4d 2 JAARSTUKKEN 2020.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken
2020
Postbus 2000 3760 CA Soest Bezoekadres Telefax Telefoon Internet E-mail
Raadhuisplein 1 (035) 609 36 89 (035) 609 34 11 www.soest.nl postbus2000@soest.nl
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 – BESTUURLIJKE INLEIDING ......................................................................................................... 4 HOOFDSTUK 2 – TOELICHTING FINANCIEEL RESULTAAT ..................................................................................... 6 HOOFDSTUK 3 – GEVOLGEN CORONACRISIS .................................................................................................... 10 HOOFDSTUK 4 – BELEIDSBEGROTING ............................................................................................................... 18 4.1.
DE PROGRAMMA’S.........................................................................................................................................18
PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING .................................................................................................................21 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ................................................................................................................................21 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING ....................................................................................................................26 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID .............................................................................................................................29 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN ..........................................................................................33 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING ...................................................................................................................39 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN .................................................................................................................................39 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT ................................................................................................................................44 DEELPROGRAMMA 2.3 ECONOMIE..............................................................................................................................48 DEELPROGRAMMA 2.4
MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ................................................................................................52 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP ............................................................................................................57 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING...................................................................................................................64 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN .....................................................................................................................64 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS.............................................................................................................................70 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR ........................................................................................................72 OVERHEAD .............................................................................................................................................................81 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN .................................................................................................................................83 HOOFDSTUK 5 – PARAGRAFEN .........................................................................................................................
84 PARAGRAAF A - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT...................................................................................84 PARAGRAAF B - FINANCIERING ...................................................................................................................................99 PARAGRAAF C - BEDRIJFSVOERING ........................................................................................................................... 103 PARAGRAAF D - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ..................................................................................................... 108 PARAGRAAF E – VERBONDEN PARTIJEN ..................................................................................................................... 114 PARAGRAAF F – GRONDBELEID................................................................................................................................ 135 PARAGRAAF G – LOKALE HEFFINGEN ........................................................................................................................ 145 HOOFDSTUK 6 – JAARREKENING .................................................................................................................... 152 6.1
BALANS .................................................................................................................................................... 152
6.2
GRONDSLAGEN .......................................................................................................................................... 153
6.3
SPECIFICATIE ACTIVA.................................................................................................................................... 158
6.4
SPECIFICATIE PASSIVA .................................................................................................................................. 164
6.5
RECAPITULATIESTAAT LASTEN EN BATEN .......................................................................................................... 176
6.6
TOELICHTING JAARREKENING ......................................................................................................................... 177
6.7
CONTROLEVERKLARING EN RESULTAATBESTEMMING .......................................................................................... 181
6.8
SISA: SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT .................................................................................................... 183
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 2 van 201
HOOFDSTUK 7 – BIJLAGEN ............................................................................................................................. 187 7.1
OVERZICHT PROGRAMMA’S PRODUCTEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS ..................................................................... 187
7.2
KERNGEGEVENS .......................................................................................................................................... 188
7.3
KREDIETRAPPORTAGE EN TOELICHTING ............................................................................................................ 189
7.4
SUBSIDIES ................................................................................................................................................. 198
7.5
TAAKVELDEN.............................................................................................................................................. 199
7.6
EXTERNE INHUUR ........................................................................................................................................ 200
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 3 van 201
Hoofdstuk 1 – Bestuurlijke inleiding Het jaar 2020 gaat door de coronacrisis als een bijzonder jaar de boeken in. Dat wisten we bij het opstellen van de begroting in september 2019 natuurlijk nog niet. De begroting die we toen opstelden stond in het teken van een duurzame, daadkrachtige en sociale gemeente Soest. Dat hebben we vastgehouden en in 2020 hebben we geprobeerd zoveel mogelijk van ons werk door te laten gaan. We hebben snel ingespeeld op de nieuwe omstandigheden: ondernemers ontvingen uitstel van betaling, de horeca kreeg ruimte om de terrassen uit te breiden, de openingstijden van supermarkten werden verruimd en we gingen soepel om met subsidievoorwaarden. In de loop van het jaar volgde een reeks van ondersteunende maatregelen, boven op de inkomensondersteunende maatregelen van het Rijk. Zowel de samenleving als onze eigen medewerkers lieten zien dat zij zich snel aan de gewijzigde omstandigheden konden aanpassen. Daar mogen we trots op zijn. In hoofdstuk 3 van de jaarrekening gaan we uitgebreid in op de gevolgen van de coronacrisis. In de loop van april stellen we nog een separate raadsbrief op waarin we hierop uitgebreider ingaan. We gaan in deze jaarstukken zoals gebruikelijk in op de doelen die we als gemeenten wilden behalen.
Samen met onze inwoners hebben we gewerkt aan de omgevingsvisie, waarin we antwoord geven op de vraag hoe Soest en Soesterberg er in 2040 uit moeten zien. We hebben samen met inwoners en ondernemers belangrijke stappen gezet in de energietransitie. In het sociaal domein hebben we maatregelen genomen om de zorg voor inwoners die dat nodig hebben betaalbaar te houden. In Soesterberg werken we inmiddels tien jaar aan de uitvoering van het Masterplan. Steeds meer woningen worden opgeleverd. Financieel resultaat Deze jaarrekening sluit met een overschot (na verwerking van de oormerkvoorstellen) van ruim € 0,5 miljoen. In de najaarsnota gingen we nog uit van een tekort van € 0,9 miljoen. Deze relatief grote voordelige afwijking wordt tot een bedrag van € 1 miljoen veroorzaakt door meevallende uitgaven in het brede sociaal domein, waaronder de uitgaven voor jeugdzorg. Hierbij plaatsen we de kanttekening dat deze meevaller moet worden afgezet tegen eerder bij de voorjaarsnota geraamde hogere uitgaven van € 1,6 miljoen. Mede gelet op de bijzondere omstandigheden in het afgelopen jaar, gaan we er vooralsnog van uit dat deze meevaller incidenteel van aard is. Kijken naar de toekomst Hoe ontwikkelt de economie zich na deze crisis? En hoe groot zijn de sociale effecten van de crisis? De antwoorden kunnen we nog niet geven, de mogelijke scenario’s lopen uiteen.
Vooralsnog lijken in elk geval de economische vooruitzichten beter dan aanvankelijk gedacht. Onzekere factor blijft de ontwikkeling van het Gemeentefonds. Komt het kabinet met meer geld voor het sociaal domein? Hoe gaat de herverdeling van het Gemeentefonds eruitzien? We verwachten dat het nieuwe regeerakkoord hierover meer duidelijkheid gaat verschaffen.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 4 van 201
Samen aan de slag Het afgelopen jaar was niet makkelijk, maar we kijken met trots terug op wat we bereikt hebben met en voor onze inwoners. We kijken uit naar een nieuw jaar waarin langzaam meer mogelijk wordt en waar we echt weer samen met uw raad en onze inwoners aan de slag kunnen. Burgemeester en wethouders van de gemeente Soest, 6 april 2021
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 5 van 201
Hoofdstuk 2 – Toelichting financieel resultaat Financieel beeld samengevat Het financieel resultaat 2020 voor de gemeente Soest is geëindigd met een overschot van 1,6 miljoen euro. Dat is 2,6 miljoen euro beter dan verwacht bij de najaarsnota. Bij de najaarsnota verwachten we nog een tekort van 0,94 miljoen euro. (bedragen x € 1.000)
Resultaat najaarsnota
-940
Bijstelling na najaarsnota 1)
2.720
Resultaat jaarrekening
1.781
Voorstel oormerk 2)
-1.230
Storting algemene reserve 3)
-551
Saldo 2020
0
1. De grootste wijziging na de najaarsnota betreft de lagere lasten sociaal domein 2. Voorstel besluit tot oormerk. Dit voorstel betreft taken die door onvoorziene omstandigheden niet in 2020 konden worden uitgevoerd. We stellen voor 1.230 duizend euro door te schuiven naar 2021. 3. We stellen voor het resterende positieve saldo te storten in de algemene reserve. Belangrijkste verschillen De belangrijkste verschillen ten opzichte van de najaarsnota 2020 zijn vermeld in de volgende tabel: Toelichting jaarresultaat 2020 op hoofdlijnen (bedragen x € 1.000)
I/S
Voordeel
Nadeel
Programma Fysieke leefomgeving Bestuursdwang en dwangsommen
I
162
Aansluiting starters- en duurzaamheidsleningen
I
140
Brede regeling combinatiefunctionarissen
I
105
Innovatiefonds sociaal domein
I
100
Zin Jeugd
I
620
Hulp bij het huishouden
I
190
Werk en inkomen
I
163
Programma Sociale leefomgeving
Overhead Inhuur/ziektevervanging management
I
130
Dienstverleningsovereenkomst BBS
I
100
Algemene dekkingsmiddelen Voorziening debiteuren
I
Algemene uitkering
I/S
Lokale belastingen
I
325 172 132
In de recapitulatiestaat (hoofdstuk 6.5) staan de afwijkingen per programma, uitgesplitst naar lasten en baten. Bij de programma’s worden de grootste afwijkingen toegelicht. Een aantal afwijkingen zijn gekoppeld aan een ander programma. Wij menen dat de over- en onderschrijdingen
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 6 van 201
per programma, uiteraard met inachtneming van de toelichting, passen in het door uw raad vastgestelde beleid. Structurele doorwerking financiële uitkomsten jaarrekening 2020 De uitkomsten van de jaarrekening 2020 zijn voor het overgrote deel incidenteel van aard. Voor zover de afwijkingen structureel van aard zijn, maken zij onderdeel uit van het te actualiseren meerjarenperspectief. Begrotingssaldo De ontwikkeling van het begrotingssaldo is in onderstaande tabel weergegeven . Verloop begrotingssaldo 2020
Saldo
(bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
0
Najaarsnota 2019
169
Voorjaarsnota 2020 Najaarsnota 2020 Begroot saldo na wijzigingen 2020
-1.630 521 -940
Verantwoording jaarresultaat Het jaarresultaat moet volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden gesplitst in het resultaat vóór reservering, het resultaat na reservering en het resultaat na bestemming. Het verschil is het saldo van de reservemutaties (toevoegingen en onttrekkingen). Rekeningresultaat 2020 (bedragen x € 1.000)
Begroting na
Realisatie
wijzigingen 2020
2020
Totale lasten
124.919
125.526
Totale baten
118.625
124.953
-6.295
-573
Resultaat voor reservering Mutaties reserves: Toevoeging aan reserves (lasten)
7.539
8.023
Onttrekking aan reserves (baten)
12.894
10.377
-940
1.781
Resultaat na reservering Voorstel tot bestemming: Oormerk- en bestemmingsvoorstel Resultaat na bestemming
1.230 -940
551
De reservemutaties zijn verantwoord bij de Algemene dekkingsmiddelen en gespecificeerd in hoofdstuk 6. Oormerkvoorstellen In totaal wordt voorgesteld een bedrag van € 1.230.000 te oormerken. Een overzicht van de oormerkvoorstellen staan in hoofdstuk 6.7 Controleverklaring en resultaatbestemming.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 7 van 201
De verkorte balans is als volgt: Balans per 31 december 2020
Activa
31-12-20
Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa
495 85.375
Vaste passiva 521 Eigen vermogen 81.883 Gerealiseerd resultaat Voorzieningen 3.284 Vaste schulden
3.394 89.264
85.688 Totaal vaste passiva
Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar Liquide middelen
Totaal Activa
31-12-20
31-12-19
45.511 1.781
49.073 -1.208
8.999
9.163
42.584 98.876
34.805 91.833
12.693
14.037
Vlottende passiva 840
3.255
Netto vlottende schulden < 1 30.221 296
24.412 jaar 331 1.451 Overlopende passiva
3.123
Overlopende activa Totaal vlottende activa
(bedragen x 1.000) Passiva
31-12-19
34.480 123.744
12.176
9.267
24.868
23.304
115.137 Totaal Passiva
123.744
115.137
Gewaarborgde geldleningen
212.130
231.575
29.450 Totaal vlottende passiva
In hoofdstuk 6.3 Specificatie activa en 6.4 Specificatie passiva staat de toelichting van de balans vermeld. Reservepositie De vermogenspositie (het totaal van de algemene reserve, bestemmingsreserves, voorzieningen en het jaarresultaat) heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld (bedragen x € 1.000): Vermogenspositie ultimo
2016
2017
2018
2019
2020
Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal exclusief jaarresultaat
9.737 43.948 53.685
11.974 40.940 52.914
11.714 39.237 50.951
6.463 42.610 49.074
5.113 40.398 45.511
Jaarresultaat Totaal inclusief jaarresultaat
948 54.633
393 53.307
538 51.489
-1.208 47.866
1.781 47.292
Omvang algemene reserve per 31 december 2020 De algemene reserve is bedoeld om het risico te dekken van onvoorziene financiële tegenvallers en nadelige begrotingssaldi. Daarom moet zij volledig vrij besteedbaar zijn. De algemene reserve bedraagt ultimo 2020 € 5,1 miljoen, exclusief het rekeningresultaat 2020. Dit is onder de door de raad vastgestelde minimumnorm van € 6 miljoen. In de meerjarenbegroting 2021-2024 is een storting opgenomen ter aanvulling van het hiaat. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf A Weerstandsvermogen en risico’s. Omvang bestemmingsreserves per 31 december 2020 De bestemmingsreserves bedragen ultimo 2020 in totaal € 40,4 miljoen. Dit is € 2,2 miljoen minder dan per ultimo 2019. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een geplande toename van de dekkingsreserve (€ 0,8 mln.), een toename van de reserve accommodatiebeleid (€ 0,6 mln.) als gevolg van verkopen vastgoed en een toename van de reserve onderhoud gebouwen (€ 0,5 mln.).
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 8 van 201
Een afname van de reserve onderhoud wegen en vervanging verkeerslichten (€ 1,1 mln.), een afname van de reserve investeringsfonds (€ 0,9 mln.) voornamelijk door de bijdrage aan de Dalwegvisie, en de vrijval van de egalisatiereserve sociaal domein (€ 2,0 mln.) deels als bijdrage hogere lasten sociaal domein (Voorjaarsnota 2020) en deels in te zetten als bestemming voor o.a. project Smitsveen. Omvang voorzieningen per 31 december 2020 De omvang van de voorzieningen bedraagt ultimo 2020 in totaal € 9,0 miljoen. Dit is € 0,2 miljoen minder dan in 2019. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van de voorziening anterieure overeenkomsten (€ 0,6 mln.). Volgens de voorschriften van de BBV horen deze vooruit ontvangen bedragen thuis onder de overlopende passiva. Een specificatie van alle stortingen en onttrekkingen van de reserves en voorzieningen vindt u in hoofdstuk 6.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 9 van 201
Hoofdstuk 3 – Gevolgen coronacrisis “2020, een raar jaar, een naar jaar, maar vooral een kanteljaar, waarin ontwikkelingen in gang zijn gezet die na het virus niet plotseling zullen stoppen” Bert Wagendorp in de Volkskrant van 31 december 2020.
Het coronavirus heeft ons leven van het ene op het andere moment drastisch veranderd. In de eerste plaats heeft het geleid tot spanning en verdriet over verlies en ziekte. Naarmate de crisis voortduurt wordt de impact op ons dagelijks leven steeds groter, sociaal, maatschappelijk en economisch. 2020 was voor velen een jaar van overleven. Tegelijkertijd zien we dat onze samenleving zich aanpast en veerkracht toont. We wennen aan thuiswerken en aan minder mobiel zijn. We vinden olifantenpaadjes. Denk aan de horeca die het diner thuisbrengt, de gezinnen die met hulp uit hun omgeving in staat blijken overeind te blijven, de digitale ontmoetingen, het digitaal onderwijs. Als lokale overheid zijn wij nauw verbonden met onze inwoners, onze ondernemers, onze maatschappelijke en regionale partners. Wij hebben invulling gegeven aan de uitvoering van rijksmaatregelen en ook zelf maatregelen genomen, soms financieel, soms faciliterend. Verder hebben wij in de gegeven omstandigheden onze dienstverlening zo goed mogelijk vormgegeven en intensief contact onderhouden met onze maatschappelijke partners, ondernemers en andere vertegenwoordigers uit onze samenleving. Digitaal werken en elkaar digitaal ontmoeten heeft een enorme vlucht genomen. De crisis heeft gezorgd voor een versnelling van de digitale transformatie in de samenleving en in het besturen en werken bij de gemeente.
De coronacrisis vroeg en blijft vragen om een aanpak langs twee lijnen. Een aanpak in het hier en nu, gericht op het zoveel mogelijk beperken van de schade en het bewaren van de rust. En een aanpak waarbij de blik gericht is op de mogelijke middellange termijngevolgen en de betekenis daarvan voor onze bestuurlijke opgaven. Ook al zijn er nog veel onzekerheden, toch zijn we in 2020 in gesprek gegaan met uw raad en met vertegenwoordigers uit sectoren uit onze samenleving om de effecten voor de middellange termijn te duiden. De coronacrisis raakt ons allemaal op verschillende terreinen. Denk aan gezondheid en daaraan verbonden maatregelen voor onze veiligheid, ons welbevinden en sociaal-maatschappelijk leven, onze economie en in onze leefomgeving. Ook bestuurlijk hebben wij ervaren dat elkaar digitaal ontmoeten, digitaal vergaderen en besluiten anders voelt en anders is. Onze democratische processen en participatieprocessen hebben wij met elkaar overeind kunnen houden. Daarbij vroeg verbinden en verbonden blijven extra aandacht. De voorbereiding van de verkiezingen, een belangrijk democratisch goed, is met veel aandacht voor extra maatregelen, gestart in de zomer 2020. In een separate raadsbrief zullen wij in het voorjaar 2021 verslag doen van de gevolgen van de coronacrisis voor onze gemeente en ons handelen daarbij.
In deze paragraaf blikken wij op hoofdlijnen terug en verantwoorden wij ons financieel. Zo heeft de coronacrisis invloed gehad op de uitvoering van een aantal opgaven, wat heeft geleid tot een aantal verschuivingen van taken en budgetten van 2020 naar 2021 (oormerkvoorstellen). Verder zijn de financiële en rechtmatigheidseffecten van de getroffen coronamaatregelen opgenomen. Ook schetsen wij hoe wij
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 10 van 201
inzicht willen krijgen in de toekomstige ontwikkeling van corona-effecten en mogelijke maatregelen, ook om tot een afgeleide risico-inschatting van de corona-crisis te kunnen komen. Gezondheid en Veiligheid Het coronavirus ontwrichtte onze samenleving in de eerste plaats door de impact op onze gezondheid. Er waren diverse cluster uitbraken in verpleeghuizen en scholen. Ter bescherming van onze gezondheid zijn er tot 1 december 2020 door de Veiligheidsregio’s diverse noodverordeningen vastgesteld, waarop wij hebben gehandhaafd. Burgemeester Metz vertegenwoordigde Utrecht-Oost in het RBT dat de voorzitter van de VRU adviseerde om de naleving en het draagvlak voor de noodverordeningen zo groot mogelijk te houden. Vanaf 1 december is de tijdelijke wet maatregelen COVID-19 van kracht. Wij hebben met u afgesproken dat de burgemeester maandelijks rapporteert over de uitvoering hiervan. Leefomgeving We hebben afgelopen jaar goed kunnen zien hoe belangrijk onze recreatiegebieden zijn voor de bewoners. De druk op ons gebied met vele bezoekers was door de coronamaatregelen nog hoger dan andere jaren. Mede door de samenwerking met andere partijen hadden we de mogelijkheid om meer te sturen op spreiding van de gebruikers. We kunnen zo drukkere en rustige plekken creëren. De coronamaatregelen hebben ook op het gebied van grondstoffenmanagement veel invloed gehad.
Onze inwoners hebben in 2020 veel thuis gewerkt. Ze produceerden meer huishoudelijk afval. Dit verklaart mede waarom het aantal kilogram restafval per inwoner is gestegen ten opzichte van 2019. Economie De lockdown in het voorjaar en aan het eind van dit jaar en de maatregelen het gehele jaar door hebben hun effect op onze economie. Het Rijk heeft een aantal maatregelen genomen om ondernemers te ondersteunen. Wij hebben het afgelopen jaar periodiek bijeenkomsten en overleggen met ondernemers en maatschappelijke partijen gehad om continu af te stemmen en input te krijgen op ons beleid. De frequentie van overleggen was vanwege corona verhoogd en leidde tot extra acties en activiteiten. Ook hebben we dingen niet kunnen doen. Zo zijn projecten zoals ZomerOndernemer en bedrijfsbezoeken niet doorgegaan. Sociaal maatschappelijk De gevolgen van de Coronacrisis zijn voor iedereen in Nederland groot. Tegelijkertijd constateert het Sociaal Cultureel Planbureau dat de veerkracht van onze samenleving groot is, maar dat we voor sommige groepen, bijvoorbeeld jongeren, een daling in welbevinden zien. Eenzaamheid neemt naarmate de maatregelen langer duren toe. Een constatering is ook dat bij kwetsbare groepen signalen sterker worden en dat problemen daar sneller stapelen (op de problemen die er al waren). Ook wij kregen signalen over de impact van corona op jeugdigen en jongeren.
Zowel partijen in onze sociale basis als onze scholen zagen meer kinderen en jongeren met eenzaamheid en mentale problemen. Concrete cijfers ontbreken echter. Wel is de landelijke verwachting dat de hoeveelheid jeugdzorg na de coronacrisis sneller zal stijgen. In Soest kon ondanks de pandemie veel begeleiding toch doorgaan, zij het met beperkingen. Ook kon in samenwerking met de scholen noodopvang
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 11 van 201
georganiseerd worden voor kwetsbare jongeren. Ook zijn tijdens de lockdown van 2020 mooie samenwerkingen ontstaan tussen onderwijs, kinderopvang welzijnswerk. Onze oudere inwoners zijn ook geraakt door de crisis. Voor velen waren er minder sociale contacten. Partijen zoals SWOS, Lyvore, Welzin en MEE hebben hun aanbod omgevormd naar digitale en/of individuele varianten. De in Soest aangeboden vormen van mantelzorgondersteuning werden minder opgezocht in 2020. Dit is daarmee een punt van zorg en aandacht ook in 2021. Landelijk was de verwachting dat het aantal mensen met problematische schulden in 2020 zou stijgen. In Soest hebben we, net als andere gemeenten, in 2020 nog geen stijging van het aantal hulpvragen gezien. Ook zien wij nog geen toename van het aantal mensen dat een bijstandsuitkering heeft aangevraagd. Wel zien we dat minder mensen uit de bijstand in 2020 een baan konden vinden. Regionaal zijn we gestart met projecten die perspectief op werk bieden, bijvoorbeeld middels praktijkleren. Cultuur en Sport De coronamaatregelen hebben het culturele leven sterk getroffen. Wij zijn hierover voortdurend in gesprek geweest met het culturele veld. Het merendeel van de geplande culturele activiteiten heeft geen doorgang gevonden of kende een aangepaste vorm zoals de herdenkingen en koningsdag. De Gildefeesten en de Ambachtenmarkt konden geen doorgang vinden.
Steeds is gezocht naar mogelijkheden een aangepaste activiteiten. Vrijwilligersorganisaties hebben een beroep kunnen doen op bescheiden financiële steun. In de tweede helft van 2020 hebben we hierin een toename gezien. We hebben in 2020 gewerkt aan een nieuwe cultuurvisie. Door coronamaatregelen is de aandacht in 2020 verschoven van de toekomstplannen naar ondersteuning bij de actuele uitdagingen binnen het cultuurveld. Daarom is gestart met een coronascan voor cultuur. In 2021 wordt deze besproken met uw raad. Ook veel sportactiviteiten konden geen doorgang vinden en sportief gezien was 2020 een moeilijk jaar. Sportverenigingen hadden zorgen over inkomstenderving en verlies van leden/vrijwilligers. Ook is men bang dat de binding met de vereniging onder druk komt te staan als het opstarten van de georganiseerde sport nog lang gaat duren. Ondanks de zorgen zagen wij ook veel veerkracht bij sportverenigingen. Wij waren voortdurend in contact met de sport. Om de derving van inkomsten bij sportverenigingen te compenseren hebben wij als gemeente de huren die sportverenigingen aan de gemeente moesten betalen kwijtgescholden. Het ontwikkelen van de sportvisie is in 2020 door de crisis niet opgepakt. Gemeentelijke organisatie Ook binnen de gemeentelijke organisatie zijn de effecten van de crisis zichtbaar.
Werk moest soms worden doorgeschoven, vanwege uitval van medewerkers en vanwege de veranderende omstandigheden. Als gevolg van de maatregelen zijn bijna alle medewerkers vanuit huis gaan werken. We hebben een versnelling in het digitaal werken doorgevoerd. De mobiele werkplek werd de basiswerkplek. We hebben hiervoor nieuwe software en hardware aangeschaft. Zo hebben we veel nieuwe laptops en telefoons, en software voor online vergaderen of het zetten van digitale handtekeningen aangekocht. Dit leidde tot onvoorziene kosten.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 12 van 201
De mogelijkheden voor samen werken en samen ontwikkelen zijn ook veranderd. Dat heeft ook zijn weerslag op de organisatieontwikkeling en de omslag die bijvoorbeeld de omgevingswet van ons vraagt: op ambtelijk en bestuurlijk niveau Oormerkvoorstellen als gevolg van coronacrisis Door de coronamaatregelen zijn uiteenlopende activiteiten die voor 2020 gepland waren, niet doorgegaan dan wel vertraagd opgepakt. Dit heeft tot gevolg dat werkzaamheden doorlopen tot in 2021. Om de kosten die dit in 2021 met zich meebrengt te dekken, zijn de in 2020 niet bestede bedragen geoormerkt voor 2021. Reeds bij de Najaarsnota 2020 heeft de raad met de toen gemelde corona-gerelateerde oormerkvoorstellen ingestemd. In het verlengde van deze eerste oormerkvoorstellen, zijn ook bij de jaarrekening 2020 nog enkele oormerkvoorstellen gedaan. In onderstaande tabel wordt dit weergegeven.
Oormerkvoorstel
NJN
REK
TOTAAL
PROGRAMMA 1. Bestuurlijke omgeving
37.500
33.000
70.500
o Organisatieontwikkeling PROGRAMMA 2. Fysieke leefomgeving
37.500 35.000
33.000 113.500
70.500 148.500
o Masterplan Wonen Soest o Landschapsontwikkelingsplan (LOP) o Uitvoeringslasten EED-richtlijn PROGRAMMA 3. Sociale leefomgeving
25.000 0 10.000 45.000
13.500 100.000 0 0
38.500 100.000 10.000 45.000
o Zorgzaam Soest o Inlooppunt Geld Op Orde Soest (GOOS) Overhead
15.000 30.000 40.000
0 0 50.000
15.000 30.000 90.000
o Verbetertraject Informatiebeheer Algemene dekkingsmiddelen
40.000 0
50.000 0
90.000 0
-Financiële effecten corona
0 500.000
0 -215.000
0 285.000
Financiële effecten coronacrisis De financiële effecten van de coronacrisis bestaan uit: -
Hogere kosten voor uitvoering van coronamaatregelen (bijv. voor de handhaving van de openbare orde & veiligheid, ondersteuning van zorgleveranciers en kleine maatschappelijke organisaties en het inrichten van een corona-veilig gemeentehuis en voor het inrichten van thuiswerkvoorzieningen).
-
Lagere kosten i.v.m. het niet of in mindere mate doorgaan van gemeentelijke activiteiten (bijv. burgerinitiatieven en leerlingen- en taxivervoer).
-
Lagere opbrengsten i.v.m. verminderingen en kwijtscheldingen van door derden te betalen bedragen (bijv. kwijtschelding van huren aan sport- en welzijnsorganisaties).
-
Hogere opbrengsten rijksbijdragen. Het Rijk ondersteunt gemeenten financieel om de coronacrisis zo goed mogelijk het hoofd te bieden. Het Rijk verstrekt daartoe aan gemeenten specifieke uitkeringen (denk aan TOZO en aan uitkeringen om organisaties en instellingen te
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 13 van 201
ondersteunen). Ook in de algemene uitkering zijn bijdragen opgenomen ter dekking van gemeentelijke coronakosten. -
Aanslagoplegging gemeentelijke belastingen. Vlak voor de uitbraak van corona waren de aanslagen voor de gemeentelijke belastingen verzonden. De coronacrisis was aanleiding om het gebruikelijke proces van het in de loop van het jaar integraal herinneren en aanmanen op te schorten. Dit werd vervangen door maatwerk door een zoveel mogelijk individuele benadering bij het achterblijven van belastingontvangsten. De effecten van deze aanpak komen tot uiting in een hogere risico-inschatting voor de oninbaarheid van (belasting)debiteuren.
In onderstaande tabel wordt daar nader op ingegaan.
Thema corona-maatregel
Financieel effect Uitgaven
Inkomsten
PROGRAMMA 1. Bestuurlijke omgeving
56.000
-21.000
Deelprogramma 1.1. Bestuur
-30.000
0
o Burgerinitiatieven
-30.000
Deelprogramma 1.2. Dienstverlening
0
o Leges huwelijken
-15.000 -15.000
Deelprogramma 1.3. Veiligheid
86.000
o Afsluiting Soesterduinen/algemene openbare orde en veiligheid o Niet geïnde evenementen- en terrasvergunningen
86.000
-6.000
PROGRAMMA 2. Fysieke leefomgeving
43.500
-36.000
Deelprogramma 2.1. Wonen
25.000
0
o Stilleggen week van de Omgeving
25.000
Deelprogramma 2.2. Klimaat
13.000
o Extra kosten openstelling afvalbrengstation
13.000
Deelprogramma 2.3. Economie
5.500
o Mailing aan ondernemers en posters Koop lokaal heel normaal o Wegvallen opbrengsten convenant logiesverstrekkers
5.500
-6.000
0 -36.000 -36.000
PROGRAMMA 3. Sociale leefomgeving
6.373.500
6.139.000
Deelprogramma 3.1. Sociaal domein
6.419.500
6.434.000
o Zelfstandigenregeling TOZO/ZZP, Uitkering- en uitvoeringskosten o Rijksbijdragen TOZO o Meerkosten zorgverlening LTA en reguliere aanbieders o Lagere kosten taxivervoer o Communicatie binnen sociaal domein over corona
6.434.000 6.434.000 17.500 -33.000 1.000
Deelprogramma 3.2. Onderwijs
-69.000
o Representatie scholen o Compensatie eigen bijdrage kinderopvang o Inspecties kinderopvang o Bekostiging noodopvang kinderen o Lagere kosten leerlingenvervoer
1.000 -25.000 10.000 5.000 -60.000
Deelprogramma 3.3. Sport, kunst en cultuur
23.000
o Lagere kosten subsidies i.v.m. niet doorgaan activiteiten o Omzetdervingsbijdrage kleine maatschappelijke organisaties o Kwijtschelding huur sportverenigingen* o Rijksvergoeding Kwijtschelding huur sportverenigingen o Kwijtschelding huren diverse verenigingen o Vertraagde invoering tariefsverhoging binnensport
-3.000 26.000
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
0
-295.000
-320.000 130.000 -80.000 -25.000
Pagina 14 van 201
Overhead
518.500
o Fysieke corona-maatregelen in gemeentehuis o Facilitaire dienst gemeentehuis (koffie- en toiletvoorzieningen) o Hogere drukwerk- en portokosten o ICT-kosten + inrichting thuiswerkplekken o Projectleider corona, bestuurssecretariaat en communicatie o ARBO-onderzoek effecten thuiswerkmonitor en online trainingen o Diverse rechtspositionele aangelegenheden
21.000 -45.000 26.000 301.500 175.000 12.000 28.000
Algemene dekkingsmiddelen
0
o Inkomstenvermindering dwangbevelen en aanmaningen o Compensatiepakketten via algemene uitkering Totale impact corona-crisis
8.000
8.000 1.187.000 -21.000 1.208.000
6.991.500
7.277.000
* Hier doet zich de bijzondere situatie voor dat de begin 2021 door B&W besloten kwijtschelding huur sportverenigingen over het 4e kwartaal 2020 ad. € 190.000 bij navraag bij onze accountant financieel administratief verwerkt dient te worden in 2020, terwijl de te verwachten rijksinkomsten voor ditzelfde bedrag in 2021 geboekt dienen te worden. De tabel toont een voordeel op de financiële effecten van de coronacrisis van € 285.000. Bij de Najaarsnota 2020 was van het saldo van inkomsten en uitgaven een bedrag van € 500.000 geoormerkt voor in 2021 te nemen coronamaatregelen. Op rekeningbasis dient het geoormerkte bedrag ad. € 500.000 met € 215.000 verlaagd te worden naar € 285.000. Als de rijksinkomsten voor de kwijtschelding van de huren in het 4e kwartaal 2020 wel meegenomen hadden moeten worden in 2020, dan had het bij de najaarsnota gedane oormerkvoorstel met slechts € 25.000 verlaagd behoeven te worden. Nu komen deze rijksinkomsten in 2021 beschikbaar ter besteding voor coronamaatregelen. Rechtmatigheidsdimensie coronamaatregelen Conform de landelijke richtlijnen zijn ten behoeve van diverse maatschappelijke partners coronamaatregelen doorgevoerd die een rechtmatigheidsdimensie bevatten. Dit betreffen twee vormen van maatregelen: -
De gemeente zette de betaling (grotendeels) voort zonder dat daar een prestatie tegenover stond.
-
De gemeente zette de prestatielevering levering voort waar geen (of een lagere) betaling tegenover stond.
Bij de najaarsnota heeft de raad reeds ingestemd met het doorvoeren van dergelijke coronamaatregelen. In de volgende tabel wordt ingegaan op de maatregelen die zijn getroffen om organisaties en instellingen te ondersteunen.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 15 van 201
Thema coronamaatregel
Betaling gemeente
Prestatie-levering
zonder prestatie-
gemeente zonder
levering derden
betaling derden
PROGRAMMA 1. Bestuurlijke omgeving
0
6.000
Deelprogramma 1.3. Veiligheid o Niet geïnde evenementenvergunningen o Niet geïnde terrasvergunningen
0
6.000 3.000 3.000
PROGRAMMA 2. Fysieke leefomgeving o --
0
0
PROGRAMMA 3. Sociale leefomgeving
437.000
400.000
Deelprogramma 3.1. Sociaal domein o Zorgkosten via regionale samenwerking Amersfoort o Lagere kosten taxivervoer
133.000 pm 133.000
0
Deelprogramma 3.2. Onderwijs o Compensatie eigen bijdrage kinderopvang o Lagere kosten leerlingenvervoer
244.000 10.000 234.000
0
Deelprogramma 3.3. Sport, kunst en cultuur
60.000
400.000
o Omzetdervingsbijdrage kleine maatschappelijke organisaties
60.000
o Kwijtschelding huur sportverenigingen
320.000
o Kwijtschelding huur overige verenigingen
80.000
Overhead
0
0
0
0
437.000
406.000
o -Algemene dekkingsmiddelen o -Totale financiële impact m.b.t. prestatielevering
Toekomstverwachting en risico-inschatting coronacrisis Ten tijde van het opstellen en vaststellen van de begroting 2020 in het najaar van 2019 kon niemand bevroeden dat enkele maanden later een coronacrisis zo uitbreken met ongekend grote gevolgen voor de samenleving. Ook toen begin 2020 meer en meer de eerste verschijnselen opdoken, was de impact wereldwijd nog niet of nauwelijks in te schatten. Pas in de loop van het 1e halfjaar 2020 werd de ongekende omvang van de effecten zichtbaar. Er moesten en er zijn veel maatregelen getroffen worden om de schade zoveel mogelijk te beperken. In de najaarsnota 2020 is daar in een separaat hoofdstuk over gerapporteerd. In 2020 zijn landelijk en lokaal vooral acute crisismaatregelen getroffen om de gezondheid van onze inwoners en de gezondheidszorg zoveel mogelijk te beschermen. En om de financiële gevolgen van de coronamaatregelen voor bewoners, bedrijfsleven en (sport- en welzijns)organisaties zo beperkt mogelijk te houden. De jaren 2021 en verder zullen in het teken staan van het maken van de omslag van crisismanagement naar het doorvoeren van structurele maatregelen en het doen van investeringen in gemeentelijk beleid en uitvoering. Op dit moment zijn er nog veel onzekerheden over de lange termijngevolgen en wat dit betekent voor de bestuurlijke opgaven.
In landelijke publicaties zien wij wel dat de signalen sterker worden dat bij kwetsbare groepen problemen sneller stapelen. Wat dit betekent voor inzet van zorg en ondersteuning is nog onzeker. Impactanalyses, uit te voeren in 2021, geven hier wellicht meer inzicht in. Daarbij voorzien wij dat de effecten van de coronacrisis steeds meer verweven raken in het reguliere gemeentelijk beleid en uitvoering. Het inschatten en aantonen van specifieke effecten van corona zal daardoor steeds moeilijker worden. De aandacht zal niet meer gericht zijn op corona, maar op de nieuwe maatschappelijke situatie als geheel. Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 16 van 201
In de najaarsnota 2020 hebben wij gemeld dat met betrekking tot de corona-maatregelen de exacte aard, impact, kosten en rijksvergoeding van deze kosten uiterst ongewis is. Ook bij deze jaarrekening is dit nog ongewis, maar er zijn inmiddels wel een aantal ontwikkelingen die wat meer inzicht geven in de risico’s die wij als gemeente lopen: -
Het financieel effect van de coronacrisis op de jaarrekening 2020 geeft per saldo een voordelig resultaat van € 285.000.
-
Het voordelig resultaat willen wij graag oormerken om in 2021 te besteden aan de in 2021 noodzakelijke coronamaatregelen.
-
In 2021 ontvangen wij voor een bedrag van € 190.000 aan rijksgelden voor het kwijtschelden van huur sportverenigingen over het 4e kwartaal 2021. Deze rijksmiddelen zijn vrij besteedbaar en willen wij eveneens inzetten voor coronamaatregelen.
-
Tevens is bij de decembercirculaire 2020 reeds een bedrag van € 505.000 aan compensatiepakketten toegekend voor het jaar 2021.
-
Met dit alles beschikken wij in 2021 over een financiële buffer van ca. € 980.000 voor te nemen coronamaatregelen. Daarnaast lopen er momenteel gesprekken op Rijksniveau over verdere financiële ondersteuning in 2021.
Naar aanleiding van bovenstaande ontwikkelingen handhaven wij het risico m.b.t. de financiële effecten van corona op p.m. (zie hiertoe paragraaf A. Weerstandsvermogen). In 2021 zullen wij bij de voorjaarsnota en najaarsnota opnieuw rapporteren over de effecten van de coronacrisis.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 17 van 201
Hoofdstuk 4 – Beleidsbegroting 4.1.
De programma’s
De programmabegroting bestaat uit 3 programma’s: 1 Bestuurlijke omgeving 2 Fysieke leefomgeving 3 Sociale leefomgeving Wat mag het kosten? Relevante beleidsdocumenten
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 18 van 201
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 19 van 201
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 20 van 201
Programma 1 – Bestuurlijke omgeving Inhoud programma Tot dit programma behoren de volgende deelprogramma’s/ overzichten: 1.1. Bestuur 1.2. Dienstverlening 1.3. Veiligheid 1.4. Accommodaties en eigendommen Wat mag het kosten? Relevante beleidsdocumenten Deelprogramma 1.1 Bestuur Tot het deelprogramma bestuur behoren de thema’s bestuurlijke vernieuwing, participatie, communicatie, de gemeentelijke organisatie en de regionale samenwerking. In dit deelprogramma worden de kosten begroot en verantwoord van de gemeenteraad, het college, de griffie, de ondersteuning van het bestuur, de bijdrage aan de Regio Amersfoort en bestuurlijke vernieuwing.
Wat willen we bereiken? •
Tevreden inwoners over het gemeentelijk bestuur
•
Vergroten van de betrokkenheid en inzet van onze inwoners
•
Een organisatie die monitort en stuurt
•
Regionale samenwerking met voldoende grip op onze verbonden partijen
Wat hebben we gedaan? Bestuurlijke vernieuwing, participatie en communicatie In het coalitieakkoord hebben we de intentie uitgesproken om de participatie verder door te ontwikkelen. Aan de hand van de in het coalitieakkoord benoemde aandachtsgebieden gaan we hierop nader in. Participatie: inwoners in eerder stadium betrekken Ondanks COVID-19 hebben we volop vormgegeven aan de participatie. Dit was vaak een combinatie van fysiek en digitaal, soms alleen digitaal. We hebben samen met de samenleving de tweede participatiestap afgerond voor een omgevingsvisie voor Soest en Soesterberg. Die bestond uit twee delen: 1. De week van de omgeving (28 september t/m 1 oktober) Deze werd halverwege afgebroken door strengere (landelijke) COVID-maatregelen. We hebben een deel van de workshops eind oktober/begin november digitaal ingehaald. 2. De internetconsultatie (van 4 t/m 28 november), met ruim 30 polls over verschillende onderwerpen. Over zonne- en windenergie deden tijdens de week van de omgeving ongeveer 1000 inwoners mee aan fysieke workshops en onlineparticipatie (via www.zonenwindsoest.nl). We zijn voor de
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 21 van 201
transitievisie Warmte een klankbordgroep gestart. In de week van de omgeving waren er fysieke en onlineworkshops over warmte voor inwoners. Er was ook een internetconsultatie in de periode van september tot en met november. De participatie over de gemeentewerf (gebiedsontwikkeling Molenstraat) startte fysiek en werd daarna digitaal. We hebben digitale participatie vanwege COVID-19 steeds vaker ingezet. Denk hierbij aan het digitaal ondernemerscongres en veel onlineparticipatie binnen ruimtelijke projecten, zoals: -
het verkeersplan Soest-Zuid
-
uitnodigingskader elektriciteitsopwekking
-
zoomsessies Oude Tempel
-
veiligheid van rotondes in Soest
-
locaties voor ondergrondse afvalcontainers
-
locaties voor openbare laadpalen in Soest.
-
digitale participatie vanuit Bureau regio Amersfoort over de Regionale Energie
Daarnaast: Strategie (RES) -
livestream ‘Eén tegen eenzaamheid’ via Facebook, georganiseerd met de externe projectgroep ‘Lokale coalitie Eén tegen eenzaamheid’.
Sinds 29 september 2020 hebben we een eigen onlineparticipatieplatform: www.denkmeeover.nl. Een plek waar inwoners uit Soest en Soesterberg kunnen reageren, bijdragen, stemmen en waarderen. Op een kaart markeren, tekenen en feedback geven. Met nieuws, een agenda en nog veel meer. Het project Oude Tempel had de primeur: www.denkmeeover.nl/oudetempel. Daarna volgde Infra Soesterberg. In 2020 hebben we het inwonerpanel (met zo’n 900 inwoners) twee keer ingezet voor de onderwerpen: sociale media en klimaatadaptatie. Inwonerinitiatieven Vanwege de beperkende coronamaatregelen zijn er het afgelopen jaar veel minder subsidieaanvragen ingediend dan voorgaande jaren. Daarnaast hebben initiatiefnemers helaas veel initiatieven moeten afzeggen. Zij hebben de ontvangen subsidies teruggestort. Uitdaagrecht (pragmatisch) introduceren Het afgelopen jaar zijn twee initiatieven gestart: een pilot bij volleybalvereniging AGAVS om een deel van de schoonmaakwerkzaamheden uit te voeren en bij vv Hees voor het uitvoeren van werkzaamheden aan het nieuwe sportgebouw. Jongeren: meer betrekken Op 1 juli organiseerde Stichting Balans een kinderraad. De aanleiding was de oproep van premier Rutte om jongeren mee te laten praten over de coronamaatregelen. We spraken als college met 24 kinderen van 12 Soester scholen in de raadzaal.
We hebben tijdens de week van de omgeving het onderwerp zonne- en windenergie opvallend veel jongeren bereikt via Instagram stories.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 22 van 201
In de zomer dacht een groep jongeren uit Soest en Baarn mee over een concept, een naam en de vormgeving van het platform YoungKreators. Inmiddels is de subsidieaanvraag binnen het project Jeugd aan zet door VWS goedgekeurd. Daarmee kunnen we fase twee van een nieuw digitaal jongerenplatform opstarten, samen met de gemeente Baarn. Jongeren in Soest en Soesterberg gaven aan dat ze behoefte hebben aan een overdekte plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten: de kjoeps. In februari waren er inspraakavonden voor jongeren en bewoners uit Soest en Soesterberg om mee te denken over de locaties. Communicatie In 2019 beschreef het externe bureau ZB waar het college en organisatie voor staan en hoe het college de eigen rollen in de samenleving ziet (‘leidend principe’). De uitwerking is door COVID-19 anders ingevuld. Niet toegepast op Soesterberg zoals we van plan waren, maar vanwege de urgentie op de COVID-19-crisis. In 2020 legden we met betrekking tot communicatie de focus op: -
Projectcommunicatie en campagnematige communicatie bij belangrijke trajecten zoals de omgevingsvisie, de energietransitie, de ontwikkelingen in Soesterberg, de Dalwegvisie, verkeersplan Soest-Zuid, de organisatieontwikkeling en de nieuwe sporthal.
-
Communicatie vanwege COVID-19. Zowel extern als intern.
-
Duidelijk en klantvriendelijk schrijven. De medewerkers kregen in 2020 in Word en Outlook ondersteuning van het programma Klinkende Taal van Loo van E
-
Blijvende doorontwikkeling van de monitoring en analyse van de beelden/beleving bij de bevolking, in de (sociale) media en bij opiniemakers.
-
Communicatie en participatie vanuit de raad
Participatie Rond de jaarwisseling 2019/2020 spraken we in enkele bijeenkomsten met de raad, het college en de organisatie, onder leiding van Ferenc van Damme, over vernieuwende participatie. Een volgende bijeenkomst was gepland voor het voorjaar 2020, maar de coronacrisis stond die bijeenkomst in de weg. Er werd ingeschat dat de opbrengst van dit traject veel effectiever is in fysieke dan in digitale vorm. Daarom kan dit traject een vervolg krijgen zodra de omstandigheden fysieke ontmoetingen weer mogelijk maken. De vragen blijven actueel: Hoe ver willen we werkelijk gaan om inwoners meer zeggenschap te geven? Hoe willen we als college en raad – met erkenning van de onderscheiden rollen – zichtbaar, vindbaar en herkenbaar zijn voor onze inwoners? Communicatie Communiceren met inwoners heeft zich in 2020 vrijwel geheel digitaal afgespeeld. Avonden Samenleving in de raadzaal gingen niet door, net als de halfjaarlijkse tour langs instellingen en organisaties in de gemeente Soest. Veel van de raadsvergaderingen gebeurden op afstand via Zoom. Insprekers wisten de weg naar de raadzaal evengoed te vinden. De inhoud van de raadsvergaderingen maakten we zichtbaar en vindbaar voor inwoners door berichten op Twitter, Facebook, de Soester Courant en de nieuwe website van de raad (www.soest.nl/gemeenteraad).
Op de nieuwe site staat wekelijks een aankondiging dan wel verslag van de actuele vergadercyclus. Ook staan daar de wekelijkse bijdragen van raadsleden en
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 23 van 201
fractieassistenten uit de rubriek Raadgever in de Soester Courant. Vergaderstukken en uitzendingen van de raadsvergaderingen staan sinds 2020 in het nieuwe raadsinformatiesysteem van iBabs (www.soest.bestuurlijkeinformatie.nl), dat is gekoppeld aan de raadswebsite. Livestream We hebben in de raadzaal in de zomer 2020 een nieuw vergadersysteem geïnstalleerd met vijf camera’s. Vergaderingen in de raadzaal worden in hoge kwaliteit gestreamd naar het nieuwe raadsinformatiesysteem. Wanneer de vergaderingen volledig digitaal zijn en de raadsleden vanuit huis vergaderen met Zoom, streamen we de uitzending vooralsnog naar YouTube. Die uitzendingen worden doorgaans tussen de 200 en 600 keer bekeken of teruggekeken. Daarmee zijn de bijeenkomsten van de raad in alle gevallen toegankelijk voor inwoners, belanghebbenden en pers. Gemeentelijke organisatie In paragraaf C Bedrijfsvoering zetten we in hoofdlijnen uiteen hoe onze gemeentelijke organisatie, meer in het bijzonder de bedrijfsvoering, in Soest is opgezet. In dit deelprogramma beperken we ons tot een belangrijk speerpunt: de doorontwikkeling van de interne beheersing. Doorontwikkeling interne beheersing We hebben de doorontwikkeling van de interne beheersing ingezet vanuit de verwachte komst van de rechtmatigheidsverantwoording per 1 januari 2022.
In 2020 hebben we uitvoering gegeven aan het verbeterplan interne beheersing dat loopt langs de volgende zes aandachtsgebieden: -
inkoop en aanbesteding
-
vastgoedbeleid, -beheer en -administratie
-
subsidieproces en -administratie
-
hr-processen (overgang naar een nieuw e-hrm-systeem)
-
IT-control
-
financiële processen.
Door uw raad zijn hiervoor, voor de jaren 2020 en 2021, extra middelen beschikbaar gesteld. In 2020 zijn voor alle genoemde onderdelen verbetertrajecten in gang gezet. Voor een belangrijk deel zullen concrete resultaten zich manifesteren in 2021, zoals de invoering van een nieuw e-hrmsysteem, een nieuw zaaksysteem, maar ook de oplevering van up-to-date integraal accommodatiebeleid. Bestuurlijke samenwerking In de paragraaf Verbonden partijen treft u de gemeentelijke visie aan over de verbonden partijen (governance), evenals een overzicht van onze verbonden partijen met per verbonden partij informatie over rechtsvorm, bestuurlijk belang en een aantal financiële gegevens. De beleidsmatige ontwikkelingen rond onze verbonden partijen treft u aan bij de desbetreffende deelprogramma’s. Strategische Agenda 2019-2022 Regio Amersfoort vastgesteld De nieuwe Strategische Agenda is na een langdurig, interactief proces in het eerste halfjaar 2020 vastgesteld. Belangrijke input voor deze agenda is geleverd door de dialooggroepen, die hun ideeën op de terreinen energie en duurzaamheid, wonen en arbeidsmarkt aan de negen deelnemende gemeenteraden hebben gepresenteerd.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 24 van 201
Ontwikkelbeeld 2030-2040 Regio Amersfoort De Regio Amersfoort (met de negen deelnemende gemeenten) en de provincie Utrecht hebben in 2020 het initiatief genomen om gezamenlijk te werken aan het Ontwikkelbeeld 2030 – 2040 Regio Amersfoort. Hierbij maken de deelnemers afspraken over de te ontwikkelen woon- en werklocaties, de bereikbaarheid en het groen. Deze afspraken maken onderdeel uit van het totale provinciale bod richting Rijk.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 25 van 201
Deelprogramma 1.2 Dienstverlening In Soest hebben wij als doel klantgerichte benadering, met excellente (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. Ook willen wij ten allen tijden aansluiten bij de veranderende samenleving en steeds verdergaande digitalisering. Daarom ontwikkelen wij onze frontoffice voor het beantwoorden van alle vragen van de inwoners en bedrijven. Wij hebben hierin al resultaten bereikt en in de toekomst zullen wij deze ontwikkeling continueren. Hiermee wordt onder andere invulling gegeven aan het 'van buiten naar binnen werken'. De ontwikkeling van digitalisering is al in gang gezet in 2017 met de start van de Uitvoeringsagenda Dienstverlening en Informatievoorziening. Wij hebben hierin al resultaten bereikt en in de toekomst zullen wij deze ontwikkeling continueren.
Wat willen we bereiken? •
Inwoners en bedrijven blijven onze dienstverlening digitaal, balie en telefoon gemiddeld met een ruime voldoende waarderen
•
Wij sluiten aan bij de veranderende samenleving en steeds verdergaande digitalisering. Daarom ontwikkelen wij onze frontoffice door zodat eenvoudige vragen sneller en efficiënter beantwoord kunnen worden via de verschillende kanalen
•
We benutten de innovaties op het gebied van ICT om onze dienstverlening en informatievoorziening verdergaand te digitaliseren en vernieuwen
•
Ons informatiebeheer is ingericht op digitaal werken en voldoet aan de wettelijke vereisten voor het archiefbeheer
Wat hebben we gedaan? Doorontwikkelen van de frontoffice Het ontwikkelen van de frontoffice is een continu proces gericht op de digitalisering en sociale media. Voor ons staat de klantgerichte benadering centraal, waarbij een excellente (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen voorop staat. Voor het efficiënt afhandelen van eenvoudige vragen is actuele kennis noodzakelijk, om dit te handhaven is een speciaal E-learning tool aangeschaft voor de klantbeleving. Hiermee kan kennis opgedaan en opgefrist worden. We hebben ook een digitaal leerpakket aangeschaft om de vakkennis te onderhouden en te verbeteren. Het Telefonisch Informatie Punt (TIP) is sinds 1 januari 2020 alleen in de ochtend bereikbaar. De nieuwe bereikbaarheidstijden hebben geleid tot een gewijzigde bezetting. Dit heeft als gevolg dat we een optimale bereikbaarheid met kortere wachttijden hebben gecreëerd. Een goede communicatie via diverse kanalen heeft bijgedragen aan een gemakkelijke gewenning bij onze inwoners. We blijven verleiden naar het digitale kanaal. De website wordt continue verbeterd. Steeds meer producten kunnen door de inwoners en ondernemers worden aangevraagd. Zo hebben we succesvol de frontoffice uitgebreid met het aanvragen van subsidies. Zoals bijvoorbeeld subsidies voor Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 26 van 201
schoolsporttoernooien, deskundigheidsbevordering vrijwilligers en subsidie waardering vrijwilligers. Hiermee is de doorlooptijd van de afhandeling van deze aanvragen verbeterd van 21 dagen naar 7 dagen. Persoonlijk contact met inwoners zal blijven bestaan voor situaties waarvoor de digitale weg niet openstaat. Handhaven klanttevredenheid We monitoren de klanttevredenheid en servicenormen. De resultaten hiervan worden vastgelegd in een digitaal dashboard en sturen waar nodig bij. Het afgelopen jaar beoordeelden inwoners en ondernemers onze dienstverlening over de verschillende kanalen met een ruime voldoende. Inwoners en ondernemers hebben van het TIP en de vakspecialisten in 78% (28.799) van alle telefonische contacten (totaal 37.037) direct antwoord op hun vraag gekregen. De TIP kan de 2e lijn collega’s steeds beter bereiken door het uitleveren van mobiele devices en invoering van een nieuw zaaksysteem. Digitalisering en informatievoorziening Het jaar 2020 was een bijzonder jaar. We zijn als gevolg van de wereldwijde coronapandemie meer digitaal gaan werken. Doordat ook (bijna) al onze medewerkers digitaal samen gingen werken moesten hiervoor sneller en ongepland veel vernieuwingen worden gedaan. Tegelijk zorgde deze urgentie soms ook voor aangepaste prioriteiten bij onze digitalisering.
We hebben in 2020 de bestaande basiswerkplek op kantoor vervangen door een mobiele basiswerkplek, hiermee kunnen medewerkers buiten het gemeentekantoor (thuis) werken. We hebben hiervoor veel nieuwe hard- en software aangeschaft en geïmplementeerd. Denk aan tools voor online vergaderen, het zetten van digitale handtekeningen, en de aanschaf en installatie van 145 laptops en 150 mobiele telefoons. We hebben om deze ontwikkelingen mogelijk te maken en toekomstbestendig te blijven een nieuwe ICT basis infrastructuur (citrix omgeving) geïmplementeerd. We hebben ook gewerkt aan een beleid voor de inrichting van de mobiele werkplek voor de komende jaren. We hebben verder een participatietool aangeschaft, waarmee we meer mogelijkheden hebben gekregen om participatie (ook) digitaal vorm te geven. Doorontwikkeling RID Utrecht We hebben in samenwerking met de RID gewerkt aan een versnelde uitrol van de moderne mobiele (thuis)werkplek. We hebben nieuwe procedures om medewerkers van de juiste ICT middelen te voorzien en te borgen dat medewerkers eigen privé ICT middelen veilig en effectief inzetten. Informatiebeheer We hebben in 2020 de implementatie van een nieuw, modern zaaksysteem ingevoerd en de training van onze medewerkers uitgevoerd. We hebben op basis van een doorontwikkelplan documentaire informatievoorziening, een routekaart informatiebeheer opgesteld.
De routekaart bestaat uit een
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 27 van 201
samenhangend geheel van projecten voor de komende jaren zodat we op samenhang kunnen sturen en rapporteren. We hebben gewerkt aan het informatiebeheer, zoals het opstellen van een bewaarstrategie, kwaliteitshandboek en een overzicht van fysiek en digitaal opgeslagen informatie. We hebben een deel van de achterstanden in archivering en vernietiging van documenten ingelopen. We hebben ook in de digitalisering van bouwdossiers voortgang geboekt al was deze wat minder dan gepland als gevolg van coronamaatregelen. In totaal is ongeveer 100 meter papier gescand en 50 meter gecontroleerd. De planning was 125 meter scannen en 100 meter controleren. Visie op inrichting publieke ruimtes gemeentehuis In de nabije toekomst streven wij naar publieks- en gemeenschapsfuncties die voldoen aan hedendaagse wensen en eisen voor wat betreft dienstverlening. Ruimtes die veel meer gericht zijn op ontmoeten en netwerken. In 2021 zullen wij starten met de aanpassing van de publiekshal.
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 28 van 201
Deelprogramma 1.3 Veiligheid
Wat willen we bereiken? Inwoners van Soest voelen zich veilig •
Ondermijning: we voorkomen dat de overheid criminelen faciliteert. Zo voorkomen we dat er vermenging ontstaat tussen de onder- en bovenwereld. We willen de economische machtsposities doorbreken die zijn opgebouwd met kapitaal uit criminele activiteiten.
•
Zorg en veiligheid: een passende interventie voor overlastgevers en criminelen
•
Jeugdoverlast en -criminaliteit: Zo min mogelijk overlast van jeugd en een effectieve benadering van jeugdgroepen
•
High impact crimes: we willen de objectieve en subjectieve veiligheid in Soest verder verbeteren door de slachtofferkans te beperken, de pakkans van de daders te vergroten en de aangiftebereid onder slachtoffers te verhogen.
•
Radicalisering: een effectieve integrale aanpak van radicalisering en extremisme
•
Illegale prostitutie en mensenhandel: we willen een gedegen toezicht op de vergunde seksbranche, aanpak van illegale prostitutie en het oppakken van signalen van mensenhandel.
Wat gaan we daarvoor doen? Ondermijningsbewustzijn vergroot Gemeenten hebben een belangrijke rol in het tegengaan van ondermijning. Een goed georganiseerde en ingebedde bestuurlijke aanpak resulteert op termijn in een effectief, preventief gemeentebeleid. Aansluiting op Meld Misdaad Anoniem Wij hebben ons aangesloten op Meld Misdaad Anoniem. Dit houdt in dat wij meldingen die betrekking hebben op de gemeente Soest in kunnen zien. Hierdoor is onze informatiepositie verbeterd. We zijn hierdoor in staat om sneller bestuurlijke maatregelen te nemen tegen bijvoorbeeld hennepplantages, drugsdealers of andere ondermijnende criminaliteit. BES-breed Bibob-beleid We hebben met het invoeren van het BES-breed Bibob-beleid gewacht tot het RIEC hiermee klaar was, omdat in 2020 bekend werd dat het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) bezig was voor de gehele regio Midden-Nederland met het concept Bibob-beleid op te stellen. We hebben het beleid van het RIEC grotendeels verwerkt in het BES-brede Bibob-beleid. We hebben bij het schrijven van het jaarverslag op de laatste punten onderling overeenstemming gezocht. -
We zorgen ervoor dat onze medewerkers en inwoners zich bewust zijn van het feit dat ondermijnende criminaliteit zich in de directe omgeving afspeelt door te informeren. Inwoners, ondernemers en de publiek-private partners zijn zo meer
Jaarstukken 2020 - Gemeente Soest
Pagina 29 van 201
betrokken bij de aanpak van ondermijning. We hebben aandacht voor de angst voor vergelding op het moment dat inwoners een melding doen, vooral onder jongeren. -
We hebben de APV aangepast zodat als er uit een grondige bestuurlijke rapportage van de politie blijkt dat een branche (bijv. autobranche), gebouw of gebied gebruikt voor ondermijnende activiteiten, we een vergunningsplicht kunnen opleggen. Zorg en veiligheid geïntegreerd