Bijlage 4 A Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 -rapportage BMC (geanonimiseerd)

3. 3 Kwalitatieve vraag Voor vraaggericht ontwikkelen is het belangrijk om ook de kwalitatieve aspecten van het bedrijfsleven naar bedrijventerreinen in beeld te hebben. In deze paragraaf wordt de kwalitatieve vraag beschreven op basis van de rapportages van Stec Groep (2018) en Fanion (2018) , de resultaten van de marktconsultatie (2019) en de actuele ruimtevraag van bedrijven zoals die bij de gemeenten bekend zijn (2020). Vraagduiding Stec Groep op schaalniveau Zuidoost-Brabant De kwalitatieve uitbreidingsvraag 2018-2030 is door Stec Groep uitgesplitst in grootteklasse en milieucategorie (zie de figuren 3. 4 en 3. 5). Deze kwalitatieve uitbreidingsvraag is gemaakt voor Zuidoost-Brabant en niet voor De Peel. Stec Groep zegt niets over de kwalitatieve vraag specifiek voor De Peel.

Grootteklasse 140 120 100 80

< 05, ha

60

05-5 ha ,

> 5 ha

40 20 0 Laag

Midden

Hoog

Figuur 3. 4. Vraagprognoses per grootteklasse Zuidoost-Brabant (Bron: Stec Groep 2018)

Opmerkelijk is dat in de scenario’s midden en hoog de verschillen tussen de grootteklasse relatief beperkt is. In alle scenario’s concentreert de vraag zich in de grootteklasse 05-5 , ha. Als we kijken naar de milieucategorie in figuur 3.5 , dan blijkt het grootste deel van de vraag gericht op de categorie 3 en 4.

32/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Milieucategorie 250 200 150

t/m 2 3 en 4

100

5 en hoger

50 0 Laag

Midden

Hoog

Figuur 3. 5. Vraagprognoses per milieucategorie Zuidoost-Brabant (Bron: Stec Groep 2018)

Daarnaast heeft Stec Groep de vraagraming voor Zuidoost-Brabant uitgesplitst naar typen werkmilieus. Ook hier is geen uitsplitsing gemaakt voor De Peel. Uit deze analyse van Stec Groep blijkt dat de ruimtevraag in Zuidoost-Brabant zich toespitst op functioneel grootschalige terreinen , met kavels groter dan 05, hectare en een milieucategorie van 3 en 4. Kwalitatieve vraagduiding door Fanion (2018) In 2018 concludeerde Fanion dat 55% van de totale vraag in De Peel bestaat uit de vraag naar regulier MKB bedrijventerrein. Regulier MKB bedrijventerrein heeft de volgende kwalitatieve aspecten: • • •

Tot milieucategorie 3. 2 en soms tot 4. 1. Zowel kleinschalige units en bedrijfsverzamelgebouwen als eigen bedrijfsgebouw met kavelomvang van 2. 000 tot 10. 000 m2. Ruimtevragers hebben een lage mate van ‘footloose’ vanwege binding met personeel en lokale klanten.

Fanion concludeert in 2018 verder dat , met circa 31% , de logistiek en handel de één na grootste ruimtevrager in De Peel is. Belangrijke kwalitatieve aspecten van deze ruimtevrager zijn: • • • •

Kavels vanaf circa 4 ha. Hoog bebouwingspercentage op het kavel dat bestaat uit grote opslaghallen. Uitstekende ontsluiting via het rijkswegennet. Hoge mate van ‘footloose’ vanwege gevoeligheid voor grondprijzen.

33/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Kwalitatieve vraagduiding door marktpartijen (2019) Op 21 mei 2019 is er een eerste Marktconsultatie gehouden waarbij verschillende bedrijven maar ook VNO-NCW en makelaars zijn uitgenodigd. De visie , missie en uitgangspunten van De Peel die ten grondslag liggen aan dit rapport zijn daar gepresenteerd en getoetst bij marktpartijen. De marktpartijen konden zich vinden in deze visie , missie en uitgangspunten en hebben tijdens de bijeenkomst de volgende drie onderwerpen meegegeven die betrekking hebben op de kwalitatieve marktvraag: • • •

Lokale verbondenheid MKB Bereikbaarheid Regionaal bedrijventerrein

Lokale verbondenheid MKB De marktpartijen hebben aangegeven dat het MKB in De Peel zich kenmerkt door een sterke verbondenheid met de kern waarin zij zijn gevestigd. Een uitbreidingsvraag van het MKB is daarom bijna altijd een vraag om op lokale terreinen te mogen uitbreiden. Bereikbaarheid Daarnaast vraagt de markt om extra aandacht voor de bereikbaarheid van De Peel en specifiek voor de bedrijventerreinen. Het MKB is sterk in de sector industrie en is een belangrijke toeleverancier van de HTSM (hightech systemen en materialen) sector in o. a. het SGE. Regionaal bedrijventerrein De marktpartijen geven ook aan dat een Regionaal Bedrijventerrein in De Peel in hun ogen goed aansluit bij de vraag van het bedrijfsleven. Groeiende bedrijven hebben steeds grotere kavels en zwaardere milieucategorieën nodig en zij creëren meer logistieke bewegingen. Marktpartijen zien een regionaal bedrijventerrein als voorwaarde om lokale groeiende bedrijven en hun werkgelegenheid te behouden voor De Peel. Kwalitatieve vraagduiding door de Peelgemeenten (2020) De vijf gemeenten in De Peel krijgen regelmatig vragen van bedrijven die behoefte hebben aan nieuwe huisvestiging. Het merendeel van deze vragen heeft de volgende kwalitatieve kenmerken: • • • • •

Bedrijven komen uit de eigen gemeente en soms uit de buurgemeente. Bedrijven groeien uit hun huidige huisvesting. Bedrijven zitten nu veelal op een bestaand bedrijventerrein of (in de schuur) bij hun huis. Maximaal milieucategorie 3. 2. Meest gevraagde kavelomvang is kleiner dan 1 ha.

34/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

3. 4 Vervangingsvraag: kwalitatief en kwantitatief De plannen en ambities van de gemeenten in De Peel om bedrijventerreinen te transformeren en revitaliseren zijn bij de Peelgemeenten geïnventariseeerd. Transformatie en revitalisering kunnen tot gevolg hebben dat er netto meer of minder aanbod van bedrijventerrein ontstaat in die gemeente. Wanneer er minder netto bedrijventerrein beschikbaar is na de transformatie , ontrekking of revitalisering is er sprake van een vervangingsvraag. In de regionale programmeringsafspraken moet deze vervangingsvraag ook worden meegerekend. Voor de inventarisatie van transformatie- en revitaliseringsprojecten in De Peel is uitgegaan van projecten die op 1-1-2018 nog in IBIS stonden als werklocatie. Deze inventarisatie laat zien dat de op dit moment bekende vervangingsvraag in de periode tot 2030 in De Peel 641 , ha is , hiervan is 24, ha inmiddels gerealiseerd (15, Asten en 09, Gemert-Bakel) en in de programmeringsafspraken verdisconteerd. Het gaat veelal om milieucategorie 2 en 3 en om kleinere kavels. Hieronder een overzicht per gemeente van de lokale vervangingsvraag. In bijlage III staat een beschrijving per locatie die is opgevoerd voor de vervangingsvraag. ASTEN DEURNE GEMERT-BAKEL

Plan Industrielaan/Prins Bernhardstraat De Bottel Auerschootseweg Helmondsestraat / Molenweg Roessel (moet nog) Oudestraat , naast de Zwaan Oudestraat bij De Molen Schoolstraat , locatie Vd Akker (moet nog) Lodderdijk , locatie Lips+ (moet nog) N. v. t. N. v. t.

LAARBEEK SOMEREN TOTAAL Figuur 3. 6. Vervangingsvraag

Netto 15, 05, 042 , , 007 14, 014 , 027 , 15, 061 , 0 0 641 ,

3. 5 Conclusies vraagontwikkeling Kwantitatieve vraag Er zijn veel methoden om prognoses te maken voor de ontwikkeling van de vraag , met telkens een andere uitkomst , zo blijkt uit de inventarisatie van bestaande onderzoeken en rapportages. Bron Stec Groep (2018) Fanion (2018) Fanion (2018) (extrapolatie historische uitgifte) Gemeenten (inschatting)

Periode 2018-2030 2018-2035 2018-2035 2020-2030

Vraagprognose 19-48 ha 21-66 ha 1026, ha 50 ha

Figuur 3. 7. Overzicht verschillende vraagramingen

De provincie Noord-Brabant hanteert de vraagprognose van Stec Groep als basis voor de programmeringsafspraken binnen de regio Zuidoost. De 48 ha van het scenario hoog wordt voor De Peel door de provincie als bovengrens gezien.

35/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Hoe de vraag zich in de toekomst ontwikkelt is onzeker. De actuele vraag in De Peel met peildatum 1-1-2020 van circa 30 ha is – vanuit de vraaggerichte benadering - wel de meest concrete indicatie. Deze vraag kan op dit moment niet volledig worden ingevuld , deels doordat het lokale aanbod hiervoor niet voldoende is , of niet op de juiste locatie ligt , of niet aan andere kwalitatieve eisen voldoet. Gezien de uitkomsten van de onderzoeken en rapportages en de praktijkervaring van de gemeenten is het realistisch om op dit moment uit te gaan van een vraagprognose in De Peel van 50 ha tot 2030. Kwalitatieve vraag Wat zowel Fanion , de marktpartijen als de gemeenten onderschrijven is dat de vraag met name komt van lokale MKB ondernemingen. De grootste werkgelegenheid in De Peel zit in de sectoren zakelijke dienstverlening , industrie en de handel. Logischerwijs is te verwachten dat de grootste vraag nu en in de toekomst ook van deze sectoren afkomstig is. De vraag vanuit de sectoren zakelijke dienstverlening en industrie heeft de volgende kenmerken: • • •

Veelal tot milieucategorie 3. 2 en soms tot 4. 2. Zowel kleinschalige units en bedrijfsverzamelgebouwen als eigen bedrijfsgebouw met kavelomvang tot 10. 000 m2. Ondernemingen hebben een sterke lokale binding vanwege hun personeel en lokale toeleveranciers en afnemers.

De vraag vanuit de sectoren handel heeft de volgende kenmerken: • • • •

Kavels vanaf circa 4 ha. Hoog bebouwingspercentage op het kavel dat bestaat uit grote opslaghallen. Uitstekende ontsluiting. Ondernemingen hebben minder lokale binding omdat zij meer gevoelig zijn voor grondprijzen.

36/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Hoofdstuk 4 Aanbod bedrijventerreinen

van

Dit hoofdstuk beschrijft het aanbod van bedrijventerreinen in De Peel. Het aanbod bestaat uit harde en zachte plannen , leegstand en herstructurering. 4. 1 Formeel en werkelijk aanbod , ha bestemd bedrijventerrein. In De Peel is op peildatum 1-1-2020 formeel 4067 Formeel hard aanbod betreft terreinen: •

met een vastgesteld en onherroepelijk bestemmingsplan met een

•

bedrijfsbestemming. die nog niet in eigendom is van de eindgebruiker/afnemer.

In De Peel is op peildatum 1-1-2020 in werkelijkheid 226, ha bedrijventerrein beschikbaar. Werkelijk aanbod is grond: •

met een vastgesteld en onherroepelijk bestemmingsplan met een

• •

bedrijfsbestemming. zonder afspraken , opties en reserveringen met de eindgebruiker/afnemer. zonder zicht op wanneer de koopakte bij de notaris passeert.

In figuur 4. 1 is het is het verschil tussen formeel en werkelijk aanbod inzichtelijk gemaakt per gemeente en per bedrijventerrein inzichtelijk gemaakt. De verschillen worden in paragraaf 4. 5 per gemeente beschreven. Plan

Werkelijk aanbod ASTEN Vervangingsvraag -15, Kranenmortel 1 De Binderen Zuid Fase 1 0 DEURNE De Binderen Zuid Fase 2 25, 05, De Bottel Moorveld/ Willige Laagt 46, GEMERT-BAKEL Smartpark 63, Binnenveld- en Buitenveld 0 Bolle Akker 0 Vervangingsvraag -09, LAARBEEK Bemmer IV 91, SOMEREN Lage Akkerweg 0 Witvrouwenbergweg 0 Locatie Van Dijk 1 TOTAAL 226, Tabel 4. 1. Formeel en werkelijk aanbod bedrijventerrein 1-1-2020

Formeel aanbod -15 , 1 07, 25, 05, 46, 131, 014 , 018 , -09 , , 1665 02, 01, 1 4067 ,

4. 2 Overzicht aantal ha zachte plannen Naast de harde plannen is ook het aantal zachte plannen geïnventariseerd. Een zacht plan is grond zonder onherroepelijk bestemmingsplan met bedrijfsbestemming. Dit betreft zowel terreinen die reeds in ontwikkeling zijn als

37/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

terreinen die in de nabije toekomst ontwikkeld kunnen worden. Op 1-1-2020 is er in De Peel in totaal voor netto 668, ha aan zachte plannen (zie figuur 4. 2). ASTEN

DEURNE GEMERT-BAKEL

LAARBEEK SOMEREN

Plan t Hoogvelt t Hoogvelt West (zuid) t Hoogvelt West (noord-a) t Hoogvelt West (noord-b) Nobis locatie (oost) Nobis Locatie (west) Kranenmortel Zuid Fase I-a Kranenmortel Zuid Fase I-b Kranenmortel Zuid Fase II Uitbreiding Smartpark Smartpark (wijzigingsbevoegdheid) Uitbreiding Milheeze fase 1 Uitbreiding Milheeze fase 2 Uitbreiding Bakel - a Uitbreiding Bakel - b Uitbreiding De Rips Bemmer V fase I Bemmer V fase II Locatie Van de Laar Locatie Lage Akkerweg Locatie Lage Akkerweg X Locatie Van de Ven Locatie Someren-Eind Locatie Someren-Eind

TOTAAL Figuur 4. 2. Zachte plannen 1-1-2020

Netto 08, 3 3 3 1 4 4 4 4 12, 45, , 045 195 , 20, 08, 0 9 8 3 2 26, 2 1 17, 668,

4. 3 Aanbod uit leegstand Het aanbod bestaande bedrijfsruimte is op 31 januari 2020 op www. fundainbusiness. nl geïnventariseerd. In De Peel zijn 80 objecten beschikbaar voor verhuur en/of koop. In totaal is het aanbod uit bestaand aanbod 97, ha. Dat betekent dat De Peel te maken heeft met een frictieleegstand van 2%. De provincie Noord-Brabant kende in 2018 een gemiddelde leegstand voor industrie van 4%.8 De Peel heeft op dit moment geen reden om zich zorgen te maken over de huidige frictieleegstand. Kleinste en grootste kavel Asten 6 8. 173 m2 300 – 2. 755 m2 Deurne 15 24. 314 m2 186 – 13. 335 m2 Gemert-Bakel 8 42. 328 m2 93 – 37. 500 m2 Laarbeek 6 6. 753 m2 308 – 3. 000 m2 Someren 13 15. 319 m2 152 – 3. 800 m2 De Peel 48 96. 887 m2 93 – 37. 500 m2 Figuur 4. 3. Leegstand 31-1-2020 (bron: Fundainbussines. nl waarbij centrumlocaties , VAB en woningen zijn verwijdert) Aantal objecten

8 Landelijke

monitor leegstand

-

Totaal aantal m2

1 januari 2018

38/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Het aanbod uit leegstand bestaat voor het grootste deel uit units tot 2. 000m2. Het valt op dat er ook bij een aanzienlijk deel van het aangeboden bedrijfsvastgoed een bedrijfswoning wordt aangeboden. In bijlage IV is de inventarisatie van de leegstand per gemeente opgenomen. Op dit moment zijn er in De Peel geen plannen bekend voor herstructurering. 4. 4 Aanbod situatie harde en zachte plannen per gemeente Hieronder wordt per gemeente de feitelijke aanbod situatie per 1-1-2020 beschreven. Asten Harde plannen Asten heeft op dit moment geen harde plannen. Zachte plannen ’t Hoogvelt Op deze locatie gaat het in totaal om netto 13 ha nieuw bedrijventerrein (18 ha bruto) en netto 08, ha legalisering van een gedoogsituatie. Op dit moment zijn er nog drie agrarische bedrijven gevestigd met hindercirkels op de kernen Asten en Ommel. Het zuidelijk deel van bruto 3 ha is een initiatief van een private partij die zijn bedrijf binnen Asten wenst te verplaatsen. Deze private partij onderhandelt zelf met het agrarische bedrijf en de grondeigenaar. Met deze ontwikkeling worden een varkenshouderij en kalverenhouderij gesaneerd. Als deze ontwikkeling niet door gaat dan wordt deze 3 ha niet ontwikkeld.

Figuur 4. 4. Zoekgebied ‘t Hoogvelt

39/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Het noordelijk deel van in totaal netto 10 ha is een initiatief van de gemeente Asten. De gemeente ontwikkelt netto 10 ha in drie fases. Te beginnen met 6 ha , aansluitend op het private initiatief. Het gaat om een lokaal bedrijventerrein met kavels tot maximaal 1 ha. Deze ontwikkeling is gekoppeld aan de sanering van 1 of 2 varkenshouderijen. De gedoogsituatie van 08, ha op ’t Hoogvelt wil Asten omzetten naar een permanente situatie. De 08, ha sluit aan bij het huidige bedrijventerrein ’t Hoogvelt en betreft regulier bedrijventerrein. Nobis Op deze locatie gaat het in totaal om netto 6 ha. Het oostelijke kavel van netto 2 ha is in privaat eigendom en ligt tussen het Hotel Nobis en de afrit van de A67. Het gaat mogelijk om de ontwikkeling van leisure/horeca (aansluitend bij het hotel) gecombineerd met een gedeelte reguliere bedrijvigheid in nog te ontwikkelen vastgoed van circa 1 ha (deze staat in de programmering op groen). Het gaat in principe niet om de verkoop van kavels. Daarnaast speelt op deze locatie een LPG-hindercirkel. Het westelijke kavel is netto 4 ha en in privaat eigendom. Op dit moment zijn er geen initiatieven bekend bij de gemeente voor dit kavel. Dit deel staat in de programmering op rood.

Figuur 4. 5. Locatie Nobis (west en oost)

Deurne Harde plannen Kranenmortel Het gaat om een kavel van netto 1 ha met milieucategorie 4. 2. De kavel is eigendom van de gemeente Deurne en staat sinds eind 2019 in de verkoop. De verwachting is dat dit kavel in 2020 wordt verkocht.

40/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

De Binderen Zuid Fase 1 Deze kavel van netto 07, ha is door de gemeente Deurne in erfpacht uitgegeven met een optie tot koop. De kavel ligt op een modern en gemengd bedrijventerrein met milieu 2 tot 4. 2. De erfpachter is voornemens de optie tot koop te gebruiken. De verwachting is dat dit kavel in 2020 is verkocht. De Binderen Zuid Fase 2 Het kavel is in totaal netto 25, ha met milieucategorie 2. Het kavel staat in de verkoop maar de grond is nog niet bouwrijp. De grond is van meerdere eigenaren. De gemeente Deurne is met meerdere partijen in gesprek waarbij het in totaal gaat om 2 ha. De overige 05, ha zou in gezet kunnen worden voor energieopwekking. De gemeente Deurne overweegt niet om dit deel op termijn planologisch uit te ruilen met een kleine uitbreiding op Kranenmortel Zuid omdat dit financieel onaantrekkelijk is. Figuur 4. 6. Locatie De Binderen Zuid Fase 2 Moorveld/Willige Laagt Het terrein is netto 46, ha met een maximale milieucategorie 3. 2. De gemeente is eigenaar. Het gaat om een modern gemengd en functioneel bedrijventerrein. Het bestemmingsplan is onherroepelijk maar de gronden zijn nog niet bouwrijp. De Peelrandbreuk heeft de verkoop van de gronden uitgesteld. Daar is nu een oplossing voor. Vanwege de PAS en de ligging nabij Natura2000 is de verkoop wederom uitgesteld.

Het bedrijventerrein is oorspronkelijk bedoeld voor bedrijven uit de kernen Liessel , Neerkant , Helenaveen en Vlierden. Vanwege schaarste is de gemeente Deurne ook voornemens om te verkopen aan bedrijven uit Deurne. Figuur 4. 7. Locatie Moorveld/Willige Laagt

De Bottel

41/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Dit kavel van netto 05, ha is in privaat eigendom. Het college heeft een principebesluit genomen om mee te werken met de transformatie tot woningbouwlocatie. Het huidige terrein is functioneel met milieucategorie 2-3. Zachte plannen Kranenmortel Zuid De oorspronkelijke plannen voor deze locatie omvatte de ontwikkeling van netto 12 ha bedrijventerrein. De gemeente Deurne heeft de omvang van dit bedrijventerrein nu teruggebracht naar netto 8 ha. In het stoplichtmodel is daarom 4 ha op rood gezet. De gemeente Deurne is voornemens om Kranenmortel Zuid in twee fasen van elk 4 ha te ontwikkelen. De eerste fase van 4 ha staat in het stoplichtmodel nu op groen. Om voor de tweede fase hectares van oranje op groen te kunnen zetten en daarmee te kunnen ontwikkelen , dient een evenredige hoeveelheid hectares uit het huidige bestaande aanbod van bedrijventerreinen in Deurne te worden weggenomen. Deurne rekent op een voorspoedige ontwikkeling van Kranenmortel Zuid. Deurne baseert dit op onderzoek van Fanion dat in aanvulling op het regionale onderzoek voor De Peel is uitgevoerd (zie hoofdstuk 3 van deze rapportage). Deze prognose gaat uit van een uitbreidingsvraag voor Deurne van in totaal 170, ha netto in de periode 2018-2035.

Figuur 4. 8. Locatie Kranenmortel Zuid

42/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Gemert-Bakel Harde plannen Smartpark Smartpark is een uitbreiding van het aangrenzende bedrijventerrein Wolfsveld. Smartpark is bedoeld voor ondernemers binnen de gehele gemeente GemertBakel. Daarnaast komen enkele ondernemers uit de regio. De maximale milieucategorie is 4. Het bedrijventerrein richt zich op de grotere MKB bedrijven , maar is flexibel te verkavelen en daarmee ook geschikt voor kleinere bedrijven. Het terrein heeft een parkachtige uitstraling. Op Smartpark is formeel nog netto 131, ha beschikbaar waarvan: • 63, ha is direct beschikbaar en uitgeefbaar • 17, ha is onder optie of er liggen afspraken • 51, ha is privaat eigendom voor eigen uitbreiding

Figuur 4. 9. Locatie Smartpark

Binnenveld- en Buitenveld Kavel is 014 , ha en de verwachting is dat de kavel verkocht is in Q1 2020. Bolle Akker Kavel is 018 , ha en de verwachting is dat de kavel verkocht is in 2020.

43/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Zachte plannen Uitbreiding Smartpark & Wijzigingsbevoegdheid Smartpark Op 45, ha van Smartpark ligt een wijzigingsbevoegdheid en een geurcirkel. De huidige bestemming is agrarisch. Met een wijzigingsbevoegdheid kan het college besluiten om via het moederplan een wijziging van bestemming in gang te zetten. Voor het opstellen van een wijzigingsplan geldt de normale voorbereidingsprocedure van de Awb inclusief mogelijkheden tot bezwaar en beroep. Uitbreiding Milheeze Bij de kern Milheeze wil de gemeente Gemert-Bakel netto 24, ha toevoegen. Dit kan in drie fasen: van 045 , ha , 045 , ha en 15, ha. De milieucategorie is maximaal 3. Afhankelijk van de behoefte , die varieert tussen 1. 000m² en 15.000m² , vindt de verkaveling plaats. Ook zal er gekeken worden of het alleen bedrijfskavels moeten zijn , of ook woon-werklocaties , zoals dat op het bestaande bedrijventerrein nu ook het geval is. Dit bedrijventerrein is specifiek bedoelt voor bedrijven uit de kern Milheeze. Uitbreiding Bakel Bij de kern Bakel wil de gemeente Gemert-Bakel netto 28, ha toevoegen. Dit kan in twee fasen van 20, en 08, ha. Dit bedrijventerrein is specifiek bedoeld voor bedrijven uit de kern Bakel en vooral voor bedrijven uit de maakindustrie. De milieucategorie is maximaal 3. Afhankelijk van behoefte , die varieert tussen 1. 000 m² en 5. 000 m² , zal verkaveling plaatsvinden.

De bedrijfskavels zullen zo worden ingericht dat inpandig wonen ook mogelijk is. Laarbeek Harde plannen Bemmer IV Hier is formeel nog netto 1665 , hectare uitgeefbaar en in eigendom van de gemeente Laarbeek. Waarvan netto 755 , ha aan opties en reserveringen vastliggen. Proces m. b. t. verkrijgen van bouwvergunningen loopt , de grondtransactie vindt pas plaats na het verkrijgen van alle benodigde vergunningen. Het werkelijk uitgeefbaar bedrijventerrein is daardoor in Laarbeek netto 91 , ha. (status 01-01-2020) De maximale milieucategorie is 4. Het bedrijventerrein richt zich op (middel)grote (boven)lokale bedrijven met kavels vanaf 1. 000 m2. In 2007 is in een regionaal akkoord vastgelegd dat op Bemmer IV maximaal 5 ha aan bovenlokale vraag mag worden geaccommodeerd.

44/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Figuur 4. 10. Locatie Bemmer IV

Zachte plannen Bemmer V Op termijn wil gemeente Laarbeek Bemmer V van in totaal circa netto 17 ha ontwikkelen. Er zijn geen verplichtingen aangegaan en er zijn meerdere uitbreidingslocaties mogelijk. Gemeente Laarbeek heeft de ambitie uitgesproken om de ontwikkeling van Bemmer V te koppelen aan de herontwikkeling van Bemmer III. De gemeente Laarbeek wil de 17 ha in twee fasen ontwikkelen van 9 ha en 8 ha. Someren Harde plannen Lage Akkerweg Het kavel is 02, ha en de koopovereenkomst is getekend. Het kavel passeert de notaris in Q1 2020. Witvrouwenbergweg Kavel is 01, ha en de verkoopovereenkomst is getekend. Het kavel passeert de notaris in Q1 2020. Locatie Van Dijk De locatie is privaat eigendom. Er zijn volgens de website van de makelaar nog enkele kavels te koop , onduidelijk is echter of er veel interesse is. De gemeente Someren gaat er van uit dat er nog circa netto 1 ha beschikbaar is op deze locatie.

45/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Zachte plannen Locatie Van de Laar Op deze locatie gaat het om netto 3 ha in privaat eigendom. Gelet op de aangrenzende woonwijk zal het terrein grotendeels geschikt kunnen zijn voor milieucategorie 2 bedrijven. Gelet op de ligging van de locatie bij de noordelijke entree van Someren zal wel extra aandacht nodig zijn voor ruimtelijke kwaliteit van zowel panden als het openbaar gebied.

Figuur 4. 11. Locatie Van de Laar

Locatie Lage Akkerweg Op deze locatie gaat het om netto 2 ha in privaat eigendom. De locatie is volledig ingesloten door bestaand bedrijventerrein , waardoor het een soort inbreidingslocatie betreft. Gelet op het omliggende bestemmingsplan zal de locatie geschikt kunnen zijn voor maximaal milieucategorie 4 bedrijven.

Figuur 4. 12. Locatie Lage Akkerweg

Locatie Lage Akkerweg X Op deze locatie gaat het om netto 26, ha waarvan een deel in eigendom van de gemeente. De locatie grenst aan bestaand bedrijventerrein.

46/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Locatie Van de Ven Op deze locatie gaat het om netto 2 ha. Op dit moment ligt er geurcirkel van een naastgelegen agrarisch bedrijf voor een groot deel op deze locatie. Gelet op het bestemmingsplan bedrijventerrein , dat op naastgelegen perceel geldt , zal de locatie naar verwachting geschikt kunnen zijn voor maximaal milieucategorie 3. Locatie Someren-Eind Op deze locatie gaat het om netto 27, ha waarvan een deel in eigendom van de gemeente. De locatie ligt ingesloten tussen bedrijventerrein ’t Vaartje en de kern Someren-Eind en grenst direct aan bestaand bedrijventerrein. De gemeente Someren wil deze locatie gefaseerd ontwikkelen. Gemeente Asten Deurne

Gemert-Bakel Laarbeek Someren TOTAAL

Werkelijk aanbod -15 ,

86, 54, 91, 1 226,

Formeel aanbod -15 , 93, 125, 164, 13, 404,

Zachte plannen 148, 12 107, 17 123,

668, Figuur 4. 13. Overzicht harde en zachte plannen 1-1-2020

4. 5 Conclusie aanbod Het werkelijk aanbod is momenteel 226, ha. Het aanbod tussen gemeenten in De Peel verschilt sterk. Waar Laarbeek op dit moment nog vooruit kan is dat heel anders voor Asten en Someren , zij zijn in principe ‘uitverkocht’. Deurne en Gemert-Bakel hebben nog wel een aantal hectare beschikbaar maar ook dit aanbod is beperkter dan aanvankelijk werd aangenomen. Op dit moment is er voor 668, ha aan zachte plannen in De Peel. Dit aanbod is veel groter dan de vraag. In de programmeringsafspraken maakt elke gemeente keuzes welke zachte plannen zij verder wil ontwikkelen. De frictieleegstand van 2% in De Peel is laag in vergelijking met het gemiddelde van 4% in de provincie Noord-Brabant.

47/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Hoofdstuk 5 aanbod

Confrontatie

vraag

en

In dit hoofdstuk worden vraag en aanbod met elkaar geconfronteerd. Gestart wordt met de kwantitatieve match , gevolgd door de kwalitatieve match. 5. 1 Kwantitatieve match Op dit moment er is een actuele vraag van netto 301, ha bekend bij De Peel. Het werkelijk aanbod is echter nog maar 245, ha. Kortom , er is op peildatum 1-12020 een kwantitatief te kort van 56, ha in De Peel. Onderstaande tabel maakt de vraag-aanbod confrontatie per gemeente inzichtelijk. De situatie per gemeente verschilt behoorlijk. Deurne en Laarbeek beschikken op dit moment nog over voldoende werkelijk aanbod om de actuele vraag te voorzien. Gemert-Bakel heeft nog 54, ha beschikbaar waarmee het de hele actuele vraag kan voorzien. Op 1-1-2020 ontbreekt het in Asten en Someren al aan werkelijk aanbod. Werkelijk Vraag-aanbod Vraag aanbod confrontatie 4 Asten -15, ha -55, ha Deurne 86, ha 66, 20, ha Gemert-Bakel 54, ha 55, -01, ha Laarbeek 91, ha 6 31, ha Someren 1 ha 8 -70, ha De Peel 226, ha 301, -60, ha Figuur 5. 1. Confrontatie vraag-aanbod per gemeente

5. 2 Kwalitatieve match Zoals in hoofdstuk 3 is geconcludeerd laat de kwalitatieve vraag in De Peel zich typeren door twee soorten vraag. Enerzijds de lokale MKB bedrijven uit de sector industrie en zakelijke dienstverlening en anderzijds de grotere bedrijven uit de sector handel. Kwalitatieve vraag lokale MKB industrie en zakelijke dienstverlening • Veelal tot milieucategorie 3. 2 en soms tot 4. 2 • Zowel kleinschalige units en bedrijfsverzamelgebouwen als eigen bedrijfsgebouw met kavelomvang tot 10. 000 m2 • Ondernemingen hebben een sterke lokale binding vanwege hun personeel en lokale toeleveranciers en afnemers

Kwalitatieve vraag grote handelsbedrijven: Kavels vanaf 4 ha • • Hoog bebouwingspercentage op het kavel dat bestaat uit grote opslaghallen • Uitstekende ontsluiting • Ondernemingen hebben minder lokale binding omdat zij meer gevoelig zijn voor grondprijzen

Het kwalitatieve aanbod dat aanwezig is in De Peel sluit op de aspecten kavelomgeving , sectoren en milieucategorie goed aan op de kwalitatieve vraag voor MKB industrie en zakelijke dienstverlening. Alleen de locatie Binderen Zuid

48/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Fase 2 van netto 25, ha in de gemeente Deurne met milieucategorie 2 sluit minder goed aan op de actuele kwalitatieve vraag. Uit de Marktconsultatie is gebleken dat de locatie (nabijheid van personeel , toeleveranciers en klanten) als kwalitatief aspect weegt zwaar mee bij veel bedrijven. Omdat het in sommige gemeenten überhaupt ontbreekt aan aanbod is daar nog een mismatch met de vraagkant. De ruimtevraag van grote handelsbedrijven kan op dit moment niet landen in De Peel. Die ruimtevragers moeten op dit moment uitwijken naar buurregio’s of verder. Ook in buurregio’s is het aanbod voor de grote handelsbedrijven beperkt. 5. 3 Conclusie match vraag en aanbod Kwantiteit De Peel heeft op dit moment met 226, ha te weinig aanbod om de actuele vraag van 301 , ha te kunnen huisvesten. In Asten en Someren is er nu al een te kort aan ontwikkelruimte. In Gemert-Bakel , Deurne en Laarbeek kan de actuele vraag op dit moment nog landen. Op termijn dreigen Gemert-Bakel , Deurne en Laarbeek ook uitverkocht te raken.

Figuur 5. 2. Vraag-aanbod De Peel

Voor de periode 2020-2030 wordt de vraag geraamd op 50 ha , dit sluit aan bij het scenario hoog van Stec en de eigen vraagprognose van de Peelgemeenten. Dit betekent dat de komende jaren nog 20 ha vraag komt bovenop de actuele vraag van 30 ha. Uitgaande van de 226, ha die werkelijk beschikbaar zijn voor de markt , resteert er ontwikkelruimte van 274, ha. De Peelgemeenten hebben in hoofdstuk 6 keuzes gemaakt welk deel van het zachte aanbod nu concreet geprogrammeerd kan gaan worden om in deze vraag te voorzien en om overprogrammering te voorkomen.

49/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Kwaliteit Het werkelijke aanbod in De Peel sluit in kwalitatieve zin goed aan op de vraag van MKB industrie en zakelijke dienstverlening. Hier moet wel de opmerking worden gemaakt dat de locatie een erg bepalende factor blijkt te zijn. In de programmering dient daar rekening mee te worden gehouden. Het aanbod voor grote handelsbedrijven ontbreekt op dit moment in De Peel. De Peel moet in het sturingsmodel en de programmeringsafspraken een duidelijke keuze maken in welke mate zij de ruimtevraag van de grote (handels)bedrijven lokaal of regionaal wil faciliteren.

50/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Bijlagen BIJLAGE I Regionale bedrijventerreinafspraken Zuidoost Brabant 2019

Vitale en toekomstbestendige bedrijventerreinen bedrijventerreinen die niet alleen nu maar ook in de toekomst voldoen aan de vraag vanuit de markt. Een expliciete opdracht van de provincie aan alle regio’s in Brabant die vraagt om regionale kwalitatieve afspraken. Afspraken over onderwerpen die boven de lokale maat en schaal uitstijgen en om een regionale aanpak vragen. Afspraken die ervoor zorgen dat binnen de regio een ‘level playing field’ ontstaat. Afspraken die bijdragen aan een topregio met een uitstekend internationaal vestigingsklimaat als Brainport Eindhoven. De subregio’s SGE De Peel De Kempen en A2-gemeenten hebben met elkaar de volgende afspraken gemaakt. ,

,

,

,

Verduurzaming en vergroening van bedrijventerreinen Dit thema wordt opgenomen in de vestigingseisen die worden gesteld aan bedrijven. We wachten de Regionale Energiestrategie (RES) af om aan de hand daarvan in 2020 de mogelijkheden te bespreken om de energieopgave regionaal op te pakken. Bedrijfskavels met laad-en losmogelijkheden aan het spoor en/of aan het water We spreken met elkaar af dat spoor- en/of watergebonden kavels alleen uitgegeven worden aan bedrijven die ook van deze faciliteiten gebruik maken. Als een gemeente toch een andersoortig bedrijf wil laten landen op deze kavels wordt dit regionaal met elkaar afgestemd. In 2020 gaan we in beeld brengen om hoeveel kavels aan het spoor en/of water het gaat (bestaand en nieuw). En kijken we of er daarbij aanvullende afspraken moeten worden gemaakt. ,

NIMBY bedrijven in het buitengebied Bestaande NIMBY-bedrijven worden niet actief verplaatst. Nieuwe NIMBY -bedrijven moeten kunnen landen in de regio Zuidoost als het bedrijf bijdraagt aan het voorzieningenniveau van de regio en/of past in het ecosysteem van de regio. We spreken af dat dit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de regio is. Vestiging van een NIMBY bedrijf wordt regionaal afgestemd. Bij de vestiging van Nimbybedrijven moet maatwerk worden geleverd om toekomstige problemen te voorkomen moeten bij aanvang al de juiste maatregelen worden genomen. ,

,

Grootschalige ontwikkelingen De definitie van grootschalige logistiek zoals door STEC is verwoord wordt aangehouden. Grootschalige logistiek is alleen toegestaan als het bedrijf bijdraagt aan het voorzieningenniveau van de regio en/of past in het ecosysteem van de regio en als de eindgebruiker bekend is. Bij een vraag voor grootschalige ontwikkelingen wordt eerst gekeken naar mogelijkheden op bestaande terreinen. ,

51/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

,

Betreft het een vestiging van minder dan 5 hectaren dan beslist de subregio zelf over een eventuele vestiging. Betreft het een vestiging van groter dan 5 hectaren dan wordt er regionaal afgestemd. Bovenregionale afstemming vindt in elk geval plaats met de provincie als het nieuwe locaties betreft die niet in de programmering zijn ,

,

meegenomen.

Vitale bestaande bedrijventerreinen De kwaliteitsprofielen die in het SGE en in De Kempen worden opgesteld voor de bedrijventerreinen dienen als een graadmeter voor het kwaliteitsniveau van de bedrijventerreinen in deze twee subregio’s. In het SGE wordt gekeken of het mogelijk is om één kwaliteitsniveau af te spreken voor alle negen gemeenten. In 2020 onderzoeken we de mogelijkheid voor het opstellen van Brainport principes voor bedrijventerreinen aan de hand van deze kwaliteitsprofielen. Vraaggericht ontwikkelen Alle subregio’s willen meer vraaggericht gaan ontwikkelen maar worstelen met de praktische uitwerking hiervan. Hoe maken we snelheid in procedures om bedrijven tot dienst te kunnen zijn zonder aanbod te creëren waarvoor de vraag onvoldoende in beeld is? Deze en andere vragen gaan we in 2020 verder uitwerken. Een eerste stap zal zijn om de regio Noordoost Brabant te vragen de ervaringen met ons te delen. In 2020 gaan we het contact tussen de bedrijfscontactfunctionarissen (1-loket) intensiveren om wellicht op termijn te werken aan een regionaal 1-loket. ,

,

,

Mobiliteit en bereikbaarheid van bedrijventerreinen De toekomstbestendigheid en vitaliteit van bedrijventerreinen is nauw verweven met het mobiliteitsvraagstuk op en rondom de bedrijventerreinen. Voorafgaand aan nieuwe ontwikkelingen al de juiste voorzieningen treffen is cruciaal voor nieuwe bedrijventerreinen. Het is een belangrijk thema dat in de uitwerking van de betreffende ontwikkeling moet worden meegenomen. In 2020 gaan we vaker de verbinding zoeken met mobiliteit zoals recentelijk gedaan in het werkatelier ‘Bereikbaarheid economische toplocaties’. ,

Wat doen we niet - We maken nu geen gezamenlijke afspraken over grootschalige mestbewerking - We maken nu geen gezamenlijke afspraken over een grondprijsmethodiek. In het SGE is er wel een grondprijsmethodiek afgesproken de methodiek is gedeeld met de andere subregio’s. ,

52/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

BIJLAGE II Resultaten marktconsultatie en raadsconsultatie 2019 De resultaten van de marktconsultatie van 21 mei 2019 zijn: • • • • • • •

Marktpartijen herkennen zich in de visie en strategie. Vraaggericht ontwikkelen vraagt om snel en wendbaar sturen in aanbod. Aandacht voor bereikbaarheid - infrastructuur Regionaal terrein voor iedereen van belang: bindmiddel voor samenwerking Marktpartijen roepen op om tempo te maken met het ontwikkelen van nieuw aanbod. Niet samenwerken is geen optie. Regionale onafhankelijke regisseur nodig voor een passend aanbod van terreinen in de regio.

De resultaten van de raadsconsultatie van 18 september 2019 zijn: •

•

•

•

•

• • •

De noodzaak dat de zes Peelgemeenten samenwerken en sturen op een passend aanbod van bedrijventerreinen om aan te sluiten op de vraag van bedrijven wordt breed gedragen; Het in samenhang beschouwen van zowel de ontwikkeling van lokale bedrijventerreinen als de ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein voor een vitale economische regio wordt erkend; Samenwerking tussen de zes gemeenten is voor de regionale programmering van bedrijventerreinen , lokaal en regionaal logisch en belangrijk. Het bereikbaarheidsvraagstuk van de regio (A67 en N279) speelt bij de locatiekeuze van zowel lokale bedrijventerreinen als een regionaal terrein een belangrijke rol; Bij de ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein moet ook bekeken worden of dit persé op één locatie moet of dat het wenselijk is deze opgave over twee locaties te verdelen met het oog op geografische spreiding. Samenwerking en sturing op de programmering d. m. v. 1 loket wordt breed gedragen , werkwijze en besturing nader uitwerken; Het is belangrijk nu tot afspraken te komen om tijdig en snel te kunnen schakelen en tegemoet te komen aan vragen uit de markt; Respect voor elkaars autonomie en onderlinge verschillen is nodig om te kunnen samenwerken.

53/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

BIJLAGE III Duiding vervangingsvraag Asten De totale vervangingsvraag van Asten is 15, ha. Het voormalige bedrijventerrein aan de Industrielaan/Prins Bernhardstraat vormde een bedrijventerrein (aan drie zijden omringd door woningbouw) met bedrijfsbebouwing uit verschillende bouwperiodes , de oudste dateren uit de jaren 60. Het groot deel van het terrein en de gebouwen was sterk verouderd en er was sprake van leegstand. Om verdere achteruitgang te voorkomen en de leegstand tegen te gaan is het gebied volledig op de schop gegaan en verworden tot een hoogwaardiger gebied passend bij de ligging in het centrum van Asten. Op het bedrijventerrein was zowel perifere detailhandel als reguliere bedrijvigheid tot en met categorie 2 toegestaan. Het behelsde een gebied van ca. 22 , ha bruto en 15 , ha netto. Dit betreft alleen de reguliere bedrijvigheid. In het nieuwe plan is de perifere detailhandel in stand gebleven. Deurne De totale vervangingsvraag in Deurne is 05, ha. De gemeente Deurne is voornemens om mee te werken aan de transformatie van een kavel van 05, ha bedrijventerrein op De Bottel naar de bestemming wonen. Gemert-Bakel De totale vervangingsvraag in Gemert-Bakel betreft 44, ha.

Overzicht van bestemming bedrijf naar wonen Kern locatie Bakel na 1-1-2018 Auerschootseweg na 1-1-2018 Helmondsestraat / Molenweg moet nog Roessel Gemert 02-05-2018 vastgesteld BPOudestraat naast de Zwaan 07-07-2018 vastgesteld BPOudestraat bij De Molen moet nog Schoolstraat locatie Vd Akker moet nog Lodderdijk locatie Lips+ ,

,

,

hoeveel m² 4200 690 14000 1400 2700 15000 6060

Gerealiseerd: in uitvoering:

8990 35060

Totaal:

44050

Laarbeek De totale vervangingsvraag in Laarbeek is 0 ha. Someren De totale vervangingsvraag in Someren is 0 ha.

54/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

BIJLAGE IV Feitelijke aanbod situatie per gemeente per 1-1-2020 Bron: Fundainbussiness. nl geraadpleegd op 31-01-2020 Bewerking waarbij centrumlocaties , VAB en woningen zijn verwijdert. Gemeente Asten Adres Meijelseweg 62 t Hoogvelt 4 Planker 10 Oliemolen 8 Bonksel 2 Moleneind 10 Totaal

M2

Koop of huur Koop Koop/huur Huur Koop Huur Huur

Aard Bedrijfshal (met woning) Bedrijfshal incl. kantoor Bedrijfshal Bedrijfshal met kantoor Bedrijfsruimte op bedrijventerrein Bedrijfspand met kantoor

292 197 283

Koop of huur Koop Huur Huur

Aard Bedrijfsruimte met woning Bedrijfshal Bedrijfs- en kantoorunits

325 790 938 840 600 186 660

Huur Huur Huur Koop Koop Koop Koop

Bedrijfsunits Bedrijfshal Bedrijfsruimten , kantoor en woning Woning met bedrijfsgebouw Bedrijfshal Bedrijfshal Bedrijfshal met woonruimte

13335 495 1368

Koop Huur Koop

Bedrijfshal Bedrijfshal Bedrijfsruimte

3780 225 24. 314

Koop Huur

Bouwgrond Bedrijfshal

1. 786 985 702 1. 645 300 2. 755 8. 173

Gemeente Deurne Adres Fabriekstraat 28 a Stijn Streuvelslaan 48 Doctor Huub van Doorneweg 8 Geijzerstraat 1 Dubloen 6 Jacob Marisstraat 6 Brouwhuisweg 50 -52 Voltstraat 11 a Wattstraat 3 f Piet Mondriaanstraat 14 A Indumastraat 18 Heitrak 14 Doctor Huub van Doorneweg 24 a Industrieweg Industrieweg 12 D-E* Totaal

M2

55/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3

Gemeente Gemert-Bakel Adres Scheiweg 21 23 Scheiweg 7-11 Rechteloop 15 Industrieweg 66 Oost-Om 52 Wolfswater 9 Weerijs Industrieweg 59 D Totaal

M2 995 825 292 37. 500 440 183 2. 000 93 42. 328

Koop of huur Koop/huur Koop Huur Huur Huur Koop Koop Huur

Aard Bedrijfsruimte cq kantoorruimte Bedrijfshal Bedrijfshal met kantoor Bedrijfsruimte/hal Verschillende huurunits Bedrijfshal Bouwgrond , perceel Bedrijfshal

Koop of huur Koop Koop

Aard Bedrijfshal Bedrijfsruimte incl. showroom met woning

Gemeente Laarbeek Adres Oranjelaan 42 B Haverkamp 1

M2 1. 373 687

Trentstraat 7 Molenstraat 9 A Beekerheide 24 Willemstraat 5 7 Totaal

308 515 870 3. 000 6. 753

Koop Huur Koop Koop/huur

Bedrijfshal met woning Bedrijfshal Bedrijfshal Bedrijfshal

Gemeente Someren Adres Witvrouwenbergweg 13 Half Elfje 8 Witvrouwenberg 10 Broekstraat 7 b Brouwer 8 Beemdstraat 26 Boerenkamplaan 96 a Kanaalstraat 101 b Broekstraat 9 Witvrouwenbergweg 12 Boerenkamplaan 94 Broekstraat Kanaaldijk-zuid 1 Totaal

M2 3. 800 525 2. 441 140 1. 500 561 472 587 2. 300 152 687 1. 954 200 15. 319

Koop of huur Koop/huur Koop Koop Huur Huur Huur Huur Huur Koop Huur Huur Koop Huur

Aard Bedrijfsruimte met woning Bedrijfshal met woning Bedrijfsruimte met bedrijfswoning Bedrijfsruimte Bedrijfsruimte Bedrijfsruimte met kantoor Bedrijfsgebouw Bedrijfshal met kantoor Bedrijfsruimte Multifunctionele ruimten Bedrijfsruimte met kantoor Bedrijfskavel Bedrijfsruimte

56/56 Programmering bedrijventerreinen De Peel 2020 , concept versie 3