Oppositieprogramma 2022-2026

Een realistische koers 2022-2026

GEWOON BOUWEN AAN SOMEREN

Daarnaast stijgt de inflatie momenteel met ongekende percentages. De energieprijzen stijgen zelfs nog veel harder en de dagelijkse boodschappen worden alsmaar duurder. Met andere woorden, de koopkracht staat flink onder druk. Het liefst hebben we dat het kabinet hierin daadkrachtig optreedt. We zien hier echter maar mondjesmaat iets van terug en dat is lang niet voldoende. Wij zijn van mening dat we ook als gemeente onze ogen open moeten houden en in deze ongekende tijden zoveel mogelijk burgers moeten redden op het moment dat het water ze aan de lippen staat. Someren is een rijke gemeente, waar we niet hoeven te kiezen tussen de verwarming of eten.

VOORWOORD

Oppositieakkoord 2022-2026 Het zal u niet ontgaan zijn, politiek Someren heeft roerige jaren achter de rug. Op 16 maart 2022 hebben zowel de Gemeenschapslijst als LSH een in onze ogen top verkiezingsuitslag neergezet. Des­ ondanks is het ons niet gegeven om zitting in het College van B&W te mogen nemen. Deze teleur­ stelling hebben we omgezet in een ambitie om als blok van oppositiepartijen vol aan de slag te gaan voor onze kiezers.

Vandaar ook dit Oppositieakkoord, Een Realistische Koers, waarmee we duidelijk willen maken wat onze koers zal zijn de komende jaren, in plaats van enkel reageren op de koers van een ander. Een realistische koers gericht op onze eigen mooie gemeente. Realistische ambities en concrete plannen voor een nog beter Someren. Zowel de Gemeenschapslijst als LSH zijn van origine

2 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

partijen van onze kleine kernen en vanuit die achtergrond erg goed bekend met de uitdagingen, problemen en kansen in Someren-Eind, Lierop en Someren-Heide. Zijn we het dan overal over eens samen? Uiteraard niet. We vullen elkaar juist aan en hebben gemeen dat we beide voor de beste oplossing gaan, puur gekeken naar de situatie van onze gemeente Someren. Het bondgenootschap dat LSH is aangegaan met de landelijke partij BoerBurger­ Beweging (BBB) moet ook in dit licht worden gezien. De samenwerking met de BBB betekent voor LSH een elkaar versterkend bondgenootschap van gelijkgestemden op het gebied van onder andere het platteland. Zowel de Gemeenschapslijst als LSH oriënteren zich inmiddels op heel Someren en hebben volksvertegenwoordigers in de hele Somerense samenleving. Met de Gemeenschapslijst en LSH zijn Someren-Dorp, Someren-Eind, Lierop, Someren-Heide en ons buitengebied vertegenwoordigd door mensen met kennis van zaken en passie voor het algemeen belang.

De Gemeenschapslijst en LSH willen het verleden laten rusten en trekken gezamenlijk op, met respect en acceptatie voor elkaars verschillen. Beide partijen zijn van mening dat het vertrouwen van de burger in de politiek, zowel landelijk als lokaal versterkt moet worden. De overheid moet een betrouwbare partner zijn waar burgers vertrouwen in hebben, maar aan vertrouwen schort het al een behoorlijke tijd. Te vaak gaan er dingen niet goed, waardoor burgers vol onbegrip achterblijven. Er wordt niet altijd duidelijk gecommuniceerd vanuit de landelijke overheid, maar ook binnen onze eigen gemeente niet. De Gemeenteraad speelt hierin een belangrijke, zo niet de belangrijkste rol. Volksvertegenwoordigers zitten er om hun kiezers te vertegenwoordigen en te handelen in het algemeen belang. Dat is de basis en daarnaar moeten we ook in de gemeente Someren weer terug. Onderlinge verhoudingen en problemen in de raad moeten op een volwassen manier uitgesproken worden met elkaar en mogen niet langer onderdeel uitmaken van het inhoudelijk debat. De politiek moet niet met zichzelf, maar met het belang van onze inwoners bezig zijn.

Waar gaan we dan voor? Woningbouw en de leefbaarheid in de kleine kernen Someren-Eind, Lierop en Someren-Heide, die hevig onder druk staat, de ontwikkelingen in ons buitengebied, het centrum van Someren-Dorp dat weer moet gaan floreren en waar het ook prettig wonen moet blijven zijn de belangrijkste items. Hierin hebben we een gezamenlijk belang. Van een goede school en aandacht voor de zorg tot een bloeiend verenigingsleven. Van een vitaal platteland met perspectief voor de agrarische sector tot een bloeiend centrum en alles wat daar verder nog tussenin zit. De Gemeenschapslijst en LSH gaan Gewoon Bouwen aan Someren met Een Realistische Koers, met haalbare doelen en concrete plannen.

Bart de Groot

Marco Stolwijk

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 3

Vaak wordt er gesproken over gebiedsgericht werken met oog voor de omgeving. Gebiedsgericht werken betekent echter goed naar elkaar luisteren en samenwerken. Dus niet over elkaar praten, maar met elkaar. Hier moet meer tijd en energie in worden gestoken.

Dorps- en Wijkraden

BESTUUR EN DIENSTVERLENING Als overheid dienen we onze burgers, onder andere door fysieke en online dienstverlening. Hierin wil­ len we de komende jaren stappen gaan zetten om het nog beter te doen voor onze inwoners. Com­ municatie en burgerparticipatie zijn daarin twee kernthema’s, terwijl we ook op moeten letten dat onze ambtelijke organisatie niet met een te hoge werkdruk te kampen heeft. Onze ambities en taken moeten realistisch blijven.

Communicatie Een digitale gemeente We hebben de laatste jaren steeds vaker gemerkt dat de communicatie vanuit de overheid ver ondermaats is. De landelijke en provinciale overheden spelen hier een rol in, maar ook de gemeente Someren heeft hierin zijn verantwoordelijkheid te pakken. Wij vinden dat we de verplichting hebben om onze inwoners actief te informeren, over nieuwe wetgeving, aanpassingen in ons beleid of werkzaamheden in onze leefomgeving. Voor bijvoorbeeld isolatie komen en zijn er subsidiegelden beschikbaar, waarover net zoals over landelijke en provinciale subsidies als het even

4 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

kan beter gecommuniceerd moet worden. We moeten hierin als gemeente duidelijk en snel zijn; inwoners moeten zelf makkelijk uit kunnen vinden waar ze informatie vandaan kunnen halen. Hiervoor is het aanpassen van de gemeentewebsite een vereiste. Deze kan eenvoudiger en moet in dienst staan van onze inwoners. (Weg)werkzaamheden moeten hierop tijdig vermeld worden, zodat burgers en bedrijven niet voor verassingen komen te staan, bijvoorbeeld met een interactieve kaart van onze gemeente.

Een duidelijk aanspreekpunt Om de communicatie met onze vier kernen verder te verbeteren willen we onze vier leden van het College van B&W, zijnde de burgermeester en drie wethouders, ieder een aanspreekpunt maken voor een van onze vier kernen. Zij staan als aanspreekpunt direct in contact met de verschillende dorps- en wijkraden en moeten ervoor zorgen dat communicatie met en binnen de kernen vanuit de gemeente goed verloopt. Door het aanwijzen van deze ‘’dorpswethouders’’ komt niet alle communicatie op het bordje van de burgermeester te liggen. Dit moet leiden tot een snellere en duidelijke communicatie vanuit de gemeente.

Een belangrijke schakel in de ketting van onze lokale samenleving zijn de dorps- en wijkraden. Dit zijn niet politiek gebonden organen die zich bezighouden in dorpen of wijken en waar inwoners zich kunnen melden met vragen, problemen of opmerkingen. We zien in hen een waardevolle partner in het betrekken van burgers bij belangrijke zaken, om bijvoorbeeld te peilen hoe er over bepaalde keuzes wordt gedacht. Zo kunnen we vooraf beter inschatten of er voldoende draagvlak is voor de besluiten die de gemeente maakt. Nog meer dan onze ambtenaren hebben de dorps- en wijkraden kennis van zaken over (de inwoners van) onze dorpen en daar willen we als partner graag nog meer gebruik van gaan maken.

Omgevingswet Zoals het er nu naar uit ziet gaat de omgevingswet op 1 januari 2023, na meerdere malen te zijn uitgesteld, in werking treden. Dit betekent dat op gemeentelijk niveau de ruimtelijke ordening wordt vereenvoudigd en samengevoegd. Dit moet het voor ons als gemeente in de toekomst makkelijker maken, maar vergt in de tussentijd nog veel voorbereidend werk. Hier zijn we als gemeente al voortvarend mee aan de slag en dat blijven we doen. Ondertussen zullen we ook de inwoners actief meenemen in veranderingen waarmee zij te maken krijgen.

Ambtelijke organisatie Ambtelijk komt de gemeente Someren handjes tekort. Een trend die in heel Nederland zichtbaar is. Dit levert vertraging en een hogere werkdruk op. Er blijven te veel zaken liggen en ook onze dienstverlening richting inwoners lijdt eronder. Wij willen hier door een gerichte aanpak een einde aan gaan maken. Vanwege regelgeving vanuit de provincie is het een gemeente niet toegestaan om een ambtenaar in vaste dienst aan te nemen met geld dat

afkomstig is uit reserves en eigen vermogen. Het betekent dat de raad ieder jaar in zal moeten stemmen met een eenmalige uitgave om de organisatie (tijdelijk) te versterken. Bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw willen we dit bereiken door ambtenaren in te huren voor bepaalde projecten, zodat hier vaart in komt te zitten zonder dat we de werkdruk van de ambtelijke organisatie verhogen. Ook de invoering van de omgevingswet zal veel veranderingen met zich meebrengen waar we als gemeente in onze organisatie tijdig op in moeten spelen indien dat nodig is. Hiervoor zullen we als raad en college van B&W onze oren open moeten houden voor signalen vanuit de organisatie.

Concrete ambities • Een open debat in de raadszaal, waarin menings­ verschillen mogen bestaan en persoonlijke verhoudingen zich niet vermengen in het debat; • Een nieuwe, of sterk verbeterde website voor de Gemeente Someren waar onze inwoners benodigde informatie makkelijk en snel kunnen vinden; • Een duidelijke communicatie van (weg)werkzaam­ heden binnen onze gemeente, waar inwoners ruim op tijd kunnen vinden waar en wanneer mogelijke werkzaamheden plaatsvinden; • Het aanwijzen van ‘’dorpswethouders’’ die fungeren als aanspreekpunt voor een van onze vier kernen; • Meer aandacht leggen op verwachtingsmanagement voor onze burgers, zodat zij weten waar ze aan toe zijn en achteraf niet teleurgesteld worden; • Het gebruik van burgerparticipatie beter integreren in het opstellen van beleid en regelgeving; • Samen met onze dorps- en wijkraden optrekken als partner om wederzijds gebruik te kunnen maken van elkaar waar mogelijk en nodig; • Inwoners actief meenemen in de veranderingen die de omgevingswet met zich meebrengt; • Investeren in het ambtelijk apparaat, zij het op (tijdelijke) projectbasis en waar nodig structureel; • Aandacht en verbetering voor de stagnerende vergunningsverlening met name in de woningbouw en de agrarische sector.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 5

RUIMTELIJKE ORDENING EN VOLKSHUISVESTING De grootste taak die komende jaren volledig in handen van gemeenten ligt is ontegenzeggelijk de woningbouw. Hier zijn nog altijd grote tekorten, die maken dat de prijzen op de huizenmarkt door het dak schieten. Hoewel landelijke regelgeving het gemeenten niet makkelijk maakt, hebben we als Someren de regie over wat er gebeurt op het ge­ bied van woningbouw in onze gemeente. Als we niets doen zal de mismatch tussen vraag en aanbod alleen maar toenemen. Bij een aantal doel­ groepen – met name de starters, eenpersoonshuis­ houdens, senioren en zelfbouwers – signaleren we grote problemen om een geschikte woning te vin­ den. Het doel de komende jaren tot aan 2030 moet een gestage groei van alle kernen zijn van tien tot twintig procent van de huidige inwonersaantallen. Alleen zo houden we onze (kleine) kernen leefbaar.

Volkshuisvesting in Someren Het probleem in Someren zit op dit moment in een aantal dingen. Ten eerste: bouwgrond. Die hebben we momenteel als gemeente zelf onvoldoende. Hierdoor kunnen we niet snel en voldoende woningen realiseren. Kernbegrip hierin is ‘’harde plancapaciteit’’, oftewel bouwgrond die door de gemeente is aangekocht, bestemt en klaar is voor ontwikkeling. Het tweede probleem dat we signaleren is onvoldoende doorstroming op de woningmarkt. Hierdoor

6 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

kunnen starters niet doorgroeien, komen er geen starterswoningen vrij en kan onze jeugd de woningmarkt dus niet op. Het derde probleem is daar de grote oorzaak van: te weinig aanbod. We willen hier komende jaren gericht wat aan gaan doen voor alle kernen, met de grote disclaimer dat er ook over vier jaar nog geen wonderen verricht zullen zijn. Het ontwikkelen van bouwgrond en woningen kost tijd, wat echter niet wil zeggen dat we met ‘’harde plancapaciteit’’ niet voor goede vooruitzichten kunnen zorgen. Een groot deel van de woningbehoefte bestaat uit sociale woningbouw. Met name in de kleine kernen zie je de woningbouwcoöperaties een terugtrekkende beweging maken. Wij willen de prestatieafspraken met onze woningbouwcoöperaties opnieuw maken en als ze gemaakt zijn monitoren en bewaken. Daarnaast moeten wachtlijsten van woningbouwcoöperaties uit bijvoorbeeld Limburg met andere wachtlijsten gekoppeld worden aan Wooniezie van onze eigen woningbouwcoöperatie Wocom. Zo blijft het totale aanbod goed zichtbaar voor onze eigen inwoners.

Grondpolitiek en Regelgeving Aankoop bouwgrond Er moet meer gebouwd worden. Ontwikkelingen gaan te traag, concrete woningbouwplannen zijn er te weinig. De gemeente Someren moet actiever grond­beleid voeren om toekomstige uitbreidings­ locaties tijdig in eigendom te hebben. De huidige koopvoorwaarden voor bouwgrond uit 2003 moeten

onzes inziens worden herzien. Al helemaal als het gaat over starters. Om starters een woning te laten krijgen moeten we juist regels versoepelen, waarom dan een anti-speculatiebeding van vijf jaar bij deze doelgroep hanteren? Daarnaast moeten we als gemeente ook realistisch zijn in onze eigen mogelijkheden. Het werven van gronden kost tijd, soms zelfs heel veel tijd. We kunnen hierin niet wedden op één paard. Het gesprek met grondeigenaren en ontwikkelaars die zelf gronden willen ontwikkelen voor woningbouw moet actiever gevoerd en sneller opgepakt worden. We kunnen de enorme bouwopgave immers alleen samen halen.

Zelfbewoningsplicht Wij zijn daarnaast tegen een zelfbewoningsplicht. Je moet als lokale gemeente de woningmarkt niet op deze manier proberen te reguleren. Ten aanzien van grootschalige opkoop van huurwoningen zou dit een handig middel zijn, maar deze kennen we in Someren niet. Juist de ouder die voor haar zoon of dochter een starterswoning koopt moet dat kunnen doen. Wettelijk is bovendien geregeld dat opkoopbescherming maar maximaal vier mag gelden, ons huidige anti-speculatiebeding in de grondvoorwaarden van minimaal vijf jaar is dus al een zwaarder middel. Dit speculatiebeding willen wij daarom bijstellen naar minimaal drie jaar.

Brainport en Expats De woningmarkt en economie kunnen niet los van elkaar worden gezien. In de Metropoolregio Eind-

hoven wordt ASML een steeds grotere speler zoals Philips dat vroeger was. Maar ASML is geen Philips met haar zelfgebouwde Philipsdorpen. ASML zal wel meebetalen aan ontwikkelingen waardoor het best aannemelijk is dat projectontwikkelaars Somerense gronden aanbieden en een plan ontwikkelen. Vervolgens ben je als gemeente zelf aan zet om mee te werken aan een dergelijk plan. In deze overspannen woningmarkt met een forse krapte in aanbod lijkt ons dit geen goede zet. Bouw eerst maar eens voor de organische groei van dorp of wijk, zonder dat deze overspoeld worden met expats.

Vier Kernen, Vier Plannen Someren-Dorp Conform de huidige Woonvisie 2030 worden er tot 2030 in Someren-Dorp 47,6 woningen gemiddeld per jaar gebouwd waarvan 16,7 woningen een sociaal karakter hebben. Dit is 61% van het totale aantal uit deze woonvisie. Onze visie op woningbouw in SomerenDorp bestaat onder andere uit het vervolmaken van vervolmaking bouwbestemming Groote Hoeven. Someren-Dorp heeft een aantal inbreidingslocaties waar we mee aan de slag willen gaan, zoals onder andere de locatie Binnenhof 2, locatie Stienen en voormalig Drukkerij Claessens. Een eerste uitbreidingslocatie als opvolger van Groote Hoeven zou ten zuiden van Eegelshoeve moeten komen. Doel voor komende jaren is om hier en op andere plekken voldoende ‘’hard plancapaciteit’’ te creëren voor

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 7

ten minste een uitbreidingsplan als Groote Hoeven. Daarnaast levert de uitvoering van het Centrumplan ook extra woningen op, inclusief de oude LTS-locatie. Deze kan, ook bij betrekking van het centrum, plaats bieden aan een zeer behoorlijk aantal woningen.

Someren-Eind Conform de huidige Woonvisie 2030 worden er tot 2030 in Someren-Eind 17,3 woningen gemiddeld per jaar gebouwd waarvan 6,1 woningen een sociaal karakter hebben. Dit is 19% van het totale aantal uit deze woonvisie. Onze opdracht om leefbaarheid in Someren-Eind te behouden hangt erg samen met de ontwikkeling van de Goede Vaart, waar op korte termijn eindelijk gestart moet worden met de inhaalslag in fase 1 en 2. Ontwikkeling hiervan heeft veel te lang geduurd en moet snel begonnen worden. De Vaart moet weer terug in de Goede Vaart! Op de langere termijn moeten we nu al op zoek naar de opvolger van de Goede Vaart qua grondexploitatie. Dit om ervoor te zorgen dat we niet stilvallen. Komende jaren moet hiervoor actief gekeken worden naar grond zodat er in Someren-Eind na voltooiing van de Goede Vaart fases 1 t/m 4 direct concreet uitzicht is op verdere woningbouwplannen. Hierin zijn de aantallen uit de Woonvisie 2030 slechts een minimum en de percentages indicatief. Samen met de werkgroep wonen in Someren-Eind willen we komende jaren in beeld krijgen wat er qua aantallen nodig is om de toekomstige leefbaarheid van de kern te garanderen.

Lierop Conform de huidige Woonvisie 2030 worden er tot 2030 in Lierop 10,9 woningen gemiddeld per jaar gebouwd waarvan 3,8 woningen een sociaal karakter hebben. Dit is 12% van het totale aantal uit deze woonvisie. Om Lierop als dorpskern leefbaar te houden en niet achter de feiten aan te lopen moeten we ervoor zorgen dat we de huidige groei (zie ontwikkeling leerlingenaantal basisschool het Rendal) voortzetten, in nauw overleg met de Werkgroep wonen Lierop. Dit betekent dat de aantallen uit de bovengenoemde woonvisie een taakstellend minimum zijn wat ons betreft.

8 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

Naast de ontwikkeling tussen de Vaarsehoefweg en Berkeindje zijn er nog legio andere plekken in Lierop waar woningbouw gerealiseerd kan en moet worden zoals aan de noordzijde richting de A67, locaties aan de Wertstraat en aan de Laan ten Boomen. Daarnaast liggen er ook voldoende mogelijkheden voor levensloopbestendige woningen of zorgappartementen op de huidige locatie van Zaal Van Oosterhout. Ook voor Lierop zijn de aantallen uit de Woonvisie 2030 slechts een minimum en de percentages indicatief. Het doel voor de komende vier jaar is het zo snel mogelijk ontwikkelen van percelen aan het Berkeindje en de Wertstraat en ‘’harde plancapaciteit’’ op orde te hebben voor een volgende uitbreidingswijk.

Someren-Heide Conform de huidige Woonvisie 2030 worden er tot 2030 in Someren-Heide 7,3 woningen gemiddeld per jaar gebouwd waarvan 2,5 woningen een sociaal karakter hebben. Dit is 8% van het totale aantal uit deze woonvisie. Onze visie op woningbouw in Someren-Heide is helder, om als dorpskern leefbaar te blijven moet er worden gegroeid! Dit betekent meer en passende woningbouw voor alle leeftijden. Wij willen dan ook dat Someren-Heide van het totale aantal woningen in de woonvisie een groter aandeel krijgt van de huidige 8% op nog nader te bepalen plekken in overleg met de Werkgroep wonen Someren-Heide. Net zoals beschreven bij Someren-Eind zijn de aantallen en de percentages uit de woonvisie per kern indicatief, maar voor ons staat vast dat ons kleinste dorp moet gaan groeien richting de 2.000 inwoners om op de lange termijn de leefbaarheid en het voorzieningenniveau te kunnen blijven garanderen. De ontwikkeling van het V/D Hoogen terrein alleen is dan onvoldoende. Zelfs met de herontwikkeling van de kerk en de mogelijke herontwikkeling van de Champignonlocatie aan de Groeneweg erbij bouw je nog niet voldoende om te kunnen groeien. Een nieuwe uitbreidingslocatie zal moeten worden gezocht op korte termijn.

Doel is om komende jaren werk te maken van ‘’harde plancapaciteit’’ voor ten minste een nieuwe uitbreidingswijk en daarnaast de ontwikkeling van bovengenoemde locaties te starten.

Woonvormen Nu de woningmarkt zo overspannen is dwingt het de gemeente steeds vaker tot creatief denken. Hierdoor zijn een aantal vormen van woningbouw en projectontwikkeling steeds aantrekkelijker geworden. Wij zijn om te beginnen groot voorstander van CPO, Coöperatief Particulier Ondernemerschap. CPO-projecten worden met een groep mensen, door het oprichten van een CPO-vereniging, van onderaf opgezet. Doel is in eigen beheer bouwen en dus meer keuzevrijheden dan bij projectontwikkelaars, maar met het voordeel dat er met een groep mensen marktvoordeel behaald kan worden met de bouw door de krachten te bundelen. CPO-projecten opgezet zoals in Someren-Eind, met ondersteuning van de werkgroep wonen, hopen we de komende jaren daarom meer te zien. Ook de ontwikkeling van Tiny Houses, waar ook in onze gemeente zeker vraag naar is, willen we komende jaren beter gaan ondersteunen. De kleinere huisjes kunnen voor zowel starters als senioren een mooie oplossing bieden en passen in de tijdsgeest van meer collectief bezit van grond en zaken als auto’s of fietsen. Voor dit soort experimentele woonvormen moet komende jaren meer aandacht komen, aangezien ook voor hen een plek in Someren is.

Concrete ambities • Actiever grondbeleid door het sneller verwerven van bouwgronden en het gesprek met grondeigenaren en ont­wikkelaars aangaan; • Een soepeler anti-speculatiebeding en de zelfbewoningsplicht voor starters schrappen; • Toegang naar Wehrmachtshuisje Someren-Heide verleggen; • Niet zonder meer meewerken aan projectontwikkeling voor expats; • Someren-Dorp: benutten van inbreidings­ locaties en voldoende ‘’hard plan­ capaciteit’’ creëren voor ten minste een uitbreidingswijk; • Someren-Eind: er moet vaart komen in de ontwikkelingen van de Goede Vaart en concrete plannen voor volgende uitbreidingswijk moeten klaarliggen; • Lierop: het zo snel mogelijk ontwikkelen van percelen aan het Berkeindje en de Wertstraat en ‘’harde plancapaciteit’’ op orde te hebben voor een volgende uitbreidingswijk; • Someren-Heide: werk maken van ‘’harde plancapaciteit’’ voor ten minste een nieuwe uitbreidingswijk en ontwikkelen van locaties V/D Hoogen, kerk en Champignonkwekerij; • Intensievere samenwerking met werk­groepen Wonen opzetten; • Zoveel mogelijk medewerking verlenen aan particuliere initiatieven; • Stimuleren van CPO-projecten in onze gemeente; • Kansen bieden aan vernieuwende woonvormen zoals Tiny houses; • Werken met lokale partijen en bouw­ bedrijven stimuleren waar mogelijk; • Starterslening uitbreiden afhankelijk van de renteontwikkelingen; • Ondersteunen

van het door KBO-KGS voorgestelde project “Woonwensen van Somerense senioren, voor nu en voor later”.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 9

Hierdoor kan de sector komende jaren verder bijdragen aan de verduurzaming van heel Someren.

Onder druk van regelgeving Boeren krijgen het ondertussen steeds lastiger door scherpere regelgeving vanuit de landelijke overheid en provincie. We moeten hen als gemeente echter genoeg beleidsmatige ruimte voor innovatie blijven bieden. Alleen zo kan de sector stappen voorwaarts blijven zetten. Halvering van de veestapel is daarom ook niet direct een oplossing op zich. Minder dieren leiden niet direct tot minder problemen. We als gemeente in gesprek blijven met de hogere overheden om onteigening van boerenbedrijven te voorkomen. Het stikstofprobleem kan en moet niet alleen door de agrarische sector opgelost worden. Dat kan enkel door doelmatig maatregelen treffen samen met alle sectoren.

BUITENGEBIED

Bestemmingsplan Buitengebied Een visie op toerisme, een visie op natuur, een visie op energie. Maar waar blijft de overkoepe­ lende visie op ons totale buitengebied waarin ook het toekomstperspectief en visie op de agrarische sector en plekje krijgt? Uiteraard is de natuur in en om Someren erg waardevol, maar tegelijkertijd zien we dat de randen en grenzen tussen de diver­ se functies in het buitengebied vervagen. Toeristisch Heihorsten groeit fors, de impact op omliggende natuur ook. Randen rondom bossen lijken een steeds zachtere overgang tussen econo­ mische gronden en natuurgebied te worden. Tijd dus voor een integrale visie op het totale bui­ tengebied! Waar mogelijk moeten we als gemeente meewerken aan het toekomstperspectief van de agrarische sector.

Agrarische Sector en Tuinders De agrarische sector en tuinders zijn en blijven belangrijk voor Someren. De komende jaren komt de transitie in het landelijke gebied in een stroom-

10 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

versnelling als gevolg van toegenomen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wij willen dat de gemeente stoppende bedrijven en bedrijven die doorgaan zo goed mogelijk begeleid. Daarnaast staan wij samen met de agrarische sector voor de opgave om de sector te verduurzamen en meer in balans te brengen met natuur, de omgeving en de gezondheid van inwoners. Technologische ontwikkelingen en innovatie zijn belangrijke middelen om deze doelen te kunnen realiseren. Boeren moeten niet worden gezien als het probleem, maar als belangrijkste onderdeel van de oplossing. Wij willen dat de gemeente stoppende bedrijven en bedrijven die doorgaan zo goed mogelijk begeleid. Dit moet een “loket” worden met aan de kant van de gemeente mensen met praktijkervaring in de agrarische sector. Samen met het ZLTO zullen we dit vorm geven zodat de sector zich gehoord en vooral begrepen voelt. Door onze sterke agrarische sector liggen er dankzij de Regionale Energie Strategie (RES) veel kansen voor boeren en tuinders op het gebied van Biogas dat gewonnen kan worden uit mest en GFT-afval.

We zijn inmiddels al een aantal jaar bezig met het herzien en actualiseren van de bestemmingsplannen in ons buitengebied. We verwachten tot en met 2025 nog bezig te zijn met dit project. Deelgebied voor deelgebied leren we van alle zaken die we constateren. Erg belangrijk is de manier waarop we ons

Concrete ambities • Stimuleren van verdere verduurzaming agrarische sector door middel van innovatie; • Opzetten van een agrarisch loket bij de gemeente met mensen met praktijkervaring ter ondersteuning van (stoppende) agrarische ondernemers; • De RES gebruiken als kans voor verduurzaming van Someren met behulp van boeren en tuinders door middel van opwekken van Biogas; • Meer beleidsmatige ruimte voor innovatie zodat boeren onderdeel van de oplossing blijven; • Actief blijven lobbyen voor (landelijk) perspectief voor agrarisch ondernemers; • Huidige Ruimte voor Ruimte zoekgebieden kleiner maken, meer clusteren en concentreren rondom dorpskernen;

als gemeente presenteren naar de betrokken inwoners. Vaak zijn zij zich van geen kwaad bewust, maar komen er toch een aantal strijdigheden naar boven waarvoor we als gemeente samen met inwoners naar een oplossing moeten zoeken.

Regelgeving in het Buitengebied

Beleidsmatig willen we in onze wet- en regelgeving in het buitengebied de komende jaren een aantal dingen gaan verbeteren. Ten eerste willen we meer ruimte toestaan om verschillende bedrijvigheid samen op een locatie toe te staan, dit kan immers tot een bepaalde milieucategorie prima bij bestaande bebouwing. Ten tweede een nieuw beeldkwaliteitsplan wat recht doet aan het plattelandskarakter van onze gemeente met een juiste balans tussen economische- en recreatieve gronden en de natuur. Ten derde een herziening van het VAB/NAF-beleid. Vrij vertaald gaat het hier over de vraag wat er mag gebeuren met vrijkomende agrarische gronden of bebouwing op het moment dat iemand ermee stopt. Het huidige beleid biedt onvoldoende mogelijkheden voor boeren die willen stoppen en is niet meer actueel. Gezien de huidige perikelen in ons land achten wij een actualisatie van dit beleid dan ook nodig.

• In beleid bedrijfsverzamelgebouwen meer ruimte om bedrijvigheid samen op een locatie toestaan; • Nieuw beeldkwaliteitsplan wat recht doet aan het plattelandskarakter van onze gemeente met een juiste balans tussen economische- en recreatieve gronden en natuur; • Actualiseren VAB/NAF-beleid zodat er genoeg perspectief geboden kan worden voor (her) gebruik vrijkomende agrarische gronden en bebouwing; • Landschapsinvesteringsregeling (LIR) niet langer als alternatief op sloopbank gebruiken en op zoek gaan naar een nieuw instrumentarium voor ontstening van het buitengebied; • Minder onnodige regelgeving rondom wonen en leven in het buitengebied bij opstellen nieuw beleid.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 11

OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Iedereen moet zich veilig kunnen voelen. Het waarborgen van veiligheid en de openbare orde voor haar burgers is een van de kerntaken van een overheid. Dat brengt tegenwoordig nieuwe uitdagingen met zich mee. Door de opwarming van de aarde worden de zomers steeds droger. De droogte veroorzaakt een grotere kans op (natuur)branden. Ook de digitalisering van onze samenleving brengt gevaren met zich mee voor onze burgers. Naast de ondermijnende (drugs) criminaliteit is ook cybercriminaliteit een steeds groter wordend probleem.

Brandveiligheid We vragen ons ook af in hoeverre de landschapsinvesteringsregeling (LIR) nog wel een goed alternatief is voor de sloopbank. Als er sprake is van het ontstenen van ons platteland, is het nog maar de vraag of dit met de LIR als alternatief gaat gebeuren. De gemeente zal op zoek moeten naar een ander instrumentarium om sloop in het buitengebied een nieuw leven in te blazen. We streven als laatste naar minder onnodige regels in het buitengebied. Zaken als het niet toestaan van platte daken, een maximale woninggrootte, het reguleren van beplanting en de precieze plaatsing van zonnepanelen op

12 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

een erf zijn in onze ogen niet nodig en maken het voor onze inwoners en handhaving alleen maar extra ingewikkeld.

Wonen in het Buitengebied De komst van nieuwe burgerwoningen in het agrarisch buitengebied mogen niet leiden tot beperkingen voor de bedrijfsvoering van de agrarische sector. Wonen in het buitengebied betekent erkennen en accepteren dat voedselproductie essentieel is en niet beperkt moet worden. Boeren dienen wel voldoende rekening te houden met het woongenot van alle inwoners in hun omgeving.

Onze brandweerzorg is evenals rampenbestrijding en crisisbeheer ondergebracht bij een Gemeenschappelijke Regeling (GR), de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO). De aanpak van brandveiligheid richt zich met name op bewustzijn en het gedrag van onze burgers. Door goede voorlichting kunnen we het veiligheidsbesef en de handelsbekwaamheid van onze burgers vergroten. Men moet zich bewust zijn van brandgevaar in de natuur tijdens langere periodes van droogte en moet weten wat er moet gebeuren bij het uitbreken van een brand. Door veranderde regelgeving en evaluaties moeten de beleidsregels rondom bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen worden geactualiseerd. Hierbij

moeten we in de Gemeente Someren, door de grotere kans op (natuur)branden, nog meer dan voorheen rekening houden met de bereikbaarheid voor hulpdiensten in onze gemeente in de grote stukken natuur die binnen onze grenzen liggen. Zo kan er snel en adequaat ingegrepen worden en kan erger worden voorkomen, waar de hulpdiensten ook vandaan moeten komen.

Criminaliteit en drugs Om criminaliteit tegen te gaan moeten we als gemeente een goede balans vinden tussen preventie en handhaving. Door een open gesprek en het bieden van perspectief aan kansarme jeugd kunnen we voorkomen dat zij ook daadwerkelijk in het crimineel circuit belanden of veelvuldig gaan gebruiken. Hierin kunnen onze scholen, verenigingen en openbare voorzieningen zoals de bibliotheek een belangrijke rol spelen. Door jongeren een doel te geven in hun leven kunnen we ze behoeden voor het maken van de foute keuzes. Daarnaast moeten we als overheid een open gesprek met jongeren blijven voeren over drugs(gebruik). Jongeren moeten zich bewust worden van de gevaren en gevolgen van drugsgebruik en de verantwoordelijkheid die zij hierin als individu hebben. We moeten hierin als gemeente en samenleving niet naïef zijn. Het gebruik begint in sommige gevallen al eerder dan we in beeld hebben en valt lastig te controleren. Door drugs thuis en op scholen

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 13

ICT vereist, waarvoor we aangesloten zijn bij het samenwerkingsverband ICT-NML. Daarnaast zullen we onze inwoners, jong en oud, moeten wijzen op de gevaren van cybercriminaliteit.

bespreekbaar te maken en er geen taboe op te leggen kunnen we voorkomen dat het gebruik uit zicht raakt en het mensen de criminaliteit in trekt. Het is daarnaast van belang om als overheid goed samen te blijven werken in de regio. De ondermijnende (drugs)criminaliteit moet hard aangepakt worden, het beïnvloedt immers onze samenleving en de rechtsstaat. Als gemeente kunnen we met het aanpakken daarvan bijdragen door signalen in een vroeg stadium op te vangen en daarop actie te ondernemen. Dit kunnen we echter niet alleen doen. Criminaliteit overstijgt immers de gemeenteen landsgrenzen.

Bij het opstellen van regels moeten we het als gemeente niet onnodig moeilijk maken. De kaders waarbinnen gehandeld mag worden moeten duidelijk en begrijpelijk zijn. De regels die er zijn moeten goed gehandhaafd worden, maar wel ten alle tijden met oog voor de menselijke maat. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente met ze meedenkt wanneer dat nodig is. Problemen zoals in Lierop-Noord, waar in het proces om bestemmingsplannen in het buitengebied te actualiseren veel ophef is ontstaan, mogen in de toekomst niet meer voorkomen. Dat vereist aan de ene kant eerlijk handhaven, maar ook maatwerk daar waar nodig. Hiervoor zijn wij als gemeente verantwoordelijk.

Handhaving

Digitalisering

Voor ons gevoel van veiligheid en het handhaven er­van is het van belang dat Boa’s en wijkagenten benaderbaar en zichtbaar aanwezig zijn op straat. Zij kunnen problemen vroegtijdig signaleren en daartegen handelen. De gemeente moet samenwerking tussen wijkagenten en burgers stimuleren, bijvoorbeeld bij het oprichten van buurtpreventie-initiatieven.

Onze samenleving blijft zich verder digitaliseren. Dat brengt kansen, maar ook gevaren met zich mee. Ons internet, onze sociale media en e-mail zijn steeds vaker doelwit van oplichters en fraudeurs. Als gemeente zullen we ervoor moeten zorgen dat onze systemen veilig en uit handen van hackers blijven. Hiervoor is goede samenwerking op het gebied van

14 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

Voorlichting over internet, sociale media en digitale apparaten moet al beginnen op de basisschool. Onze jongste inwoners moeten zich op tijd bewust worden van de kansen, maar juist ook de gevaren van digitalisering. Dit kan veel problemen voorkomen. Als gemeente moeten we mogelijke voorbeelden van fraude tijdig delen met onze inwoners, zodat deze gewaarschuwd zijn. Op basisscholen moet echter niet enkel worden ingezet op bewustwording over digitalisering. Ook voor brandveiligheid en EHBO moet in een vroeg stadium aandacht zijn. Door kinderen te leren hoe ze met vuur om moeten gaan, wat ze moeten doen bij het uitbreken van een brand en hoe ze moeten handelen bij een ongeluk maken we de samenleving veiliger voor hen en voor anderen. Ook oudere inwoners moeten ondersteuning kunnen krijgen wanneer zij die nodig hebben op het gebied van digitalisering. Samen met de KBO, bibliotheek en dorpscoöperaties moeten we als gemeentehulp bieden aan inwoners op leeftijd die dat nodig hebben.

Vluchtelingenbeleid In 2022 vieren we 77 jaar vrijheid en dat moeten we blijven koesteren. Helaas is men niet overal zo gelukkig. Door de Russische inval van Oekraïne hebben we er als Nederland een opgave bijgekregen. Miljoenen Oekraïners zijn inmiddels gevlucht en verdienen opvang zolang het niet veilig is voor hen om terug te keren. Hiervoor moet ook de Gemeente Someren haar steentje bijdragen zoals inmiddels ook al is gebeurd door een tweetal opvanglocaties en opvang bij mensen thuis.

We zullen als gemeente echter ook moeten blijven waken voor de juiste balans. De opvang van vluchtelingen, migranten en asielzoekers is een opgave waar we als gemeente steeds meer verantwoordelijkheid voor krijgen en soms zelf toe gedwongen worden door provincie of rijksoverheid. Dit mag echter niet ten koste gaan van onze eigen inwoners. Opvanglocaties moeten geschikt zijn om mensen (tijdelijk) te huisvesten en niet zorgen voor overlast.

Concrete ambities • Bereikbaarheid voor hulpdiensten in onze gemeente vergroten door actualiseren beleidsregels bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen; • Extra aandacht voor brandveiligheid in de gemeente; • Jongeren consequent beter informeren over drugs(gebruik) en de gevaren daarvan en er als samenleving geen taboe op leggen; • Meer zichtbaarheid van wijkagenten en Boa’s op straat; • Regelgeving niet onnodig lastig maken en oog blijven houden voor een menselijke maat; • Al in een vroeg stadium beginnen met voorlichting over brandveiligheid, EHBO en digitalisering en cybercriminaliteit op de basisschool; • Extra ouderinitiatieven opzetten met onze partners als de KBO om inwoners (op leeftijd) te ondersteunen bij digitalisering en te behoeden voor cybercriminaliteit; • Opvang van vluchtelingen, migranten en asielzoekers integraal blijven bekijken met oog voor hun situatie en de samenleving waarin zij terecht komen.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 15

oplossing kan toegepast worden op het stuk Somerenseweg naast de Gildewijk. We moeten nu al kijken naar geschikte oplossingen voor het doorgaand verkeer in Lierop wanneer er over bijvoorbeeld twintig jaar mogelijk gewerkt gaat worden aan een reconstructie van de A67. Daarnaast moet er nu ook snelheid worden gemaakt met de realisatie van het geluidsscherm aan de A67.

Someren-Heide

INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Mobiliteit is een veelzijdig en actueel onderwerp, maar ook een waarin we nog voldoende te winnen hebben. Doorgaand verkeer in onze kleine kernen bijvoorbeeld, dat ons nog altijd een doorn in het oog is. Maar ook het verbeteren van de doorstro­ ming op hoofdwegen en de OV- en fietsverbindin­ gen zijn belangrijke zaken die we komende jaren aan willen pakken. Dat vraagt in iedere kern om een eigen plan. Verder willen we komende jaren meer groen aan ons straatbeeld toevoegen, terwijl we het groen tussen de tegels juist willen vermin­ deren. Naast onkruidbestrijding willen we ook onze milieustraat verbeteren.

Verkeer en Vervoer Mensen blijven zich voortdurend verplaatsen. Naar werk, school, de sportclub of simpelweg ter ontspanning. We moeten er als gemeente voor zorgen dat dit snel en bovenal veilig kan. Onze wegen inrichten op de toekomst en zo min mogelijk (doorgaand) verkeer bij scholen en in woonwijken. Dat betekent goede (brede) fietsverbindingen binnen onze gemeente en richting anderen. Daarnaast moeten we onze hoofd-

16 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

wegen zodanig inrichten dat het onze kernen ontlast. Dit betekent concreet dat we actief het gesprek met de provincie aan moeten gaan over de aanpassing van de N612 (Kanaaldijk tot aan Helmond) en N266 (Kanaaldijk tot Nederweert) om de doorstroming tussen Weert, Helmond en Eindhoven sterk te bevorderen over deze hoofdwegen. Daarnaast zijn er ook per kern verschillende keuzes te maken.

Someren-Dorp Te beginnen in onze grootste kern, Someren-Dorp. In de centrumvisie en het nieuwe centrumplan staat beschreven dat het centrum autoluw of –vrij moet worden. Onze voorkeur gaat uit naar autovrij Wilhelminaplein, met mogelijkheden voor bevoorrading van ondernemers. Door het realiseren van voldoende parkeergelegenheid dicht bij het centrum en het compacter maken ervan is het gebruik van de auto in het centrum niet langer nodig. Daarbij moet de gemeente zoveel mogelijk sturen op een ‘’ring’’ van bestaande wegen rondom Someren-Dorp die doorgaand verkeer in de kom beperkt tot het noodzakelijke. Dit biedt ook een mogelijkheid om de maximumsnelheid op nog meer plaatsen te beperken tot 30 km/uur, ten behoeve van de verkeersveiligheid.

Someren-Eind In Someren-Eind is nog steeds sprake van te veel doorgaand verkeer waardoor er overlast is van trillingen en geluid. We streven naar een algehele reconstructie binnen de kom van de hoofdstraten Sluisstraat-Boerenkamplaan-Nieuwendijk waardoor doorgaand verkeer wordt ontmoedigd. Ook de uitstraling van deze wegen laat te wensen over: te veel asfalt en beton en te weinig groen. Door het toevoegen van extra groen willen we de hoofdader van Someren-Eind de rust en uitstraling geven die het verdient.

Lierop Het doorgaand verkeer in Lierop is ons en de inwoners al geruim tijd een doorn in het oog. Om hier wat aan te doen is het van groot belang om doorstroming op de Kanaaldijk te verbeteren, maar daarnaast kunnen er ook nog maatregelen in de kern zelf genomen worden. Bijvoorbeeld in de Van Dongenstraat, waar we met het aanleggen van fietssuggestiestroken de auto ‘’te gast’’ maken en zorgen voor meer rust op de weg. Deze maken het voor (vracht)verkeer lastiger om snel door de kern heen te komen. Eenzelfde

Belangrijk is voor Someren-Heide dat de hoofdontsluiting (Hugterweg-Kerkendijk-Nieuwendijk) ervoor zorgt dat vracht- en landbouwverkeer voldoende doorstroming geboden wordt zonder dat er hinder ondervonden wordt. Doordat er is besloten om af te zien van het aanleggen van een randweg om Nederweert en te starten met het oplossen van de verkeersknelpunten rondom Nederweert willen wij het verkeersknelpunt aan de NederweertsewegBooldersdijk anders in richten. Het risico op grootschalig sluipverkeer is, met het afwenden van de randweg om Nederweert, met een aftakking op Booldersdijk afgenomen.

Openbaar Groen We willen als gemeente meer groen toe gaan voegen aan ons openbaar gebied binnen de kom. Niet alleen omdat dit het straatbeeld verbeterd, maar ook omdat het kan helpen tegen hittestress en het afvoeren van water na hevige regenbuien. Hierbij moeten we als gemeente burgerinitiatieven aanmoedigen, zeker in buurten waar men verharding wil vervangen voor beplanting en bomen. Door financieel bij te dragen en het proces te faciliteren kunnen we als partner samen met onze inwoners onze buurten verder verbeteren.

Onkruidbestrijding Veel inwoners hebben afgelopen jaren signalen afgegeven van de slechte staat van het openbaar gebied, als het op onkruidbestrijding aankomt. We betalen als gemeente geld voor een bepaald niveau van

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 17

ambities op toeristisch vlak. Ook moeten we ons als gemeente blijvend inzetten voor behoud van ten minste de bushalte bij de kerk in Lierop.

Onderhoud We willen onze infrastructuur goed blijven onderhouden. Dat veroorzaakt echter wel verkeershinder van tijd tot tijd. We streven ernaar om als gemeente met alle betrokken partijen (grootschalig) onderhoud zo integraal mogelijk aan te pakken om de overlast en hinder te minimaliseren. Daarnaast streven we zoals eerder vermeld naar één overzichtelijke plek waarop bewoners aankomende werkzaamheden ruim van tevoren kunnen zien, bijvoorbeeld afgebeeld op een interactieve kaart van Someren.

onkruidbestrijding, maar moeten constateren dat dit niveau tot nu toe zelden wordt gehaald. Daarom vinden wij dat er strenger op toegezien moet worden dat we het niveau waarvoor we betalen ook daadwerkelijk halen. Dit moet ons openbaar gebied een betere uitstraling gaan geven.

Parkeren Op verschillende plekken in de gemeente hebben we een tekort aan parkeergelegenheid in woonwijken. Bij nieuwbouw is het uitgangspunt zo veel mogelijk parkeren op eigen terrein. Op overige locaties moet een oplossing gevonden worden met een goede balans tussen parkeerplaatsen en groen. Daarnaast moet de gemeente met het oog op de toekomst zorgen voor voldoende oplaadpunten voor elektrische auto’s en fietsen, om zodoende de verduurzaming van ons verkeer te stimuleren.

Openbaar Vervoer Een aantrekkelijke gemeente om te wonen of te recreëren is goed bereikbaar, op de fiets, met de auto en zeker ook met het openbaar vervoer. Onze

18 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

ambities op het gebied van toerisme en woningbouw moeten daarom samengaan met een grotere ambitie op het gebied van openbaar vervoer. Hierin is meer niet altijd beter. We moeten als gemeente, samen met de vervoerder kritisch gaan kijken naar de locaties van onze bushaltes in met name Someren-Dorp. Naast haltes op strategische locaties als bij het Varendonck College, Sonnehove en Eegelshoeve en dicht bij het centrum willen we kijken naar de mogelijkheid om andere bushaltes te verplaatsen naar de ‘’ring’’ rondom Someren-Dorp. Indien we als gemeente zorgen voor veilige voorzieningen en stallingen voor fietsen (en auto’s) om diefstal tegen te gaan zou dit voor reizigers geen groot probleem moeten zijn. Daar staat tegenover dat de bus in het centrum minder tot last is en daarnaast sneller door Someren kan komen. Daarnaast moeten we gaan kijken naar de mogelijk­ heid van een (buurt)buslijn tussen station Maarheeze en Heeze, met haltes in Someren-Eind, SomerenHeide en bij Heihorsten. Zodoende worden we als gemeente beter bereikbaar en spelen we in op onze

taalbaar blijven voor al onze inwoners, zodat we illegale afvaldumpingen kunnen beperken en het scheiden van afval blijven stimuleren. Het uitgangspunt blijft dat de bevuiler betaald. Bij de milieustraat moet de focus liggen op het inleveren van spullen en niet van troep. Als we op het gebied van bijvoorbeeld bouwafval en andere afvalstromen concurreren met commerciële partijen kunnen we beter stoppen met de milieustraat en het volledig uit handengeven.

Milieustraat

Bij de (her)inrichting van de (nieuwe) milieustraat willen we als gemeente beter rekening gaan houden met de toegankelijkheid voor onze inwoners. Bij voorkeur richten we losperrons in zodat mensen de grote trappen niet meer op hoeven te klimmen met zware materialen. Zodoende blijft het scheiden van afval voor al onze inwoners goed mogelijk.

De gemeente is al langere tijd op zoek naar een nieuwe locatie om de milieustraat, samen met de gemeentewerf, te gaan huisvesten. We vinden het belangrijk dat de tarieven voor de milieustraat be-

De plek waar 24/7 de gratis afvalstromen mogen worden gebracht gaan we herinrichten. Te vaak is het hier een puinhoop en is er te weinig plek.

Concrete ambities • Doorgaand verkeer bij scholen beperken; • Met de provincie in gesprek voor de aanpassing van de N612 en N266; • Een nieuw autovrij centrum met daaromheen voldoende parkeergelegenheid en mogelijkheden voor bevoorrading van ondernemers; • Een ‘’ring’’ of rondweg van bestaande infra­ structuur om Someren-Dorp versterken om doorgaand verkeer in de kom te beperken; • Een algehele reconstructie van de Boeren­kamplaan-Sluisstraat-Nieuwendijk en het toevoegen van extra groen; • Het beperken van doorgaand verkeer door aanleg brede fietssuggestiestroken in de Van Dongenstraat en Somerenseweg; • Aanpassen verkeersknelpunt Nederweertseweg-

Booldersdijk en het bevorderen van de doorstroming op de hoofdontsluiting Hugter­ weg-Kerkendijk-Nieuwendijk; • Ondersteunen van burgerinitiatieven ten behoeve van meer groen in de openbare ruimte; • Opschalen van onkruidbestrijding op verharding; • Voldoende parkeergelegenheid voor elektrische voertuigen realiseren; • Verplaatsen van diverse bushaltes naar de ‘’ring’’ rondom Someren-Dorp waar mogelijk, in stand houden van bushalte(s) in Lierop en onderzoeken van mogelijkheid nieuwe (buurt) buslijn in Someren-Eind, Someren-Heide en Heihorsten; • Duidelijke communicatie grootschalig onderhoud in openbare ruimte; • (Her)Inrichten (nieuwe) milieustraat.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 19

ECONOMIE, TOERISME EN WERKGELEGENHEID Someren heeft een economische visie. In de visie wordt gesproken over het (door)ontwikkelen van een eigen profiel binnen de kansen die Brainport biedt en dat we meer en meer moeten gaan aanslui­ ten bij Brainport. Op zichzelf is dat prima, maar wij zien risico’s in het zo nadrukkelijk benoemen van Brainport Eindhoven als gewenste stip aan de horizon. Wij adviseren om te redeneren vanuit sterke punten, krachten, thema’s of sectoren in relatie tot economische kansen die goed aansluiten bij het ook beschreven economische profiel van Someren en niet vanuit regio’s. Wij vragen ons af of de consequenties uit de economische visie wel passen bij de ambitie die Someren lokaal heeft. Het risico ontstaat dat Brainport onze bedrijventerreinen gaat bevolken en het lokale MKB weggedrongen wordt door grote warehouses. Het is niet voor niets zo dat de maakindustrie steeds meer naar de rand of buiten de regio wordt gebracht. Dat zien we niet zitten. Wij zien meer in de kraamkamer die ons buitengebied is hiervoor, ons bedrijventerrein en toekomstige bedrijventerreinen laten we graag over aan onze eigen Somerense bedrijven.

Centrumontwikkeling De afgelopen vier jaar is hard gewerkt aan onze eerste centrumvisie. De rode draad in deze visie: maak het centrum compacter en concentreer het rondom het Wilhelminaplein. De visie wordt inmiddels verder uitgewerkt maar het uitgangspunt moet in de uitvoering komende jaren duidelijk zijn: een aantrekkelijk, autovrij, groen Wilhelminaplein met

20 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

er omheen voldoende parkeergelegenheid en op het plein een goede mix van horeca en detailhandel. De gemeente moet ondernemers stimuleren om zich te verplaatsen richting het Wilhelminaplein om zodoende de economische activiteit in het centrum te concentreren. Hierin kan een nieuwe BIZ of reclamebelasting een handig middel vormen. Daarnaast zal de gemeente

actief met vastgoedeigenaren in gesprek moeten over mogelijke (nieuw)bouw aan de noordzijde van het Wilhelminaplein. Dit kan een mooie nieuwe mix van wonen en ondernemen aan het plein toevoegen, wat een nog levendiger centrum kan creëren. Voor een mooie mix van wonen en ondernemen moeten we ook iets voorbij ons gemeentehuis kijken naar de locatie die het Varendonck College binnenkort af zal stoten. Door deze locatie bij een nieuw centrum te betrekken creëren we in de vorm van een cirkel een levendig en divers centrum en hét kloppende hart van Someren-Dorp.

betekenen dat onze inwoners hier blijvend hinder van ondervinden. Ook voorzieningen en infrastructuur zoals (camper)parkeerplaatsen, bankjes, vuilnisbakken en openbare toiletten moeten hiervoor toereikend zijn. We willen ons in de promotie van toerisme in Someren niet alleen profileren vanuit de Peel, maar juist ook met onze eigen Strabrechtse Heide. We willen daarnaast het liefste dat toeristen richting het Keelven gedirigeerd worden, daar deze ooit door de gemeente zelf ingericht is voor het toerisme en recreatie. Hiermee kunnen we ook de druk op het Witven en Beuven verlichten.

Toerisme

Heihorsten

Met de afronding van de Heihorsten heeft Someren een grote stap voorwaarts gezet in de ambities om meer toerisme aan te trekken. De gemeente moet komende jaren de plannen uit de Toeristische Beleidsnota 2030 verder gaan uitwerken en uitvoeren, met als belangrijk aandachtspunt het toevoegen van dagrecreatie aan het aanbod in Someren. Hiervoor liggen voldoende kansen in ons buitengebied en als gemeente moeten we initiatieven hiervoor dan ook ondersteunen waar mogelijk. Zoals in het hoofdstuk Natuur beschreven moeten we wel de balans tussen (recreatieve)bedrijvigheid en onze natuur blijven borgen, het kan niet zo zijn dat toename van gebruik lijdt tot schade of afbreuk.

Met de afronding van het bungalowpark Heihorsten hebben we een grote stap gezet in onze toeristische ambities. We kampen echter ook met een woningtekort, waardoor de kans bestaat dat (permanente) bewoning van de vakantiehuisjes voor onze inwoners een alternatief wordt wanneer zij geen woning kunnen vinden. We zien dit, ondanks de hoge nood, echter niet zitten. Hetzelfde geldt voor mogelijkebewoning van de huizen door arbeidsmigranten. Onze vakantieparken zijn hier immers niet op ingericht als ook de handhaving niet. De gemeente kan aan de andere kant niet volledig wegkijken van de huisvestingsproblemen in onze gemeente. Ons vakantiepark is echter geen nieuwe woonwijk.

We willen komende jaren gaan kijken naar de mogelijkheden voor het toevoegen van dagrecreatie met een focus op de natuur, bijvoorbeeld een klimbos of natuurspeelpark. Dit zou een mooi geheel kunnen vormen met de andere recreatieve ontwikkelingen en de Strabrechtse heide.

Bedrijventerreinen en werkgelegenheid

Toerisme en recreatie biedt extra mogelijkheden voor ondernemers in het buitengebied, die we ondersteunen met ‘’ja, mits’’ en niet met ‘’nee, tenzij’’. We willen echter niet dat onze gemeente overspoeld wordt met toeristen en dagrecreanten als dit gaat

Er is in Someren op dit moment een groot tekort aan bedrijfskavels. Dit probleem moeten we de komende jaren aan gaan pakken. Enerzijds door leegstand in het centrum van Someren-Dorp hiervoor te bestemmen waar dat mogelijk is. Door het ondersteunen van creatief ondernemen en functievermenging kunnen we inspelen op de verandering die onze economie doormaakt. Anderzijds moeten we werk gaan maken van meer harde plancapaciteit om bedrijfskavels te gaan ontwikkelen. Zonder de uitgifte van nieuwe

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 21

bedrijfskavels heeft het midden- en kleinbedrijf in onze gemeente geen mogelijkheid om verder te groei­ en waardoor zij misschien elders moeten gaan kijken.

huurders zorgt voor kruisbestuiving en co-creatie tussen huurders onderling.

We streven daarom naar uitbreiding van onze bedrijventerreinen in Someren-Dorp en Someren-Eind door waar nodig extra capaciteit hiervoor beschikbaar te stellen en actief in gesprek te gaan met grondeigenaren en ontwikkelaars. Dat gaat enerzijds over uitbreidingsplannen, anderzijds over de bestaande parkeergelegenheden en infrastructuur. Deze zijn op een aantal plekken niet van voldoende kwaliteit. Daarnaast willen we bij het opnieuw inrichten van de infrastructuur kijken naar de richtingen waarnaar het verkeer gaat en waarvandaan het komt, om zodoende waar nodig hierin te sturen om overlast van (vracht)verkeer te verminderen.

Ondanks dat de horeca wel degelijk raakvlakken heeft met de toeristisch-recreatieve sector, raden we aan om het horecabeleid in het buitengebied los te koppelen van het toeristisch-recreatieve beleid en te integreren in de nieuwe horecanota. Gezien de spanning tussen ondernemers en het raakvlak met de toeristisch-recreatieve sector/ondernemingen, geven we wel enkele uitgangspunten mee (voor horeca in het buitengebied). Zelfstandige horeca in het buitengebied moet kunnen, waarbij een onderscheidend concept een voorwaarde is. Hierin voorzien we een gezonde marktwerking inspelend op een verwachte groei van de behoefte aan horeca in de komende jaren als gevolg van de forse groei van het aantal bezoekers in zowel dag- als verblijfs­recreatie. Het concept wordt getoetst door gemeente. Gemeente stimuleert en stuurt initiatiefnemers om zich te vestigen in (of koppeling te maken met) recreatieve zone De Heihorsten of Someren-centrum (bij voorkeur Wilhelminaplein).

Kantoorgebouwen Someren heeft te weinig hoogwaardige kantoorgebouwen of kantoorruimtes. We moeten beleidsmatig ruimte maken om nieuwe kantoorlocaties mogelijk te maken. Bedrijfsverzamelgebouwen met facilitaire horecavoorzieningen met meerdere kleinere, lokale

Concrete ambities • Het realiseren van een compacter, groener en autovrij centrum geconcentreerd rondom het Wilhelminaplein volgens de plannen uit de centrumvisie; • Een geschikt alternatief vinden voor de (voormalig) Varendonck locatie aan de Kanaal­ straat met als uitgangspunt het betrekken van de locatie bij het Wilhelminaplein; • Toevoegen van meer dagrecreatie aan het toeristische aanbod in Someren door het waar mogelijk ondersteunen van initiatieven;

22 | OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026

Horeca

• Kosten van het toerisme dekken uit de toeristenbelasting; • Creëren van harde plancapaciteit voor de uitgifte van bedrijfskavels in Someren-Dorp en Someren-Eind; • Waar nodig extra ambtelijke capaciteit vrijmaken voor ontwikkeling van bedrijventerreinen; • Actief in gesprek gaan met grondeigenaren en ontwikkelaars voor samenwerking bij ontwikkeling van onze bedrijventerreinen; • Beleidsmatig ruimte creëren voor (nieuwe) kantoorlocaties.

NATUUR, KLIMAAT EN ENERGIETRANSITIE De samenleving staat voor een flinke uitdaging. Door klimaatverandering worden de zomers droger, winters korter, water schaarster en aarde warmer terwijl we door geopolitieke ont­ wikkelingen ook niet langer volledig kunnen vertrouwen op (betaalbare) fossiele brandstof­ fen. Ondertussen moet onze natuur zich nog maar op deze veranderingen aan zien te pas­ sen. Als gemeente hebben we lang niet overal invloed op, maar we kunnen op verschillende vlakken wel degelijk onze eigen Zummerse stempel drukken. De komende jaren moeten er woningen van het gas af, moeten we grootschalig energie gaan opwekken, energie opslaan, energie besparen en ons gedrag ten aanzien van het gebruik van fossiele grondstoffen gaan veranderen. We heb­ ben allemaal een verantwoordelijkheid hierin. Voor de komende vier jaar betekent dit dat er een start moet worden gemaakt met misschien wel de grootste verbouwing van Someren die we kennen.

Groene stroom Het kabinet heeft in het klimaatakkoord duidelijke doelen staan. In 2030 moet 70% van onze stroom uit hernieuwbare bronnen komen. Ondertussen hebben

we echter ook met andere factoren te maken waar we rekening mee moeten houden. Zo zit het elektriciteitsnet vrijwel volledig vol en kan Enexis geen nieuwe bronnen aansluiten. Windmolens en zonneparken hebben daarnaast een sterke invloed op de omgeving die we op een goede manier mee moeten wegen bij het realiseren van een mix van duurzame energie. Met alleen wind en zon redden we het niet. De zon schijnt niet 24/7 en al helemaal niet op de momenten dat we veel energie verbruiken, terwijl voor de wind hetzelfde geldt. De gemeente Someren heeft tot op heden twee keer 50 Ha zonneparken onder voorwaarden vergund. Dat is wat ons betreft voor nu voldoende. Meer grootschalige zonneparken in ons buitengebied komen er voorlopig niet en we zijn ook tegen het grootschalige windmolenpark zoals dat momenteel wordt ontwikkeld. Omwonenden van gebieden waar energie grootschalig opgewekt wordt/gaat worden met windmolens of zonneparken moeten door middel van een sociaal verdienmodel mee kunnen profiteren van de opwek in hun eigen leefomgeving. Dat is voor het verlenen van een vergunning een harde eis. Problemen zoals in de Diepenhoek moeten we als gemeente voorkomen door ontwikkelaars van groene energie in de toekomst strengere regels op te leggen waardoor goede participatie van de omgeving een vereiste is om een project doorgang te laten vinden.

Alleen gesubsidieerd energie opwekken en dat terug het net opgooien is te weinig. Energie moet worden opgeslagen.

OPPOSITIEAKKOORD 2022-2026 | 23

vast te houden. Als gemeente stimuleren we dat mensen hun regenwater afkoppelen van de riolering. Hiervoor zijn al subsidies beschikbaar en daarmee moeten we door blijven gaan. Met een regenton, grindkoffer of het beplanten in plaats van verharden van onze tuin kunnen we regenwater beter opvangen, vasthouden en vervolgens afvoeren. Dit verlaagt de druk op onze riolering en helpt tegen wateroverlast.

iedereen dit doet en dat preventieve maatregelen alleen effect sorteren als iedereen dit doet en niet alleen de hobbymatige houder van dieren. Er dient daarnaast structureel overleg te komen met de Peelgemeentes en onze buren uit Limburg over het hele gebied waar momenteel overlast bestaat van het wilde zwijn en dus vooral de wolf.

Natuur

Huishoudens Als gemeente moeten we zonnepanelen op gebouwen zo goed als mogelijk blijven stimuleren. Zeker voor de lagere inkomens moeten we hier als gemeente (financiële) participatiemogelijkheden in bieden zodat ook zij mee kunnen profiteren van nieuwe ontwikkelingen. De gemeente heeft inmiddels ook meerdere energiecoaches. We moeten hier op onze website of op sociale media meer ruchtbaarheid aan gaan geven zodat onze inwoners met vragen bij hen terecht gaan komen.

Someren aardgasvrij Afgelopen jaar is andermaal gebleken waarom we zo snel mogelijk van het aardgas af moeten. We zijn als samenleving te afhankelijk van (Russisch) aardgas. Gas dat door schommelingen op de markten en geopolitieke ontwikkelingen plotseling veel duurder kan worden en miljoenen huishoudens in de problemen kan brengen. Hiertegen kunnen we als gemeente een aantal dingen doen, Om te beginnen met het isoleren, ventileren en het kierdicht maken van gebouwen en woningen. Daar valt op korte termijn, ook als de gasprijs over een tijd weer zou gaan dalen, de meeste winst te behalen. Dit moeten we stimuleren door bijvoorbeeld het aanbieden van subsidies en leningen voor isolatie aan huishoudens (met een kleinere beurs) en bedrijven. Ook moeten mensen zich bewuster worden wat een verandering van hun eigen gedrag kan betekenen in het besparen van gas en stroom.