Begroting 2023 - 2026 voor raad.pdf

30

Zorg en veiligheid vergroten Wekelijks worden signalen rondom veiligheid besproken en worden de risico’s geïnventariseerd. We informeren de politie direct. We hebben een Persoonsgerichte Aanpak Lokaal met de politie en andere betrokken ketenpartners. We bespreken de top-X’ers in het Zorg en Veiligheidshuis Regio Utrecht met onder andere politie en Openbaar Ministerie. In spoedeisende en bedreigende situaties zetten wij huisverboden en gebiedsverboden in.

Aanpak woonoverlast We hebben beleid gemaakt in het kader van de Wet Woonoverlast. Op basis hiervan is een zes-wekelijks casusoverleg Woonoverlast ingericht met politie, woningcorporaties, buurtbemiddeling, sociaal domein en Veiligheidsadviseur. We bespreken casussen en pakken signalen van woonoverlast uit de buurt op en stemmen de interventiemogelijkheden gezamenlijk af en handelen daarbij als één overheid.

Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verminderen Hangplekken voor jongeren (waaronder de kjoeps) en de al dan niet overlastgevende jeugd worden maandelijks besproken in het jongeren in openbare ruimte (JOR)-overleg. Hierin werken politie, gemeente (handhaving, jeugdteam en beleid) en jongerenwerk samen. Indien nodig, starten we een integrale aanpak op maat, gericht op de jongere, de groep en/of de locatie. We werken samen met het sociaal team en jeugdteam om vroegtijdig signalen van problematiek binnen gezinnen op te pakken en (afglijden in de) criminaliteit te voorkomen. We stimuleren bewoners om overlast en/of crimineel gedrag te melden en koppelen terug wat wij ermee doen.

Cybercriminaliteit tegengaan Met behulp van de cybersecurity-game Hackshield leren kinderen tussen de 8 en 12 jaar op een speelse manier zich wapenen tegen digitale ervaringen. De spelvorm stimuleert hen het geleerde ook over te brengen op hun (groot)ouders. Samen met de politie, jongerenwerk en andere organisaties zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk kinderen deelnemen aan Hackshield. Ook informeren we inwoners, met daarbij de nadruk op ouderen en ondernemers, over de gevaren van cybercriminaliteit. We maken hen bewust van wat zij kunnen doen om dit tegen te gaan. Zijn inwoners toch slachtoffer geworden, beperken we zo goed als mogelijk de gevolgen ervan.

Crisisorganisatie Regionaal Veiligheidsregio Utrecht is een samenwerkingsverband van en voor alle 26 Utrechtse gemeenten in de provincie Utrecht. Gezamenlijk zorgen wij elke dag voor de veiligheid van alle mensen die in de regio wonen en verblijven. De veiligheidsregio kent een eigen begrotingscyclus. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen worden de kadernota, begroting, begrotingswijzigingen en belangrijke beleidsplannen altijd aan de gemeenteraad voor een zienswijze voorgelegd.

31

Lokaal Wij zijn goed voorbereid op mogelijke crises. Wij organiseren kennissessies, trainingen en oefeningen voor onze lokale crisisfunctionarissen. Lokale draaiboeken en planvorming houden we actueel.

Slachtofferhulp De afgelopen jaren zijn de kosten voor Slachtofferhulp Nederland flink gestegen. Het bieden van zorg voor slachtoffers van misdrijven of andere heftige gebeurtenissen is een wettelijke taak van de gemeente. Slachtofferhulp vult dit voor de gemeente in middels informatie en advies, psychosociale ondersteuning, doorverwijzingen of gesprekken met derden. Daarnaast bieden zij ondersteuning bij het verhalen van schade via fondsen en verzekeringen of via een lopende strafzaak bij de rechter. Ook helpen zij slachtoffers bij hun spreekrecht ter zitting, gaan mee naar de strafrechtszitting en ondersteunen bij het starten van een artikel 12 Sv procedure (klacht wegens niet vervolging). In rapportages geeft Slachtofferhulp jaarlijks aan wat zij precies dat jaar hebben gedaan voor de inwoners van de gemeente Soest. De kosten van Slachtofferhulp Nederland worden voor 95% vergoed door het Rijk. De overige 5% dekt de gemeente via het toekennen van subsidie. Gemeente Soest heeft het subsidiebedrag van 7.5 de afgelopen jaren betaald maar niet verhoogd, terwijl de aanvraag van de subsidie wel jaarlijks omhoog ging (namelijk van 17 cent per inwoner enkele jaren geleden naar 33 cent per inwoner in 2023).

32

Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen Als gemeente Soest hebben we verschillende panden in ons eigendom. Het beheer van die panden verbeteren we continu. De belangrijkste opgave hierbij is optimaal gebruik en de verhuur van deze panden voor maatschappelijke doeleinden met gestandaardiseerde integrale kostprijs als uitgangspunt voor de bepaling van de huurprijs. De Wet Markt en Overheid verplicht de gemeente in principe om alle kosten die zij maakt voor een dienst door te berekenen in de prijs. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en besteden van het budget in het deelprogramma accommodaties: • We hebben een Integraal Huisvestingsplan met onze visie op de onderwijsaccommodaties vastgesteld in 2021. • We hebben een Integraal Accommodatiebeleid met ons beleid op gemeentelijke accommodaties vastgesteld in 2021. • We hebben een routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed vastgesteld in 2021. • We werken continu aan verdere verbetering en optimalisatie van ons vastgoedbeheer.

Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Integraal Accommodatiebeleid (IAB) We hebben in 2021 het Integraal Accommodatiebeleid (IAB) vastgesteld. Dit beleid geeft ruimte om de komende jaren belangrijke beleidsbeslissingen te nemen over het voorzieningenniveau binnen Soest. Het plan zet sterk in op samenwerking met het onderwijsveld, gebouweigenaren, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Op wijkniveau vormen bestaande‐ en nieuwe schoolgebouwen, verenigingsgebouwen op buitensportaccommodaties en gemeenschappelijke ruimtes in binnensportaccommodaties op basis van medegebruik ‘natuurlijke’ locaties voor het aanbieden van maatschappelijk gewenste activiteiten. Vanuit het IAB stimuleren en faciliteren we meervoudig gebruik van de eigen accommodaties en onderwijsgebouwen.

33

Sociaal-cultureel centrum Soesterberg Wij vinden dat de culturele voorzieningen mee moeten groeien met het stijgend aantal inwoners van Soesterberg. Wij zijn dan ook blij dat Stichting Samen voor Soesterberg goed onderzoek gedaan heeft naar de behoefte aan sociaal-culturele voorzieningen in het dorp. Wij hebben met diverse organisaties in Soesterberg de handen ineengeslagen om nauw samen te werken in één gedeelde accommodatie. Het mooie is dat dit niet alleen een initiatief van de gemeente is, maar juist breed gedragen en gesteund wordt. Hiervoor is een businesscase met meerdere scenario’s opgesteld om in een sociaal-cultureel centrum te realiseren. In de loop van 2023 komen wij met een voorstel naar de gemeenteraad ter besluitvorming. Met de kennis van de nu doorgesproken scenario’s houden wij in ieder geval rekening met een eenmalige investering van . en een structurele bijdrage van 18 . . Huisvestingsvraag maatschappelijke instellingen We zien een groeiende vraag van maatschappelijke instellingen naar geschikte huisvesting in Soest. In 2023 brengen we deze vraag nader in beeld, evenals mogelijke oplossingsrichtingen.

Integraal Huisvestingsplan (IHP) We hebben een Integraal Huisvestingsplan (IHP) met onze visie op de onderwijsaccommodaties in Soest en Soesterberg. We weten welke investeringen in schoolgebouwen de komende jaren prioriteit krijgen en welke maatregelen nodig zijn op de langere termijn (2035). Na vaststelling van het IHP zijn als gevolg van dalende leerlingenaantallen de Prins Willem Alexanderschool en Waterinkschool gesloten. In opdracht van de gemeente en schoolbesturen gezamenlijk zijn er nieuwe leerlingenprognoses opgesteld ten behoeve van een onderzoek naar schoolspreiding en wachtlijsten. In 2023 willen we gezien recente ontwikkelingen onder andere het meerjarenuitvoeringsplan uit het IHP herijken op basis van de resultaten van het onderzoek naar spreiding, waarbij ook de stijgende kosten als gevolg van de inflatie zullen worden meegenomen.

Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed Het Programma Energietransitie Soest 2020-2025, vastgesteld in februari 2020. Een van de projecten uit het programma is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Met deze routekaart geven we de richting weer waarop wij onze portefeuille maatschappelijk vastgoed gaan verduurzamen richting 2050. Op basis van de routekaart zijn er drie objecten geselecteerd om in de komende jaren te verduurzamen: het gebouw BEC/de Plantage, de Bunt en de brandweerkazerne Soest.

34

Wat mag het kosten? Deelprogramma (bedragen *

1.

L/B )

Bestuur

Rekening 2021

Begroting 2022

2023

2024

2025

2026

L

3.583

3.079

2.741

2.739

2.736

B

1.268

400

0

0

0

0

saldo

-2.314

-2.679

-2.741

-2.739

-2.736

-2.776

L

1.756

1.587

1.603

1.603

1.603

1.603

B

624

465

424

424

424

424

saldo

-1.133

-1.122

-1.178

-1.178

-1.178

-1.178

L

4.222

4.100

4.377

4.667

4.297

4.366

B

250

16

16

16

16

16

saldo

-3.972

-4.084

-4.360

-4.651

-4.280

-4.349

L

1.269

1.038

1.196

1.120

1.114

894

B

531

603

598

540

540

540

saldo

-737

-435

-597

-580

-574

-354

Totaal lasten

10.830

9.804

9.916

10.128

9.750

9.638

Totaal baten

2.674

1.484

1.039

981

981

981

Resultaat

-8.156

-8.320

-8.877

-9.147

-8.769

-8.657

Lasten

-112

-324

54

166

Baten

-445

-503

-503

-503

Resultaat

-557

-827

-449

-337

Dienstverlening

Veiligheid

Accommodaties en eigendommen

2.776

Afwijkingen t.o.v. 2022:

De grootste afwijkingen in deze deelprogramma’s ten opzichte van de meerjarenbegroting 2022-2025 bestaan uit mutaties tussen de verschillende jaren voor onderhoud van de gebouwen (nadelig 2023 275.000). In 2024 staat voor de brandweerkazerne groot onderhoud gepland ( 329.000). Deze mutaties zijn echter budgettair neutraal voor de begroting door verrekening met de onderhoudsreserve. Voor projectleiding en huisvesting voor een sociaal-culturele accommodatie in Soesterberg is respectievelijk incidenteel 0.000 en structureel 180.000 gebudgetteerd.

35

Relevante beleidsdocumenten a. Visie op samenwerking, raad 25 april 2013 b. Grip op samenwerking, raad 22 december 2016 c. Evaluatie gebiedsgericht werken, raad 22 december 2016) d. Strategische uitvoeringsagenda Dienstverlening en Informatievoorziening e. f. g. h.

Integraal accommodatiebeleid, raad 4 maart 2021 Gemeentelijk informatiebeveiligingsbeleid, B en W, maart 2014 Integraal Veiligheidsplan BES 2019-2022, raad 11 april 2019 Beleidsplan evenementen, raad 4 oktober 2018

36

Programma 2 – Fysieke leefomgeving Deelprogramma 2.1 Wonen We willen een aantrekkelijke gemeente zijn met een kwalitatief goed woonklimaat. Dat betekent dat we kijken naar waar we woningen kunnen bouwen, en tegelijkertijd de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Soest behouden en versterken. Wat willen we bereiken: • • •

We werken aan het bouwen van woningen voor iedereen in Soest en Soesterberg We werken aan het verbeteren van de leefbaarheid van Soest en Soesterberg voor huidige en nieuwe inwoners We werken aan Soest en Soesterberg voor alle inwoners vanuit het perspectief van de omgevingsvisie

Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan het volgende duurzame ontwikkelingsdoel:

De woningbehoefte is, ook in de gemeente Soest hoog, net als bijna overal in Nederland. Dit is één van de redenen waarom uw raad in 2021 heeft besloten tot het instellen van een taskforce Bouwen en Wonen. Deze heeft een aantal woningbouwprojecten, met name in Soesterberg, vlot getrokken. Voor 2023 en de jaren daarna focussen we op de in gang gezette projecten en de grotere bouwinitiatieven. Deze verbinden we ook met andere opgaven zoals mobiliteit, riolering en energie. Daarbij is het wel van belang dat de formatie daarvoor op orde is. In deze begroting doen we daar voorstellen voor. Wonen voor iedereen mogelijk maken In 2022 evalueren we het Masterplan Wonen Soest op hoofdlijnen. We brengen de effecten in kaart en kijken of we moeten bijsturen. Thema's die hierbij van belang zijn, zijn de betaalbaarheid van wonen, de recente landelijke en provinciale plannen zoals de mogelijkheid van de invoering van zelfbewoningsplicht maar ook het voornemen van het Rijk om de Huisvestingswet te wijzigen waardoor vanaf 2023 de helft van de vrijgekomen koophuizen toe gewezen kan worden aan mensen uit de eigen gemeente. Het gaat dan om woningen tot de NHG-grens van 355.000. Vanzelfsprekend zal over bovengenoemde onderwerpen afstemming plaatsvinden met de woningcorporaties die actief zijn binnen de gemeente Soest.

37

In het coalitieakkoord gaven we aan dat we ons in deze bestuursperiode willen voorbereiden op de woningbehoefte op de lange termijn, na 2030. We starten volgend jaar de zoektocht naar nieuwe locaties voor woningbouw voor de periode vanaf 2030. Dit is als één van de uit te werken programma’s onder de mgevingsvisie benoemd (Programma Selectie van toekomstige bouwlocaties). In een participatietraject met inwoners willen we komen tot locatiekeuzes. We stellen hiervoor een startnotitie op en vragen u voor dit traject 1 . vrij te maken.

We leggen de focus op enkele grote woningbouwprojecten. Hiermee zorgen we dat de woningbouwproductie op peil blijft, we invulling geven aan ambities rond betaalbaar wonen en er ruimte komt voor positieve maatschappelijke neveneffecten van woningbouw, zoals meer ruimte voor klimaatadaptatie of meer voorzieningen. Het gaat hierbij om ontwikkelingen in onder andere Soesterberg/Soesterberg Noord, de Meent en de Dalweg. Soesterberg/Soesterberg Noord Een apart onderdeel in het Masterplan zijn de kamers 2 en 3 in Soesterberg Noord. In 2022 is een advies uitgebracht door Twijnstra Gudde als antwoord op de vraag vanuit de taskforce om de integrale opgave Soesterberg te beschrijven en door te rekenen. We kunnen de transformatie van de kamers aanvliegen vanuit een actieve grondpolitiek of een meer faciliterende. Wij komen in het eerste kwartaal van 2023 met voorstellen bij uw raad over de grondpolitiek en de eventuele aankoop van het defensieterrein ten behoeve van een bedrijventerrein. Naast wonen en werken is ook een school gepland. Hiervoor heeft de gemeente in 2020 grond aangekocht. Deze grond brengt de gemeente in de totale door te rekenen businesscase van kamer 2 en 3 Soesterberg Noord in. De taskforce Bouwen en Wonen heeft in 2022 het project Soesterberg Noord, kamers 2 en 3 vlot getrokken.

Er is het afgelopen jaar gewerkt aan een gebiedsvisie voor het gehele gebied om de verschillende particuliere initiatieven stedenbouwkundig op elkaar aan te laten sluiten. Op die manier voert de gemeente regie op de ontwikkelingen. Deze werkzaamheden lopen door in 2023. De dekking voor 2022 kwam vanuit de taskforce en de provinciale subsidie. De dekking van de te maken kosten in 2023 vinden we in de Reserve investeringsfonds. Afhankelijk van de keuze van de te voeren grondpolitiek brengen we deze kosten ten laste van de exploitatiebegroting en/of anterieure overeenkomsten.

38

Woonwagencentrum De Meent en omliggende gebiedsontwikkeling Het project de Meent bestaat uit twee onderdelen: • Primair, het brandveilig maken van het woonwagencentrum De Meent door bouwkundige maatregelen of herinrichting. De verwachte kosten daarvan bedragen 3,5 mln. aan investeringen, waaronder capaciteit, externe deskundigheid en nadere onderzoeken. • Secundair, het in ontwikkeling laten brengen van aangrenzende gronden waarop de gemeente Soest in 2021 Wet voorkeursrecht gemeente (Wvg) heeft gevestigd. In november wordt de gemeenteraad bijgepraat over de ontwikkelscenario’s. Nu wordt er voor de primaire doelstelling een bedrag gevraagd van .5 miljoen euro om in 2023 en het daaropvolgende jaar het woonwagencentrum verder brandveilig te maken en de leefbaarheid te vergroten. Het zijn immers huurders van de gemeente Soest zelf. Gezien de lange doorlooptijden van een eventuele gebiedsontwikkelingen (waarschijnlijk tot meer dan 5 jaar) bij het woonwagencentrum De Meent is het, ondanks het feit dat een aantal korte termijn maatregelen zijn genomen, niet mogelijk de brandveiligheid van het woonwagencentrum in de tijd weg te schuiven. De primaire doelstelling dient vanuit integraal veiligheid- en leefbaarheidsperspectief echt in 2023 gerealiseerd te zijn.

Dalweg In 2023 wordt het ontwerp bestemmingsplan ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad en de tender wordt verder uitgevoerd om een ontwikkelaar te selecteren. Tevens wordt de C2000-zendmast verplaatst om de ruimte vrij te maken voor de uitwerking van de plannen. Het integraal plan werken we verder uit om tot definitieve ontwerpen te komen. Woondeal Ten slotte gaan we verder met de uitvoering van de woondeal die de negen gemeenten in de regio Amersfoort hebben gesloten met het Rijk, de provincie en woningbouwcorporaties. Voor meerdere thema's gaan we met deze partijen samenwerken. Dit gaat over het versnellen van woningbouw, het bereikbaar houden van kernen, duurzaam en groen bouwen, wonen en zorg en vitale wijken.

Leefbaarheid Soest en Soesterberg verbeteren De leefbaarheid in Soest en Soesterberg verbeteren we door een aantal programma’s en activiteiten: Programma Masterplan Soesterberg Na het vaststellen van het Programma Masterplan Soesterberg in 2010, is in Soesterberg de leefbaarheid verbeterd door de realisatie van allerlei ontwikkelingen. Namelijk de overkluizing over de N237, het vliegdekpark als groenvoorziening, herinrichting van de winkelstraat, Soesterdal, Vernieuwing van de Banninghal, realisatie van woningbouw op het Dorpsplein tegenover de Drie Eiken, aanleg van de oostelijke en de westelijke ontsluiting, Dorpshart en de transformatie van kamer 1 op Soesterberg-Noord. Het Masterplan is nog niet af. In 2023 zijn we bezig met de aanpassing van de wegen Veldmaarschalk Montgomeryweg, en Postweg van 50km/u naar 30km/u.

39

Programma Hart van de Heuvelrug Binnen dit samenwerkingsverband van provincie Utrecht, gemeente Zeist en gemeente Soest is al een aantal projecten gerealiseerd. Gemeente Soest is projecttrekker van de projecten Sauna Soesterberg, Groene Hoogte en Oude Tempel. De Sauna en Groene Hoogte zijn inmiddels afgerond. In 2023 gaan we verder met de ontwikkeling van Oude Tempel nu het bestemmingsplan onherroepelijk is. Dat betekent dat we een definitief beeldkwaliteitsplan maken, een overeenkomst met de potentiële ontwikkelaar en voorbereiding treffen voor het bouwrijp maken. Programma Vliegbasis De provincie is projecttrekker van het project Woonwijk Vliegbasis als onderdeel van de aanpassingen naar Park en woonwijk van de voormalige Vliegbasis Soesterberg. In 2023 hoopt de provincie Utrecht op afronding van de nu nog benodigde bestemmingsplan aanpassing. Gemeente Soest en Zeist zorgen voor het doorlopen van de bestemmingsplanwijzigingen & procedures. Provincie Utrecht heeft inmiddels een aanvraag gedaan voor een ontheffing van de Wet Natuurbescherming op 23 hectare grond van de voormalige vliegbasis om dat om te turnen in een natuur inclusieve woonwijk. Helaas bevindt zich onder de beoogde woonwijk een grote bodemverontreiniging in de vorm van de stof PFOS uit voormalige brandblusmiddelen.

Provincie Utrecht is in gesprek met de voormalig eigenaar Defensie om tot een passende oplossing te komen dat in 2023 wordt verwacht. De projectfinanciën zijn conform de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Vliegbasis van 2015 gedekt in een grondexploitatie. Op basis van de SOK is een eventueel financieel risico gelijkelijk verdeeld over de partners Soest, Zeist en Provincie Utrecht met een maximum van 9, mln. voor de gemeente Soest. De inzet van mensen en middelen om gezamenlijk deze toekomstige woonwijk van Soesterberg in te richten en vorm te geven (komt later in beheer bij de gemeente Soest en Zeist) is niet gedekt in de grondexploitatie conform de SOK. Afgelopen jaren heeft beperkte inzet plaatsgevonden op de nadere uitwerking en planvorming van de woonwijk. Komende jaren gaat deze inzet toenemen. Vanuit gemeente Soest is een projectteam betrokken bij de woonwijk Vliegbasis. Het gaat dan meer om een toetsende en coördinerende rol bij de verschillende producten die de projectgroep Vliegbasis aanbiedt. De kosten hiervan ramen we op 100.000 per jaar voor de komende 4 jaar. Soesterberg Kom Portaal heeft de wens hun bestaande woningbouwvoorraad te vervangen door nieuwbouw en daarnaast 100 nieuwe woningen te bouwen, dus intensiever terug te bouwen. Dit heeft een directe uitwerking op de omliggende openbare ruimte (onder andere verkeer, parkeren, riolering etc.).

Dit biedt de gemeente kansen op een integrale ontwikkeling en het verbinden van een aantal doelen, denk aan de energietransitie, klimaatadaptatie, uitvoering van het volkshuisvestelijke beleid en het opwaarderen van de ruimtelijke kwaliteit in Soesterberg in haar algemeenheid.

40

Eerder is door de gemeenteraad 75. euro beschikbaar gesteld om in beeld te brengen wat nodig is in de openbare ruimte om deze ontwikkeling mogelijk te maken. In een eerste versie van het PvA Kom Soesterberg hebben we de ambities voor de herinrichting van de openbare ruimte rondom de voorziene herstructureringslocaties voor Portaal in het gebied tussen de Van Angerenstraat en de Simon Stevinlaan bepaald. Deze ambities zijn uitgewerkt in een drietal scenario’s, met een voorkeursscenario inclusief inzicht in het benodigde budget. Vooruitlopend op de definitieve keuze, hebben we de kapitaalslasten voor de uitvoering van dit plan opgenomen in de begroting 2023. De uitwerking heeft een financieel beslag met een bandbreedte van 2,4 en 3,7 mln door te voorzien in een reservering door de verhoging van de jaarlijkse kapitaallasten met een bedrag tussen de 113.000 en 158.000. De voorbereiding en uitvoering van dit project zal circa 61 . voor de jaren tm aan extra inzet vragen. Deze kosten hebben we eveneens geraamd in de begroting.

5

Gebiedsprogramma - Coördinatie en sturing ontwikkelingen Amersfoorstestraat e.o. Het gebiedsprogramma Amersfoorstestraat werken we verder uit in een visie op wonen, werken, mobiliteit en recreatie en natuur in de omgeving van de al oude Amersfoortsestraat tussen de Van Weerdenpoelmanweg / Richelleweg en de gemeentegrens met Amersfoort. Dat als verlengde en tegenhanger voor de onlangs vastgestelde Visie Amersfoortse Heuvelrug van de gemeente Amersfoort. De behoefte aan een dergelijke visie is groot gezien de vele wensen van perceeleigenaren en medeoverheden in en rond dit gebied. Denk aan het transformeren van bedrijfspanden naar woningbouwlocaties, het aanpassen van recreatieterreinen, het aanleggen en versterken van recreatieve routes, het beschermen en versterken van natuurcorridors en de wens tot versterken van de verkeers- en vervoersfunctie (wellicht Hoogwaardig Openbaar Vervoerverbinding HOV) en verbeteren van de verkeersveiligheid. Zoals het er nu uit ziet zal ook de opgave van de transitie en vernieuwing van de aanpalende eigendommen van Defensie een forse impact gaan hebben op deze cultuurhistorische as tussen Utrecht/Zeist en Amersfoort. We willen dat de visie duidelijk en bruikbaar is. Ook vinden we integraliteit belangrijk.

Verder wordt een aantal belangen geborgd waaronder het beschermen en benutten van percelen langs de Amersfoortsestraat en het benutten en beschermen van de Wegh der Weegen (Amersfoortsestraat) zelf. Ook borgt het de belangen van tegengaan van verdroging van dit deel van de Utrechtse Heuvelrug in nauwe afstemming met Waterschap Vallei en Veluwe, Vitens, Provincie Utrecht en Defensie. Dat kan niet zonder inbreng en meedenken van de gebiedseigenaren (Woningeigenaren, instellingen, bedrijven en Defensie) zelf en de Provincie Utrecht die eigenaar is van de weg en tevens bevoegd gezag is voor wat betreft de eisen in het Landelijk Gebied. In het programma nemen we ook, voor zover mogelijk, de Green and Social Deal mee die samen met Amersfoort, Leusden, Defensie en Soest nu uitgewerkt worden

41

Voor het borgen van de belangen vanuit de Green and Social Deal, het monitoren van mogelijke impact van de defensieopgave langs de Amersfoortsestraat en de verdrogingsopgave is op dit moment geen ambtelijke capaciteit beschikbaar. Wij stellen voor om in 2023 1 fte in te zetten om de ontwikkelingen rond de planvorming op de diverse percelen, de defensieopgave en klimaatopgave in beeld te brengen en met een advies te komen voor de aanpak en de daarvoor benodigde middelen voor de uitvoering.

Ruimtelijke kwaliteit behouden en versterken met de omgevingsvisie Fase van invoering en budget van omgevingswet Vanwege de vele ambities op andere vlakken en dankzij uitstel van de Omgevingswet vraagt onze voorbereiding tot de beoogde invoering van de wet op 1 januari 2023 nog veel capaciteit. Maar ook na de ingangsdatum hebben we nog veel te doen. Een duurzame invoering van nieuwe (samen)werkprocessen en cultuur (competenties en gedrag) vraagt om een tijdsinvestering van medewerkers en brengt daardoor frictiekosten met zich mee. Bovendien is het aanpassen van de huidige regelgeving naar het Omgevingsplan een enorme klus. De wetgever geeft ons hiervoor de tijd tot 2030. De implementatie loopt dus nog een aantal jaar door. Hiervoor zijn voor de jaren 2023 en 2024 middelen gereserveerd in de meerjarenbegroting. Dit budget is hard nodig om uiteindelijk aan de wet te kunnen voldoen. Uitvoeringsfase en structurele financiële effecten Zoals afgesproken met de raad maken we inzichtelijk welke structurele financiële effecten we verwachten na invoering van de wet. Inmiddels is een aantal besluiten door de raad genomen die impact hebben op de financiën. Een daarvan is het besluit over de mate waarin we participatie rond initiatieven verplicht stellen. In de in deze begroting opgenomen voorstellen vanuit de taskforce hebben wij hier een tijdelijk budget voor gereserveerd.

We verwachten ook financiële consequenties voortvloeiend uit de verplichting om de termijn voor vergunningverlening te versnellen van 26 naar 8 weken. Bovendien lopen we het risico van dwangsommen als de termijnen overschrijden. De financiële consequenties hiervan zijn op dit moment niet in te schatten en derhalve niet vertaald in de begroting. De effecten van de nieuwe wetgeving op de legesheffing zijn het afgelopen jaar zo goed mogelijk in beeld gebracht en de raad neemt voor 1 januari 2023 een besluit om deze wijzigingen te laten ingaan op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. Na 1 januari 2023 blijkt uit de praktijk wat het effect is van de aanpassing van de leges en of dit nog verdere bijstelling behoeft.

42

Uitvoering Omgevingsvisie Bij vaststelling van de Omgevingsvisie Soest en Soesterberg is tevens een aantal opdrachten voor omgevingsprogramma's benoemd: • Mobiliteitsvisie • Selectie van Woningbouwlocaties na 2030 • Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie • Coördinatie en sturing Amersfoortsestraat e.o. Voor een aantal van deze omgevingsprogramma's brengen wij, zoals al eerder aangegeven in de junibrief, startnotities naar de raad waarin een nadere inkadering en uitwerking plaatsvindt van de genoemde opdracht. Dat doen we zodat vooraf duidelijk is binnen welke kaders het programma vorm krijgt en wat nodig is om het betreffende omgevingsprogramma uit te kunnen voeren. In 2023 en verder krijgen de omgevingsprogramma's dan hun vorm en inhoud, ervan uitgaande dat de organisatie formatief op sterkte is conform de voorstellen in deze begroting. Naast de 4 genoemde omgevingsprogramma's lopen diverse programma's die reeds eerder zijn gestart, zoals het programma Energietransitie, een visie op de Werklocaties en de uitvoering van het Landschap- en Natuurontwikkelingsplan. De verschillende programma's worden integraal en in samenhang vormgegeven.

43

Deelprogramma 2.2 Klimaat In de toekomst maken we geen gebruik meer van fossiele brandstoffen. We stappen over naar het gebruik van duurzaam opgewekte elektriciteit en warmtebronnen. Ook passen we ons aan klimaatverandering aan en zetten we in op het hergebruiken van grondstoffen. Als gemeente Soest zetten we ons in om de snelheid van de klimaatverandering af te remmen. Dit doen we samen met inwoners en ondernemers. Wat willen we bereiken: • • • • •

We stimuleren energiebesparing in de samenleving, de energie die nog nodig is wekken we duurzaam op. We werken aan het verminderen van afval en stimuleren en faciliteren het scheiden van afval en grondstoffen. We werken aan het verminderen van de gevolgen van extreem weer door goed advies te geven over ingrepen in de (openbare) ruimte. We werken aan het behoud van een gezond milieu. We betrekken kinderen en jongeren bij alle duurzaamheidsthema’s, bijvoorbeeld door Natuur- en Milieu Educatie te faciliteren.

Global goals Met het Programma Energietransitie dragen we bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Samen werken aan de energietransitie We voeren in 2023 het Programma Energietransitie 2020-2025 verder uit. Dat doen we met verschillende projecten onder de pijlers wonen, werken, mobiliteit, gemeente als voorbeeld en het onderwerp energieopwekking. Daarin werken we samen met lokale partners. De extra rijksmiddelen voor het uitvoeren en versnellen het klimaatakkoord voor 2022 worden ingezet voor het uitvoeren van het programma. We streven ernaar om dit in vaste formatie in te vullen, mogelijk met inhuur (gezien de arbeidsmarkt). Het cluster energietransitie versterken we op die manier. In 2022 startten we ook met een evaluatie en actualisatie van het Programma, waarin we ook de aangescherpte doelstellingen van het Rijk meenemen. In de loop van 2022 verwachten we meer duidelijkheid vanuit het Rijk wat er voor 2023 en verder aan extra middelen beschikbaar wordt gesteld. Deze middelen zijn noodzakelijk om uitvoering te geven aan de energietransitie.

44

Gebouwde omgeving verduurzamen In 2023 zetten we verder in op het faciliteren en inspireren van inwoners en ondernemers om zelf hun eigen woning of het eigen bedrijfspand te verduurzamen. We werken aan het wegnemen van drempels en maken het haalbaarder en betaalbaarder voor steeds meer doelgroepen. We doen dit door in 2023 de nationale isolatieaanpak lokaal in te vullen en te starten met de uitvoering. Extra hulp bieden we aan inwoners met een laag inkomen, door de aanpak energiearmoede uit te voeren. Voor duurzaamheidsleningen kunnen inwoners terecht bij het Nationaal warmtefonds. We doen dit in samenwerking met onze partners in het Programma Energietransitie. Ook voor woningcorporaties bijvoorbeeld ligt hier een belangrijke opgave. In 2023 stellen we een lokale isolatieaanpak op, die aansluit bij onze lokale aanpak rondom energiebesparing. De aanpak is een lokale invulling van het Nationale Isolatieprogramma. Ook voor de uitvoering van deze lokale isolatieaanpak, zijn middelen gereserveerd bij het Rijk. Ook als gemeente hebben we een voorbeeldfunctie als het gaat om het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed en onze bedrijfsvoering. We voeren de Routekaart verduurzaming vastgoed uit en passen ons inkoopbeleid en de welstandsnota aan. We blijven gecertificeerd voor de CO2-Prestatieladder op trede 3. We voeren de projecten uit het Programma verder uit.

De RUD Utrecht houdt ook in 2023 stimulerend toezicht op de energiebesparing bij bedrijven. In 2023 werken we samen met de bedrijventerreinen Soestdijkse Grachten en Centurionbaan, aan oplossingen en alternatieven, om met de netcongestie problematiek om te kunnen gaan, zodat we aan onze opwekdoelstelling kunnen blijven werken. We doen dit samen met de Provincie Utrecht, Stedin, RESregio en georganiseerd bedrijfsleven. Aanpak energiebesparing Aan het eind van 2022 zijn we met de aanpak energiebesparing voor minima gestart. De uitvoering loopt tot en met december 2023. De aanpak heeft tot doel het structureel verlagen van het energieverbruik van deze doelgroep, door het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen in de woning. We financieren de aanpak met de specifieke Rijksuitkering aanpak energiearmoede (ministerie van BZK). We nemen deze aanpak op in deze begroting, omdat inwoners die in energiearmoede leven een nieuwe doelgroep zijn in het Programma Energietransitie en de doelgroep zal structureel aandacht blijven krijgen. We willen dat iedereen mee kan doen.

45

Mobiliteit verduurzamen We plaatsen meer openbare laadpalen, leggen kabelgoottegels voor wie dat wil en zorgen voor een groter aanbod van elektrische deelauto’s. ok nemen we deel aan het kernteam van het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP).

46

Regionale Energie Strategie (RES) uitvoeren Voor het thema energieopwekking werken we in 2023 verder aan de uitvoering van de RES, in de Regio Amersfoort. In juli 2023 wordt de RES 2.0 vastgesteld. De zoekgebieden voor wind worden in de regio verder onderzocht. Mochten er eind 2022 onvoldoende zoekgebieden zijn, is de Provincie Utrecht wettelijk bevoegd om locaties aan te wijzen. De inzet van Soest is helder met het Uitnodigingskader en zo geven we duidelijkheid over zonnevelden en windturbines en werken we stap voor stap aan de route naar een aardgasvrij Soest in 2050. Warmtetransitievisie uitrollen Het Programma Energietransitie 2020-2025 is in februari 2020 vastgesteld met een tekort aan middelen en capaciteit. Inmiddels heeft het Rijk extra middelen vrijgemaakt voor het uitvoeren en versnellen van het klimaatakkoord. Met een deel van deze middelen werven we een projectleider warmtetransitie, zodat Soest de Transitievisie Warmte af kan maken en vast kan laten stellen in 2023. Daarna starten we gelijk met het eerste wijkuitvoeringsplan. We gaan ophalen bij inwoners wat er speelt en hoe we met elkaar de transitie gaan realiseren. Communicatie & participatie We hebben de inwoners en ondernemers van Soest nodig om de energietransitie te kunnen realiseren. Het betrekken van deze inwoners en ondernemers kost tijd en vereist geduld.

Met de extra middelen van het Rijk geven we uitvoering aan het op peil brengen van de uitvoeringscapaciteit voor communicatie en participatie, zoals in de junibrief 2022 is afgesproken. We komen nu in de fase dat we echt in gesprek moeten met inwoners. Wat we doen heeft impact op hun straat en woning. Ook bij de uitrol van de wijkuitvoeringsplannen (TVW) en het opstarten van grootschalige opwekprojecten in de regio is participatie essentieel. Grondstoffen: Afval verminderen Onze prioriteit is het verminderen van restafval en het verbeteren van de kwaliteit en kwantiteit van ingezamelde grondstoffen. Op basis van de Grondstoffenaanpak 2021-2023 zouden we een evaluatie van de uitgevoerde stappen in 2023 uitvoeren. Eind 2022 ronden we de GFTinzameling voor hoogbouwhuishoudens af. De resultaten hiervan moeten we meenemen in de evaluatie. Dat heeft pas nut als inwoners de tijd hebben gehad om aan het nieuwe systeem te wennen. Daarom evalueren we de genomen stappen eind 2023 / begin 2024. Ook kijken we dan welke stappen we kunnen zetten voor verdere afname van afvalstoffen, richting een meer circulaire samenleving. Dit doen we door het komende jaar een zogenaamde 0-meting ‘circulaire economie’ uit te voeren, zoals in de Grondstoffenaanpak staat. In een circulaire economie bestaat geen afval en gooien we niets weg.

Dit draagt bij aan de klimaatdoelen, omdat de CO2-uitstoot vermindert. Op basis van de evaluatie van de gezette stappen om afval te verminderen en de 0-meting circulaire economie kijken we in 2024 naar richtingen van nieuw beleid die bij zouden kunnen dragen aan het behalen van het doel om restafval te verminderen en te werken naar een circulaire samenleving in 2050. We kijken kritisch naar vragen die voorliggen zoals het al dan niet invoeren van diftar of al dan niet overstappen op nascheiding. We treden hierover op tijd in gesprek met betrokken partijen zoals de AVU.

47

Het streven naar afvalvermindering en circulariteit draagt ook bij aan het werken aan de SDG’s (Social Development Goals). ijvoorbeeld SDG 11 “Duurzame steden en gemeenschappen” waar een grote hoeveelheid te verbranden restafval niet bij past. Maar ook aan SDG 12: “ erantwoorde consumptie en productie” draagt het bij. Omdat circulair erop gericht is de aarde en haar grondstoffen niet verder uit te putten en beschadigen. p een indirecte manier kan het werken aan deze thema’s aan nog veel meer SDG’s bijdragen. Capaciteit grondstoffenmanagement We hebben met uw raad de afspraak gemaakt om alle kosten die betrekking hebben op het uitvoeren van het grondstoffenbeleid door te berekenen in de afvalstoffenheffing. De taken op het gebied van grondstoffenmanagement zijn in de afgelopen jaren steeds breder geworden. Om gebruik van grondstoffen aan de voorkant te beperken willen we als gemeente breder inzetten op circulaire economie, zoals ook is vastgelegd bij de vaststelling van de Grondstoffenaanpak 2021-2023. Om een goede invulling te geven aan de gemeentelijke taken en ambities op dit gebied is uitbreiding nodig op de functie Beleidsadviseur grondstoffenmanagement/circulaire economie. Vanaf 2023 worden de hieruit voortvloeiende kosten meegenomen bij de berekening van het tarief van de afvalstoffenheffing.

Grondstoffenaanpak Voor de uitvoering van de grondstoffenaanpak 2021 – 2023 zijn geen middelen beschikbaar, met uitzondering van de nulmeting. Om wel invulling te geven aan de grondstoffenaanpak in is 5. nodig voor heroverweging bestaand beleid opmaat nieuw beleid inclusief opvolging van de nulmeting. De dekking kan plaatsvinden uit de egalisatiereserve afvalstoffenheffing Extra aanpak zwerfafval Voor de preventie van zwerfafval hebben we de afgelopen jaren gebruikgemaakt van de zwerfafvalvergoeding. Deze landelijke regeling stopt na 2022 in de huidige vorm. Dat betekent voor Soest dat een budget van ongeveer 5 . jaarlijks, vanaf wegvalt. Dit kunnen we niet meer aanvragen en besteden aan onze huidige projecten in de extra aanpak van zwerfafval. Ook is het hierdoor niet goed mogelijk op dit moment te beslissen of huidige projecten kunnen doorgaan of stopgezet moeten worden. De Rijksoverheid werkt aan een nieuwe regeling, daarmee lijkt er wel een opvolger te komen van de zwerfafvalvergoeding. Maar wat de middelen zijn die we als gemeente kunnen verwachten, en waaraan we die kunnen besteden, is op dit moment dus nog onduidelijk. Zodra we meer weten komen we bij u terug, in een volgend p&c-document. Gevolgen extreem weer verminderen De VN-Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling is het kader voor de SDG.

Aanleiding voor die VN-Agenda waren de zorgen omtrent de klimaatverandering en watertekorten en daarmee is het logisch dat dit onderdeel op veel SGD's een directe (6, 11, 13 en 14) en indirecte bijdrage levert.

48

Verminderen effecten extreem weer We stellen in 2023 een Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie (UAKA) op conform de afspraken uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie en de Nationale Adaptatie Strategie. Deze uitvoeringsagenda bevat maatregelen waarmee Soest de effecten van klimaatverandering wil verminderen. De klimaatveranderingen tasten het gewenste goede leefklimaat aan, zoals weergeven in de klimaateffectatlas Vallei en Veluwe. Hiermee geven we ook uitvoering aan de afspraken die we op 24 juni 2022 ondertekenden tijdens de Regionale klimaattop in Wageningen. In juli 2022 informeerden we de raad over de voorlopige uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Beleidsarm verlengen Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan (GWRP) De Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie verwerken we in het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie (WRK), als opvolger van het huidige Gemeentelijk Water en Rioleringsplan (GWR ). Het programma geeft aan wat de gemeente doet om klimaatbestendig en waterrobuust te worden en te blijven. Het gaat daarbij onder meer over onze gemeentelijke watertaken op het gebied van inzameling afvalwater, zorgplicht hemelwater en zorgplicht grondwater. Ook geeft het programma duidelijkheid over wat wij verwachten van bewoners, bedrijven en instellingen als het gaat om hun eigen verantwoordelijkheden in het waterbeheer.

Een voorbeeld van deze eigen verantwoordelijkheid is dat de eigenaar van een terrein zelf verantwoordelijk is voor de opvang, verwerking en eventueel afvoer van het regenwater. We verlengen het Gemeentelijk Water-en Rioleringsplan 2018-2022 met twee jaar om de uitkomsten van de Uitvoeringsagenda klimaatadaptie op te nemen in het nieuwe programma. Daar hoort ook de beleidsarme actualisatie van het kostendekkingsplan ter onderbouwing van de rioolheffing in 2023 en 2024 bij. Aangezien we uitgaan van een beleidsarme actualisatie achten we de kans klein dat de actualisatie een grote invloed zal hebben op het gewenste tarief voor de rioolheffing. Verkennen rioleringsproblematiek Soesterberg De verlenging van het Gemeentelijk Water en Rioleringsplan biedt ruimte om prioriteit te geven aan het project rioleringsproblematiek Soesterberg en de resultaten daarvan ook op te kunnen nemen in het nieuwe programma. De capaciteit van de riolering Soesterberg blijkt woningbouw(uitbreiding) te belemmeren zoals we in de voorjaarsnota hebben aangegeven. Het huidige aanbod van vuilwater overschrijdt de richtlijnen voor riolering. Een systeem in onbalans heeft per definitie (een groter risico op) hogere onderhoudskosten en frequentere omvangrijkere calamiteiten. De uitbreidingsplannen vergroten deze onbalans. Intensief afkoppelen van verharding heft maar een gedeelte van deze onbalans op.

Daarbovenop is extra aandacht voor de drukriolering langs Amersfoortsestraat. Uitbreiding van vuilwateraanbod op zo'n systeem resulteert automatisch in investering in pompen en leidingen. De mogelijkheden voor vergroting van pompcapaciteit zijn uitgeput. Een vergroting van de diameter van leidingen langs de druk bereden Wegh der Weeghen met imposante laanbeplanting lijkt onbegonnen werk.

49

In 2022 zijn we gestart met een verkenning van de problematiek en het opzetten van een projectstructuur. In 2023 zullen we via vier gedefinieerde sporen verder werken aan oplossingen. In het eerste spoor verkennen we de werking van het stelsel. In het tweede spoor versnellen we de afkoppeling van regenwater, bijvoorbeeld door de afkoppelcoach frequenter in te zetten, ook in samenwerking met de woningbouwcorporaties. In het derde spoor verbeteren we de interne samenwerking. Tot slot in het vierde spoor investeren we in de samenwerking met andere overheden en externe partijen. De uitkomsten van de vier sporen moeten leiden tot een heldere uitkomst om de gesignaleerde problemen op te lossen. Zoals het er nu op lijkt zal dit een mix van maatregelen kunnen zijn waaronder fysieke ingrepen in het rioolstelsel. In 2023 zetten we deze aanpak voort en komen in het 1e kwartaal terug met de conclusies en aanbevelingen.

Een gezond leefmilieu behouden Het verminderen van geluidsoverlast en het behouden van een goede bodemkwaliteit staat hoog op de agenda. De RUD Utrecht gaat toezichthouden op de milieubelastende activiteiten van bedrijven op basis van de nieuwe Uniforme Uitvoerings- en Handhavingsstrategie die door alle Utrechtse gemeenten en de provincie is vastgesteld.

Natuur- en Milieu Educatie (NME) in Soest In het Jaarprogramma NME voor het basisonderwijs zijn lesprojecten en lesmaterialen opgenomen, over de beleidsthema's: klimaat, energie, circulair, milieu, natuur & landschap, groen, afval en dieren. In 2022 is de bezuiniging uit 2019 op NME gedeeltelijk incidenteel gerepareerd met . . Vanaf 2023 is deze gedeeltelijke reparatie structureel.

50

Deelprogramma 2.3 Economie Als gemeente willen we de randvoorwaarden bieden voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen, door te groeien en te innoveren. Dit doen we gezamenlijk met het bedrijfsleven. Dat betekent dat we afgelopen jaar hebben gewerkt aan verbinding en ondersteuning van ondernemers. Wat willen wij bereiken: • • •

We verbinden ondernemers door ondersteuning aan ondernemers te bieden We pakken onze rol binnen de regio en scheppen met de Visie Werklocaties de condities voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen en door te groeien We faciliteren en jagen innovatie aan door hierover met ondernemers mee te denken

Global Goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Actualisatie beleid De organisatie is de afgelopen jaren door de beperkte formatie op diverse fronten onvoldoende toegekomen aan het actualiseren van beleid. Daarom wordt vanuit de taskforce voorgesteld om daarop een inhaalslag te organiseren en de basis op orde te brengen om in de toekomst het beleid ook actueel te houden. Op het gebied van Economische Zaken gaat het onder andere om de evaluatie en mogelijke herijking van het retailbeleid, markt- en standplaatsenbeleid en beleid op gebied van recreatie en toerisme. Als de voorstellen van de taskforce worden overgenomen dan kunnen wij (gefaseerd) tot actualisatie van dit beleid overgaan. Overigens wordt in 2022 een overzicht gemaakt van alle te actualiseren beleidsnota’s. Hier komen wij bij u op terug. Ondernemers verbinden Ook in 2023 hebben we als gemeente een ondersteunende en verbindende rol voor ondernemers. We gaan door met onze structurele activiteiten zoals het organiseren van bijeenkomsten en overleggen en de investeringen in onze lokale en regionale samenwerkingsverbanden met het RBT, de Economic Board Utrecht, de SLVS, het MKB (via de Soester Zakenring, onderliggende ondernemerskringen in Soest en Soesterberg en BMO) en het jaarlijkse ondernemerscongres. In 2023 ronden we het project Centrummanagement af en komen we met voorstellen voor de opvolging van de korte en lange termijn aanbevelingen.

Afhankelijk van de resultaten van het project en de aanbevelingen voor verbetering, doen we een financieel voorstel in een volgend p&c-document om winkelgebieden levendig, aantrekkelijk en toekomstbestendig te houden.

51

Ook verwachten wij dat, met het op orde brengen van de basiscapaciteit waarvoor voorstellen in deze begroting worden gedaan, de dienstverlening bij verzoeken en aanvragen zal verbeteren. Positie versterken Naast de lopende overleggen, organisatorische en uitvoeringsactiviteiten, bouwen we in 2023 verder aan het versterken van onze (regionale) positie: op basis van het onderzoek naar de (on)mogelijkheden voor intensivering, verkleuring en transformatie van de bedrijventerreinen in Soest en Soesterberg, stellen we in 2023 de Visie Werklocaties op. De basis daarvoor is de startnotitie Visie Werklocaties (junibrief). We maken de visie concreet met een uitvoeringsstrategie, inclusief financiële paragraaf. We zetten ons ervoor in dat onze Visie Werklocaties straks ook wordt meegenomen in regionale en provinciale beleidsstukken. Denk daarbij aan het Regionaal Programmeren en het Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort. Daarnaast voeren we op basis van de evaluatie van het Retailbeleid 2016-2026 en de uitkomsten van het project Centrummanagement een update uit van het huidige beleid, als dat nodig is. Als onderdeel van onze retailstructuur pakken we het markt- en standplaatsenbeleid bij de kop. Ook blijven we inzetten op de regionale samenwerking op het gebied van recreatie en toerisme met het Regionaal Bureau Toerisme Utrechtse Heuvelrug (RBT).

Daarbij geldt dat sinds de oprichting van het RBT in 2015 de financiering nog nooit is geïndexeerd. Dat gaat vanaf 2023 wel gebeuren door de gestegen kosten in de afgelopen jaren. Innovatie We scheppen de randvoorwaarden voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen, door te groeien en te innoveren. Dat doen we enerzijds in beleid, zoals de Visie Werklocaties en het toestaan van mengformules (onderdeel van het retailbeleid). Anderzijds doen we dat in de samenwerking tussen gemeente en ondernemers(verenigingen) zoals de Soester Zakenkring, de onderliggende ondernemerskringen in Soest en Soesterberg en BMO. We zijn trots op de constructieve samenwerking met het lokale bedrijfsleven en borgen met het maken en uitvoeren van beleid onze rol binnen de regio. Ook in 2023 zetten we in op een goede samenwerking en het hebben en houden van een goed ondernemersklimaat. Om innovaties tot stand te brengen werken we nauw samen met de ROM Utrecht Region die onder andere diverse investeringsprogramma’s voor startup, scaleups en het MKB draait. Ook helpt de ROM Utrecht Region bij het verder brengen van businessplannen, het opzetten van nieuwe ecosystemen en om nieuwe internationale bedrijven naar de regio te halen.

52

Deelprogramma 2.4 Mobiliteit en infrastructuur We werken aan een efficiënt en effectief wegennet om de bereikbaarheid te vergroten. Mobiliteit en infrastructuur gaat over de zorg voor openbare boven- en ondergrondse infrastructuur en het gebruik daarvan. Dit programma gaat ook over het beheer en onderhoud van wegen en water dat continu nodig is. En dit programma gaat over de grotere vraagstukken zoals ons wegen- en fietsnetwerk en hoe zij bijdragen aan een bereikbare en gezonde leefomgeving voor onze inwoners. Wat willen we bereiken: • • •

We werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid. We willen een veilig wegennet. We werken aan het schoon, heel en veilig houden van de infrastructuur.

Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Bereikbaarheid verbeteren Vanwege de prioriteiten vanuit wonen, de omgevingsvisie en het ontwikkelbeeld van de Regio Amersfoort zien we het als urgente opgave om tot een Mobiliteitsvisie te komen. We reserveerden daarvoor in al 1 . . Een deel van dit budget oormerken we om de Mobiliteitsvisie in 2023 af te ronden. In de Mobiliteitsvisie kijken we vooruit tot 2040 en brengen we in beeld hoe we de noodzakelijke woningbouwopgave ook op het gebied van infrastructuur en mobiliteit duurzaam mogelijk kunnen maken. We gaan in op de aanbevelingen van de rekenkamercommissie over de effectiviteit van ons fietsbeleid. We kijken naar het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers en hoe we met al onze verplaatsingen de klimaatverandering kunnen beperken. Tegelijk constateren we dat er, net als nu het geval is, nog geen middelen zijn uitgetrokken voor de uitvoering. Omdat een plan zonder uitvoeringsbudget tot niets leidt, zullen we hiervoor vanaf de begroting 2024 middelen moeten ramen. De mobiliteitsvisie geeft ook richting aan de gesprekken die wij met onze partners hebben over de bereikbaarheid van Soest en Soesterberg. We vinden het belangrijk om fietsgebruik te stimuleren en te bevorderen. Daarom initiëren we projecten om fietsen op korte en lange afstand aantrekkelijker en comfortabeler te maken. Dat doen we onder andere met het Regionaal Fietsplan Soest. 53

In 2023 starten we met de aanleg van het fietspad tussen de Peter van den Breemerweg en de Middelhoefseweg (bij Superfun) en de provincie zorgt voor de realisatie van de snelfietsroute Amersfoort-Utrecht. Ook krijgt gedragsbeïnvloeding een prominentere plek in ons fietsbeleid. Voor aanleg in de jaren daarna werken we aan een nieuw fietspad over de voormalige vliegbasis en langs het Soester Hoogt, de snelfietsroute Hilversum-Amersfoort, de lokale verbinding Clemensstraat-Klarinet en de verbetering van het Rinke Tolmanpad. Met de gemeente Baarn voeren we gesprekken over de fietsroutes van Soest naar Lage Vuursche en Hilversum. Hier bespreken we ook de uitvoering van het fietspad naar Hilversum dat op dit moment is stilgelegd. Met de uitvoering van het Verkeersplan Soest-Zuid werken we aan behoud van de goede bereikbaarheid van Soest. Zowel voor het autoverkeer als ook voor het openbaar vervoer. We streven ernaar om eind 2026 klaar te zijn, met een mogelijke uitloop tot 2028. In 2023 werken we met name aan de aanpassingen aan de 30 km-wegen. De uitvoering van het stationsgebied Soest-Zuid en het kruispunt met de Soesterbergsestraat starten op een later moment nadat de NUTS-partijen voorbereidende werkzaamheden hebben uitgevoerd. Alleen de voorbereidingen om het afslagverbod naar de Bartolottilaan op te heffen leggen wij voorlopig stil.

Als we het afslagverbod opheffen terwijl de Westelijke Ontsluiting in Amersfoort niet wordt uitgevoerd bestaat een risico op extra doorgaand verkeer door de woonwijk. Hierover gaan wij met de Gemeente Amersfoort en de Provincie Utrecht in gesprek. In Soesterberg werken we aan een omvangrijke woningbouwopgave. Voor de bereikbaarheid van deze nieuwe woningen heeft het ijk toegezegd ongeveer mln (incl. btw) vrij te maken. Dit doet het Rijk onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring en bevestiging van de afspraken in het Bestuurlijk overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO-MIRT) in het najaar van 2022. Het Rijk vraagt om een eigen bijdrage van 35%. Wij stellen voor om dit te dekken binnen de exploitaties van de verschillende ontwikkelingen. Met de Rijksbijdrage zorgen we voor een betere aansluiting op de provinciale weg N237 rond de westelijke aansluiting van Soesterberg-Noord, een stukje fietsstraat op de Kampweg nabij 't Zwarte Wegje en een busbaan tussen Oude Tempel en de Groene Hoogte. In 2023 starten we een project om deze maatregelen voor te bereiden. De voorbereidingskosten worden gedekt binnen de Rijksbijdrage. Verkeersveiligheid waarborgen Verkeersveiligheid zien wij als een belangrijk speerpunt. Wat ons betreft komt er extra aandacht voor met name de kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers.

54

Dit krijgt allereerst een plek in de volgende projecten: Op basis van onderzoek naar de verkeersveiligheid van fietsers op rotondes en de pilot met LED-knipperlichten op de rotonde Koningsweg-Dalweg, stellen we een maatregelenpakket op. Deze maatregelen aan de rotondes voeren we in 2023 uit. Voor de voorbereiding en uitvoering reserveerden we al eerder 200.000 in de reserve onderhoud wegen (ROW) herinrichting. •

In 2023 verwachten we ook te starten met de aanleg van drie nieuwe oversteeklocaties op de Birkstraat, Vrijheidsweg en Beukenlaan. Ook hiervoor reserveerden we eerder eenmalig 200.000. Uit de opgestelde kostenraming komt naar voren dat we niet genoeg geld hebben. Het is kansrijk dat we een subsidie krijgen van de provincie om alsnog alle drie de locaties uit te voeren. •

Vervolgmaatregelen voor de veiligheid van fietsers en voetgangers bekijken we in samenhang met de Mobiliteitsvisie. We verwachten de uitvoeringskosten daarvoor ook in de begroting van 2024 op te nemen. ProRail heeft de opdracht van de minister om alle onbewaakte overwegen af te sluiten of indien noodzakelijk te beveiligen. Dat geldt ook voor de openbare onbewaakte spoorwegovergang bij De Gouden Ploeg. We constateerden eerder dat de zoektocht naar een oplossing ingewikkeld is. Een brug of spoorbomen kosten ongeveer 1,5 mln, waarvan ProRail de gemeente vraagt de helft mee te betalen. We zagen nog geen oplossing die recht doet aan alle belangen en de financiële uitdagingen die daarbij spelen. Daarom zetten we de gesprekken met ProRail daarover in 2023 voort. Infrastructuur schoon, heel en veilig houden We dragen bij aan de kwaliteit van de leefomgeving door regulier en integraal onderhoud van de verhardingen en de openbare verlichting. Al jaren timmeren we aan de weg om beheer en onderhoud op orde te brengen. We maken werk met werk door de onderhoudsplanning van wegen zoveel mogelijk af te stemmen op de planning van rioolwerkzaamheden en groenrenovatie. Deze werkwijze zorgt voor optimale kwaliteit voor de laagste kosten. Eind 2023 hebben we bijna alle achterstanden op ons wegonderhoud weggewerkt. Daarom willen we per 2024 starten met de uitvoering van een nieuw wegenbeheerplan.

Voor de dekking van het nieuwe wegenbeheerplan is, vooruitlopend op definitieve besluitvorming, vanaf 2024 een budget van . opgenomen. Dit plan sluit aan op het huidige beleid (het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan) en wordt afgestemd met de Mobiliteitsvisie. Zie meer hierover in paragraaf D. Bij integraal onderhoud komen vanuit de samenleving ook vragen om wegen anders in te richten, bijvoorbeeld met nieuwe verkeersmaatregelen die de verkeersveiligheid verbeteren. Voor aanpassingen hebben we beperkt budget. We kunnen niet alle wensen overnemen en maken daarin keuzes.

55

Deelprogramma 2.5 Natuur en landschap Wij willen een groene gemeente zijn met kwalitatief hoogwaardig openbaar groen in het stedelijk gebied. Ook de uitgestrekte bos- en natuurgebieden op de Heuvelrug en het karakteristieke polderlandschap richting de Eem dragen bij aan het groene karakter. De laatste jaren neemt de druk op het groen, de natuur en het landschap toe, maar er liggen ook kansen. Zo spelen we met het groen en de natuur in op de klimaatverandering die gaande is. Ook richten we ons erop dat dieren vrij zijn te leven volgens een natuurlijk, soorteigen gedragspatroon. Wat willen wij bereiken: • • •

Wij zetten ons in voor een hoogwaardige kwaliteit van het openbaar groen, de natuur en het landschap. We versterken de ecologische en landschappelijke kwaliteit in zowel het stedelijke als landelijk gebied van Soest en Soesterberg. We bieden ruimte voor recreatie.

Global goals Dit deelprogramma draagt ook bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Behoud van de hoogwaardige kwaliteit van openbaar groen, natuur en landschap We vervangen groen en bomen die aan het einde van hun levensduur zijn. Dit doen wij volgens de meerjarenplanning van het Groenrenovatieplan 2021-2030 en waar mogelijk combineren wij deze groenwerkzaamheden met andere werkzaamheden in de openbare ruimte. We vervangen in 2023 o.a. het groen in de Sint Willibrordusstraat, Oude Utrechtseweg en de Bonifaciusstraat. In dit integrale project doen we tegelijkertijd met het vervangen van het verouderde groen ook de vervanging van de riolering en de verharding. In de Stadhouderslaan versterken we de kwaliteit van de boomstructuur in combinatie met het verbeteren van de bermen en de fietspaden. En in de gebieden Egghermonde, Versteeghlaan en het Hazepad vervangen we met een gebiedsgerichte aanpak het verouderde groen. Hoe we het groen onderhouden, beheren en vervangen staat beschreven in paragraaf D. We willen graag bewoners actief betrekken bij groenonderhoud. We merken echter dat dat veel tijd kost. Het maken van afspraken en het begeleiden kost nu eenmaal tijd om dat goed te doen. Helaas is daar geen capaciteit voor beschikbaar. Daarom benaderen we op dit moment bewoners niet actief. Wel pakken we zo goed mogelijk verzoeken op die binnenkomen.

56

Versterking ecologische en landschappelijke kwaliteit van landelijk en stedelijk gebied We willen op actieve wijze ons landschap en de kwaliteit van de natuur naar een hoger en samenhangend niveau brengen. Het beeld dat we willen nastreven voor het buitengebied van Soest en Soesterberg is omschreven in het visiedeel van het Landschap- en natuurontwikkelingsplan 2019-2024 (LOP). We gaan het LOP evalueren en gaan nieuwe deelprogramma's ontwikkelen. Onderdelen van het uitvoeringsprogramma van het LOP waar we het komende jaar mee aan de slag gaan, zijn het realiseren van fase 2 van de ecologische verbindingszone Melksteeg. Ook gaan we de biodiversiteit op de Eng versterken gericht op de aanwezige diersoorten. De gemeentelijke poelen worden deels vrijgemaakt van opslag en de bomenlanen worden aangepakt. Met de juiste keuzes voor de inrichting en het soort groen kunnen wij bijdragen aan de klimaatsveranderingen en zorgen voor een meer biodivers groen. Ook in het stedelijk gebied. En daarmee zorgen we er dan voor dat het water weer in de bodem kan zakken, de temperatuur wordt getemperd, fijnstof wordt afgevangen, insecten, amfibieën, vogels en kleine dieren weer een leefgebied vinden, het bodemleven verbetert en mensen zich prettiger en gezonder voelen.

57

Beleid De organisatie is de afgelopen jaren door de beperkte formatie op diverse fronten onvoldoende toegekomen aan het actualiseren van beleid. Daarom wordt vanuit de taskforce voorgesteld om daarop een inhaalslag te organiseren en de basis op orde te brengen om in de toekomst het beleid ook actueel te houden. Op het gebied van natuur en landschap gaat het onder andere om de leidraad fysieke leefomgeving, de groene kernkwaliteit van Soest, de bescherming en kap van bomen, de regionale ontwikkeling groen groeit mee en het Soorten Management Plan (SMP). Als de voorstellen van de taskforce worden overgenomen dan kunnen wij tot actualisatie van een aantal beleidsstukken overgaan. Overigens wordt in 2022 een overzicht gemaakt van alle te actualiseren beleidsnota’s. Hier komen wij bij u op terug.

Stikstof In 2022 is er landelijk en provinciaal veel onrust ontstaan over Stikstof. De wetgevingskaders zijn niet toereikend en moeten worden aangepast. Het Rijk en de provincies zijn daarover in gesprek. Op basis van jurisprudentie van onder andere de Raad van State is het duidelijk geworden dat in de buurt van kwetsbare natuur zoals het Natuur Netwerk Nederland (NNN) dat Soest en Soesterberg nagenoeg volledig omsluit, de uitstoot van Stikstof als gevolg van bijvoorbeeld infrastructuur/ mobiliteit en woningbouw flink omlaag moet. Dat heeft ook een consequentie voor de bouw van nieuwe woningen, bedrijven en infrastructuur in en rond Soest en Soesterberg. Om de wetgeving en jurisprudentie rondom het Stikstofdossier van het Rijk en de Provincie Utrecht goed te kunnen volgen en te kunnen interpreteren voor (toekomstige) woningbouwopgaven in de gemeente Soest, vragen we in 2023 een gespecialiseerde (advocaten) kantoor de beoogde nieuwe wetgevingsregels voor Soest en Soesterberg te duiden en eventuele vergunningaanvragen en procedures in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) te begeleiden. Daarvoor hebben we een budget van 1 . nodig aan verwachte inhuur van externe specialisten. Ook zoeken we nauw contact met het Stikstofteam dat door de provincie Utrecht in het leven wordt geroepen om de Rijksregels provinciaal verder uit te werken.