4c17.4 Jaarrapportage aanpak ondermijning Peelland 2020 'Bovenop de Onderwereld'
Tekst van het document
Jaarrapportage aanpak ondermijning Peelland 2020
25
8
ÉÉN BREDE BEWEGING TEGEN ONDERMIJNING: SOCIALE WEERBAARHEID
De wijk versterkt: ‘nee’ tegen ondermijnende praktijken!
Het tegengaan van de voedingsbodem waarin ondermijning goed kan gedijen, staat hierbij centraal. Daarbij wordt gestreefd naar zelfreinigend vermogen in wijken, waardoor de sociale weerbaarheid wordt vergroot.
26 Bovenop de onderwereld
9
Wijkversterking in Helmond:
Niet enkel de aanpak binnen het Handhavingsknelpunt in de binnenstad –zoals eerder benoemd- zal de gewenste verbetering van leefbaarheid en veiligheid bewerkstelligen. Daarom werd in juli 2020 gestart met het integrale Versterkingsplan Binnenstad-Oost. Het doel van het plan is om door middel van een combinatie van preventieve en repressieve maatregelen ervoor te zorgen dat in het gebied Binnenstad-Oost; bewoners, bezoekers en onder nemers zich prettig voelen, wet- en regelgeving wordt nageleefd, er een acceptabel niveau van ‘veiligheid dichtbij’ is bereikt en ongewenst gedrag van jeugd duurzaam vermindert, zodat de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. Het versterkingsplan is nadrukkelijk een integraal plan, waarbij alle gemeentelijke beleidsterreinen worden betrokken en input leveren. Ook wordt nauw samengewerkt met betrokken ketenpartners, zoals opbouwwerk, jongerenwerk, politie, woningcorporaties etc. Voor dit integraal versterkingsplan zijn gelden ter beschikking gesteld vanuit het programma sociale weerbaarheid van Taskforce-RIEC.
#SAMENSTERK TEGENONDERMIJNING: PEELLAND EN DE SAMENWERKING MET TASKFORCE-RIEC BRABANT-ZEELAND
Ook in 2020 is weer veelvuldig samengewerkt vanuit Peelland met de Taskforce-RIEC; in 2020 is dankbaar gebruik gemaakt van het hulp- en ondersteuningsaanbod, variërend van toegang tot relevante kennis en expertise, advisering en ondersteuning bij de aanpak van ondermijningsvraagstukken en -casuïstiek én verbinding van innovatiebehoeften. Concreet ging het hierbij bijvoorbeeld om juridische advisering
bij Bibob- en Damocles-vraagstukken, het samen optrekken in HHK Leenderbos, ondersteuning bij actiecommunicatie, allerlei awareness-sessies én aanbod van trainingen. Al met al is inmiddels sprake van een uitgebalanceerd ondersteuningsaanbod én steeds verdergaande samenwerking.
Jaarrapportage aanpak ondermijning Peelland 2020
27
10
UITVOERINGSPLAN AANPAK ONDERMIJNING PEELLAND 2021 -2022
We staan nu -begin 2021- in de startblokken voor de komende twee jaar. Geen zesjes-cultuur, maar we leggen de lat hoog met een ambitieus uitvoeringsplan. Pionieren en presteren, dat is de uitdaging die we samen aangaan! In het uitvoeringsplan wordt tevens de link gelegd met het brede Veiligheidsplan Peelland 2019 – 2022 en het meerjarenplan OostBrabant 2020-2022. Voor de komende jaren willen we ons gezamenlijk gaan inzetten op de volgende 11 focuspunten, die nauw verbonden zijn aan de ervaringen die we samen in de aanpak van ondermijning in 2020 hebben opgedaan:
1. Versterken van de informatiepositie van gemeenten, informatieknooppunten en –overleggen, met aansluiting op het Peelland Informatie Plein. 2. Ontwikkelen en toepassen van een effectieve strategie met betrekking tot de preventie van ondermijning door het investeren in de sociaal-maatschappelijke infrastructuur (verbinden van zorg, jeugd en veiligheid). 3. Communicatie sterker inzetten als instrument in de aanpak van ondermijnende criminaliteit zodanig dat burgers en maatschappelijke coalities gemobiliseerd worden in de strijd tegen ondermijning en ontmoediging plaatsvindt van betrokkenheid bij ondermijnende activiteiten. 4. Versterking van de samenwerking in Peelland op toezicht, op communicatie en op juridische instrumenten zoals (bestuursrechtelijke) hand having, Bibob, APV, Opiumwet en Damocles-beleid. Onderzoeken of krachten en expertise verder kunnen worden gebundeld.
28 Bovenop de onderwereld
5. Borgen van voldoende afhandelingscapaciteit bij de deelnemende partners om de benodigde afwerking na PIT-acties te kunnen blijven uitvoeren en zo de PIT-werkwijze te continueren. Ditzelfde is nodig voor de integrale RIEC-casussen. 6. Versterken van de gezamenlijke aanpak door professionalisering van de functie casusleider/ projectleider en door het organiseren van back-up voor de spilfuncties in de integrale casus-aanpak in Peelland. 7. Vergroten van het rendement in de aanpak van ondermijning door keuzes m.b.t. inzet van benodigde middelen sterker te relateren aan de lokale maatschappelijke problematiek. 8. Inspelen op nieuwe vormen van ondermijning, hierbij gebruik makend van een actueel regionaal ondermijningsbeeld.
9. Het uitbouwen en versterken van maatschappelijke coalities (zoals makelaars, notarissen, banken of specifieke brancheverenigingen) om zo een sterkere barrière tegen ondermijnende activiteiten op te werpen. 10. Het verder versterken van de bestuurlijke weerbaarheid in de volle breedte: college, raad en alle gemeentelijke afdelingen en medewerkers) bewust maken van de risico’s van (het faciliteren van) ondermijning en het professionaliseren van het hiervoor benodigde handelen (o.a. versterken van kwetsbare werkprocessen, screening van functionarissen). 11. Blijven bijdragen aan regionale samenwerking door kennis uit te wisselen en “best practices” met anderen te delen.
Jaarrapportage aanpak ondermijning Peelland 2020
29
HET PEELLAND INTERVENTIE TEAM (PIT)
Het Peelland Interventie Team (PIT) bestaat inmiddels bijna 5 jaar. Het PIT – waar we ook al in de eerdere jaarrapportages uitgebreid bij stil hebben gestaan – is een interventieteam onder regie van de gemeenten Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren. Het PIT - onder aansturing van de coördinator PIT – bestaat naast de zes Peelgemeenten uit politie Oost-Brabant, de Afdeling Vreemdelingen Identificatie Mensenhandel (AVIM), Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO), Senzer, de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) en de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). Zij werken nauw samen met onder andere de Gezamenlijke Regeling (GR) Peelgemeenten, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW), de Nederlandse Voedsel- en Warenauto¬riteit (NVWA), Enexis, Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) en Uitvoeringsinstituut Werknemersverzeke¬ringen (UWV). Ook met zorg- en welzijnsinstanties gaat het PIT de samenwerking aan om te komen tot duurzame oplossingen. Zo is er op casusniveau regelmatig contact met bijvoorbeeld bemoeizorg, Novadic-Kentron en Veilig Thuis. Het PIT voert acties uit op locaties met een sterk vermoeden van misstanden. De PIT-samenwerking heeft als focus de handhaving van bestuurlijke wet- en regelgeving, het voorkomen en signaleren van strafbare feiten en het handhaven van de openbare orde en veiligheid.
Ieders wettelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden vormen in deze samenwerking de basis. Het team kijkt onder meer naar zaken als brandveiligheid, boekhouding, illegale bewoning, vergunningen, inschrijving Basis registratie Personen (BRP), mensenhandel, prostitutie, sociale zekerheidsfraude en andere overtredingen.
30 Bovenop de onderwereld
TWEE KEER BEMOEIZORG INGESCHAKELD BIJ PIT-ACTIE IN HELMOND HELMOND - Tot twee keer toe is woensdag bij controles van het Peelland Interventie Team (PIT) bemoeizorg ingeschakeld. Bij het bezoek aan vier woningen in Helmond werden ook bewoners aangetroffen die dringend geestelijke hulp nodig hadden. 30 januari 2020 Bron: www.ed.nl/... Op één locatie trof het team ‘ernstige vervuiling’ aan, in een ander huis verbleven volgens het PIT mensen ‘met problemen in de relationele sfeer’. Ook werden onder meer overtredingen geconstateerd zoals adres- en sociale zekerheidsfraude. Een deel van de bevindingen is aan het licht gekomen door meldingen van alerte buurtbewoners. Bij de actie werkten binnen het PIT de gemeente Helmond, Senzer, politie en vreemdelingenpolitie samen.
Door de focus vanuit het PIT op voornamelijk (complexe) handhavingsproblematiek, is het eveneens een zeer waardevol instrument in de aanpak van ondermijning. Zo is keer op keer weer gebleken in de PIT-samenwerking dat als je toezicht en hand having serieus neemt, je vanzelf ook uitkomt bij criminele activiteiten. Elke maand vinden in PIT-verband 2 actiedagen plaats. Dit op basis van op dat moment actuele informatie en signalen. Ook werkt het PIT vaak thematisch, zoals in het buitengebied of bij het controleren van industrieterreinen. In 2020 heeft het PIT ook veelvuldig geparticipeerd binnen de focus op de aanpak van ondermijning (HHK en de familieaanpak).
Covid-19:
In verband met covid-19 zijn enkele PIT-acties afgeschaald en/of verplaatst. De situatie in -en rondom panden -die binnen het PIT in beeld waren- werd tussentijds nauwgezet gemonitord. Waar nodig werd doorgepakt en kregen kwetsbare groepen zoals arbeidsmigranten en sekswerkers extra aandacht. Voor elke actie werd steeds een afweging gemaakt op grond van ernst en noodzaak. Acties werden altijd uitgevoerd met een minimale bezetting en altijd met in acht name van de geldende voorschriften.
HET PIT IN 2020 EVENEENS ACTIEF OP DÉ ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA’S Prostitutie:
Het Prostitutiecontrole Team (PCT) van de politie is in 2020 conform landelijke afspraken weer meer de focus op haar kerntaak opsporing gaan leggen. In het verlengde daarvan is in 2020 een PIT-pilot gestart om prostitutiecontroles te integreren binnen de PIT-aanpak. In deze pilot is de samenwerking opgezocht met PCT, Senzer en de coördinator mensenhandel in Peelland. In 2020 heeft in Peelland 1 prostitutiecontroleactie plaatsgevonden onder regie van het PCT waarbij het PIT aansloot ter lering en vermaak en hebben er 2 prostitutiecontroleacties plaatsgevonden onder regie van het PIT. Er was sprake van een integrale aanpak; daar waar aangewezen, is handhavend opgetreden, evenwel in nauwe samenwerking met het sociaal domein. Er zijn ontwikkelafspraken gemaakt waar we in 2021 gezamenlijk aan verder werken.
Zorgfraude:
Fraude in de zorg is er in allerlei soorten en maten, zoals fraude met persoonsgebonden budgetten (PGB). In dit kader werken we vanuit het PIT samen met de GR Peelgemeenten en het sociaal domein Helmond. Zo kijken we momenteel samen hoe we zorgfraude nog beter in kaart kunnen brengen en op welke wijze we dit nog efficiënter en effectiever aan
kunnen pakken. Een student van de Avans Hogeschool heeft naar de samenwerking binnen het PIT op dit gebied onderzoek gedaan. Daarnaast zijn enkele malafide zorgaanbieders tegen het licht gehouden en werd er gezamenlijk onderzoek gedaan. De inzichten uit het onderzoek en de ervaringen uit de lopende onderzoeken nemen we mee om de samenwerking in 2021 op het gebeid van zorgfraude verder te intensiveren.
Mestaanpak:
In het toezicht op meststoffenwetgeving werkt de NVWA samen met het Waterschap en de Omgevingsdienst. In Peelland hebben zij vervolgens in 2019 en 2020 de samenwerking gezocht met het PIT. Het landelijke project van de NVWA –gebiedsgericht handhaven- werd op deze wijze vertaald naar lokale acties. En dit niet zonder resultaat. In 2019 werd in Peelland al een aantal grote onderzoeken afgehandeld en in 2020 werden opnieuw 5 gezamenlijke acties uitgevoerd. Het pionieren in 2019 heeft geresulteerd in een structurele gezamenlijke aanpak in 2020.
WANTOESTANDEN BIJ AGRARISCH BEDRIJF LIESHOUT/MARIAHOUT; DIEREN GEËUTHANASEERD Lieshout/Mariahout - Het Peelland Interventie Team (PIT) heeft samen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op dinsdag 27 oktober twee locaties van dezelfde eigenaar in de gemeente Laarbeek bezocht. De NVWA constateerde dierenwelzijnsproblemen op beide locaties. 29 oktober 2020 Bron: www.mooilaarbeek.nl/... Zo was het stalklimaat niet op orde vanwege onvoldoende ventilatie. Ook de wasplaats was niet schoon, putten niet afgedekt en stalen roosters waren in slechte conditie. Sommige dieren kregen niet de nodige zorg. Op één locatie was de conditie van 12 dieren zo slecht, dat deze door een dierenarts moesten worden geëuthanaseerd. Op de andere locatie werden om dezelfde reden 4 dieren....
Jaarrapportage aanpak ondermijning Peelland 2020
31
Het PIT en Veilige Publieke Taak (VPT):
PIT -> DIT -> KIT -> MIT: één lerend netwerk!
Het werk dat de mensen van het PIT doen, vraagt om durf, lef en doorzettingsvermogen; zij zijn het die overal ter plaatse komen. Met regelmaat organiseert het PIT voor deze mensen zowel trainingen in het kader van veilig werken en Veilige Publieke Taak (VPT) en expertsessies om de gezamenlijke werkwijze te professionaliseren. In voorkomende gevallen voorzien we in nazorg. Ook zal in het komende jaar - waar mogelijk - voordeel worden gedaan met de projecten die momenteel binnen de gemeenten Asten, Someren en Deurne draaien op het snijvlak van VPT en de aanpak van ondermijning.
In de afgelopen twee jaar is als het ware een Oost-Brabant-dekkend netwerk van interventieteams ontstaan naar het voorbeeld van het PIT. Eind 2020 is in Maas en Leijgraaf ook het besluit gevallen om binnen dat basisteam nu echt werk te gaan maken van een interventieteam en daarmee was ook dit laatste basisteam over de brug. Dit na het MIT in Maasland, het KIT in de Kempen, het DIT in Dommelstroom etc. Bovendien is men in Noord-Limburg medio 2020 eveneens gestart met een Regionaal Interventie Team (RIT). Ook hier zien we als Peelland de meerwaarde van samenwerken, korte lijnen én door van elkaar te leren weer verder door te ontwikkelen. Daarom is vanuit het programma aanpak ondermijning in Peelland het afgelopen jaar het initiatief genomen om de coördinatoren van de verschillende interventieteams maandelijks structureel bijeen te brengen om kennis, expertise en informatie met elkaar te delen en een waterbedeffect te voorkomen.
AANTAL ACTIES PER GEMEENTE Totaal acties 29 2
3
4
11
6
6
Asten
Deurne
Gemert-Bakel
Helmond (5 binnen HHK)
Laarbeek
Someren
TYPE OBJECTEN BEZOCHT 31
35
6
1
Bedrijven
Woningen
Loodsen
Pension
AANTAL ACTIES PER THEMA IN 2020
b
È
3
6
1
5
2
5
3
3
overlast (vanuit woningen in wijken)
buiten gebied
bedrijven terrein
arbeids migranten
spook bewoning
5 HHK
mest
PCT
Overige Opslag milieu/ fraude
BEVINDINGEN: 56x milieuovertreding (o.a. orde- en netheid, asbest, opslag vloeistoffen) 53x adresfraude 38x gebruik in strijd met het bestemmingsplan 24x niet voldaan aan de brandveiligheidseisen 19x overtreding Wet Arbeid Vreemdeling 19x overtreding Arbeidstijden wet 19x overtreding van het Wet Minimum Loon 17x activiteiten zonder de juiste vergunning (o.a. geen drank- en horecavergunning, sterke drank aanwezig, geen eigenaar aanwezig) 16x dierenwelzijn niet in orde (o.a. dieren geëuthanaseerd, niet voldaan aan 4 dagen eis, niet voldaan aan hokverrijking) 15x onderzoek sociale zekerheidsfraude 14x informatie opgehaald voor groter onderzoek 10x brandgevaarlijke situatie (4 objecten / verdiepingen gesloten, 6 keer noodmaatregelen getroffen) 9x sprake van illegale prostitutie 7x roken in bedrijf 7x hygiëne en voedselveiligheid niet op orde (winkels, horeca en kantine) 7 processen verbaal opgemaakt (Opiumwet, WWM) 6x overtreding Wet op de Accijns (255.000 illegale sigaretten inbeslaggenomen + 20 kg waterpijptabak) 6x inzet hulpverleningstraject 5 verdachten aangehouden 5x overtreding in het kader van bouwbesluit 4 vreemdelingen aangetroffen 3x inbeslagname Wet Wapens en Munitie (luchtdrukwapen, vuurwapen gelijkend voorwerp en pepperspray) 3 processen verbaal opgemaakt parkeren buiten de vakken 2x asbest aangetroffen 2x gevaarlijke situatie aangetroffen (stal gesloten i.v.m.
hoge concen- tratie ammoniak, grote hoeveelheid lachgas laten verwijderen) 2x overtreding APK (voertuigen uit zicht laten plaatsen) 2x onvoldoende covid-19-maatregelen getroffen 2x overtreding Wet op de Kansspelen 2x boekhouding niet op orde 2x inbeslagname softdrugs (97,5 gram hasj, 120 gram henneptoppen) 2x inbeslagname harddrugs (9 sealtjes cocaïne, 3,5 kg cocaïne) 1x in werking zijnde hennepkwekerij aangetroffen (220 planten) 1x hennepdrogerij aangetroffen (4005 gram gedroogde henneptoppen, 11 kg hennepgruis) 1x Veilig Thuis melding opgemaakt 1x aantreffen verboden bestrijdingsmiddel 1x gas- en/of elektriciteitsmeter niet in orde (manipulatie elektriciteitsmeter) 1x aantreffen kadavers buiten koeling 1x inzet buurtbemiddeling 1 proces verbaal opgemaakt diefstal stroom (manipulatie elektriciteitsmeter) 1x BAG registratie niet op orde 1x overtreding meststoffen wetgeving 1x boete 250 euro direct geïnd door douane 1x elektriciteitsinstallatie niet in orde 1250 euro in beslag genomen
PIT CASUSSEN PER GEMEENTE OP 31-12-2020 Asten nieuwe casussen lopende casussen afgeronde casussen project in voorbereiding
4 9 4 2
Deurne nieuwe casussen lopende casussen afgeronde casussen project in voorbereiding
7 9 5 2
Gemert-Bakel nieuwe casussen lopende casussen afgeronde casussen project in voorbereiding
7 5 4 1
Helmond nieuwe casussen lopende casussen afgeronde casussen project in voorbereiding
45 28 20 3
Laarbeek nieuwe casussen lopende casussen afgeronde casussen project in voorbereiding
12 5 9 1
Someren nieuwe casussen lopende casussen afgeronde casussen project in voorbereiding
6 9 5 1
390 overtredingen 32 Bovenop de onderwereld
Jaarrapportage aanpak ondermijning Peelland 2020
33
RESULTATEN PER ORGANISATIE Gemeenten 28 acties aanwezig (gemeenten) 20 acties aanwezig ODZOB (Omgevingsdienst Zuidoost Brabant) 21x bleken na hercontroles de overtredingen (o.a. milieu, strijdig gebruik en asbest) ongedaan gemaakt 14x informatie opgehaald voor een groter onderzoek 6x werd een hulpverleningstraject opgestart 6x waarschuwing illegale prostitutie 6x werden directe maatregelen getroffen o.g.v. spoed eisende bestuursdwang (stroom afgesloten, brand- detectie geplaatst) 14 personen uitgeschreven, 5 personen ingeschreven 6x directe maatregelen getroffen (sterke drank verwijderd, stal gesloten, onderneming gesloten, lachgas verwijderd) 5x sluiting o.g.v. Damocles (perceel, loodsen en bijgebouwen) 4 objecten werden direct gesloten i.v.m. brandgevaar (o.g.v. spoedeisende bestuursdwang) 2x werd de huurovereenkomst beëindigd (panden leeg) 1x werd een dwangsom verbeurd (42.649,74 euro) 1x werd de vergunning ingetrokken 1x gedoogbeschikking ingetrokken 1x vergunning verleend 1x strijdigheid bestemmingsplan ongedaan gemaakt 1x buurtbemiddeling succesvol ingezet Senzer (sociale zekerheid) 8 acties aanwezig 16 onderzoeken 6 uitkeringen beëindigd en 80.524,50 euro teruggevorderd 2 zaken nog in onderzoek 1x Tozo-uitkering afgewezen en voorschot Tozo-uitkering 2.841,25 euro teruggevorderd
TOTAAL € 83.364,75
34 Bovenop de onderwereld
VRBZO (Veiligheidsregio Brabant Zuid-Oost) 13 acties aanwezig 2x geadviseerd om directe maatregelen te treffen o.g.v. spoedeisende bestuursdwang (stroom afgesloten, branddetectie geplaatst) 2x geadviseerd om objecten direct te sluiten i.v.m. brand gevaar (o.g.v. spoedeisende bestuursdwang) 2x bleek na hercontrole de brandveiligheidseis (brandblussers aanwezig / gekeurd) in orde te zijn Politie (incl. AVIM: afdeling vreemdelingen, identificatie en mensenhandel) 23 acties aanwezig (basisteam) 7 acties aanwezig (AVIM) 7 processen verbaal opgemaakt (Opiumwet, WWM, diefstal stroom) 5 verdachten aangehouden (Opiumwet) 5 bestuurlijke rapportages opgemaakt 4x vreemdeling aangetroffen 3x inbeslagname op grond van Wet Wapens en Munitie (pepperspray, luchtdrukwapen, op vuurwapen gelijkend voorwerp) 2x voertuigen laten verplaatsen i.v.m. verlopen APK 2x in beslag name softdrugs (97,5 gr hasj, 120 gram henneptoppen) 2x in beslag name harddrugs (9 sealtjes cocaïne, 3,5 kg cocaïne) 1x Veilig Thuis melding opgemaakt 1x in werking zijnde hennepkwekerij aangetroffen (220 planten) 1x hennepdrogerij aangetroffen (4005 gram gedroogde henneptoppen, 11 kg hennepgruis)
ISZW (Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (arbeidsmarktfraude) 1 actie aanwezig 19x onderzoek overtreding WAV (Wet Arbeid Vreemdelingen) 19x onderzoek overtreding WML (Wet Minimum Loon) 19x boeterapport overtreding ATW (Arbeidstijden Wet) (11.250,00 euro) NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) 6 acties aanwezig 1x boete opgelegd i.v.m. dierenwelzijn niet in orde (1.500,00 euro) 1x per direct winkel gesloten i.v.m. hygiëne 1x waarschuwing in het kader van hygiëne 3x waarschuwing in het kader van dierenwelzijn 21 dieren geëuthanaseerd
LID (Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming) 1 actie aanwezig 1x bleek de eerder geconstateerde overtreding (dierenwelzijn) ongedaan gemaakt 1x wordt een locatie n.a.v. de aangetroffen situatie gemonitord GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) 1 actie aanwezig 2x advies gegeven i.v.m. het ontbreken van voldoende coronamaatregelen Enexis (netwerkbeheerder gas en elektriciteit) 1 actie aanwezig 1x aangifte gedaan diefstal van elektriciteit (manipulatie elektriciteitsmeter) 1x schadebedrag in rekening gebracht (966,33 euro) Toezicht en Handhaving 4 acties aanwezig 3 processen verbaal voor parkeren buiten de vakken
TOTAAL BEDRAG € 139.776,82
BOVENOP DE ONDERWERELD JAARRAPPORTAGE AANPAK ONDERMIJNING PEELLAND 2020 JANUARI 2021