JAARSTUKKEN 2022 def excl. controleverklaring.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
INHOUDSOPGAVE BESTUURLIJKE INLEIDING ......................................................................................................... 4 HOOFDSTUK 1 – TOELICHTING FINANCIEEL RESULTAAT ...................................................... 7 HOOFDSTUK 2 – FINANCIËLE EFFECTEN CORONA 2022 ...................................................... 11 HOOFDSTUK 3 – PROGRAMMAVERANTWOORDING........................................................... 13 PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING .......................................................................... 13 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ...................................................................................... 14 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING ............................................................................ 19 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID .................................................................................... 21 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN ........................................................ 23 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING ............................................................................ 27 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN....................................................................................... 28 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT ......................................................................................
33 DEELPROGRAMMA 2.4 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ............................................................. 41 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP ...................................................................... 46 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING ........................................................................... 52 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN............................................................................. 53 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS ................................................................................... 60 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR ................................................................... 62 OVERHEAD............................................................................................................ 74 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ...................................................................................... 76
HOOFDSTUK 4 – PARAGRAFEN............................................................................................... 77 PARAGRAAF A - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING..................................................... 77 PARAGRAAF B - FINANCIERING ....................................................................................... 95 PARAGRAAF C - BEDRIJFSVOERING ................................................................................. 101 PARAGRAAF D - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................ 106 PARAGRAAF E – VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................. 111 PARAGRAAF F – GRONDBELEID ..................................................................................... 132 PARAGRAAF G – LOKALE HEFFINGEN ................................................................................ 140
HOOFDSTUK 5 – JAARREKENING ......................................................................................... 147 5.1
BALANS ...................................................................................................... 147
5.2
GRONDSLAGEN .............................................................................................. 148
5.3
SPECIFICATIE ACTIVA ......................................................................................... 155
5.4
SPECIFICATIE PASSIVA ........................................................................................ 161
5.5
RECAPITULATIESTAAT LASTEN EN BATEN ..................................................................... 171
5.6
TOELICHTING JAARREKENING ................................................................................ 172
5.7
CONTROLEVERKLARING EN RESULTAATBESTEMMING ......................................................... 180
5.8
SISA: SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT ................................................................. 184
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 2 van 214
HOOFDSTUK 6 – BIJLAGEN.................................................................................................... 197 6.1
OVERZICHT (DEEL)PROGRAMMA’S EN PORTEFEUILLEHOUDERS ............................................... 197
6.2
KERNGEGEVENS .............................................................................................. 198
6.3
KREDIETRAPPORTAGE EN TOELICHTING ....................................................................... 201
6.4
SUBSIDIES .................................................................................................... 212
6.5
TAAKVELDEN ................................................................................................. 214
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 3 van 214
Bestuurlijke inleiding Hierbij bieden we u de jaarstukken 2022 aan. We leggen hierin verantwoording af over het gevoerde beleid en over de inzet van de financiële middelen. Dit doen we in de wetenschap dat de begroting is voorbereid en vastgesteld door een andere samenstelling van college en gemeenteraad. Graag staan we in deze inleiding stil bij enkele in het oog springende ontwikkelingen uit het afgelopen jaar. Einde coronamaatregelen In maart 2022 vervielen de laatste coronamaatregelen. Hiermee kwam een einde aan de anderhalvemetersamenleving met haar lockdowns, mondkapjes en het coronatoegangsbewijs. Daarmee was het virus zelf echter nog niet weg. En ook de gevolgen zijn nog steeds merkbaar. Dankzij de langdurige steun van de overheid hebben de meeste bedrijven, verenigingen en instellingen de coronacrisis relatief goed doorstaan. Ook onze gemeente heeft de afgelopen jaren volop steun geboden. Denk aan het herstelplan voor de cultuursector, de kwijtschelding van huren in de sportsector en de verruiming van de winkelopeningstijden en het terrassenbeleid. In dit jaarverslag treft u hierover onze, naar wij hopen, laatste coronaparagraaf aan. Opvang vluchtelingen Het thema vluchtelingen stond in 2022 vanaf het begin hoog op de agenda.
Op 19 januari konden inwoners van Soesterberg en andere belangstellende zich op een digitale avond samenleving uitspreken over het verzoek van het COA om een asielzoekerscentrum (azc) op het Kamp van Zeist te vestigen. De uitkomsten van deze avond zijn nadrukkelijk meegewogen in het besluit van de gemeenteraad van Zeist: de vestiging van een azc werd verbonden aan voorwaarden ten aanzien van het aantal op te vangen vluchtelingen, de termijn van vestiging en de zorg voor een veilige leefomgeving. Omdat de realisatie van een azc meer tijd kostte dan gedacht, werd besloten om eerst een noodopvanglocatie in te richten voor 200 personen. Eind april kwamen de eerste vluchtelingen aan. Dankzij de inzet van alle betrokkenen (medewerkers COA, vrijwilligers, instellingen, medewerkers gemeenten Zeist en Soest) mogen we constateren dat de opvang succesvol verloopt. In het overleg van oktober gaven ook omwonenden aan tevreden te zijn over de gang van zaken. Op 24 februari werd de wereld opgeschrikt door de inval van Rusland in Oekraïne. Dit leidde tot een grote stroom van Oekraïense vluchtelingen, ook naar Nederland en ook naar Soest. Een deel van de vluchtelingen werd direct opgevangen door gastgezinnen. Hartverwarmend! In totaal verbleven er aan het eind van 2022 nog 136 Oekraïense vluchtelingen in Soest, waarvan 45 bij gastgezinnen en 91 op gemeentelijke locaties.
Energie- en inflatiecrisis De Russische inval luidde ook een periode van extreme stijging van de energieprijzen in. Deze stijging werkte bovendien als katalysator voor overige prijsstijgingen. Ook nu kwam het Rijk met compenserende maatregelen, zoals het prijsplafond, de energietoeslag voor sociale minima en de tegemoetkoming energiekosten (TEK-regeling) voor ondernemers. Voor
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 4 van 214
inwoners, sportverenigingen en culturele instellingen die desondanks in de problemen komen, biedt de gemeente de helpende hand. Coalitieakkoord Bouwen aan de toekomst, samen aan de slag! Op 9 juni 2022 presenteerden Soest2002, GGS, VVD en PvdA het coalitieakkoord Bouwen aan de toekomst, samen aan de slag! aan de gemeenteraad. In dit akkoord geven de partijen niet alleen aan wat zij de komende jaren willen bereiken, maar ook hoe zij dat willen doen. Het hoe is samengevat in vijf leidende principes: • We zorgen ervoor dat iedereen zijn inbreng kan leveren; • We voeren het gesprek op basis van kennis, inhoud en argumenten; • We tonen respect voor elkaars rollen en handelen vanuit vertrouwen; • We zorgen voor transparantie in ons handelen; • We houden rekening met belangen van minderheden. Kort na de vorming van ons college gaven we in de junibrief een nadere invulling aan het akkoord. Met het coalitieakkoord en de junibrief als fundament zijn we aan de slag gegaan en hebben we al veel werk in de steigers gezet. We lichten er enkele ankerpunten uit. Samen bouwen aan vertrouwen De afspraken in het coalitieakkoord en de adviezen vanuit de taskforce Bouwen en Wonen hebben in 2022 tot bestuurlijke besluitvorming geleid, voor een belangrijk deel via de begroting 2023.
Belangrijke pijlers zijn dat we: • De ambtelijke basisformatie (randvoorwaardelijk) versterken; • De regionale samenwerking versterken; • Verouderde beleidskaders herijken en actualiseren; • Bestuurlijke keuzes voorleggen ten aanzien van Soesterberg Noord, Soesterberg Kom en de Meent; • De ruimtelijke dienstverlening versterken en planologische procedures versnellen; • Bestuurlijk en ambtelijk meer werken vanuit opgaven. • Samen bouwen aan een nieuwe visie op het sociaal domein Zoals in het coalitieakkoord werd gesteld, is een nieuwe visie nodig op ons sociaal domein. Hiermee zijn we voortvarend van start gegaan. Op 29 september stelde de gemeenteraad hiervoor een startnotitie vast. De centrale vraag is: wat voor een gemeente willen we zijn als het gaat om zorgen voor elkaar? Samen bouwen, met de blik naar buiten In het coalitieakkoord en de daaropvolgende junibrief 2022 hebben we het belang van regionale samenwerking benadrukt. Samenwerking is evident noodzakelijk bij thema’s als wonen, mobiliteit, energietransitie, klimaataanpak, recreatie en toerisme. Maar ook binnen het sociaal domein zien we het belang van regionale samenwerking toenemen, bijvoorbeeld bij inkoop. Een mooi voorbeeld uit dit jaarverslag betreft de miljoenensubsidie die het Rijk heeft toegezegd voor de ontsluiting van Soesterberg.
De afspraken kwamen tot stand in het bestuurlijk overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT).
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 5 van 214
Om de regionale profilering richting Rijk en EU verder vorm te geven, is in 2022 de Metropoolregio Utrecht opgericht. Onder dit label werken we als Utrechtse regio’s (Regio Amersfoort en U10) en provincie Utrecht aan gezamenlijke ruimtelijk-economische opgaven. Financiële basis is gezond We hebben het jaar 2022 afgesloten met een voordelig saldo van € 10,2 miljoen, waarvan we voorstellen € 1,2 miljoen te oormerken voor besteding in 2023. Het reële resultaat over 2022 komt daarmee uit op € 9 miljoen voordelig. Bij de vaststelling van de begroting 2022 startten we al met een voordelig saldo van € 1,4 miljoen. Het forse verschil tussen begroting en uiteindelijk resultaat is voor het overgrote deel (bijna € 6 miljoen) te danken aan hogere inkomsten van het Rijk (Gemeentefonds en opvang vluchtelingen Oekraïne). We zien dat het Rijk gedurende het lopende begrotingsjaar 2022 een duidelijk financieel gebaar heeft gemaakt richting gemeenten. De jarenlange inspanningen van de VNG om gemeenten voldoende financiële armslag te verstrekken, hebben hun vruchten afgeworpen. In de begroting 2023-2026 zagen we deze positieve wending al terug. Hierbij geldt evenwel de kanttekening dat het ‘ravijnjaar’ 2026, ondanks de gedeeltelijke reparatie, nog steeds een sterke terugval laat zien.
Omdat deze reparatie vooralsnog eenmalig van aard is, zijn de budgettaire vooruitzichten voor de jaren na 2026 onverminderd ongewis. Onze algemene reserve, de buffer voor het opvangen van tegenvallers en eventuele exploitatietekorten, ontwikkelt zich gunstig. De algemene reserve kent ultimo 2022 een omvang van € 14 miljoen, exclusief het positieve reële rekeningsaldo van € 9 miljoen. Dat is ruim boven het afgesproken minimumniveau van € 7 miljoen. De algemene reserve biedt dan ook zeker mogelijkheden om verder te investeren in de samenleving van Soest en Soesterberg. Samen aan de slag! In dit jaarverslag kijken we niet alleen maar terug, maar leggen we ook de verbinding met het lopende jaar. Onze financiële positie biedt ons mogelijkheden om het werk dat in de steigers is gezet af te maken en stelt uw raad is in staat nadere keuzes te maken. We kijken ernaar uit om samen met u als raad en onze inwoners verder te bouwen aan een mooi Soest en Soesterberg. Burgemeester en wethouders 11 april 2023
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 6 van 214
Hoofdstuk 1 – Toelichting financieel resultaat Financieel beeld samengevat We hebben 2022 afgesloten met een overschot van € 10,2 miljoen. Dat is € 3,1 miljoen meer dan verwacht bij de najaarsnota. Toen verwachtten we nog een overschot van € 7,1 miljoen. Bedragen x € 1.000
Resultaat na voorjaarsnota en junibrief Mutaties najaarsnota Resultaat t/m najaarsnota Bijstelling na najaarsnota Resultaat jaarrekening
5.459 1.599 7.058 3.138 10.196
We stellen voor om het totale resultaat van € 10.196.000 als volgt te bestemmen: Bedragen x € 1.000
Oormerkvoorstellen (dotatie reserve geoormerkte beleidsuitgaven) Dotatie algemene reserve Totaal
1.211 8.985 10.196
De oormerkvoorstellen gaan over taken die we door onverwachte ontwikkelingen niet in 2022 konden uitvoeren. We stellen voor om, aanvullend op de najaarsnota, € 1.210.500 door te schuiven naar 2023. In de najaarsnota is aan oormerkvoorstellen al € 2.956.000 meegenomen. We stellen voor het geld dat overblijft te storten in de algemene reserve. Nadere toelichting op het resultaat t/m de najaarsnota van € 7,1 miljoen: Het resultaat van € 7,1 miljoen tot en met de najaarsnota 2022 is gedurende 2022 in diverse P&C documenten nader toegelicht. Hieronder wordt de achtergrond hiervan weergegeven: Bedragen x € 1.000
Vastgesteld meerjarenperspectief bij aanvang 2022 Mutaties Voorjaarsnota
2.721 410
(met name veroorzaakt door voordeel leges omgevingsvergunningen van € 0,6 miljoen en extra lasten voor de toekomstbestendige organisatie van € 0,2 miljoen.)
Mutaties junibrief 2022
2.328
(met name veroorzaakt door voordeel meicirculaire 2022 van € 2,5 miljoen en extra lasten van € 0,2 miljoen voor kaderstellende notities/eerste herstel balans)
Resultaat t/m voorjaarsnota en junibrief Mutaties najaarsnota 2022
5.459 1.599
(met name veroorzaakt door voordeel sociaal domein van € 1 miljoen en voordeel algemene dekkingsmiddelen van € 0,6 miljoen.)
Resultaat t/m najaarsnota
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
7.058
Pagina 7 van 214
Nadere toelichting op het resultaat na de najaarsnota van € 3,1 miljoen: De grootste verandering zit in het geld dat we kregen uit de algemene uitkering (decembercirculaire) en de ‘bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’. In de tabel hieronder staan de belangrijkste verschillen ten opzichte van de najaarsnota 2022. Een uitleg hierover vindt u in de programma’s (hoofdstuk 3), onderdeel ‘Wat heeft het gekost’ waar de majeure verschillen per deelprogramma worden toegelicht. Toelichting jaarresultaat 2022 op hoofdlijnen (bedragen x € 1.000) Bestuurlijke omgeving Bekostiging opvang ontheemden Oekraïne Voorziening politieke ambtsdragers Reisdocumenten en rijbewijzen
Voordeel
Nadeel
1.137 252 119
Programma Fysieke leefomgeving Aanpassing voorzieningen grondexploitaties Omgevingsvergunningen Diverse oormerkvoorstellen
301 436
Programma Sociale leefomgeving Jeugdmiddelen Huishoudelijke hulp en woningaanpassingen Diverse oormerkvoorstellen
519 660
446
778
Overhead Apparaatskosten algemeen Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering; decembercirculaire (zie oormerkvoorstel hoofdstuk 5.7) Dubieuze debiteuren Overige oormerkvoorstellen
400 1.464 295 87 4.975
In de recapitulatiestaat Lasten en baten (hoofdstuk 5.5) staan de verschillen per programma, uitgesplitst naar lasten en baten. Een aantal verschillen hangt samen met een ander programma. Wij zijn van oordeel dat de over- en onderschrijdingen, met de uitleg in de programma’s, passen in het beleid dat uw raad heeft vastgesteld. Voor een aantal (deel)programma’s geldt dat zowel de kosten als de baten fors afwijken ten opzichte van de begroting maar dat deze afwijkingen per saldo budgettair neutraal uitvallen. Dit is het geval bij: • Deelprogramma 2.1 Wonen (lagere kosten en lagere baten ten opzichte van de begroting van afgerond € 13 miljoen) onder andere door vertraging in de uitvoering en latere verkopen bij de grondexploitaties; • Deelprogramma 2.4 Mobiliteit en infrastructuur (lagere kosten en lagere baten ten opzichte van de begroting van afgerond € 5,8 miljoen) door vertraging in de uitvoering van het project Verder waardoor de provinciale bijdrage ook later wordt ontvangen; • Deelprogramma 3.3 Sport, kunst en cultuur (hogere kosten en hogere baten ten opzichte van de begroting van afgerond € 4 miljoen) door hogere (kostendekkende) huur voor de exploitant van het sportcomplex aan de Dalweg waartegenover de exploitatievergoeding aan de exploitant met eenzelfde bedrag is verhoogd.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 8 van 214
1.919
Structurele doorwerking financiële resultaten jaarrekening 2022 De meeste resultaten van de jaarrekening 2022 zijn incidenteel. Als verschillen structureel zijn, maken zij deel uit van het te actualiseren meerjarenperspectief dat bij de voorjaarsnota 2023 wordt gepresenteerd. Begrotingssaldo De ontwikkeling van het begrotingssaldo staat in de tabel hieronder: Verloop begrotingssaldo 2022 (bedragen x € 1.000)
Saldo
Cumulerend saldo
Primitieve begroting
1.426
1.426
Amendement taakstellingen
-62
1.364
Septembercirculaire 2021
1.357
2.721
411
3.132
Junibrief 2022
2.327
5.459
Najaarsnota 2022
1.599
7.058
Begroot saldo na wijzigingen 2022
7.058
7.058
Voorjaarsnota 2022
Verantwoording jaarresultaat Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten we het jaarresultaat splitsen in het resultaat vóór reservering, na reservering en na bestemming. Het verschil is het saldo van de reservemutaties (toevoegingen en onttrekkingen). Rekeningresultaat 2022
Begroting na wijzigingen 2022
Realisatie 2022
Totale lasten Totale baten Resultaat voor reservering
146.269 150.565 4.295
129.571 138.796 9.225
Mutaties reserves: Toevoeging aan reserves (lasten) Onttrekking aan reserves (baten) Resultaat na reservering
12.889 15.652 7.058
12.711 13.682 10.196
(bedragen x € 1.000)
Voorstel tot bestemming: Oormerk- en bestemmingsvoorstel
1.211
Dotatie algemene reserve Resultaat na bestemming
8.985 7.058
0
De reservemutaties zijn gespecificeerd in hoofdstuk 5.4 specificatie passiva onder het kopje “eigen vermogen”. Oormerkvoorstellen We stellen voor om, in aanvulling op de najaarsnota, € 1.210.500 te oormerken. Een overzicht van de voorstellen staat in hoofdstuk 5.7 Controleverklaring en resultaatbestemming.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 9 van 214
De verkorte balans is als volgt: Activa Vaste activa Immateriële vaste activa
Balans per 31 december 2022 31-12-2021 Passiva Vaste passiva 587 600 Eigen vermogen
(bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2021
31-12-2022
Materiële vaste activa
91.887
Financiële vaste activa Totaal vaste activa
3.363 95.837
86.764 Gerealiseerd resultaat Voorzieningen 3.357 Vaste schulden 90.721 Totaal vaste passiva
Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar Liquide middelen
3.409
3.454
29.665 367
Netto vlottende schulden < 31.812 1 jaar 414
Overlopende activa Totaal vlottende activa Totaal Activa
10.906 44.347 140.184
52.870
49.607
10.196 11.881 44.285 119.232
4.235 11.148 48.769 113.759
6.761
15.450
14.191 20.952 140.184
12.240 27.689 141.448
240.575
210.913
Vlottende passiva
15.047 Overlopende passiva 50.727 Totaal vlottende passiva 141.448 Totaal Passiva Gewaarborgde geldleningen
In hoofdstuk 5.3 Specificatie activa en 5.4 Specificatie passiva staat de toelichting op de balans. Reservepositie De vermogenspositie is het totaal van de algemene reserve, bestemmingsreserves, voorzieningen en het jaarresultaat. Hieronder ziet u hoe de vermogenspositie heeft zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld (bedragen x € 1.000): Vermogenspositie ultimo
2018
2019
Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal exclusief jaarresultaat Jaarresultaat Totaal inclusief jaarresultaat
11.714 39.237 50.951 538 51.489
6.463 42.611 49.074 -1.208 47.866
2020 5.113 40.398 45.511 1.781 47.292
2021
2022
7.042 42.565 49.607 4.235 53.842
14.618 38.252 52.870 10.196 63.066
Een specificatie van alle stortingen en onttrekkingen uit de reserves en voorzieningen vindt u in hoofdstuk 5. Algemene reserve per 31 december 2022 en beschikbare weerstandscapaciteit De algemene reserve is bedoeld om het risico te dekken van onvoorziene financiële tegenvallers en nadelige begrotingssaldi. Daarom moet zij volledig vrij besteedbaar zijn. De algemene reserve bedraagt ultimo 2022 € 14,6 miljoen, exclusief het rekeningresultaat 2022. Dit is ruim boven de door de raad vastgestelde minimumnorm van € 7 miljoen. De omvang van de algemene reserve samen met de zogenaamde onbenutte belastingcapaciteit vormt de buffer om de financiële risico’s te kunnen opvangen. Deze buffer bedraagt ruim € 20 miljoen en daarmee zijn we ruimschoots in staat om het totaal aan geïnventariseerde risico’s van afgerond € 7,4 miljoen op te vangen. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf A Weerstandsvermogen en risico’s. Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 10 van 214
Hoofdstuk 2 – Financiële effecten corona 2022 Algemeen Coronamaatregelen hadden in 2022 financiële gevolgen voor bewoners, bedrijven en (sporten welzijns)organisaties. We hebben van alles gedaan om dat zoveel mogelijk te beperken. We kwamen vorig jaar in een overgangsfase. Van de 1e fase van corona met allerlei financiële steunmaatregelen naar de 2e fase waarbij corona beheersbaar werd. Dit hoofdstuk gaat over de effecten van corona en de steunmaatregelen. Ook leest u over een paar verschuivingen van taken en budgetten naar 2023. Deze stonden al in de najaarsnota 2022 (oormerkvoorstellen). Uitleg maatregelen en budgetten • In 2021 oormerkte de raad € 553.000 voor 2022. • Bij de gemeenteraadsverkiezingen namen we extra maatregelen om aan de regels van het rijk te voldoen. In de decembercirculaire kregen we € 66.000 voor de kosten daarvan. Dit hebben we helemaal besteed in 2022. • Bedrijven en instellingen moesten controleren op coronatoegangsbewijzen. Ze vroegen hiervoor een bijdrage aan van in totaal € 179.000. Dit is vergoed door het ministerie van Justitie en Veiligheid. • Door de coronamaatregelen hebben we minder inkomsten uit het convenant logiesverstrekkers en meer kwijtscheldingen. Het rijk compenseerde dit (€ 90.000). • De winkeliersverenigingen krijgen steun.
Dit komt voor een deel uit de coronamiddelen (€ 45.000) • We vroegen € 158.000 aan voor compensatie van Optisport uit de subsidie SPUK-IJZ (voor ijsbanen en zwembaden). • In de Najaarsnota 2022 stond dat we € 373.000 aan coronamiddelen overhielden. We hebben € 245.000 geoormerkt om in te zetten in 2023. € 128.000 ging naar de algemene middelen. Dat is niet significant veranderd. De oormerkvoorstellen uit de najaarsnota 2022 gaan over: o Cultuur coronasteun: € 120.000 als compensatie van de bezuiniging 2023. o Dienstverleningsconcept: dit gaat om het afhechten van een nieuwe werkwijze die het gevolg is van corona. Pas na de verbouwing van ons gemeentehuis kunnen we 100% op de nieuwe manier werken. Daarom is besloten om dit onderdeel van het Programma Toekomstbestendige Organisatie (€ 25.000) door te schuiven naar 2023. o Onverwachte uitgaven coronamaatregelen: besloten is om in de eerste periode van 2023 € 100.000 coronabudget beschikbaar te houden.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 11 van 214
Financiële effecten coronamaatregelen Hieronder staan per deelprogramma de uitgaven en inkomsten van de coronamaatregelen in 2022. Deelprogramma/onderwerp Geoormerkte middelen uit 2022 Uitkomsten Najaarsnota 2022:
Financieel effect Uitgaven Inkomsten 553.000
1.1 Bestuur Verkiezingen gemeenteraad 1.3 Veiligheid Aanvragen coronatoegangsbewijzen (CTB 2) Toekenning CTB aan diverse instellingen 2.3 Economie Bijdrage aan alle winkeliersverenigingen 3.1 Sociaal domein 3.3 Sport, kunst en cultuur Aanvraag subsidie SPUK-IJZ corona-compensatie 2021 Aanvullende corona-compensatie 2021 Optisport Besteding middelen voor cultuur
66.000 179.000 179.000 45.000
158.000 158.000 225.000
Algemene dekkingsmiddelen Decembercirculaire 2021: bijdrage in gemeenteraadsverkiezingen 2022 Decembercirculaire 2022: Compensatie inkomstenderving 2021 FINANCIELE IMPACT CORONA FINANCIEEL RESULTAAT 2022
66.000 90.000 673.000 373.000 1.046.000
1.046.000 1.046.000
FINANCIEEL RESULTAAT 2022, WAARVAN:
373.000
Oormerkvoorstellen najaarsnota 2022, bestaande uit:
245.000
•
Raadsmotie uitstel taakstelling cultuur
120.000
•
Dienstverleningsconcept (programmaplan bedrijfsvoering)
25.000
•
Onvoorziene uitgaven coronamaatregelen
100.000
FINANCIEEL RESULTAAT 2022 NA OORMERKVOORSTELLEN
128.000
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 12 van 214
Hoofdstuk 3 – Programmaverantwoording We hebben 3 programma’s: 1 Bestuurlijke omgeving 2 Fysieke leefomgeving 3 Sociale leefomgeving en Overhead en Algemene dekkingsmiddelen
Programma 1 – Bestuurlijke omgeving Inhoud programma Dit programma gaat over: 1.1. Bestuur 1.2. Dienstverlening 1.3. Veiligheid 1.4. Accommodaties en eigendommen Wat heeft het gekost? Relevante beleidsdocumenten
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 13 van 214
Deelprogramma 1.1 Bestuur Het deelprogramma bestuur gaat over bestuurlijke vernieuwing, participatie door inwoners en ondernemers met kennis en ervaring, communicatie, de gemeentelijke organisatie en de regionale samenwerking. Ook vindt u hier de kosten van de gemeenteraad, het college, de griffie, de ondersteuning van het bestuur, de bijdrage aan de Regio Amersfoort, bestuurlijke vernieuwing en opvang vluchtelingen (Oekraïne). Wat willen we bereiken? • Inwoners en ondernemers die tevreden zijn over het gemeentelijk bestuur. • Inwoners en ondernemers met grotere betrokkenheid en inzet. • Een organisatie die toegerust is om maatschappelijke ontwikkelingen en gemeentelijke ambities het hoofd te bieden. • Regionale samenwerking met voldoende grip op onze verbonden partijen. Wat hebben we gedaan? Bestuurlijke vernieuwing, participatie en communicatie Participatie maatwerk Per situatie kijken we hoe we het beste kunnen participeren. Daarbij kijken we naar: Welke algemene en individuele belangen spelen er? Wie krijgen te maken met een plan of beleid? Hoeveel ruimte is er voor inbreng van kennis en ervaring door belanghebbenden? Welke manieren zijn het meest geschikt voor participatie? En op welk moment in het proces is er participatie? We zien bij participatie vroeg in het proces minder weerstand dan bij participatie later in het proces.
Vroeg in het proces is er nog ruimte voor verschillende – soms tegenstrijdige – belangen. Als we stap voor stap bestuurlijke keuzes maken, kunnen we vaak niet aan alle belangen evenveel tegemoetkomen. Ook wordt de ruimte voor inbreng steeds kleiner. We zien dat weerstand dan feller wordt bij mensen van wie we het belang minder dienen. Zeker als een ontwikkeling veel invloed heeft op het leven en de leefomgeving van mensen. Hoewel we in veel gevallen niet volledig aan alle belanghebbenden tegemoet kunnen komen, zorgen we er wel voor dat we hen horen. Zo kunnen we alle belangen meewegen en waar mogelijk daarop inspelen. We hebben bij een flink aantal projecten geparticipeerd. Bijvoorbeeld bij de nieuwe opvang van vluchtelingen op Kamp van Zeist, de kaders voor de visie Soesterberg Noord, het project Dalweg. We zien dat participatie over veranderingen in de openbare ruimte zeer succesvol is. Mensen vinden het fijn als ze invloed hebben op hun directe leefomgeving. Dat sluit ook aan bij de uitkomsten van het benchmarkonderzoek Waar Staat Je Gemeente uit 2021.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 14 van 214
We hebben in 2022 verschillende middelen gebruikt voor participatie, zoals bijeenkomsten en schriftelijke vragenlijsten. Ook het onlineplatform Denkmeeover zetten we steeds vaker in.
Inwonerinitiatieven en uitdaagrecht 68 inwonerinitiatieven kregen in 2022 subsidie. We zien een groei sinds het loslaten van de coronamaatregelen. Het gaat vaak om ideeën voor groen en speelplekken. Maar ook om een bijdrage aan buurtfeesten. En de Weggeefbasis in Soesterberg heeft een bijdrage gekregen. Een mooi voorbeeld is ook de Buurttuin in Soest. Dit begon met het hondenpoepvrij maken van een grasveld. Het groeide uit naar meer betrokken mensen uit de buurt, meer activiteiten en een mooiere openbare ruimte. Het uitdaagrecht is in 2022 niet gebruikt. We zijn met jongeren bezig met een plan voor een skatepark in Soesterberg. Dit lag helaas tijdelijk stil door gebrek aan capaciteit. Maar nu hebben we een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie. Als we die krijgen, kunnen we een geschikte plek zoeken. Dan betrekken we omwonenden en de jeugd bij het verder uitwerken van de plannen. Burgerpeiling In het najaar 2021/januari 2022 is de (tweejaarlijkse) brede burgerpeiling waarstaatjegemeente.nl uitgevoerd. De uitkomsten van deze peiling hebben we met u en via de media met onze inwoners gedeeld. In 2022 zouden we op basis van deze burgerpeiling alvast een van de geplande wijkgesprekken houden. Daar zijn we niet aan toe gekomen. Andere ontwikkelingen, zoals de opvang van vluchtelingen, eisten de capaciteit op.
Communicatie In 2022 speelden we actiever in op de informatiebehoefte in de samenleving. We brachten iedere week de vragen op sociale media en bij onze klantenservice samen. Daar stemden we onze informatievoorziening via de website, informatiepagina en (sociale) media op af. Zo dragen we bij aan het verbeteren van de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers. We hebben in 2022 op verschillende manieren met inwoners en ondernemers gecommuniceerd. Bijvoorbeeld met brieven, e-mails, bijeenkomsten en de website. Maar ook met informatiepagina’s in de lokale krant, infographics, via de pers en via eigen sociale mediakanalen. Om al onze communicatie begrijpelijker te maken, zetten we trainingen en ondersteunende software (Klinkende Taal) in. Simpel schrijven vraagt tijd en ervaring.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 15 van 214
Gemeenteraad en griffie Rolneming richting gemeente Zeist De gemeenteraad begon in januari met een intensief traject waar de raad zijn rol pakte richting de gemeente Zeist: we organiseerden een inwonersbijeenkomst over het verzoek vanuit het COA om vluchtelingen op te vangen op Kamp van Zeist. De raad gaf daarmee inwoners de ruimte om hun wensen en zorgen te laten horen over de mogelijke komst van vluchtelingen naar de locatie in Zeist. Daarna is er een brief en filmpje gemaakt en aan de raad van Zeist aangeboden ten behoeve van de verdere afweging en besluitvorming over het verzoek van het COA. Gemeenteraadsverkiezingen Het jaar 2022 stond grotendeels in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart. In het eerste kwartaal produceerde de griffie een verkiezingskrant met een oplage van 18.800 stuks en een verkiezingswebsite. Samen met de collega-griffies binnen de regio Zuidoost-Utrecht werden er cursusavonden ‘aankomend raadslid’ georganiseerd. Verder werden er informatiebijeenkomsten voor de lijsttrekkers en partijvoorzitters gehouden, zowel over praktische informatie rondom de verkiezingen als over het proces over de periode direct na de verkiezingen en de onderhandelingen. De griffie en de ambtelijke organisatie organiseerden de traditionele uitslagenavond van de verkiezingen.
De periode daarna stond in het teken van afscheid nemen van de vertrekkende raadsleden en fractieassistenten en de installatie van de nieuwe raad. Daarop volgde een intensief proces van coalitievorming en de installatie van een nieuw college van B en W. Inwerken Om de nieuwe gemeenteraad in te werken organiseerde de griffie een groot aantal kennismakings- en themabijeenkomsten, zowel onderling als met de samenleving: kennismaking met elkaar, inhoudelijke werkbezoeken aan bijvoorbeeld de wijk Smitsveen, maar ook de ontwikkelingen in Soesterberg-Noord en Hart van de Heuvelrug en de tweedaagse werkconferentie in het Kontakt der Kontinenten in Soesterberg. De informele afsluiting voor het zomerreces was mede een kennismaking met de werkzaamheden van de brandweer. Het belang van informele bijeenkomsten werd verder onderstreept door het jaar gezamenlijk als raad en college in de Potstal af te sluiten. Raadsvergaderingen De raadzaal onderging in 2022 een gedeeltelijke metamorfose met een nieuwe indeling en nieuw meubilair. De motie over vlaggen in de raadzaal werd daarbij tot uitvoering gebracht. Ook werd de toegankelijkheid van de raadsvergaderingen verder verbeterd door de zogenaamde ‘videotulen’ te ondertitelen. Hierdoor zijn ook weer schriftelijke, woordelijke notulen beschikbaar van opiniërende en besluitvormende raadsvergaderingen.
Tot slot is er een begin gemaakt met de verkenningen rondom het nieuwe vergadermodel door werkbezoeken af te leggen; eind 2022 ging een raadsdelegatie op bezoek in Almere, een verdere opmaat naar de uiteindelijke besluitvorming later in 2023.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 16 van 214
Gemeentelijke organisatie Taskforce Bouwen en wonen actief Bij de kaderbrief 2022 besloot uw raad om een ‘taskforce Bouwen en wonen’ in te zetten. Belangrijke redenen waren: • Stagnerende woningbouw; • Teruglopende dienstverlening; • En een organisatie die niet evenredig was meegegroeid met de groei en complexiteit van maatschappelijke vraagstukken. In 2022 stelde de taskforce het plan van aanpak op voor de implementatie op de korte en langere termijn. De taskforce ging voor de korte termijn grote kansrijke woningbouwprojecten vlottrekken. De focus lag op Soesterberg (Noord). Van de provincie Utrecht kregen we een subsidie voor het versnellen van woningbouw. Die hebben we gebruikt voor extra inzet. Het resultaat is: • Een plan van aanpak Soesterberg Noord; • Extra inzet bij de Dalweg; • En versnelling bij een aantal grotere particuliere plannen. Ook brachten we in beeld welke structurele oplossingen nodig zijn. Oplossingen om onze dienstverlening weer op een gewenst niveau te brengen. Daarmee bouwen we aan meer vertrouwen in ons als overheid en als werkgever. Dit deden we met hulp van twee adviesbureaus. Uw raad kreeg tussenresultaten van de adviesbureaus. U stemde in met het vernieuwen van ons beleid voor grondpolitiek en kostentoerekening in het fysiek domein.
Ook spraken we af om startnotities te maken voor de omgevingsprogramma’s wonen, werken, mobiliteit, water/riolering en energietransitie. Dit bereiden we in samenhang voor. We ronden dit richting uw raad af in het eerste halfjaar van 2023. Bij informatiebijeenkomsten in februari, mei en oktober 2022 kreeg u uitleg over de uitvoering van de taskforce. De uitkomsten van de onderzoeken voor de langere termijn vindt u als voorstel in de begroting 2023. De komende anderhalf tot twee jaar gaan we de basis op orde brengen. We verwachten dat als ons eigen huis beter op orde is, wij complexe maatschappelijke vraagstukken meer samen met onze maatschappelijke partners en inwoners kunnen oppakken. In de begroting heeft u hiervoor geld beschikbaar gesteld en opdracht gegeven om een implementatieplan te maken. Van Wob naar Woo Op 1 mei 2022 ging de Wet open overheid (Woo) in. Het is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).We voldoen aan de eerste wettelijke eisen voor het meerjarige project Van Wob naar Woo. We hebben een interne contactpersoon voor de Woo om vragen van inwoners te beantwoorden. Informatie over de contactpersoon Woo en hoe je een Woo-verzoek doet, staat op onze website. Voor de organisatie waren er voorlichtingsbijeenkomsten over de veranderingen. De passieve openbaarmaking is nu goed geregeld.
De komende jaren ligt er meer de nadruk op de actieve openbaarmaking. Daarbij speelt de gemeentelijke informatiehuishouding een grote rol.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 17 van 214
Bestuurlijke samenwerking Toekomst samenwerking Regio Amersfoort We zijn ons steeds meer bewust dat het goed is om op het juiste moment aan de aan de juiste tafels te zitten. Dat geldt voor onze gemeente, maar evengoed voor de regio zelf. We spreken binnen de Regio Amersfoort al langer over de toekomst van samenwerken. Bestuurlijk zijn we het erover eens dat er substantieel meer formatie nodig is. Dat komt door het al bestaande capaciteitstekort, lopende ontwikkelingen en het toenemende belang van 7regionaal samenwerken. We verwachten in het tweede kwartaal van 2023 een definitief voorstel van de regio aan gemeenten. In de onze begroting 2023 staat hiervoor een p.m.raming. Metropoolregio Utrecht (MRU) We zijn bezig met de Woondeal, de Mobiliteitsstrategie 2040 en de Regionale Energiestrategie. De regio Amersfoort en de U10 gaan meer samenwerken en naar buiten treden als de Metropoolregio Utrecht. Dat maakt onze positie en lobby bij het rijk en Europa sterker. Er komt geen nieuwe bestuurslaag. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande regionale samenwerkingsverbanden. De Metropoolregio Utrecht is daarmee vooral een label/merknaam naar buiten toe. Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd.
De belangrijkste doelen zijn: • Meer democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen; • Meer controle en sturing van gemeenteraden richting gemeenschappelijke regelingen. Gemeenteraden krijgen bijvoorbeeld meer invloed op besluiten van gemeenteschappelijke regelingen. En er komen extra controle-instrumenten. Alle gemeenschappelijke regelingen moeten voor 1 juli 2024 aangepast zijn aan de nieuwe wetgeving. Oekraïne De gemeente Soest vangt sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne Oekraïense vluchtelingen op via de Gemeentelijke Opvang Oekraïense vluchtelingen (GOO). Dit doet de gemeente door gebruik te maken van verschillende huisvestingsmogelijkheden die beschikbaar zijn gesteld door Portaal (sloopwoningen), ’s Heerenloo (een voormalige dienstwoning en een collectieve woonvoorziening), Amerpoort (woonunits voor Oekraïense vluchtelingen met een medische of verstandelijke beperking) en via particuliere verhuur. Daarnaast wonen een aantal Oekraïense vluchtelingen bij gastgezinnen in de Particuliere Opvang Oekraïners (POO). Naast het beschikbaar stellen van veilige huisvesting wordt aan de Oekraïense vluchtelingen de volgende dienstverlening geleverd: onderwijs (Vve, kinderopvang, PO en VO), leerlingenvervoer, medische zorg, Nederlandse taallessen, integratie (werk/vrijwilligerswerk) en leefgeld.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 18 van 214
Deelprogramma 1.2 Dienstverlening We werken aan klantgerichte, efficiënte (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. De samenleving vraagt dat we effectief, transparant en informatieveilig werken. Hiervoor moeten we moderne technieken gebruiken en ons blijven ontwikkelen. We gebruiken daarbij nieuwe oplossingen die zich aandienen in onze snel veranderende wereld. Onze frontoffice ontwikkelt zich om zo snel en compleet mogelijk alle eerstelijns vragen van inwoners en bedrijven te beantwoorden. We sluiten onze informatievoorziening daar op aan. Wat willen we bereiken? • We werken aan de digitale transformatie en daarmee aan het verbeteren van de (digitale) dienstverlening. Wat hebben we gedaan? In 2022 hebben we aanvullende stappen gezet: Klanten een optimaal toegankelijke en bereikbare dienstverlening bieden. Optimaliseren dienstverlening Om vragen snel te beantwoorden is actuele kennis nodig. Hiervoor maken we gebruik van een digitaal e-learning tool. Hiermee kunnen we continu vaardigheden trainen en vakkennis onderhouden. Persoonlijk contact met inwoners blijft bestaan als de digitale weg niet mogelijk is. Bijvoorbeeld bij complexe aanvragen en voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. De centrale overheid legt bovendien steeds meer taken bij de lokale overheid.
Dit vraagt om competenties en vaardigheden van medewerkers, zoals flexibiliteit, inlevingsvermogen en snel schakelen. Verkiezingen In maart 2022 was de Gemeenteraadsverkiezing. Door het toepassen van coronamaatregelen verliep de verkiezing veilig en succesvol. Het rijk vergoedde de extra kosten voor de maatregelen. Digitalisering en informatievoorziening Dienstverlening moet op een moderne manier klantgericht, efficiënt en effectief zijn. Daarom werken we aan digitale transformatie. Dit is een samenspel van verschillende ontwikkelingen (zie ook paragraaf Bedrijfsvoering). Jaarlijks toetst een gebruikerspanel onze website. We hebben hun adviezen voor verbeteringen zoveel mogelijk uitgevoerd. De Rekenkamercommissie heeft onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid Digitale dienstverlening van de gemeente Soest. We hebben hun adviezen overgenomen. In 2022 kwam de circulaire identiteitsvaststelling uit van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De medewerkers van team Publiekszaken hebben daarna trainingen gevolgd om identiteitsfraude zoveel mogelijk te voorkomen.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 19 van 214
Mijn.soest.nl De mijn-omgeving is live gegaan. Inwoners communiceren hiermee veilig online met de gemeente. Zij kunnen hun zaken online volgen, of informatie nasturen. Ook hebben we meer e-formulieren gemaakt. Bij nieuwe processen kiezen we het liefst voor een e-formulier voor de inwoners in plaats van een Pdf op de site.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 20 van 214
Deelprogramma 1.3 Veiligheid We grijpen snel en op maat in op alle vormen van criminaliteit. Bij de bestrijding van ondermijnende criminaliteit heeft de gemeente een regierol. Dit doen wij samen met ketenpartners als de politie, OM en andere handhavende instanties. We dringen allerlei vormen van overlast terug en pakken radicalisering aan. We blijven ons veiligheidsbeleid ontwikkelen, komen met passende interventies en nieuwe aanpakken. Wat willen we bereiken? • We werken aan het bestrijden van ondermijning en mensenhandel. • We werken aan het vergroten van zorg en veiligheid. • We ontwikkelen nieuwe aanpak voor woonoverlast. • We werken aan het verminderen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. • We werken aan het verminderen van radicalisering. • We bereiden ons voor op mogelijke crises en rampen. Wat hebben we gedaan? Ondermijning en mensenhandel bestrijden Samen met de politie hielden wij integrale controles op bedrijventerreinen. Dit leidde tot een aantal sluitingen van een pand, door de vondst van drugs. Ook constateerden wij overtredingen van het bestemmingsplan en bouwregelgeving. Een grote zaak over illegaal gokken sloten wij samen met politie, OM en andere ketenpartners succesvol af. Dit deden we met een inval in een pand in Soesterberg. We maakten bewoners en bezoekers van Soest bewust van mensenhandel. Dit deden we met de tentoonstelling ‘Open je ogen’.
Slachtoffers van mensenhandel en hun verhaal brachten we onder de aandacht met dertig grote posters. Een zaak met vermoedens van mensenhandel bespraken we in een casusoverleg. Daarna pakte het Sociaal Team dit verder op. Daarnaast controleerden we signalen van illegale prostitutie. Hier troffen we geen mensenhandel aan maar wel illegale prostitutie. Daarom legden we een last onder dwangsom op aan de overtreders. Zorg en veiligheid vergroten We namen signalen uit de buurt over woonoverlast in behandeling samen met onder andere woningcorporaties en politie. Woonoverlast aanpakken We maakten beleid over woonoverlast met een werkwijze en interventiemogelijkheden. Met het toepassen van bestuursdwang (handhavingsinstrument op basis van de Algemene wet bestuursrecht) kregen we toegang tot woningen van overlastgevers. Zo zorgden we voor een ingang en dat de zorgmijders onder de overlastgevers toch de hulp krijgen die zij nodig hebben. We hebben het casusoverleg woonoverlast met het sociaal team en externe ketenpartners ontwikkeld tot een expertteam. Zo kunnen we ernstige woonoverlast vroeg opmerken en aanpakken.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 21 van 214
Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verminderen In het JOR-overleg (Jongeren in Openbare Ruimte) bespraken we iedere maand de groepen jongeren op straat. Waar nodig namen we maatregelen zoals gebiedsverboden en extra inzet van politie, handhaving en jongerenwerk. Drie ernstig overlast gevende jongeren kregen de persoonsgerichte aanpak, waar we straf en zorg combineren. Er was in 2022 geen groepsaanpak. Helaas bleek na een gerechtelijke procedure dat de Kjoep aan de Dalweg weg moest. De andere 2 Kjoeps blijken, na een evaluatie, succesvol. In Soesterberg worden in 2023 nog 2 Kjoeps geplaatst. Radicalisering verminderen en mensenhandel tegengaan Medewerkers volgden verschillende trainingen om signalen van radicalisering en extremisme te herkennen. Terugkeerders en mogelijk geradicaliseerde inwoners bespraken we structureel in het radicaliseringsoverleg van het Zorg- en Veiligheidshuis. Voorbereiden op crises Wij bereiden ons voor op crises door te trainen en te oefenen. Bestuurders en medewerkers met een regionale functie in de crisisorganisatie volgden opleidingen bij de Veiligheidsregio Utrecht. In Soest organiseerden wij verschillende trainingen en oefeningen. We hebben medewerkers van het actiecentrum publieke zorg en medewerkers opvanglocatie getraind. Ook organiseerden we trainingen met buurgemeenten.
Dit was voor juristen, notulisten, medewerkers bouw- en woningtoezicht en gemeentelijke basis- en geografische administratie. Verder hebben we een kennissessie en een lerende oefening over cyber georganiseerd. Samen met de Veiligheidsregio deden we een pilot over strategisch crisismanagement. Veiligheidsregio Utrecht Voor de prestaties van de Veiligheidsregio Utrecht verwijzen wij naar de begroting en de jaarrekening van de Veiligheidsregio en paragraaf E verbonden partijen.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 22 van 214
Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen We zijn eigenaar van verschillende gebouwen. We verbeteren steeds het beheer. Doel is zo goed mogelijk gebruik en verhuur van de gebouwen voor maatschappelijke doelen. Tussen 2022 en 2024 moeten we keuzes maken waar we eigenaar van willen blijven. Hierbij kijken we ook naar de investeringen die nodig zijn voor onderhoud, vernieuwing en verduurzaming. Wat willen we bereiken? We willen een toekomstbestendige en duurzame vastgoedportefeuille door middel van het optimaliseren en professionaliseren van ons vastgoedmanagement met als doel een adequaat vastgoedbeheer te implementeren waarbij we in staat zijn weloverwogen keuzes te maken over het toekomstperspectief van ons vastgoed. Wat hebben we gedaan? Accommodatiebeleid • Standaardisatie We hebben het standaard model voor huurcontracten op meerdere plekken toegepast. Ook gaven we opdracht voor het bepalen van het aantal vierkante meters verhuurbaar vloeroppervlak volgens NEN-methodiek. • Kostprijs dekkende huur We passen kostprijs dekkende huur toe. De basis hiervoor is de methode die in 2021 is vastgesteld bij het bepalen van de huur. Hiervoor hebben we een notitie met uitgangspunten gemaakt. Hierin staan de keuzes over de kostprijs dekkende huur methodiek en hoe dit tot stand komt.
• Verduurzamen gebouw BEC de Plantage We hebben in 2022 het binnenklimaat en de verduurzaming van Breed Educatief Centrum (BEC) de Plantage onderzocht. Ook hebben we de raad maatregelen voorgesteld om het gebouw in 2023 te verduurzamen. • MFA Ludgerusschool We willen de Ludgerusschool in Soest-Zuid ontwikkelen tot een multifunctionele accommodatie (MFA) Uw raad heeft hierover een besluit genomen. Hiermee maken we meervoudig gebruik mogelijk en aantrekkelijk. Dit sluit aan bij ons Integraal Accommodatiebeleid. Onderwijsaccommodaties • Voorbereiding herijking Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Doordat er minder leerlingen waren sloten de Prins Willem Alexanderschool en Waterinkschool. De gemeente en schoolbesturen lieten samen nieuwe leerlingenprognoses maken voor een onderzoek naar schoolspreiding en wachtlijsten. De prognoses en het onderzoek naar spreiding gebruiken we in 2023 voor de voorgenomen herijking van het IHP.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 23 van 214
•
•
•
•
De Werveling In 2022 begon de verbouwing en uitbreiding van de Werveling in de wijk Soest-Zuid. De oplevering staat gepland in het eerste kwartaal van 2023. Een aantal groepen van de Werveling zaten tijdens de verbouwing in de voormalige Waterinkschool aan de Smitsweg. De Postiljon Uw raad besloot om de vervangende nieuwbouw van De Postiljon op een andere plek voor te bereiden. Samen met het schoolbestuur hebben we de haalbaarheidsstudie voor een integraal kindcentrum (IKC) geactualiseerd. Dit plan werken we in 2023 verder uit. De 2e van der Huchtschool Het schoolbestuur begon met de voorbereiding van de vervangende nieuwbouw. Er is een Plan van Aanpak gemaakt. De gemeente maakt deel uit van de stuurgroep. Griftland College Na de zomer van 2022 deden we een verkenning voor vervangende nieuwbouw van het Griftland college. Daarbij keken we naar verschillende locaties waaronder de huidige. In het tweede kwartaal van 2023 komt er een college- en raadsvoorstel over de uitkomsten.
Exploitatie zwembad Het zwembad maakt samen met de sporthal onderdeel uit van het sportcomplex Dalweg. De nieuwe sporthal is nog niet klaar. Daarom hebben we het besluit over verlengen van de exploitatieovereenkomst doorgeschoven naar 2023. Erfpachtovereenkomst St. Tenniscentrum Soest-Zuid Eind 2022 hebben wij een nieuwe erfpachtovereenkomst afgesloten met St. Tenniscentrum Soest-Zuid. Sociaal culturele voorziening Soesterberg We hebben samen met maatschappelijke partners een haalbaarheidsonderzoek gedaan. Hierbij hebben we het advies van de rekenkamercommissie gevolgd. We hebben meerde plekken onderzocht. We doen in 2023 een voorstel om een sociaal cultureel centrum Soesterberg te maken op de begane grond van het gebouw Den Bergh. Hiervoor is een krediet nodig voor de afbouw en inrichting van het gebouw.
Den Berhggebouw aan het nieuwe plein in het dorpshart van Soesterberg
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 24 van 214
Natuurgebied Melksteeg In juli 2022 heeft de gemeente Soest grond gekocht van de gemeente Amersfoort om natuurgebied Melksteeg in te richten. Het natuurgebied ligt in de gemeente Soest aan de A.P. Hilhorstweg en heeft een gezamenlijke oppervlakte van 18 ha. Nadat de Staat en de gemeente Amersfoort de gronden hebben opgeleverd met betrekking tot de inrichting zal de eigendomsoverdracht aan de gemeente Soest worden geeffectueerd en zal het natuurbeheer voor de gemeente Soest starten. Wat heeft het gekost? Producten
L/B
(bedragen * € 1.000) Bestuur
Rekening
Begroting
Rekening
2021
2022
2022
L B
3.583 1.268
4.272 1.593
4.499 3.199
saldo
-2.314
-2.679
-1.300
L
1.756
1.587
1.682
B saldo
624 -1.133
465 -1.122
687 -995
Veiligheid
L B saldo
4.222 250 -3.972
4.206 195 -4.011
4.044 148 -3.896
Accommodaties en eigendommen
L B
1.269 531
1.038 652
1.367 663
saldo
-737
-386
-704
Totale lasten
10.830
11.103
11.593
Totale baten Resultaat
2.674 -8.156
2.905 -8.198
4.698 -6.895
Dienstverlening
Afwijkingen t.o.v. begroting 2022: Lasten Baten
-490 1.793
Resultaat
1.303
Dit zijn de grootste veranderingen ten opzichte van de begroting 2022: Bestuur Het Rijk draagt veel bij aan de kosten voor opvang van Oekraïense vluchtelingen (voordelig € 1,1 miljoen). Dienstverlening Inwoners vroegen meer reisdocumenten en rijbewijzen aan dan we hadden verwacht in de begroting. Dit zorgt voor € 119.000 meer inkomsten.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 25 van 214
Veiligheid Een gestart traject specialistische jongerencoach loopt in 2023 door. We stellen voor om € 28.500 te oormerken om dit te betalen. Accommodaties en eigendommen We betalen de kosten voor het project ‘kostendekkende huren accommodaties’ (€ 200.000) uit de reserve accommodatiebeleid. Relevante beleidsdocumenten a. Visie op samenwerking, raad 25 april 2013 b. Grip op samenwerking, raad 22 december 2016 c. Evaluatie gebiedsgericht werken, raad 22 december 2016) d. Strategische uitvoeringsagenda Dienstverlening en Informatievoorziening e. f. g. h.
Integraal accommodatiebeleid, raad 4 maart 2021 Gemeentelijk informatiebeveiligingsbeleid, B en W, maart 2014 Integraal Veiligheidsplan BES 2019-2022, raad 11 april 2019 Beleidsplan evenementen, raad 4 oktober 2018
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 26 van 214
Programma 2 – Fysieke leefomgeving Inhoud programma Tot dit programma behoren de volgende deelprogramma’s/ overzichten: 2.1. Wonen 2.2. Klimaat 2.3. Economie 2.4. Mobiliteit en infrastructuur 2.5. Natuur en landschap Wat heeft het gekost? Relevante beleidsdocumenten
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 27 van 214
Deelprogramma 2.1 Wonen We willen een aantrekkelijke gemeente zijn met een goed woonklimaat. Daarom kijken we waar we woningen kunnen bouwen en tegelijk de ruimtelijke kwaliteit en vitaliteit van de gemeente behouden en versterken. Wat willen we bereiken? • Bouwen van woningen naar behoefte. • We werken aan het bouwen van woningen voor iedereen in Soest en Soesterberg. • We werken aan Soest en Soesterberg voor alle inwoners met de omgevingsvisie. • We werken aan het verbeteren van de leefbaarheid van Soesterberg voor huidige en nieuwe inwoners. Wat hebben we gedaan? Wonen voor iedereen mogelijk maken Het Dalweggebied is één van de grotere woningbouwontwikkelingen in het dorp Soest. In 2022 waren we bezig met het uitwerkingsplan, dat door het college is vastgesteld, en het opstellen van het bestemmingsplan. Ook hadden we de eerste fase van de tender: de selectiefase. In februari 2023 heeft de raad het bestemmingsplan vastgesteld. De selectiefase is klaar en we hebben 3 partijen uitgenodigd voor de gunningsfase. Eind 2022 is het Masterplan Wonen Soest geëvalueerd. Deze evaluatie is in december met de raad gedeeld. De uitkomsten laten zien dat de bouw van betaalbare woningen achterblijft ten opzichte van de behoefte. Passende maatregelen nemen we mee in het omgevingsprogramma Wonen. Dat wordt in 2023 verder uitgewerkt. In 2022 kwam een nieuwe woondeal tot stand.
Dit zijn afspraken tussen de negen gemeenten in de regio Amersfoort met het Rijk, de provincie en woningbouwcorporaties. We ondertekenen deze woondeal in het eerste kwartaal van 2023. Voor meerdere thema's gaan we met deze partijen samenwerken. Dit gaat om: • Het versnellen van woningbouw; • Realiseren van betaalbare woningen; • Het bereikbaar houden van kernen; • Duurzaam en groen bouwen; • Wonen en zorg; • En vitale wijken. We maken niet alleen beleid voor wonen. Vanuit de taskforce gingen we ook aan de slag met nieuw grondbeleid. Dat gaat over de vraag of we ons actiever moeten zijn op de grondmarkt om onze ruimtelijke doelstellingen te halen. In de eerste helft van 2023 is een nieuwe Nota Grondbeleid aan uw raad voorgelegd.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 28 van 214
De leefbaarheid in Soesterberg verbeteren we door een aantal programma’s: Masterplan Soesterberg In 2010 stelde de raad het programma Masterplan Soesterberg vast. Daarna verbeterden we in Soesterberg de leefbaarheid. We overkluisden de N237. We transformeerden kamer 1 op Soesterberg-Noord. We hebben de winkelstraat opnieuw ingericht. En er kwam een Vliegdekpark, het Soesterdal en het nieuwe Dorpshart. Het Masterplan is nog niet af. In 2022 begon de uitvoering van Veldmaarschalk Montgomeryweg en Postweg. We begonnen ook met het maken van een gebiedsvisie voor Kamer 2 en 3 in Soesterberg Noord. We maakten eerst een Nota van Uitgangspunten, gebaseerd op participatie met belanghebbenden. Op basis daarvan werken we de gebiedsvisie uit. We werken intussen ook aan het vraagstuk over de ontsluiting. Niet alleen voor Soesterberg Noord, maar voor alle ontwikkelingen in Soesterberg. Meer hierover leest u in 2.4. Hart van de Heuvelrug Hart van de Heuvelrug is een samenwerking van provincie Utrecht, gemeente Zeist en gemeente Soest. Veel projecten zijn al klaar. Gemeente Soest is projecttrekker voor het nog lopende project Oude Tempel. Het bestemmingsplan Oude Tempel is in oktober 2022 onherroepelijk geworden. We hebben in 2022 het project Groene Hoogte afgerond.
Groene Hoogte
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 29 van 214
Vliegbasis De provincie is projecttrekker. In 2022 werkte de provincie aan het opstellen van twee wijzigingsplannen. De wijziging gaat over het omzetten naar bestemming wonen waar eerder nog geluidscontouren van het bedrijventerrein wonen onmogelijk maakten. Gemeente Soest zorgt voor de procedures om deze wijzigingsplannen vast te stellen. Eén van de twee is ter inzage gelegd, de andere volgt in de loop van 2023. Ook begonnen we met het opstellen van een handboek van Soest en Zeist. Daarin staat hoe we de openbare ruimte inrichten. Verder is PFOS-verontreiniging (schadelijke stof gebruikt om producten water-, vet- en vuilafstotend te maken) aangetroffen op de vliegbasis op de plek waar woningen moeten komen. Partijen overleggen hoe tot het beste saneringsplan te komen voor de woonwijk. Soesterberg Kom Portaal en Cocon Wonen willen hun eigendom in Soesterberg Kom aanpakken. Portaal begon al met het herstructureren van Moerbessenberg. Bij het verkennen van de toekomstvisie wordt gedacht aan intensievere bebouwing op de bestaande plekken. Dit biedt de gemeente kansen. Deze herstructurering kan bijdragen aan onze doelen. Zoals de energietransitie, klimaatadaptatie, uitvoering van volkshuisvestelijk beleid en opwaarderen van de ruimtelijke kwaliteit in Soesterberg Kom. Daarom is goede begeleiding door de gemeente nodig. De raad stemde in november 2022 in met een aanpak hiervoor.
Daarbij geven we nu voorrang aan: • Het aanpakken van de verkeersproblematiek; • Opnieuw organiseren van parkeren in combinatie met afkoppelen hemelwater; • En het opwaarderen van groen en speelplaatsen in de buurt. Andere onderdelen van de aanpak kunnen we later nog uitvoeren. Door het in stappen te doen, spreiden we de investeringen. De ruimtelijke kwaliteit en vitaliteit van de gemeente Soest behouden en versterken Voorbereiden invoering Omgevingswet Op 1 januari 2023 zou de Omgevingswet ingaan. In oktober 2022 stelde de minister dit weer uit. De nieuwe ingangsdatum is nu 1 januari 2024. Ondanks het (5e) uitstel gaan we door met de voorbereidingen. Als gemeente Soest zijn we hierin voorloper. In december 2021 stelde de gemeenteraad de Omgevingsvisie Soest en Soesterberg vast. Daar zat een document bij met ‘Opdrachten voor omgevingsprogramma’s’. In 2022 begonnen we met de voorbereiding van een aantal omgevingsprogramma’s. Eerste stap was het maken van startnotities voor die programma’s. Wij werkten aan startnotities voor de (thematische) omgevingsprogramma’s Wonen, Werken en Mobiliteit. Ook gingen wij een startnotitie voor het Programma Water, Riolering & Klimaatadaptatie maken. En een startnotitie voor de actualisatie van het programma Energietransitie. Doel is de startnotities in april 2023 te laten vaststellen.
Dan kunnen we daarna verder met het maken van de omgevingsprogramma’s. Wij werkten ook aan de uitvoering van het Plan van Aanpak Transitiefase Omgevingsplan. Samen met een bureau maakten wij een eerste opzet voor ons toekomstig Omgevingsplan. Hierin staat een eerste set met (lokale) regels (de Regelbibliotheek). Daarin hebben we een deel van de geldende ‘bestemmingsregels’ omgezet in ‘regels over functies en activiteiten’.
Jaarstukken 2022 - Gemeente Soest
Pagina 30 van 214
Ook keken wij hoe en waar in het Omgevingsplan andere ruimtelijk relevante regels moeten komen. Zoals onze (lokale) verordeningen. Tot slot zijn we begonnen om regels van het Rijk en de provincie een plek te geven in ons Omgevingsplan. Het gaat daarbij om instructieregels van rijk en provincie en ongeveer 600 voormalige rijksregels (de zogenaamde ‘bruidsschat’). In 2023 bouwen we dit verder uit. In samenhang met het Omgevingsplan werkten we bijvoorbeeld ook aan Toepasbare Regels. Dat zijn online regels waarbij mensen zelf kunnen kijken wat mag. We oefenden het opstellen (en publiceren) van Toepasbare Regels. In februari 2022 nam de raad besluiten, die we in 2021 met de raadswerkgroep Omgevingswet hebben voorbereid. Deze gaan over: • De sturingsfilosofie van de raad (die meer aansluit bij de geest van de Omgevingswet); • Een lijst met concrete gevallen waarbij de raad bindend adviesecht heeft (bij buitenplanse vergunningaanvragen); • Een lijst met concrete gevallen waarbij initiatiefnemers aan participatie móeten doen als ze een omgevingsvergunning aanvragen (bij buitenplanse vergunningaanvragen); • Het adviesstelsel met ingang van de Omgevingswet in te richten door: o De huidige Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) in te stellen als de verplichte adviescommissie; o Naast de CRK ook de Adviescommissie Milieu en Ruimte in stand te laten onder de Omgevingswet.