6b. a Jaarverslag Blink 2021 gewaarmerkt
Tekst van het document
Crowe Foederer B.V. Beukenlaan 60 5651 CD Eindhoven Tel. +31 (0)40 264 96 10 www.crowe-foederer.nl
PERSOONLIJK/VERTROUWELIJK Gemeenschappelijke Regeling Blink T.a.v het Algemeen Bestuur Gertdijk 1 5704 RG HELMOND
Eindhoven, 6 april 2022 Dos.nr. 106952 Behandeld door: drs. P. Peters RA
Geachte Bestuur Inzake: controleverklaring jaarrekening 2021 Hierbij ontvangt u een gewaarmerkt exemplaar van de jaarrekening voorzien van onze controleverklaring d.d. 6 april 2022 voor de Gemeenschappelijke Regeling Blink. Wij bevestigen u akkoord te gaan met het opnemen van deze controleverklaring in de jaarrekening 2021, die overeenkomt met het bijgevoegde gewaarmerkte exemplaar. Een exemplaar van het jaarverslag dient te worden ondertekend door het dagelijks bestuur en dient te worden vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Wij bevestigen u ermee akkoord te gaan dat een afschrift van onze controleverklaring openbaar wordt gemaakt, mits de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld. Openbaarmaking van de controleverklaring is slechts toegestaan tezamen met deze jaarrekening. Indien u het jaarverslag en de controleverklaring opneemt op Internet, dient u te waarborgen dat het jaarverslag inclusief jaarrekening goed is afgescheiden van andere informatie op de internetsite. Afscheiding kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de jaarstukken in niet-bewerkbare vorm als een afzonderlijk bestand op te nemen of door een waarschuwing op te nemen indien de lezer de jaarstukken verlaat (“u verlaat de beveiligde, door de accountant gecontroleerde jaarrekening”). Vertrouwende u hiermede van dienst te zijn geweest en tot het verstrekken van verdere inlichtingen gaarne bereid.
Hoogachtend, Crowe Foederer B.V.
ValidSigned door T.M.M. van Lierop RA MSc op 06-04-2022
T.M.M. van Lierop RA MSc
Crowe Foederer B.V. Beukenlaan 60 | 5651 CD Eindhoven | K.v.K. nr. 17034844 | IBAN: NL56 INGB 0662864808 | BIC: INGBNL2A | B.T.W. nr. NL0015.94.540.B.11 Op onze dienstverlening zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin een beperking van onze aansprakelijkheid voorkomt. Deze algemene voorwaarden zijn bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd onder nummer 17034844. Vestigingen: Eindhoven, Amsterdam, Bladel, Lelystad, Oostzaan, Roermond
JAARVERSLAG BLINK 2021
VOORWOORD DIRECTIE Vanuit de directie en het managementteam van Blink, bied ik u hierbij zowel het jaarverslag als de jaarrekening aan over het jaar 2021. De jaarrekening is opgesteld door het managementteam van Blink en gecontroleerd door Accountant Crowe Foederer, gevestigd te Eindhoven. In het directieverslag treft u een algemeen beeld aan over het verloop van de bedrijfsvoering in 2021, in dit jaarverslag nemen wij u mee in een aantal opmerkelijke zaken zoals die zich in het boekjaar 2021 hebben voorgedaan. Met dit jaarverslag wens ik u veel leesplezier.
Mark Vaal Directeur G.R.R. Blink
2
3
INHOUDSOPGAVE VOORWOORD DIRECTIE
3
INHOUDSOPGAVE
5
1. G.R.R. BLINK
6
Jaar in beeld 2021 Missie van Blink Visie Profiel Activiteiten Nieuw binnen Blink ‘GRIP-wagen en de Afvalcoach
Blink wil duurzaam verbindend naar een circulaire economie en een kwalitatief hoogstaande participatieve samenleving.
2. KERNGEGEVENS Hoeveelheid restafval Verzorgingssgebied / per gemeente Dienstverlening Beheer en onderhoud Verwerking Klantenservice Personeel & organisatie Financiën
18 20 21 22 23 23 24 25 26
3. DIRECTIEVERSLAG
28
4. PROGRAMMAVERANTWOORDING
34
Programmaverantwoording op totaalniveau Beschrijving allocatiemethodiek richting gemeentelijke programma’s Toelichting programmaverantwoording
4
8 10 11 12 14 16
36 37 38
5. PARAGRAFEN Risicobeheersing en weerstandsvermogen Investeringen en financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen
6. JAARREKENING Balans Grondslagen balans Toelichting balans Staat van baten en lasten Toelichting staat van baten en lasten WNT verantwoording Resultaatbestemming
40 42 45 46 51
52 54 56 58 62 63 70 72
7. KOSTENREDUCTIEPLAN 2019-2021
74
8. BIJLAGEN
78
Fee en Bonus/Malus PreZero Nederland 2021 Kostenverdeelstaat Blink 2021 Toelichting en Dashboard: Asten Toelichting en Dashboard: Deurne Toelichting en Dashboard: Gemert-Bakel Toelichting en Dashboard: Heeze-Leende Toelichting en Dashboard: Helmond Toelichting en Dashboard: Laarbeek Toelichting en Dashboard: Nuenen Toelichting en Dashboard: Someren
80 86 88 96 104 112 118 126 134 144
5
1. G.R.R. BLINK
6
7
JAAR IN BEELD
2021 JANUARI
Extra aandacht voor afscheiding van pmd-afval.
APRIL / MEI
Introductie GRIP ‘de mobiele milieustraat’ in Helmond en Deurne.
JUNI
MEI
SEPTEMBER
NOVEMBER
Extra aandacht voor Covid-19 afval.
Introductie inzamelwagen op waterstof met eerste vrouwelijke chauffeur!
MAART
Week van de afvalhelden.
FEBRUARI
Omgekeerd inzamelen in nieuwbouwwijk Gerwen Zuid-Oost in Nuenen.
Het succes van de E-waste Race.
Bezoek Prodas Kinderraad aan Mileustraat Deurne.
DECEMBER FEBRUARI
Uitzonderlijke omstandigheden tijdens extreem winterweer.
8
MAART
Officiële instemming door gemeenteraad Son en Breugel met toetreding tot Blink per 1/1/2022.
In teken van toetreding Gemeente Son en Breugel en Milieustraat Helmond.
9
VISIE Op basis van haar missie ziet Blink het als haar rol om duurzaam verbindend naar een circulaire economie te zijn en in belangrijke mate bij te dragen aan een kwalitatief hoogstaande participatieve samenleving. Doelstellingen Om vast te stellen of zij hier in slaagt, moeten doelen worden gesteld die, bij realisatie, invulling geven aan de missie van Blink. Door Blink zijn de volgende doelen in dit kader geformuleerd:
1. Partnerschap met (deelnemende) gemeenten en PreZero Nederland. 2. Efficiënte en effectieve dienstverlening. 3. Slanke wendbare organisatie. 4. Adequate en transparante governance en goed functionerend bestuur.
MISSIE VAN BLINK Blink draagt bij aan het realiseren van de ambities en doelstellingen van de deelnemende gemeenten en PreZero, door het (verder) ontwikkelen en leveren van de nu en toekomstig aan haar opgedragen taken op het gebied van afval- en grondstoffenbeheer en duurzaam onderhoud van de openbare ruimte. Blink wil daarvoor een betrouwbare en hechte partner van de deelnemende gemeenten en 10
5. Duurzaamheid en arbeidsparticipatie. PreZero zijn in de totstandkoming en uitvoering van afvalbeheerbeleid en duurzame inzet van grondstoffen, op een milieubewuste en maatschappelijk gewenste wijze. Tevens wil Blink op dezelfde wijze invulling geven aan haar taken in de openbare ruimte en daarmee een wezenlijke bijdrage leveren aan een hoogstaande leefomgeving en de maatschappelijke aspecten die dat met zich brengt.
6. Bijdrage circulaire economie en afvalbeheerprestaties gemeenten. 7. Regionale verankering, samenwerking en schaalgrootte. 11
PROFIEL De Gemeenschappelijke Regeling Blink is een intergemeentelijke samenwerkingsverband gericht op het vervullen van overheidstaken op het gebied van inzameling, sortering, vermarkting en (eind)verwerking van grof en fijn huishoudelijke afvalstoffen, gladheidsbestrijding en reiniging van de openbare ruimte. Daarbij werkt zij in die G.R.R. samen met de private partner PreZero Nederland. Blink verricht haar werkzaamheden in 2021 voor de gemeenten:
• Asten • Deurne • Gemert-Bakel • Heeze-Leende • Helmond • Laarbeek • Nuenen • Someren
Adviseurs Dagelijks en Algemeen Bestuur De heer J. Couwenberg Secretaris De heer G. van Hal Controller De heer R. Slaats Ambtelijk Coördinator De heer M.T.J. Vaal Directeur Blink
Personeel & Organisatie
HSE
Management-Assistant
AVG
Inkoop
Projecten & Advies
Communicatie
Projectmedewerker
Afvalcoaches
Lid AB Lid AB Lid AB Lid AB Lid DB/AB Lid AB Voorzitter DB/AB Lid AB Lid DB/AB
Bedrijfsbureau
Informatiemanagement
Finance
Bedrijfsadministratie
CMS
Uitvoering
Data-analist / strat.planning
Algemeen Bestuur Dagelijks Bestuur Beheerders milieustraten Controller GR
Opzichters / teamleiders
Planning
Secretaris GR Directeur
12
De Blink-organisatie bestaat uit: Projecten & Advies, Uitvoering en Bedrijfsbureau. De bedrijfsprocessen worden ondersteund door de stafafdelingen: HR, HSE, AVG en Communicatie.
Directie Blink
Het Algemeen Bestuur van Blink werd in 2021 gevormd door de wethouders vanuit de deelnemende gemeenten met Afvalbeheer in hun portefeuille. Daarnaast neemt een lid van de centrale directie van PreZero Nederland deel aan zowel het dagelijks als Algemeen Bestuur van Blink. In persoon zijn dit: De heer J. Bankers (Asten) Mevrouw D. Blok (Someren) De heer J. Briels (Laarbeek) De heer B. Claassen (Gemert-Bakel) De heer J. Pernot (Nuenen) De heer M. Schlösser (Deurne) Mevrouw G. van den Waardenburg (Helmond) De heer F. de Win (Heeze-Leende) De heer I. te Winkel (PreZero)
Interne Organisatie
Uitvoering 13
ACTIVITEITEN Blink kent een bedrijfsvoering zonder winstoogmerk. De organisatie is bedrijfsmatig ingericht met als doel maximale maatschappelijke meerwaarde te realiseren tegen zo laag mogelijke kosten. Blink kent de volgende kernactiviteiten:
1. Afvalinzameling • Huis aan huisinzameling mini-containers • Huis aan huisinzameling overig • Inzameling verzamelcontainers • Afval op afroep • Milieustraten-beheer, verwerking en transport • GRIP-wagen • Containermanagement-uitvoering
2. Contractmanagement verwerking afvalstromen
4. Digitale dienstverlening • Burgerportaal: afvalbalie / afvalkalender / afvalwegwijzer • Containermanagement – systeem
14
3.
Reinigingstaken • Hand- en machinaal vegen • Bladcampagnes • Onkruidbeheersing • Gladheidbestrijding • Calamiteitenbestrijding
5. Communicatie • Afvalcoaches
6. Projecten (SMP) & Advies
15
Wie zijn jullie?
"Wij zijn de afvalcoaches van Blink; Monique en Yvette!"
NIEUW BINNEN BLINK ‘GRIP-WAGEN EN DE AFVALCOACH!’ In 2021 heeft Blink, op verzoek van enkele gemeenten, de GRIP-wagen geïntroduceerd. Deze is inmiddels niet meer weg te denken uit het straatbeeld in Helmond en Deurne en is dan ook door de inwoners breed omarmd. Heel wat kilo’s goederen hebben door de GRIP-wagen een andere en hoogwaardigere bestemming gekregen omdat zij anders als bestemming restafval hadden gekregen. De GRIP-wagen rijdt vier keer per jaar door de Helmondse wijken, waarbij via de diverse social media kanalen de routes, locaties en de tijden worden gecommuniceerd. De gemeente Helmond 16
Wat doen jullie binnen Blink?
"Wij helpen en adviseren de inwoners van de Blink-gemeenten hoe men afval het beste kan scheiden"
wil haar inwoners door een combinatie van gerichte communicatie en de inzet van de GRIPwagen beter en duurzaam ontzorgen. Tevens wordt hiermee bereikt dat het gft en het fijn huishoudelijk restafval minder stoorstoffen bevatten zodat afkeur en hogere verwerkingskosten worden voorkomen. Ook in de gemeente Deurne is het succes niet onopgemerkt gebleven. In Deurne en haar omliggende dorpskernen is de GRIP-wagen een begrip. Het succes van de GRIP-wagen heeft ook andere deelnemende gemeenten er toe gebracht dit instrument voor het jaar 2022 te gaan gebruiken.
Hoe kunnen we jullie benaderen?
"Wij zijn bereikbaar via communicatie@mijnblink.nl of jullie kunnen een bericht posten op mijnblink.nl. En we zijn vaak aanwezig bij de GRIP-wagen van Blink!’ Schroom niet... wij helpen jullie graag!" 17
2. KERNGEGEVENS
18
19
HOEVEELHEID RESTAFVAL
VERZORGINGSGEBIED / PER GEMEENTE Asten
KG FIJN RESTAFVAL / INWONER 2021
Inwoners
Huishoudens
Inwoners
Huishoudens
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
16.721
2020
200
Weinig
180
Helmond 7.159
Diftar
92.423
41.077
Matig
Diftar
160 140
Deurne
120 100
Laarbeek
Inwoners
Inwoners
Huishoudens
60
32.471
Huishoudens
40
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
80
Weinig
20 0
Asten
Deurne
Gemert-Bakel Heeze-Leende
VANG-doelstelling 2020 = 100
Helmond
Laarbeek
Nuenen
KG FIJN AFVAL / INWONER
2021
GFT
30
PMD
27
26
101
93
89
107
104
108
180
106
89 65
89
20
GEEN DIFTAR
2021
2020
2019
Diftar
Inwoners
Huishoudens
Inwoners
Huishoudens
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
13.056 Diftar
2018
23.383
10.144
Matig
Diftar
Heeze-Leende
Someren
Inwoners
Huishoudens
Inwoners
Huishoudens
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
Stedelijkheidsklasse
Inzamelsysteem
16.152 Weinig
6.791
Diftar
19.368 Weinig
8.188
Diftar
TOTAAL Inwoners
DIFTAR
Weinig
Nuenen
Weinig
2020 33
9.492
Gemert-Bakel 30.723
Rest
Diftar
22.523
Someren
VANG-doelstelling 2025 = 30
KG'S RESTAFVAL PER INWONER PER SYSTEEM
13.764
253.764
Huishoudens
109.671
21
DIENSTVERLENING
BEHEER EN ONDERHOUD
AANTAL GELEDIGDE MINI-CONTAINERS Rest
BEZOEKERS MILIEUSTRATEN BEHEER BLINK
GFT
775.000
125190
709.000
127894
764.848
1.061.000
1.029.000
2020
2019
101570
2021
2020
2019
Aantal mini-containers
152.054
137.188
135.814
Aantal milieustraat passen
73.415
65.007
50.281
Aantal ondergrondse locaties
90
78
72
Kraakperswagens
21
21
21
Kraanwagens
2
2
0
Haakarmwagens
2
2
0
VERWERKING
686.000
2021
2021
2020
2019
HOEVEELHEID VERWERKTE AFVALSTROMEN IN KTON - (HUIS-AAN-HUIS EN MILIEUSRAAT)
Rest (fijn/grof)
AANTAL UITRUKKEN GLADHEID PER SEIZOEN
AANTAL UITRUKKEN CALAMITEITEN PER JAAR
Papier
Glas
Overigen
16
7 9 8
6 9 7
32
30
30
36
38
2021
2020
2019
7 10
34
32
97
PMD
14
13
8
100
GFT (tuinafval)
81
23 17
2021-2022
22
2020-2021
2019-2020
2021
2020
2019
Bronscheiding
2021
2020
2019
69,9%
65,6%
64,1%
23
KLANTENSERVICE
PERSONEEL & ORGANISATIE Medewerkers
KLACHTEN EN MELDINGEN Rest
GFT
PMD
Aantal FTE's
714
841
2020
2019
KLANTENSERVICE
21298
2020
2019
22078
14623
14307
9371
6017 1974
24
Digitaal
63,9
2020
2019 56
56
Aantal vrouw
13
9
10
Acties
8424
2021
2020
2019
In dienst
16
4
7
Uit dienst
3
5
4
2021
2020
2019
<25
3
1
1
25-35
18
17
19
35-45
22
19
17
45-55
14
11
11
55-65
20
16
17
>65
1
1
1
11%
14%
13%
32
35
29
8900 uur
8500 uur
7700 uur
Ziekteverzuim 9375
Telefoon
62,9
65
Leeftijdsopbouw
2021
74,8
Aantal man
Verloop
919
1694
2021
66
498
1584
840
2019 65
2021
1212
956
2020 78
Aantal medewerkers
Papier
503
320 630
2021
Flexibele schil (excl. social return)
Social return
25
FINANCIËN OMZET (x €1.000)
OMZET / DIENSTVERLENING (x €1.000) hui s aan huis incl verwerking & transport
2300
Milieustraat
Bor
Overigen
19392
1671
18774
17423
1536 3110
3379
15476
12586
950 2973 2021 3093
3796
4178
2020
2019
2018
2017
247 2417
4195
% OVERHEAD (INCL. FEE) / DIRECTE KOSTEN
3305 2856
10186
2021
26
9546
2020
8719
2019
8128
2018
7066
2017
16,9%
2021
16,6%
2020
13,2%
13,4%
13,5%
2019
2018
2017
27
3. DIRECTIEVERSLAG
28
29
ONDERZOEKS- EN EVALUATIETRAJECT BLINK Statutair is bepaald dat Blink een driejaarlijkse evaluatie dient te ondergaan. Deze dient vast te stellen of de Blink-organisatie qua kosten en tarieven marktconform functioneert en daarbij de na te leven wettelijke kaders respecteert. Deze evaluatie is in 2021 weer uitgevoerd waarbij organisatie-adviesbureau Berenschot de opdracht ontving het hiervoor noodzakelijke onderzoek uit te voeren. Het Algemeen Bestuur van Blink besloot om, in aanvulling op de verplichte evaluatie, deze keer tevens onderzoek te doen naar: • De toekomst van Blink • De organisatie die het meeste zicht biedt op het invullen van dat toekomstbeeld • De vorm van de publiek-private samenwerking die daarbij hoort In haar vergadering van 20 oktober 2021 stelt het Algemeen Bestuur van Blink het Evaluatierapport van Berenschot vast. Voor het verrichten van het onderzoek naar de toekomst van Blink wordt aan Berenschot een separate opdracht verstrekt.
INLEIDING
30
Alvorens terug te blikken op het verslagjaar 2021, het volgende. Helaas lijkt het zo dat ook dit jaarverslag opgesteld wordt ten tijde van een crisis zoals wij die in onze Westerse samenleving vele decennia niet (van zo dichtbij) hebben mee gemaakt. Overheerste in 2021 de Covid-19 crisis de gang van zaken in en het rapporteren over dat verslagjaar, zo wordt het wereldbeeld op het moment van het opstellen van dit verslag, bepaald door de invasie van Rusland in Oekraïne.
politieke agenda komen te staan, naast de toch al bestaande uitdagingen van Klimaatadaptatie en verdeling en gebruik van schaarse energie en grondstoffen. Met andere woorden: de maatschappelijke opgaven nemen wederom in omvang en complexiteit toe. Dat zal in de komende jaren (zeker voor wat betreft de te verwachten kostenniveaus) niet ongemerkt aan onze sector voorbij gaan, iets waarmee we bij het bepalen van ons toekomstbeeld terdege rekening moeten houden.
Hoewel dat laatste geen invloed had op het verloop van het verslagjaar 2021, geeft het de kwetsbaarheid aan van de welvaart en veiligheid waarin wij leven. Daarnaast zal de samenleving veranderen in die zin dat het ons wapenen tegen pandemieën en buitenlandse agressie hoog op de
Desondanks is er, in het kader van onze verantwoording naar onze stakeholders en andere belanghebbenden, veel te melden omdat er ook in 2021 zich vele ontwikkelingen hebben voltrokken. De meest in het oog springende zijn:
De belangrijkste conclusies uit het Evaluatierapport van Berenschot luiden: • De gemeenten zijn overwegend tevreden over de prestaties van Blink • De kosten die Blink voor haar diensten rekent zijn marktconform • De Blink-organisatie heeft in de afgelopen jaren, meerdere professionaliseringsslagen gemaakt • Een van die verbeteringen betreft de inhaalslag op het gebied van (arbeids)veiligheid • Ook de Inkooporganisatie is, op basis van een vastgesteld Inkoopbeleid, verder geprofessionaliseerd • Berenschot stelt verschillen in de ambities vast bij de deelnemers aan de G.R.R. Blink voor wat betreft de toekomst • Berenschot stelt vast dat de samenwerking tussen de Blink-gemeenten en PreZero groot onderhoud nodig heeft
Op basis van deze uitkomsten doet Berenschot de volgende aanbevelingen: • Aanbeveling 1. Maak via een strategisch traject concrete keuzes over de gewenste toekomstrichting van Blink • Aanbeveling 2. Betrek de raden van de deelnemende gemeenten bij de fundamentele beleidskeuzes rondom circulaire economie en de positie van Blink daarin • Aanbeveling 3. Berenschot adviseert de huidige juridische grondslag van de G.R.R. te laten onderzoeken. • Aanbeveling 4. Aanbeveling 1 leidt tot herinrichting van de bestuursstructuur van Blink. Hierbij vraagt zij specifiek aandacht voor de positie van de directeur van Blink en ook aan de wijze waarop de AB vergaderingen worden ingericht • Aanbeveling 5. Bij realisatie van bovenstaande aanbevelingen ontstaat de noodzaak tot het herinrichten van de bedrijfsvoering van Blink Op basis van deze aanbevelingen geeft het Algemeen Bestuur van Blink opdracht tot het uitvoeren van een proces dat moet leiden tot antwoorden op een aantal vragen over de toekomst van Blink. Deze vragen zijn: • Wat is Blink in de kern voor organisatie? • Wat is -gezien deze aard van de Blink organisatie- de rol van de private partner in de samenwerking? • Wat is het daarbij gewenste juridische construct? Om tot de beantwoording van deze vragen te komen is een proces overeengekomen dat zich in 2022 voltrekt.
Door de Gemeenteraadsverkiezingen in dat jaar is het einderesultaat daarvan in Q3 en 4 van 2022 te verwachten. Verder stelt het Algemeen bestuur prijs op het ontvangen van nadere duiding over de juridische basis waarop de G.R.R. Blink functioneert. Daartoe doet zij een uitvraag bij een tweetal advocatenkantoren die hun adviezen in januari en februari 2022 hebben geleverd. Ten tijde van het opstellen van dit Jaarverslag zijn er, op basis van deze adviezen, nog geen eindconclusies over de juridische basis genomen. 31
TOETREDING SON EN BREUGEL
VERANTWOORDING BEDRIJFSVOERING
Ook het besluit van de gemeente Son en Breugel om zich als negende gemeente aan te sluiten bij de G.R.R. Blink, is een belangrijk moment geweest in het bestaan van de publiek-private samenwerking Blink.
In hetgeen hierna volgt, legt Blink rekenschap en verantwoording af van al die ontwikkelingen, de door ons uitgevoerde dienstverlening en andere behaalde resultaten. Zij hebben het beeld en de activiteiten van het bestuur, de organisatie, haar adviseurs, leveranciers van de G.R.R. Blink in 2021 vooral bepaald. Dit is in hoofdstuk 5.3 ‘Bedrijfsvoering per bedrijfsonderdeel’ van Blink toegelicht.
In haar overleg van 30 juni 2021 heeft het Algemeen Bestuur van Blink ingestemd met de (voorwaarden horende bij de) toetreding van de gemeente Son en Breugel tot de G.R.R. Blink. Daarmee is gezegd dat het Algemeen Bestuur in principe positief besluit op een officiële toetredingsverzoek, zoals dat door de gemeente Son en Breugel op 19 maart 2021 aan de G.R.R. Blink is gedaan. Deze goedkeuring kan echter pas definitief worden gegeven na het ontvangen van de toestemming daarvoor van de gemeenteraden van de individuele Blink-gemeenten, alsmede nadat de zienswijzen van die Raden zijn ontvangen. In november 2021 stelt het bestuur vast dat deze toestemmingen van alle gemeenten zijn verkregen. 32
Daarbij een woord van bijzondere dank aan allen die in dat jaar, in welke rol of hoedanigheid dan ook, hebben bijgedragen aan het realiseren van de in omvang en diepgang toenemende opgaven waarvoor Blink zich (graag) gesteld ziet.
INKOOP Zoals eerder opgemerkt, maakte Blink 2021 een start met de implementatie van het inkoopbeleid van Blink. Het aantrekken van de structurele functie van Inkoopmanager is daarin de eerste stap geweest. Naar aanleiding van spendanalyses en het in beeld brengen van huidige inkoopcontracten zijn voorbereidingen getroffen voor nieuw op de markt te zetten aanbestedingen. Intern zijn de eerste ontwikkelingen zichtbaar binnen de werkprocessen die geraakt worden door het geïmplementeerd inkoop- en contractmanagement.
33
4. PROGRAMMAVERANTWOORDING
34
35
Beschrijving allocatiemethodiek richting gemeentelijke programma’s
PROGRAMMAVERANTWOORDING
Programmaverantwoording op totaalniveau
36
Primaie begroting 2021
Realisatie 2021
Verschil begroting 2021 v Realisatie 2021
Realisatie 2020
Verschil realisatie 2020 v Realisatie 2021
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Lasten
Totale directe kosten
15.954
14.440
1.514
16.058
1.618
Inzamelen
11.086
9.744
1.342
11.686
1.942
Reinigen Diensten Project
3.281 1.348 239
2.775 1.739 182
506 -391 57
3.061 1.164 147
286 -575 -35
Totaal indirecte kosten Inzamelen Reinigen Diensten Project
2.091 1.395 326 370 0
2.100 1.386 335 379 0
-9 9 -9 -9 0
2.050 1.372 318 360 0
-50 -14 -17 -19 0
Totale kosten
18.045
16.540
1.505
18.108
1.568
Inzamelen Reinigen Diensten Project
12.481 3.607 1.718 239
11.130 3.110 2.118 182
1.351 497 -400 57
13.058 3.379 1.524 147
1.928 269 -594 -35
Directe kosten buiten begroting
0
2.852
-2.852
666
-2.186
Directe kosten buiten begroting
18.045
19.392
-1.347
18.774
-618
De kostenallocatie omvat het toewijzen van directe en indirecte kosten aan de gemeentelijke programma’s door Blink. In het huidige model geldt als uitgangspunt dat uitgaven en de inkomsten waar mogelijk en zoveel mogelijk ‘direct’ worden gemaakt en worden toegerekend aan de gemeentelijke programma’s op basis van de principe ‘activity based costing’. Gedurende het boekjaar hanteert Blink het hele jaar dezelfde uniforme tarieven op basis van voorcalculatie. Aan het eind van het jaar wordt er afgerekend op basis van de formule Prijs (werkelijk) x Q (kwantiteit, werkelijk).
Blink is een overheid gedomineerde organisatie en is daarom verplicht te voldoen aan de randvoorwaarden zoals door de gemeenten gesteld en moet daardoor haar diensten en producten categoriseren op basis van de BBV. Daarmee ontstaat een 1:1 aansluiting tussen de gemeentelijke begrotingen en die van Blink. In de administratie van Blink worden daarom drie productgroepen en de producten onderscheiden:
1.
Afvalinzameling
1.1 Huis aan huisinzameling / milieustraten / verwerking & transport BBV 7.3 Afval
Onder de directe kosten Blink vallen: • Personeel (direct) • Materieel • Overige directe kosten • Verwerking & transport
2.
De indirecte kosten binnen de Blink exploitatie zijn: • Staffuncties PreZero • Personeel Blink • Indirecte inhuur personeel • Huisvesting • IT • Overige indirecte kosten
2.2
Kolkenreiniging BBV 7.2 Riolering
3.
Overige diensten
De verdeling van de indirecte kosten vindt plaats op basis van een functie specifieke inschatting van tijd per activiteit per gemeente. Dit allocatiemodel is onderdeel van de goedgekeurde begroting 2021 door het Algemeen Bestuur en is als uitgangpunt gehanteerd in de realisatie 2021. Vanaf het boekjaar 2022 wordt, na goedkeuring van het financieel fundament Blink (oktober 2020), een nieuw allocatiemodel gehanteerd. Dit model moet onder andere leiden tot een meer transparante en eerlijke kostenverdeling en een groei van de indirecte organisatie in een situatie waarin ook de dienstverlening van Blink groeit.
Reiniging
2.1 Handmatig & Machinaal vegen / onkruidbestrijding BBV 2.1 Verkeer en vervoer
3.1 Calamiteitenbestrijding / gladheidbestrijding BBV 2.1 Verkeer en vervoer 3.2 Containermanagement BBV 7.3 Afval 3.3 Openbaar Groen BBV 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
37
Toelichting programmaverantwoording Het totale resultaat exclusief buiten begroting is €1.505.000. Na het opstellen en goedkeuren van de begroting 2021 zijn er nieuwe dienstverleningen ondergebracht binnen Blink. Daarvoor is, na goedkeuring van het Algemeen Bestuur, geen nieuwe begrotingswijziging 2021 ingediend.
Inzamelen De kosten voor inzameling blijven €1.351.000 onder de begroting. De aangeleverde tonnages op de milieustraten zijn in 2021 met 25% afgenomen ten opzichte van de begroting 2021. Dit door een verscherpte poortcontrole op de milieustraat Helmond en een verhoging van de poorttarieven op de milieustraat Asten/Someren. Door het verlagen van het ziekteverzuim en het optimaliseren van inzamelroutes is de productiviteit verhoogd. Dit leidt tot een lager personeelstarief en dus tot een positief resultaat op de huis-aan-huis inzameling. Per 1/1/2021 heeft de gemeente Helmond een nieuw afvalbeleidsplan wat heeft geleid tot een reductie van 30% van het restafval. 38
Reinigen Binnen de reinigingstaken is continue aandacht geweest op kwaliteit versus financiën. Dit leidt binnen Blink tot een verbeterde kostenbeheersing binnen deze dienstverlening. De verhoging van de productiviteit van personeel, de monitoring van materieelkosten en het continue sturen op uren zorgt voor een positief resultaat binnen de reinigingsdiensten. Overige diensten Door het nieuwe afvalbeleid van Helmond zijn er incidenteel nieuwe mini-containers uitgeleverd in de vorm van twee inruilacties. In Helmond zorgt dit voor een verdubbeling van het aantal
uitgegeven containers. In februari 2021 werd Nederland getroffen door extreem winterweer. Gedurende anderhalve week werd de reguliere dienstverlening stilgelegd en lag de prioriteit bij de gladheidbestrijding. Beide ontwikkelingen leiden tot een overschrijding van kosten. Indirecte kosten De indirecte kosten 2021 zijn conform begroting 2021 gerealiseerd. Binnen de indirecte kosten zijn gedurende 2021 andere keuzes gemaakt dan in eerste instantie in de begroting zijn opgenomen. Er zijn keuzes gemaakt om posities (functies) wel/niet in te vullen of extra aandacht te geven. Deze keuzes zijn voorafgaand aan de invulling hiervan voorgelegd aan het Dagelijks Bestuur van Blink.
per 1/1/2021 via de exploitatie van Blink; het gaat om een bedrag van €1.800.000. Eind 2021 is het pmd-dossier tussen de Blink gemeenten en PreZero afgerond met een vaststellingsovereenkomst. Uiteindelijk wordt er €357.000 vanuit de Blink gemeenten richting PreZero afgewikkeld. De overige kosten buiten begroting zijn uitbreidingen van dienstverleningen of incidentele onvoorziene kosten die niet zijn opgenomen in de begroting 2021. Deze zijn per gemeente gespecificeerd in de bijlagen. De structurele uitbreiding van dienstverlening is opgenomen in de begroting van 2022.
Kosten buiten begroting Gedurende het jaar 2020 heeft Blink de penvoerdersrol ingevuld voor de aanbesteding van verwerking van gft voor de Blink gemeenten en andere omliggende gemeenschappelijke regelingen en gemeenten. De verwerkingskosten van gft gaan 39
5. PARAGRAFEN
40
41
Risicobeheersing Blink 2021 In het voorjaar van 2020 heeft Blink een notitie ‘risicomanagement’ opgesteld. In dit traject heeft Blink een risicoanalyse en -beoordeling uitgevoerd. Om deze risico’s te beheersen zijn beheersmaatregelen opgesteld die in het boekjaar 2021 aandacht hebben gekregen. Eind 2021 heeft er een evaluatie plaatsgevonden over deze beheersmaatregelen. Daarnaast zijn er nieuwe risico’s opgesomd door het MT van Blink, waarbij ook nieuwe beheersmaatregelen zijn opgesteld. Door middel van een jaarlijkse evaluatie is er continue aandacht voor risicobeheersing. De volgende ontwikkelingen hebben plaatsgevonden binnen de beheersmaatregelen met prioriteit I (vanuit risicoanalyse 2020). Doorontwikkeling Blink-organisatie en processen > status onderhanden Binnen de interne Blink-organisatie zijn diverse functies ingevuld. Dit zorgt ervoor dat Blink een start heeft gemaakt met het implementeren en optimaliseren van administratieve organisatie en interne controle. Daarbij zal het creëren van functiescheidingen één van de speerpunten zijn voor 2022. Een eerste stap is het beschrijven van enkele kritische bedrijfsprossen van Blink en het definiëren van taken en verantwoordelijkheden. In het tweede halfjaar van 2021 heeft Blink in samenwerking met een externe IT-organisatie onderzoek gedaan naar het huidige IT-landschap van Blink.
Daarin worden onder andere knelpunten en toekomstscenario’s beschreven. Dit onderzoek krijgt begin 2022 een vervolg in de vorm van heisessies met het MT van Blink. Door de groei van de dienstverlening en met de uitbreiding van een gemeente, zijn de eerste voorbereidingen genomen voor de Uitvoering 2.0. Ook is er focus op het doorontwikkelen van het kennisniveau van de Uitvoering. Het MT van Blink is in 2021 uitgebreid met een Inkoopmanager.
PARAGRAFEN Risicobeheersing en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen. Voor het weerstandsvermogen zijn de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s van belang. Blink beschikt niet over een eigen vermogen om niet begrote en onvoorziene kosten te dekken. De risico’s worden door de deelnemende gemeenten opgevangen in de jaarlijkse reguliere exploitatie. 42
Blink communiceert gedurende het boekjaar 2021 de onder- en overschrijdingen 2020 ten opzichte van de begroting 2021. Deze signalering vindt formeel plaats door middel van kwartaalrapportages. Wanneer er tussentijds ontwikkelingen zijn die financiële impact hebben, dan worden ook deze gecommuniceerd richting de deelnemende Blink gemeenten.
gaan krijgen in 2022. Het onderdeel ‘Governance en incentives PreZero’ is onderdeel van het onderzoekers- en evaluatietraject. Wanneer er meer duidelijkheid komt over de toekomst van Blink en welke organisatie daarbij hoort, worden deze onderwerpen verder geïmplementeerd. Afvalstroommanagement in combinatie met inkoop aanscherpen > status: onderhanden Eén van de speerpunten binnen deze beheersmaatregel is de compliance binnen de rechtmatigheidstoets van 2021. Eind 2021 zijn enkele dienstverleningen (zoals levering pmdzakken en mini-containers) op de markt gezet. Deze aanbestedingen worden begin 2022 afgerond. In 2022 worden diverse aanbestedingsdossiers gefaseerd op de markt gezet. Compliance op gebied van rechtmatigheid moet een continue proces worden binnen de bedrijfsvoering van Blink Om dit te kunnen borgen is de inkoopmanager bezig met het opzetten van inkoop- en contractmanagement binnen de bedrijfsvoering van Blink. Dit leidt onder andere tot een inkoopkalender plus taken en bevoegdheden binnen het inkoopproces. Het sluiten van contracten (bv afvalverwerking) moet leiden tot beheersing van kosten en verbetering van inzicht in toekomstige kostenmutaties. Post onvoorzien opnemen in de begroting > status: afgerond De post ‘Onvoorzien’ is gecreëerd voor het boekjaar 2021. Daarin worden operationele risico’s met buitenkomend onheil en maatschappelijke risico’s afgedekt.
Het wegvallen van sleutelfunctionarissen en significante tariefstijgingen zijn voorbeelden van ontwikkelingen die gedekt kunnen worden uit de post onvoorzien. Bij gebruik van de post onvoorzien zal het MT Blink gedurende het jaar verantwoording afleggen aan het Dagelijks en Algemeen Bestuur van Blink.
Opvolging advies project ‘financieel fundament’ > status: onderhanden De project ‘Financieel Fundament’ is in oktober 2020 deels afgerond. Daarin heeft uiteindelijke besluitvorming plaatsgevonden over het gehele financiële allocatiemodel van directe en indirecte kosten. Dit model wordt per januari 2022 geïmplementeerd. Het ontwikkelen van DVO’s en productbladen is in het tweede halfjaar van 2021 opgestart. Daarvan liggen de eerste concepten op tafel. Dit zal, met indiensttreding van de projectmedewerker, verdere invulling 43
Investeringen en financiering Blink kent geen vermogen en investeert zelf niet in nieuwe kapitaalgoederen, zoals terreinen, gebouwen en productiemiddelen. Alleen de kosten voor de ontwikkeling van het burgerportaal van Blink zijn gewaardeerd op de balans. Alle Investeringen worden gefinancierd door de private partner PreZero Nederland. Dit is ook conform de gemeenschappelijke regeling. Blink heeft een huur/lease-constructie met haar private partner. In 2021 zijn de volgende investeringsbehoeften ingediend en geleverd door PreZero Nederland: In 2021 zijn de investeringsbehoeften ingediend en geleverd door PreZero Nederland: • Twee kleine veegwagens > vervanging • Twee LM-track > vervanging • Twee ondersteunende transportmiddelen > vervanging (levering begin 2022)
Risicobeheersing Blink 2021 en verder De beheersmaatregelen die in 2020 zijn opgesteld blijven aandacht krijgen van het MT van Blink. Naast de bestaande beheersmaatregelen zal het MT van Blink ook continue aandacht geven aan de nieuwe beheersmaatregelen: Veiligheidssysteem opzetten en onderhouden Het afgelopen jaar hebben goede ontwikkelingen plaatsgevonden met een systematische benadering voor HSE. Er is een HSE-specialist aangetrokken, procedures zijn beschreven, het HSE-bewustzijn is binnen de organisatie aangewakkerd, er is een RI&E uitgevoerd en er zullen nog verdiepende RI&E’s worden uitgevoerd. Calamiteitenplan opstellen en information Security Management System PreZero auditen In het geval dat Blink onverhoopt tóch slachtoffer wordt van een hack, ransomware of computervirus moet aan de hand van een op te stellen calamiteitenplan de opgelopen gevolgschade worden beperkt. Samenwerking en kennisdeling tussen ITPreZero en Blink verbeteren Tussen Blink en IT-PreZero vindt gestructureerd (project)overleg plaats, om aan de hand van de huidige, gewenste IT-infrastructuur vanuit Blink - en de (on)mogelijkheden vanuit IT-PreZero - tot een optimale ondersteuning te komen.
Verzekeringen Blink De werkzaamheden die door Blink worden uitgevoerd kenmerken zich door een intensieve deelname aan het verkeer. De mensen en voertuigen lopen dagelijks het risico betrokken te worden bij een ongeval. Het risico dat een van de medewerkers betrokken raakt bij een 44
verkeersongeval is financieel afgedekt door middel van diverse verzekeringen. Aansprakelijkheidsverzekering Blink is vooralsnog meeverzekerd met de aansprakelijkheidsverzekering van PreZero Nederland. Dit is een zogenaamde frontingpolis met een verzekerde som van €2.000.000. Dit is bestemd voor algemene, product-, letsel-, zaak-en plotseling milieuschade. Ook werkgeversaansprakelijk valt onder deze dekking. Een aanvulling hierop is een afgesloten schadeverzekering voor verkeersdeelnemers. Ongevallenverzekering Blink heeft een eigen ongevallenverzekering. Deze is van toepassing voor alle medewerkers (inclusief directie, stagiaires, personen met een leer- werkovereenkomst en proefgeplaatste personen). Een verzekerd bedrag van €50.000 bij overlijden en €100.000 bij invaliditeit. Het afgelopen jaar heeft Blink in samenwerking met PreZero Nederland een risico-inventarisatie uitgevoerd waarbij de nadruk heeft gelegen op de verzekerbare risico’s. Daarbij zijn per categorie (Activa, Activiteiten en personeel) de verzekerbare risico’s benoemd en beoordeeld.
Specifieke risico’s Ook in het boekjaar 2021 heeft de mondiale wereldbevolking te maken gehad met de Covid-19 crisis. De continuïteit en de kwaliteit van de bedrijfsvoering van Blink zijn gedurende het jaar voortgezet. De financiële impact van de Covid-19 crisis is beperkt in vergelijking met een regulier jaar. Enkel een verhoogd aanbod van met name pmdafval is gerealiseerd. Blink heeft ook gedurende 2021 de landelijke maatregelen die opgelegd zijn door de Nederlandse regering opgevolgd.
In 2020 en 2021 is er beperkt geïnvesteerd in inzamelvoertuigen omdat PreZero Nederland heeft besloten geen investeringen te doen. Blink rijdt hierdoor met een sterk verouderd machinepark binnen de inzameling. Dit is een risico voor de continuïteit van de bedrijfsvoering van Blink. In het tweede halfjaar 2021 is vanuit Europese regelgeving de wettelijke verplichting opgelegd dat aanbestedende diensten, dus publieke diensten, in de komende jaren deels moeten overstappen op emissieloze voertuigen. Blink gaat hier in haar inkoopstrategie 2022-2030 invulling aan geven.
Renterisiconorm De renterisiconorm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid van de portefeuille van leningen met een looptijd van een jaar of langer te beperken. Dit komt er op neer dat het renterisico (gebaseerd op renteherzieningen, aflossing en herfinanciering) in een bepaald jaar niet meer mag bedragen dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. Het wettelijke percentage voor gemeenschappelijke regelingen is in 2021 bepaald op 20%. Blink kent geen langlopende schulden. Hierdoor loopt Blink geen risico ten aanzien van deze norm en is het overzicht verder niet opgenomen.
Schatkistbankieren De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) verplicht alle decentrale overheden, in verband met het rentedragend aanhouden van liquide middelen in ‘s Rijks schatkist, om hun overtollige (liquide) middelen aan te houden in de schatkist. Zie voor dit overzicht de toelichting op de balans. Gedurende het jaar is door Blink niet aan deze norm voldaan.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt dat de gemiddelde netto-vlottende schuld van een decentrale overheid (ofwel openbaar lichaam) in een bepaald kwartaal niet hoger mag zijn dan een wettelijk bepaald percentage van het begrotingstotaal. Het wettelijke percentage voor Blink is in 2021 bepaald op 8,2%. Dit betekent dat het kasgeldlimiet per kwartaal maximaal 8,2% van €18.045.000 = €1.479.690 mag zijn. Overzicht kasgeldlimiet (x€1.000,-) Omvang begroting 2021
18.045
Q1
Q2
Q3
Q4
8,20%
370
370
370
370
Omvang vlottende korte schuld Vlottende middelen Totaal netto vlottende schuld
5.241 5.521 -280
7.300 7.398 -97
9.440 9.603 -163
4.427 4.224 203
Ruimte (+) / overschrijding (-) =
650
467
533
167
Toets kasgeldlimiet
45
Bedrijfsvoering Ondanks de nog aanwezige Covid-19 crisis in het jaar 2021 is de bedrijfsvoering van Blink niet in het geding gekomen. Gezamenlijk met haar private partner PreZero Nederland wordt opvolging gegeven, door middel van aangepast beleid, aan de landelijke maatregelen. Belangrijke ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering 2021 zijn: • De voorbereiding en implementatie van de gemeente Son en Breugel en milieustraat Helmond • Introductie van de GRIP-wagen en afvalcoaches • Doorontwikkeling van de interne organisatie door invulling van enkele interne vacatures en aandacht voor optimalisatie IT-landschap • Introductie van een aanbestedingskalender Blink • Evaluatie- / onderzoekstraject en onderzoek naar toekomstbestendigheid van de organisatie Blink.
De zorg van het personeel heeft, zeker in tijden van de Covid-19 crisis, de hoogste prioriteit. Tijdelijke beleidsaanpassingen hebben plaatsgevonden om te kunnen voldoen aan de landelijke maatregelen.
46
De interne organisatie is uitgebreid met vier nieuwe functies: • Ondersteuning bedrijfsbureau • Data-analist • Management assistente • Afvalcoach Eind 2021 staan de vacatures van projectmedewerker en opzichter milieustraten nog open.
Personeel en organisatie
Leeftijdscategorie
Personeelsverloop Over het gehele jaar 2021 zijn er zestien medewerkers in dienst gekomen bij Blink. Drie medewerkers hebben de organisatie verlaten. De interne organisatie is uitgebreid met vier nieuwe functies:
Man
Totaal
Vrouw
< 25
2
1
3
25 - 30
5
2
7
30 - 35
10
1
11
35 - 40
8
2
10
40 - 45
11
1
12
45 - 50
4
3
7
50 - 55
7
55 - 60
6
3
9
>= 60
12
13
12
Totaal
65
13
78
7
Ziekteverzuim Het ziekteverzuim over het jaar 2021 is 11,3%. Dit is ten opzichte van vorig jaar verbeterd. In 2020 lag het ziekteverzuim op 14,2%. Het lange verzuim blijft het verzuimcijfer negatief beïnvloeden. Het lang verzuim wil het MT van Blink terugdringen door enkele dienstverbanden (met lang verzuim) te beëindigen. Het kort verzuim blijft met 3,1% binnen de norm.
Communicatie Het afgelopen jaar heeft Blink een mooie ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van communicatie. Er is veel aandacht voor de afvalapp en ook op social media is Blink erg actief. Wijzigingen binnen de dienstverlening en nieuwe projecten krijgen hierdoor ook de nodige aandacht. De GRIP-wagen, afvalcoaches en de oplevering van de waterstofvoertuigen zijn enkele voorbeelden
hiervan. Communicatie wordt een steeds belangrijker facet binnen de bedrijfsvoering van Blink. Naar aanleiding van de raadbijeenkomsten van de Blink Gemeenten (april 2021) concludeert Blink dat communicatie richting de Gemeentelijke Raden essentieel is om hen goed te informeren over onderwerpen als ontwikkelingen binnen de afvalbranche en de (rol van de) organisatie Blink. In het jaar 2021 is er op het gebied van communicatie, het volgende bereikt: • Voorbereiding op een nieuwe website met geplande introductie Q1 2022 • Doorontwikkeling van een huisstijlhandboek om eenheid en herkaanbaarheid te behouden in visuele communicatie • Aandacht voor de introductie van de afvalcoaches • Aandacht voor de E-waste Race 2021; een enorm succes! • Verhogen van de betrokkenheid bij de communicatie activiteiten.
Inkoop In 2021 is een start gemaakt met de implementatie van het inkoopbeleid en procedures binnen de organisatie. Dit heeft geresulteerd in een inkoopplan met inkoopkalender voor 2021/2022. Dit onder andere vanuit de spend- en contractanalyse. Er zijn meerdere (EU) aanbestedingen opgestart die verder vervolg krijgen in 2022. Denk hierbij aan plastic inzamelzakken, twee- en vierwielscontainers en calamiteitendiensten. Inkoop is een vast onderwerp binnen het MT en op basis van de huidige en komende aanbesteding is een tenderboard opgericht waarin op MT niveau beslissingen worden genomen. 47
Bedrijfsbureau, administratieve organisatie en informatiemanagement Administratieve organisatie en interne controle Het bedrijfsbureau van Blink is in 2021 uitgebreid met 0,8 fte. Daarmee heeft het bedrijfsbureau de benodigde capaciteit in huis gehaald om de gewenste doorontwikkeling gestalte te geven. De nieuwe functie zit einde jaar 2021 nog in het inwerkfase. De eerste verbeteracties vanuit de accountantscontrole van het voorgaande jaar zijn in gang gezet. Er ligt nu een geaccordeerd normenkader Blink en de overstap naar de BNG bank is aanstaande om het betalingsproces verder te optimaliseren (realisatie vier-ogenprincipe en schatkistbankieren). Er vindt afstemming plaats tussen de wettelijke &C documenten die Blink periodiek opstelt en er wordt conform BBV gerapporteerd. Intern is Blink bezig om de beheersing van kosten verder gestalte te geven. Dit door het optimaliseren van het inkoop-, bestel, fiatterings- en betalingsproces en deze processen op elkaar af te stemmen. Interne controles van kostenuitgaven krijgen hierdoor meer aandacht binnen de organisatie. Informatiemanagement Blink is op basis van de beschrijving van alle huidige diftarprocessen gestart met het inventariseren en realiseren van verbeteringen in deze processen. Hiervoor is een werkgroep in het leven geroepen waarin de betrokken softwareleveranciers, Blink en PreZero gezamenlijk optrekken.
Daarnaast is de huidige stand van zaken van het informatiemanagement in kaart gebracht. Samenvattend dient de Blink organisatie: • Voorbereid te zijn op groei van de business en verandering van de vraag in de markt en bij de in Blink participerende gemeentes • Het hoge afbreukrisico van kennis bij personeel te elimineren • Gegevensgericht te gaan werken en op deze manier het zelflerend niveau te verhogen • Verantwoordingsproducten meer automatisch te genereren (i.p.v. handmatig samen te stellen), door gegevens centraal en digitaal te ontsluiten • Te werken aan het verhogen van de ITvolwassenheid • Tegelijkertijd de huidige kwaliteit te handhaven. Als vervolg hierop zal in 2022 een traject worden gestart waarbij, binnen de te definiëren kaders, wordt gezocht naar een optimaal ondersteunend applicatielandschap voor de gewenste processtromen. 48
Archiefwetgeving Om te voldoen aan de archiefwetgeving is Blink in 2021 gesprekken aangegaan met provincie NoordBrabant, en is een nulmeting opgesteld. Om vanaf 2022 vanuit de provincie een toezichtoordeel ‘Voldoet’ te kunnen ontvangen, zal allereerst een verbeterplan worden opgesteld met daarin een beschrijving van de te nemen vervolgstappen. Naar verwachting is externe expertise noodzakelijk om deze vervolgstappen in te vullen.
Projecten en advies De volgende projecten zijn in 2021 afgerond of nog in uitvoering: • Implementatie Gemeente Son en Breugel per 1/1/2022 • Onderzoek naar ‘verspilling van voedsel’. Diverse gemeenten zijn hiermee bezig en Blink neemt deze bevindingen mee in het totaalbeeld • Reduceren van de T-fractie uit het gft-afval. Mede door hoge verwerkingskosten van het gft-afval • BSD Brainport Helmond: Blink levert een bijdrage om een nieuwe wijk te bedienen van aangepaste inzamel- en verwerkingsmogelijkheden voor de toekomst • Robuuste bedrijfsvoering milieustraten Blink • Ontwikkeling van productbladen Blink • Optimalisatie inzameling (ondergrondse) containers Blink gebied.
AVG De verwerkingsovereenkomsten van Blink met de deelnemende gemeenten zijn in fase van afronding. Enkel de ondertekening van PreZero is nog noodzakelijk. Er is een start gemaakt met de analyse van de bestaande verwerkersovereenkomsten en nieuwe verwerkersovereenkomsten worden opgesteld met betrokken verwerkers. Het huidige verwerkingsregister van Blink zit in een beheerfase. Periodieke monitoring van de verwerkingen vindt plaats en wordt geborgd in de P&C cyclus van Blink. Een punt van aandacht is het creëren van bewustwording van de interne organisatie op het gebied van privacy en het ontwikkelen van een procesinrichting om privacy te bewaken. Gedurende 2021 wordt privacy steeds meer een vast onderwerp in MT-overleggen. Ook zijn de DPIA’s (impact analyses) voor de camerabeelden van de milieustraten en telematica
(GPS tracking van strooivoertuigen) uitgevoerd en afgerond. De voorbereiding voor de nieuwe gemeente Son en Breugel is gestart.
HSE Het aspect HSE heeft is 2021 doorontwikkeld een heeft met name ook de aandacht gekregen bij de medewerkers van Blink. De uitvoering is, in de vorm van RI&E overleg, op de hoogte gesteld van de risico’s en voorzorgsmaatregelen in het werkgebied. De KCA-depots op de milieustraten zijn uniform ingericht en hebben een eerste
veiligheidsinspectie ondergaan met overwegend positief resultaat. Dit wordt periodiek herhaald om ‘veilig werken’ bij de medewerker scherp op het netvlies te houden. Het tweede halfjaar heeft in het teken gestaan van de overname van de milieustraat Son en Breugel en Helmond. Inventarisatie van de milieukundige aspecten heeft plaatsgevonden. In de zomerperiode is er sprake van een hoge zonkracht en oplopende temperaturen tot boven de 30’C. Voor de medewerkers die in de buitenlucht werken is binnen Blink een hitteprotocol opgesteld en zijn direct maatregelen genomen om medewerkers te beschermen.
49
piekperiode wordt nu ook op zaterdagen gereden, om de pieken op maandagen te beperken. Het doel is uiteindelijk om de bezetting van eigen voertuigen te verhogen en het minder uitbesteden van transporten aan PreZero. Deze resultaten zijn toegelicht in het ‘kostenreductieplan 20192021’. De gratis hoek van de milieustraat Someren en Nuenen blijft een probleem vanwege het afvaltoerisme. Mogelijke maatregelen hiervoor worden in 2022 genomen. Op dit moment is Blink hierover in overleg met beide gemeenten. Daarnaast zijn er zorgen over een groot aantal inbraken bij de milieustraten voor het electroschroot. In het tweede halfjaar is gestart met de voorbereidingen voor de overname van de milieustraten Son en Breugel en Helmond.
Uitvoering Blink Inzameling In 2021 is Blink gestart met de herverdeling van ritten. Zo zijn bijvoorbeeld de restafvalroutes van de gemeente Helmond teruggebracht van vier naar drie auto’s. Ook de papierroutes zijn geoptimaliseerd. Gedurende het jaar zet de krapte op de arbeidsmarkt verder door. Ook de inzetbaarheid van SROI-medewerkers in het onkruidseizoen is meer en meer beperkt. Het personeelstekort is merkbaar tot het einde van het jaar. Er zijn nieuwe contacten gelegd met meerdere uitzendbureaus om ook op piekdagen de bezetting ingevuld te krijgen. De flexibele schil van het vaste uitzendbureau daalt verder van 30 begin dit jaar, naar 10-15 in het laatste kwartaal. Dit bevestigd dat Blink de flexibele schil moet verdelen over drie of vier uitzendbureaus. Vier beladers zijn einde jaar op chauffeurscursus gegaan om daarmee de pool van eigen chauffeurs weer te vergroten. Begin september is Blink begonnen met de herstart van de H2-voertuigen. Na de nodige technische perikelen in de eerste projectfase zijn beide auto’s retour gegaan naar E-trucks. De benodigde 50
aanpassingen kunnen voorlopig niet gedaan worden en het tankstation in Helmond is begin oktober gesloten. Deze omstandigheden heeft Blink doen besluiten om één van de twee voertuigen terug te geven aan PreZero. Blink is in het tweede halfjaar van 2021 gestart met de ondergrondse inzameling in Son en Breugel. Deze overgang is geruisloos verlopen. De papierinzameling Helmond, uitgevoerd door de Kringloopwinkel, is stopgezet in verband met technische vervanging van het inzamelvoertuig. Blink heeft begin derde kwartaal deze dienstverlening overgenomen in haar bestaande papierroutes. In 2022 wordt deze dienst verder geformaliseerd. Milieustraten Binnen de milieustraten heeft er een omzetting plaatsgevonden van containers van fa. van den Elzen naar PreZero en zijn er grotere volumecontainers geplaatst op alle Blink milieustraten. Ook zijn bordestrappen aangeschaft in overleg met de gemeenten. Blink heeft ingezet op een verhoging van transporten door eigen voertuigen. In de
Reiniging - vegen Begin 2021 werd Nederland overvallen door hevige sneeuwval, daardoor zijn de strooi-activiteiten rond week zes van dat jaar erg intensief geweest. Overige reinigingstaken gaan volgens planning met uitzondering van deze winterweek. Twee veegmachines zijn eind 2021 vervangen en er is gedurende 2021 afscheid genomen van een grote veegwagen.
Calamiteiten en containermanagement Door aanpassing van een voertuig is Blink in staat diverse calamiteiten in eigen beheer te bestrijden. Hierdoor wordt bespaard op de uitgaven voor Strukton die dit soort werkzaamheden voor Blink uitvoerde. In december zijn twee nieuwe veegmachines geleverd. Eén veegmachine is uitgerust met een zuigmond, die voor bepaalde oliesporen op het wegdek ingezet kan worden. In 2021 hebben er twee ruilacties voor minicontainers plaatsgevonden in Helmond. Dit vanwege het nieuwe afvalbeleid van Helmond. Daarnaast is binnen de gemeente Helmond uitbreiding van een tweede naar een derde uitzetdag. De voorbereidingen voor het uitzetten van mini-containers in de nieuwe gemeente Son en Breugel worden getroffen. Doel is een volledige integratie in de huidige uitzetroutes van Blink.
Verbonden partijen Blink kent enkel Personeel Blink B.V. te Helmond als zijnde verbonden partij. De aard van de activiteiten van de verbonden partij is het zijn van werkgever voor de personeelsleden van de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink.
Reiniging - onkruidbeheersing De bezetting van de bosmaaiers was in eerste instantie compleet weggelegd bij Senzer. Door het niet kunnen invullen van de gewenste personeelsbehoefte door Senzer heeft Blink andere uitzendbureaus benaderd. Het onkruidseizoen 2021 komt langzaam op gang vanwege de winterse periodes. De uren blijven hierdoor onder de afgestemde budgetten. De schouwresultaten binnen de vijf gemeenten, gedurende het onkruidseizoen, zijn goed en ook het beeldkwaliteit voldoet aan de verwachtingen. Ondanks dat uren continue onder budget bleven, was er halverwege de zomer sprake van een piekbelasting waarbij inhuur van externe leverancier noodzakelijk was om de beeldkwaliteit te behouden.
Bestuurlijke betrokkenheid Het beleid wordt bepaald door de enige aandeelhouder; Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink.
Door de realisatie van minder uren dan budget signaleert Blink een verhoging van haar uurtarieven. Communicatie hierover richting gemeenten is essentieel. Blink denkt daarnaast na over een voorstel voor een nieuw kostenallocatiemodel voor haar reinigingstaken.
Financiering De deelnemende gemeenten dragen de financieringsplicht die gebaseerd is op de werkelijke kosten van de uitvoering van de diverse taken.
Realisatie beleidsvoornemens De gehele beleidsvoornemens liggen bij de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink en haar deelnemende gemeenten en de private partner PreZero Nederland. Risico’s Een terugloop van activiteiten van de Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink met als noodzakelijkheid het afbouwen van lopende arbeidscontracten.
51
6. JAARREKENING
52
53
JAARREKENING Balans per 31 december 2021 (x€1.000)
ACTIVA
31-Dec-21
31-Dec-20
Vaste activa Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief
58
115
18
18
Financiële vaste activa Kapitaalverstrekking aan deelnemingen
PASSIVA
Vlottende activa
31-Dec-21
31-Dec-20
Reserves Voorraad
127
76
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
0
0
Resultaatbestemming
0 0
0 0
39
51
Crediteuren Schulden aan openbare lichamen Nog te ontvangen facturen Overige schulden
3.295 275 204 1.241
1.655 251 985 1.263
1.055 32 4 2.802 13 0 3.906
768 0 0 2.802 0 0 3.570
946
426
Totaal vlottende activa
4.979
4.072
Totaal vlottende passiva
5.016
4.154
Totaal Activa
5.055
4.206
Totaal Passiva
5.055
4.205
Vorderingen Openbare Lichamen Vooruitbetaalde kosten Debiteuren Schatkistbankieren Te vorderen BTW Nog te factureren
Liquide middelen
54
Algemene reserves
Voorzieningen Overige voorzieningen Vlottende schulden en overlopende passiva
55
mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. Voorraden De voorraden gereed product en handelsproducten wordt gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich vooral voor wanneer voorraden incourant worden. Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van geschatte inningskansen. Liquide middelen De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen. Reserves
Grondslagen balans De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op d.d. 13 februari 2006 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het betreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. 56
Grondslagen balans Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag (artikel 62 lid 2 BBV). Hierbij wordt de verkregen bijdrage als bate verantwoord. Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een actief worden in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het gerelateerde actief. Financiële vaste activa Van een deelneming is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als de Gemeenschappelijke regeling participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s of BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel
Voorzieningen De voorziening langdurig zieke medewerkers wordt gewaardeerd tegen het nominale bedrag van de betrokken verplichtingen c.q. het voorzienbare verlies. De voorziening jubileumuitkeringen wordt gewaardeerd tegen contante waarde. Vlottende schulden en overlopende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Grondslagen staat van baten en lasten Resultaatbepaling Onder baten worden verstaan de baten die rechtstreeks aan het jaar zijn toe te rekenen en die in het jaar als gerealiseerd kunnen worden beschouwd. Verwachte baten zijn voorzichtigheidshalve niet als baten verantwoord. De lasten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor reeds vermelde grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Personeel- en materieelkosten Personeelskosten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben.
Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van en jaarlijks vergelijkbaar volume worden geen voorzieningen getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) moet wel een verplichting opgenomen worden. Toerekening van de lasten geschiedt, met behulp van een kostenverdeelstaat, aan activiteiten per gemeente. Dit op basis van een Activity based costing principe. Alle lasten worden, indien aanwijsbaar, toegerekend aan de gemeente en de activiteit waar ze betrekking op hebben. Overige directe kosten De directe kosten zijn verdeeld naar activiteit op basis van het aantal gerealiseerde directe mens- of machine-uren. In de begroting is uitgegaan van de te verwachten in te zetten mensuren. Kosten van inkoop worden, zover mogelijk direct gealloceerd naar de gemeentelijke programma's. Verwerkings- en transportkosten De verwerkings- en transportkosten worden verdeeld naar activiteit op basis van toerekening route-koppeling.
Door stortkosten te koppelen aan routes, wordt het juiste programma verantwoord. Indirecte kosten Lasten die niet aanwijsbaar toegerekend kunnen worden (bijvoorbeeld kosten van indirect kantoorpersoneel zoals loonkosten, huisvesting, advieskosten, communicatiekosten, bestuurskosten e.d.) worden toegerekend op basis van functionele %-verdeling. Vennootschapsbelasting In 2020 heeft G.R.R. Blink contact opgenomen met de Blink gemeenten inzake aangifteplicht VPB. Blink heeft met haar deelnemers afgestemd dat de aangifte door de gemeenten zelf ingediend wordt. De informatie voor het indienen van de aangifte wordt door Blink aangeleverd.
57
Toelichting op de balans per 31 december 2021 (x €1.000) ACTIVA
31-Dec-21
31-Dec-20
58
115
Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief
Burgerportaal
Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
Boekwaarde per 01-01-2021
115
64
(des)investeringen
-40
65
Afschrijvingen
-17
-14
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) - Verslagjaar 2021
Boekwaarde per 31-12-2021