BIJLAGE 9. 2022-11-11 21110103 Rapportage BO IVO Someren, Vaarselstraat 33 V2.0def

Literatuur • • • • •

• • •

•

Alterra, 2017. De geomorfologische kaart van Nederland, Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2008. Landschap in delen, Van Gorcum, Assen. Deville, T., E. Rondags, 2008. Inventariserend veldonderzoek, deel karterend. Hoeksestraat te Someren, Synthegra b.v., (Synthegra Archeologie Rapport P0502836). Dinter, M., J.M. Brijker, 2013. Zandstraat 44, Someren. Een bureauonderzoek met controleboringen, ADC-Archeoprojecten, Amersfoort. Doesburg, J. van, M. de Boer, J. Deeben, B.J. Groenwoudt & T. de Groot (red.), 2007. Essen in zicht. Essen en plaggendekken in Nederland: onderzoek en beleid. NAR 34, Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, Amersfoort. Exaltus, R., J. Orbons, 2017. Hoeksestraat, Someren. Gemeente Someren. Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en verkennend booronderzoek, ArcheoPro, Eijsden. Hos, T.H.L., 2021. Proefsleuvenonderzoek Vaarselstraat ong. te Someren in de gemeente Someren. Econsultancy-rapport 13662.001. Koeman, S.M., E.A. Schorn, 2017. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase. Boerenkamplaan ong. (tussen huisnr. 44 en 46) te Someren. Gemeente Someren, KSP Archeologie, Duiven. Koeman, S.M., 2014. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase: Hollestraat te Someren. Archeodienst-rapport 431

32

•

• • • • • • • • • •

Kortlang, F., 2011. Nota Archeologiebeleid gemeente Someren. Naar een implementatie van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg in het gemeentelijke beleid, ArchAeO Archeologische Advisering en Ondersteuning, Eindhoven (ArchAeO-Rapport 0912). Kortlang, F. en E. van Ginkel, 2016. Voordat Someren Someren werd. Archeologie van een dekzandeiland, Utrecht (Uitgeverij Matrijs). Krol, T.N, M. Rem, A. Stoker, 2010. Archeologisch bureau- en booronderzoek Boerenkamplaan, tussen huisnummer 22 en 24 te Someren (NB), MUG Ingenieursbureau b.v., Leek. Lascaris, M.A. 2007. Verslag van het archeologisch bureau- en booronderzoek Someren Vlasakkers, perceel 4 (Kanters), ACVU-HBS, Amsterdam. Mulder, E.F.J de., M.C. Geluk, I. Ritsema, W.E. Westerhof & T.E. Wong 2003, De ondergrond van Nederland, Groningen/Houten. Schorn, E.A., 2014. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek verkennende fase Vaarselstraat 54 te Someren. Archeodienst-rapport 396. Schorn, E.A., 2020. Vaarselstraat te Someren. KSP-rapport 18358. Schurmans, M.D.R., 2006. Someren Lieropsedijk 21-23 proefsleuven. DANS. Stouthamer, E., K.M. Cohen, en W.Z. Hoek. De vorming van het Land, Utrecht: Perspectief Uitgevers, 2015. Weterings, P.G.H., 2012. Someren, Hoovehof. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. BAAC-rapport A-11.0140. Zielman, G., 2015.

Plangebied Vaarselstraat, gemeente Someren; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding (conform het protocol opgraven). RAAP-notitie 5053

Figuren Figuur 1. Ligging van het plangebied op een topografische kaart. Bron: www.pdok.nl. ........................ 10 Figuur 2. Het plangebied (rood omlijnd) op een uitsnede van een topografische kaart uit 1791, gemaakt door Hendrik Verhees. Bron: www.oldmapsonline.org ........................................................... 20 Figuur 3. Het plangebied (rood omlijnd) op het Kadastrale Minuutplan (1811-1832). Bron: www.beeldbank.cultureelerfgoed.nl ...................................................................................................... 21 Figuur 4. Het plangebied (rood omlijnd) op een topografische kaart uit 1880. Bron: www.topotijdreis.nl. ............................................................................................................................... 21 Figuur 5. Het plangebied (rood omlijnd) op een topografische kaart uit 1910. ..................................... 22 Figuur 6. Het plangebied (rood omlijnd) op een topografische kaart uit 1950. ..................................... 22 Figuur 7. Het plangebied (rood omlijnd) op een topografische kaart uit 1980. ..................................... 23 Figuur 8. Het plangebied (rood omlijnd) op een recente luchtfoto (2022) ............................................ 23 Figuur 9. Foto’s van het plangebied ten tijde van het veldonderzoek op 31-01-2022.

Links een zicht op de locatie van boring 5, rechts een zicht op de tuin rondom boringen 3 en 4., met op de voorgrond de vijver. Fotograaf: J. Rap. .......................................................................................................................... 27

33

Archeologische periode-indeling voor Nederland Periode

Deel-/subperiode

Recent

Van

Tot

1945 na Chr.

2050 na Chr.

Nieuwe Tijd

Late-Nieuwe tijd Midden-Nieuwe tijd Vroege-Nieuwe tijd

1850 na Chr. 1650 na Chr. 1500 na Chr.

1945 na Chr. 1850 na Chr. 1650 na Chr.

Middeleeuwen

Late-Middeleeuwen B Late-Middeleeuwen A Vroege-Middeleeuwen D Vroege-Middeleeuwen C Vroege-Middeleeuwen B Vroege-Middeleeuwen A

1250 na Chr. 1050 na Chr. 900 na Chr. 725 na Chr. 525 na Chr. 450 na Chr.

1500 na Chr. 1250 na Chr. 1050 na Chr. 900 na Chr. 725 na Chr. 525 na Chr.

Romeinse Tijd

Laat-Romeinse tijd B Laat-Romeinse tijd A Midden-Romeinse tijd B Midden-Romeinse tijd A Vroeg-Romeinse tijd B Vroeg-Romeinse tijd A

350 na Chr. 270 na Chr. 150 na Chr. 70 na Chr. 25 na Chr. 12 voor Chr.

450 na Chr. 350 na Chr. 270 na Chr. 150 na Chr. 70 na Chr. 25 na Chr.

IJzertijd

Late-IJzertijd Midden-IJzertijd Vroege-IJzertijd

250 voor Chr. 500 voor Chr. 800 voor Chr.

12 voor Chr. 250 voor Chr. 500 voor Chr.

Bronstijd

Late-Bronstijd Midden-Bronstijd B Midden-Bronstijd A Vroege-Bronstijd

1100 voor Chr. 1500 voor Chr. 1800 voor Chr. 2000 voor Chr.

800 voor Chr. 1100 voor Chr. 1500 voor Chr. 1800 voor Chr.

Neolithicum

Laat-Neolithicum B Laat-Neolithicum A Midden-Neolithicum B Midden-Neolithicum A Vroeg-Neolithicum B Vroeg-Neolithicum A

2450 voor Chr. 2850 voor Chr. 3400 voor Chr. 4200 voor Chr. 4900 voor Chr. 5300 voor Chr.

2000 voor Chr. 2450 voor Chr. 2850 voor Chr. 3400 voor Chr. 4200 voor Chr. 4900 voor Chr.

Mesolithicum

Laat-Mesolithicum Midden-Mesolithicum Vroeg-Mesolithicum

6450 voor Chr. 7100 voor Chr. 8800 voor Chr.

4900 voor Chr. 6450 voor Chr. 7100 voor Chr.

Paleolithicum

Jong-Paleolithicum B Jong-Paleolithicum A Midden-Paleolithicum Vroeg-Paleolithicum

18.000 BP 35.000 BP 300.000 BP -

8.800 voor Chr. 18.000 BP 35.000 BP 300.000 BP

34

Beleidskaart Archeologie

35

Geomorfologie

36

Maaiveldhoogte

37

38

Bodem

39

Archeologische waarden en onderzoeken

40

Naburig onderzoek

41

Kaart verwachte verstoringen

42

Boorpuntenkaart

43

Foto’s van boringen Foto van representatieve boringen uit het plangebied. De boorkernen zijn uitgelegd per 50 cm -Mv, waarbij het maaiveld links begint. Bij de boorkernen van de Edelmanboor wijst de onderzijde (het diepste punt) naar boven.

Boring 1: 0-150 cm -Mv

Boring 2: 0-200 cm -Mv

Boring 4: 0-130 cm -Mv

Boring 5: 0-150 cm -Mv

44

Bijlage 11.

Boorbeschrijvingen

45

boring: SMVRS-1 beschrijver: JR, datum: 31-1-2022, X: 176.665, Y: 377.500, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 51H, hoogte: 25,41, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Noord-Brabant, gemeente: Someren, plaatsnaam: Someren, opdrachtgever: AROM Ruimtelijk Advies, uitvoerder: Transect b.v.

0 cm -Mv / 25,41 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig grindig, donkergrijsbruin, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Opmerking: wortel en baksteen

25 cm -Mv / 25,16 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig grindig, donkerbruingrijs, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: veel Fe-vlekken Opmerking: fijn wortel en cement

80 cm -Mv / 24,61 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig grindig, donkergrijsbruin, matig fijn, weinig plantenresten, kalkloos Bodemkundig: veel Fe-vlekken Opmerking: plastic en puinbrokken

130 cm -Mv / 24,11 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruingeel, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Opmerking: brokken witgeel zand, omgezet, puinbrokjes door de laag, vast op rood puin

Einde boring op 150 cm -Mv / 23,91 m +NAP

boring: SMVRS-2 beschrijver: JR, datum: 31-1-2022, X: 176.705, Y: 377.502, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 51H, hoogte: 25,31, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Noord-Brabant, gemeente: Someren, plaatsnaam: Someren, opdrachtgever: AROM Ruimtelijk Advies, uitvoerder: Transect b.v.

0 cm -Mv / 25,31 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, grijsbruin, matig fijn, weinig plantenresten, kalkloos Opmerking: puin en beton, omgezet

45 cm -Mv / 24,86 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, sterk humeus, donkergrijsbruin, matig fijn, weinig plantenresten, kalkloos Opmerking: plastic, omgezet

100 cm -Mv / 24,31 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, bruingrijs, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Opmerking: brokken bruingeel zand, omgezet

145 cm -Mv / 23,86 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruingeel, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Opmerking: brokken witgeel zand, omgezet

195 cm -Mv / 23,36 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, geel, zeer fijn, kalkloos Opmerking: verspoeld dekzand, tegen de grondwaterspiegel aan

Einde boring op 200 cm -Mv / 23,31 m +NAP

1

boring: SMVRS-3 beschrijver: JR, datum: 31-1-2022, X: 176.680, Y: 377.473, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 51H, hoogte: 25,22, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Noord-Brabant, gemeente: Someren, plaatsnaam: Someren, opdrachtgever: AROM Ruimtelijk Advies, uitvoerder: Transect b.v.

0 cm -Mv / 25,22 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, grijsbruin, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: A-horizont Opmerking: moderne bouwvoor

50 cm -Mv / 24,72 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, bruingrijs, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: A-horizont, veel Fe-vlekken Opmerking: oude bouwvoor met brokken Cg

95 cm -Mv / 24,27 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, oranjegeel, matig fijn, kalkloos Bodemkundig: C-horizont met roestvlekken Opmerking: slechte sortering, terras?

Einde boring op 130 cm -Mv / 23,92 m +NAP

boring: SMVRS-4 beschrijver: JR, datum: 31-1-2022, X: 176.663, Y: 377.448, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 51H, hoogte: 25,14, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Noord-Brabant, gemeente: Someren, plaatsnaam: Someren, opdrachtgever: AROM Ruimtelijk Advies, uitvoerder: Transect b.v.

0 cm -Mv / 25,14 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, grijsbruin, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: A-horizont Opmerking: moderne bouwvoor

45 cm -Mv / 24,69 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, bruingrijs, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: A-horizont, veel Fe-vlekken Opmerking: oude bouwvoor met brokken Cg

105 cm -Mv / 24,09 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, oranjegeel, matig fijn, kalkloos Bodemkundig: C-horizont met roestvlekken Opmerking: slechte sortering, terras?

Einde boring op 130 cm -Mv / 23,84 m +NAP

2

boring: SMVRS-5 beschrijver: JR, datum: 31-1-2022, X: 176.709, Y: 377.439, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 51H, hoogte: 25,35, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Noord-Brabant, gemeente: Someren, plaatsnaam: Someren, opdrachtgever: AROM Ruimtelijk Advies, uitvoerder: Transect b.v.

0 cm -Mv / 25,35 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, grijsbruin, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: A-horizont Opmerking: moderne bouwvoor

75 cm -Mv / 24,60 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, bruingrijs, matig fijn, spoor plantenresten, kalkloos Bodemkundig: A-horizont, veel Fe-vlekken Opmerking: oude bouwvoor met brokken Cg

115 cm -Mv / 24,20 m +NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, oranjegeel, matig fijn, kalkloos Bodemkundig: C-horizont met roestvlekken Opmerking: slechte sortering, terras?

Einde boring op 150 cm -Mv / 23,85 m +NAP

3