11b. Brief d.d. 10 maart 2022 van ODZOB met ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Postbus 8035 5601 KA Eindhoven T: 088 369 03 69 I: www.odzob.nl

Aan: De leden van de gemeenteraden in Zuidoost-Brabant en de leden van provinciale staten Noord-Brabant.

uw kenmerk

uw bericht van

ons kenmerk

datum

Z.235103/D.895163/KvD/JlP

10 maart 2022

onderwerp

contactgegevens

Ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming

e-mail

:

k.vandaal@odzob.nl

2024-2026

tel.

:

088 369 03 69

Geachte leden van de gemeenteraad, leden van provinciale staten, Bijgaand ontvangt u de ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB). De gemeenteraden en provinciale staten hebben de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op deze ontwerpbegroting 2023. Heeft u vragen? Neem dan deel aan één van de informatiebijeenkomsten in april Om u optimaal van informatie te voorzien, organiseren de 4 regionale GR-en (MRE, GGD, VRBZO en ODZOB) informatiebijeenkomsten over de ontwerpbegroting 2023. U kunt tijdens deze online bijeenkomsten, die plaatsvinden op 13 en 19 april 2022 vragen stellen. Zienswijzen voor 20 mei indienen Wilt u een zienswijze indienen? Doe dit dan voor 20 mei aanstaande door een e-mail te sturen naar directiesecretariaat@odzob.nl. Zienswijzen die later binnenkomen, kunnen niet meer verwerkt worden in de reactienota die aan het algemeen bestuur wordt voorgelegd bij de besluitvorming over het vaststellen van de definitieve begroting. Toelichting op de ontwerpbegroting 2023 Kaders en uitgangspunten In de voorliggende ontwerpbegroting 2023 is invulling gegeven aan de conclusies die werden getrokken door het algemeen bestuur bij de beraadslaging over de kadernota 2023.

Meest in het oog springend daarbij is dat de in het verleden ontstane ongelijkheid over de gerelateerde uren is rechtgetrokken vanaf begrotingsjaar 2023. In de ontwerpbegroting is nu ook voor alle gemeenten een raming voor dergelijke uren opgenomen (zoals bij de provincie al jarenlang het geval is). De aannames die aan deze ramingen ten grondslag liggen, worden inmiddels aan de uitvoeringspraktijk (het lopende jaar 2022) getoetst.

Z.243712/D.890997

pagina 1 van 3

Door deze uren in 2022 nauwgezet te monitoren kan de ODZOB bij de voorbereidingen op de invulling van de werkprogramma’s 2023 beter onderbouwde cijfers presenteren aan haar deelnemers. Dit is van belang omdat de deelnemers van de ODZOB door middel van deze werkprogramma’s de feitelijke opdracht verstrekken voor de uitvoering van de werkzaamheden. De uitwerking van de gevolgen voor het lopende jaar (2022) op zowel de samenwerking met de deelnemers als op de bedrijfsvoering van de ODZOB worden later dit jaar ter besluitvorming voorgelegd aan het algemeen bestuur. Zoals te doen gebruikelijk is de ontwerpbegroting gebaseerd op de meest recente werkprogramma’s. Vervolgens is, in afstemming met onze deelnemers, in beeld gebracht welke ontwikkelingen er worden verwacht die impact hebben op de programmering voor 2023. Hierbij gaat het onder andere om de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen en de bevoegdheidsverschuiving van de bodemtaken (van provincie naar gemeenten). Daarnaast leidt de energietransitie (meldingen en toezicht gesloten bodemenergiesystemen) en de doorontwikkeling van het Regionaal Operationeel Kader tot een hoger opdrachtvolume in 2023. Naast deze ontwikkelingen uit het fysieke domein, zijn ook enkele ontwikkelingen uit de bedrijfsvoering opgenomen in de voorliggende ontwerpbegroting 2023.

Hierbij gaat het concreet om de uren van het ODZOB-accountmanagement en de gemeentelijke gerelateerde werkzaamheden. In de ontwerpbegroting zijn de gevolgen per deelnemer in beeld gebracht. Deze gevolgen zijn voor iedere deelnemer anders, omdat de geschetste ontwikkelingen een wisselende impact hebben per deelnemer. Het overall beeld is dat de deelnemersbijdragen stijgen ten opzichte van de werkprogramma’s 2022. Tariefontwikkeling In de kadernota 2023 werd een gemiddeld uurtarief voor 2023 gepresenteerd van € 101,22. Daarbij werd al opgemerkt dat dit tarief mogelijk nog bijgesteld zou moeten worden. Onderstaande ontwikkelingen leiden er inderdaad toe dat het gemiddeld uurtarief voor 2023 stijgt naar € 102,50. Oorzaken hiervan zijn: 1.

De nieuwe Cao voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen staat op gespannen voet met de taakstelling (niet-stijgend uurtarief) uit de begroting 2022.

2.

De lopende organisatieontwikkeling vraagt om een beperkte versteviging van de overheadfunctie. Hoewel nog steeds passend binnen het uitgangspunt dat de overhead 20% van de totale capaciteit bedraagt, leidt dit tot een bovengemiddelde salariskostenstijging.

3.

Organisatiekosten: ontwikkelingen op IT-gebied die niet kunnen worden opgevangen binnen de huidige meerjarenbegroting (kantoorautomatisering en bedrijfsvoeringsystemen).

Gemiddeld uurtarief 2022

€ 100,30



Indexering 2,2%



Garantiesalarissen niet doorbelasten

€ 0,21



Herpositionering accountmanagement

- € 1,50

€ 2,21

Gemiddeld uurtarief 2023 in kadernota

€ 101,22



Doorwerking Cao-effecten uit 2022

€ 0,73



Versteviging overheadfunctie

€ 0,15



Organisatiekosten (IT-gerelateerd)

€ 0,40

Gemiddeld uurtarief ontwerpbegroting 2023

€ 102,50

pagina 2 van 3

Weerstandsvermogen en risicomanagement In de ontwerpbegroting 2023 wordt, zoals gebruikelijk, aandacht besteed aan de risico’s die de ODZOB loopt, de mogelijke impact daarvan en de mate waarin de ODZOB beschikt over een financiële buffer om eventuele risico’s het hoofd te kunnen bieden. De geactualiseerde risico-inventarisatie toont dat de risico’s met de grootste potentiele impact een verwachtingswaarde kennen van ruim € 2,7 miljoen. Dit staat in schril contrast met de streefwaarde van de algemene reserve van € 1,2 tot € 1,5 miljoen. Hoewel de algemene reserve per ultimo 2021 € 1,9 miljoen bedraagt, zijn er ontwikkelingen aanstaande met een impact op hoogte van deze buffer. Hoewel stortingen in en onttrekkingen aan de algemene reserve een bevoegdheid zijn van het algemeen bestuur, is er een indicatieve doorkijk opgesteld die een indruk geeft van de hoogte van de algemene reserve aan het einde van 2022. Mogelijk daalt deze tot € 1,0 miljoen. Dat zou op termijn kunnen leiden tot een noodzakelijke versterking van het weerstandsvermogen door de ODZOB-deelnemers. Tenslotte We bevinden ons in onzekere tijden. Regionale, landelijke en mondiale ontwikkelingen hebben gevolgen (hogere energiekosten, inflatie) die we nu nog niet kunnen overzien. Zodra dat inzicht er is, mag u van ons verwachten dat wij hier bij ons bestuur op terugkomen.

Meer informatie of vragen Mocht u naar aanleiding van deze brief nog vragen of opmerkingen hebben, dan kunt u contact met ons opnemen via het bovengenoemde telefoonnummer of e-mailadres. Op www.odzob.nl/raadsleden en www.odzob.nl/statenleden vindt u meer informatie over ons dagelijkse werk aan een gezonde en veilige leefomgeving in Zuidoost-Brabant. Met vriendelijke groet, Het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant,

M.J. van Schuppen

M. van Dort

voorzitter

secretaris

Bijlage: Ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 ODZOB

In afschrift aan: 

Colleges van Burgemeester & Wethouders gemeenten Zuidoost-Brabant



Gedeputeerde Staten provincie Noord-Brabant

pagina 3 van 3

BEGROTING 2023 EN MEERJARENRAMING 2024-2026 Versie 10 maart 2022

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Versie 10 maart 2022

In opdracht van

Dagelijks Bestuur Omgevingsdienst ZuidoostBrabant Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Postbus 8035 5601 KA Eindhoven

Auteur

Kees van Daal

Projectnummer

Z.235103/D.895215

Datum

10 maart 2022

Status

Definitief

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

2

Inhoudsopgave

1

INLEIDING ................................................................................................................................................. 4

2

BELEIDSBEGROTING .................................................................................................................................. 5

3

4

5

6

2.1

Uitgangspunten ........................................................................................................................................ 5

2.2

Omgevingswet .......................................................................................................................................... 5

2.3

Regionale operationele kaders ................................................................................................................. 5

2.4

Toekomstbestendige veehouderij ............................................................................................................. 6

2.5

Governance .............................................................................................................................................. 7

PROGRAMMAPLAN ................................................................................................................................... 9 3.1

Programma lokale dienstverlening .......................................................................................................... 9

3.2

Programma regionale samenwerking .................................................................................................... 10

3.3

Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................. 11

3.4

Kosten overhead ..................................................................................................................................... 11

3.5

Heffing vennootschapsbelasting ............................................................................................................ 11

3.6

Onvoorzien ............................................................................................................................................. 12

PARAGRAFEN .......................................................................................................................................... 13 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 13

4.2

Financiering ............................................................................................................................................ 15

4.3

Bedrijfsvoering........................................................................................................................................ 17

4.4

Verbonden partijen................................................................................................................................. 18

FINANCIELE BEGROTING ......................................................................................................................... 19 5.1

Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................ 19

5.2

Toelichting op het overzicht van baten en lasten ................................................................................... 19

5.3

Opbouw gemiddeld uurtarief ................................................................................................................. 23

5.4

Uiteenzetting financiële positie en de toelichting .................................................................................. 24

5.5

Meerjarenraming en de toelichting ........................................................................................................ 27

BIJLAGEN ................................................................................................................................................ 28 6.1

Specificatie bijdrage per deelnemer ....................................................................................................... 28

6.2

Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................................................. 29

6.3

Overzicht baten en lasten (exploitatie) .................................................................................................. 30

6.4

Risico-inventarisatie ............................................................................................................................... 31

6.5

Lijst van afkortingen ............................................................................................................................... 32

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

3

1

INLEIDING

Voor u ligt de begroting 2023 met de bijbehorende meerjarenraming 2024 – 2026 van de ODZOB. Deze begroting is enerzijds gebaseerd op de uitgangspunten uit de kadernota 2023 en toont anderzijds relevante voortschrijdende (financiële) inzichten. De begroting bestaat uit: 

De beleidsbegroting met de ontwikkelingen en uitdagingen die relevant zijn voor de ODZOB.



Het programmaplan dat ingaat op de (nieuwe) programma’s lokale dienstverlening en regionale samenwerking en daarnaast een toelichting geeft op ontwikkelingen in de overhead.



De presentatie van de verplichte paragrafen, voor zover deze voor de ODZOB van toepassing zijn.



De financiële begroting die nader ingaat op de ontwikkelingen van baten en lasten en de uiteenzetting van de financiële positie. Tevens wordt hier ingegaan op de meerjarenraming.



Bijlagen: de specificeerde bijdrage per deelnemer, het exploitatieoverzicht van baten en lasten, de geactualiseerde risico-inventarisatie en het overzicht van baten en lasten per taakveld.

De in de diverse tabellen gepresenteerde realisatiecijfers over 2021 betreffen voorlopige, nog door de accountant te verifiëren cijfers. Deze kunnen derhalve nog bijgesteld worden.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

4

2

BELEIDSBEGROTING

2.1

Uitgangspunten

De ODZOB voert werkzaamheden uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Daarnaast worden er specialistische (advies)taken uitgevoerd. De ODZOB werkt zowel samen met de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling als met andere organisaties op het gebied van de fysieke leefomgeving. Gezamenlijk verbeteren we de kwaliteit van de fysieke leefomgeving: veiliger, gezonder en minder overlast. Verwacht wordt dat onderstaande thema’s in 2023 een grote impact hebben op de uitvoering van bovenstaande werkzaamheden. Vandaar dat er hier extra aandacht aan wordt besteed. Dit overzicht geldt daardoor niet als een uitputtend overzicht van te verwachten beleidsmatige ontwikkelingen. 2.2

Omgevingswet

Maatschappelijke opgave en doel De Omgevingswet heeft tot doel het vergroten van de inzichtelijkheid en het gebruikersgemak, het versnellen van de besluitvorming, meer lokale afwegingsruimte en een samenhangende benadering. Wettelijk kader De Omgevingswet betekent een algehele stelselherziening voor de wet- en regelgeving, die gaat over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De herziening heeft een grote impact op de manier van werken, de cultuur, het juridisch en technisch instrumentarium en heeft grote gevolgen voor de bevoegde gezagen en organisaties die bij de wet betrokken zijn. Rol en inzet van de ODZOB De invoering van de wet was voorzien op 1 juli 2022. Inmiddels is duidelijk dat deze datum verschuift naar een later moment; als alternatieve datums zijn 1 oktober 2022 en 1 januari 2023 genoemd. Een besluit daarover volgt in de loop van dit jaar. Dit laat onverlet dat er veel inzet gepleegd moet worden om belangrijke aanpassingen in werkwijzen, cultuur, instrumentarium en ICT-systemen door te voeren. Tevens worden onze medewerkers opgeleid en voorbereid op de aanstaande veranderingen. Vanaf 2023 komt de nadruk te liggen op de nazorg. Deze nazorg heeft onder andere betrekking op: 

De formele start van een transitieperiode tot 2029.



Ondersteuning aan deelnemers passend bij individuele ambities van die deelnemers.



De voortzetting van de samenwerking met (keten-)partners, collega Brabantse omgevingsdiensten en de koepelorganisatie ODNL (in elk geval in 2023 en 2024).



De omzetting van de systematiek van inrichting naar milieubelastende activiteit is een complexe en arbeidsintensieve opgave die gedurende meerdere jaren extra inzet vraagt.

Naar verwachting leidt de inwerkingtreding van de Omgevingswet vooral in de beginperiode tot een meer dan gebruikelijke juridische inzet, zoals advisering, bezwaar en beroep. 2.3

Regionale operationele kaders

Maatschappelijke opgave en doel Het toezicht is er op gericht om via het bevorderen van de naleving van regels de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving te bewaken en te bevorderen.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

5

Wettelijk kader De wettelijke basis is de Omgevingswet, en in samenhang daarmee het Omgevingsbesluit. Relevante regels zijn in hoofdzaak opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit kwaliteit leefomgeving, soms in samenhang met een vergunning. Verder is bijvoorbeeld een aantal Europese verordeningen relevant. Er zijn voor de omgevingsveiligheid relevante regels opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving en andere besluiten, met andere bevoegdheden waarop de Veiligheidsregio en de Arbeidsinspectie het toezicht uitvoeren. Rol en inzet van de ODZOB Voor toezicht & handhaving, vergunningverlening, bodem en asbest zijn afspraken gemaakt over een “nieuwe manier van werken” die door het algemeen bestuur zijn vastgesteld. Dit zorgt voor een uniforme en meer risicogerichte benadering voor alle deelnemers. In 2023 zal het werken volgens deze kaders meer gemeengoed zijn. Op basis van periodieke monitoring en evaluatie wordt deze vorm van regionale samenwerking verder ontwikkeld. 2.4

Toekomstbestendige veehouderij

Maatschappelijke opgave en doel Rijk en provincies zetten zich samen met de veehouderijsector in om stalsystemen te (laten) innoveren. Hierbij is het streven om, zonder gebruik van luchtwassers, hoge emissiereducties van ammoniak, geur, methaan en fijnstof te behalen door het toepassen van bronmaatregelen. Centraal in het Rijks- en provinciale beleid voor de veehouderij staat de omschakeling naar een kringlooplandbouw. Wettelijk kader In samenhang met de landelijke aanpak werkt de provincie Noord-Brabant de stikstofdoelen en maatregelen uit in het Brabantse ontwikkelaanpak stikstof (BOS). De komende jaren wordt de (integrale) gebiedsgerichte aanpak rondom Natura 2000 gebieden belangrijk. Met de komst van de Omgevingswet dient gezondheid een volwaardige plaats te krijgen in omgevingsvisies en omgevingsplannen van gemeenten, o.a. door het opnemen van omgevingswaarden en normen die hierop betrekking hebben. Voor de veehouderij betreft dit vooral de aspecten geur, fijnstof en endotoxinen. Rol en inzet van de ODZOB De komende jaren gaan nog veel veehouders stoppen. Het vinden van passende nieuwe functies op die locaties is een flinke uitdaging, zeker in situaties met hoge achtergrondconcentraties van geur of fijnstof. Middelen zijn beschikbaar voor stoppende veehouders, vooralsnog op vrijwillige basis. Al deze veranderingen en innovaties gaan de VTH-taakuitvoering beïnvloeden.

De ODZOB moet ervoor zorgen dat dit proces goed begeleid wordt door vroegtijdig inbreng te leveren en te letten op de uitvoerbaarheid van nieuwe regelgeving, zowel die van het Rijk als van de provincie en gemeenten. Gemeenten krijgen beleidsruimte om innovaties te vergunnen en hebben daar deskundige ondersteuning bij nodig. Met pilots wordt kennis en ervaring opgedaan over het werken met doelvoorschriften in vergunningen en meetsensoren in stallen voor toezicht en handhaving.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

6

2.5

Governance

In deze paragraaf wordt ingegaan op een drietal ontwikkelingen die de positie van de ODZOB en de relatie met de deelnemers gaat beïnvloeden. Deze ontwikkelingen komen, na voorbereiding in 2022, tot wasdom in 2023. Meerjarenvisie Maatschappelijke opgave en doel Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 treedt een nieuw algemeen bestuur aan. Het (oude) dagelijks bestuur van de ODZOB biedt een overdrachtsdocument aan met de stand van zaken en toekomstige ontwikkelingen voor het nieuwe bestuur. Aan het nieuwe bestuur wordt, als opvolger van het concernplan 2019-2022, een meerjarenvisie 2023-2027 voorgelegd. Dit is voorzien voor het eerste kwartaal van 2023. Na vaststelling door het algemeen bestuur bepaalt deze visie de ODZOB-koers. Rol en inzet van de ODZOB De voorbereiding op de meerjarenvisie vindt plaats in 2022. Dit vergt gedegen afstemming met stakeholders binnen en buiten de ODZOB. Niet in de laatste plaats zullen de (nieuwe) AB-leden hierbij betrokken worden. De scope van de meerjarenvisie betreft vooral inhoudelijke thema’s. Het is niet de insteek om bedrijfsvoeringsaangelegenheden hier in op te nemen. Opvolging rapport Commissie Van Aartsen Maatschappelijke opgave en doel In maart 2021 heeft de Commissie Van Aartsen het rapport “Om de leefomgeving - Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur” uitgebracht.

De commissie concludeerde dat omgevingsdiensten hun werk niet goed genoeg kunnen doen. Dat leidt tot gezondheidsschade, economische schade en bestuurlijke schade. Om dit op te lossen moeten omgevingsdiensten onafhankelijker kunnen werken. Daarbij zijn tien aanbevelingen gedaan om te komen tot een effectief, slagvaardig en toekomstgericht VTH-stelsel. In december 2021 verscheen een hoofdlijnennotitie van de minister over de versterking van het VTH-stelsel waarin de probleemanalyse en aanbevelingen ondersteund worden. Rol en inzet van de ODZOB Het is onduidelijk wanneer het nieuwe kabinet opvolging geeft aan de uitgebrachte adviezen. De gevolgen van deze adviezen voor omgevingsdiensten in het algemeen en de ODZOB in het bijzonder gaan naar verwachting hun effect hebben vanaf 2023. Dit geldt ook voor het door ODNL geopperde idee om een, door het Rijk te financieren, Impulsprogramma VTH 2030 in het leven te gaan roepen. Wet gemeenschappelijke regelingen Maatschappelijke opgave en doel De Wet gemeenschappelijke regelingen wordt aangepast om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Het gaat daarbij om de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden en provinciale staten bij de uitvoering van taken in gemeenschappelijke regelingen.

Dit is nodig omdat de legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen gebaseerd is op het beginsel van verlengd lokaal bestuur. Dat betekent dat het bestuur van het samenwerkingsverband geen eigen democratische legitimiteit heeft, maar dat de politieke controle op het bestuur gevoerd door het samenwerkingsverband uiteindelijk berust bij de betrokken deelnemers.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

7

De nieuwe wet probeert hieraan tegemoet te komen door meer ruimte te geven voor keuzes over de werking van een gemeenschappelijke regeling. Bijvoorbeeld door te kiezen voor een gemeenschappelijke adviescommissie of door het verruimen van de participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen. Wettelijk kader Zowel de Eerste als de Tweede Kamer hebben ingestemd met deze wetswijziging. De nieuwe wet treedt, naar verwachting, in werking op 1 juli 2022. Rol en inzet van de ODZOB De belangrijkste opgave vanuit de wijziging van de Wgr voor de ODZOB is om de gemeenschappelijke regeling aan te passen aan de nieuwe bepalingen. Inclusief een afstemming met het eigen bestuur en de besturen van de andere gemeenschappelijke regelingen. Overheden krijgen tot 2 jaar na inwerkingtreding de tijd om dit alles te regelen. Om de huidige bepalingen uit de gemeenschappelijke regeling te wijzigen is instemming van alle betrokken raden en staten noodzakelijk. Naast wijzigingen die volgen uit de Wgr worden ook nog enkele andere aspecten meegenomen in de nieuwe regeling. Dit leidt tot de derde wijziging van de GRODZOB. Hierin worden tevens enkele wijzigingen doorgevoerd om onvolkomenheden recht te zetten die aan het licht kwamen na de vaststelling van de tweede wijziging van de GR-ODZOB.

De doorlooptijd van de besluitvorming over de te wijzigen gemeenschappelijke zal grotendeels 2022 beslaan, waardoor er vanaf 2023, naar verwachting, sprake zal zijn van een nieuwe governance. Verder vindt in 2022 de evaluatie plaats van de huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) waarin de samenwerkingsafspraken tussen de ODZOB en haar deelnemers zijn vastgelegd. Momenteel is nog niet duidelijk of er een nieuwe DVO in de plaats zal komen van de huidige, of dat er wordt overgegaan tot het werken met algemene leveringsvoorwaarden, zoals andere omgevingsdiensten inmiddels al doen.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

8

3

PROGRAMMAPLAN

De ODZOB streeft naar de succesvolle uitvoering van de opgedragen werkzaamheden op het gebied van de fysieke leefomgeving; zowel voor deelnemers als niet-deelnemende organisaties. Zoals in de kadernota 2023 is toegelicht, worden in de begroting 2023 de volgende programma’s onderscheiden: 

Lokale dienstverlening



Regionale samenwerking

Het bestaande principe van basis- en verzoektaken blijft bestaan. De nieuwe programmatische indeling leidt niet tot meer- of minderkosten; wel tot een andere opbouw van de programma’s. Voor de deelnemers van de ODZOB heeft dit nieuwe ordeningsprincipe als voordeel dat duidelijker blijkt bij welke werkzaamheden de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer leidend is en bij welke werkzaamheden samenspraak en afstemming met andere deelnemers noodzakelijk is. Hoewel de verdere uitwerking van dit nieuwe ordeningsprincipe plaatsvindt in 2022, is inmiddels een eerste beweging in gang gezet die past in dit gewijzigd perspectief. In de laatste AB-vergadering van 2021 stelde het algemeen bestuur een tweetal ‘technische’ (per saldo financieel neutrale) begrotingswijzigingen vast. Hierbij verschoven middelen voor de voorbereiding op de Omgevingswet en voor de samenwerking op het gebied van Omgevingsveiligheid van lokale dienstverlening naar regionale samenwerking. In onderstaand overzicht zijn de baten, lasten en saldi per programma weergegeven. Programmaplan

* bedragen x 1€ Omschrijving

Baten

Lasten

Saldo

Programma Lokale dienstverlening

23.502.763

16.486.683

7.016.081

Programma Regionale samenwerking

2.097.749

1.619.081

478.667

Algemene dekkingsmiddelen

0

0

0

Overhead

0

7.484.748

-7.484.748

Heffing VPB

0

10.000

-10.000

Bedrag onvoorzien

0

0

0

25.600.512

25.600.512

0

Mutatie reserves

0

0

0

Totaal toevoeging en ontrekking aan reserves

0

0

0

25.600.512

25.600.512

0

Saldo van baten en lasten vóór mutatie reserves Toevoeging en ont rekking reserves

Saldo van bat en en last en na mut at ie reserves

3.1

Programma lokale dienstverlening

Wat willen we bereiken? In algemene zin wil de ODZOB bijdragen aan een veilige en gezonde leefomgeving. De ODZOBdoelstellingen komen goeddeels overeen met die van (het collectief van) de eigenaren, maar laten nog enige ruimte voor verdere verbetering. Wat gaan we daar voor doen? Onder dit programma vallen de werkzaamheden die de ODZOB uitvoert voor zowel haar deelnemers, als voor overige publieke organisaties. Kenmerkend hierbij is de een-op-een relatie tussen de ODZOB (als opdrachtnemer) en de opdrachtgever. De ODZOB richt zich op vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies op inhoudelijke thema’s als milieu, bodem, water, landbouw, duurzaamheid, asbest, bouwen, omgevingsveiligheid en ruimtelijke ordening.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

9

Wat mag het kosten? In onderstaand overzicht worden de baten en lasten, onderverdeeld naar basis- en verzoektaken getoond. De inhoudelijke toelichting volgt in paragraaf 5.2 Raming van bat en en last en; Programma Lokale dienst verlening Omschrijving

Realisatie 2021

* bedragen x 1€ Begroting 2022

Begroting 2023

Bat en1) Basistaken

8.907.454

6.987.200

10.516.766

Verzoektaken

13.658.907

13.777.244

12.985.997

Totaal baten

22.566.361

20.764.444

23.502.763

Basistaken

5.760.748

4.879.296

7.377.285

Verzoektaken

9.182.813

9.621.593

9.109.397

Totaal lasten

14.943.561

14.500.888

16.486.683

Tot aal saldo van bat en en last en

7.622.800

6.263.555

7.016.081

Last en

1)

De gerealiseerde baten 2021 zijn w eergegeven excl. in rekening gebrachte externe programmakosten zijnde € 583.197, -.

3.2

Programma regionale samenwerking

Wat willen we bereiken? Ook bij dit programma wil ODZOB bijdragen aan een veilige en gezonde leefomgeving. Consensus tussen de deelnemers is hierbij van groot belang. In gezamenlijkheid wordt het collectief programma vastgesteld door het algemeen bestuur. Gemeentegrens-overstijgende ontwikkelingen, bundeling van expertise en schaalvoordelen liggen vaak ten grondslag aan onderdelen van dit programma. Het programma regionale samenwerking is breder dan het voorheen gebruikte collectief programma. Wat gaan we daar voor doen? Dit programma bestaat momenteel uit de volgende subprogramma’s:  Samen Sterk in Brabant (SSiB) 

Omgevingsveiligheid



Programma Omgevingswet



Overige collectieve taken

De (provinciebrede) regie en uitvoering van Samen Sterk in Brabant is belegd bij de collega’s van de ODBN. De financiële bijdrage vanuit onze regio loopt via de (begroting van de) ODZOB. De regionale werkzaamheden voor de Omgevingsveiligheid maken vanaf 2022 onderdeel uit van het programma. Dit geldt eveneens voor het ODZOB-programma Omgevingswet, dat tot en met 2022 gericht is op de voorbereiding op de inwerkingtreding en vanaf 2023 gericht is op de verdere uitwerking (ook wel aangeduid als nazorg) nadat deze nieuwe wet daadwerkelijk van kracht is geworden. Het bestuurlijk vastgestelde Collectieve Programma maakt onderdeel uit van de overige collectieve taken. Vanaf 2022 is hier een herijkt afwegingskader op van toepassing. Dit leidt tot een scherpere afbakening tussen structurele programmaonderdelen en projecten met een beperkte doorlooptijd. Wat mag het kosten? In volgende overzicht worden de baten en lasten, onderverdeeld naar de subprogramma’s getoond.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

10

Raming van bat en en last en; Programma Regionale samenwerking Omschrijving

Realisatie 20211)

* bedragen x 1€ Begroting 2022

Begroting 2023

Bat en Samen Sterk in Brabant (SSIB)

322.200

329.288

Omgevingsveiligheid

130.064

132.925

Programma Omgevingswet

406.295

415.233

921.771

1.005.822

1.220.302

1.218.171

1.864.380

2.097.749

Lasten

1.031.889

1.474.789

1.619.081

Totaal lasten

1.031.889

1.474.789

1.619.081

186.281

389.592

478.667

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

50.000

0

1.031.889

339.592

478.667

Overige collectieve taken Totaal baten

296.400

Last en

Tot aal saldo van bat en en last en

Gerealiseerd result aat 1)

In de realisatie 2021 zijn de subprogramma's Omgevingsveiligheid en programma Omgevingsw et ondergebracht onder programma dienstverlening. Derhalve geen w aarde in de kolom realisatie 2021.

3.3

Algemene dekkingsmiddelen

Onderstaand het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Deze post betreft de opbrengsten uit doorbelaste garantiesalarissen. Zoals voorgesteld in de kadernota 2023 worden deze kosten vanaf 2023 niet langer doorbelast aan de oorspronkelijke latende organisaties. Algemene dekkingsmiddelen

* bedragen x 1€ Realisatie 2021

Begroting 2022

Baten

62.331

50.000

0

Lasten

nvt

nvt

nvt

62.331

50.000

0

Omschrijving

Saldo Algemene dekkingsmiddelen

3.4

Begroting 2023

Kosten overhead

Het Besluit begroten en verantwoorden (Bbv) hanteert als definitie voor de overhead: “alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”. Hierop zijn de overheadfuncties van de ODZOB beoordeeld. Dat heeft er toe geleid dat het accountmanagement is ondergebracht bij het primaire proces. Daarnaast is de overhead kwalitatief en kwantitatief verstevigd, zoals is toegelicht in het traject grip op de samenwerking. Wat mag het kosten? Overhead

* bedragen x 1€ Omschrijving

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

0

0

0

Lasten

7.033.025

6.743.147

7.484.748

Saldo Overhead

-7.033.025

-6.743.147

-7.484.748

3.5

Heffing vennootschapsbelasting

Net als andere publieke organisaties valt de ODZOB onder de vennootschapsbelastingplicht voor overheidsondernemingen. Een klein deel van de onze activiteiten valt onder de Vpb-plicht. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

11

Wat mag het kosten? Heffing VPB

* bedragen x 1€ Omschrijving

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

0

0

0

Lasten

1.662

10.000

10.000

Saldo VPB

-1.662

-10.000

-10.000

3.6

Onvoorzien

Vanaf de begroting 2022 beschikt de ODZOB niet meer over een post onvoorzien. Onderstaand overzicht is enkel opgenomen voor het volledige beeld. Wat mag het kosten? Onvoorzien

* bedragen x 1€ Omschrijving

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

0

0

0

Lasten

0

0

0

Saldo Onvoorzien

0

0

0

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

12

4

PARAGRAFEN

Het Bbv schrijft voor dat in de beleidsbegroting ingegaan dient te worden op een zevental verplichte paragrafen. Voor de thema’s lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen en grondbeleid geldt dat deze niet van toepassing zijn voor de ODZOB. Vandaar dat daar niet nader op ingegaan wordt. 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Om adequaat en effectief te kunnen reageren op onvoorziene situaties met een onbekende impact dient de ODZOB te beschikken over een financiële buffer. Hierdoor kan de ODZOB risico’s opvangen zonder dat dit leidt tot een extra financiële bijdrage van de deelnemers. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de ODZOB kan beschikken om onvoorziene kosten te dekken; dit betreft de algemene reserve. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de risico’s (benodigde weerstandscapaciteit) die de ODZOB loopt. Om het weerstandsvermogen te kunnen duiden is inzicht nodig in de aard en omvang van risico’s en in de beschikbare weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen komt tot uitdrukking in de verhouding (ratio) tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit.

𝑅𝑎𝑡𝑖𝑜 𝑤𝑒𝑒𝑟𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑𝑠𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑔𝑒𝑛 =

𝐵𝑒𝑠𝑐ℎ𝑖𝑘𝑏𝑎𝑟𝑒 𝑤𝑒𝑒𝑟𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑𝑠𝑐𝑎𝑝𝑎𝑐𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡 𝐵𝑒𝑛𝑜𝑑𝑖𝑔𝑑𝑒 𝑤𝑒𝑒𝑟𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑𝑠𝑐𝑎𝑝𝑎𝑐𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡

Indien deze ratio kleiner is dan 1, betekent dit dat de potentiele impact van de geïnventariseerde risico’s groter is dan de beschikbare weerstandscapaciteit. Het deel dat de ODZOB niet zelfstandig kan afdekken dient door de deelnemers in hun eigen weerstandsvermogen te worden afgedekt. Naar verwachting bedraagt de ratio ultimo 2021 0,69 en per ultimo 2022 0,37. Hierbij is rekening gehouden met de meest actuele inzichten over mutaties in de algemene reserve en potentiele risico’s. In 4GR-verband is afgesproken dat de streefwaarde van de algemene reserve wordt gebaseerd op het totaal van de baten in de begroting, zodat deze streefwaarde eenvoudig herkenbaar is. In het geval van de ODZOB betekent dit, uitgaande van een batentotaal tussen de €20 miljoen en €30 miljoen, dat de streefwaarde van de algemene reserve ligt tussen de €1,2 mln. en €1,5 mln. De algemene reserve bedraagt ultimo 2021 ruim € 1,9 mln. en daalt per ultimo 2022 naar € 1,0 mln. Daarmee is de omvang van de algemene reserve niet meer in overeenstemming met de regionale richtlijn, en zeker onvoldoende groot om gekwantificeerde risico’s af te kunnen dekken. De afgelopen jaren heeft het algemeen bestuur enkele besluiten genomen waarbij de algemene reserve als dekkingsbron is gekozen voor incidentele (project)kosten. Dit heeft gevolgen voor de hoogte van de algemene reserve en daarmee voor het weerstandsvermogen.

Daarnaast (b)lijkt de verwachtingswaarde van het risicoprofiel van de ODZOB eerder te stijgen dan te dalen. Gevolg hiervan is dat het weerstandsvermogen onder druk komt te staan en uitkomt op een niveau dat doorgaans als te laag c.q. ongewenst wordt beschouwd. In samenspraak met de 4GR in regio Zuidoost-Brabant worden de financiële kaders (inclusief het risicomanagement) in 2022 herijkt. Het resultaat daarvan zal aan het bestuur van iedere GR worden voorgelegd. Voor de ODZOB en haar deelnemers is het van belang om de huidige kaders tegen het licht te houden en nieuwe afspraken te maken over de verhouding tussen de verwachtingswaarde van de risico’s en de beoogde hoogte van de algemene reserve.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

13

Risicomanagement is het effectief omgaan met de kansen en bedreigingen die de continuïteit (van de bedrijfsvoering) van de organisatie kunnen beïnvloeden. Hiervoor is het van belang dat er een continu proces wordt ingericht van identificeren, prioriteren en beheersen. Vandaar dat tweemaal per jaar de risico-inventarisatie wordt geactualiseerd. De meest recente inventarisatie is opgenomen in bijlage 6.3. De risico’s met de hoogste potentiële impact kennen een verwachtingswaarde van ruim € 2,7 mln. en de risico’s met een minder grote impact hebben een totale verwachtingswaarde van ruim € 0,6 mln. Op basis van de geactualiseerde inventarisatie wordt bepaald of er beheersmaatregelen nodig zijn (activiteiten heroverwegen, procedures aanpassen, activiteiten uitbesteden of verzekeringen afsluiten). Om een beeld te presenteren over de financiële positie van de ODZOB worden hier enkele kentallen gepresenteerd. Deze zijn afgeleid van de in paragraaf 5.4.2 getoonde geprognotiseerde balans. Kengetallen Realisatie 2021

Raming 2022

Begroting 2023

Mjr 2024

Mjr 2025

Mjr 2026

Netto schuldquote

-11,7%

-3,0%

-3,1%

-3,4%

-2,7%

-3,0%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio

-11,7% 27,5%

-3,0% 13,5%

-3,1% 15,2%

-3,4% 15,4%

-2,7% 15,6%

-3,0% 15,9%

Structurele exploitatieruimte

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

Grondexploitatie

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Belastingcapaciteit

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Netto schuldquote De netto schuldquote toont de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een negatieve waarde duidt er op dat er per saldo geen sprake is van een schuld. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Dit kengetal is gelijk aan de ongecorrigeerde versie omdat de ODZOB geen leningen verstrekt. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin aan de financiële verplichtingen kan worden voldaan. Het betreft het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit de alle reserves en het exploitatieresultaat. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele mutaties op de reserves te delen door de totale baten. Grondexploitatie en belastingcapaciteit Deze kengetallen zijn niet van toepassing op de ODZOB. Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De kengetallen van de ODZOB sluiten aan bij wat verwacht kan worden bij een gemeenschappelijke regeling. Het huidige beleid waarbij de algemene reserve gemaximeerd wordt op basis van de geraamde baten betekent dat er niet expliciet gestuurd wordt op de solvabiliteit van de ODZOB.

Indien het risicoprofiel van de ODZOB een grotere betekenis krijgt in de streefwaarde van de algemene reserve zal dit leiden tot een verbetering van de solvabiliteit. De structurele exploitatieruimte heeft voor de ODZOB slechts een beperkte betekenis. Deelnemers mogen verzoektaken slechts onder voorwaarden en in beperkte mate verminderen. Daarnaast wordt in de begroting uitgegaan van een kostendekkend gemiddeld uurtarief, waardoor baten en lasten in principe structureel in evenwicht zijn.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

14

4.2

Financiering

In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en uitgangspunten gepresenteerd met betrekking tot kasgeldlimiet, rente, geldleningen en beleid ten aanzien van treasury. Rentevisie Gezien de geringe invloed van de renteontwikkeling op de begroting heeft de ODZOB geen lange termijn rentevisie opgesteld. Rentetoerekening In onderstaand overzicht wordt in beeld gebracht welke relasten en renteresultaat er verwacht wordt en wordt inzicht gegeven op welke wijze rente wordt toegerekend aan investeringen en projecten.

De beperkte rentelast wordt toegerekend aan de overhead. Dit omdat vrijwel alle activa van de ODZOB aan dit taakveld zijn gerelateerd. Aangezien er geen rentebaten worden verwacht, is het resultaat nul. Kasgeldlimiet Ter beperking van het renterisico op de netto-vlottende schuld (schulden met een looptijd van minder dan één jaar) heeft de wetgever de kasgeldlimiet vastgesteld. Zo wordt voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct een relatief grote impact hebben op de rentelasten tijdens een boekjaar. Voor gemeenschappelijke regelingen bedraagt de kasgeldlimiet 8,2% van het begrotingstotaal. Het saldo van vlottende schulden en vlottende middelen wordt afgezet tegen het begrotingstotaal. Voor de ODZOB komt dit neer op een saldo in 2023 van maximaal € 2,1 mln. Uit onderstaande tabel blijkt dat de ODZOB binnen deze norm blijft.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

15

Kasgeldlimiet

* bedragen x 1 €

Omschrijving

ultimo 2021

ultimo 2022

ultimo 2023

1 Vlottende schuld - opgenomen gelden < 1 jaar - schuld in rekening-courant - door derden gestorte gelden < 1 jaar - overige schulden / overlopende passiva - overlopende passiva Totaal

687.930 7.932.415 8.620.345

687.930 7.782.415 8.470.345

687.930 7.632.415 8.320.345

2 Vlottende middelen - contante gelden in kas - tegoeden rekening courant - overige uitstaande tegoeden < 1 jaar - overlopende activa Totaal

7.581.210 1.439.842 2.247.084 11.268.136

6.071.462 1.439.842 1.648.530 9.159.834

6.013.761 1.439.842 1.648.530 9.102.133

3 Toets kasgeldlimiet 3.1 Totaal netto vlottende schuld (1 -/- 2) 3.2 Toegestane kasgeldlimiet

-2.647.791 1.853.587

-689.489 1.859.664

-781.788 2.099.242

4.501.378

2.549.153

2.881.030

22.604.724 8,20% 1.853.587

22.678.824 8,20% 1.859.664

25.600.512 8,20% 2.099.242

Ruimte (3.2 -/- 3.1) Berekening toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal Normpercentage Norm

Renterisiconorm Ter beperking van het renterisico op vaste schuld heeft de wetgever de renterisiconorm vastgesteld. De renterisiconorm schrijft voor welk deel van de lange termijn leningen (> 1 jaar) maximaal vernieuwd mag worden in een begrotingsjaar. Voor gemeenschappelijke regelingen is dit vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal. Bij de ODZOB is in 2023 geen sprake van herfinanciering en daardoor wordt er voldaan aan de norm. Renterisiconorm Variabelen 1 2 3

Renteherzieningen Aflossingen Renterisico (1+2)

4

Renterisiconorm

5a Ruimte onder risiconorm (4 > 3) 5b Overschrijding risiconorm (3 > 4) Berekening renterisiconorm (4) Begrotingstotaal Percentage 20% Minimumbedrag conform regeling

* bedragen x 1 € 2022

2023

2024

2025

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

5.120.102

5.120.102

5.037.056

5.037.056

5.120.102 n.v.t.

5.120.102 n.v.t.

5.037.056 n.v.t.

5.037.056 n.v.t.

25.600.512 5.120.102 2.500.000

25.600.512 5.120.102 2.500.000

25.185.279 5.037.056 2.500.000

25.185.279 5.037.056 2.500.000

Leningen en kredietfaciliteiten De ODZOB financiert haar activiteiten voornamelijk door de werkzaamheden op voorschotbasis te factureren. Enkel voor de verzoektaken buiten de werkprogramma’s moet zelf financiering geregeld worden. Hiervoor beschikt de ODZOB over een kredietfaciliteit tot maximaal € 1,8 mln. waar tot op heden overigens nog geen gebruik van gemaakt is. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

16

4.3

Bedrijfsvoering

Grip op de samenwerking Het rekenkameronderzoek uit 2020 concludeerde onder meer dat de bijdrage van de ODZOB aan regionale beleidsdoelen en beoogde maatschappelijke effecten onduidelijk was. Mede daardoor werd de verantwoording in het Collectief Programma als onvoldoende ervaren. Dit alles wordt versterkt doordat er in de regio uiteenlopende opvattingen leven over de rol en taakopvatting bij majeure trajecten als de Omgevingswet, de transitie veehouderij en de energietransitie. Gevolg hiervan is dat het verstevigen en bestendigen van de relatie van de ODZOB met haar partners meer aandacht krijgt. De onderlinge samenwerking tussen de ODZOB-deelnemers is uiteraard ook van belang. De sturing op dit aspect ligt in eerste aanleg bij de colleges van onze deelnemers, maar kan uiteraard rekenen op support vanuit de ODZOB. In de loop van 2021 zijn de aangedragen verbeterlijnen voor collectieve taken, beleidseffectiviteit, doelmatigheid, governance, strategische rolneming ODZOB en onderscheid tussen opdrachtgever en eigenaar verder uitgewerkt. De ODZOB kijkt daarbij met een kritische blik naar het functioneren van de eigen organisatie en naar de in de loop der jaren geëvolueerde samenwerkingsafspraken. Grip op de samenwerking kent verschillende verschijningsvormen.

Onder aanvoering van een in 2022 te benoemen bestuurlijke aanjager wordt bekeken welke concrete handvatten de nieuwe Wgr biedt. Eenduidige mandaten en gestroomlijnde processen die passen in het gedachtengoed van de Omgevingswet brengen de ODZOB in positie om van meerwaarde te zijn voor de regio en het milieu. Duidelijk is geworden dat het eerder in gang gezette organisatieontwikkelingstraject een impuls nodig had. Het principe van zelforganisatie komt beter tot groei bij een andere wijze van sturing. Om grip op de organisatie te (be)houden is enkel het accepteren van een andere structuur onvoldoende; er moet ook aandacht zijn voor de wijze waarop medewerkers het beste uit zichzelf kunnen halen. Om te zorgen dat de ODZOB de betrouwbare en professionele partner blijft voor onze deelnemers zijn enkele weeffouten die in de eerste jaren na de oprichting van de ODZOB zijn ontstaan hersteld. Vandaar dat in deze begroting uren zijn geraamd voor de gemeentelijke gerelateerde werkzaamheden. Tevens wordt uitgegaan van een (beperkte) kwalitatieve en kwantitatieve impuls van de overhead. De ODZOB is niet enkel een club van doeners, maar heeft ook enige (strategische) denkkracht nodig om, samen met de regio, de geschetste uitdagingen aan te gaan. De vraag naar expertise waar de ODZOBprofessionals over beschikken is ongekend groot.

Deze experts verdienen een professionele support vanuit de bedrijfsvoering. Hierdoor blijft de ODZOB in staat haar meerwaarde te tonen. Het jaar 2022 komt in het teken te staan van de daadwerkelijke transitie naar een verbeterde grip op de samenwerking. Een afzonderlijk voorstel aan het algemeen bestuur over deze transitie kan daarbij niet ontbreken. De scope hiervan is een nieuw en duurzaam fundament onder de samenwerking. In dit hoofdstuk worden de afzonderlijke trajecten toegelicht. Organisatieontwikkeling en kwaliteitsmanagement De ODZOB heeft het realiseren van kwaliteit hoog geprioriteerd. De dienst investeert in voldoende capaciteit met de juiste kwaliteit. Het blijvend voldoen aan de VTH-kwaliteitscriteria is hier onlosmakelijk mee verbonden. De ODZOB heeft in 2021 een organisatieverandering ingezet. Het onderwerp kwaliteit heeft daarbij een expliciete plaats in de organisatie gekregen. Verantwoordelijkheid voor de inhoud van de producten en de daaraan gekoppelde kwaliteit van de inhoud ligt binnen de teams in het primaire VTH-proces. De teams worden hierin ondersteund door de kwaliteitsregisseur.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

17

Het tonen van eigenaarschap, het aandacht hebben voor kwaliteit, het bewust zijn van de omgeving waarin gewerkt wordt, het integraal samenwerken met andere specialismen en het optimaal inzetten van de grote variëteit aan talenten in onze organisatie is geen vanzelfsprekendheid. Deze doelen kunnen enkel worden gerealiseerd met ieders medewerking en een voortdurende aandacht hiervoor. Informatiegestuurd werken Zoals in de kadernota 2023 al werd aangegeven moeten er nog stappen worden gezet om de mogelijkheden die informatiegestuurd werken biedt ten volle te benutten. Dat betekent dat er in 2022 een fundament gelegd moet worden, waar in 2023 op verder gebouwd kan worden. Insteek is om de focus van de uitvoering te richten op het effect van de inzet en niet op de inzet zelf. Dat betekent onder meer dat data-analyse een onderdeel wordt van het primaire proces, naast de klassieke rol van de toezichthouder. De voorbereiding die vooraf gaat aan de uitvoering wordt hierdoor steeds belangrijker. Dit sluit aan bij het gedachtengoed Regionaal Operationeel Kader (ROK). Het informatiegestuurd werken, dat overigens een veel bredere scope heeft dan het enkel toezicht en handhaving, moet uitgroeien tot een niet meer weg te denken proces. Anders kan de ODZOB het niet waarmaken om op een juiste wijze betekenisvol te zijn voor haar deelnemers.

Informatiemanagement In 2020 is gestart met de implementatie van het nieuwe VTH- en zaaksysteem, met bijbehorende koppeling aan het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit nieuwe systeem helpt de ODZOB om te gaan werken volgens de principes die de nieuwe wet met zich meebrengt. Een andere doelstelling betreft het verbeteren van de uitwisseling van informatie (data en documenten) tussen deelnemers en de ODZOB. Na de beoogde oplevering medio 2022 zal 2023 nog in het teken staan van de verdere optimalisatie van het gebruik van dit systeem. De steeds complexer wordende omgeving waarin de ODZOB werkzaam is vraagt om een (strategische) meerjarige doorkijk. Vandaar dat in 2022 een meerjarenplan dienstverlening wordt opgesteld. Hierin worden niet afzonderlijke informatie-gerelateerde projecten samengebracht, maar wordt nadrukkelijk ook naar de onderlinge samenhang hiervan gekeken. Vanaf 2023 worden onderdelen uit dit meerjarenplan in uitvoering genomen. 4.4

Verbonden partijen

Sinds 2018 is de ODZOB aangesloten bij het Bureau Inkoop en Aanbestedingen Zuidoost-Brabant (Bizob). Deze stichting heeft zich ontwikkeld tot een expertisecentrum op het gebied van inkoop en aanbestedingen, waar inmiddels meer dan 35 publieke organisaties bij aangesloten zijn. De ODZOB heeft een indirect bestuurlijk belang (via vertegenwoordiging in de Vergadering van Aangeslotenen) en een financieel belang in de Bizob, vandaar dat Bizob hier als verbonden partij wordt gepresenteerd. De ODZOB heeft geen voornemens om zich aan andere organisaties te verbinden.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

18

5

FINANCIELE BEGROTING

5.1

Overzicht van baten en lasten

Overzicht van bat en en last en

* bedragen x 1€ Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Programma Programma Lokale dienstverlening

23.149.559

15.526.758

7.622.800

20.764.444

14.500.888

6.263.555

23.502.763

16.486.683

7.016.081

- Basistaken 1)

8.923.426

5.776.720

3.146.706

6.987.200

4.879.296

2.107.904

10.516.766

7.377.285

3.139.481

- Verzoektaken 2)

14.226.132

9.750.038

4.476.094

13.777.244

9.621.593

4.155.651

12.985.997

9.109.397

3.876.600

1.218.171

1.031.889

186.281

1.864.380

1.474.789

389.592

2.097.749

1.619.081

478.667

24.367.729

16.558.648

7.809.081

22.628.824

15.975.677

6.653.147

25.600.512

18.105.764

7.494.748

Programma Regionale samenwerking Totaal Programma's Algemene dekkingsmiddelen

62.331

0

62.331

50.000

0

50.000

0

0

0

Overhead

0

7.033.025

-7.033.025

0

6.743.147

-6.743.147

0

7.484.748

-7.484.748

Heffing VPB

0

1.662

-1.662

0

10.000

-10.000

0

10.000

-10.000

Bedrag onvoorzien Saldo van baten en lasten vóór mutatie reserves

0

0

0

0

0

0

0

0

0

24.430.060

23.593.335

836.725

22.678.824

22.728.824

-50.000

25.600.512

25.600.512

0

Mutatie reserves

0

-209.240

209.240

0

-50.000

50.000

0

0

0

Totaal toevoeging en ontrekking aan reserves

0

-209.240

209.240

0

-50.000

50.000

0

0

0

Saldo van baten en lasten na mutatie reserves

24.430.060

23.384.095

1.045.965

22.678.824

22.678.824

0

25.600.512

25.600.512

0

Toevoeging en ont rekking reserves

1)

De gerealiseerde baten 2021 zijn incl. € 15.973, - aan in rekening gebrachte externe projectkosten.

2)

De gerealiseerde baten 2021 zijn incl. € 567.225, - aan in rekening gebrachte externe projectkosten.

5.2

Toelichting op het overzicht van baten en lasten

De baten van de ODZOB bestaan voornamelijk uit de vergoeding voor werkzaamheden uit de lokale werkprogramma’s van de deelnemers en de deelnemersbijdragen voor de regionale samenwerking, waaronder het collectief programma. De door de ODZOB uitgevoerde activiteiten worden verrekend op basis van gerealiseerde uren tegen het toepasselijke tarief uit de producten- en dienstencatalogus (PDC). Daarnaast worden directe (project)kosten voor derden één op één doorbelast. De begroting 2023 is gebaseerd op de ramingen uit werkprogramma’s voor 2022 en het collectief programma 2022. Tevens is rekening gehouden met onderstaande ontwikkelingen in het VTH-domein. 

Bevoegdheidsverschuiving bodemtaken van provincie naar gemeenten Vanaf 2023 maken de taken die voortvloeien uit de Wet bodembescherming (Wbb) onderdeel uit van de gemeentelijke werkprogramma’s. Daarbij wordt uitgegaan van een beleidsneutrale overgang van deze taken naar de gemeenten. Omdat een deel van deze taken terechtkomt bij gemeenten in onze buurregio Brabant-Noord betekent dit per saldo een afname van het opdrachtvolume van circa € 140.000.



Gesloten bodemenergiesystemen Als gevolg van de energietransitie neemt het opdrachtvolume dat samengaat met de groei van gesloten bodemenergiesystemen (meldingen en toezicht) substantieel toe ten opzichte van 2022. Hierbij gaat het om ongeveer € 220.000.



Wet kwaliteitsborging bouwen Vanaf 2023 is de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) van toepassing op de (gemeentelijke) bouwtaken. Dit heeft gevolgen voor de gemeenten die de bouwtaak als verzoektaak bij de ODZOB ingebracht hebben. De verwachte daling van het opdrachtvolume komt uit op bijna € 490.000.



De doorontwikkeling van het Regionaal operationeel kader (ROK) Bij de vaststelling van het ROK hebben deelnemers afgesproken om uiterlijk in 2023 te voldoen aan dit kader, inclusief het beschikbaar stellen van voldoende middelen. De stijging ten opzichte van 2022 bedraagt circa € 470.000 en is verwerkt in de begroting. Hiermee is het plafond bereikt voor de middelen voor het ROK toezicht en handhaving.



Positionering en versteviging accountmanagement De uren van het accountmanagement maken niet langer onderdeel uit van de overhead. Hierdoor neemt het aantal declarabele uren toe en daalt het gemiddeld uurtarief. De werkzaamheden van het accountmanagement richten zich grotendeels op de individuele relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer; dit betreft ongeveer € 234.000.

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

19

Daarnaast worden werkzaamheden uitgevoerd die niet toewijsbaar zijn aan individuele deelnemers, maar die ten goede komen aan de regio (of een deel daarvan). Deze uren zijn ondergebracht in het programma regionale samenwerking en komen uit op circa € 190.000. 

Gerelateerde gemeentelijke werkzaamheden De beraadslaging over de kadernota 2023 leidde tot het inzicht dat de in het verleden ontstane weeffout en de daaruit voortvloeiende ongelijkheid tussen de gemeentelijke en provinciale gerelateerde taken hersteld dient te worden. Vandaar dat nu uren zijn toegevoegd aan de gemeentelijke werkprogramma’s. Hierbij gaat het om ongeveer € 715.000.



Nazorg inwerkingtreding Omgevingswet In de kadernota 2023 is toegelicht dat er na de (inmiddels opnieuw verschoven) start van de Omgevingswet middelen nodig zijn voor het vervolg op de voorbereiding; de nazorg. Hierbij gaat het om circa € 415.000 voor zowel 2023 als voor 2024.

Het volume van de vastgestelde werkprogramma’s 2022 komt uit op € 18,25 mln. Daar komen bovenstaande ontwikkelingen en de indexering van de kosten nog bij, waardoor het totaal van het programma individuele dienstverlening oploopt naar € 19,68 mln. Het geraamd volume van opdrachten buiten de werkprogramma’s (inclusief niet-deelnemers) komt uit op € 3,82 mln. Hierdoor komt het totaal van dit programma uit op € 23,50 mln. Het programma regionale samenwerking (voorheen het collectief programma) sluit op een bedrag van € 2,10 mln. De totale geraamde baten komen hierdoor uit op € 25,60 mln. De lasten bestaan grotendeels uit personeelsgerelateerde kosten, waaronder salarissen en kosten externe inhuur. In de kostenramingen is rekening gehouden met: 

De meest recente inzichten omtrent formatie en bezetting, actuele loonkosten en inzichten over salarisontwikkeling voortvloeiend uit de nieuwe Cao voor 2021 en 2022 (welke nog niet waren meegenomen in de kadernota 2023).



De benodigde externe inhuur wordt afgeleid van de totale benodigde capaciteitsinzet, rekening houdend met de verwachte inzet van medewerkers met een vast dienstverband.



De garantiesalarissen (voortvloeiend uit gemaakte afspraken bij de oprichting van de ODZOB) worden vanaf 2023 niet meer doorbelast aan de oorspronkelijke ‘latende’ organisaties.



De overige personele kosten hebben deels een variabel karakter (bewegen mee met de geraamde bezetting) en deels een vast karakter en zijn geactualiseerd op basis van onderliggende contracten en verwachte kostenstijgingen.



De afschrijvingen zijn gebaseerd op zowel de lasten die voortvloeien uit eerdere investeringen als uit nieuwe c.q. vervangingsinvesteringen.



De prijsindexcijfers uit de Macro Economische Verkenning 2022, voor het begrotingsjaar 2023.

Indexering t arieven index

gewicht

gewogen

Lonen

2,3

82%

1,9

Prijzen

1,6

18%

0,3

100%

2,2

Totaal

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

20

De totale kostenraming sluit op een bedrag van bijna € 25,59 mln. In onderstaand overzicht worden deze kosten op hoofdlijnen gepresenteerd. Hierbij wordt enerzijds de kostentoerekening naar de programma’s getoond en anderzijds het onderscheid naar de belangrijkste kostenrubrieken. Vervolgens wordt een toelichting gegeven op de ontwikkelingen per kostensoort. Last en naar kost ensoort en programma

POST

Personeel

* bedragen x 1€ Programma Lokale dienstverlening

Programma Regionale samenwerking

Overhead

Totaal

16.190.092

1.104.558

5.391.073

22.685.724

Uitbesteding

0

0

193.000

193.000

Kapitaallasten

0

0

289.000

289.000

296.590

20.235

1.611.675

1.928.500

16.486.683

1.124.793

7.484.748

25.096.224

0

494.288

0

494.288

16.486.683

1.619.081

7.484.748

25.590.512

Organisatiekosten TOTAAL LASTEN (vóór programmakosten) Externe programmakosten TOTAAL LASTEN

Personeel Om te komen tot de realisatie van 245.000 declarabele uren moet de ODZOB over een passende hoeveelheid personeel beschikken. Voor 2023 wordt uitgegaan van 1.350 declarabele uren per medewerker in het primaire proces. Dit komt neer op bijna 227 fte, die als volgt zijn verdeeld. 

Primair proces

181,4 fte



Overhead

45,4 fte



Totaal

226,8 fte

(20% van het totaal)

Gemiddelde bezet t ing POST

* aantal in fte's Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Dienstverband

180,9

164,1

195,7

Inhuur / payroll Totaal

36,7

41,0

217,6

205,1

31,1 226,8

De flexibele schil komt uit op circa 14 % van de totale bezetting en is in lijn met de begroting 2022. Duidelijk mag zijn dat het werven van voldoende personeel, vast of tijdelijk, geen eenvoudige opgave zal zijn en dat daarvoor bovengemiddelde inspanningen geleverd moeten worden. De personele kosten (in totaal bijna € 22,68 mln.) bestaan uit de volgende categorieën: 

Salarissen eigen personeel



Externe inhuur



Opleidingen



Reis- en verblijfskosten



Overige personele kosten

De geraamde salariskosten stijgen in 2023 naar bijna € 18,36 mln. Dat is ruim € 2,00 mln. hoger dan in 2022. Ook de kosten voor externe inhuur stijgen, namelijk van € 2,66 mln. naar € 3,26 mln. Deze stijgingen wordt grotendeels veroorzaakt door de hogere bezetting. Daarnaast stijgen de gemiddelde personele kosten harder dan de prijsindexcijfers die tijdens Prinsjesdag 2021 werden gepresenteerd. De raming voor de opleidingskosten stijgt in 2023 vanwege het hoger aantal fte (van € 0,30 mln. naar bijna € 0,35 mln.). Het budget voor reis-en verblijfskosten (€ 0,38 mln.) blijft gelijk aan dat van 2022. De overige personele kosten stijgen van € 0,28 mln. naar € 0,34 mln. Dit vloeit voort uit hogere budgetten voor werving & selectie, thuiswerkfaciliteiten en de werkkostenregeling (Wkr).

Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

21

Uitbesteding Onder uitbesteding vallen de kosten voor extern onderzoek en advies. Het grootste deel van dit budget betreft advieskosten over inkoop (Bizob) en kosten voor de externe accountant. In totaal gaat het om € 0,19 mln. In 2022 was het budget € 0,16 mln. Kapitaallasten Kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijvingen. Bij de ODZOB gaat het in praktische zin enkel om afschrijvingen omdat er nauwelijks sprake is van een externe financieringsbehoefte (met daaruit voortvloeiende rentekosten) voor deze investeringen. De kapitaallasten nemen in 2023 ten opzichte van 2022 af. De raming voor 2023 komt uit op € 0,29 mln. De gepresenteerde afschrijvingen vloeien voort uit een combinatie van eerder gedane investeringen en nieuwe c.q. vervangingsinvesteringen. Alle investeringsplannen worden in 2022 geactualiseerd. Niet in de laatste plaats omdat het huurcontract van het huidige kantoorpand loopt tot eind 2025 waardoor tijdig moet worden vastgesteld of, en zo ja welke, gevolgen dit heeft voor toekomstige investeringen. Zie hiervoor ook het investeringenoverzicht in paragraaf 5.4.4. Organisatiekosten De organisatiekosten hebben betrekking op onder andere kantoorkosten, IT-gerelateerde kosten, huur- en servicekosten en aanverwante zaken. De totale raming voor 2023 bedraagt € 1,93 mln. en dat is hoger dan in 2022, toen de raming uitkwam op € 1,83 mln.