13a. bijlage Programmabegroting 2023
Tekst van het document
Programmabegroting 2023
1
Inhoudsopgave Algemeen................................................................................................................................................. 7 Inleiding ........................................................................................................................................... 9 Algemeen..................................................................................................................................... 9 Gemeentelijke organisatie ........................................................................................................ 10 Investeringsprogramma 2023-2026 .......................................................................................... 10 Programmaplan ......................................................................................................................... 10 Tot slot ....................................................................................................................................... 11 Samenstelling College & Portefeuilleverdeling ..................................................................................... 12 D. Blok.................................................................................................................................................... 12 A.A.H.
Swinkels ...................................................................................................................................... 12 K.W.H.M. Kusters .................................................................................................................................. 12 W.M. van Doorn .................................................................................................................................... 13 J. Koppers-van der Krabben .................................................................................................................. 13 Programma's ......................................................................................................................................... 13 Griffier en Raad ..................................................................................................................................... 14 J. Oostdijk .............................................................................................................................................. 14 Gemeenteraad....................................................................................................................................... 14 Financiële begroting ......................................................................................................................
15 Exploitatie .................................................................................................................................. 15 Structureel Meerjarenperspectief............................................................................................. 16 Samenvatting............................................................................................................................. 16 Toelichting belangrijkste mutaties na vaststelling kadernota 2023.......................................... 17 Autorisatie en opzet begroting...................................................................................................... 20 Programmaplan ..................................................................................................................................... 23 1. Fysiek domein .................................................................................................................................... 24 Financiën ........................................................................................................................................... 24 Verschillenverklaring begroting 2023/2022 .................................................................................. 26 Investeringsposten ........................................................................................................................
28 Toelichting ..................................................................................................................................... 28 Rehabilitatie wegen ................................................................................................................... 28 Bereikbaarheidsagenda ............................................................................................................. 28 Aanleg bluswatervoorzieningen ................................................................................................ 29 Werkbudget en tijdelijke functionaris toeristische beleidsnota 2030 ...................................... 29 2
Vervangen speeltoestellen ........................................................................................................ 29 Vervangingsinvestering groen ................................................................................................... 29 Onderhoud bomen advieskosten .............................................................................................. 29 Incidenteel onderhoud monumentale bomen .......................................................................... 29 Onderhoud laanbomen ............................................................................................................. 30 Verbonden Partijen ........................................................................................................................... 30 Indicatoren programma Fysiek domein ............................................................................................ 31 2. Sociaal domein .................................................................................................................................. 32 Financiën ........................................................................................................................................... 32 Verschillenverklaring begroting 2023/2022 ..................................................................................
35 Toelichting ..................................................................................................................................... 38 Indicatoren programma Sociaal domein ........................................................................................... 38 Verbonden Partijen ........................................................................................................................... 40 3. Bedrijfsvoering................................................................................................................................... 41 Financiën ........................................................................................................................................... 41 Verschillenverklaring begroting 2023/2022 .................................................................................. 43 Investeringsposten ........................................................................................................................ 44 Toelichting ..................................................................................................................................... 44 Realiseren nieuwe gemeentewerf ............................................................................................
44 Indicatoren programma Bedrijfsvoering ........................................................................................... 45 Verbonden Partijen ........................................................................................................................... 45 Paragrafen ............................................................................................................................................. 46 Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 47 Kengetallen .................................................................................................................................... 55 Inleiding ..................................................................................................................................... 55 Ad 1a. netto schuldquote .......................................................................................................... 56 De netto schuldquote voor 2023 komt uit op 10 procent. ....................................................... 56 Ad 1b. netto schuldquote gecorrigeerd met verstrekte leningen ............................................ 56 Ad 2. Solvabiliteitsratio ............................................................................................................. 58 Ad 3.
Grondexploitatie .............................................................................................................. 59 Ad 4. Structurele exploitatieruimte........................................................................................... 61 Ad 5. Belastingcapaciteit ........................................................................................................... 62 Beoordelen samenhang kengetallen............................................................................................. 62 Paragraaf: Lokale heffingen............................................................................................................... 64 3
Rioolheffing ............................................................................................................................... 66 Rioolaansluitrecht ..................................................................................................................... 66 De legesopbrengsten worden onderverdeeld in drie categorieën: .......................................... 69 Woonlasten regionaal ............................................................................................................... 70 Kwijtschelding/minimaregeling ................................................................................................. 71 Paragraaf: Verbonden partijen .......................................................................................................... 72 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................... 74 Stichtingen en verenigingen .......................................................................................................... 87 Vennootschappen en coöperaties ................................................................................................ 88 Paragraaf: Onderhoud kapitaalgoederen..........................................................................................
89 Onderhoud Riolering ..................................................................................................................... 91 Onderhoud Groen ......................................................................................................................... 93 Onderhoud Gebouwen .................................................................................................................. 94 Onderhoud Wegen ........................................................................................................................ 95 Paragraaf: Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 99 Algemeen................................................................................................................................... 99 Organisatie ................................................................................................................................ 99 Informatisering, automatisering en digitalisering ................................................................... 100 Regionale samenwerking ........................................................................................................ 101 Paragraaf: Financiering....................................................................................................................
103 De gemeenteraad .................................................................................................................... 103 College van B&W ..................................................................................................................... 103 Corporate treasury .................................................................................................................. 103 Samenvatting........................................................................................................................... 103 Gemeentefinanciering ................................................................................................................. 103 Risicobeheer ................................................................................................................................ 104 Koersrisicobeheer.................................................................................................................... 104 Renterisicobeheer ................................................................................................................... 104 Kasgeldlimiet ........................................................................................................................... 104 Algemeen.........................................................................................................................
104 Situatie Someren ............................................................................................................. 104 Renterisiconorm ...................................................................................................................... 105 Algemeen......................................................................................................................... 105 Situatie Someren ............................................................................................................. 105 4
Treasury ....................................................................................................................................... 105 Schatkistbankieren .................................................................................................................. 105 Beleidskader derivaten............................................................................................................ 105 Renteschema ........................................................................................................................... 107 Paragraaf: Grondbeleid ................................................................................................................... 108 Wat willen we bereiken? ......................................................................................................... 108 Wat doen we hiervoor? ........................................................................................................... 109 Raming opbrengsten en bouw- en woonrijp maken ............................................................... 109 Wat mag het kosten? .............................................................................................................. 111 Resultaat grondexploitaties in de gemeente Someren ...........................................................
111 Grondverkoopprijzen .............................................................................................................. 112 Paragraaf: Wet open overheid ........................................................................................................ 114 Financiën ............................................................................................................................................. 115 Samenvattend overzicht van baten en lasten ................................................................................. 117 Presentatie structureel begrotingssaldo ......................................................................................... 118 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .................................................................................. 120 Saldo financieringsfunctie ....................................................................................................... 120 Post onvoorzien ....................................................................................................................... 120 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .............................................................. 121 1) Extra onderhoud monumentale bomen .............................................................................
122 2) Onderhoud laanbomen ....................................................................................................... 122 3) Onderhoud bomen advieskosten ........................................................................................ 122 Incidentele baten en lasten per programma .................................................................................. 123 Bijlagen ................................................................................................................................................ 126 Geprognosticeerde balans .............................................................................................................. 127 Overzicht lasten en baten per taakveld .............................................................................................. 128 EMU-saldo ....................................................................................................................................... 130 Uitgangspunten begroting 2023 - 2026 .......................................................................................... 131 Verloop van reserves en voorzieningen .......................................................................................... 133 A Algemene reserves ...........................................................................................................................
136 Bestemmingsreserves ......................................................................................................................... 137 Voorzieningen ..................................................................................................................................... 139 De jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume . 140 Subsidies .............................................................................................................................................. 141 5
Investeringsprogramma ...................................................................................................................... 142 Lopende Investeringsprojecten ........................................................................................................... 143
6
Algemeen
7
8
Inleiding Algemeen In het jaar 2022 zijn onze inwoners naar de stembus geweest voor de gemeenteraadsverkiezingen. In juli is er een nieuwe coalitie gevormd. Tot die tijd is er een demissionair college geweest. Na de zomervakantie wordt het nieuwe coalitieakkoord uitgewerkt in een College Werk Programma. Daarna is het pas mogelijk om een financiële vertaling te maken. Dit is de reden dat er een programmabegroting 2023 voor u ligt, met uitsluitend wettelijk bepaalde ontwikkelingen of ontwikkelingen conform bestaand beleid. Met een eerste begrotingswijziging 2023 zal het programmaplan, aan de hand van het College Werk Programma, geactualiseerd worden. De bijbehorende investeringskredieten worden dan ook meegenomen. De Raad heeft op 23 juni 2022 de Kadernota 2023 vastgesteld. In de kadernota waren de uitgangspunten opgenomen voor het opstellen van een sluitende begroting 2023. Deze uitgangspunten zijn in deze begroting opgenomen onder de Bijlagen. De opdracht voor een sluitende begroting voor het boekjaar 2023 is aan de ene kant eenvoudiger dan voorgaand jaar als gevolg van een hoger bedrag aan Algemene Uitkering. Aan de andere kant moet de financiële vertaling van het coalitieprogramma nog worden verwerkt en is er de grote onzekerheid in de wereld om ons heen.
Inmiddels is bekend dat bij de herijking van het gemeentefonds de gemeente Someren aan de positieve kant van de streep zit, waardoor we jaarlijks een hoger bedrag via de Algemene Uitkering verkrijgen. Daarnaast geeft de Meicirculaire een positief beeld. De eerder ontstane onzekerheden over de financiële bijdragen vanuit het Rijk zijn verminderd voor de jaren 2023-2025. Vanaf 2026 is er echter sprake van een "ravijnjaar", doordat het Rijk de opschalingskorting dan niet meer compenseert. Het Rijk werkt met gemeenten aan een nieuwe financieringssytematiek vanaf 2026. In
aanloop daarnaartoe stelt het kabinet in de Septembercirculaire 2022 éénmalig extra gelden in 2026 beschikbaar. Bovenstaande heeft tot gevolg dat voor de korte termijn (tot en met 2025) financiële middelen in ruime mate beschikbaar zijn, maar gelet op de lagere Algemene Uitkering in 2026 is de structurele ruimte vanaf 2026 beperkter. Hierdoor zullen we moeten werken aan onze wendbaarheid. We hebben inmiddels ervaren dat vanwege de snel veranderde omgeving en het feit dat we voortdurend geconfronteerd worden met wereldwijde gebeurtenissen, die zorgen voor grote onzekerheden, een ontwerpbegroting bij vaststelling alweer achterhaald is.
9
Gemeentelijke organisatie Binnen de gemeentelijke organisatie is het hybride werken grotendeels ingevoerd. Verder blijven we kijken naar hoe de organisatie beter ondersteund kan worden en wat er benodigd is om voorbereid te zijn op de toekomst. We streven er naar om de inwoner van Someren zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn. De verbetering van onze dienstverlening en de uitvoering van het aantal taken staan niet stil. Hierdoor is inzet van gekwalificeerd personeel noodzakelijk. We vinden het daarom belangrijk om te investeren in onze medewerkers zodat zij zich blijvend kunnen ontwikkelen. Aantrekkelijk werkgeverschap blijft hoog in het vaandel staan. Aanpassingen in het loongebouw zijn daar ook een onderdeel van.
Investeringsprogramma 2023-2026 Het investeringsprogramma behorende bij deze begroting is summier en toont de meerjarig opgenomen investeringen van het voorgaande investeringsprogramma, de wettelijk verplichte investeringen en de investeringen voortvloeiend uit bestaand beleid. Investeringen die voortvloeien uit het nieuwe coalitieprogramma zullen meegenomen worden in de eerste begrotingswijziging 2023.
Programmaplan Om de programma-indeling beter aan te laten sluiten aan de ingestelde raadscommissies is voor de volgende raadsperiode het programmaplan van de gemeente Someren gewijzigd van vijf programma's naar drie programma's: 01 Fysiek domein 02 Sociaal domein 03 Bedrijfsvoering
10
Tot slot Deze begroting 2023 legt een basis waarbij rekening is gehouden met toekomstige ontwikkelingen zoals deze nu (september 2022) bekend zijn. Er is nog geen rekening gehouden met de mogelijke wensen, volgend uit het nieuwe College Werkprogramma. Tevens zijn mogelijke negatieve scenario's als gevolg van de ontstane crisissen en de lagere Algemene Uitkering vanaf 2026 niet meegenomen. Dit brengt de noodzaak met zich mee om voor de lange termijn behoedzaam te begroten. Wij bedanken iedereen voor hun inbreng bij het opstellen van deze begroting. De begroting 2023 van de gemeente Someren zal na vaststelling als pdf-document beschikbaar zijn op onze website www.someren.nl. Tussentijdse aanpassingen gedurende het jaar worden niet in deze versie verwerkt.
Burgemeester en wethouders van Someren,
De secretaris,
De burgemeester,
J. Koppers-van der Krabben
D. Blok
11
Samenstelling College & Portefeuilleverdeling
D. Blok Burgemeester Portefeuille •
Burgerzaken en algemeen bestuur
•
Integriteit
•
Openbare orde en Veiligheid
•
Communicatie
•
Externe betrekkingen en (regionale) samenwerking
•
Integrale handhaving en handhavingsbeleid
A.A.H. Swinkels Wethouder en 1e loco-burgemeester Portefeuille •
Beheer buitenruimte
•
Economische zaken
•
Ruimtelijke ontwikkeling
•
Verenigings- en vrijwilligersbeleid
•
Verkeer en mobiliteit
•
Volkshuisvesting
•
Vrijetijdseconomie
K.W.H.M. Kusters Wethouder en 2e loco-burgemeester Portefeuille •
Beheer gemeentelijke gebouwen
•
Financiën
•
Grond- en vastgoedbeleid
•
ICT
•
Maatschappelijke zorg
•
Volksgezondheid en sport
•
Welzijn en doelgroepenbeleid
12
W.M. van Doorn Wethouder en 3e loco-burgemeester Portefeuille •
Grondstoffen
•
Beheer water en riool
•
Energietransitie
•
Kunst en cultuur
•
Natuur en milieu
•
Onderwijs
•
Participatiewet, werk en inkomen
•
Personeel en organisatieontwikkeling
J. Koppers-van der Krabben Gemeentesecretaris / Algemeen directeur Taken •
Leidt de gemeentelijke organisatie, inspireert het management en zorgt er als goed werkgever voor dat medewerkers optimaal kunnen presteren.
•
Ondersteunt en adviseert het college van B&W en vertaalt politieke ambities in uitvoerbare plannen. Is de schakel tussen wat het bestuur wil en de organisatie kan.
Programma's •
Duurzaamheid:
coördinerend wethouder Van Doorn
•
Implementatie Omgevingswet:
coördinerend burgemeester Blok
•
Inclusiviteit:
coördinerend wethouder Kusters
•
Klimaatadaptatie:
coördinerend wethouder Swinkels
13
Griffier en Raad
J. Oostdijk Griffier Taken •
ondersteuning van de gemeenteraad
•
eerste adviseur aanwezig bij de vergaderingen van de raad, de commissies en het presidium
•
schakel tussen raad en college en de ambtelijke organisatie
•
bewaken democratische proces
•
aanspreekpunt voor vragen over de gemeenteraad en de raadsleden
Gemeenteraad •
Bij heel veel beslissingen in en over Someren is de gemeenteraad betrokken
•
U kunt invloed uitoefenen op de raad door in te spreken tijdens de commissievergadering of raadsleden persoonlijk te benaderen. U kunt contact opnemen met de raad via de griffier
•
De Somerense gemeenteraad bestaat uit 17 raadsleden
•
Informatie over de gemeenteraad vindt u op het overzicht raadsleden te vinden op de website van de gemeente
Samenstelling gemeenteraad De gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 hebben onderstaande zetels opgeleverd. Partij
Aantal zetels
Gemeenschapslijst
6
CDA Someren
4
Wij zijn Someren / VVD
3
LSH
2
PvdA
1
Leefbaar Someren
1
14
Financiële begroting Exploitatie In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het exploitatiesaldo in de jaren 2021-2026 weergegeven. Verslagleggingsjaar 2021 toont de werkelijke resultaten, 2022 de begrote resultaten na wijziging en 2023 tot en met 2026 de begrote resultaten. Tevens is de voorgeschreven uitsplitsing aangegeven van incidentele en structurele lasten. De begroting 2023-2026 laat een sluitend meerjarig financieel perspectief zien, dat voldoet aan de voorwaarden van de provincie. Voor goedkeuring door de provincie dient de begroting namelijk meerjarig structureel sluitend te zijn.
Resultaten begroting 2023
Rek 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
64.098
57.295
55.311
54.981
51.123
50.483
Baten
-64.049
-55.147
-54.615
-55.977
-53.265
-52.125
Resultaat voor bestemming
48
2.148
696
-996
-2.142
-1.641
Onttrekkingen aan reserves
-2.106
-5.185
-1.504
-1.114
-884
-743
Toevoegingen aan reserves
2.057
397
394
123
41
1.908
Mutaties reserves
-49
-4.788
-1.110
-991
-843
1.166
Totaal resultaat
0
-2.640
-414
-1.988
-2.985
-476
-1.262
-117
-62
-46
-61
-1.378
-297
-1.926
-2.939
-415
Incidentele posten Totaal structureel begrotingsresultaat (- = positief)
0
Bedragen x € 1.000
In onderstaande tabel wordt het exploitatiesaldo gesplitst per programma. Resultaten per programma
2023
2024
2025
2026
Programma 1 Fysiek domein Lasten
19.805
20.080
16.439
16.312
Baten
-11.658
-12.287
-8.602
-10.260
Onttrekkingen aan reserves
-606
-498
-424
-347
Toevoegingen aan reserves
387
116
34
1.902
7.299
7.356
7.447
7.605
Lasten
23.541
23.922
24.044
24.036
Baten
Totaal Programma 1 Fysiek domein Programma 2 Sociaal domein
-4.429
-4.356
-4.379
-4.379
Onttrekkingen aan reserves
-317
-301
-298
-277
Toevoegingen aan reserves
-
-
-
-
18.794
19.265
19.368
19.380
Lasten
11.885
10.979
10.640
10.136
Baten
Totaal Programma 2 Sociaal domein Programma 3 Bedrijfsvoering
-37.818
-39.280
-40.285
-37.486
Onttrekkingen aan reserves
-582
-315
-162
-118
Toevoegingen aan reserves
7
7
7
7
-26.507
-28.609
-29.800
-27.461
-414
-1.988
-2.985
-476
Totaal Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal begrotingsresultaat (- = positief) Bedragen x € 1.000 t
15
Structureel Meerjarenperspectief
Samenvatting Voor het incidentele resultaat 2023 wordt verwezen naar het hoofdstuk Financiën onder 'Incidentele baten en lasten per taakveld'. Binnen de programma's worden per taakveld de meest verklarende verschillen tussen de begroting 2022 en begroting 2023 genoemd. Onderstaand wordt in hoofdlijnen de ontwikkeling van het structurele begrotingssaldo gepresenteerd. + = nadelen op de exploitatie, - = voordelen op de exploitatie 2023
2024
2025
2026
Resultaat Programmabegroting 2022 jaarschijf 2023 (negatief)
39
456
455
455
Waarvan incidenteel
-52
-51
-54
-54
Structureel resultaat Programmabegroting 2022 jaarschijf 2023
91
507
509
509
Mutaties Kadernota 2023
-227
-1.875
-2.814
-90
Geprognotiseerd Resultaat Kadernota
-136
-1.367
-2.305
419
Moties en amendementen Motie Kadernota 2023: eenmalige correctie OZB 5%
218
Motie Kadernota 2023: norm bijzondere bijstand minimaregeling van 110% naar 120%
60
60
60
60
142
-1.307
-2.245
479
-1.966
-1.477
-1.276
-1.247
Vrijval volumedeel uit accres stelpost
-368
-487
-538
-390
Vervallen stelpost extra rijksbijdrage jeugdzorgmiddelen
795
746
688
688
Claims op algemene uitkering
1.406
799
584
87
Inzet stelpost prijsindexatie goederen/diensten en subsidies uit Kadernota 2023
-931
-931
-931
-931
Inzet stelpost voor salarismaatregelen uit kadernota 2023
-737
-737
-737
-737
Salarissen personeel
577
577
577
577
Subsidieverstrekking
127
233
230
223
GR Peelgemeenten uitvoerings- en zorgkosten
199
199
199
199
Hogere post onvoorzien opgenomen
184
184
184
184
Kapitaallasten (herijking + nieuwe kapitaallasten)
-129
-35
119
210
43
41
38
38
Kadernota 2023 inclusief moties Belangrijkste mutaties na vaststelling kadernota 2023 Algemene uitkering o.b.v. meicirculaire 2022
Energielasten (gas en elektriciteit) Opbrengst belastingen (toeristen- en hondenbelasting)
33
-14
-14
-14
Overige kleine mutaties per saldo
211
221
136
158
Totaal mutaties na kadernota
-556
-681
-740
-955
-65
-11
8
-7
Begrotingssaldo 2023 - 2026 (positief)
-414
-1.988
-2.985
-476
Begroting incidenteel 2023 - 2026 (positief)
-117
-62
-46
-61
Begroting structureel 2023 - 2026 (positief)
-297
-1.926
-2.939
-415
Waarvan incidenteel
Bedragen x € 1.000
16
Toelichting belangrijkste mutaties na vaststelling kadernota 2023
Algemene uitkering De mutaties zijn gebaseerd op de meicirculaire 2022. Taakstellingen in de meicirculaire zijn zoveel als mogelijk bij de desbetreffende taakvelden verwerkt, dan wel opgenomen als stelpost. Vrijval volumedeel uit accres stelpost Tussen het ministerie van binnenlandse zaken en de VNG is afgesproken om het volume-accres van het gemeentefonds vast te zetten voor de jaren 2022 tot en met 2025. Met deze maatregel kan de stabiliteit van het accres verbeteren. Het accres wordt wel blijvend gecorrigeerd met ontwikkeling van de lonen en prijzen op basis van de ramingen van het Centraal Planbureau. Dit leidt tot een structureel voordeel in 2023 tot en met 2026. Vervallen stelpost rijksbijdrage jeugdzorg middelen Deze stelpost komt te vervallen omdat deze middelen reeds in de algemene uitkering opgenomen zijn. Deze stelpost was opgenomen in de programmabegroting van 2022-2025. De vervallen stelpost rijksbijdrage jeugdzorg middelen valt weg tegen bovengenoemde algemene uitkering. Claims op algemene uitkering Het rijk heeft extra middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten binnen het sociaal domein. Dit heeft betrekking op eigen bijdrage huishoudelijke hulp, extra capaciteit boa's, inburgering leefbaarheidstoets, jeugdzorg, participatie, robuust rechtbeschermingssysteem, systeemleren en voogdij18+.
Aangezien nieuw beleid nog niet verwerkt is in de begroting zijn deze claims opgenomen in een stelpost. Inzet stelpost prijsindexatie In de kadernota 2023 is een stelpost opgenomen van € 800.000 voor de geïndexeerde prijzen van goederen en diensten, een stelpost voor prijsindexatie van € 65.000 en een stelpost van € 66.000 voor subsidiebudgetten. Deze stelpost is bij de opmaak van de meerjarenbegroting ingezet om budgetten op te hogen en wordt hier volledig afgeraamd. Inzet stelpost salarismaatregelen In het Overdrachtsdocument 2022 en de Kadernota 2023 is in totaal € 737.000 beschikbaar gesteld in de vorm van een stelpost voor salarismaatregelen. Deze stelpost is bedoeld om loonstijgingen als gevolg van cao-wijzigingen op te kunnen vangen en zal wegvallen tegen de daadwerkelijk geraamde Personele lasten in de begroting 2023 (zie onderstaande post). Het verschil met onderstaande post wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de, in het overdrachtsdocument opgenomen salarisstijging, per abuis nogmaals meegenomen was in de Kadernota 2023.
17
Salarissen Personeel De totale salariskosten stijgen met € 577.000 als gevolg van loonsverhogingen door caowijzigingen en formatie-uitbreidingen. In de Begroting 2023 is rekening gehouden met extra formatie bij de teams Ruimtelijke Ontwikkeling en Vergunningen: een senior bouwplantoetser en administratieve en juridische capaciteit. Subsidieverstrekking Er wordt vanaf 2023 structureel meer subsidie uitgekeerd. Conform de Kadernota 2023 is de subsidieverstrekking aan diverse welzijnsinstellingen bijgesteld. GR Peelgemeenten uitvoerings- en zorgkosten Aan de gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten worden twee soorten bijdragen vergoed. Enerzijds de uitvoeringskosten. Deze kosten zijn gebaseerd op de gemeentelijke bijdrage die opgenomen is in de begroting van de GR. Daarnaast worden ook zorgkosten betaald. Deze zijn begroot op basis van de verstrekte prognose van de GR Peelgemeenten. Hogere post onvoorzien opgenomen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat gemeentes een post op dienen te nemen voor onvoorziene lasten. Vanaf 2023 wordt er totaal € 400.000 opgenomen als onvoorzien. Dit is een toename van € 184.000 t.o.v. 2022, in verband met de hoge inflatiecijfers. Kapitaallasten In 2023 en 2024 is er een voordeel op de kapitaallasten. Dit wordt veroorzaakt door herijking van de activa die resulteren in opschorting van de kapitaallasten.
Daarnaast zijn er kapitaallasten opgenomen van nieuwe investeringen vanuit bestaand beleid. Dit zijn investeringen die al eerder meerjarig zijn vastgesteld waarvan het investeringsbedrag gewijzigd is. Vanaf 2025 ontstaat een nadelige mutatie voor de begrote kapitaallasten. Energielasten De lasten voor stroom en gas zijn gestegen door de ontwikkelingen op de energiemarkt.
18
Opbrengst belastingen De opbrengst van de hondenbelasting stijgt met € 14.000 vanaf 2023 omdat het aantal geregistreerde honden is toegenomen. Door de verwachte toename van het aantal vakantiewoningen en verhoging van het tarief is vanaf 2021 de begrote opbrengst toeristenbelasting verhoogd. Deze verhoging blijkt echter te optimistisch te zijn, het effect van corona speelt hierbij een rol. Voor 2023 is daarom de begrote opbrengst € 47.000 lager dan oorspronkelijk is geraamd.
19
Autorisatie en opzet begroting Autorisatie begroting 2023
Met het vaststellen van de begroting 2023 autoriseert de gemeenteraad het college van Burgemeester en Wethouders (voortaan college) voor het realiseren van de baten en lasten per programma. Daarnaast wordt het college geautoriseerd voor het investeringsbudget per programma, inclusief bijbehorende mutaties in reserves. Het college is daarmee bevoegd uitvoering te geven aan de doelstellingen van het betreffende programma. Over deze uitvoering legt het college verantwoording af aan de raad middels de zomernota, de bestuursrapportages en de jaarstukken. De raad stelt de begroting als geheel vast. Opzet begroting (leeswijzer) Het programmaplan van de gemeente Someren bestaat uit drie programma's: 01
Fysiek domein
02
Sociaal domein
03
Bedrijfsvoering
Normaliter worden de programma's conform onderstaande tabel gevuld. Echter door de late vorming van de nieuwe coalitie en het ontbreken van een College Werk Programma is besloten om per programma een algemene toelichting op te nemen in plaats van de drie W-vragen. De speerpunten en doelstellingen zullen vervolgens, op grond van het nieuwe College Werk Programma, via de eerste Begrotingswijziging 2023 geactualiseerd worden. Bij ieder programma worden per speerpunt de volgende onderdelen in beeld gebracht Wat willen we bereiken? Hieronder wordt de doelstelling opgenomen. Wat gaan we hiervoor doen? Hieronder worden de activiteiten voor 2023 opgenomen, inclusief de dekking (regulier of een IP). Wanneer zijn we tevreden? Hier staat wanneer we tevreden zijn met het resultaat. Financiën In deze begroting zijn de realisatiecijfers van de jaarrekening 2021 verwerkt. In de ramingen van het jaar 2022 zijn de begrotingswijzigingen tot en met de Zomernota 2022 opgenomen.
20
Prestatie-indicatoren Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (voortaan BBV) wordt een basis set van beleidsindicatoren in de begroting opgenomen, aan te vullen met eigen indicatoren. Hiermee wordt de raad beter in staat gesteld te sturen op de gewenste maatschappelijke effecten. Tevens wordt de vergelijkbaarheid met andere gemeenten mogelijk gemaakt. De opgenomen gegevens zijn ontleend aan landelijk beschikbare bronnen. Gemeente Someren werkt vooralsnog alleen met de voorgeschreven set indicatoren. Presentatie geschiedt in de begroting en in de jaarstukken. De indicatoren van het gemeentelijk domein worden tevens digitaal beschikbaar gesteld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Het betreft een groeimodel.
21
Paragrafen Doel van de paragrafen is de raad een instrument te geven om de beleidskaders van deze diverse onderdelen vast te stellen en om de uitvoering te kunnen controleren. In dit hoofdstuk zijn de onderstaande paragrafen opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf geeft de gemeente aan hoe robuust de begroting is wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Hierin zijn ook de voorgeschreven kengetallen verwerkt zoals deze in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn opgenomen. 2. Lokale heffingen Deze paragraaf geeft een beeld van het beleid op alle heffingen, de inkomsten daaruit en de effecten voor burgers en bedrijven. 3. Verbonden partijen In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze (beleidsmatig en financieel) de gemeente verbonden is met externe partijen om bepaalde beleidsdoelen te verwezenlijken. 4. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van het beleid en het beheer en onderhoud van de verschillende kapitaalgoederen (wegen, riolering, gebouwen en dergelijke). 5. Bedrijfsvoering Deze paragraaf beschrijft de stand van zaken en beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Het college maakt met deze beschrijving inzichtelijk dat er doelmatig, doeltreffend en klantgericht wordt gewerkt aan de uitvoering van de programma’s. 6.
Financiering Deze paragraaf geeft weer hoe de treasuryfunctie van de gemeente is ingericht. 7. Grondbeleid Deze paragraaf geeft de visie aan op het grondbeleid in relatie tot de uitvoering van de programmadoelen, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting en economische ontwikkelingen. 8. Wet open overheid Deze paragraaf geeft een hoe de gemeente invulling geeft aan de Wet open overheid die per 2022 is ingegaan als opvolger van de Wet Openbaarheid Bestuur.
22
Programmaplan In de verschillenanalyse worden per taakveld de afwijkingen tussen de begroting 2023 en 2022 toegelicht. Dat gebeurt alleen voor de belangrijkste mutaties, dat wil zeggen mutaties met voldoende materieel en/of politiek belang. Bij een afwijking per taakveld kleiner dan € 10.000 wordt geen verklaring gegeven.
23
1. Fysiek domein Het programma Fysiek domein bestaat uit een breed takenpakket, gericht op de planning, ontwikkeling en inrichting, het beheer en het toezicht van de fysieke leefomgeving van onze gemeente. Het omvat ruimtelijk ordening, gebiedsontwikkeling, infrastructurele werken, verkeersplanning, rioolbeheer, afvalverwerking, openbare verlichting, groenvoorzieningen, bouwen woningtoezicht, openbare orde en veiligheid, wonen en vergunningverlening. Betrokkenen binnen het fysieke domein zijn burgers, bedrijven, overheden en diverse maatschappelijke actoren (zoals milieuorganisaties, projectontwikkelaars en architecten). Beleidskeuzes op dit gebied beïnvloeden de aantrekkingskracht van burgers, bedrijven en toeristen met betrekking tot wonen, leven, ondernemen en vrije tijd.
Financiën In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. Bedragen x 1.000
Jaarrek.
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
22.506
21.197
19.805
20.080
16.439
16.312
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.194
1.242
1.305
1.305
1.292
1.292
1.2 Openbare orde en veiligheid
941
1.030
985
990
997
997
2.957
3.072
3.560
3.599
3.688
3.772
3.1 Economische ontwikkeling
302
573
239
239
239
226
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
399
371
1.366
Nr. Taakveld omschrijving Lasten
2.1 Verkeer en vervoer
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
9
10
8
8
8
8
473
573
470
470
470
398
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering
1.757
1.899
1.894
1.931
1.966
1.965
1.241
1.193
1.223
1.264
1.350
1.405
7.3 Afval
1.737
1.912
1.981
2.051
2.051
2.051
7.4 Milieubeheer
1.399
1.503
1.324
1.324
1.324
1.324
8.1 Ruimte en leefomgeving
1.843
2.772
519
519
519
519
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
7.498
4.648
5.160
4.264
1.787
1.607
756
770
765
748
748
748
3.4 Economische promotie
Baten
-14.982 -11.658 -12.287 -12.342
-8.602 -10.260
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-67
-66
-66
-66
-66
-66
1.2 Openbare orde en veiligheid
-16
-9
-9
-14
-14
-14
24
2.1 Verkeer en vervoer
-238
3.1 Economische ontwikkeling
-14
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-860
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-20
3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval
-182
-163
-168
-161
-153
-573
-787
-21
-21
-21
-21
-21
-243
-251
-319
-367
-367
-367
-163
-396
-286
-311
-311
-311
-1.944
-1.708
-2.004
-2.057
-2.189
-2.165
-2.686
-2.661
-2.523
-2.523
-2.523
-2.523
7.4 Milieubeheer
-241
-382
-7
-7
-7
-7
8.1 Ruimte en leefomgeving
-247
-245
-245
-245
-245
-245
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
-7.097
-4.745
-5.070
-4.775
-1.698
-3.389
-1.144
-991
-1.000
-1.000
-1.000
-1.000
Saldo
7.524
9.539
7.518
7.738
7.837
6.051
Onttrekking aan reserve
-1.853
-3.164
-606
-498
-424
-347
Toevoeging aan reserve
2.929
390
387
116
34
1.902
Saldo
1.076
-2.773
-219
-382
-390
1.554
Totaal
8.600
6.766
7.299
7.356
7.447
7.605
Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten
Bedragen x 1.000 Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld
Begroting
Verschil
2021
2022
2023 2022/2023
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.127
1.176
1.239
-63
1.2
Openbare orde en veiligheid
925
1.021
977
44
2.1
Verkeer en vervoer
2.720
2.890
3.397
-507
3.1
Economische ontwikkeling
288
573
239
334
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-460
-202
202
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-12
-11
-13
2
3.4
Economische promotie
230
321
151
170
5.7
1.595
1.503
1.608
-105
7.2
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
-704
-514
-781
267
7.3
Afval
-949
-749
-542
-207
7.4
Milieubeheer
1.157
1.121
1.317
-196
8.1
Ruimte en leefomgeving
1.596
2.527
274
2.253
8.2
Grondexploitatie (nietbedrijventerrein) Wonen en bouwen
400
-97
89
-187
8.3
RESERVEP1 Mutaties reserves prog. 01 Totaal
-388
-221
-235
14
1.076
-2.773
-219
-2.555
8.600
6.766
7.299
-533
25
Verschillenverklaring begroting 2023/2022 Taakveld
Omschrijving
Verschillenverklaring
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
De structurele verhoging van de bijdrage aan de Veiligheidsregio is geïndexeerd (nadeel € 39.000). De incidentele verhoging in 2023 en 2024 wordt gedekt uit de reserve Corona gelden (nadeel € 14.000). Overige mutaties (nadeel € 10.000)
1.2
Openbare orde en veiligheid
Door verschuiving tussen de taakvelden zijn de doorberekende kosten vanuit de directe teams lager dan in 2022 (voordeel € 44.000).
2.1
Verkeer en vervoer
3.1
Economische ontwikkeling
Door verschuiving tussen de taakvelden zijn de doorberekende kosten vanuit de directe teams lager dan in 2022 (voordeel € 86.000). De kapitaallasten voor investeringen in wegen zijn in 2023 ten opzichte van 2022 hoger (nadeel € 435.000). Ook de dotatie in de voorziening wegen is in 2023 hoger dan in 2022 (nadeel € 122.000). Als gevolg van het nieuwe kostendekkingsplan zal de dotatie in de voorziening nog bijgesteld worden voor 2023. Lagere investeringslasten dan in 2022 (voordeel € 124.000). Hogere lasten voor straatreiniging en onkruidbestrijding (nadeel € 63.000). Hogere lasten verkeersveiligheid inzake onderzoek en tijdelijk personeel (nadeel € 28.000). Lagere legesopbrengsten nutsbedrijven (nadeel € 35.000). Overige mutaties (nadeel € 34.000). Door verschuiving tussen de taakvelden zijn de doorberekende kosten vanuit de directe teams hoger dan in 2022 (nadeel € 14.000). Lagere investeringslasten dan in 2022 (voordeel € 362.000). Overige mutaties (nadeel € 14.000).
3.2
Fysieke Het afsluiten van het bedrijvencomplex Witvrouwenbergweg in 2023 leidt tot een bedrijfsinfrastructuur voordeel van € 202.000. Dit voordeel wordt gestort in de reserve Grondbedrijf en heeft geen invloed op het exploitatieresultaat.
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Geen verschillen groter dan € 10.000.
3.4
Economische promotie
Door verschuiving tussen de taakvelden zijn de doorberekende kosten vanuit de directe teams hoger dan in 2022 (nadeel € 71.000). In 2023 zijn de baten van de toeristenbelasting hoger dan in 2022 als gevolg van een stijging van het aantal overnachtingen door de realisatie van twee nieuwe vakantieparken (voordeel € 68.000). Lagere investeringslasten dan in 2022 (voordeel € 177.000). Overige mutaties (nadeel € 4.000).
5.7
Openbaar groen en De doorberekende kosten vanuit de directe teams zijn hoger dan in 2022 (nadeel € (openlucht) recreatie 54.000). De afschrijvingslasten in 2023 zijn hoger dan in 2022 (nadeel € 95.000). De opbrengst vanuit de bosverkopen is in 2023 lager dan in 2022 (nadeel € 125.000). De kosten voor onderhoud van de bossen zijn hoger en de onderhoudskosten voor waterlossingen zijn lager dan in 2022 (nadeel per saldo € 63.000). De lasten voor plantsoenen en parken en voor speeltuinen zijn hoger dan in 2022 als gevolg van investeringen (nadeel € 17.000). De subsidie die wij ontvangen van Stichting Bosgroep is in 2023 hoger dan in 2022 (voordeel € 15.000). Overige verschillen per saldo (voordeel € 4.000).
7.2
Riolering
Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is in 2020 voor het laatst opgesteld en gaat dus uit van prijspeil 2020. Op met name de budgetten voor personeel (interne medewerkers) en materieel (onderhoud) zien we voor de Begroting 2023 tekorten ontstaan als we uitgaan van het huidige vastgestelde GRP. Om beter aan te kunnen sluiten bij de werkelijkheid zijn de budgetten in het GRP geïndexeerd. Dit heeft geleid tot extra kosten die opgevangen worden door de rioolheffing te verhogen en eveneens de inzet vanuit de voorziening GRP. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Riolering wordt dit onderdeel verder toegelicht.
7.3
Afval
In de begroting 2023 zijn de bijdragen aan de BSOB en de gemeenschappelijke regeling Blink verwerkt. Blink heeft een eerste begrotingswijziging doorgevoerd voor 2023 die overgenomen is in de begroting. De overige budgetten van afval zullen in het najaar bekeken worden en in de raadsvergadering van december zal een voorstel gedaan worden voor het tarief afvalstoffenheffing voor het jaar 2023.
7.4
Milieubeheer
De doorberekende kosten vanuit de directe teams zijn hoger dan in 2022 (nadeel € 17.000). De bijdrage aan de ODZOB is in 2023 hoger dan in 2022 (nadeel € 158.000). Lagere investeringsopbrengsten dan in 2022 (nadeel € 21.000).
8.1
Ruimte en leefomgeving
De doorberekende kosten vanuit de directe teams zijn hoger dan in 2022 (nadeel € 74.000). In 2023 is de incidentele inzet van personeel voor bestemmingsplannen komen te vervallen (voordeel € 200.000). Lagere investeringslasten dan in 2022 (voordeel € 2.127.000).
26
8.2
Grondexploitaties (nietbedrijventerreinen)
Het doorschuiven van het afsluiten van woningbouwcomplex Waterdael III van 2023 naar 2024 leidt in 2023 tot een nadeel van € 166.000. De verwachting is nu dat het complex Waterdael III in 2024 positief afsluit met € 109.000. In de Zomernota 2022 is extra budget bijgeraamd voor personele lasten voor het opstellen van de Nota Kostenverhaal en extra inhuur deskundigen. In het investeringsprogramma is een PM post opgenomen voor het inhuren van een planeconoom; dit is financieel gezien nog niet verwerkt in de Begroting 2023. Vanaf 2023 is rekening gehouden met een onttrekking van jaarlijks € 50.000 uit de reserve Grondbedrijf. Deze € 50.000 kan ingezet worden voor kosten die gemaakt worden na het afsluiten van een grondexploitatie, zogenaamde nazorgkosten voor bijvoorbeeld voor groen. De kosten en opbrengsten van taakveld 8.2 worden volledig gedekt uit de Reserve grondbedrijf.
8.3
Wonen en bouwen
De doorberekende kosten vanuit de directe teams zijn hoger dan in 2022 (nadeel € 50.000). Vanuit Spoor 2 is de sloop van een pand doorgeschoven van 2022 naar 2023 (nadeel € 17.000). De kosten voor de software-applicatie voor bouw- en woningtoezicht in 2023 zijn lager dan in 2022 omdat we tijdens de overgang naar een nieuw pakket in 2022 tijdelijk dubbele lasten hadden (voordeel € 22.000). De opbrengsten aan bouwvergunningen zijn in 2023 hoger dan in 2022 (voordeel € 59.000).
27
Investeringsposten In dit overzicht is de recapitulatie opgenomen van alle lopende investeringsprojecten vanuit het bestaande beleid voor het programma Fysiek domein. Nieuwe investeringen voor 2023 e.v. zijn niet in dit overzicht opgenomen; het investeringsprogramma voor 2023 wordt in een separaat voorstel opgenomen als onderdeel van de eerste begrotingswijziging 2023, waarin het programmaplan wordt geactualiseerd aan de hand van het nieuwe College Werk Programma. De investeringen met een afschrijvingstermijn worden geactiveerd en via de kapitaallasten in de exploitatie opgenomen. Alle investeringen zonder afschrijvingstermijn worden volledig rechtstreeks in de exploitatie verantwoord. Deze eenmalige lasten worden uit de reserve gedekt. Taak-
Afschr.
veld
Naam investering
term
Investering 2023
2024
2025
2026
Programma 1. Fysiek domein 2.1
Rehabilitatie wegen *
25
2.318
2.335
2.346
2.357
2.1
Bereikbaarheidsagenda *
25
43
43
43
43
1.1
Aanleg bluswatervoorzieningen
25
PM
3.4
Werkbudget toeristische beleidsnota 2030
30
30
30
3.4
Tijdelijke functionaris toeristische beleidsnota 2030
43
43
43
5.7
Vervangen speeltoestellen *
10
70
40
30
50
5.7
Vervangingsinvestering groen *
25
308
341
493
500
5.7
Onderhoud bomen advieskosten
5.7
Incidenteel onderhoud monumentale bomen *
35
35
35
35
5.7
Inhaalslag onderhoud laanbomen *
10
10
10
10
2.857
2.876
3.049
2.995
Totaal programma
20
* Bedragen x € 1.000 * Bestaande IP waarvan bedrag geïndexeerd is.
Toelichting Rehabilitatie wegen Op basis van het Kostendekkingsplan Wegen 2021 is in beeld gebracht welk bedrag jaarlijks (in theorie) nodig is voor de rehabilitatie van wegverharding. De reeds aangevraagde investeringen zijn geïndexeerd met een percentage van 11,7% (op basis van de index Grond- , Weg- en Waterbouw van het CBS) om het kwaliteitsniveau van de wegen te kunnen behouden. Op dit moment wordt gewerkt aan een nieuw kostendekkingsplan met bijbehorende nieuwe investeringen. Bereikbaarheidsagenda In MRE verband wordt gewerkt aan een bereikbaarheidsagenda als gezamenlijke strategie voor mobiliteit in de periode 2016-2030. In het kader van de bereikbaarheidsagenda wordt gewerkt aan generieke maatregelen (voor alle regiogemeenten), relatiegerichte maatregelen en maatregelen gerelateerd aan provinciale wegen. Voor 2026 is, net als in voorgaande jaren, een bedrag van € 43.000 opgenomen.
28
Aanleg bluswatervoorzieningen Door sanering van waterleidingen komen er steeds minder brandkranen terug. Op voorhand zal geïnventariseerd moeten worden waar vrijwillig bluswatervoorzieningen zijn aangelegd en waar bestaande alternatieven gebruikt kunnen worden. Zijn er geen alternatieven dan zal, na een risico inventarisatie, openbaar bluswater mogelijk aangelegd moeten worden. Er is reeds de beschikking over een krediet van € 70.000 dat in het boekjaar 2017 is toegekend. Werkbudget en tijdelijke functionaris toeristische beleidsnota 2030 Voor de uitvoering van de toeristische visie en actieprogramma wordt voor de periode 2022 t/m 2025 uitgegaan van een werkbudget van € 120.000 voor 4 jaar. Deze kosten zijn bedoeld om ondernemers- en gemeente-initiatieven die aansluiten op de toeristische visie en actieprogramma te faciliteren, zoals overleg, ondersteuning kopgroep, extra communicatie activiteiten, en mogelijk het belonen van leuke kleinschalige initiatieven. Daarnaast is er capaciteit nodig voor een zogenoemde ‘aanjager’ van 0,5 fte voor 4 jaren om toe te zien op en (mede) uitvoering te geven aan onze toeristische ambitie via de 7 strategielijnen uit de toeristische beleidsnota Someren 2030. Vervangen speeltoestellen Doelstelling is alle speeltoestellen in de gemeente veilig te houden en voldoende speelvoorzieningen aan te kunnen bieden voor alle kinderen.
Vervangingsinvestering groen Het betreft hier investeringen voor het in stand houden van het openbaar groen als onderdeel van een kwalitatieve en gezonde leefomgeving. Onderhoud bomen advieskosten Het doel is om medio 2025 actuele gegevens te hebben over ons laanbomenbestand. Er wordt een rapport opgesteld waarin staat in hoeverre ons bomenbestand veilig is en voldoende onderhoud heeft gehad om aan de zorgplicht te kunnen voldoen. Ook wordt er onderzocht en beschreven of en hoe we onze inspanningen kunnen verminderen of bijstellen zonder dat de zorgplicht in gevaar komt. Er wordt daarnaast een boominventarisatie uitgevoerd en de ‘Groene Kaart’ wordt bijgewerkt. Beide opdrachten (rapport + inventarisatie) zijn extern weggezet. Deze kosten zijn niet opgenomen in het reguliere budget voor onderhoud en worden gedekt uit de Reserve groenbeheer. Incidenteel onderhoud monumentale bomen De gemeenteraad stelt middelen ter beschikking voor boomonderhoud, om te voldoen aan de zorgplicht. De zorgplicht houdt in dat risico’s op schade aan eigendommen van anderen worden verminderd. Bijvoorbeeld langs de Nieuwendijk, Laan ten Boomen en op het Wilhelminaplein staan grote monumentale bomen die eenmalig extra vitaliteitsonderhoud nodig hebben. Dit is nodig om deze oudere bomen zo lang mogelijk vitaal en gezond te houden. De bestaande reguliere budgetten bieden hiervoor geen ruimte.
De geraamde kosten ad € 35.000 voor de jaren 2023 2026 worden onttrokken aan de Reserve groenbeheer.
29
Onderhoud laanbomen De gemeenteraad stelt middelen ter beschikking voor boomonderhoud, om te voldoen aan de zorgplicht. De zorgplicht houdt in dat risico’s op schade aan eigendommen van anderen worden verminderd. Met de extra middelen uit de groenreserve geven we enkele lanen eenmalig extra onderhoud wat de vitaliteit en levensverwachting een impuls geeft. Daardoor houdt Someren haar kenmerkende groenstructuren langer in stand. Deze snoeiwerkzaamheden zijn seizoensgebonden en worden over een periode van 4 jaar uitgestreken. De kosten ad € 10.000 per jaar, verbonden aan de vitaliteitsslag, brengen we geheel ten laste van de Reserve groenbeheer.
Verbonden Partijen In onderstaande tabel worden de publiekrechtelijke en/of privaatrechtelijke verbonden partijen van dit programma getoond. Publiek verbonden partij Naam
Plaats
Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost
Helmond
Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant (VRBZO)
Eindhoven
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB)
Eindhoven
Metropoolregio Eindhoven (MRE)
Eindhoven
Blink
Helmond
Privaat verbonden partij Naam
Plaats
Coöperatieve Bosgroep Zuid-Nederland U.A.
Heeze
Voor een uitgebreide toelichting van de Verbonden Partijen verwijzen we u naar: Paragraaf Verbonden Partijen
30
Indicatoren programma Fysiek domein In onderstaande tabel worden de voorgeschreven indicatoren weergegeven. De gepresenteerde cijfers bij Begroting 2023 zijn, op basis van de BBV voorschriften, verplicht gelijk aan de laatst gepubliceerde gegevens op de site https://www.waarstaatjegemeente.nl/Dashboard/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording en geven dus geen prognose voor het boekjaar 2023. Beleidsindicatoren
1.
Functiemenging
Eenheid 2.
3.
4.
5.
6.
7.
52,5
Vergelijkbare gemeente
48,6
48,6
48,7
Someren
190,3
163
124,87
Vergelijkbare gemeente
165,4
137,3
Someren
320
305
320
Vergelijkbare gemeente
314
nb
314
Someren
10,0
9,9
23,2
Vergelijkbare gemeente
9,7
nb
8,8
Someren
68,2
68,2
68,2
Vergelijkbare gemeente
79,6
70,1
79,6
Someren
752
752
752
Vergelijkbare gemeente
nb
nb
nb
Someren
796
796
796
Vergelijkbare gemeente
nb
nb
nb
in Euro's
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Eenheid
53,0
%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Eenheid
53,0
Aantal per 1.000 woningen
Demografische druk
Eenheid
Someren
Duizend euro
Nieuw gebouwde woningen
Eenheid
Begroting 2023
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
Gemiddelde WOZ waarde
Eenheid
Begroting 2022
%
Vestiging (van bedrijven)
Eenheid
Jaarwerk 2021
In Euro's
31
2. Sociaal domein Onder het programma Sociaal domein verstaan we alle inspanningen die onze gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Ook aanverwante taken zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidszorg, vallen onder het programma Sociaal domein.
Financiën In onderstaande tabel zijn de lasten en baten per taakveld opgenomen, die aan dit programma verbonden zijn. Bedragen x 1.000
Jaarrek.
Nr.
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
23.285
23.961
23.541
23.922
24.044
24.036
Taakveld omschrijving
Lasten 4.2
Onderwijshuisvesting
588
624
718
973
1.137
1.237
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
851
880
809
809
809
809
5.1
Sportbeleid en Activering
556
459
407
514
514
514
5.2
Sportaccommodaties
1.131
1.266
1.290
1.358
1.360
1.288
5.3
263
279
273
270
266
259
5.4
Cult, presentatie, -productie en partic. Musea
65
87
88
88
88
88
5.5
Cultureel erfgoed
84
102
95
95
95
95
5.6
Media
389
395
419
419
396
386
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
3.340
3.466
3.279
3.270
3.280
3.280
6.3
Inkomensregelingen
5.706
5.220
5.098
5.088
5.090
5.072
6.4
Begeleide participatie
1.662
1.594
1.519
1.513
1.486
1.486
6.5
Arbeidsparticipatie
259
309
320
318
315
315
6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
635
830
637
637
637
637
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.391
3.668
3.887
3.887
3.887
3.887
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
3.210
3.604
3.419
3.419
3.419
3.419
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
18
50
18
18
18
18
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
338
257
397
397
397
397
7.1
800
871
865
849
849
849
-5.692
-5.407
-4.429
-4.356
-4.379
-4.379
Volksgezondheid
Baten 4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-279
-272
-207
-207
-207
-207
5.1
Sportbeleid en Activering
-169
-13
-26
-51
-51
-51
32
5.2
Sportaccommodaties
5.3 5.4
Cult, presentatie, -productie en partic. Musea
5.5
-591
-574
-581
-498
-498
-498
-58
-58
-58
-58
-58
-58
Cultureel erfgoed
-12
-13
-13
-13
-13
-13
5.6
Media
-18
-18
-18
-18
-18
-18
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-193
-198
-198
-198
-221
-221
6.3
Inkomensregelingen
-4.257
-3.336
-3.197
-3.197
-3.197
-3.197
6.4
Begeleide participatie
6.5
Arbeidsparticipatie
-4
-13
-13
-13
-13
-13
6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
-79
-102
-101
-101
-101
-101
-1
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
-5 -1
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
-787
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
-1
7.1
-29
-16
-16
Volksgezondheid Saldo
17.593
18.554
19.111
19.566
19.665
19.657
Onttrekking aan reserve
-830
-1.165
-317
-301
-298
-277
Toevoeging aan reserve
710 -1.165
-317
-301
-298
-277
Saldo
-120
Totaal
17.473
17.390 18.794 19.265 19.368 19.380
Voor een nadere toelichting van de taakvelden verwijzen we u naar de website: vraagbaakiv3gemeenten
33
Bedragen x 1.000 Saldo per taakveld Jaarrekening Taakveld
Begroting
Verschil
2021
2022
2023
2022/2023
4.2
Onderwijshuisvesting
588
624
718
-95
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
572
608
602
6
5.1
Sportbeleid en Activering
386
446
382
64
5.2
Sportaccommodaties
540
692
709
-18
5.3
Cult, presentatie, -productie en -partic.
262
279
273
6
5.4
Musea
7
28
30
-2
5.5
Cultureel erfgoed
72
89
81
7
5.6
Media
371
377
401
-24
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
3.146
3.268
3.081
187
6.3
Inkomensregelingen
1.449
1.883
1.901
-17
6.4
Begeleide participatie
1.661
1.594
1.519
74
6.5
Arbeidsparticipatie
255
296
307
-11
6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
556
728
536
192
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
3.391
3.663
3.887
-224
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
3.209
3.604
3.419
185
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
18
-737
18
-755
6.82
Geëscaleerde zorg 18-