Bijlage 2c notitie spuitzones

,

,

Een windhaag zal op deze afstand echter nog wel een positief effect hebben op de blootstelling aan de gewasbeschermingsmiddelen in de vorm van aerosolen/dampen mits wordt gekozen voor een andere ,

configuratie: Een zo dicht mogelijke windhaag kan enerzijds zorgen voor de opstuwing van de lucht en anderzijds voor turbulentie die ontstaat wanneer de lucht afgeremd wordt door de vegetatie. Dit zal eraan bijdragen dat in de lucht aanwezige dampen en aerosolen voor een deel op veel grotere hoogte zal verwaaien en dat de concentratie potentieel schadelijke stoffen daalt door de turbulente menging van de met drift belaste lucht en schone achtergrondlucht 64 Op leefniveau betekent dit een lagere blootstelling aan de schadelijke stoffen. .

Kortom gewasbeschermingsmiddelen hebben op deze afstand met name hun mogelijk negatieve gezondheidseffecten via inademing van de aerosolen. Ondanks dat de windhagen slechts beperkte ,

remming bieden aan deze kleine aerosolen zal een dichte windhaag zorgen voor een verbeterd ,

leefklimaat.

62

Voor de Nederlandse situatie is relevant dat toegelaten middelen elders in Europa ook zonder gevaar voor de volksgezondheid moeten kunnen worden toegepast dus ook in landen waar de factor uitdamping structureel hoger zal zijn vanwege een lage luchtvochtigheid in combinatie met warmer weer (dan in Nederland). 63 Lazzaro L. Otto S. & Zanin G. (2008). Role of hedgerows in intercepting spray drift: Evaluation and modelling of the effects. Agriculture ecosystems & environment 123(4) 317-327. 64 Van Blokland G. Hooghwerff J. & Tollenaar C. (2009). Impact of screens on air quality. Final report of a study on the performance of (sound) screens on the air quality along highways; Invloed schermen op de luchtkwaliteit. Eindrapport onderzoek naar de werking van (geluids) schermen op de luchtkwaliteit langs snelwegen. Weliswaar heeft dit onderzoek betrekking op dampen en aerosolen afkomstig van het wegverkeer maar qua fysische eigenschappen van deze dampen en aerosolen vergelijkbaar. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Adromi B. V.

Gezondheidsrisico blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen

Pagina 26 van 29

6.

Conclusie

6. 1. Résumé De Europese regelgeving gaat uit van een hoog beschermingsniveau tegen blootstelling aan

gewasbeschermingsmiddelen in de rol van mensen als consument toepasser en omwonende. Kwetsbare personen worden hierbij als normpersoon gehanteerd. Aanvullend volgt uit het Unierecht de plicht om extra voorzorgmaatregelen te nemen. Nederland heeft deze extra voorzorg geïmplementeerd in de vorm van een bronmaatregel (verplichte hogere driftreductie van 75% bij het spuiten van gewasbeschermingsmiddelen) en niet in de vorm van een overdrachtsmaatregel (afscherming of extra afstand). ,

In voorhanden wetenschappelijke onderzoeken is in Nederland niet gebleken van gezondheidseffecten van niet consumptieve blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen ook niet voor wat betreft omwonenden. Ook is niet gebleken van hogere blootstellingen dan waarmee ,

rekening wordt gehouden bij het toelaten en herbeoordelen van gewasbeschermingsmiddelen. In het kader van planologische besluitvorming dient evenwel blijkens diverse uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak aanvullende voorzorg te worden ingebouwd. Dit vanwege wetenschappelijke onzekerheid op het vlak van onder meer toxicologie. In lijn daarmee zal in onderhavige situatie uit voorzorg worden voorzien in afscherming en/of extra afstand tot agrarische

gronden voor de nieuwe woonpercelen. 6. 2.

Voorzorgmaatregelen via driftreductie en afscherming Gelet op de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak kan door invulling te geven aan het voorzorgbeginsel een kortere afstand worden toegelaten om een planologisch aanvaardbare situatie te bereiken. Dat is ook in onderhavige situatie de aangewezen maatregel. In onderhavige situatie worden de volgende voorzorgmaatregelen genomen cq. is sprake van de volgende omstandigheden die driftreducerend werken: 1) Er wordt bovenwettelijke driftreductie toegepast van 90%; 2) De V-vormige configuratie van de frambozenstruiken draagt bij aan opvang van drift; 3) De rijpaden en wendakkers creëren extra afstand; 4) Er zal een afscherming worden geplaatst langs de relevante zijden van het perceel. Met deze maatregelen wordt het risico op blootstelling aan druppeldrift op de omliggende functies voorkomen. Verwezen wordt naar paragraaf 5. 4. 6. 3.

Afscherming Gelet op de beoogde situatie en de gebruikte spuitmachine ligt voor de hand om door middel van afscherming verspreiding van druppeldrift te minimaliseren. Dit kan worden bereikt door aanplant van een haag. Hiervoor in aanmerking komende haagsoorten zijn onder andere: Wilde liguster Sleedoorn Gele en Rode Kornoelje Hazelaar Els

Adromi B. V.

Gezondheidsrisico blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen

Pagina 27 van 29

Laurier

-

Haagbeuk Voor de goede orde zij vermeld dat er in het kader van de landschappelijke inpassing ook wordt voorzien in de aanplant van afschermend groen. De in deze notitie geadviseerde haag betreft alleen de beschrijving van wat er minimaal noodzakelijk zou zijn in het kader van driftafscherming. Het is uiteraard mogelijk om deze afscherming te integreren in een omvattender groene inpassing uiteraard zonder dat hiermee de vereiste afschermende configuratie teniet wordt gedaan. -

,

6. 3. 1.

Positie en overlengte afscherming

Er dient te worden afgeschermd voor frambozenteelt waarbij neerwaarts en zijwaarts gespoten wordt. Daar waar de afstand tussen het gewasperceel en de driftgevoelige percelen kleiner is dan 125 ,

meter dient afscherming in de vorm van een haag te worden geplaatst. Dit kan worden bereikt door ,

de afscherming door te trekken vanaf de gedeelde perceelgrenzen. Gelet op de aanvullende maatregelen op het vlak van driftreductie de breedte van de rijpaden en de driftvangende configuratie van het gewas zelf heeft het in deze specifieke situatie geen meerwaarde de afscherming over een grotere lengte door te trekken. ,

6. 3. 2.

Overhoogte en verdere configuratie

Qua hoogte van de afscherming dient in de regel te worden gekozen voor een overhoogte van 1 meter boven de maximale spuithoogte bij zijwaarts spuiten (zie paragraaf 5. 4). Echter gelet op de extra

driftreductie die wordt toegepast en de specifieke teeltwijze waarbij het gewas optimaal afscherming biedt is in deze situatie een overhoogte van 05 meter voldoende. Gelet op een maximale hoogte van 25 meter voor de frambozen betekent dit een hoogte van 3 meter. Van belang is dat hierbij een zo hoog mogelijke bladdichtheid wordt bereikt vanwege de extra onderlinge afstand die de rijpaden en wendakkers creëert (verwezen wordt naar paragraaf 5. 4. 3). Deze bladdichtheid valt te bereiken met een haag met een breedte van 12 – 17 meter. ,

,

,

,

,

Verwezen wordt naar afbeelding 10.

Adromi B. V.

Gezondheidsrisico blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen

Pagina 28 van 29

Afbeelding 10: overzicht geadviseerde minimaal vereiste afscherming (ondergrond: DSO)

Adromi B. V.

Gezondheidsrisico blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen

Pagina 29 van 29