Bijlage bij raadsinformatiebrief Integraal Zorgakkoord, IZA regiobeeld Zuidoost Brabant
Tekst van het document
Regiobeeld Zuidoost-Brabant 2023 Contactpersonen Regionale samenwerkingsstructuur: Naam: Y. Couwenhoven Functie: programmamanager Mailadres: y.couwenhoven@rosrobuust.nl Telefoonnummer: 06 22 96 06 26 Coördinerende zorgverzekeraar: Naam: J. Heijman Functie; manager regioregie CZ Mailadres: juul.heijman@cz.nl Telefoonnummer: 06 16 02 89 27 Coördinerende gemeente: Naam: M. Saris Functie: sr.beleidsadviseur sociaal domein, Eindhoven Mailadres: myrthe.saris@eindhoven.nl Telefoonnummer: 06 28 91 68 71 Naam: M. van Nunen Functie: Ontwikkelaar sociaal domein, Helmond Mailadres: m.van.nunen@helmond.nl Telefoonnummer: 06 38 94 30 93
Doel van het regiobeeld
Dit regiobeeld geeft inzicht in: 1. Prognoses van en ontwikkelingen in de zorgbehoefte en andere relevante informatie over de bevolking van de regio; en 2. De capaciteit en prestaties van zorg, sociaal domein en ondersteuning in de regio. Het regiobeeld vormt de basis voor het regioplan. In het regioplan stellen de regionale zorgpartijen vast wat de belangrijkste prioritaire opgaven zijn en staan de afspraken hoe deze gezamenlijk worden aangepakt.
CZ en VGZ (zorgverzekeraars)
Betrokken partijen
gemeente Eindhoven (ook namens regiogemeenten) Gemeente Helmond (ook namens gemeenten regiogemeenten) Zorggroepen: PoZoB, DOH en SGE (DSP), Gr Peelgemeenten Samen Verder! (namens partners) Precies! (namens partners) GGD Brabant-Zuidoost Zorgbelang Brabant – Zeeland Transvorm (namens partners) Slimmer leven (namens partners) Vitaal in Brainport (namens partners) Peel Duurzaam Gezond (namens partners) ML Zorgadvies Robuust
Introductie 0. Update regiobeeld 2021 / 2022
Inhoudsopgave
A. Kenmerken van de regio: 1. Resultaten algemeen • • • •
Leefomgeving en leefbaarheid Toegankelijkheid Zorggebruik Kwaliteit
2. Kind en Jeugd • • • •
Populatiekenmerken Leefstijl Positieve gezondheid Zorggebruik
3. Volwassenen met focus op GGZ • • • • •
Populatiekenmerken Leefstijl Positieve Gezondheid Toegankelijkheid Zorggebruik
4. (kwetsbare) ouderen • • • • •
Populatiekenmerken Leefstijl Positieve Gezondheid Toegankelijkheid Zorggebruik
B. Zorg in de regio (per sector) C. Regionale samenwerking
Gevolgde proces: samenvoeging en update van afzonderlijke regiobeelden, aangevuld met IZA regiobeeld format Regiobeelden subregio’s 2021 / 2022 Regiobeeld Zuidoost-Brabant
IZA regiobeeld format
Gebruikte (openbare) databronnen Gebruikte openbare databronnen • SES-WOA score (score voor sociaaleconomische status) herkomst CBS (2016, 2019) • Leefomgeving en leefbaarheid, Leefbaarometer (2018) • Patiëntbeoordelingen herkomst Zorgkaart Nederland (2022) • GGZ aanmeld- en behandelwachttijden via Vektis (2022) • Poliklinische wachttijden ziekenhuizen via websites (2023) • ‘Verkeerd bed’ dagen via de jaarverslagen van de betreffende ziekenhuizen (2017 – 2021) • Zorggebruik Zvw herkomst Vektis (2019, 2020) • Zorggebruik Wlz (2019, 2020), Wmo (2021), Beschermd Wonen (2021) en Jeugdwet (2021) • Prognosemodel Zorg en Welzijn: arbeidsmarktgegevens weergegeven op basis van arbeidsvraag, personeelsaanbod en vervulde vraag (werknemers) • Regiomonitor WLZ (2021, over 2020) • CBS • RIVM (Volksgezondheid Toekomstverkenning) • Primos-prognoses • GGD gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen • GGD gezondheidsmonitor Jeugd • Vektis • NZA • Mulierinstituut • Zorginstituut • Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo Data vanuit zorgaanbieders •
Siilo aanmeldtijden wijkverpleging vanuit zorgaanbieders
Basisjaar data is 2020 Gegevens over kosten (Vektis, afgeleid van declaratiegegevens) hebben over het algemeen een vertraging van 2 jaar, hierdoor zijn openbare gegevens over kosten niet recenter beschikbaar. Om deze reden is besloten om 2020 als basisjaar voor deze regio-analyse te gebruiken. Wel is een vergelijking gemaakt met de kosten voor 2019 om te voorkomen dat conclusies worden getrokken op basis van 2020 die vanwege Covid-19 vertekend kunnen zijn.
10-7-2023
Het regiobeeld is opgesteld voor zorgkantoor regio Zuidoost Brabant en twee subregio’s Zorgkantoorregio Zuidoost Brabant
Gemert-Bakel Laarbeek Reusel de Mierden
Son en Best Breugel
Oirschot
Nuenen
Helmond
Eindhoven Geldrop
Deurne
• Regio Eindhoven e.o. bestaande uit 15 gemeenten en ~ 600.000 inwoners in 2020
Asten
• Regio Helmond de Peel bestaande uit 6 gemeenten en ~ 215.000 inwoners in 2020
Velhoven Reusel-De Mierden
Bladel
Eersel
Waalre HeezeLeende Valkenswaard
Bergeijk
Cranendonck
Someren
De zorgkantoorregio Zuidoost Brabant bestaat uit twee subregio’s waarbinnen intensief wordt samengewerkt tussen gemeenten en zorg- en welzijn aanbieders:
Om deze reden is binnen dit regiobeeld een analyse opgenomen voor Zuidoost Brabant als geheel en deze twee subregio’s separaat
8
Drie hoofdonderwerpen komen aan bod: populatiekenmerken, Triple Aim en toegankelijkheid Populatiekenmerken
Triple Aim 1. Algemene gezondheid van populatie
2. Kwaliteit van zorg en welzijn
Toegankelijkheid 4. Wachtlijsten
Leefstijl
Positieve Gezondheid op regioniveau
3. Zorggebruik
5. Arbeidsmarkt
We lichten er drie doelgroepen uit: Kind & Jeugd, volwassenen met focus op GGZ en (kwetsbare) ouderen Kind & Jeugd
Volwassenen met focus op GGZ
(Kwetsbare) ouderen
Resultaten algemeen
Populatiekenmerken Leefomgeving en leefbaarheid Toegankelijkheid Zorggebruik Kwaliteit
10-7-2023
Samenvatting algemeen (I/II) Populatiekenmerken
Toegankelijkheid
• Sterke groei en vergrijzing: tot 2030 zal het aantal inwoners in Zuidoost-Brabant met ruim 5% toenemen, hoger dan het landelijk gemiddelde van bijna 4%. Het aantal ouderen vanaf 65 jaar zal tot 2030 stijgen met 30%. Het aantal jongeren en volwassenen tot 65 jaar blijft tot 2030 relatief stabiel. • Sociaal Economische Status: de totale SES-WOA score als indicator voor welvarendheid is met een score van 0,04 hoger dan de landelijke score van 0,00, vooral vanwege Eindhoven e.o. De SES-WOA score in Helmond de Peel is licht hoger dan landelijk met 0,01 maar blijft achter bij de score van Eindhoven e.o. met 0,05 • Levensverwachting: deze is in de regio met 81,9 jaar bij geboorte hoger dan de landelijke 81,4 jaar. In Eindhoven e.o. ligt deze met 82,2 jaar een jaar hoger dan in Helmond de Peel met 81,2 • Doodsoorzaken: conform landelijk beeld overlijdt ongeveer de helft van de mensen aan een oncologische aandoening of hart- en vaatziekten. In 2020/2021 was Covid-19 de derde grootste doodsoorzaak met ongeveer 15% van de sterfgevallen in de regio, aanzienlijk hoger dan de 11 tot 12% landelijk
• Wachttijden polikliniek: deze zijn voor het merendeel van de specialismen en ziekenhuizen aanzienlijk langer dan de Treeknorm van 4 weken. Per specialisme is er sprake van grote verschillen tussen de individuele ziekenhuizen. Ook het landelijk gemiddelde ligt bij het merendeel van de specialismen hoger dan de 4 weken. Wel lijken de wachttijden in de regio over de linie genomen langer dan het landelijk gemiddelde • Toekomstige zvw zorgvraag: door de bevolkingsgroei en vergrijzing stijgt deze vraag tot 2030 naar verwachting met met 1,4% per jaar, hoger dan het landelijk gemiddelde van 1,2%. De zorgsoorten wijkverpleging, ELV en GRZ, gevoelig voor de vergrijzing, stijgen het meest met bijna 3% per jaar • Arbeidsmarkt: het personeelstekort binnen de zorg- en welzijnssector zal tot 2030 stijgen naar 5.700 medewerkers in de regio. Het tekort is in absolute zin het grootst in verpleging en verzorging. Verhoging van de deeltijdfactor en verlaging van de uitstroom kunnen toekomstig tekort verlagen • Informele zorg: het mantelzorgpotentieel in ZuidoostBrabant is lager dan landelijk, vooral in Eindhoven e.o. Vanwege demografische ontwikkelingen daalt dit potentieel
Leefomgeving en leefbaarheid • Leefomgeving: in Helmond de Peel is er sprake van sterke geuroverlast en relatief slechte luchtkwaliteit. In Eindhoven e.o. Is er sprake van een wisselend beeld tussen de gemeenten, maar overall scoort deze regio beter, waarbij de luchtkwaliteit zelfs goed is • Leefbaarheid: in Zuidoost-Brabant is de leefbaarheid overall hoger dan landelijk gemiddelde. Er is sprake van lagere scores op het gebied van voorzieningen en hogere scores op het gebied van veiligheid en fysieke omgeving
(Ervaren) kwalteit • Patiënt/cliëntbeoordelingen: deze zijn merendeels conform het landelijk gemiddelde. Voor MSZ zijn de beoordelingen in Eindhoven e.o. en Helmond de Peel hoger dan landelijk
Samenvatting algemeen (II/II): totale zvw kosten conform verwachting, WLZ aanzienlijk lager dan gemiddeld Zorg- en welzijnsgebruik Zvw • Totale zvw zorggebruik: de zvw zorgkosten bedragen in 2020 ruim € 2 miljard voor de gehele regio. Het totale zorggebruik is in 2020 conform verwachting voor Zuidoost-Brabant, met een kleine afwijking van -0,2% ten opzichte van het landelijk gemiddelde, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht. Het zorggebruik in Eindhoven is met -0,3% licht lager dan in Helmond de Peel met+0,4% • Drie leeftijdsgroepen: het zorggebruik voor de drie leeftijdsgroepen ‘kind & jeugd’, ‘volwassenen’ en ’ouderen vanaf 65 jaar’ wijkt per groep niet sterk af van de verwachting • Opvallende zorgsoorten: het zorggebruik van de zorgsoorten die primair door ouderen worden gebruikt (wijkverpleging, ELV, GRZ) blijft sterkt achter bij de verwachting, met afwijkingen van minimaal -10% • Regionale verschillen: Helmond de Peel zet relatief veel ‘wijkverpleging’ vergeleken met het gecorrigeerde landelijk gemiddelde (+6%). Eindhoven e.o. zet 19% minder wijkverpleging in ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Voor de GGZ is het beeld omgekeerd: in Helmond de Peel is het GGZ gebruik 17% lager dan het landelijk gemiddelde, terwijl dit in Eindhoven e.o. 9% hoger is • Covid-19 effect: de relatieve afwijkingen per zorgsoort in 2020 komen overeen met afwijkingen in 2019.
Uitzondering hierop is de geboortezorg in Helmond de Peel: het gebruik van de kraamzorg is in 2020 aanzienlijk achtergebleven bij verwachting, terwijl de eerstelijns verloskundige zorg fors hoger is geweest WLZ • Totale WLZ gebruik: de WLZ kosten bedragen in 2020 ruim € 850 miljoen voor de gehele regio, een lichte stijging ten opzichte van 2019. Het totale WLZ gebruik is in de regio ruim 8% lager dan het landelijk gemiddelde. In Eindhoven e.o. is dit 4,2% lager en in Helmond de Peel bijna 19% lager. De afwijking geldt voor ‘Zorg in instelling’ (-7,7%) en ’Zorg thuis’ (-24,9%). • Drie leeftijdsgroepen: de afwijking is bij ‘Kind & Jeugd’ met -35,6% relatief het grootste. De WLZ kosten zijn voor deze groep relatief laag, waardoor dergelijke uitschieters kunnen voorkomen. De afwijking bij volwassenen met -4,8% en ouderen vanaf 65 jaar met -7,1% is significanter • Covid-19 effect: De relatieve afwijkingen binnen de WLZ zijn voor de regio in 2019 en 2020 nagenoeg gelijk. Covid-19 lijkt geen effect te hebben gehad op het relatieve gebruik van de voorzieningen Sociaal Domein - WMO • Het gebruik van de WMO maatwerkvoorzieningen in Zuidoost-Brabant lijkt 1,3% hoger te zijn dan landelijk. In Eindhoven e.o. is dit ruim 4% lager dan landelijk, terwijl in Helmond de Peel dit ruim 17% hoger lijkt te zijn dan landelijk.
• De domeinen ‘Jeugdzorg’ en ‘Beschermd Wonen’ komen aan bod bij respectievelijk ‘Kind en Jeugd’ en bij ‘volwassenen met focus op GGZ‘
Er is sprake van relatief sterke groei en vergrijzing tot 2030: vergelijkbaar voor Eindhoven e.o. en Helmond de Peel Bevolkingssamenstelling 2030
Bevolkingssamenstelling 2020 100% 20
80%
20
59
59
21
20
22
Zuidoost-Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
59
59
22 Nederland
40%
0% 0 - 18 jaar
18 - 65 jaar
40%
0%
+5,3%
+5,3%
24
26
26
25
57
59
59
58
22
21
21
22
Zuidoost-Brabant Eindhoven e.o.
0 - 18 jaar
• • •
Bron: CBS
+5,3%
Nederland
> 65 jaar
Aandeel jongeren is in Zuidoost-Brabant in 2020 groter dan het aandeel 65+’ers, conform landelijk beeld Aandeel jongeren is in Eindhoven e.o. lager dan landelijk In Helmond de Peel is het aandeel ouderen iets lager dan landelijk
+ 3,8%
60%
20%
20%
• •
19
80%
60%
•
20
100%
•
18 - 65 jaar
Helmond de Peel
> 65 jaar
De totale bevolking groeit met ruim 5% tot 2030 harder dan landelijk Het aandeel ouderen zal in die periode met 30% stijgen in Zuidoost-Brabant Hierdoor zal het aandeel ouderen het aandeel jongeren ruimschoots gaan overtreffen, terwijl het aandeel volwassenen tot 65 jaar relatief stabiel blijft Groei en vergrijzing zullen ook na 2030 zich doorzetten
Sociaal Economische Status (SES) hoger dan landelijk: SES voor regio Eindhoven e.o. hoger dan Helmond de Peel SES-WOA score 2016 0,08
-0,01
0,03
0,04
SES-WOA score 2019 0,01
0,06
0,01
0,02 -0,02
0,03 (0,01)
0,01 0,03
0,03
0,04
0,03
0,02
(0,04)
-0,02
(0,01)
-0,04 Zuidoost-Brabant
Welvaart
•
0,05
0,01
0,01 0,03
0,01 0,01
0,03
0
0,03
0,02 (0,04)
-0,06 Nederland
•
0,04
-0,04
-0,06
•
0,00
0,06
0,04 0
0,08
Eindhoven e.o.
Opleidingsniveau
Helmond de Peel
Arbeidsverleden
Nederland
Zuidoost-Brabant
Welvaart
Eindhoven e.o.
Opleidingsniveau
Helmond de Peel
Arbeidsverleden
SES-WOA bestaat uit drie componenten: Welvaart (inkomen en vermogen), Opleidingsniveau (hoogst genoten opleiding) en Arbeidsverleden (voortdurend versus onderbroken werkzaam) De totale SES-WOA score ligt in de periode 2016-2019 hoger dan landelijk en lijkt in de regio Eindhoven de stijgende landelijke trend te volgen, terwijl Helmond de Peel achterblijft Eindhoven e.o. scoort met name hoger op Welvaart, terwijl in Helmond de Peel met name het hoogst genoten opleidingsniveau achterblijft. Op Arbeidsverleden scoort Helmond de Peel relatief hoog
Bron: CBS 2016 – 2019, In regiobeeld Helmond de Peel bleek de zogenaamde statusscore als indicator voor de SES lager te zijn dan landelijk. Deze werden tot 2017 berekend door het SCP, maar zijn nu vervangen door de SES-WOA score
Levensverwachting in jaren
Levensverwachting en doodsoorzaken: levensverwachting licht hoger dan landelijk, Covid-19 sterfte aanzienlijk hoger (Resterende) levensverwachting 2017-2020 90,0 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 -
81,4
81,9
20,0
20,4
20,2
21%
18%
5%
5%
60%
7% 12%
40%
Zuidoost-Brabant Eindhoven e.o.
22%
20%
5%
5%
16%
7% 11%
7% 14%
22%
22%
22%
22%
28%
27%
28%
27%
19,6
Helmond de Peel
7%
0% Nederland 2020 Zuidoost-Brabant Nederland 2021 Zuidoost-Brabant 2020 2021 Oncologie Covid-19 Ziekten van zenuwstelsel Overig
bij 65 jaar
De levensverwachting bij geboorte is in de regio met 81,9 jaar hoger dan de landelijke 81,4 jaar. In Eindhoven e.o. ligt deze met 82,2 jaar een jaar hoger dan in Helmond de Peel. Dit beeld is hetzelfde bij de resterende levensverwachting bij 65 jaar
Bron: CBS
100%
20%
bij geboorte
•
81,2
80%
Nederland
•
82,2
Relatieve doodsoorzaak
• •
Hart- en vaatziekten Psychische stoornissen Uitwendige doodsoorzaken
Conform landelijk beeld overlijdt ongeveer de helft van de mensen aan een oncologische aandoening of hart- en vaatziekten. In 2020/2021 was Covid-19 de derde grootste doodsoorzaak, met ongeveer 15% aanzienlijk hoger dan de 11% landelijk
Leefomgeving: geuroverlast en luchtkwaliteit relatief slecht in Helmond de Peel Geuroverlast
• Er is sprake van relatief veel geuroverlast in Helmond de Peel, in mindere mate in Eindhoven e.o.
Bron: Brabantadvies 2021, een gezond Brabant voor iedereen
Luchtkwaliteit
• De luchtkwaliteit in Helmond de Peel is relatief slecht, in de regio Eindhoven e.o. is deze relatief goed
Afwijking t.o.v. Nederland in 2018
Leefbaarheid in de regio hoger dan landelijk: voorzieningen blijven achter 0,06 0,05
0,05 0,05 0,05
0,05
0,05 0,05 0,04
0,04
0,03
0,03
0,02
0,02
0,01 0,01
0,01
-
-
-
(0,01) (0,01) (0,01)
(0,02)
(0,02)
(0,03)
(0,03)
(0,04)
(0,04)
(0,05)
Leefbaarheid totaal
Woningen
Bewoners
Zuidoost-Brabant
Voorzieningen Eindhoven e.o.
Veiligheid
Fysieke omgeving
Helmond de Peel
• Er is geen sprake van grote verschillen in leefbaarheid tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel • In Zuidoost-Brabant is de leefbaarheid overall hoger dan landelijk gemiddelde • Op de deelaspecten woningen (verhouding koop / huur en bouwjaren), bewoners (gezinssamenstelling, afkomst, aard van inkomen) scoren beide regio’s rondom het landelijk gemiddelde • Op het gebied van voorzieningen (openbaar vervoer, gezondheidszorg, winkels, horeca) is de leefbaarheid lager dan landelijk • De score ten aanzien van veiligheid en fysieke omgeving (natuur, industrie, bebouwing) is aanzienlijk hoger
Bron: www.leefbaarometer.nl
Resultaten algemeen
Populatiekenmerken Leefomgeving en leefbaarheid Toegankelijkheid • Huidige wachttijden Arbeidsmarkt Zorggebruik Kwaliteit
10-7-2023
Wachttijd polikliniek in kalenderdagen
Wachttijden poliklinieken: zijn grotendeels langer dan treeknormen, grote verschillen tussen ziekenhuizen in de regio 250 200 365
200
180
180 143
150
120 120 100
100
76
100 86
101 100 95 80
93
80
60
50
17 18 18 7 5
28
32 1817
35 28 16 1612
35
42 19
62
53
24
42 32
51
91
95 77
4247
70 50
4642
47
38 1622
7
60 43 34 2021
49 41 3935
54 60 47 44 37
65 33
-
Gemiddelde Nederland
Catharina Ziekenhuis
Maxima MC
St. Anna (locatie Geldrop)
40 3233
Treeknorm polikliniek: 28 dagen
Elkerliek
• Wachttijden polikliniek zijn merendeels langer dan de Treeknorm van 4 weken. Dit geldt voor (bijna) alle specialismen en alle ziekenhuizen in de regio. Er is sprake van grote verschillen tussen de individuele ziekenhuizen. Met name de wachttijden bij het Catharina Ziekenhuis zijn aanzienlijk hoger dan de Treeknorm • Ook het landelijk gemiddelde ligt bij het merendeel van de specialismen hoger dan de 4 weken. Wel lijken de wachttijden in de regio over de linie genomen langer dan het landelijk gemiddelde
Bron: websites van ziekenhuizen, 5 juni 2023, Zorgkaart Nederland voor Nederlands gemiddelde
6.000 5.146 5.059
5.000
4.145
4.000
4.135
3.356
3.000 2.210
1.962 1.713
2.000 1.215
1.000
1.971 1.849
1.737 1.513 1.147 919
501
1.361 1.142 481
NB
Catharina Ziekenhuis
2017
Maxima Medisch Centrum
2018
2019
Sint Anna Zorggroep
2020
2021
Elkerliek
Relatieve aantal ‘verkeerd bed’ dagen
Absolute aantal ‘verkeerd bed’ dagen
‘Verkeerd bed’ in de ziekenhuizen is tot en met 2019 in gestegen, hierna lijkt deze te stabiliseren dan wel af te nemen 16,0% 13,6%
14,0%
12,4%
12,0% 10,0%
8,8%
8,0% 6,0% 4,0%
3,9% 3,6% 3,3% 2,9% 2,4%
2,0%
3,4% 3,0% 2,1% 2,0% 1,7% 1,1% 0,4%
2017
Maxima Medisch Centrum 2018
2019
0,9%
NB
0,0% Catharina Ziekenhuis
2,5% 1,5%
Sint Anna Zorggroep
2020
Elkerliek
2021
• De aantallen ’verkeerd bed’ dagen is een indicator of de uitstroom vanuit het ziekenhuis naar vervolgzorg relatief goed loopt. • In de regio is deze indicator tot 2019 aanzienlijk gestegen waarna in 2020 en 2021 een stabilisering dan wel daling heeft plaatsgevonden. In hoeverre hier sprake is van een Corona effect is niet goed vast te stellen • De forse stijging bij Elkerliek en hierna forse daling in 2021 is opvallend. In eerdere interviews wordt de daling toegeschreven aan een samenwerking die tot stand is gekomen tussen het ziekenhuis en de VVT-instelling. Deze samenwerking lijkt tot goede resultaten te leiden Bron: jaarverslagen zorg ziekenhuizen 2017 - 2021
% ontwikkeling zorgvraag per jaar 2020 - 2030
Toekomstige (zvw) zorgvraag: stijgt tot 2030 met 1,4% per jaar, licht hoger dan het landelijk gemiddelde van 1,2% per jaar 3,5%
3,0%
3,0% 2,9% 2,8% 2,8% 2,8% 2,7% 2,5% 2,5%
2,7% 2,5% 2,5% 2,3%
2,5% 2,0% 1,4%1,4%
1,5% 1,2%1,3% 1,0%
1,5% 1,5% 1,5% 1,2% 1,1% 1,1% 0,9%
1,2%
1,2% 1,1%1,1% 0,8%
1,0% 1,0% 0,9% 0,5%
0,5%
0,0%
0,0% -0,5%
1,8% 1,7% 1,7% 1,7% 1,7% 1,7% 1,5% 1,5%
1,5% 1,4% 1,4% 1,2%
0,3% 0,3% 0,3% 0,2%
0,0%
-0,1% -0,1% -0,1% -0,1% -0,2% -0,2% Totaal zvw
Huisarts
Wijkverpleging
Farmacie
Nederland
Paramedi
Mondzorg
Kraamzorg
Zuidoost Brabant
Verloskunde
MSZ
Regio Eindhoven
GGZ
ELV
GRZ
Hulpmiddelen
Ziekenvervoer
Regio Hemond de Peel
• De toekomstige zorgvraag vanwege bevolkingsgroei en vergrijzing stijgt tot 2030 met 1,4% per jaar, hoger dan het landelijk gemiddelde van 1,2%. Er is geen sprake van grote verschillen tussen tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel • De zorgsoorten die met name gericht zijn op ouderen (wijkverpleging, ELV en GRZ) stijgen naar verwachting relatief het meest met bijna 3% jaar
Bron: Vektis open data, CBS
Informele zorg: mantelzorgpotentieel in de regio is lager dan landelijk, daalt fors richting 2030 door demografische ontwikkelingen Afnemend mantelzorg potentieel 11,4
Mantelzorgpotentieel
12,0 10,0
9,5
9,1 7,5
8,0
9,0
8,5
8,3 6,4
7,1 6,0
6,0
6,9
5,7
• Mantelzorgpotentieel is lager dan landelijk, met grote verschillen tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel • Conform de landelijke trend is er sprake van een aanzienlijke afname van het potentieel
4,0 2,0 0,0
Nederland
Zuidoost-Brabant 2020
2025
Eindhoven e.o. 2030
Bron: regiobeeld.nl Definitie mantelzorgpotentieel: ratio 50 – 64 jarigen t.o.v. 85+ ers
Helmond de Peel
Resultaten algemeen
Populatiekenmerken Leefomgeving en leefbaarheid Toegankelijkheid Arbeidsmarkt Zorggebruik
Kwaliteit
10-7-2023
24
Arbeidsmarkt: personeelstekort binnen de zorg- en welzijnssector zal tot 2030 stijgen naar 5.700 medewerkers • Deze grafiek toont het personeelstekort binnen de sector zorg en welzijn tussen 2021 en 2030.
Arbeidsmarktprognose Zuidoost-Brabant 8000
10% 9%
7000
8%
6000 7% 5000
6%
4000
5% 4%
3000
3% 2000
2300 2200
2700 2600
2700 2700
2900 2600
3300 2900
4000 3500
4600 4200
5100 4800
5800 5600
1000
1600 1600
2%
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
0
1% 0%
Absoluut tekort Nieuw beleid Scenario
Absoluut tekort Referentie Scenario
% tekort Nieuw beleid Scenario
% tekort Referentie Scenario
• Het prognosemodel gaat uit van 2 verschillende scenario’s: - Het Nieuw beleid Scenario heeft rekening gehouden met de (cijfermatige) doelstellingen van de IZA, de WOZO en het regeerakkoord. De impact van de later afgesloten GALA en TAZ zijn nog niet doorgerekend in dit model. - Het Referentiescenario heeft geen rekening gehouden met overheidsbeleid. Deze prognoses zijn berekend op basis van historische trends en demografische ontwikkelingen. • Zowel in absolute aantallen als afgezet tegen het aantal medewerkers in zorg en welzijn stijgt het personeelstekort in Zuidoost-Brabant hard de komende jaren bij beide scenario’s. • Dat het arbeidsmarkttekort harder stijgt bij het Nieuw beleid Scenario komt doordat in dit scenario rekening is gehouden met het gratis maken van de kinderopvang (regeerakkoord). Dit zorgt voor een sterke groei in het tekort aan medewerkers in de kinderopvang.
Bron: prognosemodel zorg en welzijn, 2023. Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Arbeidsmarkt: tekort is in absolute zin het grootst in verpleging en verzorging • Deze grafiek toont het personeelstekort binnen de sector zorg en welzijn per branche in 2030, voor beide scenario’s.
Tekorten per branche in 2030 ZuidoostBrabant 1800
25,00%
1600
• De impact van overheidsbeleid (IZA, WOZO en regeerakkoord) zijn vooral terug te zien in de VVT en de kinderopvang.
20,00%
1400 1200
15,00%
1000 800
10,00%
• Binnen de VVT zorgt met name de verplaatsing van zorg vanuit de WOZO; gericht op langer thuis wonen, op een kleiner tekort in de verpleging en verzorging en juist een groter tekort in de thuiszorg.
1300 500
200 200
100 100
500 500
400 400
600 600
200 200
500 500
200
800 900
400
1400 1700
600
0
5,00% 0,00%
Absoluut tekort Nieuw beleid Scenario
Absoluut tekort Referentie Scenario
% tekort Nieuw beleid Scenario
% tekort Referentie Scenario
• Het gratis maken van de kinderopvang, zorgt naar verwachting voor een veel grotere vraag naar kinderopvang. Deze grote vraag kan echter niet vervuld worden, waardoor het personeelstekort in de kinderopvang naar verwachting hard stijgt. Deze berekening is gemaakt voordat bekend werd dat het gratis maken van de kinderopvang voorlopig wordt uitgesteld door de regering. • In absolute aantallen zijn de tekorten het grootst in de verpleging en verzorging. Relatief gezien zijn de tekorten echter het grootste in de huisartsenzorg en de GGZ
Bron: prognosemodel zorg en welzijn, 2023. Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
De ontwikkeling van de instroom en uitstroom van medewerkers in de sector zorg en welzijn •
De grafiek toont hoeveel nieuwe medewerkers er per jaar in- en uitstroomden uit de sector zorg en welzijn. Mobiliteit binnen de sector is in deze figuur dus niet meegenomen. Het betreft alle medewerkers in zorg en welzijn; dus inclusief medewerkers in staf en ondersteuning.
•
Sinds 2016 is de instroom in de sector weer groter dan de uitstroom. Dit zorgt voor een stijging van het totale aantal medewerkers in de sector.
•
Meer details over de bestemming van medewerkers die zijn vertrokken staan op de volgende pagina. Bron: CBS/AZW
Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Arbeidsmarkt: verhoging deeltijdfactor en verlaging uitstroom kunnen toekomstig tekort verlagen Deeltijdfactor
• De grafiek toont de deeltijdfactor per branche in Zuidoost-Brabant • In lijn met het landelijke beeld is de deeltijdfactor het laagste in de huisartsenzorg en de VVT. • Het verhogen van de deeltijdfactor is – hoewel moeilijk te realiseren – wel een van de meest effectieve manieren om het personeelstekort in zorg en welzijn te verlagen.
Uitstroom
• Het landelijk uitstroomonderzoek Zorg en Welzijn vraagt vertrekkende medewerkers van deelnemende organisaties naar hun vertrekmotivatie. • Ontwikkelmogelijkheden was het meest genoemde vertrekthema. Gevolgd door werkdruk en de privésituatie. • Binnen het thema Ontwikkelmogelijkheden was de vertrekreden ‘De ontwikkelmogelijkheden in de huidige functie’ met 60,9% de belangrijkste reden voor vertrek. Gevolgd door ‘Doorgroeimogelijkheden naar andere functies’ (53,6%) en ‘De geboden opleidingsmogelijkheden waren niet naar wens (14,5%)
Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Uitstroom naar bestemming •
De grafiek toont wat de bestemming was van alle medewerkers in zorg en welzijn die van baan wisselden. Dit is dus ook inclusief medewerkers in staf en ondersteuning.
•
Ook medewerkers die in de sector bleven werken zijn in deze grafiek meegenomen (de groene lijnen).
•
Ruim de helft van de medewerkers die van baan wisselt, blijft binnen de sector werken.
•
De cijfers over 2022 zijn nog niet definitief. Daardoor valt de bestemming naar 'inactief' nu nog hoger uit. Een deel van deze personen wordt nog herverdeeld over de andere bestemmingen.
•
De sterke piek in de uitstroom naar overige branches in 2016 is waarschijnlijk het gevolg van een administratieve wijziging of fusie. Bron: CBS/AZW.
Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Ontwikkeling leeftijdsgroepen medewerkers zorg en welzijn •
Deze grafiek toont het aantal werknemers per leeftijdsgroep in de sector zorg en welzijn tussen 2012 en 2022.
•
Het aantal medewerkers van 55 jaar en ouder is in 10 jaar tijd hard gestegen. Dit komt deels door het ouder worden van de babyboomgeneratie. Daarnaast zorgt het verhogen van de pensioenleeftijd er voor dat zorgmedewerkers langer doorwerken.
•
Het aantal medewerkers tussen de 45 en 55 jaar daalde juist in dezelfde periode.
•
Het aantal medewerkers jonger dan 25 jaar daalde tussen 2012 en 2014. Dit als gevolg van een lagere instroom door bezuinigingen in die periode. Bron: AZW/CBS.
Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Gediplomeerden zorg en welzijn Mbo gediplomeerden
Hbo gediplomeerden
•
De grafieken tonen de ontwikkeling van het aantal gediplomeerden in opleidingen voor zorg en welzijn. Voor zowel het mbo als het hbo.
•
In totaliteit stijgt het aantal mbo-gediplomeerden. De stijging komt vooral door een stijging bij de welzijnsopleidingen. De zorgopleidingen op het mbo laten een lichte daling zien. Terwijl juist in de zorgfuncties de grootste arbeidsmarkttekorten verwacht worden.
•
Het hbo laat een soortgelijk beeld zien. Ook daar is sprake van een afname van het aantal gediplomeerden voor de zorgopleidingen. Bij de welzijnsopleidingen is een lichte stijging van het aantal gediplomeerden te zien. In totaal daalt het aantal hbo-gediplomeerden in zorg en welzijn iets ten opzichte van piekjaar 2018-2019. Bron: CBS/AZW. Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Resultaten algemeen
Populatiekenmerken Leefomgeving en leefbaarheid Toegankelijkheid Zorggebruik Kwaliteit
10-7-2023
32
Zorg- en welzijnsgebruik: zorggebruik is conform verwachting, WLZ gebruik lager dan landelijk, vooral in Helmond de Peel Onderdeel
Zorgverzekeringswet (2020)
Wet Langdurige Zorg (2020)
Sociaal Domein Maatwerkvoorzieningen (2020) (exclusief algemene voorzieningen) WMO
Omvang in €’s
Beschermd Wonen
Jeugdwet
2.034 mln
853 mln
204 mln
46 mln
132 mln
Afwijking t.o.v. landelijk gemiddeld
- 0,2 %
- 8,2 %
+1,3%
-1,7%
-11,4%
Evt. correctie op landelijk gemiddelde
Gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Niet gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Opvallende zorgsoorten
(In aantal gebruikers, gecorrigeerd voor omvang van de gemeente, niet gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht) Ondersteuning thuis: -42,6% Hulp bij Huishouden: -2,0% Hulpmiddelen en diensten: +2,5%
Huisarts: +4,3 % Wijk: - 13,3 % GRZ: - 12,0 % ELV: - 39,2 % MSZ: + 2,5 % GGZ: + 1,3 %
Zorg thuis: -24,9 % Zorg in instelling: -7,7 %
Eindhoven e.o.
- 0,3 %
- 4,2 %
-4,3%
-5,8%
-8,6%
Helmond De Peel
+ 0,4 %
- 18,9 %
+15,8%
+9,1%
-18,3%
Leeftijdscategorie 0-18 jaar
+ 0,2 %
- 35,6 %
Leeftijdscategorie 19-65 jaar
- 0,7 %
- 4,8 %
Leeftijdscategorie 65+
- 0,1 %
- 7,1 %
Verschillen tussen subregio’s
(Nog) niet beschikbaar
N.v.t.
N.v.t.
Bron: Vektis open data, Zorgprisma, https://www.waarstaatjegemeente.nl/ 2020 Opmerking: de gemeentelijke data dienen voorzichtig geïnterpreteerd te worden. Mogelijk is er sprake van verschil in definities tussen gemeenten. Daarnaast worden hier alleen de kosten gerelateerd aan de maatwerkvoorzieningen getoond, exclusief de kosten voor algemene voorzieningen.
Zvw kosten: bedragen in 2020 ruim € 2 miljard voor de gehele regio, relatief laag gebruik van zorg primair voor ouderen Onderdeel
Eerstelijn
Totale zvw kosten Zuidoost-Brabant
Overig
Afwijking o.b.v. Vektis openbare data 2020 gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Huisartsenzorg
€ 181 mln
€ 230
+ 4,6 %
Wijkverpleging
€ 133 mln
€ 168
- 13,3 %
€ 8 mln
€ 10
- 39,3 %
Farmacie
€ 228 mln
€ 288
- 2,3 %
Paramedi (basisverzekering)
€ 40 mln
€ 51
+ 20,9 %
Mondzorg (basisverzekering)
€ 32 mln
€ 40
+ 7,5 %
Kraamzorg
€ 11 mln
€ 14
- 20,8 %
Verloskunde
ELV
Tweedelijn
Kosten per inwoner Zuidoost-Brabant
€ 18 mln
€ 23
+ 19,4 %
Medisch Specialistische Zorg (MSZ), inclusief buitenland
€ 1.081 mln
€ 1.369
+ 2,5 %
Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ)
€ 175 mln
€ 222
+ 1,3 %
Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ)
€ 26 mln
€ 33
- 11,2 %
Hulpmiddelen
€ 72 mln
€ 91
- 3,5 %
Ziekenvervoer
€ 29 mln
€ 37
- 9,2 %
Overig (GZSP, Eerstelijns ondersteuning)
€ 1 mln
€1
-
€ 2.034 mln
€ 2.577
- 0,2 %
Totaal Bron: Vektis open data 2020
Regionale verschillen: relatief veel wijkverpleging en weinig GGZ in Helmond de Peel t.o.v. Eindhoven e.o. Gecorrigeerde afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
40%
0%
0%
5%6% 2%
0%0%
6%
2%
1% -2% -3%
-20% -40%
19%
9%
8%7%9%
3%3%2%
4%
1%
-4% -6%
-5%
-8% -12% -17%
-13% -19%
-17%
-21%
2%
-9% -13%
-29%
-28% -39% -42%
-60% -80%
-64% Totaal
Huisarts
Farmacie
Wijkverpleging
ELV
Zuidoost-Brabant
• • • • •
30% 159%
21% 17%
20%
Gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
GRZ
Paramedi
Eindhoven e.o.
Mondzorg
Verloskunde
Kraamzorg
MSZ
GGZ
Hulpmiddelen
Ziekenvervoer
Helmond de Peel
Trend tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel is vergelijkbaar voor het merendeel van de zorgsoorten Uitzonderingen zijn de zorgsoorten ‘wijkverpleging’ en ‘GGZ’ Helmond de Peel zet relatief veel ‘wijkverpleging’ in vergeleken met Eindhoven e.o. en met landelijk gemiddelde (+6%) Ten aanzien van de GGZ is het gebruik binnen Helmond de Peel aanzienlijk lager dan Eindhoven en het landelijk gemiddelde (-17%) In de geboortezorg (kraamzorg en verloskundige zorg zijn er in 2020 opvallende verschillen tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel. De eerstelijns verloskundige zorg is relatief hoog in 2020 in Helmond de Peel, zeer waarschijnlijk onder invloed van Covid-19 (zie volgende slide). In de kraamzorg lijkt er juist een groot negatief effect van Covid-19 op te treden
Bron: Vektis open data 2020, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht.
Mogelijk Covid-19 effect: relatieve afwijkingen redelijk in lijn tussen 2019 en 2020 behalve eerstelijns verloskunde Gecorrigeerde afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
30%
22%21%
19%
20% 10%
5%
5%
Gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
8%
1%
3% 3%
0% -10%
-1% 0%
-2%
-3%-2%
-3% -8%
-9%-9%
-12% -17%
-13%
-20% -30% -40% -50%
-2%-4%
-22%
-21% -23%
Verloskunde
Kraamzorg
-38%-39% Totaal
Huisarts
Farmacie
Wijkverpleging
ELV
GRZ
Paramedi
2019
Mondzorg
MSZ
GGZ
Hulpmiddelen Ziekenvervoer
2020
• Relatieve afwijking tussen 2019 en 2020 is vergelijkbaar voor het merendeel van de zorgsoorten • Uitzonderingen hierop zijn: • Huisartsenzorg: er lijkt relatief meer van de huisartsenvoorzieningen gebruik gemaakt te zijn • Wijkverpleging: hier is relatief nog minder gebruik van gemaakt • Eerstelijns verloskunde: zeker in Helmond de Peel lijkt het gebruik van de eerstelijns verloskunde in 2020 geexplodeerd te zijn (zie voorgaande slide)
Bron: Vektis open data 2020, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht.
WLZ kosten: bedragen in 2020 ruim € 850 miljoen voor de gehele regio Onderdeel
WLZ
Totale zvw kosten Zuidoost-Brabant
Kosten per inwoner Zuidoost-Brabant
Afwijking o.b.v. Vektis openbare data 2020 niet gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Zorg in instelling
€ 735 mln
€ 945
-7,7 %
Zorg thuis
€ 56 mln
€ 72
-24,9 %
Overig (zorg in instelling en thuis, overig)
€ 62 mln
€ 79
+5,2 %
€ 853 mln
€ 1.096
-8,2 %
Totaal
Bron: Vektis open data 2020
Afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
WLZ gebruik: aanzienlijk lager dan landelijk, in Helmond de Peel bij ’zorg in instelling’ en in Eindhoven e.o. bij ‘zorg thuis’ 0,0%
15,0%
-2,0%
10,0% 5,0%
-4,0%
-5,0%
-8,0%
-10,0%
-8,2%
-15,0% -20,0%
-12,0% -14,0%
-25,0%
-16,0%
-30,0% -35,0%
-18,0% -20,0%
3,6%
0,0%
-4,2%
-6,0% -10,0%
9,4% 5,2%
-18,9%
Totaal WLZ
-1,1%
-2,0% -7,7%
-22,7%
-24,9% -34,0%
-40,0%
Zorg in instelling
Zorg thuis Zuidoost-Brabant
• In Zuidoost-Brabant wordt relatief weinig gebruik gemaakt van WLZ voorzieningen • In Eindhoven e.o. geldt dit met name voor ‘zorg thuis’ • In Helmond de Peel wordt minder gebruik gemaakt van‘zorg in instelling’ en ‘zorg thuis’
Bron: Vektis open data 2020
Eindhoven e.o.
Overig Helmond de Peel
Gecorrigeerde afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
Covid-19 effect: verschillen in afwijkingen in 2019 en 2020 zijn minimaal 0,0%
20,0%
-1,0%
15,0% 10,0%
-2,0%
0,0%
-4,0%
-5,0%
-5,0%
-10,0%
-6,0%
-6,7%
-7,7%
-15,0% -20,0%
-6,8%
-8,0% -9,0%
5,2%
5,0%
-3,0%
-7,0%
14,8%
-25,0% -8,2%
Totaal WLZ
-24,6%
-30,0%
Zorg in instelling
-24,9%
Zorg thuis 2019
Overig
2020
• De relatieve afwijkingen binnen de WLZ zijn voor de regio in 2019 en 2020 nagenoeg gelijk. Covid-19 lijkt geen effect te hebben gehad op het relatieve gebruik van de voorzieningen • In absolute zin zijn de WLZ kosten in de regio gestegen van € 844 mln in 2019 naar € 853 mln in 2020
Bron: Vektis open data 2020
Afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde in gebruikers
Wmo gebruik: sprake van grote verschillen tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel in gebruik van maatwerkarrangementen 34,1%
40,0%
20,0% 15,8%
15,0%
20,0%
10,0%
0,0%
5,0%
7,5%
-2,0%
-20,0%
1,3%
0,0%
-40,0%
-5,0%
-60,0%
-4,3%
-80,0%
-10,0%
Totaal WMO
0,6%
• • •
-9,8%
-42,6% -62,0%
Ondersteuning thuis
Hulp bij huishouden
Zuidoost-Brabant
•
-3,1%
2,5%
Eindhoven e.o.
Hulpmiddelen en diensten Helmond de Peel
WMO gebruik van maatwerkarrangementen in Zuidoost-Brabant wijkt niet sterk af van het Nederlands gemiddelde. Uitzondering hierop is de categorie ‘ondersteuning thuis’, die ruim 40% minder gebruikers heeft dan landelijk. Hieronder vallen onder meer begeleiding en dagbesteding en ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten Er is sprake van een groot verschil in WMO maatwerkarrangementen tussen beide regio’s: in Eindhoven e.o. zijn er minder gebruikers van maatwerkarrangementen, met name bij ‘ondersteuning thuis’, terwijl in Helmond de Peel er relatief veel gebruikers zijn, zeker bij de categorie ‘hulpmiddelen en diensten’ Deel van de verklaring kan zitten in de wijze waarop de WMO wordt aangeboden: iedere gemeente is vrij om te kiezen voor ‘algemene voorzieningen’ die niet per gebruiker worden verstrekt en afgerekend en ‘maatwerkarrangementen’ per gebruiker. Bovenstaand heeft alleen betrekking op de maatwerkarrangementen Deze cijfers bevestigen op WMO totaal niveau de voorgaande regiobeelden waaruit bleek dat Eindhoven e.o. relatief weinig maatwerkarrangementen inzet en Helmond de Peel relatief veel. Wel zijn de afwijkingen per WMO categorie verschillend ten opzichte van de voorgaande regiobeelden
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/ 2020
Patiëntbeoordelingen: instellingen scoren rond het landelijk gemiddelde, MSZ aanzienlijk hoger dan landelijk Patiëntbeoordelingen zorgaanbieders / instellingen 9,3 9,3 9,4
Gemiddelde beoordeling door patiënten
10,0 9,0 8,0
8,9 8,9 9,0
8,0 8,0 8,0
8,3
8,8
9,1
8,3 8,4 8,5 7,3 7,5 7,3
6,4 6,6
7,0 6,0
7,9
7,6
7,9
5,9
5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 -
Huisartsenpraktijken
Fysiotherapiepraktijken
Apotheken
Nederland
Wijkverpleging
MSZ
Eindhoven (straal 50 km)
GGZ
Verpleging en verzorging
GRZ
Helmond (straal 25 km)
• Patiëntbeoordelingen voor zorginstellingen bewegen zich rondom het landelijk gemiddelde, met weinig verschillen tussen Eindhovene.o. en Helmond de Peel • MSZ vormt een positieve uitzondering waarbij de patiëntbeoordelingen in Eindhoven e.o. En Helmond de Peel aanzienlijk hoger scoren dan landelijk gemiddeld • Over de gehele linie valt de relatief lage score op voor apotheken, waarbij de beoordeling in Helmond de Peel achterblijft bij de landelijke score Bron: Zorgkaart Nederland, juni 2023. Scores zijn gemiddelden over de afgelopen vier jaar.
Resultaten Kind & Jeugd
Populatiekenmerken Leefstijl Positieve Gezondheid Zorggebruik
10-7-2023
42
Samenvatting Kind & Jeugd: verslechtering mentale gezondheid 12-18 jarigen, relatief laag gebruik Jeugdzorg Populatiekenmerken
Leefstijl tot 11 jaar (2021)
Leefstijl 12-18 jaar (2019)
• Het percentage kinderen in uitkeringsgezinnen ligt in Zuidoost Brabant met 5,1% lager dan in Nederland met 6%
• Voedingspatronen: zijn relatief stabiel met 20% van de kinderen die niet dagelijks fruit eten en 30% niet dagelijks groente. In Helmond de Peel eet bijna 40% van de kinderen niet dagelijks groente • Beweging: ruim de helft van de kinderen tussen 4 en 11 jaar beweegt minder dan een uur per dag. Dit was in 2017 ongeveer 9%. Mogelijk is dit een effect van Covid-19 • Overgewicht: komt bij 8% van de kinderen voor, dit is stabiel t.o.v. voorgaande jaren. Dit geldt ook voor ernstig overgewicht met 2% van de kinderen
• Voedingspatronen: zijn stabiel maar aanzienlijk slechter dan kinderen tot 11 jaar: ruim 50% eet niet dagelijks groente en ruim 70% niet dagelijks fruit • Beweging: percentage dat onvoldoende beweegt bedraagt bijna 80%. • Overgewicht: is in de periode 2016-2020 toegenomen van 8 naar 10%. Percentage met ernstig overgewicht is in die periode gedaald van 2% naar ongeveer 1% • Rookgedrag lijkt afgenomen van 3% naar 2%. • Drugs: jongeren die ooit drugs hebben gebruikt is met 50% gestegen van 8% naar 12% in 2019
Positieve Gezondheid tot 11 jaar(2021)
Positieve Gezondheid 12-18 jaar (2019)
• Mentale gezondheid: percentage met (hele) blije gevoelens is stabiel met ruim 85% • 9% van de kinderen heeft een lage weerbaarheid en ruim 20% wordt gepest op school. Ook dit is relatief stabiel ten opzichte van de 2017 cijfers • Er is geen sprake van grote verschillen tussen Eindhoven e.o. en Helmond de Peel
• Fysieke gezondheid: is stabiel gebleven in de periode 2016-2019. Ongeveer 14% ervaart een slechte fysieke gezondheid • Mentale gezondheid: is bij jongeren aanzienlijk afgenomen: het aandeel jongeren met (hele) blije gevoelens is gedaald van 74% naar 60%, het aandeel jongeren dat de afgelopen 12 maanden suïcide heeft overwogen is gestegen van 9% naar 13% en het aandeel jongeren dat zich eenzaam voelt is gestegen van 24% naar 33%
• In de gemeenten Eindhoven en Helmond ligt dit percentage met respectievelijk 8% en 7% hoger dan landelijk gemiddeld. In de overige gemeenten is dit percentage lager
Zorggebruik • Het percentage jeugd met jeugdzorg is in Zuidoost-Brabant met 12,8% ruim 11% lager dan het Nederlands gemiddelde van 14,4% • Het percentage jeugd met jeugdzorg is in de regio Eindhoven e.o. met 12,8% licht hoger dan de regio Helmond de Peel • In bijna alle gemeenten ligt het gebruik van jeugdzorg 10 tot 25% lager dan het landelijk gemiddelde. Uitzonderingen hierop zijn: • Geldrop-Mierlo met 15% hoger gebruik van jeugdzorg dan landelijk • Veldhoven en Waalre die zich rond het landelijk gemiddelde bewegen
Jeugd in uitkeringsgezinnen: lager dan het landelijk gemiddelde
Percentage kinderen in uitkeringsgezinnen (2021) 7,0% 6,0%
6,0% 5,1%
5,0%
5,2%
4,9%
4,0% 3,0%
• Het percentage kinderen in uitkeringsgezinnen ligt in Zuidoost Brabant met 5,1% lager dan in Nederland met 6% • In Eindhoven e.o. is dit percentage licht hoger dan in Helmond de Peel
2,0% 1,0% 0,0% Nederland
Zuidoost-Brabant Eindhoven e.o. Helmond de Peel
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/ 2021
(Positieve) Gezondheid kinderen tot 12 jaar: Meer dan de helft beweegt onvoldoende per dag Indicator
Indicator Wordt gepest op school
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
21%
21%
Bron: GGD Brabantscan 0-11 jaar 2021
Helmond de Peel 20%
Zuidoost -Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Geen dagelijks ontbijt
4%
4%
4%
Geen dagelijks fruit
19%
19%
21%
Geen dagelijks groente
32%
30%
37%
Beweegt onvoldoende (minder dan een uur per dag)
57%
58%
54%
Overgewicht (exclusief obesitas)
8%
8%
8%
Ernstig overgewicht
2%
2%
3%
Slechte ervaren gezondheid
4%
4%
4%
Een of meer chronische aandoeningen
24%
23%
24%
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Heeft (heel) blije gevoelens
85%
85%
85%
Lage weerbaarheid
9%
10%
9%
Indicator
(Positieve) Gezondheid jeugd 12 – 18 jaar: beweging en mentale gezondheid belangrijkste uitdaging bij jongeren ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Geen dagelijks ontbijt
29%
29%
29%
Geen dagelijks fruit
72%
72%
73%
Geen dagelijks groente
53%
51%
58%
Beweegt onvoldoende
78%
78%
79%
Overgewicht
9%
9%
10%
Ernstig overgewicht
1%
1%
1%
Rookt dagelijks
2%
2%
2%
Ooit drugs gebruikt
12%
13%
11%
Slechte ervaren gezondheid
14%
14%
15%
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Indicator
Indicator
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Afgelopen 3 maanden op school gepest
Heeft (heel) blije gevoelens
61%
59%
63%
7%
7%
7%
Voelt zich psychisch ongezond
18%
19%
17%
Is lid van een vereniging
78%
78%
76%
Heeft afgelopen 12 maanden suïcide overwogen
13%
14%
12%
Risico op problematisch gebruik sociale media
4%
4%
4%
Is eenzaam
33%
33%
32%
Lage weerbaarheid
6%
6%
6%
Indicator
Bron: GGD Brabantscan 12-18 jaar 2019
Aantal jeugdzorg trajecten: aanzienlijk lager dan landelijk, vooral in Helmond de Peel
Percentage jeugd met jeugdzorg (2021) 16,0%
14,4% 12,8%
14,0%
13,2%
12,0%
11,8%
10,0%
• Het percentage jeugd met jeugdzorg is in Zuidoost-Brabant met 12,8% ruim 11% lager dan het Nederlands gemiddelde van 14,4% • Het percentage jeugd met jeugdzorg is in de regio Eindhoven e.o. met 12,8% licht hoger dan de regio Helmond de Peel
8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% Nederland
Zuidoost-Brabant Eindhoven e.o.
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/ 2021
Helmond de Peel
Mentale gezondheid jongeren 12-18 jaar: is aanzienlijk verslechterd in de periode 2016 - 2020 Voelt zich psychisch ongezond
Heeft (heel) blije gevoelens 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
75%
61%
20%
77%
74%
63%
59%
15%
19%
18%
12%
17%
Afgelopen maanden suicide overwogen 16%
14%
13%
14%
12%
12%
12%
11%
10%
10%
9%
9%
8%
8% 6%
5%
4% 2%
Zuidoost-Brabant
2015
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
2019
0%
0% Zuidoost-Brabant
2015
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
2019
Zuidoost-Brabant Eindhoven e.o. Helmond de Peel
2015
2019
• Meerdere indicatoren die een beeld geven over mentale gezondheid bij jongeren tussen de 12 en 18 jaar laten een aanzienlijke achteruitgang zien in de periode 2015 – 2019 • Ook de indicator eenzaamheid laat een verslechtering zien: het percentage jongeren dat zich eenzaam voelt stijgt in deze periode van 24 naar 33%
Bron: GGD Brabantscan 2015, 2019 10-7-2023 Opmerking: mogelijk nog kleine afwijkingen in cijfers
48
Resultaten Volwassenen met focus op GGZ
Populatiekenmerken Leefstijl Positieve Gezondheid Toegankelijkheid Zorggebruik
49
Samenvatting volwassenen met focus op GGZ: groot verschil in GGZ gebruik binnen de regio Populatiekenmerken
Leefstijl (2020)
• Het percentage volwassenen dat werkeloos is, is met 3,3 % vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde van 3%. In Eindhoven e.o. is het percentage licht lager, terwijl dit in Helmond de Peel licht hoger is. Hetzelfde beeld zien we voor huishoudens met problematische schulden, met relatief grotere afwijkingen ten opzichte van het landelijk gemiddelde
• Het percentage volwassenen tot 65 jaar dat dagelijks rookt is gedaald van 20% naar 16%, lager dan het landelijk gemiddelde van 19%
• Het percentage inwoners met een Ernstige Psychiatrische Aandoening (EPA) is ruim 9% lager dan het landelijk gemiddelde
• Het percentage volwassenen met (ernstig) overgewicht is stabiel gebleven met 32%. Het percentage met obesitas is in lijn met het landelijk gemiddelde van 14%, met een uitschieter bij Helmond de Peel naar 16%
Positieve Gezondheid (2020) Toegankelijkheid • De GGZ aanmeldwachttijden zijn grotendeels langer dan de Treeknorm van vier weken. De behandelwachttijden geven een wisselend beeld • Het personeelstekort binnen de GGZ bedraagt in 2020 ongeveer 7% van de totale arbeidsvraag en dit percentage stijgt naar 11% in 2030
• Percentage volwassenen tot 65 jaar dat zijn of haar eigen gezondheid als goed beoordeelt, is gestegen van 78% naar 83%, conform het landelijk gemiddelde • De mentale gezondheid is bij volwassenen in de periode 2016-2020 stabiel gebleven. Dit geldt ook voor het percentage dat het gevoel heeft doel en richting in het leven te hebben (ongeveer 65% van de volwassenen) • Het percentage inwoners dat mantelzorg en/of vrijwilligerswerk verricht is licht afgenomen, vergelijkbaar met landelijk
Zorggebruik • Het totale Zvw gebruik is voor volwassenen tot 65 jaar conform verwachting voor Zuidoost-Brabant en de beide subregio’s • De GGZ consumptie geeft een wisselend beeld voor Zuidoost-Brabant. In Eindhoven e.o. is het GGZ gebruik hoger dan verwacht. Hierbij is (nog) geen rekening gehouden dat een deel van de basis GGZ tot 2023 via de ketenfinanciering van de huisartsen loopt. In dat geval is het gebruik nog hoger dan verwacht. Wel verklaart dit mogelijk het relatief hoge gebruik van huisartsenzorg binnen deze leeftijdscategorie • Binnen Helmond de Peel is er sprake van relatief weinig gebruik van GGZ. Mogelijk wordt dit deels verklaard door het relatief lage aantal EPA’s • Beschermd Wonen gebruik is in Eindhoven e.o. lager dan landelijk en in Helmond de Peel hoger dan landelijk. Deze cijfers dienen met voorzichtigheid geïnterpreteerd te worden • In Zuidoost-Brabant is er sprake van relatief lage WLZ kosten voor 20-64 jarigen met een wisselend beeld voor de subregio’s. In Eindhoven e.o. zijn de kosten hoger dan landelijk, met name bij ‘Zorg in instelling’, terwijl dit in Helmond de Peel aanzienlijk lager is, zowel bij ‘Zorg in instelling’ als ‘Zorg thuis’
Kwetsbaarheid: werkeloosheid conform landelijk gemiddelde en problematische schulden aanzienlijk lager dan landelijk Huishoudens met problematische schulden (2020)
Werkeloosheid (2020) Afwijking t.o.v. landelijk
0,1%
-0,4%
3,3%
3,3%
3,3%
Afwijking t.o.v. landelijk
1,2%
4,0%
8,0% 3,2%
3,0%
7,0%
6,9%
-7,1%
-10,9%
6,4%
6,2%
Zuidoost-Brabant
Eindhoven e.o.
2,9% 7,0%
6,0% 5,0%
2,0%
4,0% 3,0%
1,0%
2,0% 1,0%
0,0%
Nederland (gewogen)
Zuidoost-Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
• Gemiddelde werkeloosheid is met 3,3% vergelijkbaar met landelijk • In Eindhoven e.o. Is de werkeloosheid licht lager terwijl deze in Helmond de Peel licht hoger is wanneer vergeleken wordt met gemeenten met een vergelijkbare omvang • In relatief kleine gemeenten ligt het werkeloosheidspercentage rond de 3% terwijl deze in gemeenten groter dan 100.000 inwoners op 3,8% ligt Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/
0,0%
Nederland (gewogen)
Helmond de Peel
• Het aantal huishoudens met problematische schulden is met 6,4% lager dan landelijk • Vooral in Eindhoven e.o. is het aantal aanzienlijk lager dan landelijk, terwijl in Helmond de Peel het aantal licht hoger is dan landelijk • In relatief kleine gemeenten ligt het aantal huishoudens tussen de 5 en 6% dit in gemeenten groter dan 100.000 inwoners op ruim 8% ligt
Ernstig Psychiatrische Aandoeningen: percentage is voor Helmond de Peel licht lager dan landelijk % EPA’s (2019) 1,6%
1,5%
1,4%
1,4%
1,5%
•
Het percentage EPA’s is voor Zuidoost-Brabant licht lager dan landelijk. Voor Eindhoven e.o. is dit percentage vergelijkbaar met landelijk
•
In de regio Helmond de Peel is het percentage met 1,3% van de bevolking aanzienlijk lager dan Eindhoven e.o. en landelijk
•
Er is sprake van grote verschillen tussen de gemeenten. In de gemeente Eindhoven is het % EPA met 2,0% ruim 30% hoger dan landelijk. In de gemeente Helmond is dit met 1,6% maar licht hoger dan landelijk
•
In de overige gemeenten liggen de percentages EPA voor het merendeel tussen de 0,8 en 1,0%
1,3%
1,2% 1,0% 0,8% 0,6% 0,4% 0,2% 0,0% Nederland
Zuidoost-Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Bron: Vektis open data 2019 Definitie EPA: EPA-patiënten meegenomen in dit onderzoek zijn minimaal 18 jaar. Iemand is een EPA-patiënt wanneer hij of zij voldoet aan minimaal 1 van de volgende criteria: • Een persoon heeft in de afgelopen 3 jaar in minimaal 1 jaar een diagnose-behandelcombinatie (DBC) schizofrenie gehad. • Een persoon heeft voor elk van de afgelopen 3 jaar een DBC in de gespecialiseerde ggz of een product chronisch in de basis ggz. We bepalen het jaar op basis van openingsdatum van de DBC. Een aantal soorten DBC's wordt uitgesloten: korte DBC’s, diagnostiek, indirecte tijd en DBC’s alcohol en andere verslavingen en dementie/delirium. Met alleen deze DBC's voldoe je niet aan de criteria om in de EPA-groep te komen. • Een persoon heeft in het jaar waar het om gaat een Zorgvraagzwaartepakket B in de Wlz ZZP-B (4 of hoger). Deze personen zijn langdurig opgenomen. • Een persoon heeft in het jaar waar het om gaat een FKG bipolair of psychose. Dit betekent dat een persoon minimaal een bepaal de hoeveelheid medicatie voor een bipolaire of psychotische stoornis voorgeschreven krijgt.
(Positieve) Gezondheid Volwassenen 2020: grotendeels in lijn met landelijke cijfers
Neder-land
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
8%
8%
7%
9%
Nederland
Zuidoost -Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Geeft mantelzorg
14%
15%
14%
17%
Voelt zich zwaar belast vanwege mantelzorg
2%
2%
2%
2%
Verricht vrijwilligerswerk
25%
24%
23%
25%
Indicator Weinig regie over eigen functioneren
Indicator
Bron: GGD Brabantscan 2020
Indicator
Nederland
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Leefstijl - roken
19%
16%
16%
17%
Leefstijl – alcohol drinken
81%
83%
84%
83%
Leefstijl – voldoet aan beweegnorm
54%
55%
55%
53%
Leefstijl – heeft overgewicht
33%
32%
32%
34%
Leefstijl – heeft obesitas
14%
14%
13%
16%
Ervaart gezondheid als goed
83%
83%
83%
82%
Een of meer langdurige aandoeningen
27%
27%
26%
29%
Indicator
Neder -land
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
Voelt zich psychisch ongezond
NB
19%
19%
18%
Matig tot hoog risico op angststoornis
48%
47%
48%
46%
Hoog risico op angststoornis
7%
75
7%
7%
Nederland
ZuidoostBrabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
NB
66%
66%
65%
Indicator Gevoel doel en richting in het leven te hebben
Toegankelijkheid: GGZ aanmeldwachttijden langer dan de Treeknorm, behandelwachttijden wisselend beeld Aanmeldwachttijd (in weken) 40 35 30 25 20 15 10 5 0
36
16 14 12 10 8 6 4 2 0
26,8 25,2 25,9
20,1
18,2
13,7 12,7 11,6 10,8 10,7 8,6 8,4 9,9 10,2 8,4 10 8,2 8,2 5,6
Nederland
•
Behandelwachttijd (in weken)
8,2
12,4
18,2
16,4 16,4 13 12,6 14,1 12,3 9,7 9,1 3,4
Zuidoost Brabant
Aanmeldwachttijden zijn over de gehele linie hoger dan de Treeknorm van 4 weken
Bron: Vektis september 2022, meest recente informatie
13,3
7,5
13,4
12,6 7,2 4,9
6,6 6,2 4,3
9,4 8,2 5,8 4,7 5,4 3,7
Nederland
•
10,4 10,69,8 6,8 6,7
6
7,4
9,9 10,1 7,2
7,6 6,7
6,1
3,1 1,8
Zuidoost Brabant
Behandelwachttijden geven een wisselend beeld, met aandoeningen die binnen de Treeknormen blijven, maar ook die er ruimschoots overheen gaan
3,9 3,8
Arbeidsmarkt: personeelstekort GGZ loopt op tot 11% in 2030 Arbeidsmarktprognoses GGZ Zuidoost Brabant 600
12,00%
500
10,00%
500 400
500 500
2,00%
400 400
100
400 400
4,00%
300 300
200
300 300
6,00%
300 300
300
300 300
8,00%
300 300
400
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
0
• Het personeelstekort in de GGZ bedraagt in 2022 300 medewerkers. Relatief is het tekort 6,7%. Landelijk is het tekort in de GGZ in 2022 iets lager met 6,3%. • In 2025 is het tekort nog ongeveer even groot. Dit komt overeen met het landelijke beeld.
• In 2030 loopt het tekort op tot 500 medewerkers (10,9% relatief). Landelijk loopt het tekort op naar 11,0%.
0,00% Absoluut tekort Referentie Scenario
Absoluut tekort Nieuw beleid Scenario
Relatief tekort Referentie Scenario
Relatief tekort Nieuw beleid Scenario
Bron: prognosemodel zorg en welzijn, 2023. Data voor deze grafiek zijn uit vermelde bron opgehaald door de bovenregionale werkgroep regiobeelden (REOS, Robuust, Samergo, ZONH, CZ, VGZ en Transvorm)
Zvw gebruik 20-65 jaar: relatief hoog GGZ gebruik in Gecorrigeerd voor Eindhoven e.o. en laag in Helmond de Peel
leeftijd en geslacht
Gecorrigeerde afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
60%
50% 95%
40%
40%
23% 17%
15%
20%
5%7%
0% -1%0%-1%
0%
-20%
-1% -5% -6%
24%
-16% -17% -16%
12% 4%
2% -1%0%-1%
-1% -11% -16%
-11% -15% -12%
-14%
-40% -60%
9%
10% 6%
-36%
-2% -7% -16%
-11% -15%
-30% -72% -50%
Totaal
Huisarts
Farmacie
Wijkverpleging
ELV
GRZ
Zuidoost-Brabant
Paramedi
Eindhoven e.o.
Mondzorg
Verloskunde
Kraamzorg
MSZ
GGZ
Hulpmiddelen
Ziekenvervoer
Helmond de Peel
• Het totale Zvw gebruik is voor volwassenen tot 65 jaar conform verwachting voor Zuidoost-Brabant en de beide subregio’s • De GGZ consumptie geeft een wisselend beeld voor Zuidoost-Brabant. In Eindhoven e.o. is het GGZ gebruik hoger dan verwacht. Hierbij is (nog) geen rekening gehouden dat een deel van de basis GGZ tot 2023 via de ketenfinanciering van de huisartsen loopt. In dat geval is het gebruik nog hoger dan verwacht. Wel verklaart dit mogelijk het relatief hoge gebruik van huisartsenzorg binnen deze leeftijdscategorie • Binnen Helmond de Peel is er juist sprake van relatief weinig gebruik van GGZ. Mogelijk wordt dit deels verklaard door het relatief lage aantal EPA’s • Het relatief hoge gebruik van eerstelijns verloskunde en lage kraamzorggebruik binnen Helmond de Peel is opvallend, mogelijk (deels) veroorzaakt door Covid-19 Bron: Vektis open data 2020, gecorrigeerd voor leeftijd en geslacht
Relatief GGZ gebruik: GGZ gebruik in Eindhoven e.o. relatief hoog, Helmond de Peel laag, in lijn met % afwijking EPA’s % Afwijking GGZ en Beschermd Wonen (2020) 15% 9,1%
10% 5%
9,1%
0% -2% -4%
1,3%
-2,9%
-6%
0% -5%
% Afwijking EPA t.o.v. landelijk (2019)
-8% -1,7% -5,8%
-10%
-6,4%
-10% -12%
-14%
-15%
-16%
-20%
-17,2%
Zuidoost-Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
-15,6%
-18% Zuidoost-Brabant
Eindhoven e.o.
Helmond de Peel
• Het GGZ gebruik in Zuidoost-Brabant is licht hoger dan verwacht, ook in verhouding met het relatief lage aantal EPA’s. Het percentage EPA’s is niet de enige indicator voor verwacht GGZ gebruik, maar de verhouding van GGZ gebruik en EPA’s geeft interessante inzichten • In Eindhoven e.o. is het GGZ gebruik met 9% hoger dan verwacht, niet in lijn met het lagere % EPA’s dan landelijk • In Helmond de Peel lijkt het lagere GGZ gebruik in lijn met het lagere percentage EPA’s • Beschermd Wonen gebruik is in Eindhoven e.o. lager dan landelijk en in Helmond de Peel hoger dan landelijk. Deze cijfers dienen met voorzichtigheid geïnterpreteerd te worden. Deze wijken met name voor Helmond de Peel af ten opzichte van het regiobeeld van 2019 toen de afwijking -3% was voor Helmond de Peel. Afwijking in Eindhoven was in 2019 -8% en komt overeen met deze cijfers Bron: Vektis, CBS 2019, 2020
WLZ kosten: vooral in Helmond de Peel lager dan verwacht bij ‘zorg in instelling’ en ‘zorg thuis’
Afwijking t.o.v. Nederlands gemiddelde
5,0%
30,0%
3,0%
20,8%
20,0% 0,0%
-5,0%
10,0% 0,0%
-2,4%
-10,0% -20,0%
-10,0%
-11,0% -17,2%
-21,9%
-30,0%
16,8%
Totaal WLZ
-43,3%
-50,0%
-51,4%
-60,0%
Zorg in instelling Zuidoost-Brabant
• •
-22,9%
-40,0%
-15,0%
-20,0%
7,5% 0,7%
Zorg thuis Eindhoven e.o.
Overig Helmond de Peel
In Zuidoost-Brabant is er sprake van relatief lage WLZ kosten voor 20-64 jarigen met een wisselend beeld voor de subregio’s In Eindhoven e.o. zijn de kosten hoger dan landelijk, met name bij ‘Zorg in instelling’, terwijl dit in Helmond de Peel aanzienlijk lager is, zowel bij ‘Zorg in instelling’ als ‘Zorg thuis’
Bron: Vektis open data 2020
WLZ gebruik: relatief lage WLZ gebruik in Helmond de Peel wordt veroorzaakt door lage aantallen cliënten en lage kosten per cliënt 15,0%
Relatieve WLZ kosten per cliënt (20-65 jaar)
Relatief aantal WLZ cliënten (20-65 jaar) 10,1%
10,0%
4,8%
5,0%
-10,0% -15,0%
5,0%
5,9% 2,5%
2,2%2,6%0,7%
0,0% -5,0%
0,0% -5,0%
10,0%
-10,0%
-1,4%
-2,8% -4,8%
-7,2%
-15,0% -20,0%
-10,3%
-25,0%
-20,0%
-17,8%
-16,1%
-30,0%
-29,0% -32,4% -34,4%
-35,0%
-25,0% -25,9%
-30,0%
Totaal WLZ
Zuidoost Brabant
Zorg in instelling
Eindhoven e.o.
Zorg thuis
Helmond de Peel
-40,0%
Totaal WLZ
Zorg in instelling
Zuidoost Brabant
Eindhoven e.o.
Zorg thuis Helmond de Peel
• Het relatief lage WLZ gebruik in Zuidoost-Brabant wordt veroorzaakt door een relatief laag aantal WLZ clienten tussen de 20 en 65 jaar in Eindhoven e.o. en Helmond de Peel • De WLZ kosten per client liggen in Ziodoost-Brabant hoger dan gemiddeld, waarbij er sprake is van een gevarieerd beeld. In Eindhoven e.o. zijn deze kosten hoger dan landelijk terwijl deze in Helmond de Peel lager zijn dan landelijk Bron: Vektis open data 2020
Resultaten (kwetsbare) ouderen
Populatiekenmerken Leefstijl Positieve Gezondheid Toegankelijkheid Zorggebruik
10-7-2023
60
Samenvatting ouderen: toegankelijkheid staat nu en in de toekomst sterk onder druk Populatiekenmerken • Kwetsbaarheid: percentage kwetsbare ouderen is relatief stabiel met 27%, het aantal cliënten met dementie is een kleine 10% hoger dan landelijk • Woonsituatie: aantal ouderen in een instelling is relatief laag, zeker in Helmond de Peel
Toegankelijkheid • WLZ wachtlijst voor verpleegzorg in Zuidoost- Brabant is voor urgent en actief ruimschoots het dubbele van landelijk • Personeelstekort in de ouderenzorg in Zuidoost-Brabant verdubbelt in 2030 • Uitbreidingsplannen verpleegzorg inclusief nietgeclusterde plekken zijn niet voldoende om te voorzien in de totale behoefte
Leefstijl (2020)
Zorggebruik
• Het percentage ouderen dat drinkt is in de periode 2016 – 2020 afgenomen van 81% naar 75%. Dit komt overeen met het landelijk gemiddelde • Het percentage ouderen dat kampt met overgewicht of obesitas is relatief stabiel gebleven en is vergelijkbaar met landelijk gemiddelde. In Helmond de Peel kampen relatief veel ouderen met overgewicht, 44% van de populatie
• Zvw zorgconsumptie voor inwoners ouder dan 65 jaar is conform verwachting. Gebruik van zorg die gerelateerd is aan ouderen, zoals wijkverpleging, GRZ en ELV blijft achter op het landelijk gemiddelde. Gebruik van huisartsenzorg en MSZ is relatief hoger dan het landelijk gemiddelde. Het beeld voor Eindhoven e.o. en Helmond de Peel is vergelijkbaar, uitgezonderd de wijkverpleging en GGZ. Ook voor deze leeftijdsgroep zien we een hoger dan gemiddeld GGZ gebruik in Eindhoven e.o. dan in Helmond de Peel. Voor wijkverpleging is het beeld juist omgekeerd • WLZ kosten zijn relatief laag voor de gehele regio. In Helmond de Peel valt de substitutie van ’zorg in instelling’ door ‘zorg thuis’ op: er is sprake van relatief weinig cliënten in ‘Zorg in instelling’ en relatief veel in ‘Zorg thuis’ • Kosten per WLZ client zijn lager dan landelijk. Ondanks deze relatief lage WLZ kosten per client is de ZZP mix voor 75+ers zwaarder dan landelijk
Positieve Gezondheid(2020) • De ervaren gezondheid is licht verbeterd in de de periode 2016-2020, terwijl het aantal chronische ziekten stabiel is gebleven • De mentale gezondheid is stabiel gebleven, maar is licht lager dan het landelijk gemiddelde. Ook het percentage van de ouderen dat niet in staat is om zingeving aan het leven te geven is met 58% stabiel gebleven. Hetzelfde geldt voor de ruim 11% van de ouderen die zeer ernstig eenzaam zijn, wat licht hoger is dan het landelijk gemiddelde van 10% • Het aandeel ouderen dat mantelzorg of vrijwilligerswerk verricht is afgenomen in de periode 2016-2020, in Helmond de Peel is dit aandeel hoger dan landelijk
Kwetsbaarheid: percentage kwetsbare ouderen is relatief stabiel, aantal cliënten met dementie is hoger dan landelijk % kwetsbare ouderen 30% 26%