Document · PDF

Bijlage begroting 2026

Gemeenteraad 6 november 2025, gemeente SomerenBij agendapunt: Vaststellen Begroting 2026.26.667 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Om dit te realiseren wordt de Ontwikkelstrategie de Peel uit gewerkt in één Peelagenda, waarvan we de strategische koers en de voortgang integraal en gezamenlijk bespreken op bestuurlijke ontmoetingen van de voltallige colleges inclusief het Waterschap (Peeldagen). De Ontwikkelstrategie de Peel is strategisch voedend aan de Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant en in de Peelagenda leggen we vast met welke programma’s en projecten we de strategie realiseren.

Onderzoek huisvesting kleinschalige bedrijven Op dit moment wordt gewerkt aan een visie voor Someren-Noord met als uitgangspunt woningbouw. Dit betekent dat de bestaande bestemming bedrijventerrein, wat rust op een deel van Someren-Noord, verdwijnt. Met dit in het achterhoofd willen we in 2026 onderzoeken wat de behoefte aan kleinschalige bedrijventerreinen is en waar deze terecht zouden kunnen komen. Vervangen speeltoestellen Doelstelling is alle speeltoestellen in de gemeente veilig te houden en voldoende speelvoorzieningen aan te kunnen bieden voor alle kinderen. Vervangingsinvestering groen (kostendekkingsplan 23-26) Het betreft hier investeringen voor het in stand houden van het openbaar groen als onderdeel van een kwalitatieve en gezonde leefomgeving. In het kostendekkingsplan, dat in 2023 is vastgesteld, zijn de jaarlijkse investeringen in beeld gebracht. Deze investeringen worden jaarlijks geïndexeerd. Vervangingsinvestering groen tbv klimaat (kostendekkingsplan 23-26) In het kostendekkingsplan Vervangingsinvestering groen is een extra budget voor klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen gereserveerd. Hotspot aanpak Een recent uitgevoerde data analyse toont aan dat het zwerfvuil en het aantal illegale dumpingen in de gemeente Someren de laatste jaren steeds verder toeneemt.

Als gevolg hiervan neemt de onvrede onder de inwoners toe, ontstaan er hoge opruimkosten en vermindert de leefkwaliteit binnen onze mooie gemeente. Tijd om deze 'hotspots' gericht aan te pakken. Voor zwerfvuil hebben we in 2024 een incidentele vergoeding ontvangen die we hiervoor willen inzetten. Aangezien deze vergoeding in het jaarresultaat is opgenomen, is het niet passend om dit budget te dekken uit de Egalisatiereserve. Adaptatie onrechtmatige afval inzameling en -verwerking door derden In de gemeente Someren wordt een deel van het huishoudelijk afval ingezameld door derden. Dit gebeurt niet conform de richtlijnen van het gemeentelijke beleid. We vragen budget voor het in kaart brengen van de huidige situatie en het opstellen van een implementatieplan. Onderzoek GFT-voorziening hoogbouw Het Besluit gescheiden inzameling huishoudelijke afvalstoffen en LAP3 verplicht gemeenten om GFT-E gescheiden in te zamelen. In de hoogbouw in Someren, waar de inzameling momenteel

(onrechtmatig) door derden wordt uitgevoerd, gebeurt dit momenteel niet. Bij de hoogbouw waar Blink de inzameling verzorgt, wordt wel gescheiden, maar is er nog een verbeterslag te behalen. Sorteeranalyses tonen aan dat ongeveer 45% van het restafval uit etensresten bestaat. De wens is om te onderzoeken hoe de scheiding van GFT-E verbeterd kan worden door het aanbrengen en verbeteren van de voorzieningen. Juridische check op afvalbeleid Someren Er is vastgesteld dat het afvalbeleid van Someren op meerdere fronten niet geheel voldoet aan landelijke richtlijnen (LAP3) en regelgeving (Wet Milieubeheer). Er is de behoefte om een specialist een quickscan op het afvalbeleid uit te laten voeren om inzicht en concrete aanbevelingen te verkrijgen. Ondergrondse containers De gemeente Someren wil een onrechtmatige situatie herstellen. Op sommige locaties wordt de afvalinzameling momenteel georganiseerd door derden, terwijl de gemeente hier verantwoordelijk voor is. Op deze plekken worden ondergrondse containers gebruikt, terwijl het huidige beleid uitgaat van mini-containers. Aangezien inzameling met mini-containers hier waarschijnlijk niet haalbaar is, kan het nodig zijn om ondergrondse inzameling in het beleid op te nemen. Niet alleen lijkt dit onvermijdelijk, maar het sluit ook beter aan bij zowel interne als externe wensen.

Bovendien kan een bredere invoering van ondergrondse containers nodig zijn om de afvalinzameling efficiënter te maken. Budget betreft de onderzoeksfase. Budget voor implementatie wordt aangevraagd middels apart raadsvoorstel. Uitvoering Afvalbeleidsplan 2024-2026 Het in 2023 vastgestelde afvalbeleidsplan 2024-2026 was financieel nog niet volledig verwerkt en wordt daarom nu in de begroting opgenomen. Sanering woningen tegen geluidshinder In maart 2015 zijn we gestart met de sanering van de zogenaamde b-lijst woningen tegen geluidhinder. Hiervoor is toen subsidie aangevraagd bij Bureau Sanering Verkeerslawaai. Het totale project bedraagt geluidsanering op 288 woningen. Op dit moment is fase 1 volledig afgerond, fase 2 is in de afrondende fase, fase 3 wordt in 2025 opgestart. Daarna volgt nog een fase 4. Sinds de start van 2015 heeft er geen financiële bijstelling plaats gevonden (geen indexering). De werkzaamheden worden uitgevoerd door de ODZOB. Schone lucht akkoord In 2024 zijn we als Someren aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord. In 2025 moet daar een programma voor gemaakt worden, waaruit blijkt welke activiteiten / werkzaamheden we willen

gaan uitvoeren om een bijdrage te leveren aan de doelen van het Schone Lucht Akkoord. Er is een schatting gemaakt voor het benodigd budget. Voor de jaren na 2026 kunnen we concreter zijn als het uitvoeringsprogramma is vastgesteld. Daarbij wordt uit dit budget ook de deelname aan het regionaal meetnet betaald, wat jaarlijks € 7.500,- kost. Omgevingsplan Voor 2032 is het wettelijk verplicht om een gebiedsdekkend Omgevingsplan te hebben dat voldoet aan de criteria van de Omgevingswet. Het betreft een incidentele taak omdat we vanuit het Rijk een tijdelijk omgevingsplan hebben gekregen. Het verzoek wordt nu alleen gedaan voor 2026, aangezien ieder jaar er meer deskundigheid ontstaat waardoor per jaar een betere inschatting gemaakt kan worden. De inschatting voor 2026 is: -

Projectleider (2 dagen per week) + inhoudelijke deskundigheid intern (2 dagen voor 2 personen)

Extern bureau fulltime

Voorzieningenvisie kerkdorpen Een visie op de vier verschillende kernen, op het gebied van bevolkingsgroei, leefbaarheid en het te handhaven voorzieningenniveau, zoals vastgesteld in een aangenomen amendement door de Raad op 4 juli 2024. Het gaat om het inzichtelijk krijgen welke kansen en bedreigingen, in het kader van het voorzieningenniveau, er in ieder afzonderlijk kerkdorp zijn. Op basis van deze kansen en bedreigingen wordt per kern een visie opgesteld. Pilot Functionaris Jurist Ruimtelijke Ontwikkeling 1 fte (planjurist) Binnen team ruimtelijke ontwikkeling beschikken we niet over planjuristen. We missen op dit moment juridische deskundigheid op het gebied van zienswijze, bezwaar en beroep op procedures, maar ook voor de deskundigheid bij het opstellen en juridisch goed borgen van anterieure en intentieovereenkomsten. Tot slot zal de persoon in deze functie juridische kennis inbrengen in de borging van het Omgevingsplan. Uitbreiding van formatie zal op termijn structureel zijn, maar betreft in eerste instantie een pilot voor 1 jaar. Zodat we als team RO zelf beschikken over de juridische deskundigheid én we geen oneigenlijk beroep hoeven te doen op met name de juristen bij VTH. Inzet van de Reserve Buitengebied in Ontwikkeling (BIO-fonds) voor de volgende projecten: Projectnaam

Korte omschrijving

Opwaarderen MTB routes en

Bestaande MTB routes deels verleggen en t.p.v. voormalige

verbeteren biodiversiteit t.p.v.

vuilstort plaatselijk halfverharden om het MTB gebied

deel Herselse Bossen

aantrekkelijker te maken en verbeteren biodiversiteit door o.a.

bloemrijker maken terrein. In 2025 wordt een plan uitgewerkt met reeds beschikbare middelen, voor 2026 aanvullende budget nodig voor de uitvoering. Realisatie bloemrijke perken

Gemeente breed de bermen geleidelijk, stap voor stap, om te vormen tot bloemrijke bermen. Dit is ter verbetering van de biodiversiteit, leefomgeving en wateropname in de bodem. In 2025 wordt een plan uitgewerkt met reeds beschikbare middelen, voor 2026 aanvullende budget nodig voor de uitvoering (uitvoering van project loop langer door in tijd).

Versterken biodiversiteit

Bestaande boomlaanstructuren, stap voor stap, versterken

laanstructuren ("groen-blauwe

door het aanvullen van bomen en het vervangen van

dooradering")

boomsoorten. Dit is ter verbetering van de biodiversiteit en ter mogelijkheid om risico-bomen te vervangen. In 2025 wordt een inventarisatie uitgevoerd met reeds beschikbare middelen, voor 2026 een plan uitwerken. Realisatie kan vervolgens met beschikbare middelen binnen het kostendekkingsplan groen.

Mildere overgang tussen

Bebouwing aan rand van dorp (met name Someren-Dorp)

industrie/kern/buitengebied

‘inpakken’ met groen om zo de fysieke leefomgeving te vergroenen. In 2025 wordt de inventarisatie uitgevoerd met reeds beschikbare middelen, voor 2026 aanvullend budget nodig voor uitwerking van een plan. De uitvoering daarvan wordt dan gefinancierd met andere middelen (met name GREX-en).

Aanpak zandwegen gemeente

Zoals aangegeven in de concept omgevingsvisie is het van

breed

belang om oude zandpaden in ere te herstellen als recreatieve paden, zodat deze makkelijker gebruikt kunnen worden door wandelaars. In 2025 wordt onderzoek uitgevoerd en een plan opgesteld met reeds beschikbare middelen, voor 2026 aanvullend budget nodig voor uitvoering van het plan.

Realisatie Tiny forrest bij

Bij een huidig weiland aan de Laan ten Boomen, net buiten de

waterberging Laan ten Boomen

kom, is een waterbergingsvoorziening voorzien (middelen zijn hiervoor beschikbaar). Dit willen we combineren met de aanleg van een Tiny Forrest waarvoor aanvullende middelen nodig zijn.

Opzetten landschappelijke

Financiële bijdrage voor het oprichten van een door de ODZOB

(cultuurhistorische)

beheerd portaal (webviewer), waar inwoners,

waardenkaart

belangstellenden en andere overheden terecht kunnen voor (informatie over) alle cultuurhistorische en landschappelijke waarden van de Gemeente Someren. De cultuurhistorische waardenkaart kan daarnaast dienen als toetsingskader bij de inrichting van zowel de bebouwde als onbebouwde 34

bestemmingen in het buitengebied.

Indicatoren Voor de prestatie-indicatoren behorende bij programma 1 verwijzen wij u naar de bijlage Prestatieindicatoren. Deze bijlage is afkomstig van: www.waarstaatjegemeente.nl Verbonden Partijen In onderstaande tabel worden de publiekrechtelijke en/of privaatrechtelijke verbonden partijen van dit programma getoond. Voor een uitgebreide toelichting van de Verbonden Partijen verwijzen we u naar: Paragraaf Verbonden Partijen Publiek verbonden partij Naam

Plaats

Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost

Helmond

Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant (VRBZO)

Eindhoven

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB)

Eindhoven

Metropoolregio Eindhoven (MRE)

Eindhoven

Blink

Helmond

Privaat verbonden partij Naam

Plaats

Coöperatieve Bosgroep Zuid-Nederland U.A.

Heeze

2. Sociaal domein Onder het programma Sociaal domein verstaan we alle inspanningen die onze gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Ook aanverwante taken zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidszorg, vallen onder het programma Sociaal domein. Speerpunten Speerpunt 2.1 Leefbaarheid, welzijn en gezondheid Portefeuillehouder: Wethouders Kusters en van Doorn Wat willen we bereiken?

Leefbare en levendige dorpskernen. Het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie, en het versterken van de sociale basis.

Het succesvol bevorderen en beschermen van de gezondheid van alle inwoners in Someren ( -9 maanden tot 100+ jaar).

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1

Het uitvoeren van het plan van aanpak brede Specifieke Uitkering (SPUK) 2024-2026. Het laatste jaar van de Brede Specifieke Uitkering (SPUK) zal het hoofdthema Gezondheid en Sociale Basis 2024-2026 aan de hand van het nieuwe gezondheidsbeleid uitgevoerd worden.

1.2

Het vaststellen en uitvoeren van de nieuwe sport(accommodatie) nota (met meerjaren onderhoudsplanning).

1.3

We stellen een nul-meting voorzieningenniveau op en leggen relatie met de uitvoering van de woningbouwopgave.

2.1

We starten met de uitvoering van het nieuwe gezondheidsbeleid 'Heel Someren Gezond' samen met onze lokale en regionale partners.

2.2

We willen in de tweede helft van 2026 starten met de evaluatie en herziening van het subsidiebeleid welzijnssubsidies, in afstemming met onze verenigingen.

Speerpunt 2.2 Onderwijs

Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat willen we bereiken?

We zorgen voor passend onderwijs om de kansengelijkheid van jongeren te bevorderen. We verbeteren het onderwijs door te zorgen voor goede huisvesting van onze scholen. Wat gaan we hiervoor doen?

We geven uitvoering aan de plannen uit het nieuwe Integraal Huisvestingsplan. Speerpunt 2.3 Cultureel erfgoed Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat willen we bereiken?

Onze cultuurhistorie en -erfgoed is beschermd en wordt in stand gehouden.

We bieden een passend en inclusief cultuuraanbod voor onze inwoners.

Wat gaan we hiervoor doen?

We zetten een cultureel erfgoednetwerk op.

Uitvoering geven aan aanbevelingen uit de cultuurvisie gemeente Someren 2025-2030.

Financiën

In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. De begroting 2025 toont het cijfer van de primaire begroting inclusief de wijzigingen tot en met de zomernota.

Jaarrek.

Nr.

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

29.258

37.090

29.061

29.074

29.239

29.115

Taakveld omschrijving

Lasten 4.2

Onderwijshuisvesting

590

1.080

625

749

951

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

892

1.067

1.018

5.1

Sportbeleid en Activering

626

595

579

528

5.2

Sportaccommodaties

1.302

1.660

1.502

1.521

1.529

1.540

5.3

Cult,presentatie, -productie en -partic.

272

364

302

5.4

Musea

106

120

121

5.5

Cultureel erfgoed

101

113

114

5.6

Media

630

475

483

469

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

4.252

10.175

2.988

2.912

2.965

2.957

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

2.742

156

6.21

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

1.245

1.268

6.22

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

1.773

1.858

6.3

Inkomensregelingen

6.100

6.489

6.742

6.675

6.4

WSW en beschut werk

1.834

1.792

1.788

1.805

1.706

6.5

Arbeidsparticipatie

348

6.60

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

1.091

1.030

957

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

1.679

1.768

6.712 Begeleiding (Wmo)

785

675

6.713 Dagbesteding (Wmo)

494

483

1.591

6.71B Begeleiding (Wmo)

690

6.71C Dagbesteding (Wmo)

502

6.72A Jeugdhulp begeleiding

824

6.72B Jeugdhulp behandeling

799

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

563

6.71A Hulp bij het huishouden (Wmo)

6.71D Overige maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

6.73A Pleegzorg

235

1.014

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

993

6.74C Gesloten plaatsing

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

2.115

2.075

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

1.195

986

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

1.002

1.147

6.791 PGB Wmo

6.792 PGB Jeugd

200

210

6.812 Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)

6.81A Beschermd wonen (Wmo)

6.81B Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo)

6.821 Jeugdbescherming

119

116

6.822 Jeugdreclassering

6.82A Jeugdbescherming

121

6.82B Jeugdreclassering

-1

6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

6.91

Coördinatie en beleid Wmo

6.92

Coördinatie en beleid Jeugd

7.1

Volksgezondheid

1.054

1.126

1.050

-9.259

-12.967

-5.287

-5.284

-5.302

Baten 4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-309

-294

5.1

Sportbeleid en Activering

-226

-183

-54

-51

5.2

Sportaccommodaties

-916

-878

-655

-673

5.3

Cult,presentatie, -productie en -partic.

5.4

Musea

-39

-29

5.5

Cultureel erfgoed

-12

-13

5.6

Media

-195

-18

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-2.313

-7.543

-236

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-83

-52

6.3

Inkomensregelingen

-3.793

-3.775

-3.902

6.5

Arbeidsparticipatie

-268

6.60

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

-79

-23

-24

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

-60

6.81A Beschermd wonen (Wmo)

-916

7.1

-109

-96

19.999

24.123

23.774

23.790

23.936

23.813

Onttrekking aan reserve

-726

-1.512

-252

-182

-175

Toevoeging aan reserve

895

Saldo

169

-1.509

-249

-179

-172

Totaal

20.168

22.614

23.524

23.610

23.757

23.641

Volksgezondheid Saldo

Bedragen x € 1.000 Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld

Begroting

Verschil

2024

2025

2026

2025/2026

4.2

Onderwijshuisvesting

590

1.080

625

455

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

583

772

724

5.1

Sportbeleid en Activering

400

411

525

-114

5.2

Sportaccommodaties

386

781

847

-65

5.3

Cult,presentatie, -productie en -partic.

272

364

302

5.4

Musea

-14

5.5

Cultureel erfgoed

100

-12

5.6

Media

435

456

465

-8

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

1.938

2.632

2.752

-120

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

2.659

104

6.21

1.245

1.268

-23

1.773

1.858

-85

6.3

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Inkomensregelingen

2.307

2.714

2.839

-125

6.4

WSW en beschut werk

1.834

1.792

1.788

6.5

Arbeidsparticipatie

6.60

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

1.013

1.007

933

6.711

Huishoudelijke hulp (Wmo)

1.619

1.708

-89

6.712

Begeleiding (Wmo)

785

675

110

6.713

Dagbesteding (Wmo)

494

483

6.22

6.71A

Hulp bij het huishouden (Wmo)

1.591

6.71B

Begeleiding (Wmo)

690

6.71C

Dagbesteding (Wmo)

502

6.71D

Overige maatwerkvoozieningen (Wmo)

6.72A

Jeugdhulp begeleiding

824

6.72B

Jeugdhulp behandeling

799

6.72C

Jeugdhulp dagbesteding

563

6.72D

Jeugdhulp zonder verblijf overig

6.73A

Pleegzorg

6.73B

Gezinsgericht

235

6.73C

Jeugdhulp met verblijf overig

1.014

6.74A

Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

6.74B

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

993

6.74C

Gesloten plaatsing

6.752

Jeugdhulp ambulant regionaal

2.115

2.075

6.762

Jeugdhulp met verblijf regionaal

1.195

986

209

6.763

Jeugdhulp met verblijf landelijk

1.002

1.147

-145

6.791

PGB Wmo

6.792

PGB Jeugd

200

210

-10

6.812

Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo) Beschermd wonen (Wmo)

-916

6.821

Maatschappelijk- en vrouwenopvang (Wmo) Jeugdbescherming

119

116

6.822

Jeugdreclassering

-7

6.82A

Jeugdbescherming

121

6.82B

Jeugdreclassering

-1

6.91

Coördinatie en beleid Wmo

6.92

Coördinatie en beleid Jeugd

7.1

Volksgezondheid

944

1.030

1.050

-20

169

-1.509

-249

-1.259

20.168

22.614

23.524

-911

6.81A 6.81B

RESERVEP2 Mutaties reserves prog 02 Totaal Bedragen x € 1.000

In de verschillenanalyse worden per taakveld de afwijkingen tussen de begroting 2026 en 2025 toegelicht. Dat gebeurt alleen voor de belangrijkste mutaties, dat wil zeggen mutaties met voldoende materieel en/of politiek belang. Bij een afwijking per taakveld kleiner dan € 25.000 wordt geen verklaring gegeven. Een aantal mutaties komen bij diverse taakvelden terug en worden met éénzelfde omschrijving weergegeven. Het betreft de volgende mutaties: 1. Mutaties investeringsprogramma

Elk jaar worden er investeringsposten toegekend. Echter deze horen niet elk jaar bij hetzelfde taakveld. Dit veroorzaakt verschillen bij de taakvelden. 2. Doorrekening personele lasten Per team wordt jaarlijks bekeken hoeveel procent van de salarislasten, afhankelijk van de werkzaamheden, toegerekend wordt aan de specifieke taakvelden. Dit geldt niet voor de teams van bedrijfsvoering, deze behoren tot de overhead. Daarnaast wordt onderstaand eerst nog een extra toelichting op de zorgkosten gegeven. Zorgkosten Peelgemeenten 2026 Onderstaande tabel toont de bedragen uit de kwartaalrapportages van Peelgemeenten: Jaarrekening Begroting Kadernota Begroting 2024 2025 2026 2026 Rapportage Q4 Rapportage Q4 Rapportage Q4 Rapportage Q2 2024 2024 2024 2025 WMO*

3.791.000

4.056.000

4.359.000

4.050.000

Jeugd**

4.727.000

5.000.000

5.200.000

4.666.000

606.000

605.000

670.000

1.000

6.000

9.125.000

9.662.000

10.165.000

9.392.000

BMS Inburgering Totaal

* In de begroting 2026 Gemeente Someren is op budget WMO hulp bij huishouding € 100.000 minder geraamd dan de Q2 rapportage van Peelgemeenten. Dit betreft een ZBB maatregel. ** In 2025 was bij Jeugd een bedrag van € 250.000 als incidenteel aangemerkt. De raming in jaargang 2025 Gemeente Someren is daarmee lager dan de Q2 rapportage van GR Peelgemeenten.

De zorgkosten van GR Peelgemeenten vallen uiteen in kosten van Wmo, Jeugdwet en BMS (bijstand, minima en schuldhulpverlening). De gemeente Someren baseert haar zorgkosten op de kwartaalrapportages van de GR Peelgemeenten. GR Peelgemeenten stelt op basis van de zorgkosten in haar voorlopige jaarrekening 2024 de prognose voor de jaren 2025 en 2026 op. De prognose 2026 wordt nu bijgesteld op basis van de Q2 rapportage 2025 van GR Peelgemeenten. De gemeente Someren sluit daarmee haar begroting 2026 aan op de bijgestelde Q2 rapportage 2025 van GR Peelgemeenten. Op basis van de Q2 rapportage 2025 is de prognose zorgkosten 2026 € 9.392.000, geactualiseerd met indexaties (Wmo en Jeugd) 2026 en aanwas (alleen voor Wmo) 2026. In de kadernota 2026 zijn we op basis van de voorlopige jaarcijfers van GR Peelgemeenten nog uitgegaan van een prognose 2026 van € 10.165.000 in plaats van € 9.392.000. Wmo De prognose van de totale kosten Wmo in 2026 is € 4.050.000 op basis van de Q2 rapportage 2025 van GR Peelgemeenten, ten opzichte van € 4.056.000 in 2025 op basis van de Q4 rapportage 2024. We zien in 2025 een kostenbesparing op begeleiding vanwege de overgang naar een nieuwe

financieringssystematiek. Deze daling ontstaat doordat aanbieders uitsluitend de geleverde directe tijd met cliënten mogen declareren. Dankzij nieuwe contracten met lagere tarieven voor overige Wmo-voorzieningen (vervoer, rolstoelen, woningaanpassingen) verwachten we ook hier minder kosten. Bij de hulp in de huishouden zien we wel een stijging door hogere aantallen. Jeugdzorg De zorgkosten voor jeugdzorg kent naar verwachting een daling. De prognose voor de totale jeugdzorgkosten in 2026 is € 4.666.000 op basis van de Q2 rapportage 2025 van GR Peelgemeenten, ten opzichte van € 5.000.000 in 2025 op basis van de Q4 rapportage 2024. Enerzijds wordt de daling veroorzaakt door een daling in de veel voorkomende vormen van jeugdzorg, zoals dagbesteding, ambulante hulp en GGZ-behandelingen. We zien dat meer kinderen met lichte problematiek geholpen kunnen worden buiten de jeugdwet. Tegenover deze goede ontwikkelingen staat een groei van dure en weinig voorkomende zorg, met name in de overige jeugdvoorzieningen. Ten opzicht van voorgaande jaren zijn er in 2025 relatief veel kinderen die gebruik maken van landelijke ingekochte zorgproducten of jeugdbescherming. Deze zorgvorm kent zeer hoge kosten per client, gemiddeld circa € 70.000 met forse uitschieters voor individuele jeugdigen.

Deze gespecialiseerde zorg wordt alleen ingezet indien er dusdanige specifieke problematiek speelt bij kinderen met ernstige psychiatrische of gedragsproblemen al dan niet gecombineerd met een licht verstandelijke beperking. Dit is noodzakelijk zorg die niet lokaal of regionaal kan worden verleend bijvoorbeeld in crisis situaties. De kosten worden voortdurend gemonitord middels de BI tool van GR Peelgemeenten. Echter betekent landelijk ingekochte zorg, dat het zorgkosten zijn waar de gemeente geen invloed op heeft. Dankzij de combinatie van goede verwachtingen op veelvoorkomende zorgproducten voor een grote groep kinderen en blijvend hoge kosten voor een specifieke groep blijven de totale kosten voor jeugdhulp stabiel en kent het zelfs een lichte daling. Begroten voor de jeugdzorg blijft altijd onzeker, omdat nieuwe problematiek en onvoorziene crisissituaties in korte tijd kunnen ontstaan. BMS (bijstand, minima en schuldhulpverlening) De verwachte kosten voor bijzondere bijstand, minimavoorzieningen en schuldhulpverlening worden in 2026 hoger begroot dan in 2025. De prognose BMS in 2026 is € 670.000 op basis van de Q2 rapportage 2025 van GR Peelgemeenten, ten opzichte van € 605.000 in 2025 op basis van de Q4 rapportage 2024. We verwachten hogere kosten op bijzondere bijstand door indexering en groei van het aantal ontvangen en afgehandelde aanvragen door Senzer.

Verschillenverklaring

Taakveld

4.2

Verklaring voor het verschil

Verschil

V/N

I/S

1 Mutatie investeringsprogramma

494

Hogere kapitaallasten (afschrijving) van investeringen op scholen in 2026

3 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

4.3

1 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

2 Overige verschillen per saldo

130

2 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

3 Overige verschillen per saldo

1 5.1

De Brede Spuk (Lokaal Sportakkoord en Brede regeling Combinatiefuncties) wordt jaarlijks incidenteel bij de Zomernota verwerkt in de begroting, in 2025 is dit dus al opgenomen maar in de primaire begroting 2026 niet

In 2025 zijn incidentele bijstellingen opgenomen in de begroting 1 voor de specifieke uitkering Sport. Daarmee zijn deze baten in 2025 eenmalig hoger.

258

2 Mutatie investeringsprogramma

198

4 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

5 Overige verschillen per saldo

1 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

2 Overige verschillen per saldo

Incidentele investeringsposten (cultuurmakelaar), zie tabel 1 investeringsposten

2 Mutatie investeringsprogramma

3 Overige verschillen per saldo

5.5

1 Overige verschillen per saldo

5.6

1 Overige verschillen per saldo

De bekostiging van de opvang ontheemden Oekraïne wordt jaarlijks incidenteel in de begroting verwerkt bij de Zomernota, in 2025 is dit 1 dus al opgenomen maar in de primaire begroting 2026 niet. We gaan daarbij uit van een budgetneutrale wijziging op basis van de SPUK.

Mutatie investeringsprogramma, waaronder tijdelijke noodopvang asiel

4 Bijraming en indexering subsidie Onis Welzijn

5 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

125

6 Overige verschillen per saldo

1 Mutatie investeringsprogramma

2 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

3 Overige verschillen per saldo

Verhoging van de bijdrage uitvoeringskosten GR Peelgemeenten 1 WMO

2 Overige verschillen per saldo

Verhoging van de bijdrage uitvoeringskosten GR Peelgemeenten 1 WMO

2 Overige verschillen per saldo

1 Hogere bijdrage uitvoeringskosten GR Senzer

111

Stijging zorgkosten voor BMS (Bijstand, minima en 3 schuldhulpverlening) cf prognose GR Peelgemeenten

4 Mutatie investeringsprogramma

5 Mutatie lagere doorbelasting personele lasten

5.2

5.3

5.4

6.1

Hogere kapitaallasten (afschrijving) van investeringen op sportterreinen in 2026

3 Projectkosten herzien subsidies MO 2026

6.2

6.21

6.22

6.3

6 Overige verschillen per saldo

6.4

1 Overige verschillen per saldo

6.5

Lagere lasten re-integratie en participatievoorziening door scherper ramen budget

6.60, 6.711, 6.712, 6.713, 6.752, 6.762, 6.763, 6.791, 6.792, 6.821, 6.822, 6.91, 6.92

6.81B 7.1

RESERVE P2

Deze taakvelden (o.a.) bevatten mutaties op de zorgkosten GR Peelgemeenten. Hierin zit een ZBB maatregel voor 100k inzake budget WMO hulp bij huishouden. Zie tabel en toelichting zorgkosten 2026 o.b.v. Q2 rapportage 2025 GR Peelgemeenten voor specifiek de algehele toelichting op de zorgkosten.

200

1 Mutatie investeringsprogramma

1 Verhoging van de bijdrage uitvoeringskosten GR GGD

2 Overige verschillen per saldo

Mutatie reserve kredietoverheveling ivm doorgeschoven incidentele 1 investeringsposten

892

2 Mutatie reserve kapitaallasten

3 Mutatie reserve heractivering

332

911

Lagere onttrekking uit de algemene reserve vrij aanwendbaar ter 4 dekking van de incidentele investeringsposten Totaal programma 2 Bedragen x € 1.000

Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Sociaal domein. Vervolgens zijn ook de nieuwe investeringen voor 2026 e.v. in dit overzicht opgenomen. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig rechtstreeks in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten kunnen uit de reserves gedekt worden.

Taakveld

Naam investering

Afschr.

Investerin g

term

2026

2027

2028

2029

Programm a 2. Sociaal domein 4.2 4.2 4.2 4.2 4.2

IPS Nieuwbouw BS Maria (addendum IHP 20192033 en nieuw IHP 2025-2040) IPS Nieuwbouw BS Leerrijk / Diamant (nieuw IHP 2025-2040) IPS Nieuwbouw kind. opv. BS Leerrijk (nieuw IHP 2025-2040) IPS Nieuwbouw bs 't Rendal (nieuw IHP 20252040) IPS Nieuwbouw De Ranonkel (nieuw IHP 20252040)

6.110

388

1.886

549

1.165

4.2 4.2 4.2

IPS Nieuwbouw kind. opv. De Ranonkel (nieuw IHP 2025-2040) IPS Nieuwbouw kind. opv. Mariaschool (nieuw IHP 2025-2040) IPS 10% schaalsprong scholen IHP (nieuw IHP 2025-2040)

5.2

Leveren en monteren spelmaterialen

5.4 6.1 6.1 6.3

1.886

472

4.022

Aanstelling van een cultuurmakelaar periode 2026-2028

Lokale inclusie agenda*

268

7.039

157

Tijdelijke formatie asielketen Team Maatschappelijke ontwikkeling* DVO Heroriëntatie en schuldhulpverlening ondernemers

Totaal programma

9.650

Bedragen x € 1.000 * Bestaande IP waarvan kredieten meerjarig reeds toegekend zijn.

Toelichting Integraal Huisvestingsplan (IHP 2025-2040) scholen Medio 2025 is het integraal huisvestingsplan (IHP 2025-2040) voor de scholen binnen de gemeente Someren vastgesteld. Het plan is een richtlijn voor de vervanging van de scholen op langere termijn. Leveren en monteren spelmaterialen Bij de diverse binnensportaccommodaties zijn diverse materialen einde levensduur en/of staan op afkeur. Het betreft hier essentiële sportmaterialen voor functionaliteit en gebruik van de binnensport accommodaties. Voor de jaren 2026 - 2029 zijn de verwachte kosten hiervoor in beeld gebracht. Aanstelling cultuurmakelaar periode 2026-2028 In 2025 is de cultuurvisie en de uitvoeringsagenda cultuur vastgesteld. Hiermee wordt beoogd het culturele leven in Someren op peil te houden en de basis te versterken. Voor de periode 2026-2028 wordt budget gevraagd voor een cultuurmakelaar die een goede bijdrage en daarmee stevige meerwaarde levert aan het culturele leven van de gemeente Someren. Lokale inclusie agenda 46

Door uitvoering te gaan geven aan de Lokale Inclusie Agenda, draagt de gemeente Someren op een waardevolle wijze bij aan het creëren van een meer inclusieve samenleving, waarin iedereen zoveel mogelijk mee kan doen. Dit doen wij samen met de klankbordgroep inclusie. De kosten zitten met name in de inhuur van een communicatie adviseur en communicatie uitingen. Daarnaast wordt er een post uitgetrokken voor het toegankelijk maken van de publieke gebouwen en aanpassingen in de openbare ruimte. Tijdelijke formatie Asielketen Team Maatschappelijke Ontwikkeling Reeds geruime tijd wordt via een projectleiders constructie gewerkt aan het taakveld Asielketen/vluchtelingen. Te voorzien is dat het taakveld het komende jaar werk blijft genereren en er formatie benodigd zal zijn. DVO Heroriëntatie en schuldhulpverlening ondernemers In het regionale beleidsplan schuldhulpverlening is schuldhulpverlening aan ondernemers opgenomen als speerpunt. Voor de uitvoering hiervan wordt met Senzer een nieuwe dienstverleningsovereenkomst afgesloten, voor de duur van 3 jaar. De kosten vanaf 2026 zijn voor de gemeente Someren hoger ten opzichte van voorgaande jaren. Dit komt met name doordat het aantal aanmeldingen en de complexiteit van zaken is toegenomen. Door de komst van de wet Deregulering beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is de verwachting dat deze trend zich de komende jaren blijft voortzetten.

Indicatoren Voor de prestatie-indicatoren behorende bij programma 2 verwijzen wij u naar de bijlage Prestatieindicatoren. Deze bijlage is afkomstig van: www.waarstaatjegemeente.nl

Verbonden Partijen In onderstaande tabel worden de publiekrechtelijke en/of privaatrechtelijke verbonden partijen van dit programma getoond. Voor een uitgebreide toelichting van de Verbonden Partijen verwijzen we u naar: Paragraaf Verbonden Partijen Publiek verbonden partij Naam

Plaats

Gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten

Deurne

Senzer

Helmond

GGD Brabant Zuidoost

Eindhoven

Een 10 voor de Jeugd

Deurne

3. Bedrijfsvoering Het programma Bedrijfsvoering bestaat uit de ondersteunende processen binnen onze gemeente. Deze processen stellen mensen en middelen beschikbaar voor het primaire proces, dat producten en diensten levert aan burgers, bedrijven en instellingen. We noemen dit ook wel de PIOFACH: personeel, informatie, organisatie, financiën, algemene zaken, communicatie en huisvesting. Speerpunten Speerpunt 3.1 Bestuurskracht Portefeuillehouder: Burgemeester Blanksma Wat willen we bereiken?

We willen de samenwerking met de regio verder versterken om de belangen van Someren zo goed mogelijk te behartigen. Wat gaan we hiervoor doen?

We intensiveren alle samenwerkingen in de regio om daadkrachtig en slagvaardig onze ambities te realiseren.

We zetten in op intensieve bestuurlijke en ambtelijke samenwerking binnen de subregio De Peel om onze belangen efficiënt en effectief te kunnen presenteren.

Speerpunt 3.2 Personeel Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat willen we bereiken?

We willen in 2026 de beste werkgever van Nederland (World-class Workplace) zijn in de categorie gemeenten onder 50.000 inwoners. Wat gaan we hiervoor doen?

1.1.

We voeren het organisatie-ontwikkelplan 2023 ‘Voor elkaar!’ uit: hierbij is aandacht voor het geheel, van structuur tot en met cultuur;

1.2.

We actualiseren het loongebouw om onder andere onze positie op de arbeidsmarkt te versterken.

1.3.

We voeren de acties uit vanuit het vitaliteitsbeleid.

Speerpunt 3.3 Optimale dienstverlening

Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat willen we bereiken?

Gemakkelijk en efficiënt contact met de gemeente. Inwoners, ondernemers en organisaties communiceren met de gemeente via meerdere kanalen. Zij verwachten dat ze op elk kanaal herkend worden en de inhoud overal gelijk is.

We streven ernaar alle terugbelverzoeken binnen de vastgelegde normtijd te behandelen en af te ronden.

In onze dienstverlening aansluiten bij de vraag van onze inwoners, ondernemers en organisaties.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1. We ontwikkelen stapsgewijs naar een naadloze afstemming tussen de kanalen die we inzetten voor onze dienstverlening. 1.2. We onderzoeken de haalbaarheid van een kanaal voor het snel en simpel beantwoorden van de meest voorkomende vragen 1.3. We richten een beveiligde Persoonlijke Internetpagina (PIP) in waar de status van een lopende aanvraag, vraag of melding 24/7 gevolgd kan worden. Via het PIP kan ook een vraag gesteld worden en kunnen documenten veilig gedeeld worden. 2.

Het SMT krijgt sturingsinformatie middels periodieke overzichten en gaat hierover in gesprek met Teammanagers.

3.1 We zetten een (online) testpanel op dat bevraagd wordt bij het invoeren van nieuwe dienstverleningsmiddelen of aanpassingen in onze (digitale) dienstverlening. 3.2 We gaan instrumenten inzetten om de tevredenheid te meten op contactkanalen, producten/diensten en processen.

Speerpunt 3.4 Financiën Portefeuillehouder:

Wethouder Kusters Wat willen we bereiken?

De gemeentefinanciën zijn meerjarig, structureel in balans. Wat gaan we hiervoor doen?

We monitoren de effectuering van de in onze begroting opgenomen bezuinigingen vanuit het Zero Based Budgetting-traject.

Speerpunt 3.5 Communicatie en participatie Portefeuillehouder: Burgemeester Blanksma Wat willen we bereiken?

Op open en passende wijze communiceren naar en betrekken van alle doelgroepen. Wat gaan we hiervoor doen?

We voeren het nieuwe social media beleid uit.

We evalueren het inwonerspanel.

We vervangen de inspraakverordening door een participatieverordening.

Speerpunt 3.6 Informatievoorziening Portefeuillehouder: Wethouder van Doorn Wat willen we bereiken?

Wij zorgen dat onze gegevens en informatie duurzaam toegankelijk blijven, zorgvuldig beschermd worden tegen oneigenlijk gebruik en open en transparant beschikbaar zijn.

Wij willen op een verantwoorde manier de kansen benutten die kunstmatige intelligentie (AI) biedt. We zien AI als een hulpmiddel om processen efficiënter in te richten en de dienstverlening te verbeteren. Daarbij zijn we ons bewust van de risico’s die AI met zich meebrengt, zoals op het gebied van privacy, transparantie en ethiek. We streven naar een gebalanceerde aanpak waarin we leren, experimenteren en zorgvuldig handelen.

We willen de samenwerking binnen onze gemeentelijke organisatie versterken door optimaal gebruik te maken van de digitale tools die we al tot onze beschikking hebben: Microsoft Teams, OneDrive en SharePoint. Deze platforms bieden kansen om efficiënter samen te werken, informatie beter te delen en communicatie te stroomlijnen zowel binnen teams als tussen domeinen. Door deze tools slimmer in te zetten, vergroten we de wendbaarheid van onze organisatie en verbeteren we de digitale werkomgeving voor alle medewerkers.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1

We gaan de informatie categorieën vanuit de Wet open overheid actief op een toegankelijke manier publiceren.

1.2

Wij onderzoeken, of en zo ja, welke aanvullende middelen nodig zijn om te voldoen aan de volgende fase van de wet- en regelgeving rondom de informatiewetten.

1.3

Wij verbeteren de datakwaliteit over de Openbare Ruimte door het goed beheren van de basisregistraties BAG, BGT en BRO en de verschillende onderdelen van de openbare ruimte, zoals wegen, water en groen.

1.4

Beschikbare databronnen ontsluiten we via een kaartviewer en stellen we intern beschikbaar zodat informatie inzichtelijk is.

1.5

We stellen beleid op gericht op duurzame toegankelijkheid van informatie.

2.1

We investeren in bewustwording en kennis bij medewerkers, zodat zij AI kunnen herkennen, begrijpen en toepassen.

2.2

We starten kleinschalige pilotprojecten waarin AI op een concrete en verantwoorde manier wordt ingezet, met oog voor maatschappelijke impact.

2.3

We ontwikkelen een ethisch kader voor het gebruik van AI, met aandacht voor transparantie, privacy, gelijke behandeling en gevolgen voor milieu/klimaat.

3.1

Met behulp van de samenwerking in de GR ICT NML maken we een duidelijke richtlijnen en een centrale inrichting.

3.2

We organiseren trainingen en workshops om medewerkers vertrouwd te maken met de mogelijkheden van deze platforms.

Speerpunt 3.7 Gemeentehuis van de toekomst Portefeuillehouder: Wethouder Kusters Wat willen we bereiken?

Een open, flexibel, innovatief, duurzaam en toekomstbestendig gemeentehuis. Een huis van de gemeente dat past bij onze manier van denken en werken en de eisen die de huidige tijd stelt, waar de transparante overheid de relatie met haar burgers kan vormgeven.

Wat gaan we daarvoor doen?

Vervolg geven aan uitvoering van de verkenningsfase Gemeentehuis van de Toekomst.

Financiën In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. De begroting 2025 toont het cijfer van de primaire begroting inclusief de wijzigingen tot en met de zomernota.

Jaarrek.

Nr.

2024

2025

2026

2027

2028

2029

14.079

17.370

14.151

13.579

13.364

13.372

2.627

1.707

1.846

1.826

1.703

1.437

2.961

905

947

929

954

Taakveld omschrijving

Lasten 0.1

Begroting

Bestuur

0.11 Resultaat van de rekening van B&L 0.2

Burgerzaken

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

0.4

Overhead

8.565

10.445

9.442

9.157

9.228

9.236

0.5

Treasury

321

626

773

0.61 OZB-woningen

174

176

165

0.62 OZB niet-woningen

0.64 Belastingen overig

135

460

-60

291

454

163

-46.693

-50.022

-48.010

-47.163

-45.767

-45.280

-85

-1.437

-2.961

0.8

Overige baten en lasten

0.9

Vennootschapsbelasting

999 Hulpkostenplaatsen Baten 0.1

Bestuur

0.11 Resultaat van de rekening van B&L 0.2

Burgerzaken

-401

-493

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-37

-48

0.4

Overhead

-35

-10

0.5

Treasury

-1.092

-943

-936

-929

-922

-915

0.61 OZB-woningen

-3.581

-3.793

-3.774

-3.949

0.62 OZB niet-woningen

-1.447

-1.451

-1.683

-2.033

0.64 Belastingen overig

-117

-115

-127

-38.435

-40.209

-40.940

-40.099

-38.185

-37.705

0.7

Algemene uitkering & overige uitkeringen

0.8

Overige baten en lasten

999 Hulpkostenplaatsen Saldo

-25

-32.614

-32.652

-33.860

-33.583

-32.403

-31.908

Onttrekking aan reserve

-1.305

-1.516

-519

-168

-59

-24

Toevoeging aan reserve

1.141

Saldo

-163

-1.509

-513

-162

-53

-18

Totaal

-32.777

-34.162 -34.372 -33.745 -32.456 -31.925

Bedragen x € 1.000 Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten

Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld

Begroting

Verschil

2024

2025

2026

2025/2026

2.542

1.707

1.846

-139

0.1

Bestuur

0.11

Resultaat van de rekening van B&L

0.2

Burgerzaken

504

455

437

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-28

-43

0.4

Overhead

8.529

10.435

9.432

1.003

0.5

Treasury

-771

-316

-163

-154

0.61

OZB-woningen

-3.407

-3.617

-3.609

-8

0.62

OZB niet-woningen

-1.378

-1.379

-1.611

233

0.64

Belastingen overig

-110

-111

-122

0.7

-38.435

-40.209

-40.940

731

0.8

Algemene uitkering & overige uitkeringen Overige baten en lasten

135

460

-325

0.9

Vennootschapsbelasting

-60

291

454

-163

999

Hulpkostenplaatsen

-163

-1.509

-513

-997

-32.777

-34.162

-34.372

211

RESERVEP3 Mutaties reserve prog 03 Totaal Bedragen x € 1.000

2. Doorrekening personele lasten Per team wordt jaarlijks bekeken hoeveel procent van de salarislasten, afhankelijk van de werkzaamheden, toegerekend wordt aan de specifieke taakvelden. Dit geldt niet voor de teams van bedrijfsvoering, deze behoren tot de overhead. Verschillenverklaring

Taakveld

0.1

0.2

Verklaring voor het verschil

Verschil

V/N

I/S

Bijstelling voorziening wethouderspensioenen door herberekening 1 o.b.v. BZK methode bij begroting 2026

123

Aanvullende lasten organisatie VNG congres zijn op budget 2 representatiekosten B&W bijgeraamd in 2025. Daarnaast scherpere raming van dit budget in 2026 als gevolg van ZBB-maatregelen

Stijging personele lasten College B&W door loonontwikkeling; CAO en indexatie Stijging salarislasten raads- en commissieleden door twee extra 4 raadsleden en loonontwikkeling 3

5 Raadsenquête is incidenteel bijgeraamd in 2025

6 Overige verschillen per saldo

1 Overige verschillen per saldo

111

4 Budget boventallig personeel geschrapt 2026

5 Stijging bijdrage GR ICT NML conform begroting 2026

Per saldo stijging lasten I&A dienstverleningsmiddelen ten behoeve van o.a. aanschaffingskosten compliancy tool Key2control, publicatie 6 van een producten en diensten catalogus op de website en licentiekosten generieke AI tool. Internetkosten en leasekosten zijn daarentegen scherper geraamd

Publicatielasten plaatselijke krant op budget voorlichting scherper 1 geraamd Lagere lasten budget secundaire arbeidsvoorwaarden in 2026, wordt 2 in 2025 gedekt uit de reserve bindingsactiviteiten 3

0.4

0.5

Het inkoopbudget voor 2025 is hoger als gevolg van overzetten betaalde dagen van 2024 naar 2025. Daarnaast is er een bezuinigende maatregel opgenomen in 2026 om de inkoopkosten m.b.t. projecten te dekken uit deze projecten

Stijging personele lasten indirecte teams door. o.a. formatie uitbreiding (juridische zaken) en loonontwikkelingen

317

Lagere lasten inhuur 2026 door o.a. bijramingen in de zomernota 2025 wegens vervanging door ziekte

167

Nieuwe aanbesteding Aansprakelijkheidsverzekering met hoger risicoprofiel

10 Mutaties investeringsprogramma

950

11 Hogere doorberekening personele lasten grexen en projecten

113

12 Overige verschillen per saldo

In 2026 verwachten we meer rente op lang- of kortlopende 1 geldleningen te betalen als gevolg van investeringen in o.a. onderwijshuisvesting en openbare ruimte

150

1 Indexatie onroerende zaakbelasting eigenaren woningen (+3,3%)

119

Correctie schreefgroei OZB was een voordeel in 2025 (zomernota). Voor 2026 heeft nog geen correctie plaatsgevonden

172

Areaalwijzigingen op de WOZ-objecten veroorzaken een extra inkomst

2 Overige verschillen per saldo

0.61

0.62

0.64 0.7

0.8

0.9

4 Overige verschillen per saldo

Indexatie onroerende zaakbelasting eigenaren niet-woningen 1 (+3,3%)

172

3 Overige verschillen per saldo

1 Overige verschillen per saldo

731

250

In 2025 zijn de budgetten / stelposten voor personele ontwikkelingen en voor vervanging bij ziekte en verlof al grotendeels toegewezen bij de Zomernota. Voor 2026 wordt de stelpost voor vervanging ziekte 2 en verlof bijgesteld conform de ZBB maatregel, het budget voor personele ontwikkelingen blijft beschikbaar. Per saldo een nadeel t.o.v. 2025

Afhankelijk van de resultaten van de grexen is er 1 vennootschapsbelasting verschuldigd. Vooralsnog is de verwachting Vennootschapsbelasting in 2026 hoger dan in 2025

163

1.075

163

211

Correctie schreefgroei OZB woningen was een nadeel in 2025 (zomernota). Voor 2026 heeft nog geen correctie plaatsgevonden

De algemene uitkering in 2026 is hoger, conform de cijfers van de 1 meicirculaire 2025 Hogere stelpost prijsindexatie overige goederen en diensten incl. 1 software

Mutatie reserve kredietoverheveling ivm doorgeschoven incidentele investeringsposten Mutatie reserve grondbedrijf, afhankelijk van de activiteiten binnen 2 het grondbedrijf RESERVE P3 Mutatie de algemene reserve vrij aanwendbaar ter dekking van de 3 incidentele investeringsposten Mutatie reserve bindingsactiviteit/ bijzonder belonen voor het 4 tweedaags personeelsreisje in 2025. 1

Totaal programma 3 Bedragen x € 1.000

Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Bedrijfsvoering. Vervolgens zijn ook de nieuwe investeringen voor 2026 opgenomen. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten kunnen uit reserves gedekt worden. Taakveld

Afschr. Naam investering

term

Investering 2026

2027

2028

2029

Programma 3 Bedrijfsvoering 0.1

Ipads voor raads- en commissieleden

0.4

Aanpassing loongebouw

0.4

Samenwerking arbeidsmarktstrategie*

0.4

Implementatiekosten nieuw HR-systeem

200

0.4

Acties Uitvoeringsprogramma Dienstverleningsconcept

Totaal programma

310

Bedragen x € 1.000 *Bestaande IP waarvan kredieten meerjarig reeds toegekend zijn.

Toelichting Ipads voor raads- en commissieleden Na de verkiezingen worden op grond van artikel 3.3.2 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers nieuwe ipads verstrekt aan raads- en commissieleden. Ipads die nog goed functioneren worden niet vervangen. Aanpassing loongebouw In een krappe arbeidsmarkt is het belangrijk medewerkers marktconform te belonen. Binnen de organisatie hebben we de indruk dat het loongebouw niet op alle fronten / functies aansluit bij de huidige arbeidsmarkt. Middels een scan in 2023 hebben we een gestaafd beeld van het loongebouw van de gemeente Someren en weten we of we marktconform belonen en waar eventueel aanpassingen noodzakelijk zijn. Aan de hand van de uitkomsten van de scan dienen er aanpassingen gedaan te worden in het loongebouw. Mochten er financiële gevolgen zijn, dan worden deze voorgelegd aan de Raad.

Samenwerking arbeidsmarktstrategie Gezamenlijke aanpak in de regio (5 Peelgemeenten, Gemeente Helmond en GR) op het gebied van recruitment en talentontwikkeling als reactie op de huidige arbeidsmarktontwikkelingen zoals krapte, complexiteit, schaarste gekwalificeerd personeel e.d. Implementatiekosten nieuw HR-systeem Om onze organisatie klaar te maken voor de toekomst investeren we in de vervanging van het huidige HR-systeem. Met een nieuw HR-systeem willen we medewerkers en managers een betrouwbare en gebruiksvriendelijke omgeving bieden, waarin HR-processen sneller, eenvoudiger en transparanter verlopen. Daarmee verbeteren we de interne dienstverlening. Voor de implementatie is eenmalig naar schatting € 200.000 nodig. De structurele licentiekosten kunnen hoger uitvallen dan nu, afhankelijk van de uiteindelijke keuze voor het systeem. Met deze investering versterken we de basis voor een moderne en wendbare organisatie. Acties Uitvoeringsprogramma Dienstverleningsconcept 57

In december 2024 heeft het college het Dienstverleningsconcept 2024-2026 vastgesteld. Gekoppeld daaraan is een uitvoeringsprogramma vastgesteld met voor de jaren 2025 en 2026 diverse acties voor de doorontwikkeling van de (digitale) dienstverlening van de gemeente Someren. Van de acties opgenomen in het uitvoeringsprogramma vragen er een aantal om een extra investering. Hiervoor zal worden gestuurd op het monitoren van normen/KPI’s en beloften binnen de dienstverlening door het vastleggen/verzamelen van data, BI tooling en inzet van personeel om analyses en reports te maken. Op basis daarvan wordt waar nodig bijgestuurd. Daarnaast wordt er een testpanel opgezet waarmee inwoners/ondernemers aan de voorkant bevraagd worden bij de inrichting van onze dienstverlening(sinstrumenten), wordt er gewerkt aan en geïnvesteerd in een oplossing voor laagdrempelige feedback op dienstverleningskanalen. Tot slot wordt er geïnvesteerd in de inzet van een chatfunctie en/of chatbot.

Indicatoren In onderstaande tabel worden de voorgeschreven indicatoren weergegeven. De presentatie is op basis van de BBV voorschriften verplicht gelijk aan de laatst gepubliceerde gegevens op de site https://www.waarstaatjegemeente.nl/Dashboard/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording. 2024

2025

2026

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

6,82

6,61

7,30

Eigen Toegestane formatie in Fte van gegevens het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, niet de werkelijke bezetting.

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

6,08

6,05

6,68

Eigen Het betreft het werkelijk aantal gegevens Fte dat werkzaam is, dus niet de toegestane formatieve omvang conform het formatieplan.

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

787,29

887,39

875,33

Eigen Apparaatskosten (ofwel gegevens organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

Externe inhuur

Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen

24,6%

15,3%

8,3%

Eigen Onder externe inhuur wordt gegevens verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.

Overhead

% van totale lasten

10,0%

11,2%

13,6%

Eigen Overheadkosten: alle kosten gegevens die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Plaats

ICT NML

Roermond

Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB)

Oss

Privaat verbonden partij Naam

Plaats

Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuid-Oost Brabant (BIZOB)

Oirschot

Brabant Water NV

Den Bosch

NV Bank Nederlandse Gemeenten

Den Haag

Paragrafen Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Informatie over het weerstandsvermogen is van belang om te weten of en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. Deze tegenvallers kunnen incidenteel en structureel van aard zijn, maar hebben altijd invloed op de financiële positie van de gemeente. Hoe hoog het weerstandsvermogen zou moeten zijn is niet exact aan te geven. De omvang is afhankelijk van de (financiële) risico’s die de gemeente loopt en de kans dat de risico’s daadwerkelijk effectief worden. De definitie van een risico = kans x effect. Om inzicht te krijgen in de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen is het noodzakelijk om risico's te benoemen en te kwantificeren (benodigde weerstandscapaciteit) en deze vervolgens af te zetten tegen de beschikbare financiële middelen (beschikbare weerstandscapaciteit).

Zichtbaar is dat risicomanagement, wat het onderwerp is van deze paragraaf, slechts 1 van de 3 pijlers is. De pijler dekking/sluitende begroting wordt nader toegelicht in het onderdeel Beschikbare weerstandscapaciteit. De pijler financiering komt aan de orde in de Paragraaf: Financiering. Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Someren financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1.

De risico’s: met welke (materiële) risico’s hebben we te maken?

De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?

Weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) / benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) = 35.418.000 / 7.645.000 = 4,6. In onderstaande tabel wordt de waardering van de ratio weergegeven. Waardering

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

Meer dan 2,0

Uitstekend

Tussen 1,4 en 2,0

Ruim voldoende

Tussen 1,0 en 1,4

Voldoende

Tussen 0,8 en 1,0

Matig

Tussen 0,6 en 0,8

Onvoldoende

Minder dan 0,6

Ruim onvoldoende

Er is geen norm bekend waaraan het weerstandsvermogen moet voldoen. Bij een ratio van 1,0 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk aan de benodigde weerstandscapaciteit. Daarom is een ratio van minimaal 1,0 wenselijk. De ratio was in 2024 5,2 en komt nu uit op 4,6. Dit is volgens het overzicht uitstekend. Voor zover risico's zich daadwerkelijk voordoen en deze structureel van aard zijn, zullen deze in exploitatie worden verwerkt. Voor zover geen aanvullende structurele dekking aanwezig is kan als uiterste middel een beroep worden gedaan op de onbenutte belastingcapaciteit. Beschikbare weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de geprognosticeerde beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2026. Weerstandsvermogen

Stand 31-12-2026

1. Algemene reserve

32.867

2. Begrotingsruimte

3. Post onvoorzien

4. Stille reserves

p.m.

5. Onbenutte belastingcapaciteit

2.468

Totaal

35.418

Bedragen x € 1.000

Ad 1. Algemene reserve

De algemene reserve vrij aanwendbaar wordt ingezet voor onvoorziene investeringen. Deze reserve kan worden ingezet ter dekking van risico's. Stand 31-12-2026 Algemene reserve vrij aanwendbaar

8.919

Vastgelegde algemene reserve

23.948

Totaal

32.867

Bedragen x € 1.000

Ad 2. Begrotingsruimte Als de begroting sluit met een positief saldo, is sprake van begrotingsruimte. Deze kan ingezet worden voor financiële tegenvallers. Als de begroting sluit met een negatief saldo heeft dit een nadelig effect op de begrotingsruimte.

Resultaat

Totaal

Bedragen x €1.000

Ad 3. Post onvoorzien De post onvoorzien is, op basis van de BBV, de verplichte reële structurele post ter dekking van niet voorziene uitgaven. Conform de Financiële Verordening na correctie ZBB maatregel bedraagt dit een vast bedrag van € 1,-. Incidenteel

Structureel

Onvoorzien

Totaal

Bedragen x € 1.000

Ad 4. Stille reserves Er is sprake van een stille reserve indien activa niet op de balans staan dan wel tegen een te lage waardering. Met name activa die in de loop der jaren meer waard zijn geworden dan de historische kostprijs. Bij de stille reserves gaat het om alle niet-bedrijfsgebonden activa (activa niet voor de openbare dienst bestemd) die een hogere waarde hebben dan de boekwaarde die is gebaseerd op de historische kostprijs. Pachtgronden In totaal is er een oppervlakte van ca. 19 ha grond in pacht uitgegeven. Ervan uitgaande dat de verkeerswaarde van een ha. pachtgrond in verpachte staat ca. € 42.000 bedraagt, kan het potentieel pachtareaal vastgesteld worden op ca. € 0,80 miljoen. Bossen Het bosbezit bedraagt ca. 1.074 ha. Er van uitgaande dat een ha. bosgrond tussen de € 7.500 en € 10.000 op kan brengen kan het potentieel worden bepaald op een bandbreedte tussen de € 8,06 en € 10,74 miljoen. Gronden gelegen in oude bestemmingsplannen

Onder 'Gronden gelegen in oude bestemmingsplannen' zijn diverse verhuurde perceeltjes opgenomen. Deze gronden kunnen bestempeld worden als overhoeken. Daadwerkelijke opbrengstrealisering is afhankelijk van de daartoe te maken kosten en van het tijdstip waarop de lopende contracten beëindigd kunnen worden in relatie tot de vraag in de markt. Verzoeken tot verkoop van overhoeken worden steeds beoordeeld op basis van een aantal criteria, zodat niet zonder meer elk verzoek tot een verkoop(opbrengst) zal leiden. Woningen/gebouwen We hebben nog 3 woningen en 4 bouwterreinen in eigendom waar geen boekwaarde tegenover staat. Uitgaande van de gemiddelde WOZ-waarde per woning van ca. € 422.000 en de gemiddelde WOZ-waarde per bouwterrein van € 268.000 kunnen we de potentiële verkoopopbrengst stellen op ca. € 2,34 miljoen. Aandelen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Wij hebben 15.444 aandelen bij de BNG. De aandelen BNG staan op onze balans voor een nominale waarde per aandeel van € 2,27 en een totaalbedrag van € 35.041. De werkelijke waarde is - mede vanwege de relatief hoge dividenduitkeringen van deze bank - vele malen hoger dan de aanschafwaarde. Ad. 5 Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar belastingen verhogen om financiële tegenvallers op te vangen. Het verschil tussen de opbrengsten bij maximale tarieven en de geraamde opbrengsten is de onbenutte belastingcapaciteit.

Voor de afvalstoffen en riolering hanteert de gemeente een kosten dekkend tarief en is er dus geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit. Voor de OZB wordt in de berekening uitgegaan van het jaar 2026, waarin het maximale tarief van de Woz-waarde 0,1648% bedraagt. Genoemd tarief wordt ook gehanteerd voor toelating tot artikel 12-status. In het geval de artikel 12-status de gemeente valt te verwijten, blijft het altijd mogelijk om lopende het artikel 12-traject belastingvoorschriften op te leggen. In de regel tot de huidige grens van 140% van het gemiddelde tarief, maar in uitzonderingsgevallen wordt een hogere opslag niet op voorhand uitgesloten. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12 is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit, immers een verhoging van het OZB-percentage zal nodig zijn om voor een aanvullende uitkering in aanmerking te komen. In onderstaande tabel is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. In deze berekening is ervoor gekozen het verschil in percentage te vermenigvuldigen met de Woz-waarde van de woningen + de Woz-waarde van de niet-woningen. Bij een daadwerkelijke aanvraag zal een meer nauwkeurige berekening aan de orde zijn.

Onbenutte belastingcapaciteit t.o.v. “artikel-12 norm 2025” OZB-percentage van de WOZ waarde voor toelating art.12

0,16%

Werkelijk gewogen percentage WOZ waarde gemeente

0,11%

Verschil

0,05%

Onbenutte belastingcapaciteit

€ 2.468.300

Bij de berekeningen is uitgegaan van de gebruikte totale WOZ waarde bij de vaststelling van de tarieven 2025. Het bedrag van € 2.468.300 geeft aan hoeveel de OZB baten nog maximaal verhoogd zouden moeten worden om te voldoen aan de artikel 12 norm. Benodigde weerstandscapaciteit Alvorens tot identificatie van de risico’s over te gaan zullen deze eerst geïnventariseerd worden. Op basis van deze inventarisatie wordt een lijst samengesteld met onderkende risico’s. Deze risico’s zullen geanalyseerd en beoordeeld worden. 1.1 Analyse en beoordeling

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16076663/2