Oppositieprogramma 2022-2026

24 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

Daarnaast hebben we in onze gemeente een groot potentieel voor biogas. Biogas wordt opgewekt door het vergisten van bijvoorbeeld mest, GFT-afval of rioolslib. We moeten de komende jaren duidelijk in kaart gaan brengen welke stappen er nodig zijn om van dit potentieel gebruik te kunnen gaan maken. Dankzij een florerende agrarische sector in onze gemeente lijkt ons het opwekken van Biogas uit mestvergisting een realistisch plan voor de toekomst. Vergisten is geen mest verwerken, het is mest verduurzamen/benutten en daardoor gebruik maken van de natuurlijke mogelijkheden. Drie koeien kunnen een gezin van vijf personen een jaar lang van voldoende gas voorzien. Komende jaren zal duidelijk moeten worden of dit ook daadwerkelijk een haalbare kaart is. Maar zoals in het hoofdstuk Buitengebied beschreven is de regionale energiestrategie voor de agrarische sector ook een kans.

Waterbeheer en -overlast Door de opwarming van de aarde woorden onze zomers droger, maar krijgen we tegelijkertijd ook te maken met hevige regenbuien van tijd tot tijd. Onze infrastructuur is hierop nog lang niet volledig ingericht. In Lierop krijgt men door het hoogteverschil in onze Gemeente natte voeten terwijl Someren-Heide juist sneller water nodig heeft om verdroging tegen te gaan. Verbetering hiervan gaan we de komende jaren samen met Onweerstaanbaar Someren verder voortzetten. Ondertussen kunnen mensen zelf ook genoeg doen om het water beter op te vangen en

Onze natuur is een lust voor het oog. We hebben in Someren ook prachtige natuurgebieden met onder andere de Strabrechtse Heide waar we in alle rust kunnen vertoeven. Dit moet ook in de toekomst zo blijven. We streven naar een juiste balans tussen rust en bedrijvigheid om onze natuur niet te overspoelen en juichen vergroening en initiatieven daarvoor in het buitengebied vanuit inwoners dan ook toe. Daarnaast gebeurt er veel op en rond de boeren­ erven met nestkastjes, bijenhotels, weidevogelbeheer en de aanleg en onderhoud van houtsingels en hagen.

Wolven Naast langere periodes van droogte die de kans op bosbranden vergroten, worden we de laatste jaren ook met andere gevaren geconfronteerd in onze natuur. De wolf heeft zijn rentree gemaakt in ons land en in een relatief korte periode al voor veel opschudding gezorgd. Burgers voelen zich in sommige gevallen onveilig, veehouders zien hun dieren geslacht worden door de prooi zoekende wolf. Omdat we de wolf door Europese regelgeving niet kunnen vangen of afschieten, zullen we andere manieren moeten vinden om onszelf daartegen te beschermen. Goede voorlichting is daarin een goed begin. Daarnaast moeten we agrariërs helpen met het beschermen van hun vee, bijvoorbeeld door het omheinen van de wei en het tijdig communiceren wanneer een wolf in de regio is gesignaleerd. De provincie is bevoegd gezag ten aanzien van overlast door wolven en via Bij12 kan iedereen zijn of haar melding of aanvraag kwijt voor preventieve maatregelen. De Gemeente heeft hiervoor een informatiepagina. Het probleem zit hem hierin echter dat niet

Concrete ambities • Voorlopig geen nieuwe hectares aan zonnepark vergunnen, we hebben er capaciteit noch draagvlak voor; • Grootschalige opwek van energie in de vorm van windmolens of zonneparken kan in de toekomst alleen plaatsvinden als omwonenden er met een sociaal model aan mee verdienen; • Realiseren van een mix van duurzame energie in combinatie met opslag en energiemanagement. Met alleen wind en zon redden we het niet; • We promoten onze energie- en afkoppelcoaches en stimuleren dat inwoners met ze in contact treden voor duurzame oplossingen; • We bieden (financiële) participatiemogelijkheden in duurzame projecten als de aanleg van zonnepanelen op dak voor inwoners en bedrijven; • We gaan zo snel en duidelijk mogelijk in beeld brengen hoe groot de potentie van biogas in onze gemeente is en op welke termijn we hier concreet iets mee kunnen gaan doen; • Isolatie van gebouwen worden gestimuleerd door middel van subsidies en leningen om het gasgebruik terug te dringen; • We koppelen wijken alleen van het gas af als gebleken is dat het ten alle tijden haalbaar is qua warmtebehoefte en zij er financieel op termijn op vooruit gaan, maar nu in ieder geval minder extra gaan betalen; • Vergroening in het buitengebied stimuleren en de juiste balans bewaren tussen rust en recreatie in onze natuur; • Actief optreden tegen gevaren die de wolf met zich meebrengt door snelle

communicatie en hulp bij bescherming van vee.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 25

meente aan een sport te doen. Ook lagere inkomens moeten de kans krijgen en worden ondersteund. Zeker voor kinderen zijn daar gelukkig voldoende initiatieven voor, waar we onze inwoners nog vaker attent op moeten maken. Ook sporten onder volwassenen moet meer gestimuleerd worden, of dat nou het werpen, trappen of slaan van een bal is of een half uurtje hardlopen door onze prachtige natuur. We gaan voor een nog gezonder Someren! Daarbij is sporten niet alleen gezond, maar ook nog eens hartstikke gezellig in onze gemeente.

Sportactivering

SPORT EN CULTUUR Someren kent een bloeiend verenigingsleven. De gemeente kent een breed scala aan verschillende verenigingen, van voetbal tot slagwerk, van dan­ sen tot onze gildes. Iedere kern heeft een eigen aanbod en dat wordt door de vele vrijwilligers al jaren in stand gehouden. Het kenmerkt onze ge­ meente, onze kernen en onze inwoners en we wil­ len dan ook maximale ondersteuning bieden om het verenigingsleven in stand te houden. Het is een belangrijke pijler van de leefbaarheid van een kern en maakt mede waarom het zo aantrekkelijk leven is in onze gemeente.

In beweging blijven Sporten is gezond en moet voor iedereen toegankelijk zijn in eigen dorp. Hoewel we tevreden over het niveau van de sportvoorzieningen in onze gemeente, zien we tegelijkertijd wat veranderingen optreden die we een kans willen geven. We streven ernaar dat sportverenigingen residerend op twee locaties op beide locaties gelijkwaardige

26 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

voorzieningen tot hun beschikking hebben. Daarnaast willen we samenwerkingen tussen verenigingen op een en hetzelfde sportcomplex/sportpark als omnisportvereniging stimuleren. Dit maakt onderhoud eenvoudiger en kan verenigingen financiële voordelen bieden. Datzelfde geldt voor betere samenwerking tussen sportverenigingen binnen dezelfde tak van sport. Van een succesvolle samenwerking en uiteindelijke fusie is DAKOS Someren een mooi voorbeeld. Ook zullen grotere verenigingen hun verantwoordelijkheid moeten gaan pakken richting de kleinere. Zij hebben elkaar hard nodig en hierin moeten we als gemeentesamenwerking en gesprekken faciliteren.

Bewegen Dat sporten gezond is, hoeven we veel inwoners gelukkig niet meer te vertellen. Toch haalt nog lang niet iedere inwoners voldoende dagelijkse beweging. Door te sporten verbeteren we onze conditie en weerstand en dus onze gezondheid. Het zou daarom voor iedereen mogelijk moeten zijn om in onze ge-

In het kader van activering neemt Someren deel aan het programma Brede impuls combinatiefunctionarissen. Onder de naam LEEF Someren zijn tal van activiteiten opgezet voor diverse doelgroepen. Wij willen ernaartoe dat LEEF Someren een structurele plek krijgt in de begroting.

Cultuur Op het gebied van cultuur valt er in Someren ook genoeg te beleven. Of het nu voorstellingen van de toneelverenigingen of dansverenigingen of concer-

ten van onze fanfares, harmonieën of koren zijn. Zij dragen bij aan een bruisend dorpsleven en bieden inwoners kansen voor persoonlijke ontwikkeling en zelfontplooiing. Het meedenken en faciliteren van activiteiten en evenementen van verenigingen zien we als een belangrijke taak voor ons als gemeente, maar ook voor de rest van de samenleving. Door elkaar een handje te helpen kunnen we onze cultuur in stand houden. In gevallen van nood moeten verenigingen aan kunnen kloppen bij de gemeente voor (financiële) steun. Hier moeten we als gemeente in mee kunnen en willen denken.

Evenementen, Kermissen en Dorpsfeesten Someren heeft een aantal grote evenementen binnen haar gemeentegrenzen waar we ontzettend trots op mogen zijn. De Kennedymars, de Agrarische Dagen, het Nirwana Tuinfeest, Zum Schluss, Peteyfest en Die Heise Bierfesten zijn voorbeelden van grote evenementen in iedere kern. Evenementen die goed lopen en die we ook in de toekomst moeten blijven faciliteren in regelgeving en door goede handhaving.

Van kermis naar dorpsfeest Ondertussen hebben onze traditionele kermissen het zwaar. De jaarlijkse kermis is in iedere kern een groot dorpsfeest. Helaas moeten we constateren dat de kermissen qua attracties in onze kleine kernen Someren-Eind, Lierop en Someren-Heide in de huidige vorm geen lang leven meer beschoren zijn. Doordat de verplichting om op alle kermissen in onze gemeente te staan er niet meer is blijven attracties massaal weg uit de kleine kernen om vervolgens wel op de kermis van Someren-Dorp te verschijnen. Voor deze ondernemers is een kleine kermis simpelweg niet rendabel genoeg. We hebben als gemeente drie opties: doorgaan op de huidige weg en onze kermissen uit laten sterven, strengere contracten afsluiten

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 27

die kermisondernemers verplichten om ook naar de kleine kernen te komen als ze in Someren-Dorp willen staan, of we gaan kijken naar een nieuwe vorm. Het tweede moeten we per direct doen maar het laatste heeft onze voorkeur, mede ook vanwege de hogere prijzen die een dagje kermis steeds duurder maken voor onze inwoners. We willen komende jaren in de kleine kernen met de werkgroepen en dorpsraden in gesprek gaan over hun visie hierop. Samen met hen zullen we moeten komen tot een mooi, gezellig en leuk alternatief voor

jong en oud als vervanger van de traditionele kermissen in Someren-Eind, Lierop en Someren-Heide. We willen samen met onze inwoners op zoek naar een alternatief wat door de gemeente gefaciliteerd wordt, bijvoorbeeld door een vaste financiële bijdrage waarmee plannen gemaakt kunnen worden. Duidelijk is dat verdergaan op dezelfde voet in onze kleine kernen geen optie is. Someren-Dorp heeft nog altijd een drukbezochte kermis, zowel door kermis­ ondernemers als door inwoners. We zien daarom geen reden om hier iets aan te veranderen op dit moment.

Concrete ambities • Stimuleren van het concentreren van (sport)verenigingen op bestaande buitensportlocaties als sportparken de Potacker/’t Jasper Sport, de Heikampen, de Renkant en de Plagge; • Gelijkwaardige sportvoorzieningen voor verenigingen residerend op 2 locaties; • Stimuleren van verdere samenwerking tussen sport- en cultuurverenigingen in onze gemeente om verenigingen overeind houden en zodat ze financiële voordelen kunnen behalen; • De komende jaren verder gaan met de uitrol van kunstgrasvelden op de wijze waarop we het al jaren doen; • Lichamelijke beweging van inwoners, jong en oud, stimuleren door meer informatie over mogelijkheden te verschaffen en inwoners beter te informeren over een gezonde en betaalbare leefstijl; • De cultuursector financieel ondersteunen in gevallen van nood; • Samen met dorpsraden en werkgroepen in Someren-Eind, Lierop en Someren-Heide zoeken naar een nieuwe vorm voor onze traditionele kermissen, zodat de dorpsfeesten in een andere vorm blijven bestaan.

28 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

VOLKSGEZONDHEID EN ZORG IN EN VOOR ONZE KERNEN We zien dat de WMO kosten steeds verder stijgen. Logisch, want we worden met zijn allen steeds ouder, blijven langer op onszelf wonen en willen dat iedereen zo goed mogelijk mee kan doen in onze samenleving. We willen als gemeente aan de ene kant de kwaliteit van onze zorg hoog blijven houden, maar moeten ook op blijven letten dat de kosten niet de pan uit rijzen.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdzorg Door als gemeente en samenleving aan de voorkant meer rekening te houden met inclusiviteit en innovatie, kunnen we achteraf kosten besparen. Hierbij moet goed geluisterd worden naar signalen van professionals uit de sector zelf. Zij weten vaak het beste wat er nodig is om de kwaliteit te verbeteren of efficiënter te werk te gaan. Minder kijken naar een papieren werkelijkheid, meer naar de praktijk. De manier waarop we de WMO en jeugdzorg in Someren geregeld hebben is gericht op onze inwoners en biedt een snelle en goede ondersteuning. Ook de inzet op preventief vlak blijven we de komende jaren continueren.

Senioren en Minder Validen Omdat we steeds gezonder ouder worden, blijft het

langer mogelijk om op onszelf te blijven wonen. Soms vergt dat een beetje hulp, af en toe ook een aanpassing in onze woning. Het meest ideale scenario zou echter zijn dat ouderen de keuze kunnen maken om, bij voorkeur in het dorp waarin ze willen blijven leven, kleiner en gelijkvloers te gaan wonen. Dit is door een tekort aan levensloopbestendige woningen echter niet altijd mogelijk. Hier zullen we als gemeente, samen met woningbouwcoöperaties en dorpscoörperaties snel iets aan moeten gaan doen. Ook voor mensen met een beperking, lichamelijk of geestelijk, moet het mogelijk zijn om in een veilige omgeving in onze gemeente te blijven wonen. We juichen (burger) initiatieven zoals bijvoorbeeld de stichting Liever in Lierop dan ook toe. Ook de mobiliteit voor deze groepen moet kritisch bekeken worden. Zijn onze voetpaden, fietspaden en gebouwen wel goed bereikbaar en wat kunnen we daarin verbeteren. Hiermee zijn we met de Lokale Inclusie Agenda 2023-2026 al heel hard bezig. Dat moet de komende jaren worden voortgezet. Daarnaast moeten inwoners een meldpunt voor problemen met ruimtelijke ordening of toegankelijkheid hebben als zij tegen dingen aanlopen die het hen verhinderen volledig mee te kunnen doen in de samenleving. Door dit bij de gemeente aan te geven kunnen wij er iets

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 29

mee doen, waardoor we nog sneller een echte allemans gemeente worden. Een toevoeging aan de BuitenBeter App zou hiervoor geschikt kunnen zijn.

Project voor de toekomst

Samenwerking met Dorpsondersteuners

Er liggen in onze gemeente ook een aantal kansen voor realisatie van grootschalige zorginitiatieven. De meest prominente daarin zullen de komende jaren Huize Witven, de Kerk in Someren-Heide en de locatie Van Oosterhout in Lierop zijn. Witven is recentelijk verkocht en de nieuwe eigenaar zal op zoek (moeten) gaan naar een invulling voor het pand. Vanwege de slechte staat is een grootschalige verbouwing nodig, maar voor verdere invulling zullen we als gemeente samen met de eigenaar tot een overeenstemming moeten gaan komen. Wij zien op de locatie, prachtig gelegen tussen natuur, het liefst een grootschalig zorginitiatief terugkomen. Zorgappartementen of een zorghotel kunnen op die locatie een meerwaarde bieden voor onze gemeente en inwoners en zorgen er tegelijkertijd niet voor dat de omliggende natuur overspoeld wordt. Dit zal echter wel allemaal in goed overleg van de gemeente met de eigenaar moeten gebeuren.

Eenzaamheid is nog altijd een groot probleem, maar ook een probleem dat we samen aan kunnen pakken. Bijvoorbeeld met projecten om jeugd en ouderen samen te brengen. We blijven doorgaan met initiatieven die hiervoor zijn opgezet en moeten de samenwerking met dorpscoörperaties nog nadrukkelijker opzoeken. De coöperaties vervullen samen met de dorpsondersteuners een onmisbare rol in onze dorpskernen. Zij vangen signalen al in een vroeg stadium op en helpen vele inwoners met de hulp die ze nodig hebben. De gemeente moet er dan ook voor zorgen dat zij hun werk succesvol voort kunnen blijven zetten, in iedere kern.

Voor de Kerk in Someren-Heide geld op hoofdlijnen hetzelfde. Er is een nieuwe eigenaar die in zijn planvorming het gebouw wil laten staan en transformeren naar zorgappartementen. Uitvoering zal in overleg met de gemeente en in overeenstemming met de vooraf afgesproken spelregels moeten plaatsvinden zoals behoudt van de parkeerplaats en het glas-inlood raam. Ook de locatie Van Oosterhout biedt mogelijkheden voor (zorg)appartementen of andere dergelijke initiatieven. Hiervoor moeten koper(s) en de gemeente met de dorpscoöperatie in gesprek gaan om de wensen en bedenkingen in kaart te brengen.

Preventie en Interventie Afgelopen jaar is in beeld gebracht of de investeringen in vernieuwende werkprocessen en interventies de gewenste effecten opleverden. De resultaten zijn positief, aangezien onze inwoners erg tevreden zijn met de hulp die lokaal is geboden terwijl ook de zorgkosten voor maatwerkvoorzieningen voor Someren de laatste 5 jaar afgenomen zijn terwijl landelijk sprake is van een toename. Elk project bespaart kosten zonder dat de kwaliteit van ondersteuning inboet. Om voldoende kwaliteit te blijven waarborgen zullen we de komende jaren echter wel structureel moeten blijven investeren in preventie.

Verder willen we de komende jaren beter in beeld gaan krijgen hoe we mantelzorgers in Someren beter kunnen ondersteunen. Het verlenen van mantelzorg is een zware taak die van de mantelzorger veel tijd en energie vergt. Die inzet zorgt er echter wel voor dat inwoners vaak langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Als we dit als gemeente willen blijven stimuleren, zullen we ook moeten kijken hoe we mantelzorgers (als samenleving) zo goed mogelijk kunnen ondersteunen.

30 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

Volksgezondheid We willen als gemeente de komende jaren een bewustere en gezondere levensstijl gaan stimuleren. Dit op verschillende vlakken. Zoals eerder aangestipt door sporten nog verder te stimuleren, voor jong en oud en het ook voor iedereen (financieel) mogelijk te maken. Door in beweging te blijven, blijven we met zijn allen gezond. Dit moeten we al op basisscholen gaan stimuleren door leuke initiatieven waarmee ieder kind de sport kan vinden die bij hem/haar past.

Maar ook gezonder gaan eten is hierin een belangrijk facet. Daarbij is het enerzijds van belang dat we mensen bewuster maken op gezond eten en koken. Bijvoorbeeld door het gebruiken van seizoens- of lokale producten. Deze zijn lekker en vaak goedkoper. We zullen echter ook in de gaten moeten houden of gezonde producten voor lagere inkomens betaalbaar zijn. Wanneer dat niet het geval is zullen we met belanghebbenden in gesprek moeten om te kijken wat we hierin kunnen betekenen.

Onis in de kernen. Het is een belangrijk aspect van het leefbaar houden van onze kernen. Concreet betekent dit dat we samen met de Huisartsenpraktijk Lierop willen gaan kijken hoe zij terug kunnen keren in de kern Lierop. Het is vanuit beide partijen daarin zoeken naar de juiste voorwaarden zoals locatie(s). We willen er samen met de betrokken organisaties echter wel voor zorgen dat de praktijk de komende jaren terug kan keren of daar in ieder geval concrete vooruitzichten voor heeft.

Zorg dicht bij huis

In Someren-Eind en Someren-Heide dienen de Einder en de Bunt hierin een bijdrage gaan en blijven vervullen. Voorzieningen zoals bloedprikken, fysiotherapie, logopedie etc. dienen op deze manier beschikbaar te zijn dicht bij de burgers.

We vinden het ook belangrijk dat onze inwoners snel en makkelijk terecht kunnen bij huisartsen, praktijkondersteuners en dorpsondersteuners. Deze moeten voor iedereen bereikbaar zijn in iedere kern. We blijven voorstander van de dorpsondersteuners vanuit

Concrete ambities • Meer oog voor inclusiviteit en innovatie bij aanvang van projecten; • Kosten remmen waar mogelijk door beter te luisteren naar professionals uit de zorg sector; • Inhaalslag maken met de bouw van levensloop­ bestendige woningen dicht bij de dorpskernen zodat voorzieningen binnen korte (loop)afstand liggen; • Ondersteunen van (burger)initiatieven zodat mensen met een lichamelijk of geestelijke beperking veilig en in alle rust in onze gemeente kunnen leven; • Een contactpunt vanuit de gemeente opzetten waar mensen melding kunnen maken van fysieke hindernissen voor inclusiviteit in het openbaar domein; • Investeringen in preventie van structurele aard maken;

• Samen met dorpscoöperaties en dorpsonder­ steuners: • Meer projecten opzetten tegen eenzaamheid met jong en oud; • In beeld krijgen waar we mantelzorgers in onze gemeente in bij kunnen staan; • Ondersteunen van ontwikkeling van mogelijke zorg­initiatieven in Huize Witven, de kerk in Someren-Heide en locatie Van Oosterhout in Lierop; • Een bewuste, gezonde levensstijl voor alle inkomens mogelijk maken; • Sporten ten behoeve van onze gezondheid nog meer stimuleren van jongs af aan; • Bereikbaar houden van zorg in onze directe omgeving; • Mogelijkheden voor terugkeer huisarts in Lierop in kaart brengen.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 31

centrum betrokken worden, maar sluiten onze ogen niet voor andere mogelijkheden. Behoud van het Varendonck College voor voortgezet onderwijs voor Someren is zeer belangrijk en moet ook komende jaren een uitgangspunt blijven. Vandaar ook dat we als gemeente hier extra in investeren.

Onderwijs gericht op de toekomst

ONDERWIJS Voor de leefbaarheid van onze kleine kernen is het belangrijk dat iedere kern een basisschool behoud. We willen daarom naast het Rendal ook basisscho­ len St Jozef en de Vonder ten alle tijden behouden. Het gebouw van Basisschool St Jozef is dermate bijzonder dat nieuwbouw van deze locatie voor ons geen optie is. Door renovaties en kleine aanpas­ singen moet deze school kunnen blijven voldoen aan de vraag van het unit- en groep overstijgend onderwijs.

Onderwijshuisvesting Door onze plannen rondom bouwen en wonen zal er ook komende jaren voldoende aanwas op onze basisscholen blijven komen. Belangrijk hierin is dan wel dat onze onderwijsgebouwen kwalitatief en kwantitatief goede huisvesting aanbieden. We zijn dan ook blij dat er bijna gestart kan worden aan de nieuwbouw van BS het Rendal in Lierop. We willen de optie onderzoeken om naast een nieuwbouw van de

32 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

basisschool en kinderopvang ook de sporthal in de nieuwbouw te betrekken. In Someren-Dorp barsten de basisscholen ondertussen op sommige locaties uit hun voegen. Komende jaren willen we daarom in lijn met het IHP vervangende nieuwbouw voor de Mariaschool en Leerrijk realiseren. Een leerlingenstop voor deze scholen is niet wenselijk en leerlingen verdelen over meerdere schoollocaties ook niet. Tot die tijd zullen we nauw toezien op de wijze waarop de huisvestingsbehoefte van deze scholen door de gemeente samen met Prodas wordt opgepakt. We zien ook graag dat basisschool de Diamant samen met Leerrijk in een gebouw plaats gaat nemen, zodat de huidige locatie van de Diamant door SBO De Brigantijn in gebruik kan worden genomen. Hiermee komt de huidige locatie van SBO De Brigantijn vrij voor nieuwe ontwikkelingen. Bij de verbouwing van het Varendonck College komt er ook een locatie vrij. De LTS-locatie biedt verschillende mogelijkheden. Wij zien deze locatie het liefst bij het nieuwe

Zoals al vaker aangestipt leven we in een tijd die snel veranderd. Hier moeten we ook in het onderwijs op in blijven spelen. Brandveiligheid, EHBO en digitalisering zijn drie belangrijke thema’s die in onze ogen nog niet voldoende aandacht krijgen voor het belang dat ze hebben. Kinderen moeten al op de basisschool essentiële kennis bijgebracht worden over brand­ veiligheid en EHBO. Het kan niet alleen hun eigen leven redden, maar ook dat van anderen. We willen komende jaren met Prodas, Plato en de basisscholen in gesprek over passend onderwijs over deze onder­ werpen zodat kinderen zich al op jonge leeftijd bewust kunnen worden van deze belangrijke zaken. Ook digitalisering is een onderwerp dat niet stil staat maar ondertussen wel bijna vanzelfsprekend lijkt. Toch kent het internet vele gevaren, criminelen en fraudeurs die geen onderscheid maken tussen jong en oud. Voorlichting hierover zou daarom ook al in hogere klassen van de basisschool gegeven moeten worden.

Concrete ambities • Starten met bouw BS het Rendal in nieuw complex waar ook kinderopvang en een nieuwe sporthal in onder worden gebracht; • Behoud van ten minste één basisschool in al onze kernen; • Nieuwe schoolgebouwen inrichten voor gebruik door school, verenigingen of andere geïnteres­ seerde maatschappelijke partijen; • Uitwerken plannen nieuwbouw BS Leerrijk en BS De Diamant, BS de Mariaschool en aanbouw BS de Ranonkel in lijn met IHP;

Ook op het voortgezet onderwijs willen we komende jaren stappen gaan zetten in voorlichting, preventie en bewustwording. Alcohol, tabak en drugs zijn allen zeer schadelijk voor kinderen en (jong) volwassenen, zeker wanneer ze niet met mate gebruikt worden. Toch moeten we hier niet naïef in zijn. Het gebruik begint nog altijd vroeg in sommige gevallen, of we dit nu willen of niet. Door goede voorlichting op het voortgezet onderwijs, over het gebruik zelf en de gevolgen ervan, hopen we meer bewustwording te creëren bij onze jeugd. Het is belangrijk dat ditgesprek open gevoerd wordt zonder van alcohol, tabak en drugs een taboe te maken. Zo verliezen we het gebruik niet uit het zicht en kunnen we als samen­ leving op tijd ingrijpen en helpen als dat nodig is. Tegenwoordig kampen jongeren ook steeds vaker met mentale klachten, zoals depressieve stoornissen. Het is belangrijk dat hierover, ook op scholen, gepraat wordt met kinderen. Het is vaak geen onderwerp waar makkelijk over gesproken wordt, maar door mentale problemen zo vroeg mogelijk te signaleren kan er op tijd aan gewerkt worden. Hierin hebben niet alleen docenten een rol. Ook de rest van de omgeving, zoals klasgenoten, ouders of verenigingen kunnen hierin een belangrijke taak hebben. Door uit te kijken naar elkaar kunnen we problemen tijdig oplossen.

• Onderbrengen van SBO De Brigantijn in gebouw BS De Diamant; • In kaart brengen mogelijkheden herontwikkeling LTS-locatie; • Versterken voorlichtingsonderwijs op de basis­ school op het gebied van brandveiligheid, EHBO en digitalisering; • Meer preventieve bewustwording stimuleren op voortgezet onderwijs over alcohol-, tabaken drugsgebruik; • Meer aandacht voor mentale klachten onder kinderen en jongvolwassenen op scholen.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 33

Concrete ambities

GEMEENTELIJKE FINANCIËN We hebben er een aantal bijzondere financiële jaren opzitten. Door een herijking van het gemeentefonds krijgt de gemeente Someren tot en met 2025 fors meer financiële middelen van de landelijke over­ heid. Daarnaast hebben we de afgelopen jaren een aantal grote incidentele meevallers gehad die het eigen vermogen van onze gemeente flink hebben versterkt. Ondertussen ligt er echter veel onze­ kerheid op de loer na 2025. Op dit moment zien de uitkeringen uit Den Haag er in 2026 een stuk lager uit voor de gemeenten. Het betekent voor de komende jaren kansen, maar ook opgaven om ons huishoudboekje op orde te houden.

Investeren en Aanpakken Er liggen in onze gemeente een aantal belangrijke opgaven voor de komende jaren, zoals de omgevings­ wet en woningbouw. Investeringen, in bijvoorbeeld de organisatie, zijn onontkoombaar en van groot belang. Hiervoor kunnen we echter niet eindeloos structurele middelen in gaan zetten. Het belangrijke verschil tussen structurele en incidentele middelen: structurele gelden drukken op de gemeentebegroting, terwijl incidentele gelden betaald worden uit reserves en dus het eigen vermogen. Niet alle investeringen hoeven echter van structurele aard te zijn. Afgelopen jaar hebben we om de woningbouw te versnellen extra (incidenteel) geld beschikbaar gesteld voor dit jaar. Dit willen we de komende jaren vaker gaan doen. De woningbouwopgave leent zich hier uitstekend voor. De verschillende plannen

34 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

vergen immers niet strikt noodzakelijk structurele inzet. Door ieder jaar, als het ware op projectbasis, incidenteel geld beschikbaar te stellen voor extra handjes in onze organisatie hopen we de woningcrisis in onze gemeente succesvol te kunnen bestrijden. We zullen echter op een aantal plaatsen in onze ambtelijke organisatie ook structureel mensen erbij moeten hebben om in onze dienstverlening en uitvoering van beleid van voldoende hoog niveau te blijven. De werkdruk is simpelweg te hoog en wordt met alle taken die de landelijke overheden overhevelen alleen maar groter. We zullen daarom ook structureel moeten investeren in onze organisatie en onze oren open moeten houden voor signalen.

Koopkracht en Gemeentelijke Lasten De inflatie stijgt, de energieprijzen stijgen, boodschappen worden alsmaar duurder. De koopkracht staat flink onder druk. In eerste plaats is het de taak van de landelijke overheid om hier iets aan te gaan doen en zoals het er nu naar uit ziet zal dat ook gaan gebeuren. We moeten als gemeente echter ook onze ogen openhouden en in deze ongekende tijden de laagste inkomens redden op het moment dat het water ze aan de lippen staat. Dit doen we onder andere door de gemeentelijke lasten zo laag mogelijk te houden. Met de huidige vooruitzichten zal de OZB de komende jaren niet omhoog hoeven. Afhankelijk van de kosten van noodzakelijke investeringen en uitgaven zal de raad iedere

• Meer investeren in projecten met incidentele gelden om problemen op woningmarkt op te lossen; • Investeren, incidenteel en waar nodig structureel, in de ambtelijke organisatie om deze toekomst­ bestendig te maken; • Onroerende Zaak Belasting (OZB): zo laag mogelijk houden maar wel op voldoende niveau om voorzieningen volledig in stand te houden; • Bedrijven Investeringszone (BIZ): invoering hiervan bevorderen door stimuleren positieve draagvlakmeting onder ondernemers, indien volgende afwijzing van BIZ door ondernemers verder kijken naar mogelijkheid voor reclame­ belasting;

jaar moeten kijken of een mogelijke (eenmalige) verlaging van de OZB mogelijk is. Voor ondernemers en vastgoedeigenaren in het centrum zal er daarnaast, indien de raad en ondernemers zelf instemmen, een BIZ worden ingesteld. Met de gelden die hiermee worden opgehaald kan het centrum aantrekkelijker en gezelliger worden gemaakt. Mocht ook deze poging voor een Bedrijven Investeringszone het niet halen, zijn we voornemens de mogelijkheden voor een reclamebelasting te gaan onderzoeken. Dit betreft een andere vorm, maar zou qua hoogte van de lasten niet direct grote verschillen met de BIZ moeten vertonen. Het is echter wel van belang voor het opknappen van het centrum in Someren-Dorp.

Leges De hoogte van de legeskosten mogen niet de rem worden op toekomstige, economische en ruimtelijke ontwikkelingen. Desondanks pleiten we wel voor eerlijke kosten, dat wil zeggen ook niet te lage bedragen. De leges moeten een fatsoenlijke afspiegeling zijn van het werk of gebruik dat ze kosten, met ten alle tijden oog voor de menselijke maat. We pleiten er daarom ook voor tot 1 januari 2024 vrijstelling te geven voor de legeskosten aan de agrarische ondernemers. Die gaan bij de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2023 leges betalen voor milieuactiviteiten, leges die volgens landelijke regelgeving vroeger niet geheven mochten worden. Agrarische ondernemers moeten echter volgens de Brabantse Transitie Schonere Stallen voor 1 januari

• Toeristenbelasting: kostendekkend maken voor investeringen in toeristische sector en onderhoud (toeristische) voorzieningen; • Leges dienen een fatsoenlijke afspiegeling te zijn van de door de gemeente gemaakte kosten, niet te hoog maar ook zeker niet te laag; • Vrijstelling verlenen aan agrarisch ondernemers voor leges milieuactiviteiten tot 1 januari 2024; • Uitbreiding subsidieregelingen en leningen zodat alle inwoners mee kunnen in landelijke wet- en regelgeving; • Handhaven van Bijstand Minima Schulddienst­ verlening (BMS) op 120%; • Waar mogelijk financiële tegemoetkoming voor de zakkende koopkracht, bijvoorbeeld door middel van een gullere energietoeslag.

2024 hun stal aangepast hebben. Deze aanpassing is een verplichting en geen wens tot verbouwing, maar brengt wel extra kosten met zich mee. Het is onzes inziens dan ook geen eerlijk besluit om leges te heffen voor een provinciale verplichting.

Bijstand, Subsidies en Leningen We willen op eenzelfde manier al voor de agrarische ondernemers komende jaren burgers helpen waar nodig, op het moment dat zij door landelijke besluiten in de knel dreigen te raken. Bijvoorbeeld door de energietransitie kunnen burgers op kosten worden gejaagd, terwijl het belangrijk is dat iedereen mee kan blijven doen. Door middel van subsidies en leningen moeten we dat als gemeente ten alle tijden kunnen blijven bewerkstelligen. Werken moet lonen en niet betekenen dat je in onze samenleving tussen schip en wal valt. Daar kunnen we als overheid niet altijd wat in betekenen, maar vaak wel. In ongeëvenaarde tijden zoals deze met de enorme inflatie door burgers financieel te ondersteunen, maar ook in wat overzichtelijkere economische crisistijden door de lasten zo laag mogelijk te houden. Wat ons betreft blijft de bijstandsnorm op dit moment daarom nog op 120%, zoals de raad bij de kadernota besloten heeft. Helaas vallen er hierdoor altijd nog mensen net buiten de boot, maar aan de andere kant proberen we er als gemeente net als de landelijke overheid wel op allerlei andere manier voor te zorgen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 35

GEMEENSCHAPSLIJST

Vlnr: Jan Adriaans Marc Sanders Annelieke Huijerjans Ralf van Bommel Bart de Groot Daan Velings Stef Kornuijt Guido Schoolmeesters

LOKAAL SH

Vlnr: Hans van Tulden Marco Stolwijk Christel Venhuizen-Geurtjens Frank Van Tulden

Fotografie (fractieleden): Liane Manders Fotografie Vormgeving: Marieke Kuijpers grafische vormgeving