13a. Bijlage 1. Economische visie Someren 'Een economie van waarde'

Iedereen kan en mag meedoen. De rol van bedrijven is hierbij cruciaal bij het bieden van (leer)werkplekken aan inwoners van Someren en mogelijke nieuwe inwoners. We vinden het belangrijk dat de Somerense bedrijven invulling (kunnen) geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. Ook willen we dat het onderwijs en bedrijfsleven meer samen gaan werken, met name daar waar de arbeidsmarkt het meest krap is. Verbinding met de Brainport is van belang om het talent in de Brainport meer te verbinden aan bedrijven in Someren. We willen aantrekkelijker worden voor (hoger) opgeleiden uit Brainport, en ook zeker voor arbeidskrachten in onder andere de agrarische sector. Niet alle

25

werkgelegenheid zal opgevuld kunnen worden met mensen uit Someren en de regio. Gezien het type werkgelegenheid in de gemeente hebben we een blijvende behoefte aan tijdelijke arbeidskrachten (voornamelijk arbeidsmigranten). Het is zaak om deze groep zo goed en passend mogelijk te huisvesten. Economische groei in balans met de leefbaarheid en kernkwaliteiten van Someren We zijn ons ervan bewust dat extra ruimte voor bedrijvigheid de leefbaarheid (ruimtelijk) niet altijd ten goede komt. Maar ook voor het behoud van bedrijven in de gemeente is het van belang dat de leefbaarheid op peil is. We willen zorgen dat bedrijven in een schone, veilige en groene omgeving ondernemen. We proberen economische groei gelijk op te laten gaan met een verbetering van de woon- en leefomgeving. De vrijetijdseconomie kan een belangrijke bijdrage bieden aan de leefbaarheid in de gemeente. De vrijetijdseconomie moet een meerwaarde zijn voor ondernemers, bewoners en bezoekers. Waar bewoners enthousiast van worden is voor bezoekers van buitenaf ook aantrekkelijk en andersom uiteraard ook. Waar bezoekers op afkomen, moet bovenal gewaardeerd worden door de bewoners van Someren. Door dit te waarborgen versterken we niet alleen de aantrekkingskracht van buitenaf, maar dragen we ook bij aan het woongenot en welzijn van onze eigen inwoners en de leefbaarheid van Someren.

In het bijzonder vinden we de leefbaarheid in de kern Someren erg belangrijk. Optimale bereikbaarheid Bereikbaarheid blijft (naast arbeidsmarkt) vaak vestigingsfactor nummer één bij ondernemers. Een goede bereikbaarheid is een belangrijke randvoorwaarden voor het waarmaken van ambities op het gebied van wonen, werken en duurzaamheid. Bereikbaarheid is daarbij een samenspel tussen infrastructuur en mobiliteit: de infrastructurele mogelijkheden moeten optimaal benut worden door de juiste en duurzame vormen van mobiliteit. Hierbij gaat het zowel om woon-werkverkeer als logistieke stromen. Binnen de regio en ook in Someren zelf is er op het gebied van bereikbaarheid nog flinke winst te boeken. Om goed functionerend woon-/werkverkeer te krijgen moet er behalve

Economische visie Someren

aandacht voor hoogwaardig openbaar vervoer en de congestie op de A67 voor de Peel, vooral een doorbraak komen voor de Noord-Zuid verbindingen. De kern Someren is over het algemeen goed bereikbaar via de A67 en de N612, maar congestie zorgt ervoor dat de doorstroming vaak moeilijk is. Voor de kernen Someren-Eind en Someren-Heide is de A2, die ook in verbinding staat met Brainport, van belang. We willen samen met de regio de mobiliteitsopgaven in de gemeente aanpakken. We vinden het belangrijk dat er de mogelijkheid is om over te stappen van auto op een ander vervoersmiddel voor de ‘last mile’. Deze zogenoemde mobiliteitshubs functioneren als schakelen overstappunt. Ook hebben we volop aandacht voor verkeersveiligheid rondom de kern, de bedrijventerreinen en het buitengebied. Er moet zo min mogelijk hinder ontstaan tussen de verschillende verkeersstromen (recreatief vs. bedrijfsmatig). Daarbij hebben we extra aandacht voor fietsroutes die naast een recreatieve functie ook ervoor kunnen zorgen dat bedrijven (in bijvoorbeeld het buitengebied) goed bereikbaar blijven. Naast de ‘fysieke bereikbaarheid’ wordt de ‘digitale bereikbaarheid’ steeds belangrijker voor bedrijven en inwoners. De digitaliseringstrends zijn al goed zichtbaar in de Peel (de automotive campus, Foodtech Brainport).

Deze stappen moeten echter nog wel door de gehele bedrijfspopulatie (ook kleinere bedrijven) in de Peel worden gemaakt. Dit geldt ook voor de bedrijvigheid in Someren. Digitalisering is geen doel op zich, maar een manier om de bedrijvigheid en werkgelegenheid voor de toekomst te waarborgen. We willen op het gebied van digitalisering zo veel mogelijk aansluiten bij de ontwikkelingen in de regio, waarbij ondernemers in de lead zijn. Een gezonde economie Zorg is een economische sector met toekomst. We zien de ‘gezondheidseconomie’ als brede sector. We bedoelen hiermee alle economische activiteiten die direct of indirect een relatie hebben met zorg. We merken dat de vergrijzende bevolking druk legt op de gezondheidssector. We willen de verbinding tussen het economische en het sociale domein verbeteren. We vinden een goede gezondheidseconomie een belangrijke randvoorwaarde voor een optimale leef- en werkomgeving en het optimaal

26

benutten van de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd biedt de toenemende vraag naar zorg en het thema gezondheid kansen voor Someren om economisch te profiteren.

Economische visie Someren

27

Economische visie Someren

5 Ambities

vertaald in doelen

De ambities uitgesproken in hoofdstuk 4 geven de richtingen aan wat we willen bereiken. In dit hoofdstuk zorgen we voor een verdere vertaalslag. We geven aan welke doelen we nastreven en wat we gaan doen om deze doelen te bereiken.

5.1 Toekomstbestendige werklocaties 5.1.1 Vitale bedrijventerreinen Basis op orde op onze bedrijventerreinen Een vitaal Somerens bedrijfsleven begint bij goed functionerende bedrijventerreinen die aansluiten op de (veranderende) wensen en eisen van bedrijven. Daarbij speelt dat de randvoorwaarden om te kunnen investeren op orde moeten zijn. Dit betekent dat de ruimtelijke kwaliteit van onze bedrijventerreinen van ten minste basiskwaliteit moet zijn; schoon, heel en veilig. In de ideale situatie zouden er geen onvolkomenheden in de openbare ruimte waar te nemen zijn. We zien echter dat op sommige delen van onze bedrijventerreinen veroudering plaatsvindt. We willen samen met ondernemers werken aan het vergroten van de (basis)kwaliteit en aantrekkelijkheid van de terreinen. Dit kan met verschillende maatregelen, van een opknapbeurt tot aan een complete revitalisering.

28

Het verduurzamen van onze bedrijventerreinen We zetten in op toekomstgerichte bedrijventerreinen. We willen een goed, duurzaam economisch vestigingsklimaat voor ondernemers op de bestaande bedrijventerreinen bieden. Op de bedrijventerreinen moet meer nadruk komen op het stimuleren van innovatie en duurzaamheid en op groei van productiviteit. Ook de overgang van een lineaire economie naar een circulaire economie biedt in dit kader zeker kansen. Veel van de kansen die de ‘Next Economy’ biedt (moeten) worden opgepakt door de bedrijven zelf. Denk aan technologische innovaties, automatisering en robotisering en het inzetten op open innovatie. Deze ontwikkelingen hebben betrekking op hun producten of productieprocessen. Als gemeente willen we inzetten op de volgende aspecten om richting toekomstbestendige bedrijventerreinen te gaan: • Bij nieuwe ontwikkelingen/uitgifte stellen we bepaalde duurzaamheidsaspecten voorwaardelijk. • Op de huidige terreinen stimuleren we investeringen aan de hand van gemeentelijke/landelijke subsidies (voor zonnepanelen, groene daken etc.). • We brengen circulaire kansen op de bedrijventerreinen meer in beeld.

Wat is er nodig om een meer circulaire economie te creëren op de Somerense bedrijventerreinen? Om kringlopen te sluiten en kansrijke circulaire businesscases te realiseren zijn massa, kwaliteit en betrouwbaarheid van de materiaal- en energiestromen cruciaal. Dat betekent dat circulaire economie al snel op niveau van een grote stad of regio bekeken moet worden om ketens te verbinden. Vanuit die optiek is wederom de regionale samenwerking van groot belang. • We stimuleren innovatie. Hierbij werken we nauw samen met de regio en het Innovatiehuis De Peel. Deze hebben de kennis in pacht om de bedrijven verder te helpen.

29

Economische visie Someren

We combineren maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie, zoals het tegengaan van hittestress (bv. meer groen) en het tegengaan van verdroging (bv. wateropvang). Ruimtelijk kan dit plaatsvinden in het centrum, op de bedrijventerreinen of in het landelijk gebied. Zo willen we het ontstaan van cross-overs stimuleren.

Verhogen van de organisatiegraad van ondernemers op de bedrijventerreinen Een basisvoorwaarde voor een terrein, om zowel de basiskwaliteit te waarborgen, om effectief te werken aan grote opgaven/transities en om te zorgen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen is om de ‘organisatie’ van ondernemers te versterken. We vinden het belangrijk dat ondernemers op bedrijventerreinen elkaar opzoeken, zich organiseren en goed samenwerken. Het wordt namelijk steeds lastiger om als individuele ondernemer een antwoord te hebben op de genoemde vraagstukken. Samenwerking leidt tot bundeling van kennis, tot kostenbesparingen en schaalvoordelen en zorgt ervoor dat ondernemers een betere gesprekspartner zijn richting bijvoorbeeld de gemeente of Brainport. Tot op heden zijn enkele bedrijven op bedrijventerreinen aangesloten bij ICAS (Vereniging Industrieel Contact Asten-

Someren). Het ontbreekt momenteel aan een algehele sterke samenwerking op de bedrijventerreinen in Someren. De bereidwilligheid van ondernemers is er veelal al wel maar bedrijven moeten vaak nog wat worden gestimuleerd én gefaciliteerd om lokale samenwerking op te pakken. Voorzien in de ruimtebehoefte Om een aantrekkelijk vestigingsklimaat te creëren is naast de basis op orde en het toekomstbestendig maken van terreinen, ook voldoende (uitbreindings)ruimte belangrijk. Een behoeftepeiling onder ondernemers laat zien dat er nog een forse ruimtebehoefte aan bedrijfsruimte is. Nu en richting de toekomst. De nog beschikbare resterende (ontwikkel)ruimte op bedrijventerreinen in Someren is op dit moment onvoldoende om in de (toekomstige) marktvraag te kunnen voorzien. Someren wil samen met de Peelgemeenten door kunnen groeien. De huidige beschikbare ruimte voor nieuwe ondernemingen (of uitbreidingen) is daarvoor te klein. We willen daarom lokaal uitbreiden. Een bedrijventerreinenuitbreiding die past bij het huidige bedrijfsprofiel van lokale ondernemers in Someren. We willen een modern terrein ontwikkelen waar het prettig werken is, waar duurzaam wordt onderneemt en waar bedrijven kunnen blijven innoveren en ontwikkelen. Door passend vastgoed te faciliteren zorgen we voor een bedrijfsecosyteem waarbij bedrijven de mogelijk hebben om te groeien van startup tot volwassen bedrijf.

Zo zorgen we voor doorstroming en tegelijkertijd voor behoud van deze (groeiende) bedrijven binnen de gemeente. Ook (sub-)regionaal is er nog een forse vraag naar hectaren bedrijventerrein. Hierbij is de realisatie van een nieuw regionaal (middelgroot) bedrijventerrein van belang in de Peelregio: ‘zowel voor de opvang van sterk groeiende maakbedrijven uit de regio als het aantrekken van nichespelers en gamechangers die het maakprofiel van De Peel versterken’ (Peel Focus op 2030). We onderzoeken met de regio waar dit bedrijventerrein het beste kan landen. 5.1.2 Innovatieve tuinbouw Inzetten op duurzaamheid, modernisering en innovatie De Somerense tuinbouw is verdeeld over twee glastuinbouwconcentratiegebouwen met een wezenlijk oppervlakte. De

30

Economische visie Someren

gebundelde ruimtelijke concentratie van productie, toelevering, vermarkting, logistiek en kennis binnen deze gebieden, geeft verschillende kansen. Het biedt onder andere kansen tot kwalitatieve en efficiënte gebieden met ruimte voor innovatie, verduurzaming en modernisering van de landbouw. De glastuinders beschikken over veel ervaring en expertise op het terrein van energie. De glastuinbouw heeft de ambitie om in 2040 klimaatneutraal te werken en kan een grote bijdrage leveren aan de energietransitie. De glastuinbouw biedt kansen aan de bebouwde omgeving en industrie. Samenwerking bij de realisatie van warmtenetten, het benutten van restwarmte uit de industrie, de agrarische sector of de bodem, vinden we economisch interessant. Benutten en aantrekken van gelieerde bedrijvigheid In de twee glastuinbouwgebieden is het primaire uitgangspunt van het gemeentelijk en provinciaal beleid dat de glastuinbouw ruimte krijgt voor ontwikkeling binnen de aangegeven gebieden. Het gebied is dan ook aangewezen als glastuinbouwconcentratiegebied. We focussen ons dus voornamelijk op agrarische bedrijvigheid. Wel kan deze bedrijvigheid ondersteund worden door ondersteunende (toeleverende) maakindustrie op de bedrijventerreinen.

5.1.3 Het buitengebied als kraamkamer voor (nieuwe) economische ontwikkelingen Ruimtelijke kwaliteit buitengebied behouden Someren beschikt over een groot buitengebied met veel agrarische activiteit. De structuur van het buitengebied in Someren moet en zal veranderen in de toekomst, gezien de grote opgaven in de transitie van het landelijk buitengebied. Uitgangspunt is een transitie in evenwicht met het behoud van de landelijke kwaliteiten. Aansluitend bij de Structuurvisie 2028 vinden we dat economische initiatieven in het buitengebied vergezeld dienen te gaan met een meerwaarde in menselijk en natuurlijk kapitaal. We geven in het buitengebied voorrang aan ‘boeren, burgers en buitenlui’ (recreanten).

Inzetten op de transitie naar duurzame landbouw We zien in het buitengebied van Someren kansen voor ontwikkeling van meer duurzame landbouw. Voor de landbouw in Someren (met name intensieve veehouderij en akkerbouwer) zijn voornamelijk circulaire- en kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw ‘hot items’. Om de transitie handen en voeten te geven is het van belang agrarische ondernemers te stimuleren om tijdig in verbinding komen met elkaar en met ondernemers uit andere sectoren. Ook relevante organisaties zoals ZLTO, Greenport, Food Valley, Agrofood Capital en onderwijsinstellingen moeten hierbij worden aangehaakt. Zij kunnen ondersteunend zijn bij het benutten van (nieuwe) kansen. De begeleiding van agrariërs is hierbij een belangrijk aspect voor Someren. Niet alleen de productie moet duurzamer. Tevens speelt de landbouw een belangrijke rol op het energievraagstuk. We maken nieuwe duurzame energie initiatieven bij agrariërs mogelijk, daar waar passend. “ONWEERSTAANBAAR SOMEREN”

Een mooi voorbeeld is het project “onweerstaanbaar Someren”, met als doel om samen met burgers en boeren Someren meer klimaatbestendig te maken. Aan de hand van de Klimaatagenda 2030 wil Someren de strijd aan om Someren weerbaar te maken tegen weersinvloeden zoals extreme droogte, overvloedige regenval en hittestress. Het klimaat verandert en daarmee de eisen die gesteld worden aan de openbare ruimte.

31

Economische visie Someren

Vinden van (nieuwe) economische dragers Met het inzetten op de transitie naar duurzame landbouw willen we het ontstaan van vrijkomende agrarische bebouwingen zo veel mogelijk beperken. Dit leidt immers tot leegstand en verrommeling en vergroot het risico op onveiligheid en ondermijning in ons buitengebied. Dit is echter niet helemaal tegen te gaan. Er stoppen steeds meer agrariërs, ook in Someren. Er wordt momenteel veel gesaneerd waardoor er veel VAB’s (vrijkomende agrarische bebouwingen) ontstaan in het Somerense buitengebied. Het vinden van oplossingen voor VAB’s vraagt om innovatieve vormen van hergebruik. Als onderdeel van de Brainportregio zijn er kansen als ‘kraamkamer’ voor technologische ontwikkelingen. We kijken met name naar de persoonsgerichte economie, bijvoorbeeld vestigingen van zzp’ers en startups in sectoren als zakelijke dienstverlening, zorg etc. Naast volledige vrijgekomen bebouwingen zullen er ook agrariërs zijn die een verbreding van activiteiten ambiëren. We vinden dat het toekennen van extra functies (denk aan energieopwekking of verwerking van eigen producten) gepaard moet gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap. Sloop van overtollige bedrijfsbebouwing is daarbij een optie. Als een bedrijf qua aard en schaal beter past op een bedrijventerrein, dient het zich daar te vestigen.

We denken vanuit het “ja, mits” principe, met daarbij het uitgangspunt dat nieuwe activiteiten geen belemmering mogen geven voor omliggende agrarische bedrijven. Kansen voor recreatie en toerisme benutten Toerisme is geen doel op zich, maar een middel om bij te dragen aan lokale doelstellingen. Toerisme vormt een belangrijke pijler voor de lokale economie en heeft een sterke samenhang met andere ontwikkelingen binnen de gemeente (bijvoorbeeld de versterking van het centrum of de transitie van de agrarische sector). Aanbodverbreding in toerisme en recreatie zorgt voor veerkracht en meer diversiteit in de economie. Met name het westelijke buitengebied van Someren is een toeristische zone, met Heihorsten als belangrijk concentratie gebied. Het leggen van slimme verbindingen tussen de agrarische en toeristische sector is kansrijk, zoals overnachten bij de boer. Een ander voorbeeld is het stimuleren van het gebruik van streekeigenproducten in onze horeca. Om zo het lokaal produceren-consumeren te stimuleren en de

beleving en identiteit van de streek sterker naar voren te laten komen. Een volledige transitie van agrarisch naar toeristisch is ook mogelijk. De Swinkelsche golfbaan is hier een goed voorbeeld van. 5.1.4 Een sfeervol, levendig en vitaal dorpshart Een aantrekkelijk centrum aan de hand van de Centrumvisie De doelen en ambities voor het centrum van Someren zijn uitgebreid beschreven in de Centrumvisie. De visie hanteert de volgende visielijnen: • De basis op orde • Een aantrekkelijk aanbod voor dagelijkse aankopen • Wilhelminaplein als huiskamer van Someren • Sterke identiteit waar Someren trots op kan zijn Een verbeterd en aantrekkelijk centrum van Someren zorgt voor meer economische activiteiten in het centrum. Ook kan een aantrekkelijk centrum bijdragen aan de aantrekkingskracht van ondernemingen. Het centrum ligt immers relatief dicht bij bedrijventerreinen Sluis XI / Half Elfje en Lage Akkerweg. Ook de synergie met recreatie & toerisme, zowel in het centrum en in het buitengebied zal worden versterkt.

32

Economische visie Someren

5.2 Optimale samenwerking 5.2.1 Eigen profiel (door)ontwikkelen binnen de kansen die Brainport biedt Innovaties meer laten landen in Someren Bij innovatie gaat het om testen, ontwikkelingen en invoeren van nieuwe technieken als big data of robotisering. Of aan slimme samenwerkingsvormen tussen bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen. We willen als gemeente Someren meer de innovatieve oplossingen laten landen in de Somerense economie. In lijn met de Economische Agenda de Peel willen we innovaties in de speerpuntsectoren (o.a. de maakindustrie en de voedingsmiddelenindustrie) verbinden met de kernopgaven waar we als Someren en de regio voor staan (zoals verduurzaming, bereikbaarheid, samenwerking). We willen de bedrijven en kennisinstellingen uitdagen met oplossingen te komen die lokaal en regionaal worden uitgevoerd.

Quote ondernemer: “Door als gemeente de rol als ‘launching customer’ aan te nemen is het in staat om innovaties snel toe te passen.”

Figuur 10: Een uitsnede van het beleidskader Economie 2030

Bron: provincie Noord-Brabant, 2020

Om te zorgen dat deze innovaties Someren bereiken is het Innovatiehuis in de Peel een belangrijke spil. We willen bedrijven de meerwaarde van het Innovatiehuis helpen te ontdekken. Zowel de grote bedrijven, het mkb en de start- en scale-ups. Hierbij vinden er steeds meer cross-sectorale samenwerkingen plaats. Innovaties in de ene sector die van toepassing zijn op een andere sector. Denk hierbij aan innovaties in de high tech maakindustrie in combinatie met de zorgsector. Maar ook aan innovaties in de agrosector die zorgt voor een duurzame voedselvoorziening. INNOVATIEHUIS DE PEEL

Dit platform zorgt voor verbindingen tussen innovatieve initiatieven en kan er een pioniers-project van maken. Door van initiatieven een soort experimenten te maken, wordt er van elkaar geleerd en kunnen de experimenten op bredere schaal in worden gezet in de Peel. Participatie Somerens bedrijfsleven in Brainport inzichtelijk maken en gericht begeleiden De Brainportregio is met zijn hightechsector van wereldklasse en van groot belang voor het innovatie- en verdienvermogen van Nederland. Brainport is telkens bezig om toekomstbestendig te blijven en aantrekkelijk te zijn voor talent en (toekomstige) bewoners, werkgevers en werknemers. Dit staat ook bekend als de ‘Duurzame Schaalsprong Brainportregio’ zoals verwoord in de Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant (december 2020). De Peelregio ziet de schaalsprong van de Brainportregio als een unieke kans om vanuit haar (landschappelijke) kracht en bijzondere (geografische) positie een ambitieuze bijdrage te leveren. Bijdragen aan een duurzame schaalsprong van de Brainport heeft uiteindelijk ook positieve gevolgen voor de gemeente Someren. De principes van Brainport laten we ook in lokaal beleid terugkomen. Zo willen we bij de uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen gebruik maken van de expertise van de regio. Denk hierbij aan het ontwikkelen van een samenwerkingsstructuur, het stellen van duurzaamheidseisen en gebruik

33

Economische visie Someren

maken van circulaire innovaties. Bovendien willen we inzichtelijk maken hoe het lokale bedrijfsleven momenteel participeert binnen Brainport verband. Door deze inzichten te vergaren kan er ook scherper worden gestuurd op meerwaarde creëren voor onze lokale economie. Aantrekkelijk verblijfsklimaat creëren Het belang van de werk- en leefomgeving krijgt door deze ontwikkelingen een nieuwe dynamiek. Werknemers hechten steeds meer waarde aan hun werk- en leefomgeving. We willen voorzien in ruimte(behoefte) op centrale plaatsen waar ruimte is voor werk (kennisuitwisseling) en ontmoeting, gericht op de grote en nog steeds groeiende doelgroep van zzp’ers en startups. Het versterkt de aantrekkelijkheid en het gezonde verblijfsklimaat in de openbare ruimte en het creëert reuring. Bovendien moet werken, wonen en verblijven in balans worden ontwikkeld waardoor Someren een aantrekkelijk woonplaats is en blijft voor werknemers binnen Brainport. 5.2.2 Samenwerken binnen de regio waar dat meerwaarde oplevert Doorgaan en verstevigen met samenwerkingsverbanden De voorgenomen schaalsprong van Brainport heeft er ook voor gezorgd dat er regionale opgaven worden aangepakt en dat we door middel van een subregionale ontwikkelstrategie samenwerken aan onder andere brede welvaart, duurzaamheid en imago.

We willen dan ook de samenwerkingsverbanden met de regio, zowel met Brainport als de Peelregio, verder aanhalen. We hebben daarmee vanuit de regio zelf al goede stappen gezet door het vaststellen van de Economische Agenda De Peel 2022-2027. We willen deze sub-regionale samenwerkingsagenda borgen en waar relevant samen brengen met de economische thema’s uit de ontwikkelstrategie de Peel. Hieruit ontstaan acties voor de speerpuntagenda die we gaan uitvoeren op gemeenteniveau. Niet alleen op bestuurlijk niveau wordt samengewerkt, ook zetten we nadrukkelijk de samenwerking voort met belangenorganisaties als ZLTO, ICAS en OVS. Naast de samenwerking met de andere overheden, kennisinstellingen en maatschappelijke partijen willen we de samenwerking op ondernemersniveau wat extra’s bieden. Het is belangrijk dat de bedrijven in Someren meer in

contact komen met de grotere bedrijven in Brainport. Een aantal bedrijven van Someren staat direct of indirect in verband met de OEMs van de regio (Original Equipement Manufacturer). Het is ook niet voor niets dat er voor 1 baan bij een van deze grote bedrijven meerdere banen bij de bedrijven in Someren nodig zijn.

Quote ondernemer: “Als een hightechbedrijf in Eindhoven 1 werknemer aanneemt moet ik er 100 aannemen om te kunnen blijven voorzien in de vraag vanuit deze bedrijven”

Een van deze middelen die Brainport al biedt is Brainport Connect. Dit is een platform waar ondernemers met elkaar in verbinding kunnen worden gebracht, maar waar ook oplossingen aangereikt worden voor uitdagingen op het vlak van financiering, huisvesting, internationalisering en talent attraction. Zonder (ondersteunende en toeleverende) bedrijven in Someren functioneert Brainport niet. We willen daarbij onze bedrijven meer op de kaart zetten. De Somerense bedrijven mogen immers gezien worden!

Economische visie Someren

5.2.3 Samenwerking in het DNA krijgen van Someren Direct en helder communiceren met ondernemers Ondernemers zijn gebaat bij heldere en directe communicatie van en met de gemeente. Hiervoor is het belangrijk dat de gemeente duidelijkheid schept wie waarvoor verantwoordelijk is en welke rol de ondernemers en de gemeente hebben in de diverse trajecten. We werken voortdurend aan het creëren en doorontwikkelen van korte, directe lijnen met de ondernemers om ondernemers zo goed mogelijk te faciliteren. We faciliteren daarnaast bedrijven zo goed mogelijk door het leggen van contacten, vinden van subsidiepotjes en verhelderen (en waar mogelijk versnellen) van procedures. We organiseren bijeenkomsten over (gemeentelijke lokale) inkopen. Daarnaast blijven we op bedrijfsbezoeken gaan om een beter beeld te krijgen van onze ondernemers en ze nog beter van dienst te kunnen zijn. We stemmen zo goed mogelijk de vergunningverlening af met ondernemers (zoals horeca en landbouw) om zo de processen te versnellen. Organisatiegraad en betrokkenheid ondernemers vergroten We vinden het van belang dat de heldere en directe communicatie zo veel mogelijk gebeurd via de ondernemerscollectieven. We zetten in op het versterken van de netwerken en de relatie tussen bedrijven en overheidsinstanties.

We werken aan het enthousiasmeren en stimuleren van contacten tussen bedrijven onderling zodat zij ook onderling de samenwerking zoeken en we stimuleren bedrijven op het organiseren in een collectief. In Someren zijn het Industrieel Contact Asten-Someren (ICAS) en de Ondernemers Vereniging Someren (OVS) actief. Het OVS telt ongeveer 200 leden. Daarvan is een deel gevestigd in het centrum, een overgroot deel (zo’n 160 leden) zijn gevestigd buiten het centrum. Het OVS merkt dat op de bedrijventerreinen veel bedrijven nog niet georganiseerd zijn en nog niet het belang van samenwerking inzien. Het OVS is dan ook bezig met het opstellen van een parkmanagement structuur. We zijn er ons van bewust dat voor het slagen hiervan een rol is weggelegd voor de gemeente. We willen deze samenwerking intensiveren en voornamelijk op de bedrijventerreinen meer

34

collectieve daadkracht realiseren. We proberen bij een parkmanagementstructuur aan te haken bij parkmanagement in Helmond en Deurne.

35

Economische visie Someren

5.3 Brede welvaart 5.3.1 Passend en samen werken Een diverse en inclusieve arbeidsmarkt Ondanks tekorten op de arbeidsmarkt blijven er kansen onbenut en is het voor sommige groepen werkzoekenden nog steeds lastig om aan een baan te komen. We streven naar een arbeidsmarkt waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen. Iedereen verdient een plek in de economie, ook de mensen met een beperking. Dit pakken we onder andere op met het gemeentelijke project Inclusiviteit. Het doel van dit project is om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. We willen ervoor zorgen dat het potentieel van mensen zo goed mogelijk wordt benut. Naast een maatschappelijk oogpunt heeft het voor ondernemers voordelen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen. De arbeidsmarkt is erg krap en de scholing en het opleidingsniveau sluiten niet altijd aan bij het type werk waar vraag naar is. Als gemeente willen we met ondernemers aan de slag om het zo passend en makkelijk mogelijk te maken om mensen met een beperking een plek te geven binnen een bedrijf. Idealiter ontstaat er een win-win situatie en kan het een deel van de krapte op de arbeidsmarkt oplossen. Daarbij moet ook oog zijn voor het goed laten landen van deze werknemers en het bieden van doorgroeimogelijkheden zodat er uiteindelijk een betere doorstroom ontstaat en minder uitstroom binnen de Somerense bedrijven.

Talent boeien en binden Samen met Brainport en de Peel willen we de arbeidsmarkt meer in evenwicht brengen. Dit vergt een andere aanvliegroute dan het reguliere arbeidsmarktbeleid. Zonder voldoende talent is het moeilijk voor bedrijven om vacatures te vervullen, verder te groeien en te blijven innoveren. Allereerst verwachten we vanuit Brainport een actieve houding van kennisinstellingen en innovatieve bedrijven om meer de link te leggen met Someren. We willen dat Someren een aantrekkelijke gemeente is voor talent. Tegen die achtergrond stimuleren we mobiliteit op de arbeidsmarkt en bieden we ruimte voor technische scholing. Het delen van kennis over het ontstaan van nieuwe werkgelegenheid door transities maakt hiervan onderdeel uit. Ten tweede moet

de lokale en regionale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren, ofwel een betere afstemming tussen het beroepsonderwijs en de vraag vanuit de lokale en regionale arbeidsmarkt. Hier willen we op kleine schaal onze eigen triple helix realiseren. Vanuit een aanjagende en verbindende rol bespreken we wat de ondernemers nog meer kunnen doen en nodig hebben vanuit de overheid voor een goede connectie tussen onderwijs en het bedrijfsleven. De interactie, elkaar ontmoeten, is van belang voor kennisontwikkeling- en deling. We denken hierbij aan open dagen waar het bedrijfsleven nadrukkelijk in contact kan komen met talent. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen agrarische ondernemers en onderwijsinstellingen. We willen een juist en positiever beeld kunnen schetsen van onze innovatieve agrarische sector en zo de aantrekkelijkheid van de sector voor (nieuwe) arbeidskrachten vergroten. Passende huisvesting van arbeidsmigranten in Someren We blijven bovendien in gesprek met agrarische ondernemers – in bijzonder de (glas)tuinbouw en landbouw/veehouderij – over de vraag naar tijdelijke arbeidskrachten (voornamelijk arbeidsmigranten), bijbehorend huisvestingsvraagstuk en mogelijke oplossingsrichtingen. We houden hierbij vast aan het gemeentelijke beleid huisvesting arbeidsmigranten 2020.

We willen ervoor zorgen dat de vele arbeidsmigranten die in Someren werken, in goede omstandigheden kunnen wonen (volgens de SNF norm). 5.3.2 Economische groei in balans met de leefbaarheid en kernkwaliteiten van Someren Voorzieningen van groot belang voor levendigheid en vitaliteit In Someren is het goed wonen en vertoeven. De Somerense samenleving kenmerkt zich naast veerkracht met name ook door leefbaarheid. Dit is terug te zien op de score van de Leefbaarometer (een model die de leefbaarheid monitort).

36

Economische visie Someren

Someren scoort goed, voornamelijk op thema’s zoals sociale samenhang en veiligheid. Alleen het thema voorzieningen is ondermaats. Het centrum is een belangrijke spil in de verbetering van de leefbaarheid. Aansluitend bij de Centrumvisie van Someren komt het aanpakken van de leegstand en verpaupering en de inzet op het behoud van het voorzieningenniveau ten goede aan de leefbaarheid en aan de bedrijvendynamiek; het leidt tot een verlaging van de verhuiskans en een verhoging van het aantal oprichtingen van bedrijven. Goed wonen is goed werken We hebben de ambitie om een aantrekkelijke gemeente te blijven om te wonen. Hierbij is nieuwbouw naar behoefte per kern belangrijk aangezien dat bijdraagt aan de leefbaarheid. Uitbreiding van het woningaanbod biedt kansen om het lokale voorzieningenniveau op peil te houden en een bijdrage te leveren aan de krappe lokale en regionale arbeidsmarkt. Als woningbouw achterblijft kan dit een rem op de economische groei betekenen. We willen ervoor zorgen dat een goede balans in de beschikbare ruimte behouden blijft tussen wonen en werken. Door de hoge woningnood ligt transformatie naar functies zoals wonen op de bedrijventerreinen op de loer. Toch kiezen we ervoor om op de bedrijventerreinen in Someren werken en wonen gescheiden te houden en te focussen op bedrijvigheid.

Er is namelijk weinig leegstand en voldoende vraag naar bedrijvigheid en daarbij lenen de Somerense bedrijven met voornamelijk de focus op de maakindustrie zich niet direct voor functiemenging.

duurzame maatregelen), maar de bereikbaarheid per openbaar vervoer en ook (elektrische) fiets moet dan sterk verbeteren. Dit betekent ook dat we bij de programmering van nieuwe bedrijventerreinen de mogelijkheid voor het realiseren van multimodale bereikbaarheid veel zwaarder gaan meewegen. In het kader van de schaalsprong willen we samen met Brainport en de Peel de mobiliteitsopgaven aanpakken in combinatie met (technische) innovatie of innovatie in de samenwerking. We zetten samen met de regio in op het opschalen van pilotprojecten voor mobiliteitsoplossingen die noodzakelijk zijn om de mobiliteitsopgave aan te pakken. Zo zijn we bezig met het onderzoeken naar een locatie voor een HUB nabij de afrit 35. Een mobiliteitsplan voor Someren wordt opgesteld. Hierin wordt beschreven hoe de gemeente in de toekomst veilig, bereikbaar en leefbaar moet blijven. Zaken die essentieel zijn voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Aandacht voor digitalisering Het is noodzakelijk dat we ons meer gaan focussen op digitalisering. We willen hierin faciliteren. Bijvoorbeeld door het aanleggen van glasvezel, zodat bedrijven en inwoners nu en in de toekomst kunnen beschikken over snelle en stabiele internetverbindingen. Verder willen we het Innovatiehuis, wat zich volop bezighoudt met digitalisering, meer in de spotlights zetten.

Zo hopen we dat meer bedrijven, en voornamelijk mkb’ers, de ondersteuningen zoeken bij het invoeren, verbeteren en complementeren van digitaliseringsmogelijkheden. 5.3.4 Een gezonde economie

5.3.3 Optimale bereikbaarheid Nadenken over toekomstige oplossingen op het gebied van mobiliteit De eisen aan het bereikbaarheidsprofiel van onder andere bedrijventerreinen verandert. Voor zowel goederenvervoer als vervoer van werknemers. Het belang van een goede OV-bereikbaarheid of de inzet van mobility oplossingen, waaronder Mobility as a Service (via speciale apps), maar ook deelmobiliteit, neemt toe met het oog op de verwachte afname van het autobezit. Niet alleen het aantal parkeerplaatsen kan dan afnemen (wat intensieve benutting van locaties versterkt en mogelijkheden biedt voor vergroening en andere

De gezondheidszorg als groeiende… De gezondheid- en welzijnszorg is een speerpuntsector vanuit het Innovatiehuis, deze sector groeit snel in Someren. De groei past bij de demografische ontwikkelingen van vergrijzing en groeiende belangstelling voor gezondheid, plus de privatisering en toegenomen marktwerking in de sector (toename van het aantal zzp’ers). We willen faciliteren in verdere ontwikkeling in de zorgsector. Daarbij hebben we als doel om (met het oog op de vergrijzing) geschikte arbeidskrachten aan te trekken en vast te houden. Ook

Economische visie Someren

willen we met het thema zorgeconomie inzetten op een leefbare- en betaalbare regio, waar onze inwoners prettig kunnen (blijven) wonen en werken. En verbindende sector Tegelijkertijd willen we kijken naar nieuwe combinaties en vormen van samenwerking. Activiteiten in de zorg zijn er vele vormen en maten. Voor Someren liggen onder andere troeven bij publieksgerichte voorzieningen. Denk aan segmenten als zorgtoerisme (leisure) & welness en welzijnszorg (care). Het woon- en leefklimaat in Someren biedt hier goede aanknopingspunten voor, denk bijvoorbeeld aan een mogelijke invulling van de VAB’s. We stimuleren samenwerking tussen ondernemers in toerisme en recreatie en de zorgondernemers binnen onze gemeente. Een goed voorbeeld hiervan is de zorgboerderij Wouterbergen. We zullen telkens nagaan wat kansrijke activiteiten zijn en hier rekening mee houden met bijvoorbeeld. bestemmingsplannen. Ook staan we als Someren open voor spin-offs, zoals zorg gerelateerde productiebedrijven en logistiek (denk aan maaltijdbezorgers en wasserijen). Als zich op dit vlak kansen voordoen, dan bieden de bedrijventerreinen hiervoor geschikte vestigingsmogelijkheden.

37

Economische visie Someren

38

Economische visie Someren

39

6 Aan de slag! Richting een uitvoeringsprogramma… In de vorige hoofdstukken is, op basis van analyses en trends en ontwikkelingen, uiteengezet wat de visie, ambities en doelen zijn als het gaat om de economische ontwikkeling van de gemeente Someren. Deze visie met ambities en doelen is bedoeld als een stip op de horizon. De doelen zijn echter zo concreet mogelijk opgeschreven dat hier gerichte acties aan te koppelen zijn. De keuzes krijgen namelijk pas echt betekenis als we ze in de praktijk gaan brengen, aan de hand van concrete plannen in een economisch uitvoeringsprogramma. We kiezen ervoor om deze uitvoeringsparagraaf met acties separaat op te stellen. Zo zijn we in staat om een dynamisch programma te creëren. Acties kunnen worden op- en afgevoerd. Dit kan bijvoorbeeld komen door conjuncturele ontwikkelingen, beleidsmatige keuzes, beschikbaarheid van middelen en mensen, etc. Met verschillende criteria… In het actieprogramma zullen de acties voor de korte, middellange en lange termijn benoemd worden. We beschrijven daarbij per actie welke rol de gemeente heeft: een meer sturende, faciliterende of aanjagende rol. Ook benoemen we per actie welke lokale en regionale stakeholders betrokken zullen zijn.

En blijvende monitoring van economische ontwikkeling Om de effecten van de gemeentelijke acties te kunnen afwegen, beoordelen en bijsturen, monitoren we de ontwikkeling van de economische situatie in Someren. Waar nodig worden acties op basis van de stand van zaken aangepast. Het uitvoeringsprogramma blijft zo programma dat zich meebeweegt met actuele ontwikkelingen.

We bouwen samen voort op het economische fundament en we blijven onze economie versterken, zodat het nog beter wonen, leven en werken wordt in Someren.