Notulen Oordeelsvormende Vergadering IVSD Cultuurnota en Nota sport en bewegen

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028

NOTULEN Voorzitter: dhr. R.T. Metz Griffier: mevr. M.A.C. van Esterik 1. Opening VOORZITTER: Dames en heren van de gemeenteraad, wij hebben de oordeelsvormende vergadering. Zou ik de onderlinge beraadslagingen mogen vragen om te staken? We beginnen aan de vergadering. Dit is de raad in gesprek met elkaar, met een oordeelsvormende bijeenkomst over een drietal thema's: de Visie Sociaal Domein, de Cultuurnota en de nota Sport en bewegen. Die gaan we in deze volgordelijkheid met elkaar doen. Nadat ik heb geopend, is het gebruik dat de fracties hun oordeel gaan geven over wat ze gelezen hebben. Ze hebben daar al een keer over gesproken met elkaar. Suggesties voor verbetering gedaan. De portefeuillehouders gaan reageren daarop. Gaan de fracties op elkaar standpunt reageren. Gaan we kijken of het rijp is voor besluitvorming of anderszins. Laat ik beginnen met inventariseren wie het woord wenst over de Visie Sociaal Domein. Ik zie mevrouw Weith, meneer Lucas, meneer Van der Waal. Sorry, ik verstond het niet. Meneer Lobbes, meneer Weldink, mevrouw Welschen. De laatste heb ik niet verstaan. Bruil, sorry. Mijn oren zitten een beetje verstopt. Dat is meneer Gündüz, meneer De Ruijter. Ik hoop dat ik mijn eigen handschrift straks kan lezen. Dan zijn we een end. Ik begin met mevrouw Weith. Zij spreekt namens de fractie van GGS. 2.

Fracties geven hun oordeel over de visie Sociaal Domein MEVROUW WEITH (GGS): Dank u, voorzitter. Ik heb een verschrikkelijk handschrift. Vandaar dat ik het getypt heb en van hieruit ga voorlezen voor de volledigheid. Ik piep, volgens mij. Het college geeft in de visie aan dat de wettelijke kaders de sturingsmogelijkheid voor de gemeenteraad beperken. Wij geven focus mee voor beleid en uitvoering. We zien erop toe dat de doelen voor elke opgave van deze visie bereikt worden conform de leidende principes. Bij de P&C-cyclus en de jaarlijkse voortgangsrapportage hebben wij als raad de mogelijkheid om dit te doen. Over het uitvoeringsplan, waarin de uitwerking van de visie concreter wordt gemaakt, kunnen wij geen direct oordeel geven. Deze fase is juist de fase die merkbaar is bij onze inwoners. De inwoners die wij vertegenwoordigen. Uitgaan van vertrouwen is los durven laten. Tot het nodig blijkt om bij te sturen. Wij zijn bang dat de sturing middels de P&C-cyclus kwantitatief blijft, met cijfers en gegevens in plaats van een gesprek. Hoe de jaarlijkse voortgangsrapportage vorm krijgt, is ons niet helder. Is er op dat moment ruimte voor een dialoog op inhoud? Is deze integraal met sport en cultuur? Ik krijg graag meer duiding hierover van het college. Vanuit Soest2002 kwam de vraag over de basis op orde. Deze heeft het college niet kunnen destilleren als leidend principe.

Mijn vraag aan het college: of u dit nader kunt toelichten. Tijdens het vorige overleg brachten wij woonvormen voor ouderen ter sprake. Er is een gapend gat tussen de thuissituatie en de opname in een zorginstelling. Het college geeft als reactie dat de zorg voor ouderen vanuit de gemeente erop gericht is om ondersteuning te bieden in de thuissituatie, middels onder meer de Wet maatschappelijke ondersteuning. Dat wonen met zorg onderdeel uitmaakt van het Omgevingsprogramma Wonen. Binnen het sociaal domein kan er zoveel winst behaald worden uit nieuwe woonvormen voor ouderen die zich thuis niet kunnen redden. Niet toe zijn aan opname in een zorginstelling. Ik noem als voorbeeld de Knarrenhofjes. Waar de wijkverpleging van het ene naar het andere huis kan lopen. Door besparing op de reistijd meer mensen kan helpen. De wachttijden worden korter. De mensen langer thuis in hun Knarrenhofjes kunnen wonen. Waar ze huishoudelijke hulp kunnen krijgen vanuit de Wmo. De hulp die wat GGS betreft volgend jaar doorberekend gaat worden op basis van inkomen en niet in 2026, zoals het Rijk van plan is. Hoe denkt het college hierover? Hopelijk is er nabij het Knarrenhofje voldoende open ruimte... VOORZITTER: Mag ik u interrumperen? U gaat vragen stellen. Het is de bedoeling dat u een voorlopig oordeel geeft. Ik zou u willen helpen. Als u suggereert: dat zou voor ons belangrijk zijn.

Dan kan het college reageren.

1

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 MEVROUW WEITH (GGS): Ik zeg: voor GGS is het belangrijk dat dat volgend jaar doorberekend gaat worden op basis van inkomen en niet in 2026.Wij hopen dat er nabij het Knarrenhofje voldoende open ruimte is waar de nieuwe buurtsportcoach ouderen kan helpen bij het fit en mobiel blijven. Misschien is er een gezamenlijke ruimte waar de mensen samen kunnen kleien, breien of naar muziek luisteren, van cultuur genieten. Niet eenzaam in hun huisje kunnen zitten. Allemaal integraal. Dank u. VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Weith. U sprak namens GGS. Ik ga naar de heer Lucas. Hij spreekt namens het CDA. DE HEER LUCAS (CDA): Voorzitter, dank. Sociaal domein, sport en cultuur zijn wat het CDA betreft drie belangrijke dossiers. Ik weet het, ik ben met de agendering akkoord gegaan. Efficiënt is het zeker om deze drie grote dossiers te bespreken. Het gevaar is aan de ene kant dat we hoog over blijven en dat we niet de diepte in gaan. Aan de andere kant is dat juist de bedoeling. Ik ga de dossiers langs. Wij kunnen instemmen met de doelen en de visie die beschreven staan in het sociaal domein. Ik ga ze niet noemen. Ze zijn niet moeilijk te onthouden. Het zijn wijd openstaande deuren. Ik denk dat de tekst zo of net anders in andere gemeenten zou kunnen worden vastgesteld.

Er is niks mis mee. Het is goed dat wij geen gekke doelen stellen in het sociaal domein. Daar komen we allemaal uit. Het gaat er wat het CDA betreft er ook of vooral om hoe je die denkt te bereiken. Welke maatregelen neem je wel en welke neem je niet? Hoever ga je met je preventief beleid? Als het gaat om stimuleren en faciliteren lijkt dat makkelijk. Wanneer gaat dat over in dwang, drang, in verbieden of verplichten? Je mag meedoen, is iets anders dan je moet meedoen. Dat kan het nadeel zijn van integraliteit. Als je de wereld ziet als dat alles met alles verbonden is, kan je in de knoop komen als je een eenvoudige beslissing moet nemen. Wij nemen aan en wij hopen dat het een mooie leidraad is voor het college om de uitvoeringsplannen goed duidelijk te maken. Daarover het volgende. Als raad hebben we interesse in die uitvoering. We willen weten hoe het gaat in de praktijk. Tegelijkertijd is het niet onze rol om het daar al te veel over te hebben. Wringt het daar een beetje. Als raad stellen we kaders, controleren we en vertegenwoordigen we inwoners als we merken dat maatregelen niet uitpakken zoals bedoelt. Een beetje zoals: geen bericht is goed bericht. Daar zit wat ongemak bij mezelf. Het is niet uit wantrouwen. Absoluut niet.

Zoals collega's, vooral van D66, mevrouw Welschen kijk ik vriendelijk aan, niet streng...De vraag is: waar sturen we op? Zijn de kaders zo duidelijk dat we er een mening over kunnen vormen? Is het effectief beleid of moeten we bijsturen? Voor ons zou het belangrijk zijn als het college kijkt niet alleen: alles is naar wens, geen klachten, we gaan door. Dat gekeken wordt, niet alleen naar wat het kost, maar wat het doet. Als we daarover de komende jaren met elkaar in gesprek kunnen gaan, zou ons dat veel waard zijn. Met elkaar bedoel ik niet alleen college en raad, juist wij als raad met de inwoners buiten dit gemeentehuis. Daar wil ik het bij laten. Ik wil benoemen wat we steeds gedaan hebben, dat we het prettig zouden vinden als er in de komende jaren aandacht wordt gegeven aan wonen met welzijn en zorg. Mevrouw Weith heeft het één en ander erover genoemd. Wij vinden dat een belangrijk onderwerp. Om het te verbreden, daar zit een goede, mooie link: fysiek domein en sociaal domein. Ik ga mezelf een beetje tegenspreken door het ingewikkelder te maken. Onze inwoners hebben daar denk ik baat bij. Iets over cultuur. Daar moet ik gelijk zeggen dat de titel... VOORZITTER: Het was de bedoeling dat we ze volgordelijk behandelen. Als u met het sociaal domein klaar bent, doen we daarna de cultuur. Vindt u dat goed? DE HEER LUCAS (CDA): Dan stop ik gelijk.

VOORZITTER: Daarom dacht ik: ik ga het aan u vragen. Helemaal prima. Dank u wel, meneer Lucas. Meneer Van der Waal, CU-SGP. DE HEER VAN DER WAAL (CU-SGP): Dank u wel, voorzitter. Als fractie hebben we het voornemen om voor het visiestuk te stemmen. We hebben er integraal naar gekeken. Daarom zullen we bij de cultuur- en de sportnota terugkomen op wat nieuwe, bredere, jongere initiatieven. Als fractie zijn we verheugd dat de vijf leidende principes wat beter of helderder zijn omschreven dan in het eerdere stuk wat we hebben gekregen. Net als het college erkennen we dat het sociaal domein complex is, met veel spelers, samenwerkingsverbanden en financieringsbronnen. Voorzitter, zoals het college aangeeft, gaat het samenwerken in deze complexiteit niet altijd vanzelf. Met een gezamenlijk doel voor ogen en door kleine stapjes te maken, komen we er vast goed uit met elkaar. In lijn met dat argument, pleiten we voor een toevoeging van continu leren en verbeteren als zesde kernprincipe. Wat ons betreft is dit principe cruciaal om de dienstverlening niet alleen effectief, maar ook adaptief te maken voor de toekomst, in deze complexe sociale omgeving. Het 2

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 stimuleert ons om in kleine en meetbare stappen te werken en gezamenlijk te leren van elke stap die we zetten. Door continu het gesprek aan te gaan met elkaar, te organiseren over de leidende principes en actief feedback te verzamelen, creëren we een leeromgeving waarin gezamenlijk groeien onze aanpak gaat verbeteren. Dit stelt de uitvoering in staat om onze methode voortdurend te evalueren en aan te passen. Wat leidt tot een dienstverlening die inspeelt op de huidige behoefte. Proactief kijkt naar de toekomst. Wat ons betreft, waarborgen we dat de basis op orde komt, is en blijft door toevoeging van dit zesde principe. Hoe zouden wij dit principe willen noemen? Continu leren en verbeteren. Dit principe benadrukt het belang van een flexibele lerende houding binnen het sociaal domein. Het omvat een systematisch beoordelen van hoe effectief onze interventies en diensten zijn door actief feedback te verzamelen van inwoners, professionals en te leren van de data die we verzamelen. In het proces geven we prioriteit aan bewezen interventies en benaderingen, om te verzekeren dat we de juiste dingen doen voor maximale impact. We streven ernaar om deze methode continu aan te passen op basis van deze inzichten en resultaten.

Zodat we zorgvuldig gekozen strategieën hanteren die hun waarde hebben bewezen in soortgelijke situaties. Ons doel is het creëren van de dynamische, aanpasbare dienstverlening, die steeds evalueert om beter aan te sluiten bij de behoeften en verwachtingen van onze bewoners. Het doel is een zo groot mogelijke positieve impact in de gemeenschap. Hier denken we over om daar een amendement voor in te dienen Tot slot, voorzitter. We zijn benieuwd naar de meningen van andere fracties over het meegeven van kaders voor de uitvoering, om continu te leren en te verbeteren. Het is belangrijk om te evalueren of de interventies de te verwachte impact hebben. Op basis daarvan kunnen we handvatten meegeven. Zijn ze goed, kan je daarmee doorgaan. Zijn ze niet goed, kun je er mee stoppen. Als raad geven we kaders mee voor het hanteren van interventies die waarde hebben in bewezen dergelijke situaties. Tot zover. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Van der Waal. U sprak namens de fractie van de ChristenUnieSGP. Meneer Lobbes. Die spreekt namens de fractie van de VVD. DE HEER LOBBES (VVD): Dank, voorzitter. Onze bijdrage bij de bespreking van het concept bestond uit twee sporen: inhoud en proces. Spoor één, de inhoud. Kunnen we tevreden mee zijn. Op inhoud heeft het college onze input uit de oordeelsvorming grotendeels overgenomen.

De VVD heeft complimenten gegeven voor het grondige proces van participatie. Fijn dat in de memo concreet is gemaakt wat er met de feedback van de raad is gedaan. Goed dat het uitgaan van vertrouwen meer is geduid. Fijn om te zien dat het ongelijk investeren is aangepast in wijkgericht doen wat nodig is. Dat komt inclusiever over. Een visie blijft een behoorlijk wijde zak, die bij veel gemeenten gelijkend zal klinken. De heer Lucas zei het al. Het gaat om welk beleid daaruit volgt. Daar knelt het voor de VVD. Het lijkt het erop dat we daar niet over gaan. Het proces, ons tweede spoor. Voor wat betreft spoor twee is de reactie van het college: de uitwerking en concrete, zo smart als mogelijke doelen worden opgenomen in de Kadernota en begroting. Zo kan de raad via de Planning en Control-cyclus haar kaderstellende en controlerende taak uitoefenen. Het college stelt elk jaar een uitvoeringsplan op om de vertaling naar de praktijk te maken. De VVD heeft bij de beeldvorming en bij de oordeelsvorming over het concept kritische vragen gesteld over de rol van de raad in het vervolgtraject, het proces. De handen aan het stuur, waar de VVD voor pleit. Wat de VVD betreft, vraagt dit domein om aandacht van de raad. We besteden meer dan de helft van onze begroting aan het sociaal domein.

We zouden het te globaal vinden om de uitwerking van de plannen puur in de Planning en Control-cyclus te bespreken. Dan gaat het over de resultaten. De VVD vindt dat we ook het over het beleid moeten hebben. Nu wordt de stap gemaakt van visie naar uitvoeringsplannen. Wat de VVD betreft, horen daar beleidsplannen als tussenstap bij plannen die langs de raad gaan. Gezien de bestuursopdracht BBS uit de Najaarsnota, vindt de VVD dit extra belangrijk. Wanneer wij ons sociaal domein gaan uitbesteden, moet duidelijk worden gemaakt met welk beleid de raad dat wil doen. Het lijkt erop dat we het voor het sociaal domein normaal zijn gaan vinden om ons daar niet mee te bemoeien. We doen dit wel op bijvoorbeeld het gebied van wonen. Denk aan de doelgroepenverordening. Wat de VVD betreft, verdwijnt het sturen bij de begroting in een wijde zak. Daar moeten we als partijen in vijf minuten onze beschouwingen geven. Zo ook bij de Kadernota. Hier horen beleidsplannen bij. De toegevoegde pagina 31 voldoet niet aan ons beeld. Eerder genoemd, D66 is hier kritisch op. Het lijkt mij goed om hun wens te volgen en een avond in te plannen om dit nog eens goed te bespreken. Te kijken naar de gevolgen van de BBS beweging. Mochten we in spoor twee het proces, de handen niet meer aan het stuur krijgen, moeten we mogelijk met een amendement komen waarbij we uitvoeringsplannen in beleidsplannen veranderen.

Dan gaat de raad erover. Dank u wel, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Lobbes. U sprak namens de fractie van de VVD. Meneer Weldink. De fractie van Soest2002.

3

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 DE HEER WELDINK (SOEST2002): Bedankt, voorzitter. Het sociaal domein is een belangrijk onderdeel van onze gemeentelijke organisatie. Het sociaal domein is circa 60% van onze begroting. Daarnaast is het wellicht belangrijker dat het sociaal domein het aanspreekpunt is voor kwetsbare Soesters. Als het tegenzit en je hebt hulp nodig, kun je bij de gemeente terecht voor hulp. In het verleden was het gebruikelijk om aanvragers te overladen met regels. Zoals: je hebt eens op de vijf jaar recht op een halve wasmachine. Moeder met 3 kinderen heeft recht op bijstand, indien de kinderen niet jonger 10 en niet ouder dan 18 zijn et cetera. Ingewikkelde regels die de burger niet kan begrijpen en waar de ambtenaar zich aan heeft te houden. Het grote voorbeeld hierin is de moeder van drie kleine kinderen. Zij kreeg van haar moeder eens per week een boodschappentas etenswaren. De moeder deed dit om er zeker van te zijn dat het gezin te eten had. De gemeente in kwestie vond dat zij dit in mindering van de uitkering moest brengen. Gelukkig is er landelijk en in Soest een trend om dit anders te bezien. De mens en zijn behoeften dienen centraal te staan. Is er een wasmachine nodig, moet die er komen. De sociaal domein visie, zoals hij voorligt, ademt in die nieuwe sfeer.

In de vijf leidende principes komen mooie woorden voor, zoals vertrouwen, bewoners en centraal en wijkgericht. Soest2002 kan achter de visie staan. Zowel de raadswerkgroep als Soest2002 zijn van mening dat de basis niet op orde is. Het is moeilijk in te schatten in hoeverre dit de uitvoering van de sociaal domein visie beïnvloedt. Mevrouw Sterenberg van de VVD heeft onlangs een pleidooi gehouden voor meer handen aan het stuur. Ik ben het met haar eens. Waar zit het stuur? Als we onze visie goedkeuren, bepalen we waar we heen moeten. Om in auto termen te spreken: de routeplanner. Onze bevoegdheid bij begroting is meer een noodstop. Goed uitgewerkte plannen gaan niet door als ons geld niet wordt goedgekeurd. Geïnspireerd door mevrouw Sterenberg wil ik de raad uitdagen om samen met de raadsrapporteurs voor het sociaal domein handvatten te ontwikkelen. De raad krijgt de vereiste stuurmiddelen om de vijf leidende principes en de uitvoering te kunnen controleren en te besturen. Dank u wel, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Weldink. U sprak namens de fractie van Soest2002.Mevrouw Welschen, D66, u heeft het woord. MEVROUW WELSCHEN (D66): Dank u wel. We hebben eerder gesproken over de Visie Sociaal Domein.

Dit keer gekeken met de vraag in het achterhoofd: hoe kan het beter? Allereerst, doe ik Niels na, niet snel en vaak, dank voor de oplegnotitie, waarin duidelijk was meegenomen wat we hadden aangekaart en hoe dat is meegenomen in de nieuwe visie. Blij mee. Tegelijkertijd waarderen we de koers van het college om het anders aan te pakken. Ik heb een mail gestuurd: wat willen we in het sociaal domein zeggen? Om te zeggen en te kijken: hoe zou het beter kunnen? Ik hoor handen aan het stuur. Waar zit dat stuur? Hoe kunnen we dat zo praktisch mogelijk doen, zonder dat we per se alles omver moeten gaan gooien? De vraag waar de visie mee begint: wat voor gemeente willen we zijn? Dat is het begin van dit traject. Op bladzijde 29 stond een soort van antwoord: we moeten de rol van de gemeente gaan herdefiniëren. Ik dacht: dat is een mooi aangrijpingspunt om dat de komende vier jaar te gaan doen. Wat zijn we? Hoe doen we ertoe als gemeente? Heel concreet kwam ik op de groene stukjes in de visie. Er staat een toekomstbeeld in geschetst. Ik hoor een paar collega's zeggen: dat is een wijde zak. Dat is het ook. Ieder kind een kansrijke start geven. Anders? In de groene stukjes staat genoemd wat de gemeente Soest gaat doen om ervoor te zorgen dat kinderen een kansrijke start hebben.

Tussen enerzijds wel of niet op de uitvoering gaan zitten en anderzijds met een brede visie aan de slag te gaan en een begroting, kwamen wij tot de conclusie: die hele gerichte, wat gaat de gemeente Soest doen, is meer een stuur. Om een voorbeeld te noemen. Hier staat bijvoorbeeld: als gemeente bouwen we aan een stevig netwerk rondom gezinnen. Als dat een ijkpunt is en er komt een voorstel in de begroting: we gaan een nieuw buurtnetwerk opzetten. Ik snap dat als dit is waar we op sturen, dat deze uitvoering daar goed bij past. Wij vroegen ons spontaan af, zou dat een optie zijn om dat meer gericht uit te werken in de visie? Volgens mij dat je dan als raad wat meer een Soester stuur in handen hebt, zonder dat je gelijk het gas in hoeft te drukken. Mijn vraag aan de raad: zou dat het ontwikkelen, ontdekken waard zijn? VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Welschen. U sprak namens de fractie van D66.U gooit de handdoek niet in de ring, U gooit de, hoe zal ik dat netjes zeggen, het bot op tafel. Mevrouw Bruil van de fractie POS. MEVROUW BRUIL (POS): Dank u wel, voorzitter. Inwoners van Soest en Soesterberg en collega's, voor ons ligt de Visie Sociaal Domein. Concreet: de inwoners van Soest en Soesterberg en hun leefwereld, met alle uitdagingen die op hun pad komen. Alle data zijn opgehaald en vertaald in deze visie. Van het Verwey-Jonker Instituut tot allerlei participatietrajecten.

De vraag die voor ons ligt: wat voor gemeente willen we zijn als het gaat om zorgen voor elkaar? Ik durf te zeggen dat 4

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 POS midden in de samenleving staat. Dat geldt ook voor mij. Ik shop 90% lokaal. Mijn puberzoon is in Soesterberg naar de basisschool geweest. Ik heb met veel plezier vrijwilligerswerk gedaan. Kijkend naar mijzelf en mijn directe woonomgeving weet ik dat sociale samenhang belangrijk is. Dat er een vangnet is. Dat men elkaar kent en indien nodig elkaar helpt. De sociale samenhang is in onze samenleving afgenomen. Veel mensen kampen met eenzaamheid. Zoals geconstateerd, kampt zelfs meer de helft van onze jongeren tot 25 jaar met psychische problemen en voelt zich vaak alleen. We maken ons niet voor niets hard voor bijvoorbeeld het Odeon gebouw, waar ze elkaar kunnen ontmoeten en de eenzaamheid kunnen verdrijven. Volgens de kerncijfers uit het Verwey-Jonker rapport is de sociale en emotionele eenzaamheid hoog onder de ouderen in Soesterberg. Wij maken ons zorgen. Het is tijd om aan de slag te gaan. Over jongeren gesproken, voor mijn eigen dochter, die lichamelijk en verstandelijk beperkt is, waren er voorheen initiatieven. Die zijn allemaal verdwenen. Mijn zoektocht naar een dansschool voor haar is geëindigd in Nieuwegein. De zoektocht in de gemeente Soest is op niets uitgelopen. Ze zou één keer in de week kunnen gaan zwemmen. Ze kan niet zwemmen.

Was ondersteuning nabij maar zo makkelijk. Meedoen en inclusie geldt ook voor mensen met een beperking. Laat ik ophouden over elk jaar opnieuw dezelfde formulieren ingevuld te hebben bij de gemeente voor vervoer van en naar school. We weten dat er wettelijke regels zijn. Kan het niet iets eenvoudiger? Bij velen is het geld aan het eind van de maand op. Vaker is er een tekort. Voor mensen die, door wat voor omstandigheden ook, financieel het niet breed hebben, zijn er kleine burgerinitiatieven, zoals de Weggeefbasis in Soesterberg en Stichting Happy Kids - Happy People. Die zijn volledig afhankelijk van hun grote netwerk goedwillende bedrijven en inwoners, om zo anderen te helpen. Laten we deze mooie initiatieven ondersteunen met een goede locatie of een bijdrage voor huur van een ruimte. Ze zijn goud waard. Dank voor het toevoegen van onze verbetersuggestie over verslaving in algemene zin. Naast alcohol en roken wordt bijvoorbeeld gok- en drugsgebruik genoemd als middelengebruik en zal daarop worden ingezet. Het middelengebruik bij jongeren is extra benoemd in deze visie. Dank daarvoor. Kortom, de visie is mooi. De opgave herkennen we. Je kunt er niet tegen zijn. Het gaat allemaal om de uitvoering. Het gaat om luisteren naar de inwoner als deze aanklopt bij het gemeentehuis. Help deze inwoner op maat. Begin met een jaar.

Als iets niet kan, dan een nee met een valide uitleg waarom. Vertrouw op de burger om diens vertrouwen in de overheid terug te winnen. Ga uit van vertrouwen als leidend principe. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Bruil. U sprak namens de fractie van POS. Meneer Gündüz, u spreekt namens de fractie van de Partij van de Arbeid. DE HEER GÜNDÜZ (PVDA): Dank u, voorzitter. We hebben op 5 oktober met zijn allen hier gezeten in de raad en uitgebreid met elkaar gediscussieerd en feedback gegeven aan het college. Het college heeft het meegenomen. Die is met een reactie gekomen. Daar ben ik hartstikke blij mee. Goede reactie, moet ik zeggen. Wij hadden aangegeven dat we met deze integrale visie konden instemmen. Het heeft de Soester samenleving tot stand gebracht. Dat is mooi om te zien. Daar hebben mijn collega's van ChristenUnie en VVD iets over gezegd, over het inhoud en over het proces. Wat ons betreft is dat allemaal vlekkeloos gelopen. Mijn complimenten aan degene die dit mogelijk heeft gemaakt. Wij hebben aangegeven wat voor ons juist één van de belangrijkste speerpunten zou zijn. Dat was de informele basis. De informele basis was voor ons duidelijk beschreven in het document. Wij hebben duidelijk proberen aan te geven wat wij zouden willen zien. De reactie beschrijft hoe het tot stand gaat komen en hoe zij daarin meegenomen worden. Daar heb ik een vraag over.

Wij zouden meegenomen willen worden in de uitvoering. Ter informatie aan de raad gegeven kan worden hoe de informele basis meegenomen wordt in het hele uitvoeringsplan. Daarnaast over het zesde principe, waar Soest2002 mee kwam. ChristenUnie-SGP was dat. Sorry? ChristenUnie. Sorry. Soest2002 was er eerder mee gekomen. Allebei, dank daarvoor. Wij kunnen dat onderstrepen. Het is een belangrijk punt. De basis moet op orde zijn. Daar moeten we mee beginnen, denk ik. Tot zover, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Gündüz. U sprak namens de fractie van de Partij van de Arbeid. Meneer De Ruijter, GroenLinks. DE HEER DE RUIJTER (GL): Dank u, voorzitter. Wat voor ons ligt, daar lezen wij geen visie in op wat voor samenleving we willen zijn of willen worden. We lezen niet veel meer dan een aantal uitgangspunten en leidende principes. GroenLinks heeft behoefte aan overzicht over de richting waarin we willen dat de samenleving in Soest zich ontwikkelt. Met concrete doelstellingen. Per doelstelling, dat mogen er best een aantal zijn, het is een integrale visie, overzicht over wat we als gemeente gaan doen om aan die doelstellingen bij te dragen. Voorzitter, dat heet een beleidskader. Dat mag duidelijk niet meer. De websites van kennisinstituten als Movisie, Pharos, het Verwey-Jonker, Sociaal Werk Nederland staan vol met voorbeelden van beleidskaders op 5

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 sociaal domein. Veel gemeenten werken hier mee. In Soest moeten we het in deze tweede ronde doen met vage leidende principes. Zoals de heer Lucas het noemde: wijd open deuren. Zonder richting en zonder kader. Daarna schieten we meteen door naar een uitvoeringsprogramma, waarmee we als raad buitenspel staan. Onze oproep is vergelijkbaar met die van de VVD. Werk deze visie uit in een concreet beleidskader. Kunnen wij als raad die kaders vaststellen en achteraf controleren welke bijdrage onze inzet als gemeente aan de gewenste ontwikkelingen geleverd heeft. Kortom, GroenLinks heeft geen behoefte aan deze abstracte visie. Wel aan een beleidskader. Dan zijn wij als gemeenteraad aan zet en zitten we aan het stuur. Dank, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer De Ruijter. U sprak namens de fractie van GroenLinks. Ik kijk rond of ik iedereen gehad heb die wilde spreken. Dat is het geval. Dan kijk ik over mijn schouder of er behoefte is aan reactie vanuit het college. Er is behoefte. Wethouder Van Aalst. Hartelijk dank. 3. Reactie van de portefeuillehouder Sociaal Domein WETHOUDER VAN AALST: Er zijn hier en daar vragen gesteld. Ik zal beginnen met de algemene observaties.

Een belangrijke rode draad waarvan het, denk ik, goed is dat het college op reflecteert, is wat ik kan noemen de raad aan het stuur. Dat is bij veel van uw fracties teruggekomen. In de voorfase is daarover gesproken. Voor ons ligt een visie, gevoed door de samenleving, gevoed door professionals, gevoed door u als raad. U heeft met de Startnotitie de eerste basis gelegd: wij willen die visie maken. Daar is de afgelopen maanden knetterhard aan gewerkt. Bij sommigen hoor ik de woorden dat ze zich erin herkennen. Anderen noemen het vanzelfsprekend. Ik denk dat dat een teken is dat er iets ligt waarvan we allemaal denken: dat is het. Blijkbaar is het iets wat we met elkaar delen. Anders zouden we het niet zo vanzelfsprekend vinden. Ik denk dat we daar met elkaar de waarde van in moeten zien, als ik zo vrij mag zijn. Waar de afgelopen periode de worsteling lag, is: hoe gaan we hierna verder? De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat die worsteling bij het college hetzelfde was. Wij hebben de afgelopen maanden alles op alles gezet om een visie te maken die gedragen wordt, zowel door samenleving, partners als raad. Als ik het zo hoor, zijn we daar aardig in geslaagd. Vervolgens ligt er een monsterklus hierna op ons te wachten.

Voor degenen die langer raadslid zijn en het vorige visietraject hebben meegemaakt, we zijn jaren daarna, ik heb het in vorige bijeenkomsten gememoreerd, bezig geweest met het uitwerken van die visie in de vertalingen naar verordeningen en naar beleid. Voor die monsterklus staan we weer. Als college hebben wij gemeend dat het verstandig is om richting te geven aan hoe we die uitwerking gaan doen. Niet zomaar te beginnen. Daarvoor eerst alle ballen te verzamelen, als ik het zo mag zeggen. Dat doen wij in een uitvoeringsprogramma, waar nu de opzet van bedacht wordt. Wij hebben respect voor uw positie als raad. U moet eerst de klap geven op een visie, voordat wij alle stappen kunnen zetten in het vervolg. Daarin gaan wij een voorzet maken: in welke volgorde zouden wij vinden dat één en ander moet gaan? Wat wij weer bij u terugleggen in de P&C-cyclus voor u om te zeggen: wij zijn het daarmee eens dat wij als eerste daarmee aan de gang gaan. Ik zou een tipje van de sluier willen oplichten. Ik hoor dat er behoefte is aan dat beleidskader. Dat beleid is precies iets wat hierna komt. Ten eerste de verordeningen. Ik hoorde de VVD het hebben over: bij de doelgroepenverordening zijn we er als raad wel van en bij dit onderwerp niet. Dat is een misvatting. Kan ik meteen corrigeren. Een verordening daar is de raad van.

Of het een doelgroepenverordening is of een Wmo verordening, Zo staat er een verordening bij u op de agenda voor komende week of de week daarop. Is geen verschil. Daarnaast is het zo dat wij in de huidige situatie allerlei beleid hebben. We hebben vrijwilligersbeleid. We hebben minimabeleid. We hebben de Nota Volksgezondheid. We hebben veel beleid. Dat moet passen, aangesloten worden op deze visie. Eerste gedachten zijn erover. Het college moet misschien achteraf lek schieten. We hebben opgaven gemaakt die u als raad vaststelt, waarvan logisch is dat we die opgaven gaan uitwerken. Het zou logisch zijn om die opgaven als leidraad te maken voor het beleid. Daar is een denkslag over nodig met onze ambtenaren, met de samenleving. Wij gaan u daarbij aan de hand houden. Wellicht wilt u daar richting aan geven welk beleidskader wij als eerste oppakken, waar wij de nadruk op geven. Niet alles kan tegelijk. Dat wil ik aangeven. Kortom, wij begrijpen uw behoefte om aan het stuur te zitten met deze visie. De vaststelling daarvan is een belangrijke stap. Dan weten we de richting. Minder metafoor gaf de heer Weldink aan over te nemen. Precies hoe we van A naar B naar C naar D gaan, dat is een stap die we gaan zetten. Waarbij u aan zet bent als het gaat om de P&C-cyclus. Waarin u geld, middelen, prioriteiten benoemt.

Waarin u bij de uitwerking in verordeningen en onderliggend beleid, hoewel niet precies duidelijk is hoe het beestje een naam krijgt, de verantwoording voortgangsrapportages, waarbij het aan u is hoe u die wilt behandelen. Wilt u die voor kennisgeving aannemen of zegt u:wij willen naar aanleiding daarvan met elkaar het gesprek voeren. Of wij willen naar aanleiding daarvan een onderwerp verdiepen. Wij als college horen graag wat uw behoeftes daarin zijn. Wij kunnen u daarin bedienen. Dat geldt voor wat u voorstelt, 6

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 dat daar sport en cultuur onderdeel van is. Wij horen graag waar uw behoeftes liggen. Wij kunnen dat betrekken bij de verdere uitwerking. Dan hoor ik bij de heer Lucas een aantal zaken waar ik al op in ben gegaan. U wilt het hebben over de uitvoering. Met een aantal raadsleden sprak ik in de wandelgangen, zoals het zo mooi heet. Kwam het idee op om bij u als raad voor te leggen: waar wilt u nader op geïnformeerd worden? Wij zullen daar contact over opnemen met uw griffie. We horen graag waar uw behoefte ligt. Wij kunnen u daar meer over vertellen. Fijn als u de interesse heeft in die uitvoering. U heeft gelijk, u bent niet van de personeelsplanningen, de poppetjes. Wij snappen wel degelijk dat u interesse heeft in: hoe gaat die uitvoering? Daar kunnen we u in bedienen. De heer Van der Waal deed de suggestie voor een zesde leidend principe. Het continu leren en verbeteren. Dat klinkt aantrekkelijk. Dat is wat we ermee beogen. Dat we met deze visie iets neerzetten wat ons in staat stelt om continu onze dienstverlening te verbeteren en aan te sluiten bij de opgave. Als ik het goed begrepen heb, kadert u het erg in, in het continu leren en verbeteren van de uitvoering. Mijn perspectief is, dat is een te smalle benadering.

Wij vanuit het college, ook als raad kunnen continu leren en verbeteren in het werk wat we doen. De voortgangsrapportages moeten ons daartoe in staat stellen. Ik laat het aan het gesprek in de raad over of u dit als leidend principe wil toevoegen en welke lading u eraan meegeeft. Het advies van het college is: versmal dat niet te veel tot sec alleen de uitvoering. Zoals wij hier staan, zijn wij daar denk ik onderdeel van. Even kijken. Als het gaat om de punten van de heer Lobbes ben ik daarop teruggekomen. Geldt ook voor wat de heer Weldink zei. Op één ding wil ik een nuancering plaatsen. Dat is dat u aangeeft de basis is niet op orde. Wat het college betreft, kunnen we u daarin geruststellen. Wat ons betreft, is dat niet aan de orde. Wetende dat er mogelijkheden zijn om continu te leren en te verbeteren. Dat is waar het sociaal domein continu mee bezig is. Ons beeld is dat de basis op orde is en dat onze dienstverlening aan onze inwoners in Soest op orde is. Dat blijkt uit de onderzoeken die we daartoe uitvoeren. Dat is wellicht een geruststelling. Mevrouw Welschen stelt voor: als ik het goed bekijk en verschillende zaken uit de visie met elkaar combineer, zeker als het gaat om die groene kaders, zie ik dat er duidelijk staat wat we als gemeente willen bereiken.

Fijn dat u die opbouw hebt herkend: eerst die algemene visie naar welke opgaven koppelen we daaraan? Binnen die opgave: welke doelen hebben we en welke rol hebben we als gemeente? Ik ben blij dat u dat heeft gezien. Die concretiseringsslag waar u behoefte aan heeft, die past wat ons betreft in die uit te werken beleidskaders. Waarvan ik me kan voorstellen dat die gekoppeld zijn aan die opgave, waar u wellicht een oordeel over heeft. Ik dank mevrouw Bruil voor het laten zien van hoe de algemene termen, die we moeten gebruiken in zo'n visie, over mensen gaat. Dank voor het beeldend maken van waar we hier voor staan. Meneer Gündüz geeft aan: wij willen zien hoe de informele basis wordt meegenomen in het uitvoeringsplan. Dat wil ik toezeggen. Was er nog één vraag open. Vaak bedenk ik me dat te laat. Nu niet. Ik kijk naar de voorzitter. Ik ga dat snel proberen. Basis op orde. Waar zit de overlap met de visie? Dat ga ik niet in extenso doen. Past niet bij snel. Bijvoorbeeld punt 2 wat wordt aangegeven, dat het sociaal domein zich bezighoudt met alle wijken in de gemeente, of dit nu formeel is of informeel. Dat is wat we doen. We hebben een visie. Die gaat over: wat voor gemeente willen we zijn? Daarbinnen, waar nodig is, brengen we aandacht naar de wijk. Dit is bijvoorbeeld een voorbeeld van wat we doen. De aansluiting op andere domeinen, zoals veiligheid, cultuur en sport.

Dat is wat we met de visie hebben gedaan: die aansluiting maken en laten zien hoe en wat. Even kijken, welke kan ik nog meer...We werken vanuit de bedoeling en niet vanuit strakke regels. Dat gaat over dat werken vanuit vertrouwen in de inwoner, wat mevrouw Bruil zo mooi aanhaalde. Zo haal ik er een aantal uit, waarvan wij denken, de toelichting kwam later: volgens mij hebben we dat aardig gevat. Dit is aan uw raad hoe u daarover oordeelt. Dank u wel. VOORZITTER: Wethouder Van Aalst, dank u wel voor de bondige, wat mij betreft, volledige beantwoording. Ga ik nu over naar het onderlinge gesprek wat u met elkaar kunt voeren. Hier en daar zijn er uitdagingen gepresenteerd. Ik kijk wie op elkaar wil reageren. Meneer Weldink, Soest2002, u heeft het woord. 4. Fracties reageren op elkaar over de visie Sociaal Domein DE HEER WELDINK (SOEST2002): Ik wil terugkomen op de basis op orde. Ik snap dat dat een sterke uitspraak is. Het gaat er niet om of de basis op orde is. Het gaat erom wat de raad kan zien of de basis op orde is. Dat is denk ik hetgeen wat we hier merken met elkaar. We zien een abstracte visie. We zien een uitvoeringsplan. Wij kunnen niet goed zien of het goed gaat of niet goed gaat. Ik heb een paar gesprekken gehad met ambtenaren. Ik ben er door gerustgesteld. Ik vond het adequaat en mooie dingen doen. Ik heb behoefte aan meer sturing, meer inzicht in wat er gebeurt.

VOORZITTER: Dat is in reactie op het college. Nu een reactie op elkaar. Mevrouw Welschen. 7

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 MEVROUW WELSCHEN (D66): Reagerend op de heer Weldink. Ik denk dat de behoefte aan...We noemen het altijd sturing. Ik ook. Ik probeer het voor mezelf te herdefiniëren. Ik denk dat behoefte aan meer overzicht en informatie, als beginnend raadslid, voor mij belangrijk is. Hoe zitten dingen in elkaar? Hoe verhoudt zich dat tot wie? Vandaar mijn voorstel: kunnen we een brede informatieavond houden om ons te laten informeren? Vragen te stellen van dingen die we niet weten. Anders roep je dingen die er al zijn, maar ik niet weet. Dat kan. Als we daar meer helderheid op hebben, aanhakend op GroenLinks, dat daar duidelijker naar voren komt waar... Handen aan het stuur is een containerbegrip. Is een wijde zak. Wat willen we specifiek? Wat helpt? En niet alleen voor ons als raad. Na ons komt een nieuwe raad. Deze Visie Sociaal Domein gaat even mee, heb ik begrepen. Hoe creëren we een systeem of een organisatievorm waarin we zicht houden, maar het wat beter begrijpen? DE HEER WELDINK (SOEST2002): Ik ben het met u eens. VOORZITTER: Meneer Weldink, via de voorzitter. U heeft het woord. DE HEER WELDINK (SOEST2002): Ik ben het met haar eens. Dat is goed om door informatie de kernpunten er boven te tillen en daarna wat concrete maat erop te zetten.

Waardoor je kan toetsen of het goed gaat of niet goed gaat. VOORZITTER: Deze visie is op weg naar besluitvorming. Het gaat erom wat u met elkaar vindt, of u op weg bent naar besluitvorming of niet. Dat is het gesprek wat u met elkaar zou moeten voeren. Mevrouw Weith. MEVROUW WEITH (GGS): Dat is mijn vraag aan mevrouw Welschen. Zegt u dat u deze visie niet goed gaat keuren, mits er een informatieavond tussenkomt? Of begrijp ik u verkeerd? Een informatieavond ertussen lijkt me ambitieus. Zoals u merkt, hoe ik spreek, dat ik aan het denken ben: wat gaat helpen? Vandaar dat ik op de groene stukjes uitkwam. We beraden ons nog. De visie an sich niet goedkeuren is raar. Je kunt het er niet niet mee eens zijn. Waar wij naar op zoek zijn: in hoeverre maak je dit een Soester visie, voor zover dat mogelijk is in deze tijd? VOORZITTER: Mevrouw Weith. De wethouder heeft het over een monsterklus. Denkt u niet dat deze visie... U zegt het: we zijn het er allemaal mee eens. We vinden allemaal dat er prachtige dingen in staan. Kunnen wij het ons niet in de uitvoering eigen gaan maken? Er zijn verschillende instrumenten die wij hebben om daar toezicht op te houden. Onder andere die voortgangsrapportage. Waarbij de wethouder aangegeven heeft dat dat een moment kan zijn waar wij als raad het gesprek kunnen gaan voeren. Ik denk: wij zitten niet op de stoel van de ambtenaar.

Dat wij het gesprek met de inwoners, met de samenleving kunnen gaan voeren, de Soester samenleving, om te kijken hoe het landt allemaal. Dit is niet iets dat van vandaag of morgen gaat gebeuren. Daar gaan allerlei tussenstappen zijn. U heeft het over de groene balkjes, de groene stukjes. Als we daar allemaal in detail dingen gaan beschrijven, denk ik dat wij gaan verzanden in allerlei beleid. In plaats van dat wij een visie gaan geven waar wij zeggen in vertrouwen: ga ermee aan de slag. Wij houden de vinger aan de pols. Wij hebben onze momenten waarop we dat kunnen doen. Het is misschien een wijde zak. Het is aan ons om te zorgen dat die zak minder wijd wordt en dat daar een soort sluiting op komt. Dat het verdeeld wordt in allemaal kleine zakjes. Laten we de beeldspraak laten voor wat hij is. Ik ben een beelddenker. Ik zie dat mevrouw Welschen behoefte heeft aan reactie. MEVROUW WELSCHEN (D66): Ik zat al lekker in mijn woorden vandaag. Ik probeer er kaas van te maken. Fijn dat u aanhaalt de samenleving. Ik denk dat één van de mooiste elementen van dit proces is het participatietraject. We hopen van harte dat dat in de voortgang en verdere uitvoering zo blijft. Niet alleen met de Participatieraad. Juist met inwoners. Ik denk dat dat goed heeft gedaan en zal blijven doen.

Als ik het probeer in mijn hoofd helder te maken, denk ik dat ik niet zozeer kijk naar uitvoering en visie en P&C-cyclus. Dat ik op zoek ben naar wat daar tussen zit. Dat dat de vraag is die we als raad delen en waar we niet de juiste woorden formeel aan kunnen geven. Ik ben niet de raadsrapporteur van het sociaal domein, slechts van BBS. Ik denk dat als er een informatieavond over het sociaal domein in een brede zin is, dat dat helpend kan zijn om te zoeken naar waar de vraag zit. Los van de algemene termen als sturing of beleidskaders. Dat is de enige vraag die in het midden ligt. Los van of we wel of niet een visie kunnen goedkeuren. Er is weinig om af te keuren. VOORZITTER: Meneer Van der Waal en daarna meneer Weldink. 8

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 DE HEER VAN DER WAAL (CU-SGP): Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het in dat stukje voor dat continu leren en verbeteren goed is dat de wethouder zei: het is niet alleen voor de uitvoering, maar ook voor het ambtenarenapparaat en voor ons. Ik denk dat wanneer we in bakken we met allen verplichten: je moet elke keer evalueren. Je moet van tevoren doelen stellen met wat je wilt doen in het sociaal domein. Dat je kan bekijken: heb je ze behaald? Daarin kun je bijsturen. Daarin kan zowel het ambtenarenapparaat als de uitvoering bijsturen, maar ook als raad bijsturen. We willen dat we evalueren. We willen dat zij evalueren en dat het een keer terugkomt bij ons. VOORZITTER: Dank u wel. Meneer Weldink. DE HEER WELDINK (SOEST2002): Soest2002 is het eens met deze visie. Daar kan geen discussie over zijn. Wat de wethouder zegt, is dat het een monsterklus is. Dat geloof ik. Ik geloof niet dat het alleen een informatieavond is. Dat het een proces is van een jaar, waarin wij tot concrete, mooie handvaten komen waarmee we kunnen sturen. Misschien doen we het voor de volgende raad. Misschien doen we het niet voor deze of deze raad. Het lijkt me leuk om met deze raad daar een begin mee te maken. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Weldink. Meneer Lucas.

DE HEER LUCAS (CDA): In reactie op een aantal opmerkingen die gemaakt zijn. Wat ik bedoel, sluit daar mooi bij aan. Ik had het over een wijd openstaande deur. Dat moet ook. We moeten er met zijn allen doorheen. Daarna moeten we die deur een beetje dichthouden. Anders gaat het tochten, zou ik haast zeggen. Ik denk dat wat de wethouder zegt, dat het een monsterklus is voor de ambtenaren en voor de participatie en noem het allemaal op, dat het niet zozeer is dat wij daaraan twijfelen dat het niet goed gaat. Dat we een beeld willen krijgen, dat is mijn opmerking, wat voor een effect het heeft. Ik zit niet te azen op een stageplek of wat dan ook. Zo bedoel ik het niet. Wat meer dichterbij. Hoe gaat dat in de praktijk. Laat ik zeggen, dat zou ons in de beeldvorming helpen om een beeld te krijgen van hoe het gaat. Kom ik op de heer Van Der Waal. Dat past bij wat ik dacht wat een normale werkwijze is van het college en van de medewerkers van de gemeente. Dat je nagaat wat voor een effect je beleid heeft gehad. Of je maatregelen die je hebt genomen een bepaald gevolg hebben gehad, wat je bedoeling was. Als het een aanzet is om te komen tot een verbetering, zou ik zo'n amendement kunnen steunen. Ik denk: Hij moet er eerst komen. Er ligt nu niks. Het hoort logischerwijs bij de werkwijze. Het CDA gaat met de visie akkoord.

Ik kan me voorstellen dat we daarna niet uitgepraat zijn en uitgedaan. Dat sluit aan bij wat mevrouw Welschen bedoelt met de informatieavond. Het is niet tussen nu en volgende week, maar alles wat daarna gebeurt. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Lucas. Mevrouw Weith. MEVROUW WEITH (GGS): Ik denk dat ik dan ga proberen tot een conclusie te komen over dit onderdeel. Ik ben het eens met het CDA dat we nooit uitgeleerd zijn. Ik zei het: ik zal metaforen niet meer gebruiken. Informatie is kennis. Dat is altijd fijn. Ik zou verder willen gaan dan de informatieavond. Ik vind het onze plicht om altijd geïnformeerd te blijven, door werkbezoeken af te leggen. Vanuit het veld de informatie tot ons te krijgen. Niet zenden vanuit het college en de ambtenaren. Dat wij onszelf tot taak zetten om dat actief te gaan doen. VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Weith. Ik zie dat meneer Lobbes wil reageren. Daarna meneer De Ruijter. Dan ga ik tot een soort van tussen conclusie komen. Meneer Lobbes. DE HEER LOBBES (VVD): Volgens mij gaat het om het abstractieniveau. Om het niveau waarop zaken beschreven zijn. Voor deze visie hoor ik algeheel veel goedkeuring. Dat is denk ik een goed startpunt. De toelichting van de wethouder heeft mij wat meer vertrouwen gegeven over die tussenstappen en hoe de raad betrokken gaat worden.

De stap tussen een visie en uitvoeringsplannen, volgens mij zit daar iets tussen wat wij beleidsplannen hebben genoemd. Wat zijn die doelstellingen die we nastreven? En wat evalueren we periodiek? Zijn we succesvol geweest? Hebben we doelstellingen wel of niet behaald? Volgens mij gaat het om het abstractieniveau van de tussenstap, zal ik het noemen. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Lobbes. Meneer De Ruijter. DE HEER DE RUIJTER (GL): Ik had het woord gevraagd om de heer Lobbes deze vraag te stellen. Met dat antwoord neemt hij mij de woorden uit de mond. Ik sluit me aan bij de heer Lobbes. 9

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 VOORZITTER: Dat is mooi. Mevrouw Welschen wil het woord? Ja? U mag. U bent de laatste. Dan ga ik concluderen. MEVROUW WELSCHEN (D66): Ik wil reageren op de heer Van der Waal. Leren, ik kan nooit tegen zijn. Waar ik voor wil waken, is een soort technocratische benadering van het sociaal domein. Van een P&C-cyclus die volgens mij complex is. We gaan evalueren. Dat gaat lastig. Ik ben voor het leren van en het stapelen van het leren op elkaar. Hij mag voor mij ruimer en niet te blauw. Als u het snapt. 5. Afronding met advies aan de Agendacommissie over visie Sociaal Domein VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage. Ik probeer een tussen conclusie te trekken. Dat ik in grote meerderheid hoor dat u van plan bent om dit tot besluitvorming te gaan brengen op de volgende vergadering. Dat er mogelijkerwijs een amendement aan komt. Dat ik zie aankomen dat de raad zich wil buigen over hoe ze verder betrokkenheid hebben bij de uitwerking of totstandkoming van alle tussenstappen, dat het college zich geschetst heeft. Dat u daar betrokkenheid bij wil. Dat daar de raad op enigerlei wijze, nog nader te bepalen. Dat heb ik veel fracties horen zeggen. Volgens mij is dat de tussen conclusie. Meneer De Ruijter gaat daar een aanvulling op doen of er iets aan af doen.

Meneer de Ruijter. DE HEER DE RUIJTER (GL): Kleine nuancering, voorzitter. GroenLinks heeft aangegeven niet per se heil te zien in deze visie. Wat heeft het voor zin als wij abstracte dingen gaan vaststellen waar we het allemaal mee eens zijn? Als het ter besluitvorming komt, ik proef een meerderheid die het in besluitvorming wil brengen, zullen we voorstemmen. Wij vinden het niet nodig. Die nuance wilde ik aanbrengen. 6. Opening bespreking Cultuurnota VOORZITTER: Dat is een heldere nuance. Was duidelijk in uw bijdrage. Kunt u met dit onderdeel instemmen? Dat betekent dat de portefeuillehouder op tijd kan zijn voor een andere bijeenkomst. Dat heeft u allemaal prachtig gedaan. Ik kijk op mijn laptop of ik de goede volgorde doe. Wij zouden het nu hebben over de Cultuurnota. Dat zou kunnen betekenen dat er een kleine wisseling of changement zou moeten plaatsvinden aan de tafels. Daar wil ik de gelegenheid voor geven. Ga ik een vers blaadje pakken. Ik heb het gevoel dat er meer mensen weglopen dan binnenkomen. Dat wel alle fracties aanwezig zijn. Nee, de fractie van POS is helemaal pleiten. Om een alliteratie uit de kast te halen. Ik wil doorgaan, als jullie het goed vinden. De Cultuurnota eigenlijk dezelfde volgordelijkheid. Ik ben nieuwsgierig naar de raad en de interactie op de raad. Ik ga noteren wie daar een bijdrage aan wil leveren. Ik zie meneer Lucas.

Ik zie meneer De Ruijter. Meneer Lobbes. Meneer Paul. Mevrouw Flinterman. Meneer Vrakking. Mevrouw Walraven. Mevrouw Bruil. Is POS. U was net allemaal weg. Meneer Lucas, CDA, u heeft het woord. 7. Fracties geven hun oordeel over de Cultuurnota DE HEER LUCAS (CDA): Dank u wel. Ik kreeg een kleine preview van de eerste zin: Podium van ontmoeten. Dat is alleen vanwege de titel dat het CDA deze nota kan omarmen. In ons verkiezingsthema is het thema ontmoeten mogelijk maken een belangrijk speerpunt. Met de kanttekening dat het bij kunst en cultuur niet alleen om ontmoeten gaat. Dat kan in het café of bij een boswandeling. We weten wat ermee wordt bedoeld. De pijlers met de kernwoorden: basis, iedereen, samen en zichtbaar. Dat zijn mooi omschreven doelen. Laten we gelijk benoemen, de nota is helder geschreven. Als voorbeeld het gebruik van het ringenmodel van de VNG om alle actoren goed in beeld te krijgen, deed mij weer beseffen hoe divers het aanbod in onze gemeente is. Dat moeten we behouden. Ik ga het niet herhalen wat ik de vorige keer bij sociaal domein heb gezegd. Uitgangspunten kunnen botsen met elkaar of met randvoorwaarden als die beperkend zijn. Wat te doen bij dilemma's of komen die niet voor? Wat als de pijler voor iedereen botst met een college, als dat zou zeggen: we hebben een X-bedrag gepland en daar komt niks bij? Hoeveel vraag er ook is.

Ik zou zeggen: wees creatief, verzin een list of kom langs bij de raad met uw dilemma's. Een inhoudelijk puntje, indexering. Daar zijn technische vragen over gesteld. Dat is acht jaar niet gebeurd. Het lijkt ons niet netjes daar rekening mee te gaan houden, met die prijsstijgingen. Bij lasten als ozb en afvalstoffenheffingen hanteren we indexering. Dan ook bij de lusten. Voor niets gaat de zon op. Tot slot de taakstelling. Enerzijds fijn dat de sector die grotendeels zelf heeft opgelost. De bezuinigingen op de bibliotheek. We kunnen die bezuinigingen accepteren. In de zin van begrijpen. We hebben van de bibliotheek gehoord hoe die uitpakt. Tot 10

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 slot wil ik wijzen op het volgende. De bibliotheken zijn voor een groot deel van hun inkomsten afhankelijk van de gemeente. Na de bezuinigingen is door het vorige, het huidige demissionair kabinet gestimuleerd dat elke gemeente een volwaardige bibliotheek heeft. Ze krijgen daarvoor extra geld. Vanaf 2025 een wettelijke taak om alle inwoners toegang tot een toekomstbestendige bibliotheek te garanderen. Daarbij komt dat de bibliotheek een onmisbare functie heeft voor het onderwijs. Projecten als Boek Start, de Bibliotheek op school. Die poot, die pijler is van belang. Het zou mooi zijn als alle inwoners van Soest en Soesterberg, jong en oud, geholpen kunnen worden. Dat het college daar rekening mee zou kunnen gaan houden. Ik stel het niet als vraag. Ik geef het mee. Ik kan me voorstellen dat u ingepland heeft in gesprek te gaan met de bibliotheek, om die bredere functie vorm te geven. Niet alleen vanaf 2026 of '25, nu al. Ik zie u knikken. Dat stemt mij tevreden. Dank vast. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Lucas, CDA. Meneer De Ruijter, GroenLinks. DE HEER DE RUIJTER (GL): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, enerzijds ligt er een prachtige Cultuurnota.

Waaruit duidelijk wordt aan hoeveel van onze doelen het cultuuraanbod in Soest allemaal wezenlijk bijdraagt. Goed voor de weerbaarheid en gezondheid, voor sociale contacten en tegen eenzaamheid, voor de geestelijke, sociale en beroepsontwikkeling. Anderzijds wordt duidelijk dat er flink bezuinigd gaat worden op cultuur. Dat er in de nabije toekomst geen rekening wordt gehouden met hogere kosten voor onze cultuurinstellingen. Het is een nota met veel mooie ambitie, maar geen geld. De nota voelt een beetje als een restaurant zonder keuken. Je kunt van alles lekkers op het menu zetten. Je kunt het niet klaarmaken. Wij willen het college oproepen om de eerder voorgenomen bezuiniging te beperken. We verwachten weerstand van enkele partijen, met het flauwe argument dat de verhoging van de ozb teruggedraaid zou kunnen worden. Alsof er geen nota ligt waarin duidelijk wordt aangetoond hoe culturele activiteiten bijdragen aan de doelen die we onszelf stellen in het sociaal domein. De gemeente daarmee geld bespaart. Zo'n nota ligt er niet die aantoont dat de beoogde doelen dichterbij komen met een verlaging van de ozb. Ten tweede willen we het college oproepen de ambities uit deze Cultuurnota snel concreet uit te werken en daar budget voor beschikbaar te maken. Budget voor het opvangen van kostenstijgingen, waar culturele instellingen mee te maken krijgen.

Om een breder aanbod voor cultuurbeoefening in Soesterberg te realiseren. Om ruimte te maken voor nieuwe initiatieven van bestaande en nieuwe aanbieders. Om de aanbieders in staat te stellen de cultuurpanden te onderhouden en verduurzamen, wat op termijn de kosten drukt. Zonder dat hiervoor de budgetten worden aangesproken die bedoeld zijn voor activiteiten. Met andere woorden: hoe kunnen deze fantastische doelen ooit bereikt worden als er minder geld komt? Dank, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer De Ruijter. U sprak namens de fractie van GroenLinks. Meneer Lobbes, VVD. DE HEER LOBBES (VVD): Dank, voorzitter. Wat ons betreft zet de wethouder in de inleiding direct de juiste toon in de nota. Cultuur verbindt. Cultuur zet aan tot denken. Cultuur roept emotie op, zorgt voor ontspanning en brengt mensen samen. Een uitstekende start van de nota. Uit de inwonersparticipatie blijkt dat burgers in Soest hartstikke tevreden zijn met het cultuuraanbod. Als men kijkt naar het ringenmodel van de VNG, de heer Lucas noemde het, blijkt dat voor een gemeente met het inwoneraantal als Soest het aanbod hartstikke mooi te noemen is. We hebben gepassioneerde insprekers gezien, bij de vorige bijeenkomst. Gaven een mooi beeld van hoe actief die organisaties bezig zijn in de gemeente. Hoeveel vrijwilligers daar bij betrokken zijn. Cultuur leeft in deze gemeente. Dat is mooi om te zien.

Een zorgpunt hadden we bij de bijdrage van de inspreker van de Bachschool. De wethouder is daar kort op teruggekomen. Ik wil aangeven, de VVD vindt betaalbare muziekles belangrijk in onze gemeente. We gaan ervan uit dat de wethouder daar een passende oplossing voor vindt. We zullen dit nauwgezet blijven volgen. Nogmaals, muziekles is belangrijk. Als er een slagwerkdocent inspreekt, word ik daar enthousiast van. Dat kan ik op de borrel toelichten. Soesterberg verdient bijzondere aandacht. Ik woon zelf in Soesterberg. Ik heb daar jarenlang een lokaal poppodium georganiseerd. Soesterberg Live heette dat. De Cultuur Stimuleringsprijs een keer mee gewonnen. Hartstikke mooi. Met die organisatie zijn we mee gestopt destijds. Er was geen geschikte locatie. Dat probleem heeft de afgelopen jaren, afgelopen decennia bijna, gespeeld in Soesterberg. Zoals eerder aangegeven, we zijn blij dat er een sociaal-cultureel centrum gevonden is. Een locatie daarvoor. We verwachten voor Soesterberg extra inspanning de komende jaren. We zijn blij met het stimuleringsbudget. Dat initiatief dat in de nota beschreven wordt. We verwachten van de subsidiepartners dat die de focus de komende periode richting Soesterberg verleggen. Er valt daar wat in te halen, na jarenlang sociaal-culturele droogte, zal ik het noemen. Even kijken. De taakstelling.

Ik ga de heer De Ruijter verrassen door niet over die ozb te beginnen. Zoals gezegd, die inwonersparticipatie wijst uit dat inwoners 11

Oordeelsvormende Vergadering: 30 november 2023 Integrale Visie Sociaal Domein, Cultuurnota en Nota Sport en Bewegen 2024-2028 hartstikke tevreden zijn. Investeren is prima. Als er geen additionele behoefte is vanuit inwoners, ga je niet meer geld uitgeven. We moeten zorgvuldig met de centjes omgaan. Wat dat betreft houden wij als VVD vast aan de taakstelling. Afspraak is afspraak. In de nota wordt duidelijk onderbouwd hoe deze taakstelling behaald kan worden. Wij zien geen noodzaak om daarvan af te wijken. Het argument van de ozb is hier niet relevant. DE HEER DE RUIJTER (GL): Interruptie, voorzitter. VOORZITTER: Sorry, ik was afgeleid door een andere kwestie. Neem me niet kwalijk. DE HEER DE RUIJTER (GL): Ik heb getwijfeld. Is een interruptie toegestaan? VOORZITTER: Ja. DE HEER DE RUIJTER (GL): Meneer Lobbes, u maakt het makkelijk. U zegt: iedereen is tevreden. Er moet geen geld bij. U haalt er geld af. Die taakstelling wordt behaald met verlies aan activiteiten en kwaliteit. Ik zeg niet dat er geld bij moet op dit moment. Ik zeg: beperk de taakstelling om die mensen die zo tevreden zijn tevreden te houden. Bent u het daar mee eens? DE HEER LOBBES (VVD): Nee. In de nota wordt goed onderbouwd hoe de taakstelling gerealiseerd kan worden. De initiatieven die daar genoemd worden, die spreken voor zich. Dat is brandstof. Dat is die stichting die zichzelf opheft.

Ik vergeet er vast eentje. Die onderbouwing is prima gevonden in de nota. DE HEER DE RUIJTER (GL): Voorzitter, nog één poging. Onderbouwen is dat literaire activiteiten komen te vervallen. De stichting houdt ermee op. Er is behoefte aan literaire activiteiten en zijn mensen er tevreden over. Er gaat toch wat verloren. Hetzelfde geldt voor activiteiten in Soesterberg. Die komen niet op peil. Daar waren de inwoners niet tevreden over, gezien de peiling. Kunnen we een klein deeltje van die taakstelling schrappen? DE HEER LOBBES (VVD): Nee, afspraak is afspraak, meneer De Ruijter. Die activiteit in Soesterberg. Ik heb het gehad over het stimuleringsbudget, over de focus van de subsidiepartners. We vragen daar aandacht voor. Ik maak me daar geen zorgen over. Daar zijn de juiste passages over opgenomen in de nota. VOORZITTER: U komt naar een afronding? DE HEER LOBBES (VVD): Ik kom naar een afronding. Ik werd onderbroken, voorzitter. Dat kost wat meer tijd. Even kijken. Al met al is de VVD positief over deze Cultuurnota. Wij verwachten hiermee te kunnen instemmen. VOORZITTER: Dat was een afronding. Dank u wel, meneer Lobbes. Ik geef het woord aan de heer Paul. Hij spreekt namens GGS. DE HEER PAUL (GGS): Dank u wel, voorzitter. De cultuurvisie wil ik zeggen. Het is een nota. Er zitten elementen van een visie in. Net als de Visie Sociaal Domein. Met een aantal pijlers.

Wij denken dat er meer visionairs bij kan. Er zijn een paar dingen die ons zorgen baren. We hebben daar wat ideeën voor moties en amendementen over. Dat komt misschien later. De pijlers. Cultuur doe je samen. Dat is integraal. Cultuur is alleen meestal een binnensport. We moeten beleidsmatig het vastgoed en de Cultuurnota los van elkaar zien. We hopen dat cultureel Soest door de gemeente zo goed mogelijk gefaciliteerd blijft worden in de huisvesting. De basis op orde. De eerste pijler van het sociaal domein als geheel. Daarover zou ik willen zeggen: het cultuurbudget is sinds de vorige beleidsperiode 2016 niet meer aangepast. Er is in die jaren geen indexatie toegepast. In vergelijking met andere gemeenten is het cultuurbudget van de gemeente Soest laag te noemen. Dat wijzen cijfers van het CBS uit. Je zou kunnen zeggen: door het niet indexeren is de taakstelling gerealiseerd. Ik weet dat het boekhoudkundig zo niet werkt. In praktijk wel. De impact van de coronacrisis is nog voelbaar in de cultuursector, zegt de nota. De impact van de vorige bezuinigingsronde ook, voeg ik daaraan toe. Cultuur is zichtbaar, de vierde pijler. Denk ik aan kunst in de openbare ruimte. De Cultuurnota voorziet in een wisselsokkel, ter hoogte van de beeldentuin in Soest Zuid. Prachtig initiatief. Dat soort dingen verwacht ik in zo'n nota, in een visie.