prijsontwikkelingen zou mogen worden verwacht. o Dit wordt gerealiseerd door het ophogen van het risicoprofiel van de begroting met de volgende structurele maatregelen: ▪ Ophogen rentebaten met € 02 miljoen (naar € 09 miljoen); ▪ Ophogen saldo BUIG-inkomsten versus -uitgaven met € 16 miljoen (naar € 37 miljoen).
• Naast deze direct financiële maatregelen is gekeken naar: Kwaliteit en effectiviteit van de dienstverlening; o Efficiencymogelijkheden; o o Eerder genomen maatregelen in periode 2019-2022 en impact daarvan op Senzer; o Eerder genomen maatregelen bij de Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 en het structureel doortrekken daarvan naar de ontwerpbegroting en meerjarenraming; Ontwikkeling in de financiering; o Mogelijke beleidskeuzes in de uitvoering van de opdracht en de potentiële impact daarvan. o • Tenslotte is Senzer bezig met het verder optimaliseren van de bedrijfsvoering en wordt een extern onderzoek uitgevoerd waarbij de deelnemende gemeenten worden betrokken. Met alle genomen maatregelen heeft Senzer een ontwerpbegroting opgeleverd die reëel en structureel sluitend is passend is binnen de rijksbijdragen die staan voor de aan Senzer gedelegeerde opdracht én verlichting geven aan de gemeentelijke begrotingen door het opvangen van de loon- en prijsontwikkeling voor een bedrag van € 13 miljoen en de bijdrage zelfs nog verder te verlagen met € 05 miljoen. Totaal aan maatregelen € 18 miljoen. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
9
Tot besluit Met
brief bij de
deze aanvullende
mogelijk dient te maken
het oog op de
aan
de
afwegingen die u
gevraagde zienswijze bij de begroting. Daarbij hebben
we
zienswijze bij de begroting 2025 en later aangenomen moties en oproepen vanuit de gemeentehuizen om mee te denken en zorg te dragen voor een beheersbare financiële ons
laten leiden door
met
begrotingsstukken willen we bijdragen
situatie
Graag zullen
uw
bij de deelnemende gemeenten.
vernemen
we
uw
zienswijze conform de daarvoor geldende procedure voor
aangeven op welke
we
Meerjarenraming
2027-2029
Wij vertrouwen erop
u
wijze op
daarmee
2 juli 2025
alvorens de
is omgegaan aan
te
bieden
hiermee voldoende te hebben
aan
4
2026
Begroting algemeen bestuur.
het
juni 2025 en
geïnformeerd.
vriendelijke groet, Het dagelijks bestuur van Senzer, Met
namens
deze,
de voorzitter
de secretaris
(geanonimiseerd) E. de Vries
H.A.AJ.
Bijlage: Berenschot: Rapportage Resultaten Participatiewet
10
van
Senzer
—
Rinsum
februari 2025
en
Berenschot
1/6
Memo Van:
(geanonimiseerd) nn
Datum:
7 februari
Aan: Onderwerp:
Senzer
Status:
Intern
Senzer
Rapportage
verantwoordelijk
is
Berenschot ons
de
om
publieke
op
de
voor
uitvoering
het terrein
prestaties
op
(bron:
CBS
data
Participatiewet
Resultaten
ministerie
en
(vergelijkbare) gemeenten omdat het bedrag dat door de rijksoverheid
Participatiewet Participatiewet in
de
van
SZW).
van
andere
de
dan
beschikbaar
Participatiewet en de Wsw. door een onevenredig hoge Bijdrageverordening beschikbaar wordt In e
zijn.
houdt
we
inzet
leidt tot
een
als
van
percentage
volgende
ten
kijken
naar
het
aantal
opzichte
de
van
sterk
omhoog.
(met
krapte
op de
name
Saldo
vanwege
de
het
op
van
beschikbare
de
uitvoeringsorganisatie
het
op
betalen
niveau
slaagt een
BUIG-budget:
het
de
uitvoering
prestaties worden in principe niet De werkwijze zoals uitgewerkt
aantal
de
van
beïnvloed in de
de
Rijksmiddelen
en
zorgt
ervoor
die daartoe
dat
een
bijstandsuitkering
dat
niet
meer
om
huishoudens
huishoudens.
Rond
verhouding
De
in 2011.
2017
erin
geslaagd
van
In
omlaag.
weer
is
het
om
bijstandsafhankelijkheid
de
de
ging bijstandsafhankelijkheid
2011
ging landelijk
arbeidsmarkt)
Het verschil
bijstandsuitkering
de
2024
kijken
we
bijstandsniveau
weer
terug
In
dus
in
te
en
de
het
tussen
werkelijke
budget
uitgaven
dat
die
gemeenten krijgen voor het zij doen, als percentage van het
budget.
mensen
die
onderzoeken
We
ingeschreven
staan
de in het
mate
waarin
de
uitvoeringsorganisatie erin doelgroepregister, aan de slag te krijgen met
loonkostensubsidie.
_ Omvang
beschut
werk:
worden
geholpen,
als
De
waarin
mate
percentage
van
de
mensen
op
beschutte
een
werkplek
aan
het werk
taakstelling.
spinnenweb
het
volgende diagram brengen
indicator scoort ten van
voor
in 2011.
Inzet loonkostensubsidies:
In
gesteld
wordt
bijstandsafhankelijkheid
bijstandsafhankelijkheid
krijgen
Het
baseren
indicatoren:
_ Ontwikkeling van de bijstandsafhankelijkheid:
e
vroeg We
prestaties zijn goed vergelijkbaar met in principe niet hoger of lager is
De
transparante inzet van begroting rekening mee
in haar
de
naar
we
e
Senzer
brengen.
te
middelen.
van
daar
_ Bijstandsafhankelijkheid:
hoeverre
1
Senzer
rapportage kijken
onze
2024
e
Senzer
lage
Wsw.
beeld
middelen
van
de
de
en
besteed.
ontvangt e
van
woorden,
Met andere of
inzet
vertrouwelijk
Senzer
de
van
2025
0-100%*.
Hoe
opzichte hoger
van
we
de
andere
de score,
hoe
vijf indicatoren gemeenten. beter
het
voor
bij elkaar.
Elke de
We
laten
indicator wordt betreffende
zien
hoe Senzer
gescoord
gemeente
is.
op Hoe
een
per
schaal
groter
het
Om een zo zuiver mogelijke vergelijking te maken, hebben we de scores van de zeven individuele Senzergemeenten gewogen met het aantal bijstandsgerechtigden. De score van Helmond weegt dus zwaarder dan bijvoorbeeld Laarbeek.
in
2/6
oppervlak dat wordt ingesloten door de afzonderlijke punten (en de verbindingslijnen) , hoe beter de score op het totaal van de indicatoren.
Toelichting: •
•
•
•
•
Bijstandsafhankelijkheid: de bijstandsafhankelijkheid onderzoeken we door de bijstandsafhankelijkheid te vergelijken met de bijstandsafhankelijkheid in tien gemeenten die qua sociaal-economische structuur het meest op de Senzer-gemeenten lijken. We selecteren deze zogenoemde referentiegemeenten aan de hand van de uitkomsten van het objectief verdeelmodel dat het ministerie van SZW gebruikt voor de verdeling van het bijstandsbudget. Vervolgens zetten we het verschil tussen de uitkomst van elke Nederlandse gemeente met het gemiddelde van de bijbehorende referentiegemeenten op volgorde van het grootste negatieve verschil tot het grootste positieve verschil. De positie delen we door het totaal aantal gemeenten. Dat levert de score (in procenten) op. De score van 50% betekent dat de uitkomst van het saldo BUIG op gemiddeld niveau zit: er zijn evenveel gemeenten die minder goed scoren als gemeenten de beter scoren ten opzichte van (het gemiddelde van) de Senzer gemeenten. Ontwikkeling van de bijstandsafhankelijkheid: We hebben de ontwikkeling van de bijstandsafhankelijkheid vergeleken met de referentiegemeenten. We hebben een vergelijkbare systematiek toegepast als voor de bijstandsafhankelijkheid (zie hiervoor).
Senzer heeft een score van 77% dat betekent dat Senzer gemiddeld bij de 23% best presterende gemeenten zit voor wat betreft het omlaag brengen van de bijstandsafhankelijkheid in de afgelopen jaren , in vergelijking met de referentiegemeenten. Saldo op het BUIG-budget: Het verschil tussen het budget dat gemeenten krijgen voor het betalen van bijstandsuitkering en de werkelijke uitgaven die zij doen , als percentage van het beschikbare budget. Hier hebben we de gemeenten op een rij gezet voor wat betreft de verwachte (op basis van de ontwikkeling van het aantal bijstandsgerechtigden) uitkomst van het saldo BUIG-budget in procenten , in 2024. Bij een score van 55% verwachten wij dus dat Senzer gemiddeld bij de 45% best presterende gemeenten in Nederland zit. Bij 50% mag je ervan uitgaan dat het saldo ongeveer gelijk is aan nul. Inzet loonkostensubsidies: We onderzoeken de mate waarin de uitvoeringsorganisatie erin slaagt om mensen die staan ingeschreven in het doelgroepregister , aan de slag te krijgen met een loonkostensubsidie. Bij de score van 70% , zit Senzer gemiddeld dus bij de 30% best presterende gemeenten die er in slagen om mensen met een inschrijving in het doelgroepregister met een LKS aan het werk te krijgen. Omvang beschut werk: De mate waarin mensen op een beschutte werkplek aan het werk worden geholpen , als percentage van de taakstelling.
Een percentage van 43% betekent dat
3/6
Senzer bij de 43% minst goed presterende gemeenten voor wat betreft het aan de slag krijgen van mensen met een indicatie beschut werk in relatie tot de taakstelling. Deze uitkomst lijkt te schuren met de inzet van LKS (relatief veel). Navraag bij Senzer levert op (wat we vaker horen in andere gemeenten met een vergelijkbaar beeld) dat de inzet van de uitvoeringsorganisatie erop gericht is om mensen met een arbeidsbeperking zoveel mogelijk aan het werk te krijgen met een LKS en dat daarbij niet noodzakelijkerwijs gekeken wordt of iemand wel of geen indicatie beschut werk heeft. Uitgangspunt is dat iedereen die kan werken , ook daadwerkelijk aan het werk gaat. Met andere woorden , de verwachting is dat er een groep mensen is die aan de slag is met een LKS , die een indicatie beschut werk zou krijgen , als die zou worden aangevraagd. Voor de arbeidsvoorwaarden maakt dat voor betrokkenen niets uit. Het verschil is dat bij een indicatie beschut werk , Senzer verplicht is om mensen – tot aan het aantal in de taakstelling – aan het werk te helpen. Als mensen deze indicatie niet hebben , heeft Senzer deze verplichting niet. Senzer moet haar beleid/werkwijze met betrekking tot het indiceren van beschut werk herbezien , omdat de rijksoverheid voornemens is de Rijksfinanciering voor deze doelgroep in de toekomst te baseren op indicatiestelling en realisatie van beschut werk.
Deze nieuwe verdeling is voorzien in de loop van 2026. Hierna voeren we een verdere verkenning uit van de verschillende prestatie-indicatoren.
Bijstandsdichtheid en ontwikkeling bijstandsdichtheid In de volgende grafieken tonen we de bijstandsdichtheid vanaf 2011 (links) en de ontwikkeling van de bijstandsdichtheid , waarbij de bijstandsdichtheid in 2011 op 100% is gesteld (rechts).
Welk beeld levert dit op? •
•
We zien dat de bijstandsdichtheid in het gebied van Senzer op een lager niveau ligt dan het landelijke niveau. De bijstandsdichtheid ligt iets hoger dan in de referentiegemeenten. Het verschil met de referentiegemeenten is in de afgelopen jaren (fors) minder geworden. Met name na 2017 is het verschil kleiner dan in de jaren daarvoor. In 2024 zien we dat de bijstandsdichtheid ongeveer op het niveau van de referentiegemeenten ligt. Met andere woorden; de bijstandsdichtheid lag in het Senzer-gebied aanvankelijk op een hoger niveau dan in de referentiegemeenten. In de afgelopen jaren ligt de bijstandsafhankelijkheid ongeveer op hetzelfde niveau. In de grafiek rechts zien we dat de bijstandsafhankelijkheid in Nederland tussen 2011 en 2017 steeg met circa 20%. In het Senzer-gebied was ‘slechts’ sprake van een stijging van 10%. We zien in 2024 dat de bijstandsafhankelijkheid landelijk en bij de referentiegemeenten in 2024 ongeveer 5% lager is dan in 2011. Voor Senzer geldt dat de bijstandsafhankelijkheid bijna 15% lager ligt dan in 2011. Met andere woorden , de bijstandsafhankelijkheid is in de afgelopen jaren (veel) meer omlaag gebracht dan landelijk gemiddeld.
4/6
Saldo BUIG Gemeenten ontvangen een (grotendeels) vast budget voor het betalen van de bijstandsuitkeringen en de loonkostensubsidies (het BUIG-budget). Het budget is vast (i. e. het beweegt zo min mogelijk mee met de werkelijke bijstandsuitgaven) omdat het ministerie van SZW gemeenten wil prikkelen met het BUIG-budget om te komen tot een zo laag mogelijke bijstandsafhankelijkheid. Met andere woorden , gemeenten worden door het ministerie van SZW geprikkeld om zoveel mogelijk mensen aan het werk te helpen en daarmee de bijstandsafhankelijkheid zo laag mogelijk te houden , waardoor een gunstig saldo op het BUIG-budget gerealiseerd kan worden: zo laag mogelijk uitgaven aan bijstandsuitkering bij een vast/gegeven BUIG-budget. De budgetten worden verdeeld op basis van een objectief verdeelmodel. Het uitgangspunt is dat het budget toereikend is. Dat betekent dat je bij goed beleid en een goede uitvoering uit moet kunnen komen met het beschikbare budget. Bij een besparing op het budget is sprake van een bovengemiddelde prestatie. Bij een tekort is de prestatie ondergemiddeld. Bij voorkeur is het saldo BUIG zoveel en zo vaak mogelijk positief (budget groter dan de uitgaven).2 Het volgende diagram brengt in beeld hoe het BUIG-budget en de BUIG-uitgaven alsmede het saldo van beide zich in de afgelopen 20 jaar voor de Senzer-hebben ontwikkeld.
Het ministerie stuurt erop dat het macrobudget grosso modo gelijk is aan de werkelijke uitgaven. Het meerjarig aandeel in het BUIG-budget van de Senzer-gemeenten en het aandeel in de totale , landelijke BUIG-uitgaven staat in de volgende grafiek. Bij voorkeur is het aandeel in het BUIGbudget zo vaak mogelijk hoger dan het aandeel in de landelijke BUIG-uitgaven. Dat betekent dat bij een BUIG-aandeel dat groter is dan het uitgavenaandeel , op de langere termijn sprake is van een positief saldo. De verhouding tussen het gemeentelijk aandeel in de uitgaven en het budget geeft een duidelijker beeld van de gemeentelijke prestaties.
2 Aandachtspunt
is dat het verdeelmodel niet perfect werkt. Er zijn gemeenten met onterechte tekorten en onterechte besparingen op het BUIG-budget. Dat wordt erkend door het ministerie van SZW. Daarom moet het saldo op het BUIG-budget altijd beoordeeld worden in combinatie met de prestaties op andere indicatoren; wat we in dit memo trachten te doen.
5/6
Wat leiden we hieruit af? •
•
Het beeld voor Senzer ziet er relatief goed uit. Sinds de oprichting in 2016 was in 2016 en in 2017 eerst nog sprake van financiële tekorten. Ook in 2019 zien we nog een (kleiner) tekort. In de overige jaren (2018 en 2020 tot en met 2023) zien we relatief hoge besparingen op het BUIG-budget. Dat wijst op goed prestaties voor wat betreft de re-integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het zo laag mogelijk houden van de bijstandsafhankelijkheid. Als we echter kijken naar het aandeel in het BUIG-budget en het aandeel in de landelijke uitgaven , ziet het beeld er nog beter uit. We zien dat vanaf 2016 alleen in 2019 en 2020 het BUIG-aandeel iets onder het uitgavenaandeel ligt. In de andere jaren ligt het uitgavenaandeel onder het BUIG-aandeel. Na 2020 zien we een relatief sterke stijging in het BUIG-aandeel , terwijl het gemeentelijk (=Senzer) uitgavenaandeel op min of meer gelijk niveau blijft. Enerzijds wijst dat erop dat in het Senzer-gebied de bijstandsuitgaven in vergelijking met andere regio’s in NL , volgens de verwachting van de landelijke overheid gaat stijgen. Aan de andere kant biedt dat (mogelijk) ook kansen voor de Senzer-gemeenten om extra middelen te besparen op het BUIG-budget.
Inzet LKS en beschut werk Het volgende diagram toont de verwachte ontwikkeling van het aantal mensen met een arbeidsbeperking dat afhankelijk is van ondersteuning van de gemeenten en de inzet van het instrument LKS en beschut werk. We vergelijken de ontwikkeling met de ontwikkeling met de ontwikkeling elders in Nederland.
Alternatief is linkerbovenkant alleen de groene en zwarte lijn laten zien en dan met index werken Wat leiden we af uit het bovenstaand diagram? •
•
Het diagram links toont de inzet van het instrument LKS , waarbij het aantal mensen dat met een indicatie beschut werk met een LKS aan het werk is , apart in beeld wordt gebracht. Het staafdiagram toont de verwachtingen waarvan het ministerie van SZW bij de invoering van de Participatiewet vanuit ging. Het blauwe deel van het staafdiagram laat de taakstelling beschut werk zien. Het lijndiagram toont de realisaties. We zien dat landelijk de taakstelling beschut net niet gehaald wordt. We zien dat het totaal aantal LKS echter hoger is dan het verwachte aantal LKS-ers waarmee bij de invoering van de Participatiewet is gerekend. Voor Senzer zien we – in het diagram rechts - dat vanaf 2018 sprake was van een relatief grote inzet van het LKS-instrument. De inzet van beschut werk blijft achter , zoals we hiervoor al bespraken.
6/6
Samenvattend •
•
•
•
Bijstandsafhankelijkheid: De bijstandsafhankelijkheid in het Senzer-gebied ligt op vergelijkbaar niveau als in gebieden met vergelijkbare sociaal-economische omstandigheden. Tot 2017 lag de bijstandsafhankelijkheid in het Senzer-gebied echter op een hoger niveau. In de afgelopen jaren is het verschil fors minder geworden. Inzet loonkostensubsidies: Het aantal loonkostensubsidies dat door gemeenten wordt ingezet wijst op de mate waarin mensen met een arbeidsbeperking aan het werk worden gehouden. De Senzer-gemeenten zittend gemiddeld bij de 30% best presterende gemeenten die er in slagen om mensen met een inschrijving in het doelgroepregister met een loonkostensubsidie aan het werk te krijgen. Met name vanaf 2018 zet Senzer relatief veel loonkostensubsidies in. Omvang beschut werk: Het aantal mensen dat met een indicatie beschut werk aan het werk wordt geholpen blijft achter bij de landelijke ontwikkeling. Een verklaring daarvoor is dat Senzer vooral stuurt op het aan het werk krijgen van mensen met een arbeidsbeperking en daarbij niet speciaal kijkt of mensen wel of geen indicatie beschut werk hebben. In de praktijk maakt dat voor betrokkenen weinig verschil (ze zijn aan het werk , of ze nu wel of geen indicatie hebben van het UWV).
Senzer is wel bezig met een inhaalslag , omdat het ministerie van SZW van plan is om het budget voor beschut werk in de loop van 2026 te verdelen op basis van realisatie. BUIG-saldo: Het BUIG-saldo is het verschil tussen het budget dat gemeenten ontvangen voor het betalen van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies en de werkelijke uitgaven aan bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Sinds de oprichting van Senzer gaat het steeds beter. De aanvankelijke tekorten op het BUIG-budget in 2016 en 2017 zijn omgeslagen naar relatief hoge besparingen op het BUIG-budget. Dat wijst – in combinatie met de prestaties die we zien voor wat betreft de bijstandsafhankelijkheid en de inzet van loonkostensubsidies in het Senzer-gebied - op goede prestaties voor wat betreft de re-integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het zo laag mogelijk houden van de bijstandsafhankelijkheid.
-o-
Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029 www.senzer.nl
Inhoud Voorwoord 3
2. Wat zijn de baten en lasten? 17
4. Meerjarenraming 36
Bijlage 1 Totale bijdragen per gemeente 46
Bijlage 6 EMU-saldo 53
1. Programmabegroting 5
3. Paragrafen 24
5. Balans 38
Bijlage 2 Specificatie bijstelling BUIG-middelen 48
Bijlage 7 Specificatie incidentele baten en lasten 54
1.1 Dienstverleningslijn Verzorgen van inkomensondersteuning 6
3.a Weerstandsvermogen en risicobeheersing 25
6. Verloop reserves en weerstandsvermogen 40
Bijlage 3 Verdeelsleutels bijdrage algemeen deel 49
Bijlage 8 Structureel saldo 56
1.2 Dienstverleningslijn Begeleiding naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk 9
3.b Financiering 29
7. Investeringen 43
Bijlage 4 Saldo buig-LKS 51
Bijlage 9 Structurele onttrekkingen 57
1.3 Dienstverleningslijn Bieden van een leerwerkinfrastructuur 12
3.c Bedrijfsvoering 32
Bijlage 5 Baten en lasten per taakveld 52
Bijlage 10 Gehanteerde afkortingen 58
1.4 Dienstverleningslijn Werkgeversdienstverlening 15
3.d Onderhoud kapitaalgoederen 34 3.e Verbonden partijen 35
Door op de hoofdstukken te klikken, kun je makkelijker door het document heen bladeren!
Als je op het logo klikt, kom je altijd terug op deze inhoudsopgave
2
Voorwoord Voor u ligt de ontwerpbegroting van de Gemeenschappelijke Regeling Senzer. Het bestuur is erin geslaagd om voor 2026 een begroting op te stellen binnen de - door het Rijk beschikbaar gestelde - middelen voor de uitvoering van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening (WSW). De opdracht hiervoor is door de gemeenten aan Senzer gedelegeerd. Bij het opstellen van de begroting is nadrukkelijk gekeken naar de financiële uitdagingen waar gemeenten 2026 voor staan. Deze ontwerpbegroting is de vertaling van onze opdracht, de door het bestuur aangescherpte missie, én hoe wij deze in 2026 invullen. Met de kaderbrief 2026 als basis. Uiteraard maken de geraamde baten en lasten er deel van uit. Aan de lastenkant is kritisch gekeken naar efficiency-mogelijkheden bij de uitvoering van de opdracht. Uiteraard is rekening gehouden met wijziging van wet- en regelgeving, wordt er geen nieuw beleid opgestart en is het risicoprofiel van de ontwerpbegroting hoger dan voorheen. De opzet en indeling is gelijk aan het voorgaand jaar.
Onze missie
Senzer is er voor iedere inwoner van de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel die (nog) niet in eigen bestaan, werk of inkomen kan voorzien en daarbij ondersteuning nodig heeft. Wij gaan uit van eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en eigenwaarde waarbij individuele omstandigheden en mogelijkheden leidend zijn. Wij bouwen aan een inclusieve arbeidsmarkt en bevorderen samen met werkgevers en overige netwerkpartners dat inwoners in eigen bestaan kunnen voorzien, meedoen in en bijdragen aan de samenleving.
Kaderbrief 2026
In de kaderbrief 2026 zetten wij in op een inclusieve arbeidsmarkt waar iedereen meedoet. Door kansen te vergroten werken wij aan een bestaanszekere toekomst voor inwoners van onze regio. Zo regulier en duurzaam mogelijk werk blijft het doel. We gaan uit van wat wél kan, gebaseerd op vertrouwen en de individuele situatie en mogelijkheden van de inwoner uit onze regio. Hierbij zijn wij ons bewust van de noodzaak om te kijken naar de efficiënte inzet van de beschikbare middelen.
De Participatiewet is bedoeld om meer mensen, inclusief kwetsbare groepen, te ondersteunen op hun weg naar werk en maatschappelijke participatie. Preventie en vroeginterventie, redenerend vanuit de dienstverlening die de inwoner nodig heeft, voorkomen dat er situaties ontstaan die leiden tot langdurige afhankelijkheid van sociale voorzieningen. Dit vraagt om een intensieve samenwerking binnen het sociaal domein maar leidt ook tot een breed maatschappelijk rendement. Er wordt gewerkt aan een herziening van de Participatiewet om deze beter in balans te brengen met ruimte voor maatwerk, vereenvoudiging van een aantal regels en op een andere manier kijken naar ondersteuning van degenen die het nodig hebben, waarbij we zoals gebruikelijk blijven uitgaan van vertrouwen en kijken naar wat wel kan. We zetten in op duurzame relaties met werkgevers in onze regio. Zij zorgen voor de uitstroomkansen voor onze mensen. Een robuuste leerwerkinfrastructuur is onmisbaar om de aansluiting tussen onderwijs, werkgevers en werkzoekenden te optimaliseren. Dit is de opmaat voor veel mensen naar een eigen vaste baan. Het is belangrijk om te blijven investeren in
3
Voorwoord (vervolg) (beschutte) werkplekken, zoals de maatschappelijke kosten- batenanalyse werk heeft aangetoond. Een baan levert veel meer op dan enkel salaris. Het leidt tot een betere gezondheid, afname van zorgkosten, stabielere situatie, meer veiligheid en minder criminaliteit. Ook armoede en schulden nemen af, wat zorgt voor minder behoefte aan schuldhulpverlening en een verbetering van de levenskwaliteit. Per 2026 komt er een wijziging in de financiering van beschut werk. Vanaf dan vindt uitbetaling plaats op basis van daadwerkelijke realisatie. Dit vraagt om een herijking van de werkwijze, waarbij passende begeleiding en ondersteuning centraal staan.
ontwerpbegroting zijn de maatregelen verwerkt die binnen de directe invloedssfeer van Senzer vallen en een bijdrage leveren aan de gevraagde terughoudendheid in beleidsontwikkeling én de te nemen efficiencymaatregelen. Uiteraard is rekening gehouden met wijziging van wet- en regelgeving en met de algemene ontwikkeling in termen van volumes en prijzen. Daarnaast zijn de volgende extra maatregelen verwerkt die leiden tot verdere optimalisatie: • rentebaten zijn verhoogd met € 0,2 miljoen; • positieve saldo tussen buig-inkomsten en -uitgaven is verhoogd met € 1,6 naar € 3,7 miljoen.
Bij het opstellen van de ontwerpbegroting zijn we uitgegaan van de laatst gepubliceerde gegevens over de financieringsmiddelen vanuit het Rijk. De ontwerpbegroting kent een structureel en reëel evenwicht. Er is er bij het opstellen onderscheid gemaakt tussen basisdienstverlening en aanvullende dienstverlening, die een afzonderlijke en sluitende financiering kent.
Naast genoemde maatregelen zijn ook de beleidskeuzes uit het verleden, heden en nabije toekomst tegen het licht gehouden. Hoewel de opdracht aan Senzer voor het grootste gedeelte bestaat uit het uitvoeren van wettelijke taken vanuit de Participatiewet, bestaat er binnen die opdracht beperkte ruimte voor beleidskeuzes. Denk aan het vermeerderen of verminderen van bepaalde dienstverlening.
De ontwerpbegroting is opgesteld rekening houdend met de onzekere financiële positie van de deelnemende gemeenten. De gemeenteraden en diverse colleges hebben hiervoor aandacht gevraagd. In deze
In de bijgevoegde brief zijn de keuzes afzonderlijk voorgelegd. Reden hiervoor is het parallele traject van de gemeenteraden (kaderstellende rol en budgetrecht) en de colleges (eigenaar,
Ontwerpbegroting
opdrachtgever en samenwerking breed sociaal en economisch domein). In de brief zijn de afwegingen, overwegingen en de impact van eventuele keuzes in kaart gebracht. Daarmee ondersteunen wij de behandeling van de ontwerpbegroting in de gemeenteraden en het opstellen van een zienswijze. Met inachtneming van de zienswijzen legt het dagelijks bestuur de uiteindelijke begroting ter vaststelling voor aan het algemeen bestuur.
E. de Vries Voorzitter
A.E.W. van Limpt Algemeen directeur
4
1 Programmabegroting
Dit is Yosef Yosef zit alweer bijna twee jaar bij CleanLease in Gemert. Eerst zat hij op de bus en was laden en lossen zijn werk. Door een medisch mankementje aan zijn voet werkt hij nu binnen en vouwt hij was. De afwisseling maakt zijn werk leuk!
1.1 Dienstverleningslijn Verzorgen van inkomensondersteuning
Dit is Ine Ine kon lang geen betaalde baan vinden, waardoor ze via het UWV bij Senzer terechtkwam. Na een jaar startte Ine als financieel administratief medewerker bij de Gemeente Laarbeek, waar ze nu een vast contract heeft!
1.1 Dienstverleningslijn Verzorgen van inkomensondersteuning Wat wil Senzer bereiken?
• Aantal uitkeringsdossiers 4.309 • Ontwikkeling volume bestand 1,91% • Instroom in de uitkering 1.152 • Ontwikkeling volume instroom 27,2% • Uitstroom uit de uitkering 1.071 • Ontwikkeling volume uitstroom 25,3% • Aantal aanvragen 1.920 • Aanvragen, welke worden doorverwezen
naar een voorliggende voorziening • Aanvragen binnen de wettelijke termijn afgehandeld • Bezwaren binnen de wettelijke termijn afgehandeld
42% 90% 90%
Wat gaat Senzer daarvoor doen?
Door het bieden van inkomensondersteuning dragen we bij aan een bestaanszekere toekomst van inwoners uit onze regio. Vanuit deze financiële rust is groei mogelijk en blijft het zelfredzaam zijn in inkomen door zo regulier en duurzaam mogelijk betaald werk het doel. We leveren maatwerk vanuit wat wél kan, gebaseerd op vertrouwen, gelijkwaardigheid en de individuele situatie en mogelijkheden van de inwoner. Dit vraagt om een proactieve benadering waarin de persoon centraal staat. We passen de dienstverlening verder aan gericht op een nog meer toegankelijke, begrijpelijke en mensgerichte dienstverlening. Daarbij zoeken we proactief de samenwerking op met organisaties die een bijdrage leveren aan die bestaanszekerheid en investeren wij in 2026 verder in duidelijke, begrijpelijke en vriendelijke communicatie. De behandeling van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans staat voor maart 2025 geagendeerd. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) mikt op een (gedeeltelijke) inwerkingtreding per 1 januari 2026. Vooropgesteld dat het wetsvoorstel doorgaat, worden de effecten ervan in 2026
geïmplementeerd en geborgd. Knelpunten moeten worden aangepakt om de bestaanszekerheid van de inwoner uit onze regio te versterken. Wat overigens ook geldt voor de in behandeling zijnde wetsvoorstellen als ‘Van School naar Duurzaam Werk’, ‘Pro- actieve dienstverlening’ en ‘Vereenvoudiging Inkomensondersteuning voor Mensen.’ We blijven investeren in de doorontwikkeling en digitalisering van onze dienstverlening middels het programma ‘klantreis’ met als doelen (1) beter op de klant afgestemde, (2) meer verbonden en (3) toekomst gerichte dienstverlening. In relatie tot dit programma implementeren en borgen we in 2026 het kader gewenst handelen binnen inkomensondersteuning. Tevens geven we invulling aan waarderend werken door middels de werkgroepen eenduidig werken succesvolle dienstverlening binnen alle gebiedsteams te implementeren en daarmee tot norm te verheffen. We blijven investeren in het vakmanschap van onze professionals, zodat zij nog beter in staat om in de spreekkamer betekenis te geven aan de uitgangs punten ‘maatwerk’ en ‘klant centraal.’ Daartoe geven
7
1.1 Dienstverleningslijn Verzorgen van inkomensondersteuning (vervolg) we trainingen en voeren we intervisie en casuïstiek gesprekken. Op een aantal thema’s, zoals belastingen en crypto, werken we met expertgroepen. We participeren actief binnen het brede sociale domein, volgend op de afspraken die we regionaal maken naar aanleiding van het overzicht van netwerkpartners en overlegstructuur op basis van de factor C (Factor C). methodiek en lokaal door borging van de intensieve samenwerking die volgt uit de pilot Intensieve dienstverlening en samenwerking. Ook in 2026 wordt additionele dienstverlening uitgevoerd middels dienstverlenings-overeenkomsten (DVO’s), waarover aan de betrokken partijen separaat wordt gerapporteerd. Dit betreft inburgering, dienstverlening aan Oekraïense vluchtelingen, schuldhulpverlening aan ondernemers en bijzondere bijstand. Dit laatste voeren wij uit middels drie verschillende DVO’s, zijnde de GR Peelgemeenten, Helmond en Geldrop-Mierlo. GR Peelgemeenten heeft gevraagd te bezien of en hoe de bijzondere bijstand efficiënter kan worden ingericht en onderdeel kan worden van de basisdienstverlening van Senzer.
8
1.2 Dienstverleningslijn Bieden van een leerwerkinfrastructuur
Dit is Nino Nino kwam tien jaar geleden met haar man en kinderen als vluchteling naar Nederland vanuit Georgië. Ze leerde snel Nederlands, integreerde met succes en helpt nu anderen bij hun inburgering en zoektocht naar werk bij Senzer als participatiecoach.
1.2
Dienstverleningslijn Bieden van een leerwerkinfrastructuur
Welke dienstverlening biedt Senzer?
Wat gaat Senzer daarvoor doen?
• Gemiddelde loonwaarde plaatsingen
met LKS dienstverband regulier • Gemiddelde loonwaarde plaatsingen met LKS dienstverband Senzer • Voor alle medewerkers met een dienstverband zijn de ontwikkelmogelijkheden in beeld • Aantal personen, dat deelgenomen heeft aan een werkstage • Aantal personen, instroom in dienstverband cao ADS • Aantal fte’s geplaatst binnen Eigen LWI (incl. groenprojecten) • Aantal fte’s geplaatst binnen Groepsconcepten • Aantal fte’s geplaatst middels individuele detacheringen • Aantal fte’s geplaatst middels begeleid werken • Aantal fte’s met regulier dienstverband en LKS • Aantal personen dat uitstroomt naar een regulier dienstverband vanuit een dienstverband Senzer
55% 54%
100% 250 137 356
Wij ondersteunen inwoners met re-integratievoor zieningen zoals training, begeleiding op de werkvloer, loonkostensubsidie en beschut werk. Onze focus ligt op participatie met aandacht voor bestaans- en inkomenszekerheid. We bieden beschutte werkplekken aan diegenen die dit nodig hebben en gaan uit van de best passende manier om deze plek te realiseren, zoals bijvoorbeeld via een praktijkroute. Met het door ontwikkelen van leerlijnen sluiten we aan op individuele mogelijkheden en slaan we de brug tussen de kenmerken van de klanten en de kansen op de arbeidsmarkt. Hiermee bieden we onze werkenden en werkzoekenden perspectief op groei, zelfstandigheid en het leveren van een bijdrage aan de samenleving.