Bijlage A07 - ruimtelijke onderbouwing teeltondersteunende voorzieningen

Crijns Rentmeesters BV

Koningsplein 20 5721 GJ Asten

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING TEELTONDERSTEUNENDE VOORZIENINGEN HERSEL 6 LIEROP

Crijns Rentmeesters bv 8 februari 2024

T: 0493 – 47 17 77 E: info@crijns-rentmeesters.nl I: www.crijns-rentmeesters.nl

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

INHOUDSOPGAVE BIJLAGEN ______________________________________________________________3 1.

INLEIDING __________________________________________________________4 1.1

Aanvraag omgevingsvergunning Wabo _____________________________________ 4

1.2

Aanleiding _____________________________________________________________ 4

1.3

Ligging en begrenzing ___________________________________________________ 5 1.3.1 Ligging planlocatie ____________________________________________________ 5 1.3.2 Begrenzing planlocatie ________________________________________________ 5

1.4

Geldend bestemmingsplan ________________________________________________ 6

1.5

Doel ___________________________________________________________________ 7

1.6

Leeswijzer______________________________________________________________ 7

2.

PLANBESCHRIJVING _________________________________________________8 2.1

Beoogde situatie ________________________________________________________ 8

2.2

Landschappelijke inpassingsplan __________________________________________ 8 2.2.1 Inleiding ____________________________________________________________ 8 2.2.2 Kampenlandschap ____________________________________________________ 8 2.2.3 Inpassing van de planlocatie ____________________________________________ 9

3.

BELEIDSKADER ____________________________________________________11 3.1

Rijksbeleid ____________________________________________________________ 11 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie _____________________________________________ 11 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking____________________________________ 11

3.2

Provinciaal beleid ______________________________________________________ 12 3.2.1 Brabantse Omgevingsvisie ____________________________________________ 12 3.2.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant _____________________________ 12

3.3

Gemeentelijk beleid _____________________________________________________ 17 3.3.1 Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018 ___________________________ 17

4.

MILIEUASPECTEN___________________________________________________30 4.1

Bodem________________________________________________________________ 30 4.1.1 Beleidskader _______________________________________________________ 30 4.1.2 Toets _____________________________________________________________ 30

4.2

Water _________________________________________________________________ 30 4.2.1 Beleidskader _______________________________________________________ 30 4.2.2 Toets _____________________________________________________________ 32

4.3

Cultuurhistorie _________________________________________________________ 32 4.3.1 Beleidskader _______________________________________________________ 32

Crijns Rentmeesters bv

2

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

4.3.2 4.4

Archeologie ___________________________________________________________ 33 4.4.1 4.4.2

4.5

Toets _____________________________________________________________ 37

Gezondheid ___________________________________________________________ 38 4.8.1 4.8.2

4.9

Beleidskader _______________________________________________________ 37 Toets _____________________________________________________________ 37

Geur__________________________________________________________________ 37 4.7.1 Beleidskader _______________________________________________________ 37 4.7.2

4.8

Toets _____________________________________________________________ 35

Geluid ________________________________________________________________ 37 4.6.1 4.6.2

4.7

Beleidskader _______________________________________________________ 33 Toets _____________________________________________________________ 33

Natuur ________________________________________________________________ 34 4.5.1 Beleidskader _______________________________________________________ 34 4.5.2

4.6

Toets _____________________________________________________________ 32

Beleidskader _______________________________________________________ 38 Toets _____________________________________________________________ 39

Bedrijven en milieuzonering______________________________________________ 40 4.9.1 Beleidskader _______________________________________________________ 40 4.9.2 Toets _____________________________________________________________ 41

4.10 Externe veiligheid ______________________________________________________ 41 4.10.1 Beleidskader _______________________________________________________ 41 4.10.2 Toets _____________________________________________________________ 43 4.11 Luchtkwaliteit __________________________________________________________ 43 4.11.1 Beleidskader _______________________________________________________ 43 4.11.2 Toets _____________________________________________________________ 43 4.12 M.e.r-beoordeling_______________________________________________________ 45 4.12.1 Beleidskader _______________________________________________________ 45 4.12.2 Toets _____________________________________________________________ 46

5.

UITVOERBAARHEID _________________________________________________47 5.1

Economische uitvoerbaarheid ____________________________________________ 47

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid _________________________________________ 47

5.3

Vooroverleg ___________________________________________________________ 47

BIJLAGEN 1. 2. 3.

Bouwplan Landschappelijke inpassing Besluitvlak

Crijns Rentmeesters bv

3

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

1.

INLEIDING

1.1

Aanvraag omgevingsvergunning Wabo

Deze vergunning is aangevraagd op grond van artikel 2.12 eerste lid onder a sub 3° Wabo. De Wabo is per 1 januari 2024 buiten werking gesteld door komst van de Omgevingswet. Er geldt overgangsrecht voor de gevallen waarin de procedure voor het verlenen of wijzigen van een omgevingsvergunning gestart is vóór inwerkingtreding van deze Omgevingswet. Als de vergunningprocedure op de datum van inwerkingtreding nog niet is afgerond, dan blijft het oude recht van toepassing tot: Het oude recht blijft van toepassing, dus het oude bevoegd gezag neemt een besluit op basis van de oude regels. Het handelt de aanvraag af alsof het nog 31 december 2023 is. Het uitgangspunt is dus onder andere de oude beoordelingsregels, de oude totstandkomingsprocedure en de oude rechtsmiddelen. Derhalve wordt in deze ruimtelijke onderbouwing getoetst aan beleidskader dat van toepassing was op 31 december 2023.

1.2

Aanleiding

Deze ruimtelijke onderbouwing is opgesteld voor Thwan van Gennip bv, hierna ook de initiatiefnemer genoemd. De initiatiefnemer kweekt frambozen en -planten. Ten behoeve van de teelt van zacht fruit en de opkweek van de planten voor deze productie zijn teeltondersteunende voorzieningen noodzakelijk. Met het hanteren van teeltondersteunende voorzieningen kan invloed op het teeltseizoen worden uitgeoefend, verbeteren de arbeidsomstandigheden voor werknemers en kunnen gewassen beter worden beschermd ten weersinvloeden, ziektes en onkruid. Daarbij kan met toepassing van teeltondersteunende voorzieningen worden bereikt dat er voldaan wordt aan hoogstaande kwaliteitsen milieueisen en kan een uniform product worden geleverd. Voor de teelt van de vruchten en de opkweek van de planten heeft het tuinbouwbedrijf vraag naar een grotere aaneengesloten oppervlakte waarop de benodigde teeltondersteunende voorzieningen kunnen worden gerealiseerd. De initiatiefnemer beoogt een vergunning te verkrijgen voor teeltondersteunende voorzieningen met een omvang van 38.771 m², hierna gesproken over circa 3,9 hectare, gelegen aansluitend aan het bestemmingsvlak voor het bedrijf aan Hersel 6 te Lierop.

Op deze planlocatie is in het vigerende bestemmingsplan ‘Someren Buitengebied’ en heeft de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschappelijke waarden’ toegekend aan de gronden aansluitend aan het bestemmingsvlak voor het bedrijf aan Hersel 6. De ontwikkeling is binnen de regels van het geldende bestemmingsplan niet rechtstreeks mogelijk. Beoogd wordt om middels een omgevingsvergunning af te wijken van het bestemmingsplan voor het realiseren van de teeltondersteunende voorzieningen. Deze ruimtelijke onderbouwing dient als motivering bij de te volgen procedure ten behoeve van verkrijging van een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.12 eerste lid onder a sub 3° Wabo. In deze ruimtelijke onderbouwing is aangetoond dat de ontwikkeling voldoet aan beleid en ruimtelijk past binnen de omgeving. Daarbij wordt tevens getoetst aan het ‘Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018’ dat de gemeente Someren hiervoor heeft vastgesteld.

Crijns Rentmeesters bv

4

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

1.3 Ligging en begrenzing 1.3.1

Ligging planlocatie

De planlocatie is gelegen aangrenzend aan Hersel 6, gelegen ten noorden van de kern Lierop en ten oosten van de kern Mierlo. Helmond ligt ten noorden van de locatie. Navolgende figuur geeft een topografische kaart met de ligging van de planlocatie in de omgeving.

Planlocatie

Figuur 1: Luchtfoto met de ligging van de planlocatie

1.3.2

Begrenzing planlocatie

De planlocatie is kadastraal bekend als: gemeente Someren, sectie U, nummers 656 en 657 gedeeltelijk. Navolgende figuur geeft een kadastrale kaart weer van de planlocatie.

Crijns Rentmeesters bv

5

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Planlocatie Figuur 2: Kadastrale kaart van de planlocatie, gelegen aansluitend het bijbehorende agrarische bedrijf aan Hersel 6

1.4

Geldend bestemmingsplan

Voor de planlocatie aan Hersel 6 is het bestemmingsplan ‘Buitengebied Someren – Deelgebied 4’ van de gemeente Someren het geldende bestemmingsplan. De planlocatie aan Hersel 6 is in het bestemmingsplan bestemd als ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’. De gronden aansluitend hieraan zijn bestemd als ‘Agrarisch met waarden - Landschappelijke waarden’. De planlocatie kent gedeeltelijk de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 5’. De gronden met de bestemming ‘Agrarisch met Waarden – Landschapswaarden’ zijn aangeduid met de aanduidingen ‘specifieke vorm van waarde - cultuurhistorisch waardevol’. Een gedeelte van de planlocatie (het agrarisch bedrijf en de hierachter gelegen gronden) kent de gebiedsaanduiding ‘overige zone – stalderingsgebied’ en gedeeltelijk ‘overige zone – bebouwingsconcentratie’. De gehele planlocatie is aangeduid met de gebiedsaanduidingen ‘overige zone – stalderingsgebied’ en ’vrijwaringszone – invliegfunnel’. Navolgende figuur geeft een uitsnede van het vigerende bestemmingsplan voor de planlocatie.

Crijns Rentmeesters bv

6

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Planlocatie bij Hersel 6

Figuur 3: Uitsnede geldend bestemmingsplan voor de planlocatie (indicatief omcirkeld)

Het realiseren van teeltondersteunende voorzieningen is binnen het vigerende bestemmingsplan niet rechtstreeks mogelijk op de gronden die aansluitend aan het agrarisch bedrijf gelegen zijn. Derhalve is een buitenplanse afwijking voor de planlocatie noodzakelijk.

1.5 Doel Deze ruimtelijke onderbouwing heeft toevoeging van teeltondersteunende voorzieningen met een omvang van 40.370 m² bij het agrarisch bedrijf aan Hersel 6 te Lierop ten doel. Deze ruimtelijke onderbouwing dient als motivering bij de te volgen procedure.

1.6 Leeswijzer In hoofdstuk 2 bevat een beschrijving van het plan. In hoofdstuk 3 wordt de ontwikkeling getoetst aan de uitgangspunten van rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Hoofdstuk 4 geeft het gevoerde onderzoek naar de relevante (milieu)planologische aspecten weer. In hoofdstuk 5 volgt tenslotte een beschrijving van de uitvoerbaarheid van dit plan.

Crijns Rentmeesters bv

7

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

2.

PLANBESCHRIJVING

2.1

Beoogde situatie

De planlocatie is onbebouwd en in gebruik voor teeltondersteunende voorzieningen middels stellingenteelt voor zacht fruit(planten). Deze stellingen worden middels deze vergunningaanvraag planologisch juridisch toegekend. De stellingen worden goed landschappelijk ingepast. Navolgende figuur geeft een luchtfoto van de locatie voor vergunning van de teeltondersteunende voorzieningen.

Te vergunnen stellingenteelt op de planlocatie

Figuur 4: Luchtfoto te vergunnen teeltondersteunende voorzieningen bij Hersel 6 te Lierop

De omvang, hoogte en verschijningsvormen van de stellingen is weergegeven in de bijlage bij deze ruimtelijke onderbouwing.

2.2

Landschappelijke inpassingsplan

2.2.1

Inleiding

Nieuwe ontwikkelingen dienen landschappelijk te worden ingepast. Hierbij dient aangesloten te worden bij het ‘Beeldkwaliteitsplan Buitengebied 2022’ van de gemeente Someren. De planlocatie is gelegen binnen een ‘Kampenlandschap’.

2.2.2

Kampenlandschap

De planlocatie is gelegen ten noorden van Lierop. Dit betreft van oorsprong een kampenlandschap. Dit oude agrarische landschap wordt gekenmerkt door een onregelmatige structuur. De verkaveling is kleinschalig en op sommige plekken grillig van vorm. In de loop der tijd heeft het landschap een

Crijns Rentmeesters bv

8

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

relatief meer open karakter gekregen. Van oorsprong komen hier veel meer landschapselementen voor zoals houtsingels en bosjes. Het gebied kent een grote afwisseling van groen en bebouwing. De boerderijen die van oudsher vrijliggend of in kleine clusters gebouwd zijn, liggen inmiddels in relatief dichte linten, knopen en clusters.

2.2.3

Inpassing van de planlocatie

Rekening houdend met het type kampenlandschap wordt de planlocatie landschappelijk ingepast met knip- en scheerhagen en solitaire bomen en fruitbomen. Dit zijn landschapselementen die passen bij en behoren bij een kampenlandschap. Met het gebruik van hagen wordt tevens de teelt beschermd. Het gebruik van deze hagen op deze manier geeft het geheel een groene uitstraling. Navolgende figuur geeft het landschappelijk inpassingsplan weer..

Figuur 5: Landschappelijk inpassing van de planlocatie

Navolgende figuur geeft een beeld van de groene inpassing van de teeltondersteunende voorzieningen in het landschap. De teeltondersteunende voorzieningen bestaan uit houten palen met een hoogte van circa 2,5 tot 3,0 meter in een opwaartse vorm. De planten worden middels touw op hun plaats gehouden. Door deze vorm van teeltondersteunende voorzieningen is er in het grootste deel van het seizoen voornamelijk zicht op de plant. Het perceel behoudt hierdoor een groen karakter. Derhalve blijft de impact op het landschap beperkt.

Crijns Rentmeesters bv

9

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Figuur 6: Beoogde teeltondersteunende voorzieningen binnen de planlocatie na plaatsing van de nieuwe planten en bij volle groei van de planten

Crijns Rentmeesters bv

10

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

3.

BELEIDSKADER

3.1 Rijksbeleid 3.1.1

Nationale Omgevingsvisie

Het Rijk heeft de Nationale Omgevingsvisie opgesteld voor de fysieke leefomgeving. De fysieke leefomgeving is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale politiek-bestuurlijke aandacht. De nationale belangen zijn in veel gevallen sectoraal. De opgaven die voortkomen uit de nationale belangen van het Rijk zijn vertaald in vier integrale prioriteiten. Deze vier integrale prioriteiten betreffen: Klimaat & Energie: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzame economie: duurzaam economisch groeipotentieel; Stad & Regio: sterke en gezonde steden en regio’s; Landelijk gebied: toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. In deze vier prioriteiten komen complexe, omvangrijke en dringende opgaven samen, die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Politieke en maatschappelijke keuzes zijn vooral daar nodig, om op deze prioriteiten voortgang te boeken op een manier die draagvlak heeft en bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Centraal in te maken afwegingen tussen belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving in zijn volledige omvang (boven- en ondergrond). Het belangrijkste spanningsveld in die afwegingen is dat tussen beschermen en ontwikkelen.

Om aan dit afwegingsproces richting te geven worden drie afwegingsprincipes gehanteerd. Deze zijn: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Binnen de planlocatie worden teeltondersteunende voorzieningen toegevoegd aan de bestaande bedrijfsvoering bij een agrarisch bedrijf. Dit draagt bij aan een bestendige toekomst voor een vollegrondteeltbedrijf. De beoogde herontwikkeling heeft geen rechtstreekse betrekking op de geformuleerde nationale belangen.

3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

De Ladder voor duurzame verstedelijking beoogt stedelijke functies zoveel mogelijk te concentreren in het bestaand stedelijk gebied, en om extra ruimtebeslag voor stedelijke functies in het buitengebied in beginsel te voorkomen. De doelstelling van de ladder beoogt dus een ruimtelijke scheiding tussen stedelijke functies en buitengebied-gebonden functies. Op grond van artikel 3.1.6, tweede lid, Bro is het verplicht om in het geval dat een ruimtelijk plan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, in de toelichting de zogenoemde ladder voor duurzame verstedelijking op te nemen. De agrarische bedrijfsactiviteiten van een vollegrondteeltbedrijf zijn juist voorbehouden aan het buitengebied. Voor de exploitatie van het teeltbedrijf is het hebben van voldoende teeltgronden met de juiste teeltomstandigheden in de directe omgeving immers essentieel. Deze ruimte kan niet worden gevonden in het stedelijk gebied. De agrarische bedrijfsvoering is dus juist per uitstek voorbehouden

Crijns Rentmeesters bv

11

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

aan het buitengebied. De agrarische bedrijfsvoering van het teeltbedrijf is ongeschikt voor het stedelijk gebied, en de functie past daarmee tevens niet binnen de bedoelde definiëring van een nieuwe stedelijke ontwikkeling op grond van de ladder voor duurzame verstedelijking, waarmee de ladder niet hoeft te worden toegepast.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Brabantse Omgevingsvisie

De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de periode tot 2050. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaat-proof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Brabantse Omgevingsvisie geeft aan hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit zou moeten zien. En waar Brabant in 2030 tenminste moet staan om die lange termijndoelen te halen. De visie noemt hiervoor een vijftal hoofdopgaven: 1. De basis op orde: veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit zijn van essentieel belang om goed te kunnen wonen, werken en leven in Brabant. 2. Brabantse energietransitie: om Brabant op termijn energieneutraal te maken moet er minder energie worden gebruikt en meer duurzame energie worden opgewekt. 3. Slimme netwerkstad: de manier waarop men zich verplaatst verandert en dit stelt andere eisen aan steden. Dit heeft gevolgen voor het netwerk van steden en dorpen. 4. Klimaatproof Brabant: als gevolg van klimaatverandering is er sprake van meer extremen in temperatuur en neerslag. Hier moet mee worden omgegaan 5. Concurrerende, duurzame economie: Noord-Brabant wil top kennis- en innovatieregio blijven, waarbij de omslag naar een circulaire economie nodig is en digitalisering steeds belangrijker wordt. 6.

De Brabantse Omgevingsvisie wordt uitgewerkt in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. In deze Interim omgevingsverordening vindt een vertaalslag van de hoofdopgave in concreet bindende regels plaats.

3.2.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

3.2.2.1 Inleiding In navolging van de Brabantse Omgevingsvisie is de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld. In deze interim omgevingsverordening zijn de bestaande regels over de fysieke leefomgeving al waar mogelijk in één verordening onder gebracht. De interim omgevingsverordening is relatief beleidsarm ten opzichte van de Verordening ruimte Noord-Brabant. Alleen aanpassingen die nodig zijn vanwege de Brabantse Omgevingsvisie zijn meegenomen. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is een planologische verordening waarin eisen gesteld worden aan op te stellen ruimtelijke plannen en vormt een direct toetsingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen. In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant zijn de bestaande verschillende verordeningen die gaan over de fysieke leefomgeving samengevoegd. In navolgende subparagrafen wordt ingegaan op de aanduidingen van de planlocatie in de Interim omgevingsverordening

Crijns Rentmeesters bv

12

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Noord-Brabant en wordt verlening van de beoogde omgevingsvergunning getoetst aan de regels van deze interim omgevingsverordening. 3.2.2.2

Aanduidingen in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

Navolgende figuur geeft een overzicht van de aanduidingen voor de planlocatie in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.

Indicatie planlocatie

Figuur 7: Uitsnede Interim omgevingsverordening Noord-Brabant met regels uit de Basiskaart landelijk gebied

Indicatie planlocatie

Figuur 8: Uitsnede Interim omgevingsverordening Noord-Brabant met rechtstreeks werkende regels voor de landbouw

De planlocatie is aangeduid als gelegen binnen het landelijk gebied, binnen het ‘Gemengd landelijk gebied’. Een gedeelte van de planlocatie is aangeduid met ‘beperkingen veehouderij’. Hierna wordt de beoogde ontwikkeling getoetst aan de regels uit de Interim omgevingsverordening NoordBrabant. 3.2.2.2

Regels voor teeltondersteunende voorzieningen

In artikel 3.54 zijn regels opgenomen voor een grondgebonden teeltbedrijf in het landelijk gebied. Het is toegestaan om teeltondersteunende voorzieningen te realiseren tot een omvang van 3 hectare. Realisatie van een grotere omvang is mogelijk indien:

Crijns Rentmeesters bv

13

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

a. dit past bij het ontwikkelingsperspectief van het gebied, waarbij ook een mogelijke functie van het gebied voor klimaatadaptieve maatregelen is betrokken; b. de percelen niet in een aardkundig waardevol gebied liggen; c. de effecten van de ontwikkeling op het water- en bodemsysteem en omliggende waarden worden afgewogen; d. maatregelen worden getroffen en geborgd waardoor de ontwikkeling bijdraagt aan een waterrobuuste inrichting van het gebied en een verstoring van de hydrologische situatie ter plaatse wordt gemitigeerd; en e. juridisch en financieel is geborgd dat de voorzieningen na afloop van het gebruik worden verwijderd. Het bouwvlak aan Hersel 6 is gelegen binnen een bebouwingsconcentratie. Dit betreft een van oorsprong historische bebouwingsconcentratie waar in de huidige tijd een mix van wonen en werken aanwezig is. De teeltondersteunende voorzieningen bij Hersel 6 zijn aansluitend aan het bouwvlak gelegen. De locatie voor de teeltondersteunende voorzieningen is hiermee gelegen aansluitend aan de bebouwingsconcentratie en heeft hier door de ligging van het bouwvlak binnen deze bebouwingsconcentratie ook een relatie mee. De kwaliteiten van de omgeving is de beleving van het agrarisch grondgebruik al dan niet als grondkavel bij agrarische bedrijven, afwisselend met de bossen ten westen daarvan.

Er is een gevarieerd landschap dat behoudens de bossen intensief gebruikt wordt voor de landbouw. Teeltondersteunende voorzieningen zijn gelieerd aan het agrarisch gebruik van het bouwvlak en de gronden in de omgeving. De teelt die plaatsvindt binnen de planlocatie betreft de teelt van zachtfruit. Het gebied is niet zodanig in ontwikkeling dat er grote wijzigingen in de gebiedskenmerken plaatsvinden. De bij de teelt binnen de planlocatie behorende voorzieningen hebben geen grote impact op de omgeving en passen binnen het gebied en binnen de toekomstrichting van het gebied. De planlocatie is niet gelegen binnen een aardkundig waardevol gebied. De effecten van de aanvraag zijn in deze ruimtelijke getoetst. Het blijkt dat deze ontwikkeling passend is. Deze ontwikkeling leidt niet tot verstoring van de waterhuishoudkundige situatie. In de vergunning zal de gemeente Someren een voorwaarde opnemen betreffende het verwijderen van de teeltondersteunende voorzieningen wanneer deze niet meer worden gebruikt. Het plan leidt niet tot effecten op het gebied van water en bodemsystemen of verlies van waarden voor water of bodem. Er is geen sprake van waterverstorende maatregelen. Dit is nader toegelicht in paragraaf 4.1 en 4.2 van deze ruimtelijke onderbouwing. Voor de tuinbouw is de beschikbaarheid over voldoende en kwalitatief goed water van essentieel belang.

De klimaatverandering leidt onder andere tot langere periodes van droogte. Dit vraagt om extra voorzieningen voor de opslag van water (bijvoorbeeld in waterbassins) en nieuwe oplossingen zoals ondergrondse opslag van zoetwater en het combineren van waterdoelen met economische en natuurdoelen. De voorzieningen worden gerealiseerd met een open teeltstructuur. Voor beregening van de teelt is door Waterschap Aa en Maas een watervergunning verleend voor het bedrijf van initiatiefnemer (zaaknummer 0654129128). In deze vergunning zijn ook twee beregeningsputten opgenomen (put 4 en put 19) die gebruikt worden voor beregening van de teelt binnen de planlocatie. Dit plan heeft geen invloed op (hemel)water.

Crijns Rentmeesters bv

14

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Ook is geen sprake van een effect in het kader van drift van deze ontwikkeling op het naastgelegen Natuur Netwerk Brabant. De overwegende windrichting is zuidwest waardoor deze overwegend van het Natuur Netwerk Brabant af gelegen is. De teelt van frambozen en frambozenplanten dient zeer specifiek te worden gemonitord met gewasbeschermingsmiddelen. Dit gebeurt ook per plant en druppelsgewijs. Er is geen sprake van het spuiten van de teelt zodanig dat er drift op het ten westen van dit gebied gelegen Natuur Netwerk Brabant plaatsvindt. Verlening van deze vergunning heeft geen extern effect. 3.2.2.3

Artikel 3.6 Zuinig ruimtegebruik

Voor realisatie van een goede omgevingskwaliteit dient het principe van zuinig ruimtegebruik betrokken te worden in ruimtelijke plannen. Het doel van toepassing van dit principe is om bij ruimtelijke ontwikkelingen het bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Het optimaal benutten van de bestaande bebouwde omgeving draagt bij aan het behoud van de openheid en kwaliteit van het buitengebied en aan hergebruik van leegkomende of bebouwingslocaties in zowel stedelijk als landelijk gebied. Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag in het landelijk gebied door nieuwvestiging, bijvoorbeeld van individuele bedrijven, is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag krijgt ook vorm door eerst de mogelijkheden binnen bestaande bebouwde omgeving optimaal te benutten. Dat betekent niet dat alle fysieke ruimte benut moet worden voordat nieuw ruimtebeslag mogelijk is. Een ander aspect van zorgvuldig ruimtegebruik is het uitgangspunt dat gebouwen, bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen het bouwperceel. Het is niet wenselijk dat overal ‘los’ in het landelijk gebied dergelijke voorzieningen worden opgericht.

Er is hierbij een mogelijkheid om binnen een bouwperceel onderscheid te maken in bijvoorbeeld een gedeelte waar alleen bouwwerken zijn toegestaan, zoals permanente teeltondersteunende voorzieningen, en een gedeelte waar het bouwvlak ligt ten behoeve van het oprichten van gebouwen. Met name in de land- en tuinbouw of bij sommige recreatiebedrijven waar slechts op een beperkt deel van een bouwperceel gebouwen staan, is het gewenst of nodig onderscheid te maken. Met dit plan is sprake van realisatie van het voor de voor het bedrijf benodigde teeltondersteunende voorzieningen, direct aansluitend aan het huidige bouwvlak. Hiermee is sprake van een redelijke uitbreiding, die bij het grondteeltbedrijf gerealiseerd wordt. Met het hanteren van teeltondersteunende voorzieningen kan invloed op het teeltseizoen worden uitgeoefend, verbeteren de arbeidsomstandigheden voor werknemers en kunnen gewassen beter worden beschermd ten weersinvloeden, ziektes en onkruid. Daarbij kan met toepassing van teeltondersteunende voorzieningen worden bereikt dat er voldaan wordt aan kwaliteits- en milieueisen en kan een uniform product worden geleverd. Voor de teelt heeft het tuinbouwbedrijf vraag naar een grotere aaneengesloten oppervlakte waarop de benodigde teeltondersteunende voorzieningen kunnen worden gerealiseerd. Met deze vergunning wordt slechts de realisatie van teeltvoorzieningen toegestaan.

Deze voorzieningen zijn noodzakelijk voor het bedrijf en passen binnen de provinciale regels voor realisatie van deze voorzieningen en binnen het gemeentelijk beleid hiervoor. . 3.2.2.4

Artikel 3.9 Bevordering ruimtelijke kwaliteit

Vanuit het bereiken van een goede omgevingskwaliteit geldt in Noord-Brabant de regeling Kwaliteitsverbetering voor het landschap. Artikel 3.9 van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant stelt dat een ruimtelijke ontwikkeling binnen het Landelijk gebied gepaard dient te gaan met een

Crijns Rentmeesters bv

15

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: landschappelijke inpassing, het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land, het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen, het wegnemen van verharding, het slopen van bebouwing, de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones en het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. De gemeente Someren heeft regels voor kwaliteitverbetering van het landschap vastgelegd in de ‘Landschapsinvesteringsregeling Gemeente Someren 2020’. In deze landschapsinvesteringsregeling zijn waarden voor teeltondersteunende voorzieningen vastgelegd, evenals de reguliere waarde van landbouwgrond zonder teeltondersteunende voorzieningen. Navolgende tabel brengt de benodigde kwaliteitverbetering in beeld. BEREKENING TEGENPRESTATIE KWALITEITVERBETERING Oude waarden en ondergronden m² Agrarische grond - los land 40.370 Totaal oud 40.370 Nieuwe waarden en ondergronden Agrarische grond met teeltondersteunende voorzieningen Totaal nieuw Bestemmingswinst

m² 40.370 40.370

waarde/m² € 8,50

waarde/m² € 12,00

Inspanning voor kwaliteitsverbetering

20%

€ €

waarde 343.145,00 343.145,00

€ € €

waarde 484.440,00 484.440,00 141.295,00

€

28.259,00

Tabel 1: Tabel met kwaliteitverbetering van het landschap binnen de planlocatie

Vergoeding aanleg Beheersbijdrage per eenheid (are)

€ 26.272,00

€ 246,56

€ 5,42

st/jr

€ 21,68

€ 65,04

€ 311,60

18

144

€1,61

st

€ 231,84

€ 1,18

st/jr

€ 169,92

€ 509,76

€ 741,60

222

3552

€1,61 4 st/m

€ 5.718,72

€ 1,18

m/jr

€ 261,96

€ 785,88

€ 5.718,72

188

940

€ 1,61 5 st/m

€ 4.700,00

€ 1,18

m/jr

€ 221,84

€ 665,52

€ 5.365,52

Jaarlijkse vergoeding onderhoud

m/jr €1.888,00 €5.664,00

st

€1,61 4st/m²

Een-heid

€ 1,18

€61,64

1600

eenheid

€ 20.608,00

4

200

Norm per eenheid st. incl. BTW

Compensatie vergoeding totaal

Vrijgroeiende haag Knip- en scheerhaag

Totale vergoeding onderhoud

Hoogstamfruitboom Knip- en scheerhaag

aantal

Elzensingels

lengte

Element

De kwaliteitverbetering vindt plaats door afdracht aan een landschapsinvesteringsfonds en door kwaliteitverbetering binnen de planlocatie. Navolgende tabel geeft de tegenprestatie van kwaliteitverbetering van het landschap weer.

Trajectbegeleiding

€ 1.500,00

Totaal

€ 39.909,44

Tabel 2: Beeld met kwaliteitverbetering van het landschap binnen de planlocatie

Binnen de planlocatie is sprake van een bestemmingsplanwinst met een omvang van € 28.259,00. Binnen het plangebied vindt een tegenprestatie plaats met een omvang van € 39.909,44. Hiermee wordt voldaan aan de voorwaarden voor kwaliteitverbetering van het landschap.

Crijns Rentmeesters bv

16

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018

3.3.1.1

Inleiding

Op 25 januari 2018 heeft de gemeente Someren de nota ‘Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018’ vastgesteld. Dit beleid is opgesteld omdat het aantal veehouderijen in de gemeente Someren (net als elders in Nederland) afneemt. De tuinbouwsector is een geschikte alternatieve economische drager voor het buitengebied en beheerder van het landschap. De tuinbouwsector gaat echter ook gepaard met een groeiende behoefte aan teeltondersteunende voorzieningen. Daarnaast worden de voorzieningen steeds diverser van aard en er is sprake van schaalvergroting in de sector. Het ruimtelijk beleid van de gemeente Someren was hier niet op ingesteld. De vele verschijningsvormen van teeltondersteunende voorzieningen, de grote diversiteit aan landschappen, de vele vormen waarop het principe ‘verdien de ruimte’ uitgewerkt kan worden en het meewegen van duurzame oplossingen maakt het niet mogelijk beleid te formuleren waarbij een of enkele varianten zijn te onderscheiden. Voorkomen dient te worden dat beoordeling van een verzoek een eenzijdige discussie wordt over oppervlakte. Het koppelen van ontwikkelingsruimte aan landschappelijke inpassing en een kwaliteitsverbetering van het landschap (verdien de ruimte) biedt kansen voor het toevoegen van landschapskwaliteiten, een vergroting van de biodiversiteit en het combineren met andere functies, zoals water en recreatie.

Ook deze aspecten moeten betrokken worden bij de beoordeling van de planologische aanvaardbaarheid. De gemeente Someren heeft dit vormgegeven in het ‘Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018’. In de beleidsnota is een stroomschema opgenomen waarin is weergegeven welke stappen doorlopen moeten worden bij het toetsen van een initiatief voor teeltondersteunende voorzieningen binnen de gemeente Someren. In navolgende figuur is dit stroomschema opgenomen.

Crijns Rentmeesters bv

17

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Figuur 9: Stroomschema beoordeling initiatief voor teeltondersteunende voorzieningen uit het Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018

De realisatie van teeltondersteunende voorzieningen op de planlocatie wordt hierna getoetst aan dit stroomschema. 3.3.1.2

Stap 1 Tijdelijke-, permanente of overige voorziening

Navolgende figuur geeft een beeld van stap 1 van het stroomschema.

Figuur 10: Stap 1 van het stroomschema uit 'Beleid Teeltondersteunende voorzieningen 2018'

Beoogd wordt binnen de planlocatie teeltondersteunende voorzieningen voor frambozenteelt en de opkweek van planten voor de frambozenteelt te realiseren. Het provinciale en gemeentelijke beleid maakt onderscheid in tijdelijke en permanente voorzieningen, waarbij tijdelijke voorzieningen die voorzieningen zijn die na een teeltseizoen van maximaal 6 maanden geheel worden verwijderd.

Crijns Rentmeesters bv

18

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

De beoogde teeltondersteunende voorzieningen binnen de planlocatie betreffen ‘overige teeltondersteunende voorzieningen’ in de vorm van ‘steunmateriaal voor fruit en bomen’. Deze voorzieningen mogen worden gerealiseerd op of aansluitend aan het agrarisch bouwvlak of separaat op veldkavels. De beoogde vorm van de voorzieningen past binnen het stroomschema. 3.3.1.3

Stap 2 verschijningsvorm

Navolgende figuur geeft een beeld van stap 2 van het stroomschema.

Figuur 11: Stap 2 van het stroomschema uit 'Beleid Teeltondersteunende voorzieningen 2018'

In bijlage 1 van het ‘Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018’ is de verschijningsvorm van de diverse teeltondersteunende voorzieningen nader gespecificeerd. De binnen de planlocatie beoogde teeltondersteunende voorzieningen zijn op basis van deze bijlage te karakteriseren als ‘overige teeltondersteunende voorzieningen’ in de vorm van ‘steunmateriaal voor fruit en bomen’. In de bijlage is dit als volgt gedefinieerd: “Steunmateriaal voor fruit en bomen Bij het telen van fruit en bomen wordt veel gebruik gemaakt van steunmateriaal. Steunmateriaal dient ter versteviging en steun voor jonge aangeplante bomen en planten. Ze hebben nog onvoldoende wortels ontwikkeld en kan bij sterke wind snel omwaaien. Bovendien zorgt een boompaal ervoor dat de wortels niet kunnen bewegen en daardoor beter aangroeien. Steunmateriaal kan bestaan uit:  Gecreosoteerde palen  Bamboestokken  Hardhoutstokken (onder andere boompalen)  betonpalen al dan niet met bamboe- of houtstokken Als de planten groot zijn is de steunconstructie niet zichtbaar. Echter daar waar de planten klein zijn of er geen planten staan is de constructie zichtbaar. “ Daarbij is navolgend schema opgenomen: Sector

Steunmateriaal

Divers

Permanent/

Hoog/

Open/

Natuurlijke/ niet natuur-

Industrieel

Water-

tijdelijk/ overig

laag

Dicht

lijke materialen

karakter

doorlatend

overig

divers

open

Divers (gecreosoteerde

++

Ja

voor fruit en

geschilde palen, bam-

bomen

boestokken, hardhoutstokken, betonpalen)

Tabel 3: Tabel met beschrijving van verschijningsvormen van steunmateriaal voor fruit en bomen

Er is sprake van houten palen in een open structuur. Hiermee zijn de steunmaterialen waterdoorlatend. Volledigheidshalve zijn de foto’s van de teeltondersteunende voorzieningen hierna nogmaals opgenomen. De inpassing van de teelt past binnen de voorwaarden hiervoor van de gemeente Someren.

Crijns Rentmeesters bv

19

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Figuur 12: Beoogde teeltondersteunende voorzieningen binnen de planlocatie na plaatsing van de nieuwe planten en bij volle groei van de planten.

3.3.1.4

Stap 3 Gebiedsgericht beleid

Inleiding Navolgende figuur geeft een beeld van stap 3 van het stroomschema.

Figuur 13: Stap 3 van het stroomschema uit 'Beleid Teeltondersteunende voorzieningen 2018'

Binnen de planlocatie worden overige voorzieningen (3a) gerealiseerd binnen ‘Gemengd landelijk gebied’ (3b-A2) in een ‘Kampenlandschap (3c-B2). Navolgende figuur geeft een beeld van de ligging van de planlocatie binnen een kampenlandschap op een uitsnede van de kaart met de gebiedsindeling van de gemeente Someren.

Crijns Rentmeesters bv

20

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Planlocatie

Figuur 14: Gebiedsindeling gemeente Someren met daarop de ligging van de planlocatie aangeduid

Ten aanzien van de landschappelijke inpassing van het perceel zijn derhalve eisen gesteld zoals het opnemen van landschappelijke structuurelementen. De planlocatie is gelegen binnen de aanduiding ‘specifieke vorm van waarde - cultuurhistorisch waardevol’. Cultuurhistorische waarden zijn waarden die samenhangen met de archeologisch, historisch- landschappelijk, historisch- geografisch en/of historisch- bouwkundig waardevolle zaken, zoals archeologische elementen, beplanting, reliëf (bij voorbeeld bolle akkers) verkaveling, slotenpatroon en bebouwing. Middels verlening van de beoogde omgevingsvergunning vindt geen aantasting plaats van de bestaande verkavelingsstructuur. De planlocatie behoort al lange tijd toe aan het bouwvlak bij het bedrijf aan Hersel 6 en het perceel is in gebruik voor de teelt van grondgebonden gewassen. De gronden zijn daarvoor machinaal bewerkt en voor deze bewerkingsmogelijkheid rationeel ingedeeld. Er is geen sprake van een bolle akker, opstaand groen of ander cultuurhistorisch waardevolle elementen op dit land. Met dit plan vindt geen wijziging plaats in bebouwing, slotenpatroon of opgaand groen binnen het perceel. Dit is ook afleesbaar uit de topografische kaarten, in navolgende figuur opgenomen.

Crijns Rentmeesters bv

21

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Figuur 15: Uitsnede topografische kaart met grondgebruik in de omgeving uit 1980 (boven) en de huidige situatie (onder)

Toets aan onderdeel A – provinciale zonering Het provinciale beleid maakt onderscheidt tussen realisatie van teeltondersteunende voorzieningen binnen de Groenblauwe mantel en het Gemengd landelijk gebied. De planlocatie is gelegen binnen het Gemengd landelijk gebied. Dit is weergeven in navolgende figuur.

Crijns Rentmeesters bv

22

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Indicatie planlocatie

Figuur 16: Uitsnede Interim omgevingsverordening Noord-Brabant met regels uit de Basiskaart landelijk gebied

Er zijn binnen deze structuur geen voorwaarden voor tijdelijke en overige voorzieningen opgenomen. De uitwerking hang af van de landschapstypen zoals genoemd onder B en C. Toets aan onderdeel B - Landschapstype Het kampenlandschap wordt gekenmerkt door een kleinschalige en halfopen structuur. Door groenaanplant in het kampenlandschap kunnen de akkerzones als open gebieden beter herkenbaar zijn en blijven. Voor ontwikkelingen binnen het kampenlandschap zijn navolgende randvoorwaarden gesteld: “Ontwikkelingsruimte - Er wordt met name ruimte geboden aan voorzieningen met een groen karakter en natuurlijk materiaalgebruik. - De omvang van de voorzieningen wordt bepaald door het verkavelingspatroon en de mogelijkheden voor behoud en versterken van landschapselementen. -

-

Grote kavels met teeltondersteunende voorzieningen zijn niet bij voorbaat uitgesloten, mits de omvang doorbroken wordt door bestaande of nieuwe lijnelementen zoals watergangen en lijnbeplanting in de halfopen en besloten delen van het kampenlandschap. Op die percelen waar goede mogelijkheden bestaan voor landschappelijke inpassing is minder bezwaar tegen percelen met een meer industrieel karakter dan op de percelen waar landschappelijke inpassing de voorzieningen niet volledig uit het zicht halen.

-

De schaal en maat van het landschap mogen niet onherstelbaar worden veranderd. Voorkomen dient te worden dat door teeltondersteunende voorzieningen in nieuw te creëren groene kamers de afwisseling tussen op-, halfopen- en besloten landschappen in het gedrang komt.

-

De kleinschalige en grillige blokverkaveling en het eventuele reliëf moeten herkenbaar blijven.

Binnen de planlocatie wordt teeltondersteunende voorzieningen met natuurlijk materiaalgebruik toegepast. Dit betreft houten palen. Deze voorzieningen worden gebruikt als hulpmiddel bij de opkweek van frambozen en frambozenplanten. In het voorjaar en de zomer zijn de palen volledig in het groen

Crijns Rentmeesters bv

23

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

van de planten opgenomen. Het gehele perceel heeft hiermee een volledig groene uitstraling. De omvang van circa 3,9 hectare past binnen de omgeving en het verkavelingspatroon binnen de bebouwingsconcentratie. Met deze inpassing is geen sprake van een verandering van de aard en schaal van het landschap. Dit plan past binnen de voorwaarden voor het bieden van ontwikkelingsruimte aan teeltondersteunende voorzieningen. Strategieën - Bestaande of nieuw te creëren groene kamers in het kampenlandschap bieden kansen voor het aan het zicht onttrekken van teeltondersteunende voorzieningen, waarbij de omvang van de voorzieningen wordt bepaald door het verkavelingspatroon. Door de inpassing van de teeltondersteunende voorzieningen in een groene landschapskamer onttrekt het zicht op de voorzieningen. Deze inpassing is echter ook voor windvang gerealiseerd. De voorzieningen zijn door de aard van de voorzieningen en het gebruik van natuurlijke materialen niet storend in het landschapsbeeld, maar geven op zichzelf al een groen karakter aan het gebied. Verdien de ruimte - Landschapselementen zoals houtwallen, hagen, singels en solitaire bomen (soorten van de hogere gronden zoals eik, beuk) elzensingels zijn geschikt voor een inpassing van de voorzieningen. - Behoud en herstel oude werk- en kerkenpaden met extensief onderhouden, kruiden- en bloemrijke bermen.

In samenhang met realisatie van de teeltondersteunende voorzieningen worden hagen, solitaire bomen en elzensingels toegepast. Dit is concreet weergegeven in paragraf 2.2. van deze ruimtelijke onderbouwing. Dit sluit aan bij de wensbeelden uit het gemeentelijke beleid voor inpassing van het landschap binnen een kampenlandschap. Toets aan onderdeel C – Nader aangeduide gebieden De planlocatie is deels gelegen binnen de nadere aanduiding ‘waardevolle open gebieden’. Voor ontwikkelingen binnen deze aanduiding zijn navolgende randvoorwaarden gesteld: Kenmerken gebied Een belangrijk element van de beleefbaarheid van het landschap in Someren vormt openheid. De gemeente beschikt over veel waardevol open gebied. Het gaat hier enerzijds om grootschalige open gebieden maar ook op kavelniveau zijn er waardevolle doorzichten en open kavels met zichtlijnen die behouden moeten blijven. De belangrijkste ruimtelijke afweging richt zich op het behoud van de openheid van het landschap (hoogte). Ontwikkelingsruimte en randvoorwaarden  Er is ruimte voor lage teeltondersteunende voorzieningen. Echter bij oude (bolle) en hoge akkers is wel voorzichtigheid geboden bij het oprichten van lage voorzieningen.  Hoge teeltondersteunende voorzieningen zijn alleen toegestaan indien ze de openheid niet aantasten en bestaande zichtlijnen behouden blijven.

Dit vraagt om een beoordeling op maat waarbij in het veld bekeken wordt waar zichtlijnen liggen en tot welke hoogte beplanting en voorzieningen mogelijk zijn om de kenmerkende openheid te waarborgen.

Crijns Rentmeesters bv

24

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Aanvullende strategieën op onderdeel B Niet elk perceel in het open gebied is waardevol. Een screening in het veld is daarom erg belangrijk. Welke hoogte nog acceptabel is daar waar het perceel open gehouden dient te worden, is onder andere afhankelijk van de hoogteligging van het perceel ten opzichte van wegen, fietsen voetpaden. Aangezien het hier gaat om voorzieningen die de openheid kunnen belemmeringen vormt de ooghoogte van wandelaars, fietsers en automobilisten het ijkpunt. In sommige gevallen is een hoogte van 80 cm acceptabel en in andere gevallen bijvoorbeeld 150 cm. Aanvulling op Verdien de ruimte uit onderdeel B Landschappelijke inpassingen met hoge landschapselementen zijn in het open gebied niet wenselijk. Er dient gezocht te worden naar andere vormen van inpassing zoals bloemrijke akkerranden of waterlopen met riet of andere groene inpassing - waarbij de hoogte is afgestemd op de hoogte van de teeltondersteunende voorziening. Een andere optie is geen landschappelijke inpassing vragen en de kosten die de ondernemer hiermee worden bespaard te laten investeren in kwaliteit elders zo nodig met bijdrage aan het BIO-fonds – worden gerealiseerd, waarbij een m² prijs wordt gehanteerd van € 50,-. Deze vaste prijs is opgenomen in de Structuurvisie Buitengebied van de gemeente Someren.

De planlocatie is gelegen binnen een bebouwingsconcentratie en is gelegen in een hoek tussen de weg Eindje Hersel en Mierloseweg. De gronden direct achter de planlocatie zijn in gebruik en bestemd als gronden voor het teeltbedrijf aan Eindje 6. Door de ligging van de planlocatie en het grondgebruik direct aansluitend aan de planlocatie is geen sprake van open en te behouden zichtlijnen naar het achter gelegen landschap. Er is reeds juist sprake van een relatief besloten landschap. Dit past ook binnen de omvang van de kavels in de omgeving en de ligging van de planlocatie binnen een bebouwingsconcentratie. Deze ontwikkeling leidt niet tot aantasting van zichtlijnen in de omgeving. 3.3.1.5

Stap 4 Invulling geven aan ‘verdien de ruimte’

Navolgende figuur geeft een beeld van stap 4 van het stroomschema.

Figuur 17: Stap 4 van het stroomschema uit 'Beleid Teeltondersteunende voorzieningen 2018'

In bijlage 2 van het ‘Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018’ is opgenomen hoe invulling gegeven dient te worden aan het principe van ‘verdien de ruimte’. Ten eerste dient te worden bezien tot welke categorie indeling de beoogde ontwikkeling behoort. De gemeente hanteert hiervoor de navolgende indeling: Op basis van onderstaande indeling dient bezien te worden tot welke categorie de ontwikkeling hoort.  Categorie 1: Ruimtelijke ontwikkelingen met nauwelijks tot geen landschappelijke invloed en waarbij geen kwaliteitsverbetering van het landschap wordt geëist.

Crijns Rentmeesters bv

25

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

De realisatie van tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen voor slechts één teeltseizoen, overige voorzieningen en alle type voorzieningen op het bouwvlak worden be

schouwd als een categorie 1 ontwikkeling. Categorie 2: Ruimtelijke ontwikkelingen met weinig landschappelijke invloed, dan wel ruimtelijke ontwikkelingen die van nature aan het buitengebied zijn gebonden, of plaatsvinden in hiervoor aangewezen gebieden. De kwaliteitsverbetering vindt plaats in de vorm van landschappelijke inpassingsmaatregelen. Tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen die elk teeltseizoen terugkeren op hetzelfde perceel worden beschouwd als een ca-



tegorie 2 ontwikkeling. Categorie 3: Ruimtelijke ontwikkelingen welke niet tot categorie 1 of 2 behoren. De kwaliteitsverbetering wordt berekend op basis van de bestemmingswinst. Alle voorzieningen die niet in categorie 1 en 2 vallen. Dit zijn permanente teeltondersteunende voorzieningen aansluitend aan het bouwvlak (met een differentiatievlak).

Gezien de beoogde ontwikkeling is de realisatie van overige teeltondersteunende voorzieningen op een veldkavel op grond van dit beleid te karakteriseren als een categorie 1 ontwikkeling. Op de planlocatie vindt realisatie van overige teeltondersteunende voorzieningen plaats met een natuurlijke uitstraling. Hiermee is landschappelijke inpassing niet noodzakelijk. Op basis van de later vastgestelde Landschapsinvesteringsregeling Gemeente Someren 2018 is de realisatie van teeltondersteunende voorzieningen in ‘categorie 3’ geplaatst. 3.3.1.6

Stap 5 Ontwerpprincipes

Indien de ontwikkeling past binnen het beleid voor het betreffende gebied waarin de ontwikkeling is gelegen dient ook gekeken te worden naar de ruimtelijke inpasbaarheid van de voorziening van het betreffende gebied. Met andere woorden, hoe de teeltondersteunende voorziening op detailniveau vormgegeven kan worden, rekening houdende met de specifieke kenmerken van het gebied. Afhankelijk van de aard van de omgeving en de omvang van de beoogde teeltondersteunende voorziening zijn daarin ruimtelijk verschillende oplossingen denkbaar. Bij het beoordelen of een initiatief passend is in het gebied is een beschouwing op drie schaalniveaus relevant, die nauw met elkaar samenhangen, te weten: het landschap, de kavel en het object. Navolgende figuur geeft een beeld van stap 5 van het stroomschema.

Figuur 18: Stap 5 van het stroomschema uit 'Beleid Teeltondersteunende voorzieningen 2018'

Hierna zijn relevante ontwerpprincipes voor de drie schaalniveaus geformuleerd die houvast bieden bij het maken van een afweging op maat. In bijlage 2 van het ‘Beleid teeltondersteunende voorzieningen 2018’ heeft de gemeente de navolgende ontwerpprincipes opgenomen voor het landschapsniveau.

Crijns Rentmeesters bv

26

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Op het landschapsniveau spelen drie aspecten een rol, te weten: 1. Gebiedskenmerken en -kwaliteiten Ieder landschap, ieder dorp en iedere plek heeft zijn eigen verhaal en kenmerken. Als eerste wezenlijke stap zal dan ook altijd een grondige analyse van de bestaande kwaliteiten van de locatie en zijn context moeten plaatsvinden. 2. Maat en schaal van het landschap Op het landschapsniveau is het relevant om te bepalen tot welke omvang een teeltondersteunende voorziening zich qua maat en schaal ruimtelijk goed tot de omgeving kan verhouden. Het optimum voor het ene landschapstype kan voor een ander type anders uitpakken. Het verkavelingspatroon in het betreffende landschapstype is het meest doorslaggevend in het bepalen van dit optimum. Dit optimum kan ook per perceel verschillen in een en hetzelfde landschapstype. De omvang baseren we op de omvang van ‘ruimtelijke eenheden’ in het landschap, zoals bosjes en open delen die door houtwallen of watergangen zijn omsloten. Dit vraagt om een nauwkeurige analyse en afweging van geval tot geval. 3. Draagkracht van het landschap Tevens moet onderzocht worden of de draagkracht van het gebied voldoende is om de extra belasting die een voorgenomen ontwikkeling veroorzaakt bovenop al aanwezige belasting van bestaande functies in het gebied op het landschap en de omwonenden.

Gebiedskenmerken en kwaliteiten Ieder landschap, ieder dorp en iedere plek heeft zijn eigen verhaal en kenmerken. Als eerste wezenlijke stap zal dan ook altijd een grondige analyse van de bestaande kwaliteiten van de locatie en zijn context moeten plaatsvinden. Het kampenlandschap heeft een onregelmatige en kleinschalige structuur. Hoewel het gebied nu een relatief open karakter heeft, horen van oorsprong groenstructuren (singels, houtwallen en onregelmatige bosjes) op de kavelgrenzen en het achterliggende landschap. Hierbij is niet het doel om oude landschappen geheel ‘terug te brengen’ maar het eigen karakter van het gebied te versterken en de ruimtelijke schaal te verkleinen. Kavelniveau Landschappelijke inpassing biedt mogelijkheden om de landschappelijke impact te beperken middels het uit het zicht onttrekken van die voorzieningen die een meer industriële uitstraling hebben. De manier waarop de rand van het perceel met voorzieningen aansluit op de omgeving en hoe de randen van een teeltondersteunende voorziening kunnen worden beleefd, zijn cruciaal. De keuzes die hierin kunnen worden gemaakt wordt sterk bepaald door de aard en de kenmerken van de omgeving en kan uiteenlopende vormen aannemen. De aansluiting op een open landbouwperceel vraagt daarbij om een andere benadering dan de overgang naar een bebouwingslint.

In alle gevallen gaat het om het vinden van een invulling die meerwaarde voor die plek oplevert. Daarnaast kunnen historische, landschap-specifieke kenmerken een rol spelen bij de uitwerking op kavelniveau. De planlocatie is aan de zuid-, oost- en noordoostzijde reeds omkaderd door een houtsingel, bestaande uit zomereik en diverse streekeigen struikvormers. Deze houtsingel neemt het zicht op het perceel reeds in grote mate weg.

Crijns Rentmeesters bv

27

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Objectniveau Op het objectniveau zijn de invulling en uitstraling van het teeltondersteunende voorziening relevant. Dit heeft betrekking op een aantal verschillende aspecten zoals de al dan niet natuurlijke uitstraling van de voorziening, hoogte en oriëntatie, maar ook de ordening en vormgeving van de voorziening op het perceel zelf en aan de randen relevant. Landschappelijke inpassing is dus meer dan alleen zichtbaarheid. Het gaat ook over: materiaalgebruik; dit betreft voor wat betreft de planlocatie houten palen en draad. -

lijn in het landschap: gewassen worden doorgaans geteeld in rijen. Bij de aanleg van gewassen, al dan niet met bijbehorende voorzieningen, is het wenselijk de lijnen van het landschap te volgen. Aan Hersel is de bestaande verkaveling west-oost georiënteerd. Met de indeling van de rijen op de planlocatie wordt bij deze oriëntatie aangesloten.

-

situering op het perceel: De ligging van de voorziening op het perceel bepaalt in grote mate de zichtbaarheid vanaf wegen, fiets- en wandelpaden. De planlocatie is reeds omgeven door bestaande houtsingels en bos. De invulling van deze kavel met de beoogde teeltondersteunende voorzieningen leidt niet tot een aantasting van wegen, fiets- of wandelpaden in de

-

omgeving. verkavelingspatroon: verkavelingspatronen zijn een belangrijk aspect van de identiteit van diverse landschappen in Someren. Het aanwezige verkavelingspatroon in een gebied is in grote mate bepalend of grote percelen met voorzieningen inpasbaar zijn in het specifieke landschap ter plaatse. Het historisch besef is dus een belangrijk aandachtpunt voor het voorkomen of verzachten van de impact op het landschap. In de indeling of verkaveling van het teeltondersteunende voorziening moet de karakteristieke structuur van het landschap herkenbaar blijven. Met de beoogde invulling wordt de landschapsstructuur niet aangetast.

3.3.1.7

Stap 6 Beperken gevolgen op het gebied van water

Inleiding In het stroomschema is tenslotte de eis opgenomen dat gevolgen voor de waterhuishouding voorkomen moeten worden. Navolgende strategieën worden ingezet om de impact op water te voorkomen of te verzachten: Sturen op waterdoorlatendheid materiaal Integreren wateropgave Watercompensatie Wateropvang Meerledige doelen van watervoorziening Sturen op waterdoorlatendheid materiaal Er wordt gestuurd op de mate van waterdoorlatendheid van het materiaal, mits dit de bedrijfsvoering niet in de weg staat. Zo kan bezien worden of bij het oprichten van containervelden het bedrijfstechnisch mogelijk is gebruik te maken van anti-worteldoek in plaats van op betonnen platen. Binnen de planlocatie is er sprake van een onderbegroeiing van gras, waardoor er sprake is van een goede waterdoorlatendheid bij realisatie van de overige teeltondersteunende voorzieningen.

Crijns Rentmeesters bv

28

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

Integreren wateropgave De wateropgave dient zo veel mogelijk geïntegreerd te worden in concrete initiatieven. Overleg tijdig met het waterschap of er een ‘wateropgave’ is in het gebied. Er kan gedacht worden aan het vasthouden van water langs de randen in (extra brede) watergangen of het inrichten van waterbergingsgebieden als tegenprestatie voor extra ontwikkelingsruimte. Dit plan wordt in het kader van het wettelijk vooroverleg besproken met het waterschap. Watercompensatie In alle gebieden geldt dat als er extra verharding of andere vormen van niet-waterdoorlatend materiaal wordt aangebracht watercompensatie wordt geëist. In ieder geval vanaf een toename van 2.000 m² aan verharding. Dit is bedoeld om peilstijging door versnelde afvoer te compenseren. Ter plaatse van de initiatieflocatie is geen sprake van een toename aan verharding. Wateropvang Voor de tuinbouw is de beschikbaarheid over voldoende en kwalitatief goed water van essentieel belang is. De klimaatverandering leidt onder andere tot langere periodes van droogte. Dit vraagt om extra voorzieningen voor de opslag van water (bijvoorbeeld in waterbassins) en nieuwe oplossingen zoals ondergrondse opslag van zoetwater en het combineren van waterdoelen met economische en natuurdoelen.

Bij het toetsen van nieuwe verzoeken voor teeltondersteunende voorzieningen dient bezien te worden in hoeverre het noodzakelijk is de aanleg van de voorzieningen te combineren met voorzieningen voor de opslag van water. Binnen de planlocatie is geen sprake van de behoefte aan wateropvang. Meerledige doelen van watervoorzieningen De aanleg van brede watergang rondom percelen met voorzieningen en het houden van afstand tot de watergangen zorgt voor meer transparantie en een vriendelijke uitstraling. Het combineren van de aanleg van brede watergangen met ecologische oevers biedt kansen voor oeverplanten en de daarvan afhankelijke fauna en dit draagt bij aan de biodiversiteit in dit monofunctionele landschap. Eveneens wordt het water schoner door vergroting van het zelfreinigend vermogen. In de omgeving van de planlocatie is geen watergang aanwezig.

Crijns Rentmeesters bv

29

Ruimtelijke onderbouwing ‘Teeltondersteunende voorzieningen Hersel 6 Lierop’

4. MILIEUASPECTEN 4.1 Bodem 4.1.1