Bijlage Natuurvisie 2040
Tekst van het document
Natuurvisie 2040 - Basis voor natuur in Someren
streven daarom naar een zo gezond mogelijke inrichting van de leefomgeving: toegankelijk, groen en uitnodigend om te bewegen en te spelen.’ Thema 5.3: Waardevol groen en blauw ‘In 2040 zijn we trots op onze mooie groene omgeving. De natuurgebieden hebben een hoge ecologische waarde en we hebben een mooi en beleefbaar buitengebied. Hier bieden we onze belangrijke agrarische sector een duurzaam toekomstperspectief.’ Toekomstbestendige agrarische sector ‘Someren is en blijft een agrarische gemeente. De agrarische sector is een belangrijke motor van bijvoorbeeld onze economie en ons landschapsbeheer. We streven naar een goede harmonie tussen boeren, burgers en buitenlui. Daarvoor moeten we samenwerken aan een toekomstbestendige agrarische sector in een mooi en leefbaar buitengebied. Een buitengebied met vele functies, een duurzaam perspectief en een goede balans met elkaar. (…) Vanwege de stikstofcrisis loopt de provinciale gebiedsgerichte aanpak stikstof. In dit Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG) werken de provincie, gemeenten, het waterschap en het ZLTO samen aan het verbeteren van de condities in de zone direct rondom stikstofgevoelige Natura 2000gebieden in Brabant. ‘Strabrechtse Heide en Beuven’ is één van deze 14 gebieden.
Maar ook de aanpak voor de natuurgebieden buiten de gemeentegrens (de Peel en de Weerterbergen) zal gevolgen hebben voor ondernemers en inwoners van de gemeente Someren.’ Cultuurhistorie als waarde en inspiratiebron ‘De geschiedenis van Someren gaat ver terug en verschilt sterk per gebied. (…) Door deze diversiteit in geschiedenis zijn er veel verhalen over Someren te vertellen. Dit willen we koesteren. Het heeft waarde voor ons om de overblijfselen van vroeger te bewaren en, waar deze door de tijd verdwenen zijn, kijken we of we ze in kunnen zetten als inspiratiebron voor nieuwe ontwikkelingen. Zo zorgen we ervoor dat mensen kennis ontwikkelen over cultuurhistorische waarden.’ Zichtbaar en onzichtbaar water ‘Water is regelmatig zichtbaar. Denk aan de Vennen op de Strabrechtse Heide, of soms in onze straat na een stevige regenbui. Maar we staan er vaak niet bij stil dat het onderwerp water nog veel meer bevat. Water gaat onder andere ook over droogte, grondwater, drinkwater en riolering. In het verre verleden hebben we niet altijd voldoende aandacht gehad voor het onderwerp water. Denk bijvoorbeeld aan het bouwen van woonwijken in een voormalig beekdal. De laatste jaren gaan we steeds bewuster om met dit onderwerp. Deze lijn willen we doorzetten. We vinden het belangrijk dat ons watersysteem goed werkt in normale én in extreem droge en natte situaties.
Daarbij letten we op de hoeveelheid (goede waterpeilen, het vasthouden van water, wateroverlast
en aandacht voor kwel) en op de kwaliteit van het water (chemisch en ecologisch). Dit watersysteem is niet alleen een verantwoordelijkheid van ons als gemeente. Samen met onze partners gaan we aan de slag om het onderwerp water goed te verankeren in al ons beleid.’ Water- en bodemsturend ‘Water en bodem moeten sturend zijn in alle ruimtelijke ontwikkelingen. Zo kunnen we toekomstige problemen, maar ook hoge kosten en schade voorkomen. De natuurlijke omstandigheden worden leidend in onze keuzes. Is er in een gebied bijvoorbeeld veel wateroverlast te verwachten, denk bijvoorbeeld aan een beekdal, dan is dat geen logische plaats voor bijvoorbeeld een woonwijk. Naast ‘water en bodem sturend’ sluiten we ook zoveel mogelijk aan bij de principes van ‘teelt volgt peil’. Dit betekent dat we niet langer alles doen om een bepaalde teelt op een plek mogelijk te maken, maar dat de teelt aangepast wordt aan de omstandigheden op een perceel.’ Rust en ruimte ‘Someren heeft een landschap om trots op te zijn. Het mooiste van het Somerense landschap is misschien wel de diversiteit. Elk landschapstype is anders. We vinden het belangrijk dat dit zo blijft. Daarom werken we in Someren aan het behoud van bestaande landschappen, herstel van beschadigde gebieden en de ontwikkeling van nieuwe kwaliteiten.
Dit doen we samen met de inwoners, bedrijven en recreanten.’ Druk en draagkracht in balans ‘De natuur in Nederland staat onder druk. Dat is in Someren helaas niet anders. We vinden het daarom belangrijk te werken aan de kwaliteit van onze natuurgebieden. We zetten in op herstel en versterking van onze natuur om zo onder meer de biodiversiteit te beschermen. Hiervoor kijken we ook naar activiteiten die de kwetsbare natuur kunnen verstoren. Extra verkeer moet niet tot problemen op de wegen leiden en ontwikkelingen mogen geen inbreuk maken op de karakteristieke kernwaarden van het landschap. Het is zaak om de druk op de omgeving in balans te houden met de draagkracht die de omgeving biedt. In onze toeristische visie hebben we al vastgesteld dat we de knelpunten en mogelijkheden voor slimme verbindingen met omliggende natuurgebieden gaan onderzoeken door aansluitende routes en/of toeristische overstappunten.’ Een nog groener Someren, binnen en buiten de kernen ‘We gaan de grote diversiteit in de natuurlijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het landschap en leefomgeving behouden en versterken. Het handhaven van het groene karakter van onze gemeente staat hierbij voorop. Wanneer groen ergens moet wijken, dan streven we ernaar dit elders te compenseren.
We stimuleren het versterken van de groene verbindingen tussen de kernen en gaan ook binnen de bebouwde kom op zoek naar de mogelijkheden om verder te 86
Natuurvisie 2040 - Basis voor natuur in Someren
vergroenen. Deze vergroening proberen we mee te koppelen aan ontwikkelingen die sowieso gepland staan, zoals bijvoorbeeld de herinrichting van een straat. Een groene woonwijk heeft meerwaarde voor de kwaliteit van leven, klimaatadaptatie, en biodiversiteit. Om deze meerwaarde te verzilveren gaan we in de toekomst aan de slag met het opstellen van een verplichte water/groennorm voor nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast gaan we aan de slag met het behoud en versterken van onze natuurwaarden. Hiervoor stellen we een natuurvisie op.’ Thema 5.4 Economisch vitaal In balans met de omgeving ‘De recreatieve ambities kunnen ook een keerzijde hebben. Extra bezoekers geven ook extra druk op de omgeving. Denk aan meer verkeer, verstoring van de flora en fauna, of zaken die afbreuk doen aan ons kenmerkende landschapsbeeld. Daarom beoordelen we alle nieuwe initiatieven op hun maatschappelijke meerwaarde en bijdrage aan de omgevingskwaliteiten. We houden hiermee oog voor het beperken van de druk op de natuur en het landschap. Meer toerisme en recreatie mag niet ten koste gaan van onze mooie omgeving. Hiervoor gebruiken we de analyse van druk en draagkracht in het buitengebied zodat we bij het verspreiden van toerisme over verschillende natuurgebieden hier bewust rekening mee kunnen houden.’ ‘Om het verblijfstoerisme te stimuleren zoeken we aansluiting bij de extensieve recreatie in De Peel.
We benutten de kwaliteiten van het landschap. Waar mogelijk benutten we economische activiteiten voor de versterking van natuur en landschap. De uitbouw en regionale promotie van ons wandel- en fietsnetwerk is één van de sporen van ontwikkeling.’ Thema 5.5 Bereikbaar en toegankelijk Gezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid ‘Bij (her)inrichting van wegen proberen we daarom de positie van de fietser en de voetganger te verbeteren te opzichte van de positie van de auto… Zowel binnen, als buiten de bebouwde komen kijken we naar de mogelijkheden om te zorgen voor complete en aantrekkelijke (recreatieve) routes’. Thema 5.6: Waardevol groen en blauw Klimaatadaptief Someren: Someren onweerstaanbaar ‘Samen met onze partners van de waterschappen Aa en Maas en de Dommel werken we waar mogelijk samen om Someren klimaatbestendig te maken. Dit heeft nu al resultaat opgeleverd, maar deze samenwerking zetten we voort om in 2040 helemaal weerbaar te zijn tegen het klimaat op dat moment.’ ‘Samen streven we naar een waterrijke groene inrichting van de openbare ruimte met voldoende ruimte om water op te vangen en vast te houden en de mogelijkheden voor groene beschutting op warme dagen.’
Bijlage 5 Infoblad Het belang van landschapselementen
87
Natuurvisie 2040 - Basis voor natuur in Someren