3 2 Meerjarenbegroting 2022 - 2025.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 1 van 148
INHOUDSOPGAVE LEESWIJZER .........................................................................................................................................................3 HOOFDSTUK 1 – BESTUURLIJKE INLEIDING ..........................................................................................................4 HOOFDSTUK 2 – FINANCIËLE POSITIE ..................................................................................................................7 2.1 2.2 2.3 2.4 2.4 2.6
VAN KADERBRIEF 2021 NAAR EEN SLUITENDE BEGROTING 2022-2025 ...................................................................7 WAT KOMT ER NOG OP ONS AF? .....................................................................................................................8 FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN 2022 – 2025 ....................................................................................................9 VOORTGANG LOPENDE TAAKSTELLINGEN ........................................................................................................ 10 DE STAND EN HET VERLOOP VAN DE RESERVES EN VOORZIENINGEN ....................................................................... 11 RICHTLIJNEN TOEZICHTHOUDER PROVINCIE UTRECHT ......................................................................................... 12
HOOFDSTUK 3 – BELEIDSBEGROTING ................................................................................................................ 13 PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING ............................................................................................................ 14 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ........................................................................................................................... 15 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING................................................................................................................ 19 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID ......................................................................................................................... 20 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN ...................................................................................... 21 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING ............................................................................................................... 24 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN ............................................................................................................................. 25 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT............................................................................................................................
27 DEELPROGRAMMA 2.3 ECONOMIE ......................................................................................................................... 30 DEELPROGRAMMA 2.4 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ............................................................................................ 30 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP ........................................................................................................ 32 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING .............................................................................................................. 35 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN ................................................................................................................ 36 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS ........................................................................................................................ 42 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR .................................................................................................... 43 OVERHEAD ........................................................................................................................................................ 49 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN .............................................................................................................................
51 PARAGRAFEN ..................................................................................................................................................... 54 A WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING .............................................................................................. 54 B FINANCIERING .......................................................................................................................................... 74 C BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................................................... 80 D ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN, INCLUSIEF INVESTERINGSOVERZICHT ................................................................ 85 E VERBONDEN PARTIJEN................................................................................................................................ 94 F GRONDBELEID ........................................................................................................................................ 113 G LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................................................. 123 HOOFDSTUK 4 – BIJLAGEN ..............................................................................................................................
137 4.1 RECAPITULATIESTAAT ................................................................................................................................... 137 4.2 KERNGEGEVENS ......................................................................................................................................... 138 4.3 OVERZICHT PROGRAMMA’S PRODUCTEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS ....................................................................... 140 4.4 OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN ........................................................................................................ 141 4.5 OVERZICHT MUTATIES RESERVES EN VOORZIENINGEN ........................................................................................... 144 4.6 OVERZICHT GERAAMDE INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ........................................................................................ 145 4.7 OVERZICHT SUBSIDIES .................................................................................................................................. 146 4.8 EMU SALDO .............................................................................................................................................. 147 4.9 UITVOERINGSINFORMATIE (GEBASEERD OP TAAKVELDEN) ..................................................................................... 148
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 2 van 148
LEESWIJZER Voor u ligt de begroting 2022. Deze bevat: -
de bestuurlijke inleiding.
-
het financieel beeld. Hierin lichten we het financieel perspectief toe en bouwen we verder op de cijfers vanaf de kaderbrief, de meicirculaire en de uitkering voor jeugdmiddelen. We gaan ook dieper in op de keuzes die we hebben gemaakt. En de consequenties die deze financieel gezien hebben voor de reserve en voor onze balans.
-
De drie hoofdprogramma’s bestuurlijke omgeving, fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving. Elk hoofdprogramma hebben we uitgewerkt in deelprogramma’s.
-
Overzicht van overhead en dekkingsmiddelen. Deze zijn ondersteunend.
-
In de paragrafen en bijlagen gaan we dieper in op de details uit onze begroting.
Waar in de begroting wordt gesproken over Soest bedoelen we Soest en Soesterberg, tenzij uit de context anders blijkt.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 3 van 148
Hoofdstuk 1 – Bestuurlijke inleiding Hierbij bieden we u de programmabegroting 2022-2025 aan, de laatste begroting van deze raadsperiode. Op 16 maart 2022 kiezen de inwoners van Soest en Soesterberg een nieuwe gemeenteraad, waarna een nieuw college wordt geformeerd. Het past ons daarom u in deze begroting geen grote nieuwe keuzes meer voor te leggen. Dat neemt niet weg dat we volop aan de slag blijven met de uitvoering van de vele dagelijkse opgaven. We werken verder aan geprioriteerde thema’s, zoals het sociaal domein, de energietransitie, duurzaamheid, wonen en een gezonde leefomgeving. In de kaderbrief hebben we het vizier gericht op bouwen en wonen. Met behulp van een taskforce willen we grote, kansrijke woningbouwprojecten vlot trekken. Met name in Soesterberg-Noord liggen er volop mogelijkheden voor woningbouw, bedrijven, energieopwekking en andere maatschappelijke opgaven. Hierbij kiezen we voor een gebiedsgerichte aanpak, zodat de gewenste verbindingen worden gelegd met heel Soesterberg, niet alleen in het fysieke maar ook in het sociale domein. We lichten hier twee zaken uit. Zoals bekend werkt Portaal aan de renovatie, sloop en nieuwbouw van woningen in een deel van de kom van Soesterberg. In aansluiting hierop werken we zelf aan plannen om de verouderde openbare ruimte in dat gebied op een eigentijds niveau te brengen.
Voor de uitwerking van de plannen zijn extra middelen in de begroting geraamd. Het nieuwe gemeentebestuur kan vervolgens volgend jaar een besluit nemen over de uitvoering van de plannen. Zoals in het coalitieakkoord Duurzaam en Daadkrachtig al is verwoord, brengt de groei in Soesterberg ook met zich mee dat we oog moeten houden voor gemeenschapszin. We omarmen dan ook het initiatief om te komen tot een nieuwe sociaal-culturele accommodatie in Soesterberg, waarbij diverse gebruikers in één pand worden gehuisvest. We stellen u in de begroting voor middelen beschikbaar te stellen voor een projectleider, die de mogelijkheden (locatie, financiën) in beeld gaat brengen voor een permanente locatie. Daarnaast zijn middelen geraamd voor het realiseren van tijdelijke huisvesting. Met het gemeentebrede sociaal domein gaan we in 2022 door op de ingeslagen weg van transformatie: we zetten in op kwaliteit, preventie, een beweging van specialistische naar meer algemene voorzieningen, zorg dichterbij en versterking van de grip op het sociaal domein. We doen u in de begroting voorstellen om extra middelen beschikbaar te stellen voor: •
het versnellen van de transformatie;
•
intensivering van de zogeheten bemoeizorg (de zorg voor mensen die in behoeftige of anderszins verkommerde omstandigheden leven, maar de stap naar de reguliere hulpverlening niet kunnen of willen maken);
•
het continueren van het inlooppunt voor geldzaken (GOOS); en
•
het continueren van ons doelgroepenbeleid bij re-integratie en participatie.
Ook ramen we extra middelen voor de verwachte inhaalzorg vanwege corona. Om deze intensiveringen mogelijk te maken, zetten we een deel van de middelen in waarmee het kabinet medio dit jaar (eindelijk) over de brug kwam. Daarmee zet het Rijk een belangrijke stap om de onbalans tussen de uitgaven en inkomsten in het sociaal domein, die ook in Soest scherp naar voren kwam, te herstellen.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 4 van 148
De beslissing over het beschikbaar stellen van middelen na 2022 wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet. Vooruitlopend daarop mogen gemeenten al wel 75% van de middelen ramen die in de zogeheten Hervormingsagenda Jeugd worden genoemd. Wij hebben dit ook gedaan, vanaf 2023 nemen we een structureel bedrag in de begroting op van circa € 1,5 miljoen. Naast de al in de kaderbrief opgenomen voorstellen (verlenging formatie inkoop en aanbesteding en extra middelen voor het accommodatiebeleid om enkele grote renovaties te kunnen uitvoeren) zijn in de begroting nog enkele aanvullende budgetvoorstellen opgenomen. Deze zijn voor een deel nodig om de continuïteit te borgen. We willen hiermee ook bewerkstelligen dat het nieuwe gemeentebestuur (raad en college) goed toegerust van start kan gaan. Zo stellen we u voor om middelen beschikbaar te stellen om volgend jaar een mobiliteitsvisie op te stellen. Hiermee brengen we in beeld hoe de ontwikkelingen op het gebied van woningbouw, klimaat en duurzaamheid, het fietsbeleid en verkeersveiligheid zich verhouden tot mobiliteit en infrastructuur. Ook het instellen van de taskforce, waarvoor uw raad al bij de voorjaarsnota middelen ter beschikking heeft gesteld, kunt u in dit kader plaatsen. Naast het al genoemde vlot trekken van grote woningbouwprojecten bereidt de taskforce op het gebied van bouwen en wonen besluitvorming voor ten aanzien van: •
optimaliseren organisatie van de projecten en het borgen van risicobeheersing;
•
mogelijkheden tot vereenvoudigen van regelgeving;
•
structurele maatregelen om, mede op basis van bovenstaande inzichten, om de basisformatie op orde te brengen.
De resultaten kunt u in de loop van volgend jaar tegemoetzien. In de afgelopen jaren hebben wij met overgave gewerkt aan het besturen van onze mooie gemeente. We zijn trots op de behaalde resultaten. Met het masterplan wonen en het woningbehoefteonderzoek als onderlegger zijn vele grotere woonontwikkelingen binnen de rode contour geïnitieerd. Eindelijk (!) ruimte voor betaalbare woningen in Soest (Dalwegvisie, Orlando en Molenwerf) en Soesterberg (continuering woningbouw). We zijn ver gevorderd met de uitvoering van het masterplan Soesterberg. Steeds meer woningen worden opgeleverd en tegelijkertijd wordt hard gewerkt om de leefbaarheid op peil te houden. We hebben meer grip gekregen op het sociaal domein, door vernieuwing van de monitoring en door te investeren in zorg en ondersteuning en te zorgen dat deze duurzaam betaalbaar blijven. Met de herinrichting van het nieuwe sportpark aan de Bosstraat kon een lang en moeizaam traject succesvol worden afgesloten. Daarnaast hebben we keuzes gemaakt ten aanzien van de bouw van een nieuwe sporthal aan de Dalweg, de nieuwbouw van het Griftland College en de Postiljon in Soesterberg. We zijn trots op onze betrokken inwoners die hebben meegedacht over de energietransitie en de ontwerpomgevingsvisie. En op inwoners die de gemeente hebben uitgedaagd dat zij de hoognodige aanpassingen bij voetbalvereniging Hees goedkoper konden realiseren.
We zijn bovenal trots op de wijze waarop de samenleving van Soest en Soesterberg de (hopelijk) achter ons liggende zware coronatijd heeft doorstaan. Met geduld, doorzettingsvermogen en veerkracht! Dit hebben we gedaan in een periode van financieel zwaar weer, waarbij het Rijk onvoldoende middelen verstrekte om de vele extra taken te kunnen uitvoeren. Desondanks zijn we erin geslaagd onze financiële
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 5 van 148
positie op een adequaat niveau te houden. Met behoud van onze gemeentelijke voorzieningen en zonder buitensporige belastingverhogingen. Dit alles brengt ons tot de overtuiging dat we een solide basis hebben neergelegd voor de komende raadsperiode. Deze basis wordt nog versterkt door de begrotingsuitkomsten die we in deze begroting kunnen presenteren: alle jaren sluiten met een substantieel begrotingsoverschot. Inmiddels is ook de septembercirculaire 2021 verschenen. Hoewel we hebben afgesproken de uitkomsten niet in de primaire begroting verwerken, is duidelijk dat het financieel perspectief verder zal verbeteren. Tegelijkertijd moeten we dit beeld nuanceren en waarschuwen voor onzekerheden en risico’s die nog niet in de begroting zijn meegenomen. In dit kader noemen we de aangekondigde herverdeling van het Gemeentefonds, de plannen die we nu in de steigers zetten en op enig moment tot (hogere)uitvoeringskosten gaan leiden en de financiële knelpunten ten aanzien van de middelen voor klimaat, energietransitie en de Omgevingswet. In paragraaf 2.2 gaan we hier nader op in. Ten slotte. We zien verwachtingsvol uit naar een nieuw begrotingsjaar 2022. Met een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college, een nieuw kabinet, een nieuw regeerakkoord, een nieuwe omgevingsvisie en – onder bestuurlijk voorbehoud - een nieuwe Omgevingswet.
Het college van burgemeester en wethouders Soest, 12 oktober 2021
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 6 van 148
Hoofdstuk 2 – Financiële positie 2.1
Van kaderbrief 2021 naar een sluitende begroting 2022-2025
In de kaderbrief 2022 hebben we een structurele meerjarenbegroting gepresenteerd die positief oploopt naar 1,5 miljoen euro in de plus. In die raming hebben we de gemeenschappelijk regelingen en overige autonome ontwikkelingen als p.m. opgenomen. Deze mutaties hebben we nu verwerkt. FMP Begrotingsuitkomsten 2022 - 2025 meerjarenraming (bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort)
2022
2023
2024
2025
Meerjarenperspectief na najaarsnota 2020
179
719
1.380
1.380
Mutaties voorjaarsnota 2021
240
155
-10
-10
Vrijval budget Omgevingswet (2025)
A
Saldo na voorjaarsnota 2021
200
419
874
1.370
1.570
A Op 7 juli 2021 heeft uw raad de voorjaarsnota vastgesteld. De vermelde saldi zijn de begrotingsuitkomsten na vaststelling van die nota.
Na vaststelling van de kaderbrief en voorjaarsnota hebben we mutaties verwerkt: B Conform voorstellen kaderbrief verhoging storting reserve integraal accommodatiebeleid (IAB). C Conform voorstellen kaderbrief verlenging tijdelijke formatie inkoop en aanbesteding. D Bij de kaderbrief en de voorjaarsnota heeft uw raad besloten een taskforce Bouwen wonen in te stellen. Een van de opdrachten aan de taskforce betreft het onderbouwen van wat er structureel nodig is om de (formatieve) basis op orde. Totdat het resultaat van de taskforce bekend is, nemen we de mogelijke financiële consequenties als p.m. op. E We hebben eind mei de meicirculaire ontvangen. We hebben u daarover geïnformeerd in de raadsbrief van 21 juni. We hebben de meicirculaire conform de raadbrief verwerkt.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 7 van 148
F We hebben u op 30 juni geïnformeerd over extra middelen van het Rijk voor de uitvoering van het sociaal domein. We gaan uit van de verwerking van die gelden conform de afspraken met de toezichthouder. Dit betekent dat we 100% van de toegekende middelen opnemen voor 2022 en 75% voor de jaren daarna. G We hebben in de afgelopen maanden het sociaal domein doorgelicht, in het licht van de versterking van de grip op het sociaal domein, de in gang gezette transformatie en de van het Rijk ontvangen extra middelen. De uitwerking treft u aan in het deelprogramma sociaal domein. H We schuiven in de begroting elk jaar een jaar op. We berekenen het verschil van deze nieuwe jaarschijf. Het verschil ten opzichte van 2024 heeft betrekking op loon- en prijsontwikkelingen en kapitaallasten. I De bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen hebben we verwerkt conform aangeboden begrotingen. Ook is de taakstelling verbonden partijen verwerkt. J De autonome ontwikkelingen hebben we verwerkt conform de uitgangspunten uit de kaderbrief. Ten slotte leggen we u enkele aanvullende begrotingsvoorstellen voor. Deze zijn voor een deel nodig om de continuïteit te borgen. We willen hiermee ook bewerkstelligen dat het nieuwe gemeentebestuur (raad en college) goed toegerust van start kan gaan.
De posten K tot en met V zijn in de respectievelijke programma’s toegelicht.
2.2
Wat komt er nog op ons af?
Conform de uitgangspunten in de kaderbrief hebben we de raming uit het Gemeentefonds gebaseerd op de meicirculaire 2021 en de nadien ontvangen informatie over de extra middelen voor het sociaal domein. Inmiddels is ook de septembercirculaire 2021 verschenen. Over de belangrijkste uitkomsten informeren we u separaat. Duidelijk is dat het financieel perspectief significant verder zal verbeteren. Hoewel de cijfers misschien anders doen vermoeden, is er aanleiding om het op het oog gunstige meerjarenperspectief te nuanceren.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 8 van 148
In de onderstaande tabel zijn enkele ontwikkelingen genoemd die het financiële beeld snel kunnen doen kantelen. We hebben hierbij een tweedeling aangebracht: risico’s en onzekerheden enerzijds en plannen in de steigers (die op enig moment tot hogere uitvoeringslasten zullen leiden) anderzijds. Nog niet in de begroting verwerkte ontwikkelingen
2022
2023
2024
2025
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Risico's en onzekerheden Herverdeling Gemeentefonds Omgevingswet, klimaat, energie Nieuw regeerakkoord Plannen in de steigers Voorstellen taskforce Sociaal-culturele accommodatie Soesterberg Investeringen openbare ruimte Soesterberg-Kom Toekomstige vervangingsvraag kapitaalgoederen (w.o. wegen) …......................................................... …......................................................... Totalen
De aangekondigde herverdeling van het Gemeentefonds lichten we hier nader toe. De laatste tussenstand (augustus 2021) geeft aan dat Soest moet rekenen op een nadelig herverdeeleffect van € 2,6 miljoen. Volgens de huidige plannen wordt dit vanaf 2023 ingevoerd, gefaseerd in een periode van vier jaar. De besluitvorming over de voorstellen wordt aan het nieuwe kabinet gelaten. Gelet op de massale weerstand van veel gemeenten is het nog maar de vraag of de huidige voorstellen overeind zullen blijven. Ook Soest laat zijn proteststem horen door een brief van de gezamenlijke Utrechtse gemeenten mede te ondertekenen. Overeenkomstig de richtlijnen van de provincie hebben we ervoor gekozen het mogelijke nadeel nog niet in de begroting te ramen, maar te volstaan met een melding in de risicoparagraaf. De in de tabel genoemde ‘plannen in de steigers’ kunnen we nog niet in harde cijfers kwantificeren. Wij achten het echter vooralsnog reëel om hiervoor een structureel nadelig budgettair effect van drie tot vijf miljoen euro te indiceren. De in de tabel genoemde ontwikkelingen onderstrepen wat ons betreft de in de kaderbrief vastgelegde uitgangspunten:
2.3
•
Nu geen voorstellen met grote structurele consequentie
•
Nieuwe keuzes met mogelijk vergaande consequenties laten we aan het nieuwe gemeentebestuur
Financiële uitgangspunten 2022 – 2025
Zoals we in de kaderbrief 2022 hebben voorgesteld, hebben we bij de overige autonome aanpassingen de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering van het gemeentefonds hebben we (zoals elk jaar) gebaseerd op de meicirculaire.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 9 van 148
Inflatie/loonontwikkeling Ramingen over de te hanteren indicatoren voor prijs- en loonontwikkeling (inclusief de trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen) zijn vooral gebaseerd op de informatie zoals deze via de meicirculaire naar ons is gekomen. De verwachte gemiddelde prijsinflatie voor 2021 wordt hierin gesteld op 1,5%. Bij het opstellen van de detailbegrotingen per afdeling is in beginsel - net als in de periode 2010 t/m 2020 – uitgegaan van de nullijn. Door middel van een stelpost prijsontwikkelingen kunnen onontkoombare prijsstijgingen in beperkte mate worden opgevangen. Rente Het is gebruikelijk elk jaar renteaanpassingen door te voeren. Hierbij hebben we het (sinds begrotingsjaar 2018) door de commissie BBV geadviseerde renteschema toegepast. In de paragraaf financiering geven wij inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de gehanteerde rentepercentages en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden zijn toegerekend. De belangrijkste toegepaste renteniveaus voor 2021 zijn: •
Rente (nieuwe) investeringen: 1,0% (was 1,4% in 2021)
•
Rente boekwaarden grondexploitatie: 0,50% (was 0,70% in 2021))
•
Rente eigen financieringsmiddelen (reserves): 0,75% (was 1,00% in 2021) op basis van prognose
inflatie zoals geschetst in de meicirculaire 2021 met uitzondering van de in de nota Reserves en Voorzieningen 2017 (blz. 13) beschreven uitzonderingen. Belasting/heffing en leges Bij de onroerendezaakbelastingen gaan we uit van een trendmatige tariefstijging (zie hiervoor bij inflatie). Bij de heffingen/rechten (zoals de afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges e.d.) wordt het principe van 100% kostendekking gevolgd. Rekening houdend met uitspraken en besluiten die daarover zijn genomen.
2.4
Voortgang lopende taakstellingen
Resterende taakstellingen Begroting 2020 Voor het beoordelen van de financiële positie is het belangrijk te weten of de opgelegde taakstellingen in het afgesproken jaar of tijdvak ook daadwerkelijk worden gerealiseerd, dan wel dat realisatie aannemelijk wordt gemaakt. Omdat er sprake dient te zijn van een reëel perspectief dat de nagestreefde financiële effecten zullen worden gehaald, wordt hierna de stand van zaken weergegeven over de belangrijkste nog openstaande taakstellingen.
Cultuur Jaar
2022
Bedrag
2023
2024
2025
€ 90.000
€ 120.000
€ 120.000
Kleine subsidies Jaar
2022
2023
2024
2025
Bedrag
€ 40.000
€ 40.000
€ 40.000
€ 40.000
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 10 van 148
2.4
De stand en het verloop van de reserves en voorzieningen
In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de vermogenspositie (het totaal van de algemene reserve, bestemmingsreserves, voorzieningen en het jaarresultaat) weergegeven over de perioden: •
2018 t/m 2020 (volgens de jaarstukken)
•
2021 t/m 2025 (volgens begroting 2022), inclusief de voorgestelde beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)
Vermogenspositie ultimo
2018
2019
2020
2021
2022
werkelijk
2023
2024
2025
begroot
Algemene reserve
11.714
6.463
5.113
6.001
6.668
6.713
6.758
6.803
Bestemmingsreserves
39.237
42.610
40.398
30.048
33.789
31.670
30.484
29.804
Voorzieningen
8.502
9.163
8.999
9.009
9.006
9.029
8.940
9.026
59.453 58.236 54.510 45.058 49.463 47.412 46.182
45.633
Totaal excl. jaarresultaat Jaarresultaat
Totaal incl. jaarresultaat
538
-1.208
1.781
nvt
nvt
nvt
nvt
59.991 57.028 56.291 45.058 49.463 47.412 46.182
nvt
45.633
Algemene reserve In de periode van de meerjarenbegroting 2022-2025 is het verloop van de algemene reserve alleen het gevolg van een rentebijschrijving. Voor de standen en het verloop in de periode 2022 t/m 2025: zie hoofdstuk 4, bijlage 4.4 en 4.5.
Toelichting verloop bestemmingsreserves In de periode 2022-2025 is er sprake van een afname met circa € 4,0 miljoen. We lichten de omvangrijkste mutaties toe (bedragen vanaf circa € 0,5 miljoen): •
De dekkingsreserve investeringen neemt in deze periode per saldo met circa € 1,0 miljoen af. Zoals in de nota Reserves en voorzieningen 2017 aangegeven, is bij deze reserve sprake van een afnemende reeks kapitaallasten, waardoor deze op termijn (namelijk wanneer alle investeringswerken zijn afgeschreven) op 0 uitkomt. De afname met € 1,0 miljoen is hiervan een logisch gevolg.
•
De reserve onderhoud wegen en vervanging verkeerslichten daalt met € 0,6 miljoen. De grootste oorzaak zijn beleidsintensiveringen achterstanden wegonderhoud.
•
De afname van de reserve onderhoud gebouwen bedraagt circa € 3,7 miljoen in deze periode. Deze daling wordt veroorzaakt door actualisatie van het onderhoud aan de gebouwen en de stijgende bouwkosten en de bijdrage aan de investering van de nieuwe sporthal aan de Dalweg.
•
De reserve accommodatiebeleid neemt in de periode 2021-2025 met circa € 1,3 miljoen toe. Zoals bekend is deze reserve bij de meerjarenbegroting 2013 (kerntakendiscussie) ingesteld. Daarbij is tevens de voeding geregeld. Over de aanwending van deze reserve zijn bij de voorjaarsnota 2016 spelregels vastgesteld. Intentie is deze reserve in elk geval aan te wenden voor de uitvoering van het door uw raad vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Daarnaast is met ingang van 2022 een jaarlijkse oplopende storting opgenomen van € 20.000 (kaderbrief).
Toelichting verloop voorzieningen In de periode 2021-2025 is er een sprake van een minimale toename (€ 30.000) van de voorzieningen.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 11 van 148
2.6
Richtlijnen toezichthouder provincie Utrecht
Begroting structureel en reëel in evenwicht Om voor het begrotingsjaar 2022 voor het repressieve (terughoudende) toezicht in aanmerking te komen, gelden de volgende voorwaarden: •
De begroting is structureel en reëel in evenwicht. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Dit evenwicht geldt voor de begroting inclusief nieuw beleid. Als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan dient aannemelijk te zijn dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.
•
De jaarrekening en begroting worden tijdig ingezonden aan de provincie.
Om voor repressief toezicht in aanmerking te komen, mag er geen sprake zijn van verschuivend perspectief. Hiervan is sprake een als een gemeente ieder jaar een meerjarenraming vaststelt waarbij uitsluitend het laatste jaar structureel en reëel in evenwicht is. In het kader van het begrotingstoezicht 2021 berichtte de provincie Utrecht uw raad op 17 december 2020 dat dat ‘wanneer bij de begroting 2022 eveneens blijkt dat de begroting (1e jaarschijf) niet structureel en reëel sluitend is, het evenwicht uiterlijk vanaf 2023 dient te zijn hersteld. Oftewel: de jaarschijven vanaf 2023 dienen in dat geval structureel en reëel in evenwicht te zijn.’ Onze meerjarenbegroting sluit in alle jaren met een positief saldo. Hiermee voldoen we dan ook aan dit punt van toezicht.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 12 van 148
Hoofdstuk 3 – Beleidsbegroting
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 13 van 148
Programma 1 – Bestuurlijke omgeving
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 14 van 148
Deelprogramma 1.1 Bestuur
We streven naar: •
Inwoners die tevreden zijn over het gemeentelijk bestuur
•
Inwoners met grotere betrokkenheid en inzet
•
Een organisatie die toegerust is om maatschappelijke ontwikkelingen en gemeentelijke ambities het hoofd te bieden
•
Regionale samenwerking met voldoende grip op onze verbonden partijen
We realiseren deze doelstellingen door in te zetten op: bestuurlijke vernieuwing, participatie, communicatie, samenwerking met partners en het adequaat toerusten van de ambtelijke organisatie. Bestuurlijke vernieuwing, participatie en communicatie Een van de dragers van het coalitieakkoord is samen. Dat vertaalt zich in onze bestuursstijl. Als college en organisatie zijn we uitnodigend, persoonlijk en dichtbij voor inwoners, ondernemers en instellingen. Onze aandachtspunten hierbij zijn: Participatie: in eerder stadium We geven participatie een plaats aan de voorkant. Daardoor oefenen inwoners meer invloed uit door actief mee te denken. Met de omgevingsvisie versterken we de rol van onze inwoners. Zij kunnen voor hun plan in de openbare ruimte laagdrempelig participatie(middelen) in zetten. Inwonerinitiatieven We treden initiatieven van inwoners zo veel mogelijk op een open en vrije manier tegemoet. De meeste initiatieven zijn gericht op het ruimtelijk domein. Bij grotere initiatieven lopen we in dit onderdeel van de organisatie tegen de krapte en werkdruk aan. In het contact met inwoners zijn we hier duidelijk over. We kijken dan in overleg met betrokken inwoners wat mogelijk is. Initiatieven met een beperkte budgetaanvraag handelen we snel af. Dit betekent een minimale bureaucratische belasting voor de aanvrager en de organisatie.
Uitdaagrecht (voorheen: right to challenge) Bij het recht om uit te dagen krijgen (een groep van georganiseerde) inwoners de mogelijkheid taken van gemeenten over te nemen als zij denken dat het anders, beter, slimmer en/of goedkoper kan. In 2020 zijn twee initiatieven in uitvoering genomen: de schoonmaak van de Banninghal en de vervanging van de club/kleedaccommodatie van vv Hees. Op basis van deze ervaringen en regelingen in andere gemeenten, werken we in Soest met een handleiding. Vanaf 1 januari 2022 wordt deze handleiding omgezet in een door het college vastgestelde regeling. Natuurlijk is ieder initiatief maatwerk. Maar met een handleiding/regeling weten inwoners eerder waar ze aan toe zijn en hoeft de organisatie niet steeds het wiel uit te vinden. Ook hier houden we rekening met de krapte en werkdruk in de organisatie. Het kabinet is van plan het uitdaagrecht als onderdeel van een participatieverordening wettelijk te verankeren in de Gemeentewet.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 15 van 148
Jongeren: meer betrekken bij het gemeentelijk domein We betrekken jongeren graag meer bij het bestuur en maatschappelijke activiteiten. Bij ieder project wordt vooraf gekeken of en hoe we jongeren kunnen betrekken. We doen dat op een manier die het beste bij hun belevingswereld past. Inzet van digitale middelen In participatietrajecten zetten we steeds vaker onlinemiddelen in. Sinds 2020 heeft Soest een vast online participatieplatform www.denkmeeover.nl. Online participatie maakt het mogelijk een grotere en meer diverse groep mensen te betrekken, dan met alleen een inspraakavond. Inwoners kunnen meedoen wanneer het hen uitkomt en via een communicatiemiddel dat zij zelf verkiezen (zoals telefoon, tablet of laptop). Zo benutten we de denk- en ideeënkracht van de gemeenschap beter. Daarnaast draagt het bij aan een groter draagvlak en een hogere kwaliteit van plannen en beleid. Inclusiviteit is ook bij participatie belangrijk. Dit betekent dat online participatie niet als enige vorm wordt ingezet. Hiermee voorkomen we dat digitaal minder vaardige inwoners worden uitgesloten. Burgerpeiling Wij vinden het van belang te monitoren hoe onze inzet wordt gewaardeerd door onze inwoners. Elke twee jaar laten we de burgerpeiling ‘waarstaatjegemeente.nl’ uitvoeren. Via deze peiling wordt de waardering van inwoners gepeild.
De eerstvolgende peiling staat gepland voor het laatste kwartaal van 2021. We zullen de uitkomsten in elk geval betrekken bij het overdrachtsdocument dat we u in het eerste kwartaal van 2022 zullen aanbieden. Communicatie Bij alles wat we doen, staan de inwoners en hun leefomgeving centraal. Dat doen we vooral door in gesprek te gaan en te luisteren. Zo halen we op wat er leeft. Ook in 2022 is heldere, transparante en betrouwbare communicatie een belangrijk uitgangspunt. We leggen daarbij de focus op: •
Projectcommunicatie bij belangrijke trajecten zoals de omgevingsvisie, de energietransitie, de ontwikkelingen in Soesterberg, de Dalwegvisie en de nieuwe sporthal. We zetten hierbij steeds vaker digitale instrumenten in, zoals het vaste participatieplatform www.denkmeeover.nl.
•
Begrijpelijke, heldere en bondige e-mails, brieven en andere teksten op B1-niveau1. Medewerkers worden hierbij ondersteund door het programma Klinkende Taal en de communicatieadviseurs. Iedere nieuwe medewerker krijgt een schrijftraining.
•
De actuele informatiebehoefte in de samenleving. In de nasleep van corona luistert het college goed naar de behoefte van inwoners. Bijvoorbeeld door met inwoners te wandelen. Trends die we kunnen herleiden uit websitebezoek, telefonisch contact en sociale media, stemmen we samen af, zodat de organisatie snel kan inspelen op de actuele behoefte.
Global goals Begin november 2020 heeft de gemeente zich aangemeld als Global Goal-gemeente. In aansluiting hierop willen we een plan van aanpak opstellen, waarin we duidelijk maken hoe we als gemeente vorm en inhoud
1
Iedere lezer heeft zijn eigen taalniveau. Er zijn in totaal zes niveaus. Van A1 met eenvoudige zinnen, tot C2 met
de moeilijkste teksten. 80 procent van de bevolking begrijpt taalniveau B1. Teksten op dit niveau kan het grootste deel van de bevolking lezen en begrijpen.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 16 van 148
willen geven aan de global goals. Voor het opstellen van een plan van aanpak stellen we u voor een budget van € 10.000 beschikbaar te stellen. Gemeenteraad en griffie Het verkiezingsjaar 2022 is een bijzonder jaar waarin niet alleen een nieuwe gemeenteraad aantreedt, maar ook een inwerkprogramma wordt opgestart. Dat programma verdelen we over de vier raadsjaren. In de eerste twee jaar zijn er trainingen en een raadsconferentie. In de gehele raadsperiode zijn er vervolgtrajecten rondom verscheidene processen, waaronder burgerparticipatie. Met dat laatste zijn we in 2019 al gestart met twee inspiratiesessies met Ferenc van Damme. Vanwege corona is dat traject destijds niet afgerond. Daarnaast hebben wij te maken met wettelijke verplichtingen rondom de raadsvergaderingen: daarvan worden videonotulen gemaakt, die ondertiteld moeten worden. Ook moet de streaming van raadsbijeenkomsten structureel ingericht worden, waar technische ondersteuning voor nodig is. Ten slotte zijn middelen noodzakelijk om de raadsleden en fractieassistenten te voorzien van ICT-middelen. Dit resulteert in de volgende voorstellen:
Onderwerp
2022
2023
2024
2025
Intro, ontwikkeling en participatie
12.500
7.500
5.000
2.500
Ondertiteling raadsvergaderingen
5.000
5.000
5.000
5.000
Streaming raadsbijeenkomsten
24.000
24.000
24.000
24.000
5.000
5.000
5.000
41.500
39.000
36.500
Mobiele devices (kapitaallasten) Totalen
41.500
Gemeentelijke organisatie In paragraaf C Bedrijfsvoering zetten we in hoofdlijnen uiteen hoe onze gemeentelijke organisatie, meer in het bijzonder de bedrijfsvoering, in Soest is opgezet. In dit deelprogramma beperken we ons tot enkele hoofdlijnen. Taskforce Bij de behandeling van de kadernota 2022 heeft u ingestemd met het voorstel om een taskforce Bouwen en Wonen in te stellen met de volgende opdracht: A.
Grote kansrijke woningbouwprojecten vlot trekken.
B.
Optimaliseren organisatie van de projecten en het borgen van risicobeheersing.
C.
Mogelijkheden inventariseren voor het vereenvoudigen van regelgeving.
D. Onderbouwing van wat er, mede op basis van bovenstaande inzichten, structureel nodig is om de basis op orde te brengen. In de afgelopen weken hebben we gewerkt aan de uitwerking van deze opdrachten in een plan van aanpak, dat we u op 6 oktober hebben gepresenteerd. Conform dit plan van aanpak betrekken we u bij de oplevering van tussenresultaten. Van Wob naar Woo De Wet open overheid (Woo) is een initiatiefwet uit 2012. De wet heeft tot doel één transparante overheid en verantwoording van de overheden te bevorderen. Dit gebeurt door overheden te verplichten zo veel
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 17 van 148
mogelijk informatie in een vroegtijdig stadium actief openbaar te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar en eenvoudig te ontsluiten is. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo bevat de volgende drie kernpunten: 1.
Actieve openbaarmaking van documenten in 11 informatiecategorieën; dit is een uitbreiding ten opzichte van de huidige Wob.
2.
Verplichte aanstelling van een Woo-contactpersoon om vragen van burgers te beantwoorden over de beschikbaarheid van overheidsinformatie.
3.
Informatiehuishouding op orde hebben en houden om documenten openbaar te kunnen maken.
Een impactanalyse moet uitwijzen welke werkzaamheden de komende jaren moeten worden uitgevoerd om te voldoen aan de wettelijke eisen. Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de wet aangenomen. Afhankelijk van de behandeling van het wetsvoorstel door de Eerste Kamer zal de wet naar verwachting in de loop van 2022 in werking treden. Bestuurlijke samenwerking In de paragraaf Verbonden partijen treft u de gemeentelijke visie aan op de verbonden partijen (governance). Plus een overzicht van onze verbonden partijen met per partij informatie over rechtsvorm, bestuurlijk belang en een aantal financiële gegevens. De beleidsmatige ontwikkelingen rond onze verbonden partijen treft u aan bij de desbetreffende deelprogramma’s. Woondeal en Ontwikkelbeeld 2030-2040 Regio Amersfoort Om het woningtekort in de regio Amersfoort weg te werken, hebben de negen regiogemeenten, de provincies Gelderland en Utrecht, acht woningcorporaties en het Rijk op 14 juli 2021 met elkaar een woondeal gesloten, als addendum bij de woondeal voor de regio Utrecht. De ondertekening vormt het startpunt van een langjarige samenwerking. Het beoogde resultaat is dat er vóór het einde van 2030 23.000 woningen worden bijgebouwd in leefbare, bereikbare en duurzame buurten en wijken.
Voor de periode daarna werken de Regio Amersfoort (met de negen deelnemende gemeenten) en de provincie Utrecht gezamenlijk aan het Ontwikkelbeeld 2030–2040 Regio Amersfoort. Hierbij maken de deelnemers afspraken over de te ontwikkelen woon- en werklocaties, natuur, recreatie en de bereikbaarheid voor de langere termijn. De voorstellen zijn inmiddels aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd. Wetswijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Het kabinet is voornemens de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) te wijzigen. De belangrijkste doelstelling is om democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen te vergroten en de positie van de gemeenteraden in hun controlerende en sturende rol richting gemeenschappelijke regelingen te versterken. De wijziging houdt verschillende maatregelen in die de betrokkenheid van (onder andere) raadsleden in het bestuur en inspraak van inwoners en maatschappelijke organisaties verbeteren. Zoals het versterken van de positie van gemeenteraden bij de besluitvorming in en door gemeenschappelijke regelingen en de introductie van aanvullende controle-instrumenten. Tegelijk is het kabinet zich ervan bewust dat niet alle problemen met een aanpassing van de Wgr kunnen worden opgelost. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft aangekondigd een meer
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 18 van 148
principiële discussie te willen voeren over de volle breedte van het openbaar bestuur met alle betrokkenen, waaronder gemeenten, provincies en waterschappen.
Deelprogramma 1.2 Dienstverlening We streven naar een klantgerichte, efficiënte (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. De samenleving vraagt van ons dat we onze diensten effectief, transparant en informatieveilig verlenen en daarvoor hedendaagse technieken inzetten. Daarom blijven we ons ontwikkelen aan de hand van nieuwe oplossingen die zich aandienen in onze snel veranderende wereld. Wij ontwikkelen onze frontoffice voor het zo snel en compleet mogelijk beantwoorden van alle vragen van de inwoners en bedrijven. En we sluiten onze informatievoorziening daar op aan. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en het besteden van het budget in het deelprogramma Dienstverlening. •
We werken aan de digitale transformatie en daarmee aan het optimaliseren van de (digitale) dienstverlening. Wat willen we daarbij bereiken?
Klanten een optimaal toegankelijke en bereikbare dienstverlening bieden. Optimaliseren dienstverlening Voor het efficiënt afhandelen van eenvoudige vragen is actuele kennis noodzakelijk, hiervoor hebben we een speciale e-learning tool aangeschaft. Deze maakt het mogelijk om continu vaardigheden te trainen. We hebben ook een digitaal leerpakket aangeschaft om de vakkennis te onderhouden en te verbeteren. Persoonlijk contact met inwoners blijft bestaan voor situaties waar de digitale weg niet voor openstaat. Bijvoorbeeld bij complexe aanvragen en voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. De centrale overheid legt in toenemende mate taken bij de lokale overheid neer. Beide trends vergen belangrijke competenties en vaardigheden van de medewerkers, zoals flexibiliteit, inlevingsvermogen en snel schakelen. In 2022 zetten we ook een aantal aanvullende stappen: •
We stimuleren onze medewerkers in de dagelijkse praktijk bewust naar de werkprocessen te kijken, vanuit het doel van het proces. Waar het wenselijk is organiseren ze steeds kleine aanpassingen aan het proces. Dit doen we door (basis)trainingen procesmanagement te verzorgen en sommige procesverbeteringen op grotere schaal op te pakken.
•
We bieden meer diensten aan via e-formulieren.
•
Achter de schermen implementeren we software en functionaliteiten waarmee we beter en sneller plaats-onafhankelijk kunnen samenwerken. We passen het gemeentekantoor aan op vormen van ‘hybride’ (fysiek en digitaal) samenwerken. We stimuleren onze medewerkers daar te werken waar dit (voor de klant) het meest effectief is.
•
Met de invoering van het nieuwe zaaksysteem in 2021 registreren wij ook de terugbelverzoeken van onze inwoners. In 2022 zullen wij de opvolging van de terugbelverzoeken monitoren en analyseren en daar waar nodig actie ondernemen.
•
We herstructureren de manier waarop we informatie opslaan en gebruiken en introduceren bijbehorende nieuwe software. Zo wordt informatie beter vindbaar en hebben inwoners toegang
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 19 van 148
tot die informatie. Informatie wordt zo slim benut en we borgen tegelijkertijd de privacy en informatieveiligheid. •
We verbeteren onze managementinformatie, zodat we gerichter kunnen sturen op de belangrijkste indicatoren.
Digitale transformatie Om een dienstverlening te kunnen bieden die volgens hedendaagse maatstaven klantgericht, efficiënt en effectief is, werken we aan de digitale transformatie. Dit is een samenspel van verschillende ontwikkelingen. Meer hierover valt te lezen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Verkiezingen De coronamaatregelen hadden een grote impact op het veilig organiseren van de Tweede Kamerverkiezing in maart 2021. We verwachten dat bepaalde maatregelen rondom de verkiezingen in stand blijven ook al wordt de Tijdelijke wet verkiezingen COVID-19 aangepast. Dit zal gevolgen hebben voor de organisatie van de Gemeenteraadsverkiezing in maart 2022.
Deelprogramma 1.3 Veiligheid We grijpen snel en op maat in op alle vormen van criminaliteit. We dringen allerlei vormen van overlast terug en pakken radicalisering aan. We ontwikkelen ons veiligheidsbeleid door, komen met passende interventies en nieuwe aanpakken. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en besteding van het budget in het deelprogramma Veiligheid: •
We werken aan het bestrijden van ondermijning
•
We werken aan het vergroten van zorg en veiligheid
•
We werken aan het verminderen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit
•
We werken aan het verminderen van high impact crimes
•
We werken aan het verminderen van radicalisering
Ondermijning bestrijden In 2022 gaan we de medewerkers verder scholen om de mogelijkheden van het in 2021 vastgestelde Bibob-beleid optimaal te benutten. Verder worden medewerkers bewust gemaakt van ondermijningssignalen in hun dagelijkse werkzaamheden. Samen met de politie voeren wij integrale controles uit op bedrijventerreinen. Zorg en veiligheid vergroten Wekelijks worden signalen rondom veiligheid besproken en worden de risico’s geïnventariseerd. We informeren de politie direct. We hebben een Persoonsgerichte Aanpak Lokaal met de politie en andere betrokken ketenpartners. We bespreken de top-X’ers in het Zorg en Veiligheidshuis Regio Utrecht met onder andere politie en Openbaar Ministerie. In spoedeisende en bedreigende situaties zetten wij huisverboden en gebiedsverboden in.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 20 van 148
Aanpak woonoverlast We pakken signalen uit de buurt rondom woonoverlast op samen met behulp van onder andere woningcorporaties en politie. We ontwikkelen beleid rondom woonoverlast en werken dit uit in een werkwijze en interventiemogelijkheden. We initiëren een casusoverleg woonoverlast samen met het sociaal team en externe ketenpartners om ernstige woonoverlast vroeg te signaleren en aan te pakken. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verminderen De ingerichte jongerenontmoetingsplekken met de kjoeps moeten kunnen functioneren zonder excessen in overlast. Hierop wordt ingezet door handhaving en politie, maar ook door jongerenwerk. De samenwerking hiervan komt samen in maandelijkse overleggen over jongeren in openbare ruimte (JOR). We stimuleren bewoners om overlast en/of crimineel gedrag te melden en koppelen terug wat wij ermee doen. Overlastgevende groepen worden ketenbreed besproken in de groepsaanpak-overleggen. We werken samen met het sociaal team en jeugdteam om vroegtijdig signalen van problematiek binnen gezinnen op te pakken. Radicalisering verminderen en mensenhandel tegengaan We bieden blijvend trainingen voor professionals om signalen van radicalisering en extremisme te herkennen. Terugkeerders en mogelijk geradicaliseerde inwoners worden structureel in het radicaliseringsoverleg van het Zorg en Veiligheidshuis besproken.
We voeren met de politie controles uit bij de vergunde seksinrichting en bij locaties waar illegale prostitutie wordt vermoed. Bij meldingen van mensenhandel voert de gemeente haar coördinerende rol en pakken we dat integraal op. Incidentele bijdrage 100-jarig bestaan brandweer In 2023 bestaan de brandweerkorpsen Soest en Soesterberg 100 jaar. In het kader van dit heugelijke feit worden verschillende activiteiten georganiseerd voor de burgers van de gemeente Soest en voor alle (oud-)leden van de beide brandweerkorpsen. We stellen voor dit jubileum mogelijk te maken met een incidenteel budget van 8.000 euro.
Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen We bereiken dit door in te zetten op ontwikkeling van het vastgoed. Als gemeente Soest hebben we verschillende panden in ons eigendom. Het beheer van die panden verbeteren we continu. De belangrijkste opgave hierbij is optimaal gebruik en de verhuur van deze panden voor maatschappelijke doeleinden. Op de middellange termijn (2022-2024) moeten we belangrijke keuzes maken wat we in eigendom willen houden. Deze keuzes maken we in samenhang met benodigde investeringen in onderhoud, vernieuwing en verduurzaming van de panden. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en besteden van het budget in het deelprogramma accommodaties: •
We hebben een Integraal Huisvestingsplan (IHP) met onze visie op de onderwijsaccommodaties.
•
We hebben een Integraal Accommodatiebeleid (IAB) met ons beleid op gemeentelijke accommodaties.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 21 van 148
•
We werken continu aan verdere verbetering en optimalisatie van ons vastgoedbeheer.
Accommodatiebeleid We hebben een nieuw Integraal Accommodatiebeleid opgesteld. Dit beleid geeft ruimte om de komende jaren belangrijke beleidsbeslissingen te nemen over het voorzieningenniveau binnen Soest. Het plan zet sterk in op samenwerking met het onderwijsveld, gebouweigenaren, verenigingen en maatschappelijke organisaties. De komende jaren hebben we voldoende budget voor het onderhouden en verduurzamen van deze panden. Onderwijsaccommodaties We hebben een Integraal Huisvestingsplan met onze visie op de onderwijsaccommodaties in Soest en Soesterberg. We weten welke investeringen in schoolgebouwen de komende jaren prioriteit krijgen en welke maatregelen nodig zijn op de langere termijn (2035). In 2022 en 2023 starten forse nieuwbouwprojecten voor scholen. Exploitatie zwembad We gaan van 2021 tot 2023 verder met de exploitatie met de huidige huurder. Daarna is er de optie dit maximaal 2 jaar te verlengen. Sociaal culturele voorzieningen Soesterberg Het groeiend aantal inwoners van Soesterberg vraagt erom dat de sociaal culturele voorzieningen mee groeien. Daarom hebben we besloten in te zetten op de sociale kant van het Masterplan Soesterberg. Afgelopen twee jaar is uitgebreid onderzocht hoe dit zou kunnen worden vormgegeven. Diverse organisaties in Soesterberg hebben daarop de handen ineengeslagen om nauw samen te werken in één gedeelde ruimte.
Daarnaast heeft Stichting Samen voor Soesterberg onderzoek gedaan naar de behoefte aan sociaal culturele voorzieningen in het dorp. We stellen een projectleider aan om de volgende stap te zetten en een voorstel uit te werken voor een vaste locatie voor de sociaal culturele voorziening van het dorp. We voorzien dat hiervoor een aanpassing van een bestaand pand of nieuwbouw voor nodig is. Dit voorstel wordt medio 2022 aan de raad aangeboden ter besluitvorming. Gezien het ruimtegebrek dat nu al wordt ervaren is het nodig in de tussentijd tijdelijk een locatie beschikbaar te stellen waar diverse maatschappelijke en culturele partners samen kunnen werken aan de sociaal culturele activiteiten voor het dorp. Ook hiervoor maken we budget vrij. Voor de projectleiding en tijdelijke huisvesting hebben we een budget van € 100.000 in de begroting opgenomen.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 22 van 148
Wat mag het kosten?
(bedragen * € 1.000)
Deelprogramma
L/B Rekening Begroting 2020 2021
2022
Bestuur
L
2.684
2.602
2.633
2.644
2.631
B
12
0
0
0
0
0
saldo
-2.672
-2.602
-2.633
-2.644
-2.631
-2.639
L
1.460
1.547
1.521
1.521
1.521
1.521
B
480
485
465
465
465
465
saldo
-980
-1.061
-1.056
-1.056
-1.056
-1.056
L
3.973
4.107
4.063
3.976
4.337
4.077
B
20
16
16
16
16
16
saldo
-3.952
-4.092
-4.047
-3.960
-4.321
-4.061
L
1.479
1.510
1.038
1.153
1.033
1.059
B
1.375
672
524
524
524
524
saldo
-105
-838
-514
-629
-509
-535
Totaal lasten
9.596
9.766
9.256
9.294
9.523
9.297
Totaal baten
1.887
1.173
1.005
1.005
1.005
1.005
Resultaat
-7.709
-8.593
-8.251
-8.289
-8.518
-8.292
Dienstverlening
Veiligheid
Accommodaties en eigendommen
2023
2024
2025 2.639
Afwijkingen t.o.v. 2021: Lasten
510
471
243
469
Baten
-168
-168
-168
-168
Resultaat
342
303
75
301
De grootste afwijkingen in deze deelprogramma’s ten opzichte van de oude meerjarenbegroting 20212024 bestaan uit mutaties tussen de verschillende jaren voor onderhoud van de gebouwen (voordelig 2022 € 363.000). In 2023 staat voor de brandweerkazerne groot onderhoud gepland (€ 295.000). Deze mutaties zijn echter budgettair neutraal voor de begroting door verrekening met de onderhoudsreserve. Voor projectleiding en tijdelijke huisvesting voor een sociaal-culturele accommodatie in Soesterberg is voor 2022 € 100.000 gebudgetteerd.
Relevante beleidsdocumenten a.
Burgerpeiling Waarstaatjegemeente.nl (rapport, 2019)
b.
Nota Strategische visie op samenwerking (raad, 25 april 2013)
c.
Handboek Verbonden Partijen (B en W, juni 2012)
d.
Communicatienota (raad, december 2010)
e.
Communicatiestrategie ‘Zichtbaar in Gesprek’ (B en W, 12 april 2016)
f.
Evaluatie gebiedsgericht werken (raad, 22 december 2016)
g.
Strategische uitvoeringsagenda Dienstverlening en Informatievoorziening,
h.
Beleidskeuze integraal accommodatiebeleid (raad, 20 november 2014)
i.
Gemeentelijk informatiebeveiligingsbeleid, B en W, maart 2014
j.
Integraal veiligheidsbeleid (2019-2022)
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 23 van 148
Programma 2 – Fysieke leefomgeving
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 24 van 148
Deelprogramma 2.1 Wonen We willen een aantrekkelijke gemeente zijn met een kwalitatief goed woonklimaat. Dat betekent dat we kijken naar waar we woningen kunnen bouwen, en tegelijkertijd de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Soest behouden en versterken. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en besteden van het budget in het deelprogramma Wonen. •
We werken aan het bouwen van woningen voor iedereen in Soest en Soesterberg
•
We werken aan Soest en Soesterberg voor alle inwoners met de omgevingsvisie
•
We werken aan het verbeteren van de leefbaarheid van Soesterberg voor huidige en nieuwe inwoners
Wonen voor iedereen mogelijk maken Zoals in de kaderbrief 2022 aangekondigd, leggen we de focus op enkele grote woningbouwprojecten en trekken die vlot. Dit gaat bijvoorbeeld om Soesterberg Noord en de Dalweg. Hiermee zorgen we dat de woningbouwproductie op peil blijft, we invulling geven aan ambities rond betaalbaar wonen en ruimte komt voor positieve maatschappelijke neveneffecten van woningbouw. Zoals meer ruimte voor klimaatadaptatie of meer voorzieningen. In 2022 gaan we verder met het uitvoeren van het Masterplan wonen Soest. Hiermee zorgen we voor voldoende betaalbare woningen in de kern Soest. In 2022 gaan we het masterplan voor het eerst evalueren om te kijken welke resultaten zijn geboekt en of bijsturing nodig is. We stemmen eind 2022 nieuwe prestatieafspraken af met Portaal en Alliantie voor 2023 en verder. Deze afspraken gaan over de ambities voor de sociale huursector in de gemeente en deze monitoren we. Het gaat dan niet alleen over het bijbouwen van (zorg)woningen, maar ook over leefbaarheid en duurzaamheid. Bovendien starten we met de zoektocht naar nieuwe locaties voor woningbouw. Om ook in de toekomst nieuwe woningen toe te voegen. Ten slotte gaan we verder met de uitvoering van de woondeal die de negen gemeenten in de regio Amersfoort hebben gesloten met het Rijk, de provincie en woningbouwcorporaties.
Voor meerdere thema's gaan we met deze partijen samenwerken. Dit gaat over het versnellen van woningbouw, het bereikbaar houden van kernen, duurzaam en groen bouwen, wonen en zorg en vitale wijken. De leefbaarheid in Soesterberg verbeteren we door een aantal programma’s: Programma Masterplan Soesterberg Na het vaststellen van het Programma Masterplan Soesterberg in 2010, is in Soesterberg de leefbaarheid verbeterd door de realisatie van de overkluizing over de N237, herinrichting van de winkelstraat, Vliegdekpark, Soesterdal, Dorpshart en de transformatie van kamer 1 op Soesterberg-Noord. Het Masterplan is nog niet af. In 2022 gaan we aan de slag met de aanpassingen van de wegen van 50km/u
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 25 van 148
naar 30km/u en starten de uitvoering van Veldmaarschalk Montgomeryweg, Kampweg (ter hoogte van Dorpshart) en Postweg. Ook doen we onderzoek naar de haalbaarheid van verhuizing van de Postiljonschool naar Soesterberg noord/Campus-Noord. Tenslotte onderzoeken we de haalbaarheid om Kamer 2 te transformeren naar wonen. Programma Hart van de Heuvelrug Binnen dit samenwerkingsverband van provincie Utrecht, gemeente Zeist en gemeente Soest is al een aantal projecten gerealiseerd. Gemeente Soest is projecttrekker van de projecten Sauna Soesterberg, Groene Hoogte en Oude Tempel. Met de uitgifte aan Thermen Soesterberg is de sauna in 2021 afgerond. In 2022 ronden we Groene Hoogte af en gaan we verder met de ontwikkeling van Oude Tempel: maken definitief beeldkwaliteitsplan, overeenkomst met de potentiële ontwikkelaar en voorbereiding bouwrijp maken. De verdere ontwikkeling is erg afhankelijk van de uitspraak van de Raad van State. Programma Vliegbasis De provincie is projecttrekker. In 2022 gaat de provincie aan de gang met het bestemmingsplan. Gemeente Soest bewaakt en draagt zorg voor de bestemmingsplanwijzigingen & -procedures. Soesterberg Kom Portaal en Cocon Wonen hebben de wens om hun bestaande woningbouwvoorraad te vervangen door nieuwbouw en daarnaast uit te breiden met 100 woningen.
Dit heeft een directe uitwerking op de omliggende openbare ruimte (onder andere verkeer, parkeren, riolering etc.). Door nu actie te ondernemen, haken we aan bij de investeringen van Portaal en Cocon Wonen. Eerder is door de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld om in beeld te brengen wat er nodig is in de openbare ruimte om deze ontwikkeling mogelijk te maken. De eerste uitkomsten hiervan zijn op 2 juni aan de raad gepresenteerd met grove inschattingen van de kosten. Er is nadere uitwerking nodig om tot besluitvorming over te kunnen gaan. Hiervoor hebben wij subsidie aangevraagd bij de provincie Utrecht. Daarnaast verkennen we in de taskforce andere financieringsmogelijkheden. Omdat de uitkomsten van de taskforce nu nog niet bekend zijn en nog onbekend is of de subsidie geheel of gedeeltelijk wordt toegekend, nemen we in de begroting een bedrag van €150.000 op om in 2022 te kunnen starten met de nadere uitwerking. Omgevingswet (en Wet Kwaliteitsborging) Ruimtelijke kwaliteit behouden en versterken Implementatiefase en implementatiebudget Vanwege de vele ambities op andere vlakken en dankzij uitstel van de Omgevingswet vraagt onze voorbereiding tot de invoering van de wet op 1 juli 2022 nog veel capaciteit. Maar ook na de ingangsdatum hebben we nog veel te doen.
Een duurzame invoering van nieuwe (samen)werkprocessen en cultuur (competenties en gedrag) vraagt om een tijdsinvestering van medewerkers en brengt daardoor frictiekosten met zich mee. Bovendien is het aanpassen van de huidige regelgeving naar het Omgevingsplan een enorme klus. De wetgever geeft ons hiervoor de tijd tot 2029. De implementatie loopt dus nog een aantal jaar door. Hiervoor is in de jaren 2022, 2023 en 2024 nog circa twee ton per jaar gereserveerd in de meerjarenbegroting. Dit budget is hard nodig om uiteindelijk aan de wet te kunnen voldoen.
Programmabegroting 2022-2025 Gemeente Soest
Pagina 26 van 148
Uitvoeringsfase en structurele financiële effecten Zoals afgesproken met uw raad maken we inzichtelijk welke structurele financiële effecten we verwachten na invoering van de wet. Dit is nu nog ingewikkeld omdat een aantal zaken nog niet duidelijk is en er nog besluiten moeten worden genomen door de raad die impact hebben op de financiën. Een voorbeeld hiervan is de mate waarin we participatie verplicht stellen; zoals afgesproken ontvangt u hierover (nog voor de gemeenteraadsverkiezingen) een advies van de raadswerkgroep. We verwachten ook dat er financiële consequenties voortvloeien uit de verplichting de termijn voor vergunningverlening te versnellen van 26 naar 8 weken. Bovendien lopen we het risico van dwangsommen als de termijnen overschrijden. Ook de effecten van de nieuwe wetgeving op de legesheffing kunnen we nog niet met voldoende zekerheid kwantificeren. Onder aanvoering van de VNG strijden gemeenten al geruime tijd voor een passende compensatie voor onder andere de implementatie en uitvoering van de Omgevingswet, vooralsnog zonder succes. Dit heeft ons ertoe gebracht om u in de kaderbrief voor te stellen geen extra middelen te voteren voor de Omgevingswet tot er meer zicht is op een reële compensatie. Conform dit uitgangspunt hebben we daarom in de voorliggende begroting, ondanks de gesignaleerde knelpunten, geen extra middelen in de begroting opgenomen.