4c 3 Bijlage b1. Nota van Beantwoording en ambtelijke wijzigingen.pdf
Tekst van het document
Nota van Beantwoording en ambtelijke wijzigingen Besluitvormende Raad van 22 december 2021
Inhoud 1. Procedure ................................................................................................................................................................................................. 4 2. Zienswijzen .............................................................................................................................................................................................. 6 2.1 Overheden en ketenpartners ...............................................................................................................................................................
6 Gemeente Amersfoort .................................................................................................................................................................................6 Gemeente Baarn .........................................................................................................................................................................................7 GGD regio Utrecht ......................................................................................................................................................................................8 Veiligheidsregio Utrecht (VRU).................................................................................................................................................................... 10 ProRail .................................................................................................................................................................................................... 16 Alliantie regio Amersfoort en Portaal Eemland .............................................................................................................................................. 18 TenneT TSO B.V. en STEDIN ......................................................................................................................................................................
20 2.2 Maatschappelijke partijen ................................................................................................................................................................. 22 Natuur- en Milieufederatie Utrecht .............................................................................................................................................................. 22 Sport Federatie Soest ................................................................................................................................................................................ 38 Hemus - Huis van de Watersport en Baarnsche Watersport Vereniging de Eem ................................................................................................. 41 Stichting Wegh der Weegen ....................................................................................................................................................................... 44 Historische Vereniging Soest/Soesterberg .................................................................................................................................................... 45 2.3 Locaties en gebieden .........................................................................................................................................................................
48 2.3.1 De Eempolder en de Eem .................................................................................................................................................................. 48 2.3.2 Gebied de Meent/Jachthuislaan .......................................................................................................................................................... 72 2.3.3 Weilanden langs de Verlengde Talmalaan en de Noordelijke Eng ............................................................................................................ 81 2.3.4 Soesterveen .................................................................................................................................................................................... 87 2.3.5 Weilanden Inspecteur Schreuderlaan /Stadhouderslaan ......................................................................................................................... 88 2.3.6 Zandlaan ......................................................................................................................................................................................... 92 2.3.7 Spoordriehoek.................................................................................................................................................................................. 92
2
2.3.8 Centrum(gebieden)........................................................................................................................................................................... 93 2.3.9 De Lange Duinen en de Eng ............................................................................................................................................................... 94 2.4 Thema’s ............................................................................................................................................................................................. 96 2.4.1 Mobiliteit ......................................................................................................................................................................................... 96 2.4.2 Stedelijk afvalwater en riolering ....................................................................................................................................................... 100 2.4.3 Antennebeleid ................................................................................................................................................................................ 101 2.4.4 Gezondheid (houtstook, PFAS, straling en 5G) ...................................................................................................................................
106 2.4.5 Energietransitie .............................................................................................................................................................................. 110 2.4.6 Woningbouw .................................................................................................................................................................................. 113 2.4.7 Economie en bedrijventerreinen ....................................................................................................................................................... 127 2.4.8 Beeldkwaliteit en cultuurhistorie ....................................................................................................................................................... 136 2.4.9 Cultuur en evenementen ................................................................................................................................................................. 138 2.4.10 (duurzame) Landbouw .................................................................................................................................................................. 140 2.4.11 Overige opmerkingen .................................................................................................................................................................... 143 3.
Ambtelijke wijzigingen ......................................................................................................................................................................... 152 4. Bijlagen ................................................................................................................................................................................................ 154 Bijlage 1 Birkhof Visie 1.0 Bijlage 2 Toelichting zienswijze Kerngroep Behoud Soester Hoogveen Bijlage 3 De Maten - Stedenbouwkundig Onderzoek, Herontwikkeling Langeindsche Maatweg Bijlage 4 Toelichting zienswijze houtstook Bijlage 5 Wijzigingen m.b.t het aspect water (systeem, stedelijk afvalwater en riolering) Bijlage 6 Telmodel Noordelijke Eng Soest Bijlage 7 Concept-zienswijze provincie Utrecht
3
1. Procedure Vanaf de zomer van 2019 werken we samen met de samenleving aan een Omgevingsvisie voor Soest en Soesterberg. Tijdens het proces van totstandkoming is veel ruimte gegeven aan participatie. Inwoners, bedrijven, organisaties, ondernemers, verenigingen en(keten)partners konden op verschillende manieren en momenten hun inbreng leveren. Daar is in ruime mate gebruik van gemaakt. Als afronding van het omvangrijke participatietraject heeft de gemeenteraad in april 2021 ingestemd met het document ‘Soest en Soesterberg, Kwaliteiten voor de toekomst’. Hierin zijn de belangrijkste kwaliteiten en principes voor onze gemeente met het oog op de toekomstige doorontwikkeling beschreven en verbeeld. Dit document vormde het inhoudelijke beginpunt voor de omgevingsvisie Soest en Soesterberg. Op 8 juli 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het ontwerp van de omgevingsvisie en het vrijgeven voor de terinzagelegging. Zienswijzen Het ontwerp van de omgevingsvisie Soest en Soesterberg heeft van 2 september tot en met 13 oktober 2021 (6 weken) ter inzage gelegen met de mogelijkheid voor iedereen om een zienswijze (digitaal, analoog of mondeling) in te dienen. Alle stukken konden gedurende deze periode digitaal of analoog worden ingezien. De gemeente heeft in deze periode in totaal 122 zienswijzen ontvangen. De zienswijzen zijn opgenomen en beantwoord in deze Nota.
Twee zienswijzen, waaronder de (concept)zienswijze van provincie Utrecht, zijn buiten de reactietermijn binnengekomen en worden daarom niet beantwoord. De (concept)zienswijze van de provincie Utrecht is wel ter kennisgeving toegevoegd als bijlage 7 bij deze Nota. De andere zienswijze is niet toegevoegd, omdat deze exact gelijk is aan de zienswijzen die al in §2.3.3 van deze Nota worden beantwoord. Leeswijzer De zienswijzen en de gemeentelijke beantwoording zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van deze Nota. De zienswijzen zijn niet overal letterlijk overgenomen, maar waar mogelijk samengevat naar de belangrijkste onderdelen en argumenten. Daar waar nodig is (een deel van) een zienswijze als bijlage bij deze Nota gevoegd. Gelet op het aantal zienswijzen, het gegeven dat de zienswijzen op sommige onderdelen identiek zijn of over hetzelfde onderwerp gaan en de overzichtelijkheid van deze Nota, is ervoor gekozen om de zienswijzen (en beantwoording) waar dat mogelijk is te clusteren naar thema of locatie. Dit betekent dat een reclamant, als hij op verschillende onderdelen heeft gereageerd, de gemeentelijke beantwoording op verschillende plekken in de Nota terugleest. Voor overheden en ketenpartners geldt dit niet, deze zijn beantwoord in §2.1.
Voor maatschappelijke partijen geldt dat een aantal van deze partijen zijn opgenomen in §2.2 en andere partijen juist bij een specifiek gebied of thema elders in de Nota. Op diverse plekken in de beantwoording wordt bovendien verwezen naar de plek in de Nota waar een onderdeel uit een zienswijze al is beantwoord. Bij de gemeentelijke beantwoording staat verder aangeven of de zienswijze heeft geleid tot wijzigingen op de ontwerp omgevingsvisie. En zo ja, welke aanpassing wordt voorgesteld om door te voeren. Deze aanpassingen zijn dikgedrukt en in een afwijkende kleur aangegeven. In hoofdstuk 3 vindt u tot slot de wijzigingen die ambtelijk nog worden voorgesteld met het oog op de vaststelling van de omgevingsvisie (dit zijn wijzigingen die niet voortvloeien uit de beantwoording van de zienswijzen). Deze zijn tevens dikgedrukt en in een afwijkende kleur aangegeven. Vervolgtraject Nu de formele terinzagelegging is afgerond, wordt de omgevingsvisie Soest en Soesterberg door de gemeenteraad vastgesteld. Er zijn geen mogelijkheden voor verder bezwaar of beroep tegen dat besluit. Dat komt doordat de omgevingsvisie alleen bindend is voor het bestuursorgaan dat de omgevingsvisie vaststelt: de gemeenteraad van Soest dus. 4
De omgevingsvisie wordt in toekomst verder uitgewerkt in omgevingsprogramma’s (beleid) en via projecten. Een deel van ingediende zienswijzen gaan al in op die uitwerking en daar kunnen wij in de beantwoording dus geen antwoord op geven. Daarnaast kan het zo zijn dat er een vertaling plaatsvindt van bepaalde onderdelen uit de omgevingsvisie in het toekomstig Omgevingsplan. Hierin staan straks juridische regels die wel rechtstreeks bindend zijn voor burgers en bedrijven. Ten slotte is het belangrijk te weten dat de omgevingsvisie geen statisch document is, maar een document dat een koers en doelen omvat die periodiek geëvalueerd en aangepast kunnen worden door de gemeenteraad.
5
2. Zienswijzen 2.1 Overheden en ketenpartners
Gemeente Amersfoort
Gemeente Amersfoort
Gemeente Amersfoort
Zienswijze Gemeente Amersfoort kan de geschetste ontwikkelingsrichting voor Soest en Soesterberg op hoofdlijnen onderschrijven. Zij zien duidelijke keuzes ten aanzien van de kernen Soest en Soesterberg en een grote inzet op vitaliteit, dynamiek en leefbaarheid. Zij vinden het een bij gemeente Soest passende koers voor de komende decennia.
Gemeentelijke beantwoording Het is goed om te lezen dat gemeente Amersfoort zich kan vinden in de door onze gemeente opgestelde omgevingsvisie.
a. Samenwerking Gemeente Amersfoort geeft aan dat zij naast de samenwerking die er al is in het kader van de verstedelijkingsstrategie (Regionaal Ontwikkelbeeld) en de energietransitie (Regionale Energiestrategie) ook graag samen optrekken om de opgaven op het gebied van groen, recreatie en toerisme verder invulling te geven. Deze opgaven zijn in hun ogen gemeente-overstijgend en het ‘daily urban system’ van onze inwoners en de kenmerken en kwaliteiten van ons landschap zien zij als een regionale opgave. Amersfoort werkt dit graag samen met ons en andere regiogemeenten verder uit. Het gaat dan onder meer over de opgave ‘Groen Groeit Mee’, de versterking van de groene en cultuurhistorische kwaliteiten van de Heuvelrugzone en de transitie van de polder tot agrarisch natuurlandschap. Ook in omgevingsvisie van Amersfoort die nu in ontwikkeling is komen deze opgaven terug. Amersfoort geeft aan dat de eerste gesprekken hierover tussen onze gemeenten ambtelijk al zijn gestart en hopen dat deze een goed en constructief vervolg krijgen.
Ons doel is om de komende jaren in al de opgaven en trajecten die Amersfoort benoemd samen te blijven optrekken.
b. kleine en grote stappen Gemeente Amersfoort leest in onze omgevingsvisie een pragmatische en opgavegerichte werkwijze, waarbij met kleine stappen de weg naar de toekomst wordt belopen. Zij
Wij erkennen dat veel van de opgaven en vraagstukken niet op lokaal niveau opgelost kunnen worden. Daarom zullen wij ons ook blijven inzetten om samen met de buurgemeentenen en de regio
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
6
Gemeente Baarn
begrijpen dat voor Soest de verstedelijkingsopgaven minder groot zijn, en vinden het dan ook begrijpelijk dat er gekozen wordt voor het motto ‘stap voor stap ver komen’. Zij zien in de huidige tijd echter ook opgaven die grote stappen van overheden vragen, bijvoorbeeld in het kader van groen, woningbouw en bereikbaarheid. Dergelijk vraagstukken zijn vaak urgent en spelen in veel gevallen op een bovenlokale of regionale schaal. Zij hopen dat gemeente Soest in dergelijke gevallen, bereid is snel te schakelen met gemeente Amersfoort en/of de regio en de benodigde stappen te zetten, zodat we onze gezamenlijke opgaven het beste het hoofd kunnen bieden.
de stappen te zetten die nodig zijn om deze gezamenlijke opgaven het hoofd te bieden.
Gemeente Baarn richt haar zienswijze op die vlakken waar onze gemeenten elkaar raken en die zijn uitgewerkt in de ontwerp omgevingsvisie, te weten: recreatie en toerisme, het open landschap tussen Soest, Baarn en Amersfoort en klimaatverandering.
Het betreft inderdaad een gemeenschappelijk belang om de door u genoemde positie richting de toekomst te versterken. Wij zijn blij met uw aanbod om hierin mee te denken en zullen ook richting de toekomst blijvend met u in gesprek blijven hoe we de gebieden (Utrechtse Heuvelrug en Eempolder) het beste kunnen verbinden en hoe we de gebieden nog aantrekkelijker kunnen maken voor recreatie.
a. Recreatie en toerisme De ontwerp omgevingsvisie richt zich met name op de Eem en de bos- en natuurgebieden binnen de gemeente Soest. Voor recreanten zijn gemeentegrenzen niet zo relevant. Relevanter zijn de gebieden waarin zij recreëren. Soest, en Baarn uiteraard ook, liggen zowel aan de Utrechtse Heuvelrug als aan de Eempolder. Dit maakt onze gemeenten uniek en aantrekkelijk. Graag denkt gemeente Baarn mee hoe die positie verder te versterken en de gebieden te verbinden. Gemeente Baarn
b. Een groene en bruikbare polder Het gebied tussen Soest, Baarn en Amersfoort is vooral een agrarisch gebied, met de Eem als drager en met grote landschappelijke kwaliteiten. Enerzijds het coulisselandschap en anderzijds het open weidegebied. En daarmee ook kansrijk als recreatief uitloopgebied voor met name de inwoners van de drie gemeenten. Gemeente Baarn neemt de uitnodiging graag aan, die wij in de ontwerp omgevingsvisie doen, om de
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Goed om te horen dat gemeente Baarn een toekomstbeeld van het poldergebied heeft dat in lijn is met dat wat hierover in onze omgevingsvisie is opgenomen. Op die manier kunnen wij in de toekomst samen (met ook de andere gemeenten die aan deze polder grenzen en alle gebiedspartijen) nader invulling gaan geven aan het agrarisch natuurlandschap. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie. 7
visie van een agrarisch en duurzaam natuurlandschap, dat ruimte biedt aan recreatie en agro-toerisme, verder uit te werken. Gemeente Baarn
GGD regio Utrecht
GGD Regio Utrecht
c. Klimaatverandering Uiteraard draagt iedere gemeente zelf bij met maatregelen die reageren op de klimaatverandering. We zullen daarin ook moeten samenwerken. Als buurgemeenten, maar ook als Regio Amersfoort. De Regionale Energiestrategie is daar een voorbeeld van. Gemeente Baarn zal die samenwerking ook met ons gaan zoeken. Een deel van Soest ligt in de ‘Laagte van Pijnenburg’, dat onlosmakelijk is verbonden met ‘de Vuursche’, het Baarnse deel van de Utrechtse Heuvelrug. Met de Wieksloot en de Praamgracht als waterafvoer. Er zijn maatregelen nodig tegen verdroging. Ook hier zullen we de samenwerking moeten opzoeken.
Zoals u schetst liggen er grote opgaven rondom de energietransitie en klimaatadaptatie. Het is goed te horen dat gemeente Baarn hierin samen met gemeente Soest en de rest van de regio, wil (blijven) optrekken. Ook wij hebben die intentie.
a. Gezondheidsbevordering - rookvrije omgeving GGD geeft aan dat het goed is om te zien dat er veel aandacht is voor meer bewegen, wandelen, fietsen en het belang van groen. En voldoende plekken om elkaar te ontmoeten. Door deze aandacht voor gezondheid in de leefomgeving, wordt de gezonde keuze ook de makkelijke keuze. Aanvullend adviseert de GGD om ook het thema rookvrije omgeving op te nemen in de Omgevingsvisie van Soest.
Met betrekking tot het onderwerp ‘rookvrije omgeving’ volgen wij als gemeente de landelijke lijn. Wij zijn op dit moment onder meer bezig met het rookvrij maken van speelplekken als we ze opnieuw inrichten.
b. Gezondheidsbescherming - geluidhinder In Soest ligt op meerdere plaatsen de geluidsbelasting rondom of hoger dan de norm. De normen in Nederland (48-53 dB, met ontheffing naar 63) zijn niet primair gericht op de bescherming van de gezondheid. Dit heeft grote gezondheidseffecten, daar is steeds meer over bekend. De meeste gezondheidsschade door geluid in Nederland wordt veroorzaakt door geluidsniveaus onder de norm. In Soest is onder andere relatief veel geluidsbelasting in de buurt van de N221 en het spoor, en in Soesterberg door de ligging dicht
De wegen die u noemt zijn voornamelijk Provinciale wegen en een Rijksweg. De N221 is een belangrijke doorstroomroute. Dit zijn juist wegen waar gekozen zal worden voor een iets hogere geluidwaarde. Er zijn onder de huidige wetgeving langs deze wegen bij veel woningen hogere waarden verleend. Aan deze hogere waarden zijn allerlei maatregelen gekoppeld waardoor toch wordt voorzien in een goed woon- en leefklimaat. Waar dat mogelijk is zullen wij ook lagere waarden overwegen. Om dit te verduidelijken zijn op blz. 53 aan het einde van het kopje "Omgevingskwaliteit" de volgende zinnen toegevoegd:
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
8
GGD Regio Utrecht
GGD Regio Utrecht
aan de provinciale weg (N237) en de snelweg (A28). Ook van mensen die zelf geen hinder rapporteren (zoals uit participatieronde blijkt) lijdt de gezondheid onder blootstelling aan geluid. De WHO hanteert advieswaarden die onder de Nederlandse norm liggen (53 dB overdag, 45 dB ’s nachts), waarbij echter nog 10% van de mensen ernstig gehinderd wordt. Als GGD hanteren wij daarom gezondheidskundige advieswaarden die nog iets lager liggen (50 dB overdag en 40 dB ’s nachts). Soest kan ervoor kiezen om een advieswaarde na te streven die de gezondheid beter beschermt dan de Nederlandse norm.
‘Langs de gemeentelijke wegen waar veel woningen al een hogere geluidwaarde ondervinden op basis de huidige wetgeving, zal in het omgevingsplan deze geluidwaarde worden opgenomen. Waar mogelijk zullen op bepaalde plekken ook lagere waarden overwogen kunnen worden en opgenomen worden in het omgevingsplan.’
c. Gezondheidsbescherming - luchtverontreiniging De GGD is voorstander van kritisch kijken naar houtstook. Ook in het geval van luchtverontreiniging beschermen de NL normen de gezondheid namelijk onvolledig. En waar de gemeente allicht weinig kan doen aan blootstelling langs een snelweg, kan dat wel door maatregelen te treffen op lokale wegen (zoals STOMP/ontmoedigen auto-gebruik wordt genoemd) en andere lokale bronnen. Daarvan is houtstook een hele belangrijke. Het behalen van de Nederlandse norm voor luchtverontreinigings-componenten betekent niet dat de gezondheid goed beschermd is, ook deze normen zijn (net als die voor geluid) niet primair gericht op gezondheidsbescherming. De WHO advieswaarden zijn daar al meer op gericht, en kunnen daarom ook een goede streefwaarde zijn voor een gemeente. Als GGD adviseren wij bij voorkeur om met kwetsbare bestemmingen als woningen en scholen afstand te houden van grote bronnen zoals drukke wegen (300 meter tot de snelweg, 50 meter tot een drukke lokale weg).
Als gemeente zijn we aangesloten bij de overlegstructuur rond het Schone Lucht Akkoord. Houtstook is een landelijk thema wat uiteraard ook lokaal speelt. Er zijn nog geen regels om houtstook te beperken. Wij houden ons aan de Nederlandse normen.
d. Gezondheidsbescherming - woningbouw Weeg gezondheid mee in de afweging waar die woningen gaan komen. Inbreiding, vaak op locaties waar de gezondheid al onder druk staat en het laatste beetje groen in de wijk
Wij hebben aandacht voor gezondheid bij het selecteren van onze (woningbouw)locaties en ontwikkelingen voor overige kwetsbare groepen. Op de hoofdgroenstructuur na, worden er op dit moment nog geen locaties voor woningbouw uitgesloten in de omgevingsvisie.
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
9
GGD Regio Utrecht
Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
daardoor verdwijnt, heeft niet onze voorkeur, al realiseert de GGD dat dat wel (landelijk/provinciaal) beleid is. Als een gezondheidsbeschermende afstand tot wegen hanteert de GGD 300 meter tot de snelweg en 50 meter tot een drukke lokale weg. Daarin telt elke meter, dus een locatie die op 200 meter afstand ligt is al vele malen beter dan een locatie op 100 meter. e. Gezondheidsbescherming - hittestress Hittestress geeft veel ongemak, ziekte en sterfte. Goed om daar als gemeente actief mee bezig te zijn (bv middels het opstellen van een lokaal hitteplan, waar Soest zich nu ook op oriënteert), want het speelt zeker niet alleen in grote steden. Minder verharding en meer groen is niet alleen goed voor de natuur maar ook voor de mentale en fysieke gezondheid. De GGD ziet (op basis van onderzoek) bij voorkeur een toegankelijke groene koele plek binnen 300 meter.
Gezondheid krijgt daarnaast steeds meer aandacht bij woningbouwprojecten. Dit uit zich bijvoorbeeld in meer aandacht voor groen en klimaat direct om de woning en in de directe woonomgeving.
De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) is blij met de wijze waarop zij betrokken is bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie. Zij spiegelen we de inhoud van een visie aan de vier kernwaarden (hieronder a t/m d) van de VRU, zoals beschreven in ‘Een veilige leefomgeving en de Omgevingswet’:
Goed om te horen dat de VRU zich betrokken heeft gevoeld in het proces en zich herkent in een groot aantal opgaven waar in de visie aandacht aan wordt besteed.
a.
De veilige leefomgeving bepaalt mede de kwaliteit van de leefomgeving. De Omgevingsvisie van Soest besteedt veel aandacht aan onderwerpen waar de VRU voor staat. Zo wordt er uitgebreid ingegaan op situaties waarin extreem weer als hitte en wateroverlast voorkomt, kwetsbaarheid van de natuur, toename en verandering van de vraag naar ouderenhuisvesting, mobiliteit en wordt ingegaan op de energietransitie. De aanwezigheid van (externe) veiligheidsrisico’s zoals risicovolle bedrijven en opslagplaatsen en de transportroutes van gevaarlijke stoffen zijn hierbij echter niet aangegeven. Deze kunnen echter wel van belang zijn voor de opgaven waar
Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie. Soest is een groene gemeente en wie onderschrijven de waarde van groen ter vermindering van effecten van hitte. In onze klimaatadaptatie-aanpak zullen we onze ambities en maatregelen verder uitwerken. We gaan hierbij graag met u in gesprek op welke locaties u nog verbeteringen ziet. Daarbij zullen we samen uw wens voor groene koele plek binnen 300 meter onderzoeken op haalbaarheid. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Uw opmerking om in de visie nog iets extra's op te nemen over de aanwezigheid van externe veiligheidsrisico's, aangezien deze van belang kunnen zijn op de opgaven waar de gemeente voor staat, nemen wij mee. Het algemene tekstvoorstel dat u heeft aangeleverd om deze kernwaarde en de andere 3 kernwaarden op hoofdlijnen in de visie te borgen is daarom vrijwel geheel overgenomen en geplaatst in §5.2 van de visie. Het definitieve tekstvoorstel staat bij punt e van de beantwoording van uw zienswijze en heeft betrekking op alle 4 de kernwaarden zoals uw zienswijze die beschrijft.
10
de gemeente voor staat. Een beleidskeuze over hoe met deze risico’s wordt omgegaan bij de opgaven waar men voor staat zal helpen bij het maken van de bestuurlijke afwegingen. Veiligheidsregio Utrecht
Veiligheidsregio Utrecht
b. Samenwerken aan een veilige leefomgeving. De Omgevingswet, die binnen afzienbare tijd in werking zal treden, stelt dat verschillende partijen (zoals gemeenten, veiligheidsregio’s en de GGD) samen dienen te werken om een optimale veilige leefomgeving te creëren. In de voortrajecten van de totstandkoming van de Omgevingsvisie is de VRU betrokken geweest en dit wil de VRU ook graag blijven doen in de vervolgtrajecten. Hierbij denkt de VRU aan het opstellen van het Omgevingsplan en de andere planfiguren binnen de Omgevingswet.
In het kader van het Omgevingsplan en de andere instrumenten (planfiguren) van de Omgevingswet (bijv. rond omgevingsvergunningen) trekken wij op met de VRU en dat zullen wij blijven doen onder de Omgevingswet.
In de Omgevingsvisie wordt een grote rol gegeven aan de Omgevingsprogramma’s om uitvoering te geven aan de gestelde doelen. Om al in een vroeg stadium te verkennen of de Veiligheidsregio een rol kan spelen in een omgevingsprogramma wil we graag meegenomen worden in de startnotities voor die Omgevingsprogramma’s. Verder is een goede samenwerking met de omgevingskamer gewenst om al in een vroeg stadium bij initiatiefnemers van ontwikkelingen in beeld te worden gebracht voor adviezen op omgevings- en brandveiligheid.
Wij hebben de intentie om u (en andere ketenpartners) zowel rond de omgevingsprogramma's als bij de Omgevingstafel te betrekken. We willen gaan werken ‘in de geest van de Omgevingswet’ en dat houdt in: zo integraal mogelijk.
In §1.1 wordt aangegeven dat de fysieke leefomgeving meer is dan alleen een goede ruimtelijke ordening en gebruik van gronden. Terecht wordt hier de milieuaspecten genoemd om te zorgen voor een gezonde leefomgeving. Hier hoort echter ook een fysiek veilige leefomgeving bij met de daarbij behorende aandachtspunten.
Dit is meegenomen in de tekst die over “veilige leefomgeving” is toegevoegd aan de omgevingsvisie. Zie ook het antwoord bij punt a. en e. van uw zienswijze.
c.
De fysieke leefomgeving wordt mede vormgegeven volgens de ontwerpprincipes voor een veilige leefomgeving met aandacht voor:
Wij zullen u bij de afwegingen en ontwerpprincipes zoals genoemd onder punt 1 t/m 4 betrekken en om advies vragen in het proces.
11
1. Het voorkomen en beperken van risico’s vergroot de veiligheid. Maatregelen die betrekking hebben op de bron van het risico zijn de krachtigste manier om de veiligheid te verbeteren en hebben daarom de voorkeur. Bij de intentie van de gemeente om de bestaande bedrijventerreinen intensiever (hoofdstuk 4) met een hogere personendichtheid en meer bedrijven te gebruiken is daar een kans. Door het minimaliseren van de veiligheidsrisico’s van nieuwe bedrijven en het vergroten van de veiligheid van bestaande bedrijven kan dat intensievere gebruik op een veilige wijze laten plaatsvinden. Wordt hier geen aandacht aan gegeven dan is de kans op een vergroting van het veiligheidsrisico reëel. Dit geldt ook voor de onderdelen van de energietransitie, zoals zonnepanelen en zonneweides en windturbines, (hoofdstuk 3). Zeker wanneer deze in grote hoeveelheid (zoals een zonneweide) worden aangelegd wil de VRU graag betrokken worden en blijven, om de risico’s op calamiteiten te beperken en bij het voordoen van een incident zo goed mogelijk hierop voorbereid te zijn. Maar ook wil de VRU graag meedenken met nieuwe of nog weinig gangbare oplossingen, zoals waterstof, hernieuwbare warmtebronnen en opslagsystemen. 2. Afstand tot de risico’s vergroot de veiligheid.
Wanneer er mogelijkheden zijn om woongebieden en andere kwetsbare objecten verder van een risicobron af te bouwen, zou dit de voorkeur moeten krijgen. Zo wordt het risico op slachtoffers verkleind wanneer er een ongeval met gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Door de afstand tot risicovolle objecten als overweging bij de komende opgave voor de woningbouw op te nemen kan dit bijdragen tot een veiligere fysieke leefomgeving. Overigens geldt het hetzelfde principe ook voor activiteiten van kortere duur, zoals festivals en andere evenementen waarbij veel personen aanwezig zijn en een ongeval met gevaarlijke stoffen tot een grote impact en mortaliteit leidt.
12
3. Bouwwerken en omgeving bieden bescherming & Bouwwerken en gebieden zijn veilig te verlaten. In de Omgevingsvisie is aandacht voor de bouwopgave voor jongeren en ouderen, waarbij thema’s als vergrijzing, duurzaamheid en omgevingskwaliteit worden aangehaald. In het laatste wordt de fysieke veiligheid verder niet benoemd. Bij diezelfde bouwopgave is het van belang dat er aandacht is voor (brand)veilig wonen, (zelf- en samen)redzaamheid en voldoende (snelle) vluchtmogelijkheden in het huis, alsook vanuit het huis naar een veilige locatie. In de visie wordt aangegeven dat ouderen vaker kleiner gaan wonen. De verwachting is dat ze ook langer thuis blijven wonen. De Veiligheidsregio Utrecht ziet daar als risico’s bij dat dit negatieve invloed heeft op de zelfredzaamheid en/of veiligheid voor de omgeving. Daarom ziet de VRU graag dat bij de woningbouw voor ouderen er speciale aandacht komt voor de (brandveiligheid)risico’s. De natuurgebieden in de gemeente krijgen vanzelfsprekend grote aandacht. De VRU wil graag adviseren voor de mogelijke maatregelen om branden te voorkomen, grote schade bij branden in de natuur te voorkomen en te zorgen dat personen het gebied ook veilig kunnen verlaten. 4. De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk. Bereikbaarheid voor hulpdiensten en aanwezigheid van bluswater is een gemeentelijke eindverantwoordelijkheid.
(Her)ontwikkeling van gebieden biedt kansen om bluswatervoorzieningen te realiseren c.q. te optimaliseren. In de visie, onder §5.2 ‘Mobiliteit in de kernen’ wordt duidelijk dat er alternatieven worden gezocht om het autoverkeer te verminderen om verdere woningbouw door ‘inbreidingsprojecten’ te kunnen realiseren. Wij willen graag aangeven dat aanpassingen aan de infrastructuur kansen, maar ook gevaar kan vormen voor de responstijden van de hulpverleningsdiensten. De VRU denkt graag bij de verwezenlijking van deze doelstelling mee in oplossingen. Bij
13
toekomstige initiatieven sluit de VRU graag zo vroeg mogelijk in het ontwerpproces aan, om zo de bereikbaarheid en stedenbouwkundige indeling vanuit het oogpunt fysieke veiligheid te waarborgen. Veiligheidsregio Utrecht
d.
Iedereen is bekend met risico’s en weet hoe te handelen wanneer dat nodig is. De insteek van deze kernwaarde betreft risicocommunicatie. Gezamenlijk, als VRU en gemeente hierin optrekken, verdient aandacht. Het in de voorfase vertellen aan welke risico’s mensen worden blootgesteld en het bieden van een handelingsperspectief mocht er een rampscenario zich voordoen, bevordert de zelfredzaamheid van personen. De Veiligheidsregio Utrecht adviseert om in de Omgevingsvisie hier aandacht aan te besteden
In het verleden zijn er vaker campagnes gevoerd waarbij de VRU en de gemeente samenwerkten (bijvoorbeeld op het gebied van brandveiligheid en het attenderen op het feit dat iedereen een brand- en koolstofmonoxide melders in huis moet hebben). Ook in de toekomst is het de bedoeling om, waar mogelijk, hier samen met de VRU in op te trekken.
Veiligheidsregio Utrecht
e. Verwoording kernwaarden fysieke veiligheid in de Omgevingsvisie In het ontwerp-Omgevingsvisie is er nog weinig aandacht voor het item fysieke veiligheid in de leefomgeving. De VRU heeft tekstvoorstellen om hiervoor de samenwerking met de veiligheidsregio, omgevingsdienst, waterschap en andere partners in het veiligheidsdomein goed te verankeren in de Omgevingsvisie.
Zie ook het antwoord bij punt a. van uw zienswijze. N.a.v. uw tekstvoorstel hebben wij de volgende tekst omtrent een veilige fysieke leefomgeving in de visie toegevoegd (§5.2): In de kop ‘Wat speelt er: Omgevingskwaliteit (milieu, gezondheid, erfgoed, beeldkwaliteit)’ op blz. 50 is het onderwerp ‘veiligheid’ toegevoegd. Daarnaast is er na het onderwerp Milieu en gezondheid een extra onderwerp ‘Veilige leefomgeving’ toegevoegd met de volgende tekst (blz. 51): Noot: Waterveiligheid bespreken we in §5.8B. ‘Samen met de veiligheidsregio, omgevingsdienst en overige partners draagt de gemeente zorg voor een veilige fysieke leefomgeving. De keuzes die gemaakt worden voor inrichting en het gebruik van de ruimte en de bouwwerken daarin hebben immers invloed op de mate waarin mensen worden blootgesteld aan de effecten van ongevallen en rampen en het risico dat zij hierbij lopen. Samen met de partners van de gemeente worden veiligheidsrisico’s zo veel mogelijk voorkomen of beperkt.’ 14
Tot slot is onder de kop ‘Wat willen we: Omgevingskwaliteit‘ aan het einde de volgende tekst toegevoegd (blz. 51): ‘De gemeente Soest wil een gezonde en veilige fysieke leefomgeving bieden aan haar inwoners en bezoekers. Samen met haarpartners draagt de gemeente zorg voor een ruimtelijk ordeningsproces waarin in een vroegtijdig stadium, vanaf de eerste initiatieven, veiligheidsaspecten worden meegewogen. Hoewel absolute veiligheid nooit haalbaar is, vindt de gemeente Soest het belangrijk dat er een transparante afweging wordt gemaakt tussen veiligheid en andere maatschappelijke belangen. Voor zover mogelijk worden risicobronnen en –ontvangers zo veel mogelijk van elkaar gescheiden. In het proces vanaf de keuzes voor de inrichting van de ruimte tot en met de realisatie van bouwwerken en het gebruik hiervan zijn veiligheidsaspecten continu een thema. Hierbij is expliciet aandacht voor zowel het voorkomen en beperken van veiligheidsrisico’s als het bestrijden van branden, rampen en crisis in de zin van de Wet veiligheidsregio’s en de zelfredzaamheid van mensen die aan deze veiligheidsrisico’s zijn blootgesteld.
Onder meer de volgende fysieke veiligheidsthema’s worden beschouwd: natuurbranden, milieuadaptatie (hittestress en wateroverlast), externe veiligheid (of gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen), uitval vitale infrastructuur (elektriciteit, telecommunicatie en ICT), evenementen, bluswatervoorzieningen en bereikbaarheid voor hulpdiensten. Door de openbare ruimte adequaat in te richten, te beheren en te onderhouden dragen we ook zorg voor een veilige leefomgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om veilige infrastructuur zonder gaten in de weg, op tijd snoeien of
15
vervangen van bomen, en adequaat beheer van onze riolering. De gemeente Soest stelt zich tot doel deze risico’s in samenwerking met de veiligheidsregio en overige partners te beperken voor zover dit redelijkerwijs mogelijk is.’
ProRail
Mocht deze visie worden uitgewerkt in ruimtelijke plannen dan verzoekt ProRail onderstaande aspecten mee te nemen. Het uitgangspunt van ProRail is dat de bedrijfsvoering niet mag worden belemmerd.
De opgaven die ProRail benoemt komen pas aan de orde bij ontwikkelingen die voortvloeien uit deze visie. In de uitwerking van de visie zullen wij wanneer nodig rekening houden met de genoemde aspecten.
Aspect Externe Veiligheid ProRail verzoekt u voor het aspect Externe Veiligheid in relatie tot Railverkeer gebruik te maken van de meest recente gegevens. (Basisnet).
Wij merken verder op dat de opmerkingen van ProRail algemeen van aard zijn en niet leiden tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Aspect Geluid ProRail verzoekt u voor het aspect Geluid in relatie tot Railverkeer gebruik te maken van de meest recente gegevens. (Geluidproductieplafonds). Aspect Trillingen ProRail beoogt niet alleen voor gemeenten en provincies die plannen maken in de spooromgeving, maar ook voor toekomstige bewoners rond het spoor een "goede buur" te zijn. Indien de ontwerp omgevingsvisie en alle in de toekomst daarop gebaseerde ruimtelijke plannen, bebouwing dichtbij het spoor mogelijk maken, kan trillinghinder voor de toekomstige bewoners/gebruikers ontstaan als gevolg van treinverkeer. Hoewel er geen wettelijke normen bestaan voor trillinghinder in dit soort situaties acht ProRail het gewenst dat er in de planvorming wel aandacht voor is. ProRail raadt u dan ook aan om het aspect trillingen te betrekken bij de ontwerp omgevingsvisie en alle in de toekomst daarop gebaseerde ruimtelijke plannen.
16
Percelen ProRail In de ontwerp omgevingsvisie zijn percelen opgenomen die in eigendom zijn van Railinfratrust B.V./ProRail B.V. (verder te noemen "ProRail"). ProRail merkt in dit kader op dat deze percelen - zonder nadrukkelijke toestemming van ProRail - niet mogen worden gebruikt. Deze percelen zijn door ProRail benodigd ten behoeve van de uitvoering van haar taken en eventuele toekomstige plannen. Ontwikkelingen ProRail verzoekt uw gemeente om haar - vooruitlopend op de Omgevingswet - actief te betrekken bij het verder ontwikkelen van bouwplannen in de directe nabijheid van de spoorbaan. Overwegen Overwegen vormen een gevaarpunt tussen weg- en spoorverkeer. ProRail verzoekt uw gemeente daarom contact op te nemen met ProRail indien de door uw gemeente voorgestelde visie effect kan hebben op de bestaande overwegen in uw gemeente. Waterpeil/Stabiliteit In verband met het borgen van de stabiliteit van de spoorbaan met bijbehorende voorzieningen mag het waterpeil niet wijzigen. Spoorwegwetgeving Voor het uitvoeren van werkzaamheden in de nabijheid van de spoorbaan dient rekening gehouden te worden met het bepaalde in artikel 19 van de Spoorwegwet (vergunningplicht). Spoorwegdoeleinden ProRail verzoekt u zorg te dragen dat gronden welke momenteel voorzien zijn van de bestemming Spoorwegdoeleinden of Railverkeer, deze bestemming ook in de toekomst zullen behouden. Onderstations 17
De binnen het plangebied aanwezige onderstations mogen niet komen te vervallen en dienen te allen tijde bereikbaar zullen zijn. Zicht op de stationsentree Doordat de stationsomgeving een ideale plek is om je te vestigen, ziet ProRail de laatste jaren steeds meer verdichting en hoogbouw rond het station. Dit komt de vindbaarheid van het station niet ten goede. Uit onderzoek blijkt dat zicht op de hoofdingang de beste manier is om het station te vinden. Zichtlijnen naar het station spelen daar een belangrijke rol in en ProRail wil deze graag in stand houden. Windbeleving en windhinderrisico's Hoogbouw rond het station heeft invloed op: - de windbeleving van de reiziger: wachten met veel wind draagt niet bij aan een positieve stationsbeleving. - de windcirculatie/windstromen en kan risico's opleveren voor omliggende bebouwing (zoals schade aan daken/kappen) door veranderende windbelastingen. Hiermee dient rekening te worden gehouden. Schaduwwerking op zonnepanelen ProRail stelt zich als doel om CO2 neutraal te opereren. Dat betekent dat vele daken en perronoverkappingen voorzien zijn of worden van zonnepanelen ProRail verzoekt u derhalve bij het maken van plannen rekening te houden met mogelijke schaduwwerking op de ProRail zonnepanelen.
Alliantie regio Amersfoort en Portaal Eemland
a. Woningbouw Het valt Alliantie en Portaal op dat bij het onderwerp woningbouw de gewenste groei van de woningvoorraad vooral wordt afgezet tegenover de regionale woningmarkt. Uiteraard is het belangrijk om de regionale woningmarkt goed in de gaten te houden, maar het lijkt hen belangrijk om ook specifiek te kijken naar de woonwensen van de mensen die in Soest/Soesterberg willen (blijven) wonen. De visie geeft de
De omgevingsvisie is een stuk op strategisch niveau. Vandaar dat de ontwikkelingen van de woningmarkt vooral in de context van de regionale woningmarkt zijn geplaatst. De ontwikkelingen in Soest zijn niet los te zien van deze regionale context. Uiteraard is er ook aandacht zijn voor de lokale woonwensen. Zo geeft de omgevingsvisie aan dat het op dit moment lastig is in Soest en Soesterberg voor starters en ouderen die kleiner willen wonen om een passende woning te vinden. In het huidige 18
Alliantie regio Amersfoort en Portaal Eemland
lezer nu het gevoel dat er alleen gekeken wordt naar het niet groter en ook niet kleiner maken van het regionale woningtekort terwijl er wel degelijk een specifieke woningbehoefte is vanuit de gemeente zelf: betaalbare woningen voor starters en toegankelijke woningen voor ouderen. Als actieve woningcorporaties in de gemeente valt het hen op dat er in de visie nog geen uitspraken worden gedaan over locaties waar gebouwd kan worden. De zin “Heel veel mensen vinden dat er gebouwd moet worden maar als we ze vragen waar dat dan zou moeten en kunnen, dan weten velen geen enkele plek en er is in ieder geval geen consensus over.” verrast hen. Bij de bijeenkomst over mogelijke woningbouwlocaties in de kern Soest werden een flink aantal locaties genoemd. Alliantie en Portaal realiseren zich dat een locatie noemen niet hetzelfde is als een locatie waar gestart kan worden met de bouw. Zij zouden graag samen met de gemeente willen optrekken in het onderzoeken of deze (en andere) locaties inderdaad kansrijk zijn. Het klopt dat veel mensen vaak obstakels zien als het gaat om meer woningbouw in de buurt maar tegelijkertijd biedt het ook zeker kansen en die zullen we met elkaar (gemeente en corporaties) moeten benoemen als we met de omgeving in gesprek gaan. Het advies van Alliantie en Portaal is om meer richting te kiezen, bijvoorbeeld als het gaat om verdichting en uitbreiding.
Masterplan Wonen Soest en het Masterplan Soesterberg is de kwalitatieve woningbehoefte voor de korte termijn verder uitgewerkt. Voor de middellange tot lange termijn is de omgevingsvisie de basis.
b. Duurzaamheid Voor het thema duurzaamheid viel het Alliantie en Portaal op dat er voor 2040 veel verwacht wordt van waterstof. Alle woningen in 2050 van het aardgas af is het doel maar de afkoppeling van aardgas krijgt weinig aandacht in de omgevingsvisie. Zij verwachten dat dit een plek krijgt in de TransitieVisie Warmte. Wel spreken ze hun zorg uit over het tempo van de energietransitie, omdat zij als corporaties een
In Hoofdstuk 3 van deze nota van beantwoording stellen we een tekstwijziging voor waarin ook de doelstelling voor de energietransitie van 2050 wordt ingevoegd. Over de warmtetransitie staat in de visie het volgende vermeld in §5.8 A: De warmtetransitie is ook een grote opgave. Uiteindelijk moeten ook alle gebouwen in Soest in 2050 aardgasvrij zijn volgens het Klimaatakkoord. Dat hoeft niet allemaal tegelijk. Eerst maken we een visie op hoofdlijnen in de Transitievisie Warmte. Daarin geven we aan welke wijken als eerste aan de beurt zijn.
Het advies van Portaal en Alliantie om meer richting te kiezen voor locaties nemen wij in de uitwerking van de omgevingsvisie ter harte. Een van de voorgenomen omgevingsprogramma's die na vaststelling van de visie opgepakt wordt is de selectie van woningbouwlocaties. Het klopt dat er tijdens het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie locaties zijn genoemd. Dit was echter door een relatief kleine groep mensen. Hoewel de aangedragen locaties zeker inspiratie bieden, is het nog onvoldoende om daadwerkelijke keuzes te maken. Daarom is ervoor gekozen de selectie van locaties verder uit te werken in een omgevingsprogramma. Dit moet leiden tot een brede maatschappelijke afweging om tot locatiekeuzes te komen. Wij waarderen het aanbod van Alliantie en Portaal om samen op te trekken in het onderzoeken van de kansrijkheid van locaties. We maken daar graag gebruik van. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
19
visie nodig hebben om keuzes voor ons eigen vastgoed te kunnen maken en daarna te kunnen realiseren. Graag kijken ze samen, corporaties en gemeente, als partners hoe na vaststelling van de visie de stap naar uitwerking en realisatie gezet kan worden.
Daar starten we samen met alle inwoners en gebruikers van de wijk om een Wijkuitvoeringsplan te maken. Samen kijken we naar de beste haalbare en betaalbare oplossing voor de wijk. De woningbouwcorporaties zijn belangrijke partners van de gemeente in de energietransitie, zeker ook in de warmtetransitie als onderdeel daarvan. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
TenneT TSO B.V. en STEDIN
Nadat Tennet met veel plezier de visie heeft doorgenomen, wil Tennet graag aanvullende aandacht vragen voor de volgende algemene ontwikkelingen die (mogelijk) plaatsvinden ter plaatse of in de nabijheid van bestaande verbindingen of in de nabijheid van hoogspanningsstations.
TenneT is, samen met STEDIN, een belangrijke partner voor de energievoorziening in Soest en Soesterberg. Wij betrekken STEDIN en TenneT tijdig bij ontwikkelingen rond grootschalige elektriciteitsopwekking en de warmtetransitie, conform het Uitnodigingskader.
Zonne-energie In de visie wordt globaal gesproken over zonne-energie in velden en op daken. Aangezien deze ontwikkelingen mogelijk van invloed kunnen zijn op de hoogspanningsverbindingen en/of hoogspanningsstations van TenneT sluiten zij graag zo vroeg mogelijk aan om ons van advies te kunnen voorzien en onnodige vertraging te voorkomen
Deze zienwijzen leiden niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Windturbines Windturbines kunnen van invloed zijn op de hoogspanningsverbindingen van TenneT. Wanneer windturbines in de buurt van een hoogspanningsverbinding worden opgericht, dan verzoeken zij ons om bij het aanwijzen van gebieden hiervoor rekening te houden met het Handboek Risico Zonering Windturbines. TenneT acht het risico van windturbines op hun infrastructuur aanvaardbaar wanneer wordt voldaan aan de afstanden zoals vermeld in het handboek. Indien niet kan worden voldaan aan deze afstanden, adviseren zij om contact op te nemen. Zij verzoeken tevens onze medewerking dat bij het toestaan van locaties voor kleinschalige windturbines (tot 15 meter) er rekening wordt gehouden met een werpafstand van 2x 20
nominaal toerental. Deze afstand dient aangehouden te worden ten opzichte van een bovengrondse hoogspanningsverbinding. Overige ontwikkelingen Hiernaast wordt in de aandachtspunten gesproken over de energietransitie, warmtenetten en groeiende bedrijventerreinen. Aangezien ook deze punten van invloed kunnen zijn op de hoogspanningsverbinding van TenneT sluiten zij graag zo vroeg mogelijk aan om in overleg te treden, de gemeente van advies te kunnen voorzien en onnodige vertraging te voorkomen. In een bijlage bij de brief van TenneT zijn verschillende ontwikkelingen en hun belang daarbij beschreven. Middels deze reactie wil TenneT eveneens vragen om samen met hen op te trekken in toekomstige trajecten waarbij mogelijk hun hoogspanningsverbindingen/-stations een rol gaan spelen. Graag zouden zij onze gemeente eveneens ondersteunen bij een verdere uitwerking van een Omgevingsplan, zeker ook met het oog op een juiste borging van onze bestaande assets. De zienwijze van STEDIN is vergelijkbaar met die van TenneT. STEDIN verzoekt ons vooral om in (de uitwerking van) de omgevingsvisie Soest en Soesterberg, rekening te houden met de (toekomstige) ruimtebehoefte voor het elektriciteitsnet en de stations (zowel boven- en ondergronds) van STEDIN.
21
2.2 Maatschappelijke partijen
Natuur- en Milieufederatie Utrecht
Zienswijze a. Mate van concreetheid Een groot gedeelte van de Ontwerp Omgevingsvisie zoals die er nu ligt, gaat over de huidige situatie en de trends die op de gemeente afkomen. Maar Natuur- en Milieufederatie Utrecht (NMU) heeft zorgen bij de mate van concreetheid van de Ontwerp Omgevingsvisie en in hoeverre er concrete keuzes gemaakt worden.
Gemeentelijke beantwoording Een van de (verplichte) onderdelen van een omgevingsvisie is een beschrijving van de huidige situatie. Daarnaast omvat de visie de (strategische) doelen en zet daarmee een koers uit voor de lange termijn. De omgevingsvisie geeft niet aan ‘hoe’ (op welke wijze) die strategische doelen het beste gehaald kunnen worden. Dit gebeurt via de toekomstige uitwerking in programma's, projecten of via het toekomstig Omgevingsplan.
NMU constateert dat de feitelijke ‘visie’ in hoofdstuk 5 maar een beperkt gedeelte van het document betreft (en bovendien voor een groot gedeelte (opnieuw) gaat over de huidige situatie). NMU constateert dat er in hoofdstuk 5 ‘visie’ nog weinig concrete inhoudelijke keuzes gemaakt worden. De komende decennia moeten er belangrijke keuzes gemaakt worden ten aanzien van ruimte, bijvoorbeeld voor wonen, energietransitie en natuur- en recreatieontwikkeling. NMU vindt dat daar op basis van de visie die er nu ligt met doelen die erg algemeen en allesomvattend zijn, nog weinig richting aangegeven wordt. Het zou goed zijn als de gemeente in de Omgevingsvisie concreter maakt op welke plekken ontwikkelingen wel of niet voorzien zijn.
In onze ogen bevat de omgevingsvisie voldoende richtinggevende uitspraken, waar wij in de uitwerking mee verder kunnen. Het doen van hele concrete uitspraken over het wel of niet toestaan van ontwikkelingen op concrete locaties of in gebieden past naar onze mening ook niet bij het karakter van een omgevingsvisie op hoofdlijnen, zoals die door ons is opgesteld. Dit neemt niet weg dat ook in deze omgevingsvisie in een aantal gevallen ook wel duidelijke keuzes worden gemaakt. Zo is de bestaande hoofdgroenstructuur bijvoorbeeld expliciet uitgesloten voor toekomstige inbreidingen.
In hoofdstuk 1 en hoofdstuk 7 wordt aangegeven dat de Omgevingsvisie alleen gaat over doelen en dat het beleid wordt vastgesteld in omgevingsprogramma’s. Te meer omdat de gemeente geen Omgevingsplan gaat opstellen (zo constateren wij uit de figuren op blz. 82), NMU mist nu een onderbouwing van hoe de gemeente keuzes gaat maken.
De omgevingsvisie op zichzelf is ook een beleidsstuk (met daarin de strategische doelen voor de fysieke leefomgeving van gemeente Soest richting 2040). Zoals hiervoor al aangegeven vindt verdere uitwerking en keuzes plaats via programma's (gebiedsgericht en/of sectoraal beleid), via projecten en via het toekomstig omgevingsplan. Uw constatering dat wij als gemeente geen omgevingsplan gaan opstellen is dan ook niet juist. Elke gemeente, dus ook Soest, is wettelijk verplicht om een omgevingsplan op te (gaan) stellen. In het onderschrift van de figuur op blz. 82 staat ook duidelijk dat
22
daar de samenhang is weergegeven tussen de omgevingsprogramma's en de visie. Uiteraard is er ook een samenhang tussen de visie en het omgevingsplan, maar dit zal vaak geen direct verband zijn en loopt via de omgevingsprogramma's en projecten die tot regelingen in het omgevingsplan leiden. Daarbij is het omgevingsplan veel breder en gaat het ook alle bestaande regels voor de fysieke leefomgeving, waaronder regels uit onze verordeningen, regels uit onze bestemmingsplannen en de regels die door het rijk gedecentraliseerd worden, omvatten. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie. Natuur- en Milieufederatie Utrecht
b. Natuurdoelstelling ontbreekt NMU mist als algemeen doel ‘de natuurdoelstelling’. Er ontbreekt bijvoorbeeld een stukje over het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en het doel en de opdracht daarvoor, namelijk realisatie voor 2027 en natuurrealisatie van de Groene Contour. Het lijkt nu in de visie met betrekking tot ‘groen en natuur’ vooral om benutting daarvan te gaan voor ‘recreatie en toerisme’. Het zorgdragen voor natuurkwaliteit met goed functionerende ecosystemen en bijbehorende biodiversiteit, ontbreekt.
Een kaartje met o.a. de Groene Contour en de NNN is opgenomen in §2.1 (blz. 19) van de visie. Daar is ook aangegeven dat het een belangrijke kwaliteit is van onze gemeente. Op verschillende plekken in de visie wordt aangegeven dat we de natuur in onze groene gebieden (zowel binnen als buiten de kom) willen versterken. Denk onder meer aan het ontwikkelen van een agrarisch natuurlandschap in de Eempolder. Dat er daarbij in de toekomstige invulling en uitwerking een evenwicht gevonden moet worden met andere ruimtevragers, zoals recreatie en toerisme, is evident. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Natuur- en Milieufederatie Utrecht
c. Kaartjes zonder legenda In het gehele document staan allerlei afbeeldingen zonder legenda. Dat is wellicht aardig om de tekst te breken en ter illustratie, maar het roept ook allerlei vragen op. Wat is bijvoorbeeld de status van de kaartjes en waarom zijn ze opgenomen? Het is onduidelijk wat ze tonen. Een voorbeeld is het kaartje met de bollen en de pijlen op pagina 63. Wat moet dat voorstellen?
De meeste kaartjes spreken naar onze mening voor zich en/of zijn een illustratie bij de teksten in de betreffende paragrafen. We hebben hier ook verder geen andere opmerkingen over gehad. Omdat u expliciet vraagt naar het kaartje op pagina 63 hebben wij daar bij de beschrijving in de tekst een verwijzing naar de twee afbeeldingen geplaatst die als volgt luidt: ‘Tot aan de A1, zoals weergegeven in de afbeelding linksboven, is dit gebied ongeveer 1000 ha. De ruimtelijke kwaliteit van dit gebied op regionaal niveau wordt gedragen door twee kenmerken die zijn weergegeven in de afbeelding rechtsboven:’ 23
Natuur- en Milieufederatie Utrecht
d. Opmerkingen op de Visiekaart, pagina 4 en 5 Op de kaart staat de legendaeenheid ‘beschermen & versterken bijzondere natuur’. Dat is nu alleen bij het Soesterveen aangegeven. Maar dat geldt natuurlijk voor elk gebied in het Natuurnetwerk Nederland. En zeker (ook) expliciet voor de vliegbasis, waar juist (beschermde) zeldzame en bijzondere soorten voorkomen, waarmee de vliegbasis functioneert als brongebied voor andere terreinen op de Heuvelrug
Dat er niet op al die plekken symbooltjes staan betekent niet dat wij daar niet tot doel hebbende natuur te beschermen en te versterken. Uit de teksten in o.a. §5.5 van de ontwerpversie blijkt ook dat het robuuster en natuurlijker maken van onze natuur een van de doelen is in alle groene gebieden in en om onze kernen. Het NNN en de door u genoemde gebieden hebben uit zichzelf al een beschermde status en behoeven daarom geen nadere aanduiding op de visiekaart. Voor het gebied rond de Wieksloot (o.a. Soesterveen) geldt dit in mindere mate, terwijl juist dit (hoogveen)gebied ook kansen biedt voor bijzondere natuur. Daarom is voor dit gebied wel een aanduiding opgenomen.
Verzoek is tevens om de ecologische verbindingen (met ecoducten), die vanuit Hart van de Heuvelrug zijn aangelegd (en nog moeten worden afgemaakt: op Camp New Amsterdam) op de visiekaart te zetten. Dat zijn belangrijke (ruimtelijke) zones.
De gemeente werkt aan een kaart waarop de gerealiseerde en nog gewenste ecologische verbindingen staan. Deze is echter nog niet klaar en heeft geen status. Wij nemen die kaart dan ook niet op. Bedoeling is wel om deze kaart te gaan gebruiken als onderlegger bij de projecten die wij starten. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.
Natuur- en Milieufederatie Utrecht
Natuur- en Milieufederatie Utrecht
e. Opmerkingen op Hoofstuk 2 Op pagina 19 in het kaartje van het RIVM is het belangrijkste ‘bijengebied’ binnen de gemeente niet meegenomen: de Vliegbasis Soesterberg. Hier komt tweederde van alle wilde bijensoorten van Nederland voor (hotspot). Dus goed om dit in de tekst toe te voegen (want blijkbaar door RIVM niet meegenomen).
Utrechts Landschap geeft aan dat de vliegbasis inderdaad een bijzondere hotspot voor bijen is. Naar aanleiding van de data die Utrechts Landschap heeft toegestuurd is de volgende alinea toegevoegd op blz. 19 van de ontwerpvisie: ‘De vliegbasis ontbreekt in de kaart. Tot 2019 zijn er 147 soorten (40%45% van alle soorten in Nederland) waargenomen op de vliegbasis. Hiermee is het in de provincie Utrecht de locatie met de grootste bijendiversiteit.’
Op pagina 28 wordt aangegeven dat het streven is om bezoekers te concentreren, o.a. bij ‘Park Vliegbasis Soesterberg’. Graag toevoegen: dat betreft de bestaande voorzieningen Museum, pleisterplaats en zweef-vliegclub.
De gevraagde specificering is toegevoegd op blz. 28: ‘(het NMM, pleisterplaats Soesterdal en het zweefvliegterrein)’
f. Opmerkingen op hoofdstuk 3 – Groen Groeit Mee Op pagina 35 (en ook in 5.5) mist NMU de ‘Groen Groeit Mee’ benadering. De recreatiedruk in de (beschermde)
In de visie staat juist opgenomen dat wij naast onze bossen ook de Eempolder tot aan de A1 in de toekomst veel aantrekkelijker en toegankelijker willen maken voor recreanten (als uitloopgebied 24
natuurgebieden is veel te hoog. De natuur staat daardoor onder druk (en overigens ook als gevolg van klimaatverandering, verdroging en ruimtelijke ontwikkelingen). De invalshoek in de Ontwerp Omgevingsvisie richt zich sterk op ‘meer recreanten’; daarbij komt ook nog dat aantal bewoners in de gemeente stijgt, en er dus ook vanuit bewoners meer behoefte is aan ‘groen’. In de visie ontbreekt een goede analyse hiervan. Er is geen visie op de benodigde ‘Groen Groeit Mee’-aanpak; natuurgebieden ontlasten, zorgen voor ‘meegroeiend’ (recreatief) groen (juist ook binnen de bebouwde kom), in overeenstemming met het provinciaal programma dat hiervoor in de maak is.
van de omliggende kernen). De ontwikkeling van dit hele gebied (en daarbinnen het Soesterdeel) richting een agrarisch natuurlandschap, zien wij als een belangrijk onderdeel in onze GroenGroeitMee-aanpak. Daarnaast zetten we in op ommetjes vanuit de bebouwde kom naar het buitengebied en hebben aandacht voor de inpassing van kleine landschapselementen (zoals hagen bosjes, poelen en houtwallen) bij ontwikkelingen die aan het buitengebied grenzen. De randen van de bebouwde kom dus. Binnen de bebouwde kom sluit de visie de hoofdgroenstructuur uit van verdere ontwikkelingen via inbreiding (woningbouw). Bij nieuwe ontwikkelingen vormt voldoende groen in de directe omgeving een belangrijk ontwerpuitgangspunt. Dit punt leidt niet tot wijzigingen op de omgevingsvisie.