7b. Conceptbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 GR Peelgemeenten.
Tekst van het document
CONCEPTBEGROTING 2023
MEERJARENRAMING 2024 - 2026
Inhoud 1.
Leeswijzer ................................................................................................................................ 4
2.
Inleiding ................................................................................................................................... 4
3.
Koers 2021 – 2024: ‘Samenwerken door Samen Werken’ ...................................................... 5
3.1
Opgavegericht en programmatisch werken ............................................................................ 5
3.1.1 Normaliseren ........................................................................................................................... 5 3.1.2 Bevlogen samenwerking rondom de inwoner ........................................................................ 6 3.1.3 Zakelijke samenwerking rondom de inwoner ......................................................................... 6 3.1.5 Maatschappelijk kosten en baten (MKBA) .............................................................................. 6 3.1.6 Regionaal Communicatieplan.................................................................................................. 7 4.
Samenwerken in de regio ........................................................................................................ 8
4.1
Een 10 voor de Jeugd .............................................................................................................. 8
4.2
21 voor de jeugd ...................................................................................................................... 9
4.3
Regiovisie: Peel duurzaam gezond ........................................................................................ 10
5.
Dienstverlening & Excellent werkgeverschap ....................................................................... 11
6.
Ontwikkelingen Bedrijfsvoering ............................................................................................ 12
6.1
Kostprijssystematiek.............................................................................................................. 12
6.2
Contractering Bizob ............................................................................................................... 12
6.3
Ontwikkelingen met betrekking tot personele capaciteit ..................................................... 13
7.
Advisering en beleidsontwikkelingen .................................................................................... 15
7.1
Inkoop begeleiding, huishoudelijke ondersteuning en Beschermd wonen Wmo ................ 15
7.2
Ontwikkelingen huishoudelijke ondersteuning (HO) ............................................................ 15
7.3
Beschermd wonen – Beschermd thuis .................................................................................. 15
7.4
Huiselijk geweld en kindermishandeling ............................................................................... 15
7.5
Ontwikkelingen BMS ............................................................................................................. 16
7.5.1 Schuldhulpverlening aan ondernemers ................................................................................ 16 7.5.2 Regionaal beleidsplan schuldhulpverlening .......................................................................... 16 7.5.3 Onderzoeken van de harmonisatie van de individuele inkomenstoeslag en de minimaregelingen (Meedoen en Maatschappelijke participatie) ......................................... 16 7.5.4 Financieel ontzorgen ............................................................................................................. 16 7.5.5 Aanbesteding Collectieve Aanvullende Zorgverzekering (CAV) ............................................ 17 8.
Financiële begroting 2023 ..................................................................................................... 18
8.1
Toelichting lasten begroting 2023 ......................................................................................... 19
8.2
Toelichting baten begroting 2023 ......................................................................................... 19
8.3
Investeringen ......................................................................................................................... 20
8.4
Zorgkosten ............................................................................................................................. 20
8.5
Paragrafen ............................................................................................................................. 21
8.6
Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................... 21 2
8.7
Financiële kengetallen ........................................................................................................... 26
8.8
Financiering ........................................................................................................................... 27
8.9
Verbonden partijen ............................................................................................................... 27
8.10
Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 28
9.
Bijlagen .................................................................................................................................. 29
3
1. Leeswijzer Voor u ligt de ontwerpbegroting 2023 van de Gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten (hierna: GR Peelgemeenten). De begroting 2023 is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het “Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)”. Deze begroting is opgebouwd aan de hand van drie belangrijke organisatiepijlers: 1) Koers 2021 – 2024 Samenwerken door Samen Werken 2) Dienstverlening & Excellent werkgeverschap 3) Bedrijfsvoering & advisering Per organisatiepijler wordt beschreven wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen. De vraag wat het mag kosten wordt in hoofdstuk 8, de financiële begroting, beschreven. De lasten en baten worden kort toegelicht. Daarbij komen ook de verplichte paragrafen over risico’s en weerstandsvermogen, financiering, verbonden partijen en bedrijfsvoering aan de orde.
2. Inleiding Zoals in de Kadernota al is verwoord, verandert onze omgeving in een hoog tempo en zijn wij daar allemaal nadrukkelijk onderdeel van. Als antwoord op onze veranderende omgeving is het onze gezamenlijke uitdaging om steeds vaker over de grenzen van onze organisaties te kijken. Er is steeds vaker sprake van gedeelde informatie en verantwoordingsstromen, van datagedreven (samen) werken in plaats van concurrentiestrategieën. Rollen die in de organisaties steeds belangrijker worden gaan over richting geven en partijen verbinden in plaats van over controleren, beoordelen en (alleen/ eigen beleid) bepalen. We zien steeds vaker dat in de operationele overheidsorganisaties o.a. programmaleiders aan deze nieuwe rollen invulling geven, dat diverse specialisten met een verschillende achtergrond gezamenlijk aan opgaven werken in plaats van dat afdelingen met allemaal dezelfde vakspecialisten centraal staan. We zien bovendien dat nieuwe en aanvullende rollen voor onze professionals wenselijk zijn. De lijnen in en tussen organisaties zullen steeds vaker horizontaal zijn in plaats van verticaal en de organisatievormen zijn steeds vaker vloeibaar en dynamisch dan strak afgebakend. Een prestatie is steeds vaker niet alleen toe te schrijven aan één mens, één team of één organisatie maar aan de kracht van de samenwerking.
De inzet en doelstelling van GR Peelgemeenten als regionale organisatie in het sociaal domein voor de vijf Peelgemeenten past hier uitstekend bij! GR Peelgemeenten zal en wil graag met oog voor deze context volop in ontwikkeling blijven. De koers 2021-2024 die het bestuur in juni 2021 heeft vastgesteld sluit hier naadloos op aan en heet niet voor niets Samenwerken door Samen Werken. Behalve dat wij ons richten op onze corebusiness, de dienstverlening en de bedrijfsvoering voor het sociaal domein van de vijf Peelgemeenten, is het van belang dat we ook Samen Werken aan de grote opgaven in het sociaal domein en vormgeven aan de samenhang hiertussen. Dat we ons hierbij voortdurend blijven focussen op (door)ontwikkeling van onze mensen en onze systemen. Deze rol van GR Peelgemeenten vraagt om een lenige organisatie. In staat zijn om samen in teams te werken aan opgaven en samen te ontdekken welke functies en rollen we daarvoor nodig hebben. Onze medewerkers in staat stellen om vrij te bewegen tussen hun vaste uitvoeringstaak enerzijds en het deelnemen aan ontwikkelvraagstukken anderzijds. Het werken in programmateams over de grenzen van de vijf gemeenten heen, met deelnemers van GR Peelgemeenten én met afvaardiging namens de vijf gemeenten in plaats van voor dezelfde onderwerpen steeds projectgroepen en werkprocessen van en voor iedere gemeente apart.
Door deze werkwijze, zoals bedoeld en vastgesteld in de koers 2021-2024, worden de komende jaren de zorgkosten meer controleerbaar en wordt de beschikbare capaciteit van
4
de regionale organisatie GR Peelgemeenten én die van de vijf lokale gemeenten efficiënt en effectief benut. Het is daarbij van groot belang dat we oog hebben voor en investeren in drijfveren en talenten van onze mensen, door onze professionals goed te begeleiden en op te leiden. Hierdoor zijn en blijven wij een betekenisvolle organisatie in de regio en kunnen wij ons verder ontwikkelen op het gebied van onze ambitie en taak “Excellent Werkgeverschap”. Gezien de schaarste op de arbeidsmarkt is een goede positionering en het investeren in vitale medewerkers een must. Zo zullen wij de komende jaren bovendien moeten investeren in het zelf opleiden van jonge professionals omdat de schaarste op de arbeidsmarkt voorlopig zal toenemen en opgeleide medewerkers steeds minder voor het oprapen zijn. Ook hierin willen en behoren wij voor het sociaal domein van de vijf gemeenten dienstbaar en beschikbaar te zijn. Het helpt ons allemaal als wij hierin als regionale organisatie investeren en ontwikkelen en onze bijdrage leveren aan een goede arbeidsmarkt voor het sociaal domein in de Peel. Daarnaast is het van belang voldoende te blijven investeren in onze systemen. Datagedreven werken was de afgelopen jaren misschien een keuzemogelijkheid. Echter in de fase die voor ons ligt is het een vereiste dit naar een hoger niveau te tillen.
De verdere beweging naar een lenige organisatie, die écht in staat is samen te werken én samenwerking te faciliteren, die zich maximaal inzet voor (door)ontwikkeling van mensen en systemen staat komende jaren centraal. Het model in de Peel met lokale teams per gemeente én een regionale GR presteert goed én is kansrijk voor de toekomst.
3.
Koers 2021 – 2024: ‘Samenwerken door Samen Werken’
In juni 2021 heeft het Dagelijks Bestuur de Koers 2021- 2024 Samenwerken door Samen Werken vastgesteld. De koersagenda geeft richting en inhoud aan de volgende fase in de samenwerking tussen GR Peelgemeenten en de vijf gemeenten. De Koers bestaat uit de volgende onderdelen: A. Opgavegericht en programmatisch werken: 1. Normaliseren 2. Bevlogen Samenwerking rondom de inwoner 3. Zakelijke Samenwerking rondom de inwoner 4. Datagedreven werken B. Maatschappelijke kosten en baten analyse (MKBA) C. Regionaal communicatieplan D. Samenwerken als randvoorwaarde In deze begroting zullen wij ieder onderdeel nader toelichten zodat behalve onze ambities ook de inzet en beoogde effecten inzichtelijk zijn.
3.1 Opgavegericht en programmatisch werken De Koers ‘samenwerken door samen werken’ wordt ten uitvoer gebracht door de maatschappelijke opgaven te vertalen in een programmatische aanpak. Hieronder wordt kort toegelicht per opgave wat we gaan doen in 2023.
3.1.1 Normaliseren Hoewel normaliseren een begrip is dat door velen verschillend wordt ingevuld, is in ieder geval helder dat het betekent minder ‘medicaliseren’ en meer accepteren van variëteit. Normaliseren is een beweging welke vraagt om cultuur- en gedragsverandering bij onze eigen organisaties, onze ketenpartners en de inwoners. Deze verandering zal de gehele periode van de Koersagenda centraal staan. In 2022 worden de tools ontworpen om hiermee aan de slag te gaan. Voornamelijk zal dit bestaan uit: een gezamenlijk kader voor het begrip normaliseren, het faciliteren van leren van elkaar rondom dit thema en een publiciteitsprogramma richting ketenpartners en inwoners waarbij de communicatie richting inwoners via de gemeenten verloopt. 2023 zal in het teken staan van (blijvende) kennisontwikkeling en training van de consulenten en gezins- en jongerencoaches
5
(vakmanschap), de ketenpartners en inwoners met hulp van de tools die in 2022 zijn ontworpen. Zo nodig worden de tools verder ontwikkeld en/of aangevuld.
3.1.2 Bevlogen samenwerking rondom de inwoner Bevlogen samenwerking rondom de inwoner staat voor integraal werken rondom een gezin of huishouden waarin de zorg en ondersteuning goed op elkaar afgestemd zijn. In dit kader starten in 2022 in ieder geval de projecten: -
Project regievoering in de gebiedsteams Project klantreis financiële zorgen (onder begeleiding van de VNG) Project gebiedsteamontwikkeling
In 2023 zullen deze projecten nog doorlopen. Uit deze projecten zullen ook vervolgprojecten ontstaan die in 2023 opgepakt gaan worden. Welke dat zijn is afhankelijk van de behoefte in de gebiedsteams.
3.1.3 Zakelijke samenwerking rondom de inwoner Dit derde thema betreft vooral de inkooprelaties en het bijbehorende contract- en relatiemanagement. De bedoeling is om de inkoop beter te laten aansluiten op het (lokale) voorliggend veld. Daarnaast zal worden gewerkt aan een verbetering van de monitoring van zorginzet en uitwisseling van signalen over zorgaanbieders (toezicht). In 2022 wordt het project rechtmatigheid verder vormgegeven. Het richt zich enerzijds op kwaliteitsverbetering en anderzijds op rechtmatige inzet van zorg. In 2023 start de toezichthouder die aan de slag gaat met de uitvoering van de voorbereidingen 2022. Resultaat is naar verwachting verbetering van de kwaliteit van zorg en de zorginzet. Daarnaast wordt in 2023 verdergegaan met het project: aanbesteding WMO welke 2024 gereed moet zijn.
3.1.4 Datagedreven Werken Tot slot is er het vierde programma datagedreven werken dat randvoorwaardelijk is voor de drie inhoudelijke thema’s. Data kan slimmer en efficiënter worden ingezet door een datagedreven manier van werken te ontwikkelen. In 2022 is gestart met de projecten visievorming en bewustwording van datagedreven werken. Daarnaast is het project: door ontwikkelen rapporten en analyses gestart en het project MKBA. Eind 2022 wordt gestart met het project datagovernance. Het project visievorming zal in 2023 zijn afgesloten. De overige projecten lopen door in 2023.
3.1.5 Maatschappelijk kosten en baten (MKBA) Onderdeel van de koers 2021-2024 ‘Samenwerken door Samen Werken’ is een betere sturing en verantwoording van kosten en baten met behulp van een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA). De methodiek van de maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) is bij uitstek een manier om dat te kunnen doen. Daarbij worden op systematische wijze een aantal stappen doorlopen, waarmee uiteindelijk alle voor- en nadelen van een interventie onder één noemer worden gebracht. De baten worden net als de kosten uitgedrukt in euro’s. Dit geldt ook voor de zaken die niet direct een prijskaartje hebben, zoals kwaliteit van leven. Daarbij gaat het niet zozeer om het resulterende getal onder streep, maar om de inzichten die de analyse oplevert. De eerste MKBA (uitgevoerd eind 2021) betrof een analyse vooraf, van de potentiële effecten van de koers 2021-2024 Samenwerken door Samen Werken. Op basis van de eerste rapportage is het project MKBA gestart in 2022. Bedoeling is om de MBKA stapsgewijs te implementeren in de Peelgemeenten. Hierin zullen zowel medewerkers van de gemeenten als de GR plaatsnemen. Met de MKBA kunnen databronnen lokaal, regionaal en landelijk met elkaar in verbinding gebracht worden. Dit levert een bron aan sturings-
6
en procesinformatie op die eerder niet te ontsluiten was. Het wordt hierdoor beter mogelijk om te sturen op de hele keten van dienstverlening aan de inwoner, van voorliggend veld tot en met de maatwerkvoorziening in de tweede lijn. Het project is geplaatst binnen het programma datagedreven werken en neemt heel 2022 in beslag. In 2023 zie je de eerste effecten van de MKBA terug in de bestaande planning en control cyclus van de Peelgemeenten.
3.1.6 Regionaal Communicatieplan In 2022 is het regionaal communicatieplan Samenwerken door Samen Werken opgesteld. Hierin zijn de opgaven Normaliseren, Bevlogen en Zakelijke Samenwerking rondom inwoners en datagedreven Werken leidend. Dit komt terug in het project: publiekscampagne bij de opgave normaliseren. In 2022 is ook een werkwijze ontwikkeld waarbij alle medewerkers betrokken bij de koers in Teams kunnen samenwerken aan dezelfde opgave. Daarnaast is een communicatiestructuur opgezet, middels een nieuwsbrief, om alle geïnteresseerden in onze regio te informeren over de voortgang van de koers. In de tweede helft 2022 wordt nader bekeken of een ander communicatiemiddel, zoals b.v. een website, nodig is om te communiceren over de Koers. In 2023 zullen deze communicatiemiddelen ingezet blijven worden en naar behoefte uitgebreid.
3.1.7 Samenwerking als randvoorwaarde Een goede samenwerkende coalitie GR Peelgemeenten en de vijf deelnemende gemeenten draagt bij aan: 1.
2.
3.
4.
Kennisuitwisseling en leren van elkaar: De professionals die werkzaam zijn in de diverse gebiedsteams hebben behoefte aan uitwisseling met collega’s. Ook op het niveau van beleid en gebiedsmanagement is er behoefte aan écht leren van elkaar. Gebiedsteams en organisatie van de toegang: De organisatie in de toegang van de gebiedsteams en de aansturing van de professionals door de gebiedsmanagers in de vijf gemeenten loopt sterk uiteen. Het uitwisselen van best practices maar ook het meer eenduidig benutten van data en sturingsinformatie en eenduidigheid in werkprocessen verhoogt de effectiviteit van GR Peelgemeenten en daarmee de realisatie van onze gezamenlijke ambities. De rol van GR Peelgemeenten binnen de samenwerking: De rol van GR Peelgemeenten is voornamelijk faciliterend voor de vijf deelnemende gemeenten en dit kan nog beter ingevuld kan worden dan nu wordt gedaan. Concreet gaat het dan om verbetering van sturingsinformatie, aansluiting van backoffice taken (zoals kwaliteit) op de dienstverlening in de gebiedsteams, ontdubbelen van functies zoals beleid en inkoop. Baten van schaalvoordelen door samenwerking: De samenwerking op het gebied van beleid, bedrijfsvoering en inkoop biedt in potentie mogelijkheden tot meer schaalvoordelen en dus lagere kosten voor de deelnemende gemeenten.
Dit vraagt wel dat de deelnemende gemeenten taken ook daadwerkelijk loslaten en overdragen. Dit geldt ook voor bepaalde taken in de gebiedsteams, zoals bijvoorbeeld procesondersteuning.
De periode 2021-2024 wordt gebruikt om aan deze fase van de samenwerking vorm te geven. GR Peelgemeenten pakt haar rol op om hierin als regionale organisatie de verbinder te zijn en de gezamenlijke programma’s vorm te geven. GR Peelgemeenten levert programmaleiders voor de gezamenlijke opgaven en organiseert en begeleidt de gezamenlijke projecten. Gemeenten nemen deel in de programma’s en projecten en vertegenwoordigen elkaar. De ene gemeente namens de vijf in het ene programma, de andere gemeente in het andere. De kracht van Samenwerken benutten.
7
4. Samenwerken in de regio Naast de programma’s in de koers ‘samenwerken door samen werken’ zijn er ook twee regionale programma’s waar de GR Peelgemeenten een belangrijke rol in speelt, namelijk in ‘een 10 voor de jeugd’ en in ’21 voor de jeugd’. Net als bij de koersagenda krijgt deze netwerksamenwerking vorm en inhoud volgens het principe van opgavegericht en programmatisch werken.
4.1 Een 10 voor de Jeugd ‘Een 10 voor de jeugd’ is de netwerksamenwerking waarin alle activiteiten rondom de inkoop van jeugdhulp voor de 11 gemeenten zijn onder gebracht. In 2022 ligt de focus op het inbedden van en werken met de vijf segmenten in de dagelijkse uitvoering en primaire processen. Ook is 2022 het jaar waarin het gezamenlijke regionale contractmanagement in definitieve vorm opgestart en geïmplementeerd wordt. Het jaar 2023 staat vervolgens in het teken van ‘consolideren’, ‘going concern’ en nieuwe regionale of landelijke ontwikkelingen en opgaven in gezamenlijkheid oppakken. Bestuurlijk uitgangspunt voor 2023 is dat de begroting binnen de kaders van het voor 2022 meegegeven meerjarenperspectief blijft en indien mogelijk besparingen ingeboekt kunnen worden. Belangrijke ontwikkelingen waar we in 2023 mee te maken krijgen zijn (in willekeurige volgorde): -
-
-
-
-
-
Vertaling van de consequenties en voorbereiden op de implementatie van het wetsvoorstel verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen. In dit wetsvoorstel worden gemeenten verplicht om (boven)regionaal samen te werken binnen een niet-vrijblijvende governancestructuur, met als opdracht de beschikbaarheid van bepaalde (zeer) specialistische jeugdhulpfuncties te borgen en te vergroten. De verwachting is dat dit wetsvoorstel in de loop van 2022 aangenomen wordt. In wetsvoorstel zoals deze in 2021 door de ministerraad is vastgesteld staat dat dit wetsvoorstel per 1 januari 2023 ingaat en gemeenten tot 1 januari 2024 de tijd krijgen om hieraan te voldoen. Oppakken en vertalen van thema’s en acties zoals deze in de loop van 2022 in de hervormingsagenda jeugd tussen VNG en Rijk overeenkomen worden. De verwachting is dat veel van de afspraken die op landelijk niveau tussen VNG en Rijk gemaakt worden om te komen tot een financieel betaalbaar en houdbaar jeugdhulpstelsel op de schaal van Een 10 voor de jeugd of 21 voor de jeugd opgepakt kunnen worden. Daarnaast, daar waar dit consequenties heeft of om acties vraagt op het niveau van individuele gemeenten, kunnen de individuele Peelgemeenten daar vanuit Een 10 voor de Jeugd of de GR Peelgemeenten ondersteund en gefaciliteerd worden.
Vanuit de overeenkomst segment 1 – hoog complex: Implementatie en werken met een nieuwe duurzame bekostigingssystematiek voor intramurale behandeling en verblijfsvoorkomende en – verkortende zorgvormen. Vanuit de overeenkomst segment 2 – Wonen: Vergroten van en investeren in de beschikbaarheid van (kleinschalige) woonvoorzieningen jeugdhulp (als kinderen niet thuis kunnen wonen, dan doen zij dat nog steeds zo thuis mogelijk). Regionale monitoring en contractmanagement: in 2023 zullen we het gezamenlijke regionale contract- en leveranciersmanagement continueren en waar nodig versterken. Belangrijk aspect daarbij en dus daarmee samenhangend is doorontwikkeling van en sturing op de inkoopafspraken op basis van informatie en analyses uit de gegevens van de regionale monitor Een 10 voor de Jeugd. Ook is er dan inmiddels op basis van de afspraken met de strategisch partners segment over een vorm van openboek systematiek, meer concrete en gedetailleerde informatie over de zorginzet 2021 en 2022 beschikbaar, om ambities en doelstellingen uit het financieel transformatieplan naar concrete acties en interventies te vertalen. Verbinding en aansluiting ‘regionaal’ bij ‘lokaal’: dit vraagt om continue aandacht en inspanning. Dit om informatie te brengen op het gebied van (landelijke en
8
regionale) ontwikkelingen bij inkoop en beleid, maar ook om informatie op te halen uit de verschillende gebieden/wijken. Op deze manier zijn we in gezamenlijkheid in staat om strategische uitgangspunten snel te verbinden met operationele uitvoeringsinzichten, waardoor de betrokkenheid vanuit en communicatie met de individuele gemeenten geborgd is en waar nodig versterkt wordt. Maar het allerbelangrijkste is toch dat hierdoor de dienstverlening aan onze (kwetsbare) inwoners geoptimaliseerd wordt en samen hét verschil maken voor onze (kwetsbare) jeugdigen en gezinnen.
4.2 21 voor de jeugd Jeugdbescherming, Jeugdreclassering, SpoedEisende Zorg, Veilig Thuis en JeugdzorgPlus wordt op schaal van 21 ingekocht en aangestuurd. Aansluiting op de inkoop en aansturing vanuit de twee subregio’s (op schaal van 10 en schaal van 11) is geborgd, in de dienstverlenings- en samenwerkingsovereenkomst 21 Jeugdhulp en Veilig Thuis Zuidoost Brabant 2022-2023 (DVO21). Binnen de DVO21 vertegenwoordigd de GR Peelgemeenten de vijf Peelgemeenten. In de DVO21 is afgesproken dat de uitvoeringskosten (voor met name inkoop- en contractmanagement) en de zorgkosten voor regionale jeugdhulptaken (zoals Veilig Thuis en SpoedEisendeZorg) op basis van een verdeelsleutel naar inwoneraantallen door de 21 gemeenten gedragen en verdeeld worden. Het aandeel van de uitvoeringskosten voor de Peelgemeenten landen vervolgens in de begroting en realisatie van de GR Peelgemeenten. De zorgkosten worden via de GR Peelgemeenten doorgezet naar de individuele Peelgemeenten. De samenwerking richt zich op: 1. 2. 3.
Uitvoering wettelijke taken; Gezamenlijke visie en strategische agenda formuleren in de transformatieopgave van wettelijke regionale vraagstukken; Zo nodig bestuurlijke afstemming organiseren tussen bestuurders van de twee subregio’s vanuit strategisch belang richting landelijke ontwikkelingen.
Regionale agenda 21 voor de Jeugd De samenwerking richt zich inhoudelijk op de volgende onderwerpen: • •
• •
Jeugdzorg Plus; de gesloten residentiele jeugdzorg. Veiligheid; dit omvat afspraken Veilig Thuis, Jeugdbescherming& Jeugdreclassering en het overleg met de keten. Daarnaast bestaat er in onze regio het overleg ‘De Beschermtafel’; een casusoverleg vóór overgegaan wordt op een gedwongen maatregel. Expertteam; een casusteam dat zoekt naar passende hulp voor álle jeugdigen, ongeacht de complexiteit van de zorgvraag en wachtlijsten bij aanbieders Regionale bijeenkomsten op de schaal van 21; om op regionaal niveau een netwerkfunctie vorm te kunnen geven en kennis en ervaring te delen (tussen gemeenten en regionale Jeugdhulporganisaties), worden er diverse regionale bijeenkomsten georganiseerd en ondersteund. Onder meer: de jaarlijkse 21VoordeJeugdDag, de Aan Tafel Sessies en diverse (ad hoc) bijeenkomsten op initiatief vanuit ministerie en VNG.
Ook in 2023 zullen we deze samenwerking op basis van de DVO21 voortzetten. We zorgen daarbij voor een goede borging van beleid en inkoop van de regionale agenda binnen een 10 voor de jeugd. (zie NVO een 10 voor de jeugd). Informatie en ontwikkelingen op schaal 21 voor de jeugd worden tijdig gedeeld met de lokale toegangsteams. Hierdoor wordt de informatiestroom vereenvoudigd en vervult GR Peelgemeenten een cruciale rol in de communicatie tussen inkoop, beleid en uitvoering. GR Peelgemeenten vervult een actieve rol in de zogenaamde kerngroep 21 en is kartrekker voor de regio JeugdzorgPlus. De onderwerpen die de komende jaren veel aandacht gaan vragen zijn de transformatie van de JeugdzorgPlus en de inrichting van een nieuwe jeugdbeschermingsketen.
9
Er is landelijk een grote roep naar sluiting van de JeugdzorgPlus instellingen. Dit is ingegeven door het feit dat behandeling vaak niet op gang komt en jongeren (te) vaak worden gesepareerd. Wij zijn echter van mening dat er altijd een groep jongeren zal blijven bestaan waarvoor een vorm van gesloten jeugdzorg noodzakelijk is. De hamvraag is hoe dit anders kan. Met de aanbieders Via Icarus en Pactum worden afspraken gemaakt om tot transformatie te komen. Insteek is voorkomen en verkorten van een JeugdzorgPlus plaatsing. Hiervoor hebben we de laatste jaren het Civiel Traject Beraad (CTB) ingezet. Het blijkt echter dat de aanbieders geen proactieve stappen nemen om goede werkafspraken te maken met het CtB. We gaan hier meer op sturen en vragen betere data van de aanbieders om te kunnen monitoren. Daarnaast moeten de aanbieders komen met vastgoedplannen om te komen tot kleinschalige settingen met een huiselijke insteek in plaats van terreinplaatsingen. Via Icarus is hier al drukdoende mee. Pactum blijft hierin achter, terwijl zij voor onze regio een heel belangrijke speler zijn. Er zal dan ook sterker gestuurd worden op voortgang van de plannen om de transformatiedoelen (voorkomen, verkorten en kleinschaligheid) te behalen. 2022 is het uur van de waarheid voor onze grootste gecertificeerde Instelling (GI) Jeugdbescherming Brabant.
Na vele financiële injecties dienen zij in 2023 de basis op orde te hebben. Hierbij denken we personeelsbeleid, bedrijfsvoering en samenwerking met de lokale teams. Er wordt al jaren gesproken over een herziening van het jeugdbeschermingsstelsel. Niet alleen loopt de dwang en drangketen vast bij de jeugdbescherming, maar ook bij de Raad van de Kinderbescherming en Veilig Thuis. De lokale teams ervaren hier veel hinder van, laat staan de gezinnen en kinderen die hiermee te maken hebben. In 2022 gaan we voor de regio 21 voor de jeugd een scenario schetsen voor onze regio. Hoe kunnen we de keten beter laten functioneren. De intentie is om hiervoor een pilot te starten in de regio. De GR Peelgemeenten heeft aangegeven als pilotgebied te willen optreden. Of dat werkelijk gebeurt is nu nog onzeker. We zijn in afwachting van landelijke en regionale ontwikkelingen hieromtrent.
4.3 Regiovisie: Peel duurzaam gezond Peel Duurzaam Gezond (PDG) heeft de handschoen opgepakt om een regiobeeld voor de Peelgemeenten en gemeente Helmond te ontwikkelen. Het regiobeeld is begin 2022 afgerond en aan de hand van dit beeld starten zes projecten in de regio: • • • • • •
Een gezonde leefomgeving Een gezonde leefstijl Eigen regie en zingeving Voldoende zorgpersoneel Vlotte doorstroom in zorgketen Zorg van 2e naar 0de lijn
Het regiobeeld en de bijbehorende projecten vormen gezamenlijk ook een programma in onze regio, waar we gezamenlijk, inclusief gemeente Helmond, aan werken. In mei 2022 wordt dit programma gepresenteerd middels een congres, daarna start de uitwerking van de projecten. Deze projecten lopen door in 2023.
10
5. Dienstverlening & Excellent werkgeverschap GR Peelgemeenten staat voor vakmanschap en ontwikkeling in het sociaal domein. Wij streven er naar in de regio Zuidoost Brabant bekend te staan als een excellente werkgever, die excellente dienstverlening biedt en mogelijk maakt binnen het sociaal domein. Om de hoogwaardige dienstverlening door gekwalificeerde professionals ook in de toekomst te kunnen garanderen, zullen wij moeten omgaan met een aantal flinke uitdagingen op dit terrein. • We hebben te maken met een krapte op de arbeidsmarkt; het is lastig om nieuw personeel aan te trekken en vast te houden. • Goed gekwalificeerd personeel is schaars; de werkgever zal moeten investeren in het zelf opleiden en inwerken van nieuwe medewerkers. • Voldoende gekwalificeerd personeel is noodzakelijk om de werkdruk te kunnen beheersen en vitale en gezonde medewerkers te houden. • Wij hebben te maken met een sterk veranderende omgeving; de dienstverlening zal continu mee moeten ontwikkelen en daarmee ook de professionals. Dit vraagt om een werkgever én werknemer die ‘leren’ in haar DNA heeft zitten. Kortom: er zijn uitdagingen op meerdere vlakken en met deze uitdagingen moeten en willen we aan de slag. Zonder blijvend goed gekwalificeerd personeel binnen de GR Peelgemeenten kan de dienstverlening aan de inwoner namelijk onder druk komen te staan.
Als werkgever hebben wij deze uitdagingen dan ook vertaald naar een organisatieprogramma ‘Excellent Werkgeverschap’ dat de komende jaren gefaseerd wordt uitgerold. Daarin hebben wij een aantal concrete programmalijnen uitgewerkt over hoe wij denken om te gaan met deze uitdagingen. 1. Positionering Als Excellent Werkgever streven wij ernaar om op dit terrein innovatief te zijn en in de samenwerking te ontwikkelen. Prioriteit heeft een sterke en aantrekkelijke positionering van het samenwerkingsverband op de arbeidsmarkt. Vanuit deze gedachte is het opzetten van een regionaal programma, om trainees in het Sociaal Domein op diverse fronten ervaring te laten opdoen en aan ons te binden, zeer kansrijk. Krapte op de arbeidsmarkt vraagt om regionale samenwerking en een gezamenlijke investering in jonge professionals en GR Peelgemeenten kan en wil dit voor het sociaal domein voor de vijf Peelgemeenten vormgeven. 2. Leren & Talentontwikkeling In het verlengde gaan wij aan de slag met de thema’s Leren en Talentontwikkeling en het opzetten van een flexibele leeromgeving. Wij stimuleren de beweging dat professionals op meerdere rollen kunnen worden ingezet en dat zij gefaciliteerd worden om de dienstverlening vorm te geven in lijn van de inhoudelijke programma’s uit de Koers 2021-2024 ‘Samenwerken door Samen Werken’.
Zowel de Koersagenda als landelijke ontwikkelingen en interne kwaliteitscontroles zullen vragen om een voortdurende doorontwikkeling van de dienstverlening en een verschuiving in taken en verantwoordelijkheden. Hier gaat het dus om een veel bredere investering in medewerkers dan om louter het aanbieden van de vaktrainingen via het opleidingsbudget. 3. Sociaal en gezond Tot slot zal onze organisatie actief acteren om de werkdruk beheersbaar te houden, door voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar te hebben, door een vangnet te organiseren van medewerkers die te hulp kunnen schieten in tijden van drukte en door structureel preventief te investeren in gezondheid en vitaliteit van medewerkers. Onze medewerkers zijn immers elke dag ons visitekaartje richting de burger.
11
6. Ontwikkelingen Bedrijfsvoering 6.1 Kostprijssystematiek De uitvoering van de dienstverlening van GR Peelgemeenten bestaat al een aantal jaren niet meer uit enkel de dienstverlening van de basistaken. Binnen de GR Peelgemeenten worden met ingang van 2020 naast basistaken voor de vijf gemeenten, ook plustaken uitgevoerd. Denk hierbij aan de uitvoering van het werkgeverschap jeugd voor de gemeenten Asten, Laarbeek en Someren. De uitbreiding van deze plustaak met het werkgeverschap voor een GZ psycholoog en gedragswetenschappers is hier in 2021 bijgekomen. Ook in 2022 hebben we de dienstverlening uitgebreid met het werkgeverschap schuldhulpverlening fase 1 voor de gemeente Laarbeek. We voorzien ook voor de komende jaren een verdere doorontwikkeling en uitbreiding van onze dienstverlening. Omdat we als organisatie flexibel willen blijven en in willen blijven spelen op toekomstige ontwikkelingen, zijn we tot de conclusie gekomen dat de toerekening van de kosten verdeeld naar basis- en plustaken erg arbeidsintensief is en niet meer past bij de huidige ontwikkeling van onze organisatie. Mee kunnen bewegen op verzoek van gemeente(n) en waar gewenst maatwerk leveren is juist hetgeen waarin de GR Peelgemeenten meerwaarde kan bieden. In 2021 is onderzoek gedaan naar een andere methodiek die efficiënt, transparant en toekomstbestendig is.
Dit heeft geleid tot een kostprijssystematiek die gebaseerd is op de handreiking Sociaal Werk (opgesteld door bureau Berenschot). De essentie van deze systematiek is dat het door te belasten uurtarief wordt bepaald op basis van 5 transparante bouwstenen. Daarbij wordt onder andere gekeken naar inschaling, personele lasten, productiviteitscorrectie en overige bedrijfsvoeringskosten. Met ingang van begrotingsjaar 2023 is ervoor gekozen de beschreven kostprijssystematiek te gaan invoeren. Invoering van een kostprijssystematiek op basis van de handreiking Sociaal Werk biedt transparantie en uniformiteit omdat bij een uitbreiding of mutatie van het takenpakket de bijbehorende kosten snel inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Daarmee is het transparant voor alle partijen, voor de partij die extra taken af wil nemen maar ook voor de partijen die dat niet willen. Een doordacht en toekomstbestendig kostprijsmodel heeft meerwaarde in het kader van flexibiliteit en doorontwikkeling van de GR Peelgemeenten. De invoering van de kostprijssystematiek levert een beperkte afwijking op ten opzichte van de begroting. De begroting was namelijk gebaseerd op de daadwerkelijke kostprijs zonder enige ruimte voor (door)ontwikkeling van de organisatie en vanaf 2023 wordt deze kostprijs omgezet naar een reëel tarief.
Zoals ook opgenomen in de handreiking Sociaal Werk is het niet wenselijk om het tarief lager dan wel gelijk aan de kostprijs vast te stellen. Door een reëel tarief te hanteren, ook voor de huidige basis- en plustaken, is geborgd dat de gewenste ontwikkelingen zoals beschreven in de kadernota in de volle breedte én in aansluiting op de Koers 2021-2024 worden uitgevoerd. Hiermee is geborgd dat de organisatie de komende jaren kan blijven ontwikkelen en innoveren. Zo zijn we in staat om door te ontwikkelen op het gebied van mensen en systemen en ook de nieuwe arbeidsmarktvraagstukken de komende jaren het hoofd te bieden. Het biedt ruimte om tijdig in te kunnen spelen op veranderende omstandigheden. Immers onze maatschappij staat niet stil en ook op de (mid)lange termijn zullen we voor nieuwe uitdagingen komen te staan. Stilstand is immers achteruitgang. In hoofdstuk 3 “Koers 2021-2024 Samenwerken door Samen Werken” en in hoofdstuk 5 “Dienstverlening & Excellent werkgeverschap” zijn de belangrijkste onderwerpen beschreven zoals wij deze de komende jaren op het gebied van mensen en systemen willen (door)ontwikkelen.
6.2 Contractering Bizob Van oudsher heeft iedere gemeente een contract met Stichting Bureau Inkoop en Aanbestedingen Zuidoost-Brabant (hierna “Bizob”) voor de inkoop en het contractmanagement, o.a. voor het sociaal domein. Nu de samenwerking in de regio en binnen een
12
10voordejeugd goed gevormd is, is dit het moment om het contract met Bizob te heroverwegen. Daarom is onderzoek gedaan naar de vraag hoe de contractering met Bizob voor de vijf gemeenten én de GR Peelgemeenten voor de toekomst het beste vormgegeven kan worden. Voorheen verliep de inzet van inkoopcapaciteit geleverd door Bizob nog via de budgetten van de afzonderlijke lokale gemeenten. Op basis van de realisatie van de inzet van BIZOB voor het Sociaal Domein (inclusief bedrijfsvoeringstaken) over de jaren 2019-2021 is in beeld gebracht hoeveel capaciteit vanaf 2022 benodigd is. De totaal benodigde capaciteit is afgestemd met de vijf lokale gemeenten, en komt overeen met de totaal gerealiseerde inzet lokaal voor het Sociaal Domein. Hierdoor is de overheveling van budgetten in de basis budgetneutraal en zal niet leiden tot extra uitgaven van de lokale gemeenten in totaliteit. Inmiddels is een door het algemeen bestuur een voorgenomen besluit genomen om met terugwerkende kracht met ingang van 1 januari 2022 deel te nemen in Stichting Bizob. De raden worden op dit moment nog in de gelegenheid gesteld om hun wensen en bedenkingen met betrekking tot het voorgenomen besluit kenbaar te maken aan het algemeen bestuur. Het definitief besluit zal dan ook pas in de loop van 2023 worden genomen.
Bij de ontwerpbegroting 2023 zijn wij er vanuit gegaan, dat het algemeen bestuur een positief besluit gaat nemen over de deelneming in Stichting Bizob. De overheveling van de budgetten naar GR Peelgemeenten is dan ook in de ontwerpbegroting 2023 verwerkt.
6.3 Ontwikkelingen met betrekking tot personele capaciteit Van incidenteel naar structurele formatie uitbreiding kwaliteitsmedewerkers De kwaliteitsmedewerkers hebben een belangrijke sleutelrol in de dienstverlening en bedrijfsvoering. Zij hebben een breed takenpakket, vervullen verschillende rollen en werken samen met bijna iedere professional in het sociaal domein. Van Wmo consulent in de gebiedsteams tot de accountant in verband met de jaarrekeningcontrole. De afgelopen jaren is het takenpakket van de kwaliteitsmedewerker enorm gegroeid en is, mede door de beperkte capaciteit, de functie van kwaliteitsmedewerker steeds meer verschoven naar het juridische en rechtmatige deel van de functie. Op dat deel zijn de afgelopen jaren dan ook mooie stappen gemaakt. Van de doorontwikkeling van de aanpak in de lokale gebiedsteams hebben we echter geleerd dat kwaliteitsmedewerkers niet enkel gewenst zijn voor de juridische controles. Juist nu we steeds verder ontwikkelen op het gebied van normaliseren en we met elkaar de gesprekstechnieken en werkwijzen aan het ontdekken en ontwikkelen zijn is er behoefte aan een aanvullend profiel kwaliteitsmedewerker. Naast de juridische controles in de backoffice is er behoefte aan kwaliteitsmedewerkers die in de gebiedsteams samen met de Wmo consulenten en jeugdprofessionals werken aan nieuwe oplossingen.
Dit type kwaliteitsmedewerker willen wij komende jaren kleinschalig toevoegen aan onze gebiedsteams. In Deurne hebben we hiervoor al een pilot ingericht om de effecten in beeld te brengen. We verwachten dat het toevoegen van een ander type kwaliteitsmedewerker ons gaat helpen onze visie op het gebied van Normaliseren verder uit te kristalliseren en het aantal voorzieningen wat wij toekennen nog beter op casuïstiek toe te spitsen waardoor daar waar inzet of een voorziening nodig is deze op de juiste manier verstrekt wordt. Maar daar waar dit níet nodig is voorkomen wordt en dus op termijn besparing op zorgkosten gerealiseerd kan worden. Ook uit de maatschappelijke kosten en baten analyse (MKBA) blijkt de behoefte aan kwaliteitsmedewerkers dichtbij de uitvoering in de gebiedsteams. Sterker nog, de aanbeveling wordt gedaan om de kwaliteitsmedewerker nog meer in te zetten en te benutten. Met name om in het kader van de opgaves Normaliseren en Bevlogen samenwerking rondom de inwoner de Wmo consulenten en Gezins- en Jongerencoaches te ondersteunen, begeleiden en coachen. Maar ook om het leren van elkaar te faciliteren. De kwaliteit van zorg en de dienstverlening wordt hierdoor geoptimaliseerd (normaliseren, veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht) wat vervolgens bijdraagt aan de beoogde effecten.
Een voorbeeld op gebied van Normaliseren waar we in 2022 mee gaan starten is het preventief monitoren van complexe en dure casuïstiek. Door deze vóór de besluitvorming multidisciplinair te bespreken
13
wordt er meer eenduidig geïndiceerd, worden alle belangen goed tegen elkaar afgewogen en wordt onnodige zorginzet voorkomen. Dit initiatief is eerder voortgekomen uit de werkgroep besparingen en wordt nu in een gezamenlijke programma verder uitgewerkt. Aangezien Kwaliteit hierin een kartrekkende rol heeft, heeft dit gevolgen voor de capaciteit en de uitvoeringskosten. Het te verwachten effect is dat het de zorgkosten verlaagt. Ditzelfde geldt voor inzet vanuit Kwaliteit bij onderzoeken naar aanbieders op het gebied van (on)rechtmatige zorg en bij het kritisch beoordelen van contracten van nieuwe zorgaanbieders. Door te investeren in capaciteit op het gebied van Kwaliteit worden onnodige zorgkosten voorkomen. Om bovengenoemde ontwikkeling te kunnen vormgeven is een kleine capaciteitsimpuls benodigd. In 2023 betekent dit een uitbreiding van 1 fte. Dit wordt eveneens onderbouwd in de maatschappelijke kosten en baten analyse (MKBA) en daarnaast in het benchmarkadvies van Berenschot. Formatie Toezichthouder Binnen de Peelgemeenten zijn we het aan de inwoners verplicht dat er kwalitatieve zorg ingekocht wordt én dat onrechtmatige bestedingen worden voorkomen. Samen met bestuurders en lokale collega’s is de GR gekomen tot het kwaliteitszorgsysteem rechtmatige zorg.
De beoogde effecten hiervan zijn: • Kwalitatieve, doelmatige zorg wordt ingekocht bij aanbieders die voldoen aan de technische én inhoudelijke kwaliteitseisen. • Onrechtmatige bestedingen (proactief) worden voorkomen door een gestructureerd en helder werkproces in ons eigen primaire proces. • Onrechtmatige bestedingen (proactief) worden voorkomen door gestructureerde en heldere samenwerkingsafspraken met zorgaanbieders, gemeente Helmond en de Dommelvallei+ en overige relevante ketenpartners. • Toezicht op en maatregelen bij onrechtmatigheden op zowel kwalitatief als financieel vlak (proactief en achteraf). Vooruitlopend op de implementatie van het kwaliteitszorgsysteem zijn we in 2021 op basis van signalen gestart met toezicht op een aantal grote casussen bij zorgaanbieders. Gezien de aard en de omvang van de casuïstiek hebben we dit opgepakt met hulp van externe expertise. Dit heeft in deze gevallen een verbeterslag in de kwaliteit van zorg opgeleverd en er loopt ook een terugvordering bij één van de aanbieders. Tegelijkertijd hebben we deze casussen gebruikt om van te leren en hebben we deze expertise geborgd in ons kwaliteitszorgsysteem. Alleen al van het inrichten van een sluitende aanpak van contractmanagement tot toezicht gaat een preventieve werking uit.
Nieuwe (frauduleuze) aanbieders denken op voorhand na of aansluiting bij de betreffende gemeente passend en haalbaar is. Zittende aanbieders weten dat ze gemonitord worden en zorgen ervoor dat ze aan vereisten voldoen. Uiteindelijk levert het Toezicht meer op dan het kost (in kwaliteit en financieel). Dit is ook aangetoond in een onderzoek van de Erasmus universiteit. Zij schatten de mate van onrechtmatige zorginzet in op 1 tot 3% van de totale zorgkosten. Voor de Peelgemeenten heb je het dan over een bedrag van minimaal € 400.000 tot meer dan een miljoen euro aan onrechtmatige zorginzet. Het zou mooi zijn als we een deel daarvan kunnen voorkomen, dan wel terugvorderen. De toezichthouder heeft hiervoor het mandaat. In de gewenste situatie is er een Toezichthouder Kwaliteit en een Toezichthouder Rechtmatigheid. Dit zijn verschillende expertises die moeilijk verenigbaar zijn in één functie. De GR Peelgemeenten is vanaf 2023 voornemens deze functies in eigen dienst te nemen. De uitvoeringskosten van deze toezichthouders zijn gelet op de te verwachten financiële effecten terug te verdienen in de zorgkosten. Voetnoot: Deze ontwikkeling loopt separaat aan de ontwikkeling rondom het calamiteitentoezicht. Dit is nu belegd bij de GGD en zij willen dit afstoten. De gemeenten zijn hierom op zoek naar een alternatieve oplossing. Desgewenst kunnen we dit integreren in het geheel.
Het is echter te vroeg om dit al op te nemen in ontwerpbegroting 2023. Bestuurlijke besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden in de vijf gemeenten.
14
7. Advisering en beleidsontwikkelingen 7.1 Inkoop begeleiding, huishoudelijke ondersteuning en Beschermd wonen Wmo Samen met Helmond is er in 2021 gestart met het ontwikkelen van een visie op de inkoop van Wmo-ondersteuning vanaf 2025. In een leergang, begeleid door adviesbureau EhdK, zijn knelpunten en nieuwe inzichten vertaald naar doelstellingen. Het resultaat hiervan is een inkoopstrategie, waarmee het Dagelijks bestuur heeft ingestemd. Deze inkoop zal nu vertaald worden naar een plan van aanpak, aan de hand waarvan de gestelde doelen worden gerealiseerd. Het plan van aanpak wordt in 2022 opgesteld. De uitwerking zal echter grotendeels plaatsvinden in 2023 en 2024. Tot deze uitwerking behoren onder meer: Verdiepend onderzoek naar specifieke doelgroepen en hun ondersteuningsbehoefte Marktconsultatie Het starten van pilots ter voorbereiding van-, of vooruitlopend op-, een andere organisatie van de zorginzet, een andere vorm van samenwerking met aanbieders of monitoring van de inzet. Het voorbereiden van de aanbesteding zelf.
7.2 Ontwikkelingen huishoudelijke ondersteuning (HO) Implementatie ‘eerlijke bijdrage’ voor huishoudelijke ondersteuning In het coalitieakkoord is afgesproken dat er een eerlijkere bijdrage komt voor huishoudelijke hulp. Dat betekent dus een gedeeltelijke terugkeer van de inkomensafhankelijke bijdrage. Deze zal naar verwachting in 2023 worden geïmplementeerd en vanaf 2024 worden toegepast. Hoe een ‘eerlijke bijdrage’ voor huishoudelijke hulp eruit komt te zien, en wordt geïnd, is nog niet bekend. Maar in elk geval zullen de Wmo-verordeningen moeten worden aangepast , evenals de uitvoering (systemen, sjablonen). Ook de instructie van de consulenten zal georganiseerd moeten worden via bijvoorbeeld handboeken en/of actualiteitendagen.
7.3 Beschermd wonen – Beschermd thuis We willen de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis in de wijk continueren en faciliteren. Daarvoor is beschikbaarheid van passende woonruimte een harde voorwaarde. Naast woonruimte dient ook de lokale sociale structuur en de directe woonomgeving voldoende ondersteund te worden in de omgang met en ondersteuning van deze doelgroep. Wat is hiervoor nodig? Samen met de 5 Peelgemeenten en woningcorporaties afspraken maken over voldoende en passend woonaanbod in de wijken om doorstroom van beschermd wonen naar beschermd thuis in de wijk te bevorderen. Samen met de lokale gemeenten en het lokale voorliggende veld zorgen voor voldoende aanbod en ondersteuning waarmee participatie van deze doelgroep in de wijk wordt bevorderd (meedoen). Samen met de lokale gemeenten communicatie naar omwonenden verzorgen. Samen met de lokale gemeenten zorgen voor een escalatiemodel in geval van overlast en onveilige situaties, zodat directe interventie mogelijk is.
7.4 Huiselijk geweld en kindermishandeling Het (landelijke- en regionale-) programma Geweld hoort nergens thuis had als doel om huiselijk geweld en kindermishandeling eerder en beter in beeld te hebben en ervoor zorgen dat iedereen weet wat te doen bij (een vermoeden van) huiselijk geweld en kindermishandeling. De centrumgemeenten Helmond en Eindhoven hebben eind 2021/begin 2022 het initiatief gepakt om te komen tot een betere borging van de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, via het programma ‘Organisatie aanpak HGKM in Zuid Oost Brabant.’ De reeds inzette acties vanuit Geweld hoort nergens
15
thuis worden vervolgd met deze nieuwe aanpak, en er worden nieuwe initiatieven ontplooit om te komen tot samenhang en sturing op het thema. Het programma zal ook in 2023 zijn beslag krijgen. Namens de regiogemeenten neemt de wethouder van Asten deel aan de regionale stuurgroep die verantwoordelijk is voor de regionale aanpak. Daarnaast is er een interdisciplinaire ambtelijke expertgroep geformeerd, die voorstellen voorbereid en verantwoordelijk is voor de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit Peelgemeenten participeert een beleidsadviseur in het expertteam.
7.5 Ontwikkelingen BMS 7.5.1 Schuldhulpverlening aan ondernemers We gaan de uitvoering van de schuldhulpverlening aan ondernemers definitief onderbrengen. Dit is een verplichting op grond van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. De uitvoering is nu tijdelijk ondergebracht bij Senzer op grond van een Dienstverleningsovereenkomst (DVO). In 2022 wordt de uitvoering op grond van de huidige DVO met Senzer geëvalueerd. Op grond van de uitkomst van de evaluatie zullen we een strategie bepalen voor de lange termijn (2023 en volgende jaren). We werken samen op de schaal van de arbeidsmarktregio Helmond-de Peel.
7.5.2 Regionaal beleidsplan schuldhulpverlening We moeten voldoen aan de eisen van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening met het oog op een optimale en integrale ondersteuning van onze inwoners bij problematische schulden. Gemeenten moeten iedere 4 jaar een beleidsplan schuldhulpverlening opstellen. De Peelgemeenten werken hierin samen. Het huidige regionale beleidsplan loopt af per 1 januari 2023. We doen hiervoor in 2022 een korte evaluatie van de effectiviteit van het huidige beleid en uitvoering. Aan de hand van de uitkomsten van de evaluatie stellen we een nieuw 4-jarig regionaal beleidsplan op voor de periode 2023-2027.
7.5.3 Onderzoeken van de harmonisatie van de individuele inkomenstoeslag en de minimaregelingen (Meedoen en Maatschappelijke participatie) Een geharmoniseerd beleid is efficiënt en biedt duidelijkheid voor de inwoners. Het uitvoeringsbeleid van de regelingen Meedoen ofwel Maatschappelijke Participatie en de Individuele Inkomenstoeslag is nog niet geharmoniseerd. We willen waar mogelijk het beleid harmoniseren. Peelgemeenten voert de regelingen Meedoen ofwel Maatschappelijke Participatie uit voor de gemeenten en heeft de uitvoering Individuele Inkomenstoeslag ondergebracht bij Senzer. Gemeenten Deurne en Someren gaan in 2022 het Nibud de opdracht geven voor het uitvoeren een Minima Effectenrapportage (MER). Onder leiding van Peelgemeenten onderzoeken Peelgemeenten en de lokale gemeenten samen, aan de hand van de resultaten uit de MER, hoe effectief de huidige minimaregelingen zijn. We verbreden dit onderzoek naar de 5 gemeenten, zodat we gezamenlijk optrekken in de conclusies over de vraag waar aanpassingen van het beleid nodig zijn. Daarbij inventariseren ook we de huidige verschillen in het beleid. We doen een voorstel voor aanpassingen en waar mogelijk stellen we voor om het uitvoeringsbeleid voor de 5 Peelgemeenten te harmoniseren met ingang van 2023.
7.5.4 Financieel ontzorgen Het doel is om financiële problemen bij inwoners in een vroeg stadium te herkennen en op de persoon of het huishouden afgestemde dienstverlening in te zetten. Hiermee voorkomen we dat inwoners met financiële problemen problematische schulden ontwikkelen. We doen dit vanuit de Koersagenda en het programma Bevlogen Samenwerking: belangrijke principes zijn ‘leren van elkaar’ en ‘normaliseren’. Met behulp van de onderzoeksinformatie
16
bieden we gemeenten met ingang van 2023 de mogelijkheid om op het gebied van ‘financieel ontzorgen’ bij elkaar in de keuken kijken, van elkaar leren en keuzes maken voor verbetering hun dienstverlening. We leggen tevens de basis om de dienstverlening te benchmarken. Hiervoor brengen we in 2022 in beeld hoe de dienstverlening ‘financieel ontzorgen’ er in de lokale toegang van de gemeenten uitziet. We trekken hierin samen op met de gemeenten en de lokale toegangen schuldhulpverlening. Dit onderzoek linken we aan een landelijk project van de Vereniging Nederlandse Gemeenten ‘Master Klantreis VNG’, waaraan we in 2022 deelnemen. Er is landelijk door de VNG een blauwdruk ontwikkeld van een ‘ideale klantreis financieel ontzorgen’. Het resultaat van het project ‘Master Klantreis’ is het opleveren een businesscase. De businesscase vormt een handreiking voor gemeenten in Nederland om hun lokale dienstverlening op het gebied van ‘financieel ontzorgen’ te analyseren, aan te vullen en te benchmarken.
7.5.5 Aanbesteding Collectieve Aanvullende Zorgverzekering (CAV) We willen onze inwoners met een laag inkomen, die chronische beperkingen hebben of ziek zijn financieel blijven ondersteunen. Hiertoe hebben we de CAV in het leven geroepen. De CAV is een product dat we gezamenlijk hebben ingekocht hebben bij Zorgverzekeraar CZ op basis van een uitsluitend recht voor de duur van 5 jaar. Dit recht loopt af per 1-1-2024. Hierom gaan we in 2023 toetsen of de CAV in zijn huidige vorm nog steeds effectief en (kosten)efficiënt is. Aan de hand van de uitkomst gaan we bestuurlijke besluitvorming voorbereiden voor het verlengen van het uitsluitend recht of het opnieuw aanbesteden van de CAV.
17
8. Financiële begroting 2023 De basis voor de begroting 2023 is de begroting 2022 inclusief de gevolgen van de 1e begrotingswijziging 2022. De cijfers 2022 en de meerjarenramingen zijn vervolgens geïndexeerd conform de indexen uit de Kadernota 2023. Lasten
Realisatie 2021
Begroting 2022 (na wijz)
Begr 2023
MJR 2024
MJR 2025
MJR 2026
Structurele lasten Salariskosten primair proces
6.219.385
7.054.912
7.259.684
7.433.900
7.612.300
7.795.000
Salariskosten management en bedrijfsvoering
948.283
1.155.400
1.443.308
1.478.000
1.513.500
1.549.800
Inhuur en overige personeelskosten
798.913
783.300
802.883
822.100
841.800
862.000
Overige bedrijfskosten
701.946
639.700
651.854
667.500
683.700
700.100
DVO Senzer, bijzondere bijstand
571.856
576.500
590.913
605.100
619.600
634.500
Bijdragen jeugd (10vdJeugd, DVO Ehv, Werkplan 21vd jeugd)
229.088
319.300
327.283
335.100
343.100
351.300
Contractering Bizob
-
360.800
369.820
378.700
387.800
397.100
Onvoorzien
-
20.200
70.000
70.000
70.000
70.000
9.469.471
10.910.112
Totaal structurele lasten
11.515.743 11.790.400 12.071.800 12.359.800
Incidentele lasten Incidentele lasten
-
Totaal incidentele lasten
137.946
-
-
-
-
0
137.946
Totaal lasten
9.469.471
11.048.058
11.515.743 11.790.400 12.071.800 12.359.800
Baten
Realisatie 2021
Begroting 2022 (na 1e wijz)
Begr 2023
Structurele baten
9.861.190
10.910.112
Incidentele baten
-
Totaal baten Saldo van lasten en baten
137.946
0
11.515.743 -
0
0
0
MJR 2023
MJR 2024
MJR 2025
11.790.400
12.071.800
12.359.800
-
-
-
9.861.190
11.048.058
391.719
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Reservemutatie
84.156
Totaal resultaat
475.875
11.515.743 11.790.400 12.071.800 12.359.800
Verschuiving posten ten opzichte van de begroting 2022 Omdat met ingang van begrotingsjaar 2023 is overgegaan tot invoering van de kostprijssystematiek, zijn de salariskosten voor het primair proces van de Wmo consulenten, de jeugdconsulenten en de schuldhulpverleners in totaal begroot op de post salariskosten primair proces. Op de posten plustaken jeugd, schuldhulpverlening en aanvullende taken Wmo consulenten is met ingang van begrotingsjaar 2023 dan ook niet meer afzonderlijk begroot. De salariskosten zijn verdeeld op basis van het werkelijk aantal afgenomen fte per gemeente. Bij de opzet van de begroting 2023 is in de basis uitgegaan van de begroting 2022, verhoogd met een indexcijfer op basis van de Macro Economische Verkenning (MEV) zoals in de kadernota is aangegeven. Wij blijven vanuit financieel oogpunt dan ook binnen de financiële kaders. De baten bestaan volledig uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten en sluiten aan bij het totaal van de lasten. In de ontwerpbegroting 2023 zijn geen incidentele baten en/of lasten begroot.
18
Baten
Realisatie 2021
Begroting 2022 (na 1e wijz)
Structurele inw.bijdrage (basis)taken
7.888.907
8.379.306
Bijdr. plustaken (jeugd) structureel
1.972.283
2.361.806
-
-
-
-
Bijdr. plustaken incidenteel
-
137.946
-
-
-
-
Bijdr. aanvullende taken Wmo
-
169.000
-
-
-
-
Totaal baten
9.861.190
11.048.058
Begr 2023
11.515.743
MJR 2023
MJR 2024
MJR 2025
11.790.400
12.071.800
12.359.800
11.515.743 11.790.400 12.071.800 12.359.800
8.1 Toelichting lasten begroting 2023 De lasten in de begroting 2023 stijgen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 met totaal € 467.685. In onderstaand overzicht worden de meest opvallende verschillen tussen de begroting 2022 en 2023 uiteengezet. Lasten gewijzigde begroting 2022 Aanpassingen salariskosten Aanpassingen inhuurbudgetten
11.048.058 492.700 12.600
Vervallen formatie incidenteel met ingang van 2023
-137.900
Indexatie overige prijs- en loongevoelige kosten
100.285
Lasten begroting 2023
11.515.743
De aanpassingen op de post salariskosten betreft, naast de ophoging van de salariskosten met een indexpercentage, ook uitbreiding van formatie ten opzichte van de begroting 2022. Het gaat hierbij om de uitbreiding van 1,0 fte kwaliteitsmedewerker en 1,17 fte toezichthouder zorg die in de kadernota 2023 verder zijn toegelicht. Omdat de formatie voor 0,78 fte schuldhulpverlening Laarbeek en 0,89 uitbreiding gezinsen jongerencoach Asten vanuit de 1e begrotingswijziging 2022 als incidenteel is opgenomen, valt deze weer vrij in de conceptbegroting 2023. De aanpassing op de overige posten betreft een aanpassing in verband met prijs- en loongevoelige kosten.
8.2 Toelichting baten begroting 2023 De baten in de begroting bestaan volledig uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Door invoering van het kostprijsmodel met ingang van 2023, is geen onderscheid meer gemaakt tussen basis- en/of plustaken omdat de bijdragen zijn verdeeld op basis van werkelijke afname van direct personeel. In onderstaande tabel is zichtbaar dat de afname van directe formatie per gemeente verschillend is. In de tabel is aangegeven hoeveel formatie er per gemeente wordt afgenomen op de Wmo-taken, jeugd-taken en taken voor schuldhulpverlening. Het aantal fte voor jeugdtaken is het afgelopen jaar het sterkst toegenomen. Ook zijn we met ingang van 2022 voor de gemeente Laarbeek gestart met het uitvoeren van de taken voor Schuldhulpverlening. De verdeelsleutels zijn als volgt:
19
Gemeente
Aantal fte Wmo
Fte Wmo in %
Aantal fte Jeugd
Asten
4,10
15,89%
4,94
21,6%
-
Deurne
6,60
25,58%
-
-
-
Gemert-Bakel
5,90
22,87%
-
-
-
-
Laarbeek
4,20
16,28%
10,52
46,0%
0,78
100,0%
Someren
5,00
19,38%
7,40
32,4%
-
-
Totaal 25,80 100,0% ** SHV betreft Schuldhulpverlening
22,86
100,0%
0,78
100,0%