Document · PDF

3 Bijlage 2 Advies t.b.v. de doorontwikkeling ASD van de gemeente Soest d.d. 7 september 2020.pdf

Besluitvormende Raadsvergadering 10 februari 2022, gemeente SoestBij agendapunt: Verordening Participatieraad Sociaal Domein Soest10.626 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Advies voor het College van Burgemeester en Wethouders t.b.v. de doorontwikkeling van de Adviesraad Sociaal Domein van de gemeente Soest Door: Petra van der Horst, procesbegeleider/adviseur vanuit de Koepel Adviesraden Sociaal Domein Datum: 7 september 2020

Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 1 van 28

Inhoudsopgave

1. Context advies 2. Motieven voortzetting en doorontwikkeling 3. Rol, taak en functies 4. Focus: het sociaal domein en inwonersperspectief 5. Leden 6. Plaats en gesprekspartners binnen de gemeente Soest 7. Werkgroepen 8. Verbindingsmedewerker 9. Omvang en samenstelling 10. Rol en taak voorzitter 11. Blijvende leden en werving en selectie nieuwe leden 12. Onkostenvergoeding 13. Onafhankelijke ondersteuner 14. Aandachtspunten en randvoorwaarden Bijlage 1: Organisatieschema Bijlage 2: Profiel leden Inwonersparticipatieraad

1. Context advies Achtergronden van dit advies De Adviesraad Sociaal Domein (voorheen: Wmo-raad) is op verzoek van het College van B&W ingesteld om haar te adviseren. De leden van de adviesraad zijn door het College benoemd. Het huidige College van B&W onderschrijft de meerwaarde van een Adviesraad Sociaal Domein. Zij vindt het gezien de recente ervaringen en actuele en toekomstige kwesties en de veranderde behoeften bij de gemeente dat doorontwikkeling van de adviesraad noodzakelijk is. De gemeente vindt het noodzakelijk dat er een heldere rol, taak en werkwijze komt die aansluit bij de veranderde verwachtingen en behoeftes en dat het gesprek hierover gaande blijft. Leden van de Adviesraad Sociaal Domein hebben tevens behoefte aan helderheid over rol, positie en samenwerking met het College van B&W en beleidsmedewerkers. Binnen de adviesraad zijn een aantal vacatures en een aantal leden waaronder de voorzitter en de secretaris beëindigen op korte termijn hun functie waardoor er ook ruimte is om een doorstart te maken. Basis van dit advies: evaluatie en gebruik ervaringskennis vanuit de Koepel Adviesraden Sociaal Domein Het College van B&W heeft de Koepel Adviesraden Sociaal Domein gevraagd om advies uit te brengen over een passende doorontwikkeling. Hierbij het gevraagde advies.

De inhoud van het advies is een “antwoord” op de door het College van B&W, de beleidsmedewerkers, de leden van de Adviesraad Sociaal Domein en de leden van het Cliëntenoverleg Participatiewet geconstateerde behoeftes en knelpunten. Daarnaast zijn de ervaringen en de inzichten die de adviseur heeft opgedaan bij andere gemeentes en advies-en cliëntenraden benut. Vanuit de evaluatie zijn een aantal belangrijke aspecten naar voren gekomen: 1) de relatie tussen adviesraad en het College van B&W en de beleidsmedewerkers behoeft structureel aandacht. De wereld van de gemeente is een wezenlijk andere wereld dan die van (leden van de) adviesraad. Het gesprek tussen de gemeente over welke ontwikkelingen er zijn, waar verwachtingen en behoeftes van het College van B&W en de beleidsmedewerkers liggen en wat de adviesraad nodig heeft om haar rol uit te kunnen oefenen is nodig om te voorkomen dat men uit elkaar groeit. De adviesraad is op verzoek van de gemeente ingesteld en de inwoners die op vrijwillige basis actief zijn hebben er recht op om te weten wat hun rol is en welke verwachtingen er zijn zodat zij kunnen bepalen of dit past bij hun eigen behoeftes, verwachtingen en ambities. De gemeente, die de adviesraad heeft ingesteld, heeft een specifieke verantwoordelijkheid om het gesprek hierover aan te gaan.

De gemeente zal, ook in de toekomst met leden van de adviesraad in gesprek moeten gaan over veranderde behoeftes en wensen en wat deze betekenen voor de werkwijze van de Inwonersparticipatieraad (zie hieronder) en zal moeten verifiëren hoe de leden daar tegenover staan;

2) de visie van de gemeente voor wat betreft de rol, taak en werkwijze van de Inwonersparticipatieraad moet helder zijn zodat alle betrokkenen weten wat er verwacht wordt en men zich kan verhouden tot de verwachtingen vanuit de gemeente; 3) het is noodzakelijk dat er actief verbindingen worden gelegd tussen de gemeente en de Inwonersparticipatieraad. De verantwoordelijke beleidsmedewerker (contactambtenaar) speelt hier vanuit gemeentelijke zijde een belangrijke rol in. Het is nodig dat deze verbindende rol actief en concreet wordt vormgegeven; 4) de gemeente heeft behoefte aan een Inwonersparticipatieraad die adviseert vanuit het brede inwonersperspectief met expliciete aandacht voor het cliënten perspectief; 5) leden van de Inwonersparticipatieraad die (professionele) expertise hebben op (onderdelen van) het sociaal domein kunnen deze vanzelfsprekend benutten om met andere leden te komen tot een advies. De gemeente heeft echter primair de behoefte aan adviezen die gebaseerd zijn op informatie die opgehaald is bij (groepen) inwoners en op ervaringen en inzichten van de leden vanuit hun rollen als inwoner.

Professionele expertise op het terrein van het sociaal domein is bij de gemeente aanwezig of haalt de gemeente zelf op bij partners en of externen; 6) de conceptadviezen komen tot stand doordat een groepje leden van de Inwonersparticipatieraad zich samen buigen over een bepaald thema (werkgroepen). De uitwisseling van en interactie tussen leden heeft een waarde op zich (verschillende perspectieven) en de weerslag daarvan bijvoorbeeld in een advies is voor de gemeente waardevol; 7) naast de formele adviesfunctie is er bij de gemeente behoefte om op een informele manier van gedachten te wisselen met de Inwonersparticipatieraad (wethouder(s)) en de werkgroepen (beleidsmedewerkers). Over grote vraagstukken en wat daarbij voor inwoners van belang is en hoe deze te informeren en te betrekken (wethouder(s)) en over nieuwe beleid en de uitvoering en wat daarbij aandachtspunten voor en ervaringen van inwoners zijn (beleidsmedewerkers). Een aantal van de hierboven genoemde aspecten zijn niet (geheel) nieuw en zijn onderdeel van de wijze waarop de huidige adviesraad werkt. Vanuit de gemeente is de behoefte om zaken expliciet te verwoorden om vanuit een duidelijke visie een doorontwikkeling op gang te brengen.

Samenvatting advies Het voorstel is om de term Adviesraad Sociaal Domein los te laten en te spreken van een Inwonersparticipatieraad Sociale Vraagstukken waarmee onderstreept wordt dat er een doorontwikkeling plaatsvindt en zichtbaar wordt wat de rol, taak en focus is van de raad. De Inwonersparticipatieraad bestaat uit betrokken inwoners die met de wethouder(s) Sociaal Domein en de beleidsmedewerkers vanuit inwonersperspectief meedenken en advies uitbrengen. De Inwonersparticipatieraad is de onafhankelijke gesprekspartner en adviseur van de gemeente. Leden adviseren vanuit het brede inwonersperspectief waarbij het cliëntenperspectief expliciet aandacht krijgt. Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 4 van 28

Leden hebben interesse in sociaal-maatschappelijke vraagstukken, willen weten wat er leeft onder (kwetsbare) inwoners en halen actief informatie op uit de lokale samenleving die zij benutten in hun adviesfunctie. Een bijdrage gebaseerd op connecties in de lokale samenleving gecombineerd met persoonlijke interesse in en betrokkenheid bij sociaal maatschappelijke vraagstukken is de basis om de adviesfunctie in te vullen. Leden met professionele deskundigheid kunnen vanzelfsprekend een waardevolle bijdrage leveren in de raad mits hun inhoudelijke deskundigheid benut wordt als aanvulling op de informatie die is opgehaald in de lokale samenleving. Binnen de Inwonersparticipatieraad wordt gewerkt met werkgroepen die zich buigen over een aantal thema’s. Binnen de werkgroepen brengen leden hun inzichten en waarnemingen in en vindt het onderlinge gesprek plaats. Het onderlinge gesprek is de basis van het adviseren. Leden van de werkgroepen hebben direct tussentijds overleg met beleidsmedewerkers en denken met hen mee over allerlei kwesties. Daarnaast zijn de werkgroepen verantwoordelijk voor het opstellen voor conceptadviezen. Dit is een doorontwikkeling omdat nu gewerkt wordt met individuele leden die verantwoordelijk zijn voor onderwerpen/beleidsterreinen.

De gehele Inwonersparticipatieraad gaat enkele keren per jaar in gesprek met de wethouder over belangrijke ontwikkelingen/vraagstukken. Er is een verbindingsmedewerker vanuit de gemeente die zorgt dat er vanuit de gemeente duurzame verbindingen tot stand komen met de Inwonersparticipatieraad en de werkgroepen. Er is een onafhankelijk ondersteuner die de Inwonersparticipatieraad ondersteunt bij de organisatie en uitvoering van de werkzaamheden. De leden van het Cliëntenoverleg Participatiewet overleggen namens de BBS-cliënten uit Soest met de directie van BBS. Daarnaast overlegt men 2 x per jaar met de wethouder over de uitvoering van de Participatiewet. Deze informatie kan benut worden bij de opdrachtverlening aan BBS. De leden van de werkgroep(en) die zich bezighouden met thema’s die te maken hebben met inkomensondersteuning, armoede, schuldhulpverlening overleggen minimaal 2 x per jaar met de leden van het Cliëntenoverleg Participatiewet. De leden van dit overleg zijn een van de informanten die worden geraadpleegd. Mogelijke toepassing advies Het betreft een uitgebreid advies wat door de gemeente benut kan worden om te komen tot een herdefiniëring van de rol, taak en werkwijze van de adviesraad en daarmee een geactualiseerde “opdrachtformulering”. Tevens kan het door de gemeente benut worden om met de blijvende leden van de adviesraad in gesprek te gaan.

Het advies is voor de leden van de adviesraad die blijven een basis voor een doorstart en geeft de te werven leden helderheid over de verwachtingen vanuit de gemeente voor wat betreft rol, taak en werkwijze. De inhoud kan tevens benut worden om de verordening te herzien. Het advies kan ook benut worden om tot een verheldering en actualisering te komen van de rol en de taak van het Cliënten overleg Participatiewet en een aangescherpte opdrachtverstrekking.

2. Motieven voortzetting en doorontwikkeling De gemeente is op grond van de wetgeving in het sociaal domein (Wmo, Participatiewet en Jeugdwet) verplicht om inwoners te betrekken bij beleidsvorming. De wijze waarop dit gebeurt is vormvrij. De meeste gemeentes kiezen er voor om dit te doen in de vorm van een adviesraad. Het College van B&W wenst deze huidige vorm van inwonersparticipatie voort te zetten. Door de verschillende decentralisatieprocessen heeft de gemeente belangrijke verantwoordelijkheden gekregen om (kwetsbare) inwoners te ondersteunen. Nu de decentralisaties in belangrijke mate hun beslag hebben gekregen moet de komende jaren de transformatie binnen het sociaal domein verder vorm krijgen. De transformatie in het sociaal domein heeft voor inwoners ingrijpende gevolgen. Om deze transformatie verantwoord vorm te geven realiseert de gemeente zich het nodig is het inwonersperspectief expliciet een plaats te geven in de beleidsontwikkeling en uitvoering. De kern van de transformatie is aansluiten bij wat inwoners zelf kunnen en bij wat ze nodig hebben. De transformatie in het sociaal domein brengt belangrijke bewegingen met zich mee die grote gevolgen (gaan) hebben voor alle inwoners: 1.

Van gemeente naar gemeenschap: onder meer vanwege de wens van (actieve) inwoners zelf, de vanwege de beschikbare middelen (onder meer door groei van de vraag) en de beperkte professionele menskracht rijst de vraag: “Wat kan en wil de gemeenschap (vrijwilligers, mantelzorgers, inwonerinitiatieven etc.) zelf doen, wat betekent dit voor kwetsbare inwoners en welke rol speelt de gemeente daarin?”. Deze beweging is ook al zichtbaar in de wijze waarop de beleidsmedewerkers de beleidskaders binnen het sociaal domein vorm en inhoud geven. In toenemende mate worden organisaties die met vrijwilligers werken betrokken bij sociale vraagstukken zoals eenzaamheid. 2. Van individueel naar collectief: voor elke inwoners een door de overheid exclusief geleverde oplossing is op termijn niet te financieren en de menskracht ontbreekt. De balans in wat individueel en wat collectief aangeboden wordt, zal opnieuw worden opgemaakt. Dit roept vragen op zoals “wat betekent dit voor kwetsbare inwoners en welke rol speelt de gemeente daarin?”. 3. Van exclusief naar inclusief: in de verzorgingsstaat kon ieder zich met een vraag exclusief tot de overheid richten in de wetenschap dat de overheid zich ontfermt over inwoners. Steeds meer mensen met een psychiatrische aandoening, met een verstandelijke beperking wonen niet meer in instellingen maar in de buurt.

Hetzelfde geldt voor ouderen die langer thuis blijven wonen. Het e.e.a. betekent dat andere inwoners meer in aanraking met kwetsbare inwoners komen. De overheid doet in toenemende mate een beroep op zelfredzaamheid en een zorgzame samenleving. Dit vraagt een inclusieve buurt, wijk en verenigingsleven. Dit is een uitdaging want we leven in een individualistische en snelle samenleving en niet alle inwoners zijn zelfredzaam. Dit roept vragen op als “wat betekent dit voor buurten, kernen en voor kwetsbare inwoners en welke rol speelt de gemeente daarin?”. Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 6 van 28

Het is voor de gemeente een grote uitdaging om inwoners te informeren over en te betrekken bij het transformatieproces. De Inwonersparticipatieraad heeft een belangrijke rol om, vanuit inwonersperspectief, de gemeente te informeren wat deze ontwikkelingen betekenen voor (groepen) inwoners, mee te denken wat dit betekent voor het beleid en adviezen te geven wat aandachtspunten zijn vanuit het gezichtspunt van inwoners. De Inwonersparticipatieraad heeft een unieke rol in het speelveld omdat de leden niet vanuit een politiek, bestuurlijk, professioneel of belangenbehartigend perspectief of vanuit organisatiebelangen naar de ontwikkelingen kijken maar vanuit het brede inwonersperspectief (zie 4). Dit perspectief is een waardevol en aanvullend perspectief. De betrokken wethouder (s) hebben de opdracht van de raad en hun eigen visie en ervaringen als uitgangspunt bij de beleidsontwikkeling en uitvoering. De beleidsmedewerkers hebben hun kennis van de wetgeving, hun inhoudelijke expertise t.a.v. thema’s en de informatie van netwerkpartners als kapstok om tot beleid te komen. De leden van de gemeenteraad kijken naar het beleid en de uitvoering vanuit hun eigen politieke visie, het programma van hun partij en vanuit hun contacten als raadslid met inwoners en organisaties.

De leden van de Inwonersparticipatieraad hebben meer vrijheid omdat zij het inwonersperspectief centraal stellen en geen rekening hoeven te houden met andere uitgangspunten en belangen. Naast het meedenken hoe om te gaan met deze bewegingen zijn er nog veel andere vraagstukken zoals de jeugdzorg, het langer thuis blijven wonen, GGZ-in de wijk, de gevolgen van de economische recessie etc. die grote gevolgen voor inwoners hebben en waar de gemeente een verantwoordelijkheid in heeft. In dergelijke kwesties heeft het meedenken en het adviseren van de Inwonersparticipatieraad een grote toegevoegde waarde om tot beleid en uitvoering te komen wat beter aansluit bij de leefwereld van inwoners. 3. Rol, taak en functies Het College van B&W en de beleidsmedewerkers hebben een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van beleidsvorming, evaluatie en uitvoering. Zij hebben gesprekken met lokale/regionale organisaties, halen informatie op bij Kennisinstituten en andere gemeentes en krijgen input vanuit de gemeenteraad. De Inwonersparticipatieraad is expliciet de gesprekspartner en adviseur vanuit inwonersperspectief (zie 4) voor het College van B&W en beleidsmedewerkers op het terrein van beleidsontwikkeling, beleidsevaluatie en de uitvoering.

De Inwonersparticipatieraad heeft verschillende functies: Signaleren en agenderen vanuit inwonersperspectief De Inwonersparticipatieraad is er om te signaleren welke actuele en toekomstige sociaal maatschappelijke thema's er leven bij (kwetsbare) inwoners. De leden van de Inwonersparticipatieraad halen actief informatie op in de lokale samenleving omdat wat leeft bij (groepen) inwoners te agenderen bij de gemeente. Hoe kijken inwoners naar vraagstukken, waar liggen hun zorgen, welke verwachtingen zijn er t.a.v. de gemeente, wat Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 7 van 28

is er nodig? De Inwonersparticipatieraad zet het onderwerp op de agenda, licht toe wat er speelt en doet suggesties wat de gemeente met dit onderwerp zou kunnen en wie betrokken kan worden. Het agenderen kan op vele manieren en op verschillende momenten (zie 6) plaatsvinden. Gesprekspartner en adviseur vanuit inwonersperspectief De Inwonersparticipatieraad is voor de wethouders en de beleidsmedewerkers een onafhankelijke gesprekspartner en adviseur vanuit inwonersperspectief. Deze functie heeft betrekking op het terrein van beleidsontwikkeling, beleidsevaluatie en de uitvoering. Het sparren en adviseren gebeurt op allerlei momenten en op allerlei manieren (mondeling en schriftelijk) tussen de wethouders en de gehele Inwonersparticipatieraad als het om grote ontwikkelingen en/of strategische vraagstukken gaat, en tussen beleidsmedewerkers en werkgroepen met beleidsmedewerkers als het om concrete actuele thema’s en vragen binnen het sociaal domein gaat (zie 6). De gemeente kan een concept beleidsstuk ter advisering voorleggen aan de Inwonersparticipatieraad. Het gaat dan met name over beleidsstukken waar de gemeenteraad besluiten over neemt. De Inwonersparticipatieraad reageert hierop met een schriftelijk advies. De Inwonersparticipatieraad ontvangt dan een reactie op het schriftelijke advies waaruit blijkt hoe het advies wordt benut.

Het schriftelijke advies en de reactie van de gemeente wordt ter kennisname bij de gemeenteraadsstukken gevoegd als het betreffende onderwerp voor de gemeenteraadsvergadering geagendeerd staat. Als de Inwonersparticipatieraad het noodzakelijk vindt kan deze ook ongevraagd advies uitbrengen als het gaat om thema’s die niet op de agenda staan maar waarvan men vindt dat de gemeente er (meer) aandacht aan moet besteden. Dit kan mondeling in een overleg met het College van B&W. Van dit overleg wordt een verslag gemaakt. De Inwonersparticipatieraad kan er ook voor kiezen om schriftelijk advies uit te brengen. De Inwonersparticipatieraad ontvangt dan een reactie op het schriftelijke ongevraagde advies waaruit blijkt of en hoe het advies wordt benut. Het schriftelijke advies en de reactie van de gemeente worden ter kennisname of bespreking bij de gemeenteraadsstukken gevoegd. Sparringpartner inwonerscommunicatie- en participatie De gemeente kan de Inwonersparticipatieraad Sociale Vraagstukken raadplegen over hoe (specifieke) groepen inwoners te betrekken, te raadplegen en/of te informeren rond ontwikkelingen, veranderingen of thema’s. Ook kan de gemeente de Inwonersparticipatieraad vragen mee te denken of te adviseren over nieuwe vormen van inwonersparticipatie en over communicatieve vraagstukken binnen het sociaal domein.

Voor alle bovengenoemde functies geldt dat de betrokken wethouder(s) en beleidsmedewerkers het College van B&W op de hoogte houden hoe men (leden van) de Inwonersparticipatieraad heeft betrokken en geraadpleegd bij beleidsontwikkeling en de beleidsuitvoering en hoe de inbreng is benut. Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 8 van 28

Onafhankelijkheid De Inwonersparticipatieraad staat niet los van de gemeente. De Inwonersparticipatieraad is een wezenlijk onderdeel van de gemeente om zodoende te komen tot een evenwichtig beleid en uitvoeringspraktijk. De onafhankelijkheid van de Inwonersparticipatieraad komt tot uiting in het feit dat de leden van de raad, zonder invloed en inbreng van de gemeente hun adviesfunctie uitoefenen. De leden van de Inwonersparticipatieraad zijn ook onafhankelijk omdat zij zonder last en ruggespraak met organisaties en/of een achterban in onderling overleg tot een advies komen. Leden vertegenwoordigen geen inwoners of groepen inwoners. Zonder last of ruggespraak betekent niet dat de leden niet met (groepen) inwoners in gesprek gaan (zie onder meer 5). Ze hoeven echter geen verantwoording af te leggen bij degenen die zij geraadpleegd hebben. Leden van de Inwonersparticipatieraad baseren hun inbreng in belangrijke mate op de informatie die ze , als lid van de adviesraad en als inwoner in de gemeente Soest, ophalen in de samenleving. Leden van de Inwonersparticipatieraad hebben de opdracht om met elkaar tot een advies te komen. Leden leveren hun inbreng binnen de Inwonersparticipatieraad. Een inbreng die gebaseerd is op de informatie die zij hebben opgehaald in de samenleving en op hun eigen indrukken en inzichten. 4.

Focus: het sociaal domein en inwonersperspectief De Inwonersparticipatieraad houdt zich bezig met kwesties binnen het sociaal domein die relevant zijn voor inwoners. Het sociaal domein gaat over dat wat iedere inwoner nodig heeft om te kunnen ontmoeten, wonen, (samen)leven, werken, zorgen en om te kunnen meedoen in de breedste zin des woord. Het sociaal domein gaat over een veelheid van kwesties/vragen/problemen die (kwetsbare) inwoners bezighouden en waar de gemeente een rol in speelt c.q. kan spelen. Bij het onderdeel werkgroepen (zie 7) wordt uitgebreid toegelicht om welke (beleids-) thema’s het gaat. De Inwonersparticipatieraad heeft de verantwoordelijkheid om de leef/belevingswereld van inwoners rond de thema’s van het sociaal domein in te brengen. Met als doel te laten zien welk effect ontwikkelingen op (kwetsbare) inwoners hebben en door te delen welke vraagstukken/kwesties bij/onder hen spelen. Inwonersparticipatieraad in de participatiesamenleving De Inwonersparticipatieraad vervult haar rol binnen de reikwijdte van de participatiesamenleving omdat op deze principes de gemeente beleid ontwikkelt en uitvoert. Het uitgangspunt is dat inwoners eerst kijken naar wat men zelf kan doen en betalen (eigen kracht), voordat men een beroep doet op voorzieningen die de gemeente financiert. De eigen verantwoordelijkheid is afhankelijk van eigen mogelijkheden en capaciteiten.

Als inwoners ondersteuning nodig hebben doet men eerst een beroep op de naasten (partner, kinderen en andere familieleden). Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 9 van 28

Biedt dat onvoldoende soelaas dan wordt onderzocht of vrienden en buren ondersteuning kunnen/willen bieden, mogelijk in combinatie met de inzet van (zorg) vrijwilligers en het gebruik maken van algemene voorzieningen. Tot slot kan als dat nodig is betaalde ondersteuning (voorziening)ingezet worden. De participatiesamenleving heeft grote consequenties voor het leven van inwoners omdat zij in het sociaal domein meerdere en grotere rollen vervullen. Zij zijn: 1. een inwoner die te maken heeft met de uitgangspunten van de participatiesamenleving (neemt zijn/haar eigen verantwoordelijkheid, anticipeert, regelt zaken zelf, denkt na over zijn leven(stijl) nu en in de toekomst, zorgt voor een sociaal netwerk etc.); 2. een inwoner die gebruik maakt van collectieve/algemene voorzieningen; 3. een inwoner die naaste/mantelzorger is en zijn/haar partner, ouder, kind of ander familielid (gedeeltelijk) verzorgt; 4. een inwoner die als buurt/wijk/dorpsbewoner omkijkt naar zijn/haar buren en daar ondersteuning aanbiedt, een inwoner die als buur met kwetsbare inwoners te maken krijgt en/of die in de wijk (samen met anderen) activiteiten ontplooit om de samenhang en leefbaarheid in de buurt/wijk/dorp te verbeteren; 5. een inwoner die als vrijwilliger actief is bij een vereniging/commissie/werkgroep of comité́ om bijvoorbeeld het welzijn, de leefbaarheid te vergroten; 6.

en inwoner die (samen met andere inwoners) een burgerinitiatief ontplooit, bijvoorbeeld door een zorgcoöperatie op te richten; 7. een inwoner die ondersteuning nodig heeft en gebruik maakt van een individuele voorziening zoals een gemeentelijke uitkering of een ondersteuning vanuit de jeugdzorg(cliënt). Brede inwonersperspectief met specifieke aandacht voor het cliëntenperspectief De Inwonersparticipatieraad denkt mee vanuit het brede inwonersperspectief. Dit houdt in dat men meedenkt en adviseert vanuit de verschillende inwonersrollen die hierboven genoemd staan. De Inwonersparticipatieraad heeft nadrukkelijke de taak om speciale aandacht te besteden aan het perspectief van inwoners die direct afhankelijk zijn van een (door de gemeente betaalde) voorziening(cliënten). Cliënten De groep inwoners (“cliënten”) die direct ondersteuning nodig hebben van de gemeente of van door de gemeente gefinancierde instellingen is vanwege de decentralisaties en overheidsbeleid de laatste jaren gegroeid.

Het gaat om onder meer inwoners met een psychische kwetsbaarheid, inwoners met een verstandelijke beperking, inwoners met een fysieke handicap of chronische ziekte, inwoners die hun naasten permanent ondersteunen zodat zij zelfstandig kunnen wonen/leven, inwoners die afhankelijk zijn van (gemeentelijke) financiële ondersteuning, inwoners met materiele problemen/schulden, inwoners die beschut/beschermd werk nodig hebben, statushouders, inwoners die de taal niet machtig zijn en/of laaggeletterd zijn; inwoners die alleenstaand zijn en geen netwerk hebben, inwoners met opvoed- en opgroeiproblemen, inwoners die betrokken zijn bij huiselijk geweld, inwoners die buitengesloten worden/uitgestoten (dreigen te) worden wegens hun Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 10 van 28

seksuele oriëntatie of etnische achtergronden, inwoners met structurele huisvestingsproblemen vanwege hun financiële en/of sociale omstandigheden etc. Deze groepen inwoners hebben in meer of mindere mate te maken met de thema’s die bij 7 genoemd staan. 5. Leden De Inwonersparticipatieraad bestaat uit inwoners die belangstelling, affiniteit hebben met thema’s binnen het sociaal domein en hoe die uitwerken in het leven van (groepen)inwoners. De leden gebruiken de informatie die ze opdoen door contacten in/met de samenleving en benutten daarnaast hun eigen ervaringen en/of kennis. Leden kunnen vanwege hun professionele kennis en ervaringen een goede bijdrage leveren binnen de Inwonersparticipatieraad maar professionele ervaring met (thema’s) binnen het sociaal domein is geen voorwaarde tot lidmaatschap. •

•

Leden van de raad worden voorgedragen aan het College van B&W en door hen benoemd. Het College van B&W kan als er sprake is van (mogelijke) belangentegenstellingen of problematisch functioneren binnen de Inwonersparticipatieraad een lid uit zijn/haar taak te ontheffen. Het een en ander staat omschreven in het huishoudelijk reglement. Leden van de Inwonersparticipatieraad zijn lid op persoonlijke titel en zijn lid als inwoner van Soest. Dit betekent dat zij denken en spreken zonder last en ruggespraak, zonder een groep inwoners of organisatie te vertegenwoordigen. Leden van de Inwonersparticipatieraad vervullen hun rol niet namens de inwoners van Soest maar halen actief het inwonersperspectief op en gaan hierover met andere leden in gesprek; De leden van de Inwonersparticipatieraad hebben een specifieke rol onderhouden actief contact met inwoners die “cliënt” zijn zodat hun ervaringen door leden worden benut bij het vervullen van hun rol; Leden van de Inwonersparticipatieraad houden zich verre van (individuele) belangenbehartiging. Zij zijn wel in staat om uit (een aantal) individuele verhalen/ervaringen grote lijnen en patronen te halen en die te benutten bij het vervullen van hun rol; Leden van de Inwonersparticipatieraad zijn onafhankelijk.

Dit betekent dat leden van de Inwonersparticipatieraad geen deel uit kunnen maken van het bestuur van een politieke partij en geen lid van de gemeenteraad, steunfractielid of lid van een raadscommissie kunnen zijn. Leden van de Inwonersparticipatieraad kunnen geen deel uit maken van het bestuur en/of actief lid zijn van een lokale organisatie die aan belangenbehartiging doet. Leden van de raad kunnen geen management of staffunctie bij een zorg-of welzijnsinstelling die actief is in de gemeente Soest bekleden. Leden van de Inwonersparticipatieraad krijgen van de gemeente schriftelijke en mondelinge informatie om hun rol uit te kunnen oefenen. Deze informatie wordt verschaft omdat ze lid zijn van de Inwonersparticipatieraad. De ontvangen informatie Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 11 van 28

•

heeft in principe een vertrouwelijk karakter en mag en kan niet gedeeld worden met anderen buiten de Inwonersparticipatieraad om. Leden van Inwonersparticipatieraad gaan actief op zoek naar informatie om hun rol te kunnen vervullen. Lokaal zijn diverse organisaties/organen actief die leden informatie kunnen versterken hoe inwoners vanuit hun verschillende rollen aankijken tegen het gemeentelijke beleid en de uitvoering. Het gaat om zorg/welzijnsinstellingen, corporaties, verenigingen, stichtingen, belangenorganisaties (vakbonden, gehandicaptenorganisaties, cliënten/patiëntenorganisaties, ouderenorganisaties etc.), cliëntenraden van instellingen, inwoners/burgerinitiatieven, wijkraden etc. Deze organisaties/organen zijn voor leden van de Inwonersparticipatieraad belangrijke vindplaatsen van informatie. Het is een belangrijk aandachtspunt bij de doorontwikkeling hoe leden van de Inwonersparticipatieraad deze organisaties/organen benutten om informatie te verzamelen vanuit inwonersperspectief. Voorkomen moet worden dat de leden van de Inwonersparticipatieraad dezelfde informatie ophalen die wethouders, beleidsmedewerkers en raadsleden ook ontvangen omdat ook zij contacten met hen (zullen) hebben. De focus van de Inwonersparticipatieraad is hoe cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers zaken ervaren.

Leden van de Inwonersparticipatieraad gaan met hen het gesprek aan en zijn minder gericht op het contact onderhouden met managers en professionals van die organisaties omdat zij een ander perspectief vertegenwoordigen en zij formele relaties met de gemeente onderhouden. Gezien de onafhankelijke rol die de Inwonersparticipatieraad heeft hoeven (individuele) leden van de Inwonersparticipatieraad op geen enkele wijze verantwoording af te leggen aan deze organisaties/organen hoe zij de ontvangen informatie benutten. Inwoners of vertegenwoordigers van organisaties kunnen direct contact zoeken met leden van werkgroepen en de informatie die zij willen delen met hen delen. Het lid zelf kan, in overleg met andere leden van de werkgroep, bekijken hoe de verstrekte informatie benut kan worden bij het uitoefenen van hun functie.

6. Plaats en gesprekspartners binnen de gemeente Soest Voor alle betrokkenen is het nodig dat duidelijk is hoe de Inwonersparticipatieraad zich verhoudt tot de diverse organen binnen het gemeentelijke speelveld. De duidelijke positie moet “bewaakt” worden door de leden van de Inwonersparticipatieraad (met een specifieke verantwoordelijkheid voor de voorzitter), door het College van B&W (met een specifieke verantwoordelijkheid voor de wethouder(s) Sociaal Domein) en de beleidsmedewerkers (met een specifieke verantwoordelijkheid voor het hoofd van de afdeling). Vergaderingen Inwonersparticipatieraad De vergaderingen van de Inwonersparticipatieraad zijn de verantwoordelijkheid van de Inwonersparticipatieraad zelf en vinden in principe plaats zonder presentie van de wethouder(s), de verbindingsmedewerker of beleidsmedewerkers. Deze schuiven aan als daar agenda-technisch gezien aanleiding toe is. Dit gebeurt in onderling overleg. De leden van de Inwonersparticipatieraad bepalen samen zaken als de agenda en de frequentie van de vergaderingen etc. Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 12 van 28

Alle leden van de Inwonersparticipatieraad wonen de vergaderingen van de Inwonersparticipatieraad bij. Deze vergaderingen zijn het moment waarop alle leden bij elkaar komen en er gemeenschappelijke besluiten worden genomen onder meer over de adviezen. Deze adviesaanvragen worden als ingekomen stuk bij de stukken gevoegd zodat alle leden kennis kunnen nemen van de adviesaanvraag. De binnenkomende adviesaanvraag wordt niet inhoudelijk besproken in de Inwonersparticipatieraad. Wel kunnen leden die niet tot de werkgroep behoren die de adviesaanvraag verder oppakt aangeven dat men mee wil denken met de werkgroep die zich buigt over de aanvraag. In de vergadering van de Inwonersparticipatieraad rapporteren de verschillende werkgroepen op hoofdlijnen. De conceptadviezen die door de werkgroepen zijn opgesteld worden in de vergaderingen besproken. In de vergadering van de Inwonersparticipatieraad wordt besloten of het advies naar het College van B&W uitgebracht kan worden. De ondersteuner van de Inwonersparticipatieraad draagt zorg voor een tijdige verzending. Het College van B&W is er verantwoordelijk voor dat de gemeenteraad het advies van de Inwonersparticipatieraad ontvangt. In de vergaderingen van de Inwonersparticipatieraad kunnen ook suggesties worden gedaan m.b.t. thema’s waarover ongevraagd geadviseerd zou kunnen worden.

Deze suggesties kunnen worden gedaan door werkgroepen of door individuele leden. In de adviesraad kan worden besloten dat een (of meerdere) werkgroep(en samen) onderzoek of er voldoende input is (te krijgen) om rond een thema een ongevraagd advies uit te brengen. De agenda’s en de verslagen van de vergaderingen van de Inwonersparticipatieraad zijn alleen toegankelijk voor de leden van de Inwonersparticipatieraad. Voor de vergadering van de Inwonersparticipatieraad hebben de voorzitter en onafhankelijk ondersteuner overleg. In dit overleg worden lopende zaken besproken en wordt bekeken of de (gedeeltelijke) aanwezigheid van de verbindingsmedewerker en/of de wethouder noodzakelijk is en zo ja bij welke agendapunten en met welk doel. Openbaarheid vergaderingen Inwonersparticipatieraad De Inwonersparticipatieraad is het adviesorgaan ten behoeve van wethouders en beleidsmedewerkers. De leden van de Inwonersparticipatieraad fungeren op persoonlijke titel en hoeven geen verantwoording af te leggen aan (groepen) inwoners, belangenorganisaties of aan de gemeenteraad. Om dit te onderstrepen zijn de vergaderingen niet openbaar. De Inwonersparticipatieraad is geen publiek adviesorgaan, maar heeft een specifieke, concrete rol binnen de gemeentelijke structuur.

Leden van de Inwonersparticipatieraad hebben een eigen verantwoordelijkheid om op allerlei plaatsen binnen de lokale samenleving informatie te verzamelen. Leden van de Inwonersparticipatieraad hebben belang bij een vrije en open communicatie binnen de Inwonersparticipatieraad en dit vraagt Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 13 van 28

een besloten setting. De leden van de Inwonersparticipatieraad moeten vrijelijk hun gedachten kunnen uiten en hun inbreng kunnen leveren. Direct structureel overleg beleidsmedewerker(s) en leden werkgroepen De afgelopen jaren is er veel nieuw beleid opgesteld en geïmplementeerd. Nu de meeste transities zijn ingevoerd en er duidelijke kaders zijn gesteld zijn er (voorlopig) minder nieuwe beleidsplannen en minder adviesaanvragen. De beleidsmedewerkers richten zich op de (evaluatie/bijsturing) van de uitvoering in samenspel met de uitvoerders en maatschappelijke organisaties en op het samen met hen vormgeven van de transformatie in het sociaal domein. Bij het vormgeven van deze “opdrachten” en “uitdagingen” is het meedenken van leden van de Inwonersparticipatieraad waardevol. Dit gebeurt op het niveau van de werkgroepen. Alle leden van de Inwonersparticipatieraad (m.u.v. de voorzitter) maken deel uit van 1 of 2 werkgroepen (zie 7). De leden van de werkgroepen zijn verantwoordelijk om zich te verbinden aan en te verdiepen in de thema’s die onder de werkgroepen vallen. Zij hebben of ontwikkelen connecties (zie 5) in de lokale samenleving die hen voeden om vanuit het brede inwonersperspectief mee te denken. Het voorstel is dat (leden van) de werkgroepen rond “hun” thema’s een directe relatie onderhouden met de beleidsmedewerkers die verantwoordelijk zijn voor die dossiers.

Het is een structureel ingepland overleg (van minimaal 2 en maximaal 4 keer per jaar) met een informeel karakter waarbij de beleidsmedewerkers hun actuele vraagstukken/kwesties kunnen delen en de waarnemingen en inzichten van de leden van de werkgroep benutten. De leden van de werkgroepen denken met de beleidsmedewerkers mee vanuit inwoners/samenlevingsperspectief, kennis van de lokale samenleving en affiniteit en/of kennis met de thema’s. De verbindingsmedewerker (zie 8) is er verantwoordelijk voor dat de beleidsmedewerkers van de gemeente weten wat de aard is van het overleg met de werkgroepen. De verbindingsmedewerker legt in het begin de verbinding tussen de (trekkers van de) werkgroepen en de relevante beleidsmedewerkers. Werkgroepleden kunnen hun signalen, waarnemingen en inzichten delen t.b.v. de beleidsontwikkeling en een verbetering van de uitvoering. Dit proces staat los van de formele adviesrol. De beleidsmedewerkers kunnen hun input gebruiken voor het voorbereiden van stukken die later officieel zullen worden voorgelegd aan de Inwonersparticipatieraad maar ook t.b.v. gesprekken met aanbieders of maatschappelijke organisaties. De leden van de werkgroepen hebben het mandaat om in het overleg met de beleidsmedewerkers hun zienswijze, waarnemingen en inzichten te delen.

Overleg met wethouder(s) sociaal domein De volledige Inwonersparticipatieraad heeft minimaal 2 x per jaar overleg met de wethouder sociaal domein. De agenda van dit overleg komt in onderling overleg tot stand. In dit overleg delen de wethouder(s) en de contactpersonen van de teams belangrijke ontwikkelingen en grote kwesties/dilemma’s en worden leden van de Inwonersparticipatieraad ter plekke geraadpleegd hoe zij hier tegen aan kijken vanuit inwonersperspectief. Het gaat dan om grote thema’s zoals transformatie sociaal domein, vergrijzing, langer thuis wonen, hulpmiddelen, inclusieve samenleving, de leefbaarheid, de verplichte GGZ enz. Waar mogelijk wordt er ruim voor het overleg gespreksnotities met worden. Bij dit overleg kunnen het hoofd van de afdeling Sociaal Domein of programmamanagers e.d. aanschuiven. Daarnaast worden in het overleg de thema’s besproken die de Inwonersparticipatieraad agendeert. Het bespreken van de grote kwesties/dilemma’s vinden plaats in de vorm van een dialoog. Aangescherpte functie Cliëntenoverleg Participatiewet De doorontwikkeling van de adviesraad kan niet los worden gezien van de rol en positie van het Cliëntenoverleg Participatiewet. Het Cliëntenoverleg Participatiewet bestaat uit 3 cliënten. Dit aantal is voldoende om de huidige twee functies te vervullen.

Het gaat om het overleg met de directie van BBS namens de BBS-cliënten uit Soest (functie op grond van de Participatiewet artikel 47). In dit overleg brengen de leden vanuit het perspectief van Soester cliënten signalen, knelpunten en suggesties in om de uitvoering van de Participatiewet te verbeteren. De leden van het Cliëntenoverleg Participatiewet vertegenwoordigen volgens de wet de cliënten. Daarnaast hebben de leden van het Cliëntenoverleg 2 x per jaar overleg met de wethouder. In dat overleg delen zij hun ervaringen, waarnemingen m.b.t. de Participatiewet zodat de wethouder deze kan benutten in haar opdrachtverstrekking aan de BBS. Deze laatste functie is geen wettelijke functie maar betreft een gegroeide situatie die tot nu toe in de praktijk goed functioneert. Voor wat betreft deze functie richting de gemeente vervullen de verbindingsmedewerker (zie 8) en de ondersteuner (zie 13) een rol die vergelijkbaar is al die richting de Inwonersparticipatieraad. Voor het vervullen van bovengenoemde functies ontvangen de leden van het overleg een onkostenvergoeding (zie 12) en is er een budget beschikbaar voor het overleg voor deskundigheidsbevordering en bijscholing.

Relatie Inwonersparticipatieraad - Cliëntenoverleg Participatiewet De Inwonersparticipatieraad is verantwoordelijk om gevraagd en ongevraagd advies te geven ten aanzien van beleid wat voortvloeit uit de Participatiewet. Leden van de werkgroep(en) die zich bezighouden met thema’s die te maken hebben met inkomensondersteuning, armoede, schuldhulpverlening overleggen minimaal 2 x per jaar (en meer als het nodig is i.v.m. het uitbrengen van adviezen) met de leden van het Cliëntenoverleg Participatiewet. De eigen ervaringen van de leden van dit orgaan en van de cliënten van de Participatiewet die zij vertegenwoordigen zijn een belangrijke informatiebron voor de leden van de werkgroep(en) om hun rol te kunnen vervullen. De leden van de Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 15 van 28

werkgroep(en) zijn geen verantwoording schuldig aan de leden van het Cliëntenoverleg hoe zij de informatie benutten in hun werkzaamheden. Relatie Inwonersparticipatieraad – (leden van de)gemeenteraad-politieke fracties De Inwonersparticipatieraad is een onafhankelijk adviesorgaan en mede vanwege die rol is het verstandig dat de Inwonersparticipatieraad zich niet beweegt in het politieke speelveld om te voorkomen dat het onafhankelijke karakter van de Inwonersparticipatieraad ter discussie komt te staan. De leden van de Inwonersparticipatieraad hebben geen informerende of adviserende rol richting leden van de gemeenteraad, de raadscommissie of fracties van politieke partijen. De leden van de gemeenteraad hebben gezien hun volksvertegenwoordigende, controlerende en kaderstellende rol een eigen verantwoordelijkheid om lokaal informatie te vergaren en een mening te vormen over het beleid wat voorligt en de uitvoering. De gemeenteraadsleden nemen kennis van de schriftelijke adviezen die gegeven zijn aan het College van B&W en de reactie van het College daarop en kunnen deze benutten bij het vervullen van hun eigenstandige rol in het gemeentelijke systeem. Als er vragen zijn van de gemeenteraad/ raadscommissie over het advies van de Inwonersparticipatieraad en de reactie van het College van B&W daarop is het de verantwoordelijkheid van het College van B&W om deze te beantwoorden.

Relatie Inwonersparticipatieraad en Rekenkamercommissie De Rekenkamercommissie is ingesteld om de scheiding in rollen en verantwoordelijkheden tussen de gemeenteraad (kaders stellen en controleren) en het College van B&W (beleid ontwikkelen en uitvoeren) te waarborgen. De Rekenkamercommissie is onafhankelijk en doet op verzoek van de gemeenteraad onderzoek naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde beleid. De commissie, waarvan de leden door de gemeenteraad zijn benoemd, rapporteert aan de gemeenteraad die de rapportages benut om onder meer haar controlerende en kaderstellende rol richting het College van B&W te vervullen. De Inwonersparticipatieraad is door het College van B&W ingesteld om inwoners een plaats te geven in de beleidscyclus. Het “domein” van de Inwonersparticipatieraad is het werkdomein van het College van B&W en beleidsmedewerkers. De Rekenkamercommissie ondersteunt de gemeenteraad bij haar controlerende en kaderstellende functie. De Inwonersparticipatieraad heeft geen rol t.a.v. controle en kaderstelling. Contact en overleg tussen (leden van de) Inwonersparticipatieraad en de Rekenkamercommissie zijn vanwege een scheiding van taken en verantwoordelijkheden niet gewenst. Inwonersparticipatieraad- regionale samenwerking De gemeente Soest trekt t.a.v. verschillende dossiers in het sociaal domein op met andere regio gemeentes.

In die regionale samenwerkingsverbanden participeren wethouder en/of beleidsmedewerkers vanuit de gemeente Soest. Zij baseren hun inbreng Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 16 van 28

(wensen/suggesties) op grond van de kaders die de gemeenteraad heeft meegegeven en op grond van gesprekken met diverse partners waaronder de Inwonersparticipatieraad. Op verschillende momenten en op verschillende manieren ontvangen de wethouder en de beleidsmedewerkers input van de Inwonersparticipatieraad (zie 3 en 6) die worden benut in hun bijdragen in de regionale overleggen en samenwerkingsverbanden. Het College van B&W ziet op dit moment geen toegevoegde waarde van een Inwonersparticipatieraad die samen met de adviesraden van andere gemeentes regionaal advies uitbrengt. 7. Werkgroepen Het sociaal domein is breed en omvat veel thema’s waar diverse groepen inwoners bij betrokken zijn. Het is niet logisch dat alle leden van de Inwonersparticipatieraad zich over alle kwesties buigen die spelen op het sociaal domein. Daarnaast is het te kwetsbaar en vanuit de bedoeling van inwonersparticipatie gezien te smal als een of twee leden van de Inwonersparticipatieraad zich buigen over een aantal thema’s. Juist de dialoog tussen verschillende leden van de Inwonersparticipatieraad kan er voor zorgen dat er adviezen tot stand komen waarin meerdere perspectieven en aandachtspunten worden samengebracht.

Het werken met werkgroepen die verantwoordelijk zijn voor bepaalde thema’s is een goede manier om recht te doen aan affiniteiten, ervaringen en kennis die aanwezig zijn bij leden van de Inwonersparticipatieraad. De kracht van de werkgroepen worden gevormd door leden die: op diverse plekken informatie ophalen bij inwoners en organisaties en die belangstelling/kennis hebben over of ervaring hebben met bepaalde thema’s en die geïnteresseerd zijn wat er rond deze thema’s leeft vanuit het brede inwonersperspectief. Samenstelling werkgroepen Ieder lid van de Inwonersparticipatieraad zit minimaal in 1 werkgroep, m.u.v. de voorzitter van de Inwonersparticipatieraad. Deze hoeft gezien zijn/haar andere verantwoordelijkheden niet te participeren in een werkgroep. Iedere werkgroep bestaat uit minimaal 2 leden. Alleen leden van de Inwonersparticipatieraad kunnen deel uit maken van de werkgroepen omdat zij benoemd zijn door het College van B&W. Vanwege hun rol verstrekt de gemeente in vertrouwen hen de benodigde informatie. De leden van de werkgroep zijn verantwoordelijk voor het opstellen van het concept -advies wat besproken wordt in en vastgesteld wordt door de Inwonersparticipatieraad waarna het uitgebracht wordt aan het College van B&W.

Rol en taak werkgroep leden De leden van de Inwonersparticipatieraad zoeken bewust contact met (groepen) inwoners en met inwoners die ondersteuning krijgen (cliënten) in het bijzonder. Ook wordt contact gezocht met vrijwilligers en professionals van organisaties die goed op de hoogte zijn van de leef-en belevingswereld van inwoners van Soest. In deze contacten worden bewust vragen gesteld om meer zicht te krijgen op de verschillende inwonersperspectieven (zie 4). Daarnaast nemen leden zaken waar en doen ze inzichten op in hun rol als privé -persoon als buur, vriend, vrijwilliger en kunnen zij kennis en ervaring hebben vanuit professionele rollen. Al deze informatie benutten leden om een inbreng te leveren binnen een werkgroep. Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 17 van 28

Werkwijze werkgroepen In de werkgroepen vindt onder voorzitterschap van een trekker het overleg over thema’s plaats en wordt bekeken of het waardevol is om zaken met beleidsmedewerker(s) en/of de wethouder te bespreken. Het aan de orde stellen bij een (of meerdere) beleidsmedewerker(s) kan op een informele wijze plaatsvinden (zie 6). Of formeel plaatsvinden in overleg van de Inwonersparticipatieraad met de wethouder. Of iets op de agenda zou moeten komen in een overleg met de wethouder is een punt van overleg met de voorzitter van de Inwonersparticipatieraad. Trekker werkgroep Iedere werkgroep wordt voorgezeten door een trekker. Een trekker is een actief (meewerkend) lid van de werkgroep. De trekker is er verantwoordelijk voor dat iedereen een evenwichtige inbreng kan leveren en stimuleert leden om hun netwerk te benutten, uit te bouwen en op onderzoek uit te gaan. De trekker houdt overzicht, kan hoofd- en bijzaken onderscheiden, heeft gevoel voor rollen, posities en verhoudingen. De trekker zorgt ervoor dat er een agenda komt, zit het werkgroep overleg voor, stimuleert de inbreng van eenieder, vat samen, trekt conclusies en formuleert acties. De trekker begeleidt de dialoog in de werkgroep die de basis is om tot een conceptadvies re komen.

Voordat het conceptadvies doorgezet wordt naar de Inwonersparticipatieraad vindt er als dat noodzakelijk is overleg plaats tussen de trekker van de werkgroep en de ondersteuner over de vormgeving van het advies. De trekker van de werkgroep is verantwoordelijk voor de inhoudelijke kwaliteit van het advies. De ondersteuner (zie 13) kijkt met een redactionele blik mee naar het advies voordat het wordt doorgezet aan de Inwonersparticipatieraad. De trekker zorgt er, samen met de voorzitter, voor dat minimaal een keer per jaar het functioneren van de werkgroep en de bijdrage en inzet van alle werkgroepleden daarbinnen wordt geëvalueerd. De inzet en bijdrage van de trekker krijgt daarbij ook de aandacht. De trekkers krijgen bij de start van de werkgroepen en na een jaar deskundigheidsbevordering bij het vormgeven van hun rol. Vanuit de werkgroep worden directe contacten onderhouden met de betrokken beleidsmedewerkers. De verbinding tussen de werkgroepen en de beleidsmedewerker wordt in eerste instantie gelegd door de verbindingsmedewerker (zie hoofdstuk 8) van de gemeente. Iedere werkgroep maakt in overleg met de verbindingsmedewerker concrete afspraken gemaakt over hoe de communicatie, het overleg en samenwerking met (individuele) beleidsmedewerkers plaatsvindt.

Vier werkgroepen Het voorstel is om bij de doorstart, vooralsnog, te werken met vier werkgroepen: 1. Opgroeien en opvoeden: − onder meer jeugdhulp, passend onderwijs, schooluitval, 18-/18+, huiselijk geweld etc.; 2. Participeren: − onder meer mantelzorg, vrijwilligerswerk, activering, begeleiding, dagopvang, laagdrempelige inloop, dagbesteding, beschut/begeleid werken, integratie, drempels om mee te doen (taal, fysieke of psychologische drempels-, stigmatisering,) Inclusie/VN-verdrag, eenzaamheid, gezondheid, laaggeletterdheid, beschikbaarheid en toegankelijkheid individuele en algemene voorzieningen etc; 3. Opvangen (sociaal vangnet): − onder meer armoede, schuldhulpverlening, inkomensvoorzieningen/financiële regelingen etc.; 4. Wonen en vervoer/mobiliteit: − onder meer huisvesting, ondersteuning/voorzieningen, sociale veiligheid, wijk/buurtontwikkeling, gemeenschapszin, beschermd/begeleid wonen, dak/thuisloosheid, leefbaarheid, voorzieningenniveau, vervoer etc. In de loop van de tijd kan blijken dat er nieuwe thema’s zijn die de aandacht vragen of dat er meer werkgroepen nodig zijn of dat een andere werkgroepindeling voor de leden logischer is. Het spreekt voor zich dat de Inwonersparticipatieraad in samenspel met de gemeente tot andere indelingen kan komen bijvoorbeeld een indeling die aansluit op de strategische agenda en/of de monitor. 8.

Verbindingsmedewerker De gemeente zorgt voor een vaste verbindingsmedewerker bij de gemeente die verantwoordelijk is voor het leggen van verbindingen tussen de gemeente (wethouder en beleidsmedewerkers) en de Inwonersparticipatieraad. De verbindingsmedewerker is de verbindingsschakel en het aanspreekpunt tussen beleidsmedewerkersInwonersparticipatieraad en werkgroepen v.v. De verbindingsmedewerker heeft inzicht in wat er binnen de gemeente speelt in het sociaal domein en weet hoe de gemeentelijke organisatie (bestuurlijk en beleidsmatig) er uit ziet. De voorzitter van de Inwonersparticipatieraad, de wethouder en het hoofd sociaal domein bespreken wat de “grote” thema’s zijn gedurende een bepaald jaar en hoe en wanneer deze geagendeerd worden in het overleg tussen wethouder en Inwonersparticipatieraad. De verbindingsmedewerker is bij dit overleg present.

De verbindingsmedewerker bespreekt met de beleidsmedewerkers welke beleidsstukken er in het jaar worden voorgelegd aan de gemeenteraad, wanneer dat is en wat de aard van de stukken is. Hij/zij overlegt met de voorzitter van de Inwonersparticipatieraad en de trekkers van de werkgroepen welke beleidsstukken relevant zijn om ter advisering voor te leggen bij de Inwonersparticipatieraad. Het gaat dan met name om beleidsstukken waarbij er waarde toegevoegd kan worden door de Inwonersparticipatieraad. De verbindingsmedewerker stelt samen met de beleidsmedewerkers een jaarplanning op voor wat betreft de thema’s/beleidsvoorstellen die besproken en voorgelegd worden aan de Inwonersparticipatieraad. Deze “jaarplanning” is leidend gedurende dat jaar en op grond daarvan worden de overleggen tussen de Inwonersparticipatieraad en de wethouder gepland en tussen de werkgroepen en beleidsmedewerkers ingepland. Vanzelfsprekend wordt bij het opstellen van de jaarplanning aangesloten bij de planning van het beleidsmedewerkers waar de teamleider een belangrijke rol in speelt. De verbindingsmedewerker zorgt er voor dat de beleidsmedewerkers de conceptbeleidsstukken waarover de Inwonersparticipatieraad adviseert tijdig via de Inwonersparticipatieraad bij de werkgroepen neerleggen en dat er tijdig een reactie ligt op het advies van de Inwonersparticipatieraad.

De verbindingsmedewerker heeft het mandaat om beleidsmedewerkers hierop te attenderen. De verbindingsmedewerker vervult zijn/haar rol zowel voor de Inwonersparticipatieraad als voor het Cliëntenoverleg Participatiewet vervult. 9. Omvang en samenstelling Het sociaal domein is breed en veelomvattend en dit vereist leden met verschillende affiniteiten, achtergronden, ervaringen en connecties. Het voorstel is dat de Inwonersparticipatieraad bestaat uit minimaal 12 en maximaal 15 leden waarvan één voorzitter. Alle leden, inclusief de voorzitter, van de Inwonersparticipatieraad wonen in de gemeente Soest. De Inwonersparticipatieraad kan zelf onderzoeken of het feitelijk noodzakelijk is dat er een uitvoerend secretaris en penningmeester komen aangezien de ondersteuner (zie hoofdstuk 13) ook deze taken op zich kan nemen. 10. Rol en taak voorzitter De doorontwikkeling naar een Inwonersparticipatieraad is een uitdaging omdat op een aantal terrein er wezenlijke en duurzame veranderingen nodig zijn. Dit vraagt een voorzitter van de Inwonersparticipatieraad met een specifieke, tijdelijke opdracht om de doorontwikkeling te ondersteunen. De Inwonersparticipatieraad wordt de komende 1,5 jaar voorgezeten door een voorzitter die zich focust op het ondersteunen van de doorontwikkeling van de adviesraad. De voorzitter is een tijdelijk lid met een specifieke opdracht.

De voorzitter zit de vergaderingen voor, zorgt er voor dat de Inwonersparticipatieraad op sterkte komt, dat de aangescherpte bedoeling van de Koepel Adviesraden Sociaal Domein Zalmstreek 23, 3192 MC Hoogvliet-Rotterdam | secretariaat@koepeladviesradensociaaldomein.nl KvK nummer 24432298 | Bank NL83RABO0104172681 | www.koepeladviesradensociaaldomein.nl Pagina 20 van 28

Inwonersparticipatieraad vorm en inhoud krijgt en dat de gewijzigde werkwijze ingevoerd wordt. De voorzitter hecht waarde aan inwonersparticipatie en vindt het belangrijk dat inwonersperspectief een plek krijgt in de gemeentelijke beleidscyclus. Hij/zij heeft oog voor het proces, de onderlinge interacties en kan omgaan met diversiteit. De voorzitter heeft het recht om met leden van de Inwonersparticipatieraad te spreken over hun inzet en inbreng. De voorzitter is niet politiek actief, wordt niet geassocieerd met een specifieke politieke kleur, heeft affiniteit (gevoel voor) maatschappelijke vraagstukken, maar is vanwege zijn/haar rol in de Inwonersparticipatieraad geen materiedeskundige. Zijn/haar focus is immers om de bedoeling en effectiviteit van de raad in het vizier te houden en te zorgen dat de Inwonersparticipatieraad goed functioneert. De voorzitter is faciliterend en kan daar zijn/haar aandacht op richten. De “inhoud inbrengen” ligt bij de leden. De voorzitter van de Inwonersparticipatieraad weet/begrijpt op hoofdlijnen hoe de structuur en de werkwijze van een gemeente er uit ziet. Hij/zij hoeft niet over lokale netwerken te beschikken, het zijn immers de leden die deze nodig hebben om hun functie te kunnen vervullen. De voorzitter heeft geen (potentiële) zakelijke belangen lokaal of binnen het sociaal domein.

De voorzitter richt zich op het begeleiden van het proces en op het bewaken van de bedoeling van de Inwonersparticipatieraad, de werkafspraken binnen de raad en met de gemeente, de voorwaarden en het functioneren van "het team". Het samenspel en de samenwerking tussen de gemeente en de Inwonersparticipatieraad vraagt de nodige aandacht. De voorzitter is de aangewezen persoon om-in en na overleg met de leden actie te ondernemen richting de gemeente als er vragen zijn rond de samenwerking met de verbindingsmedewerker, de beleidsmedewerkers en/of wethouder. De voorzitter zorgt ervoor dat na 1 jaar het functioneren van de Inwonersparticipatieraad en de bijdrage en inzet van alle leden daarbinnen wordt geëvalueerd. De inzet en bijdrage van de voorzitter krijgt daarbij ook de expliciete aandacht. Aan de orde komt hoe leden hun rol en taak ervaren en wat ze nodig hebben om hun rol uit te oefenen. Het samenspel met de gemeente, het werken met werkgroepen en de contacten met de samenleving wordt ook aan de orde gesteld. De uitkomsten van deze interne evaluatie worden besproken met de wethouder voor zover deze te maken hebben met de rol, taak, de contacten met de samenleving en het samenspel met de gemeente (zie 14). Ieder jaar vindt deze interne evaluatie plaats.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Soest&id=14353c60-8104-4115-82c2-2a2647b5e563