2. Bijlage 1 Begroting 2026-2029

Begroting 2026 Inclusief Meerjarenramingen 2027-2029

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 – BESTUURLIJKE INLEIDING ........................................................................................... 4 HOOFDSTUK 2 – FINANCIËLE BEELD ....................................................................................................... 7 VAN KADERNOTA 2026 NAAR MEERJARENBEGROTING 2026-2029 ..........................................................................................7 ONTWIKKELINGEN NA DE KADERNOTA 2026 .................................................................................................................................7 FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN 2026 – 2029 ................................................................................................................................9 HOOFDSTUK 3 – BELEIDSBEGROTING ..................................................................................................11 PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING ............................................................................................................................... 12 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ...................................................................................................................................................

13 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING ................................................................................................................................... 18 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID................................................................................................................................................ 23 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN .................................................................................................. 31 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING................................................................................................................................... 35 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN .................................................................................................................................................... 37 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT ................................................................................................................................................... 46 DEELPROGRAMMA 2.3 ECONOMIE................................................................................................................................................ 56 DEELPROGRAMMA 2.4 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ..........................................................................................................

61 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP ........................................................................................................................ 67 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING ................................................................................................................................. 71 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN.................................................................................................................................... 73 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS .............................................................................................................................................. 92 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR ................................................................................................................... 96 OVERHEAD .....................................................................................................................................................................................105 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ..................................................................................................................................................107 HOOFDSTUK 4 – PARAGRAFEN ..........................................................................................................

110 PARAGRAAF A - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING..........................................................................................110 PARAGRAAF B – FINANCIERING ...................................................................................................................................................117 PARAGRAAF C - BEDRIJFSVOERING .............................................................................................................................................123 PARAGRAAF D - KAPITAALGOEDEREN.........................................................................................................................................129 PARAGRAAF E - VERBONDEN PARTIJEN ......................................................................................................................................139 PARAGRAAF F - GRONDBELEID ....................................................................................................................................................162 PARAGRAAF G - LOKALE HEFFINGEN...........................................................................................................................................168 PARAGRAAF H - WET OPEN OVERHEID .....................................................................................................................................181 HOOFDSTUK 5 – BIJLAGEN

................................................................................................................. 182 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10

RECAPITULATIESTAAT LASTEN EN BATEN ........................................................................................................................182 KERNGEGEVENS .................................................................................................................................................................183 OVERZICHT PROGRAMMA’S PRODUCTEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS ........................................................................185 OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN ....................................................................................................................186 TOELICHTING MUTATIES RESERVES EN VOORZIENINGEN...............................................................................................187 OVERZICHT GERAAMDE INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ..............................................................................................189 OVERZICHT SUBSIDIES ......................................................................................................................................................191 EMU SALDO ......................................................................................................................................................................193 UITVOERINGSINFORMATIE (GEBASEERD OP TAAKVELDEN)

...........................................................................................194 RISICO’S .............................................................................................................................................................................195

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 2 van 205

LEESWIJZER Voor u ligt de begroting 2026. Deze bevat: - De bestuurlijke inleiding; - Het financieel beeld. Hierin lichten we het financieel perspectief toe en bouwen we verder op de cijfers vanaf de kadernota 2026, voorjaarsnota 2025 en meicirculaire 2025; - De drie hoofdprogramma’s bestuurlijke omgeving, fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving. Elk hoofdprogramma hebben we uitgewerkt in deelprogramma’s; - Een overzicht van overhead en een overzicht van algemene dekkingsmiddelen. Deze zijn ondersteunend; - In de paragrafen en bijlagen gaan we dieper in op de details uit onze begroting. Waar in de begroting wordt gesproken over Soest, bedoelen we Soest en Soesterberg, tenzij uit de context anders blijkt.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 3 van 205

Hoofdstuk 1 – Bestuurlijke inleiding Hierbij bieden we u de begroting 2026-2029 aan, de laatste begroting van deze raadsperiode. Op 18 maart 2026 kiezen de inwoners van Soest en Soesterberg een nieuwe gemeenteraad, waarna een nieuw college wordt geformeerd. Dat maakt dat we terughoudend zijn geweest met het doen van nieuwe voorstellen. Toch leggen we een ambitieuze begroting aan u voor. En tegelijk laten we in deze begroting ook financiële ruimte voor het nieuwe gemeentebestuur om nieuwe plannen te ontwikkelen en eigen accenten te leggen. In deze begroting hebben we de voorstellen uit de kadernota 2026 verwerkt. Daarnaast hebben we, zoals gebruikelijk, rekening gehouden met autonome ontwikkelingen, zoals prijsen loonstijgingen. (Betaalbaar) wonen in Soest en Soesterberg Geheel in lijn met het coalitieakkoord Bouwen aan de toekomst, samen aan de slag! blijft woningbouw een speerpunt. We verwachten dat in 2026 meer dan 300 woningen kunnen worden opgeleverd. De nauwe samenwerking met de woningcorporaties, vastgelegd in meerjarige prestatieafspraken, werpt zijn vruchten af: volgend jaar worden naar verwachting 150 sociale huurwoningen opgeleverd. Voor de jaren daarna liggen al veel woningbouwplannen klaar. Denk onder (veel) meer aan het Parckhart in het Dalweggebied (205 woningen), Oude Tempel in Soesterberg (220 woningen) en Soesterberg-Noord (meer dan 400 woningen).

Daarnaast zijn er veel plannen bij de gemeente ingediend die zich nog in een fase van (voor)overleg bevinden. In totaal gaat het om een mogelijk aantal woningen van meer dan 1350 (peilmoment medio september 2025). Hiervoor geldt de nadrukkelijke kanttekening dat deze initiatieven nog een ruimtelijke beoordeling behoeven. Zoals in het coalitieakkoord is afgesproken kijken we ook naar woningbouwlocaties die na 2030 kunnen worden ontwikkeld. Twee locaties, gelegen aan de noordelijke dorpsrand van Soest, zijn hiervoor aangewezen: de locatie Inspecteur Schreuderlaan / Stadhouderslaan en Stadhouderslaan–Korte Brinkweg / spoor. Deze locaties behoeven nog wel de toestemming van de provincie. Na goedkeuring door de provincie werken we de mogelijkheden voor deze locaties het komende jaar uit in een gebiedsvisie. Met (Eem)kracht vooruit in het sociaal domein Voor inwoners die dat nodig hebben, bieden we passende ondersteuning aan op werk en inkomen, jeugd en Wmo. Deze zorg willen we laagdrempelig en integraal aanbieden. Ook willen we dat inwoners sneller worden geholpen. Dat doen we samen met onze partners in het sociaal domein, de ‘sociale basis’. Om onze slagkracht in het sociaal domein te versterken, intensiveren en verbreden we onze samenwerking met Baarn en Bunschoten. Dat doen we in de nieuwe uitvoeringsorganisatie Eemkracht, die op 1 januari 2026 van start gaat.

In het uitvoeringsplan Sociaal Domein zetten we het komende jaar in op meer sturing op resultaat en maatschappelijke effect. Daarmee vergroten we de grip op het sociaal domein en zijn we beter in staat om afgewogen beslissingen te nemen. Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 4 van 205

Ook investeren we in ‘eigen kracht’. We versterken de sociale basis en de sociale teams, zodat we de inzet van dure specialistische zorg kunnen terugdringen. Ook onze inzet op preventie en vroegsignalering draagt daaraan bij. Bestaanszekerheid blijft een belangrijk speerpunt Een van de opgaven uit onze Integrale Visie Sociaal domein is bestaanszekerheid. We willen dat inwoners voldoende middelen hebben om te kunnen rondkomen en mee te kunnen doen. Daarom bieden we inwoners met een laag inkomen (tot 130% van de bijstandsnorm) mogelijkheden tot financiële ondersteuning. In 2026 willen we inwoners sneller passende hulp aanbieden. Ook nemen we maatregelen om het bereik onder de verschillende doelgroepen te vergroten. Bestaanszekerheid omvat echter meer. Bestaanszekerheid betekent ook perspectief hebben op een woning, een gezond leefklimaat en veilig kunnen leven en werken. Ook deze onderwerpen staan hoog op de bestuurlijke agenda. Sport en cultuur nauw verbonden aan het sociaal domein Met de Integrale Visie Sociaal domein hebben we meer dan ooit de verbinding gelegd met sport en cultuur. Sport en cultuur dragen onmiskenbaar bij om onze opgaven uit het sociaal domein het hoofd te bieden. Denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheden van ontmoeting, de positieve effecten op fysieke en mentale gezondheid en inclusie.

In deze begroting onderstrepen we het belang om de nota’s Sport en Bewegen en de cultuurnota voortvarend tot uitvoering te brengen. Onzekere tijden vragen om versterking veerkracht en weerbaarheid Geopolitieke spanningen, klimaatverandering, onzekerheid over de stroomvoorziening, onrust over de digitale veiligheid: veel mensen maken zich grote zorgen. Deze zorgen gaan gepaard met een historisch laag vertrouwen in de landelijke politiek. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de VNG gemeenten oproept een stap naar voren te zetten en zelf nadrukkelijker het initiatief te nemen. Ook wij nemen onze verantwoordelijkheid. We helpen onze inwoners en bedrijven zich voor te bereiden op uiteenlopende scenario’s’. Dat doen we onder de noemer ‘maatschappelijke veerkracht en weerbaarheid’. Een in belang sterk toenemend aandachtspunt in ons gemeentelijk veiligheidsbeleid betreft ondermijnende criminaliteit. Ondermijnende criminaliteit manifesteert zich in uiteenlopende segmenten: van vakantieparken tot zorgbedrijven. Het is daarom noodzakelijk dat we vroegtijdig signalen van ondermijning herkennen. We versterken onze informatiepositie, trainen onze medewerkers en we zetten instrumenten in als de Wet Bibob. Hierbij werken we samen met regiogemeenten en ketenpartners.

Soest bereikbaar en verkeersveilig Met de uitvoering van het verkeersplan Soest-Zuid hebben we een stevige impuls gegeven aan de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van woonwijken, winkels en bedrijven. Naar verwachting ronden we de omvangrijke werkzaamheden rond de N221 en het kruispunt Soesterbergsestraat-Ossendamweg-Vondellaan eind 2025 af. Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 5 van 205

Naast het verbeteren van de bereikbaarheid voor de auto en het openbaar vervoer versterken we ook onze fietsverbindingen. In 2026 werken we aan de doorfietsroute AmersfoortHilversum. Ook verkennen we de mogelijkheden voor de aanleg van een doorfietsroute tussen Amersfoort-Soesterberg-Zeist-Utrecht Science Park. Soest op weg naar een klimaatneutraal 2050 We werken het komende jaar verder aan de uitvoering van het programma ‘Energie van Soest 2024-2030’. Onderdeel van het programma is de klimaatkas, bedoeld om goede ideeën van inwoners financieel te ondersteunen. Hiervoor is geld beschikbaar gesteld vanuit de algemene reserve. Ruimte voor nieuwe keuzes: samen aan de slag! In de afgelopen periode hebben we, samen met inwoners, bedrijven, organisaties en uw raad, een stevig fundament mogen leggen. Het nieuwe gemeentebestuur (raad en college) kunnen daarop verder bouwen aan een groen, dorps en vitaal Soest. In 2021 heeft de raad – na een intensief participatietraject met onze inwoners, organisaties en bedrijven – de omgevingsvisie ‘Stap voor stap ver komen’ vastgesteld. Mede gelet op de vele ontwikkelingen, zowel landelijk, als regionaal en lokaal is een herijking noodzakelijk geworden. Wij bereiden deze herijking voor, zodat het nieuwe gemeentebestuur voortvarend aan de slag kan gaan en daarbij eigen keuzes kan maken. Ook financieel laten we de gemeente gezond achter.

Het begrotingsjaar 2026 (voorheen ook wel als het ‘ravijnjaar’ aangeduid) kent een begrotingsoverschot van € 0,7 miljoen. Ook de jaren 2027 en 2028 laten een begrotingsoverschot zien. Daarnaast beschikt onze gemeente over een robuuste algemene reserve. Rekening houdend met de geïnventariseerde risico’s en de al bij de begroting 2025 en de kadernota 2026 aangegeven bestemmingen, resteert een vrije ruimte van ruim € 8 miljoen. Dit is nog exclusief de toezegging die het Rijk heeft gedaan om de tekorten op de jeugdzorg over de jaren 2023 en 2024 te compenseren. Hiermee hebben we ook in financieel opzicht een stevig fundament gelegd, zodat we met perspectief en vertrouwen de komende bestuursperiode tegemoet kunnen zien. We zien verwachtingsvol uit naar de komende bestuursperiode. Met een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college, een nieuw coalitieakkoord, maar ook een nieuw kabinet en een nieuw regeerakkoord. Burgemeester en wethouders van Soest, 30 september 2025

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 6 van 205

Hoofdstuk 2 – Financiële beeld Van Kadernota 2026 naar meerjarenbegroting 2026-2029 Op 10 juli 2025 heeft uw raad de kadernota 2026 vastgesteld. Daarna bent u geïnformeerd over de geactualiseerde meicirculaire 2025. In onderstaande tabel staan de begrotingsuitkomsten na de kadernota 2026 en de geactualiseerde meicirculaire 2025 weergegeven. Financieel Meerjarenperspectief FMP Begrotingsuitkomsten 2026 - 2029 meerjarenraming (bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort) 2026 2027 2028 FMP voor Kadernota 2025 Kadernota 2026 FMP na Kadernota 2026 Actualisatie Meicirculaire 2025 Vertrekpositie FMP na actualisatie meicirculaire 2025

1.605 -1.522 83 -76 7

1.504 -818 686 -193 493

142 -118 24 18 42

2029 226 -703 -477 -388 -865

Ontwikkelingen na de kadernota 2026 Het begrotingssaldo is na de vertrekpositie (na de actualisatie meicirculaire 2025) aangevuld als gevolg van loon- en prijseffecten (autonome ontwikkelingen en overige mutaties). Dit leidt tot het volgende beeld: Financieel Meerjarenperspectief Begrotingsuitkomsten 2026 - 2029 meerjarenraming (bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort) A Vertrekpositie FMP na meicirculaire 2025

2026

2027

2028

2029

7

493

42

-865

-435

-363

-278

B

Autonome ontwikkelingen

1.085

C

Mutaties salarissen

-282

-882

-532

14

D Mutaties kapitaallasten

384

1.558

1.253

215

E

Ontwikkelingen na Kadernota

-508

8

8

8

F

Begrotingssaldo na mutaties

687

741

408

-906

Toelichting A Vertrekpositie FMP na meicirculaire 2025 Dit betreft het laatst door de raad vastgestelde begrotingssaldo uit de kadernota 2026 in de raadsvergadering van 10 juli 2025 (zie ook kadernota 2026 pagina 53), aangevuld met de saldi uit de meicirculaire 2025 (zie weekbericht 2 juli 2025). B Autonome ontwikkelingen Het gaat hierbij om het effect van de loon- en prijsstijgingen. Uitgangspunt voor de indexering is de meicirculaire 2025, waarin de loon- en prijsstijgingen zijn gekoppeld aan de economische situatie in Nederland en daarom ook aan Soest.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 7 van 205

De budgetten van de verschillende programma’s zijn, waar voorzien, geïndexeerd. Voorbeelden hiervan zijn: • prijs- en loonstijgingen bij gemeenschappelijke regelingen, • loon- en prijsindexeringen voor maatschappelijke partners, • indexatie van huren, belastingen en leges. In 2026 is sprake van een fors voordeel in de autonome ontwikkeling. Dit omdat we eenmalig extra inkomsten uit leges omgevingsvergunningen verwachten. Voor het overgrote deel wordt dit veroorzaakt door één grote aanvraag. De baten zijn gecorrigeerd voor de extra (personele) uitgaven die moeten worden gedaan. C Mutaties salarissen In de loonbegroting is rekening gehouden met een indexatie (CAO-verhoging) van 2,0% voor 2026. Daarnaast zijn de overige personeelslasten, zoals studiekosten, conform de CPI voor 2026 geïndexeerd. In de jaren 2026–2028 zijn de mutaties hoger dan in 2029, doordat er in die jaren tijdelijke formatie wordt ingezet. De stelpost salarissen wordt gevoed door de compensatie voor loonontwikkeling die wij ontvangen via het gemeentefonds. Deze compensatie was in de laatste circulaire lager dan de huidige loonontwikkeling. De verwachting is dat we hiervoor in de septembercirculaire gecorrigeerd worden. D Mutaties kapitaallasten In het kader van realistisch begroten is dit jaar een gedetailleerde uitvraag gedaan naar de investeringen.

Hierdoor konden de kapitaallasten voor de periode 2026–2029 beter en eerder in kaart worden gebracht. Dit heeft geleid tot voordelen in de meerjarenbegroting (zie tabel). Daarnaast heeft er een grote actualisatie plaatsgevonden en zijn de onjuistheden hersteld die tijdens de overgang naar het nieuwe financieel systeem zijn ontstaan. E Overige ontwikkelingen In de Kadernota zijn een aantal posten als PM post opgenomen. Waar mogelijk zijn hier nu bedragen aan gekoppeld. Daarnaast hebben zich ontwikkelingen voorgedaan die in voorliggende begroting zijn verwerkt. In hoofdstuk 3 worden deze ontwikkelingen toegelicht. Het gaat hierbij om: Bedragen x € 1.000

2026

Herijking omgevingsvisie

-300

Migratie bodeminformatiesysteem

-50

- besparingen migratie BIS

8

Soortenmanagementplan

-75

Uitbreiding secretariaat (SWOS)

-57

Subsidie vrijwilligersorganisaties Present en HIP

-34

Saldo overige ontwikkelingen

-508

2027

2028

2029

8

8

8

8

8

8

F Begrotingssaldo 2026-2029 Dit is het totale begrotingssaldo 2026-2029 inclusief de mutaties.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 8 van 205

Financiële uitgangspunten 2026 – 2029 Zoals we in de kadernota 2026 hebben voorgesteld, hebben we bij de overige autonome aanpassingen de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering van het gemeentefonds hebben we (zoals elk jaar) gebaseerd op de meicirculaire. Inflatie/loonontwikkeling Ramingen over de te hanteren indicatoren voor prijs- en loonontwikkeling (inclusief de trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen) zijn vooral gebaseerd op de informatie zoals deze via de meicirculaire naar ons is gekomen. De verwachte gemiddelde prijsinflatie voor 2026 wordt hierin gesteld op 2,6%. Door middel van een stelpost prijsontwikkelingen kunnen onontkoombare prijsstijgingen in beperkte mate worden opgevangen. Rente Het is gebruikelijk elk jaar renteaanpassingen door te voeren. Hierbij hebben we het (sinds begrotingsjaar 2018) door de commissie BBV geadviseerde renteschema toegepast. In de paragraaf financiering geven wij inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de gehanteerde rentepercentages en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden zijn toegerekend.

De belangrijkste toegepaste renteniveaus voor 2026 zijn • Rente (nieuwe) investeringen: 1,25% • Rente boekwaarden grondexploitatie: 1,25% • Rente eigen financieringsmiddelen (reserves): 1,1% op basis van de geprognotiseerde inflatie, zoals geschetst in de meicirculaire 2025 met uitzondering van de in de nota Reserves en Voorzieningen 2022 beschreven uitzonderingen. Belasting/heffing en leges Bij de onroerendezaakbelastingen gaan we uit van een trendmatige tariefstijging van 2,6% (zie hiervoor bij inflatie). Bij de heffingen/rechten (zoals de afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges e.d.) wordt het principe van 100% kostendekking gevolgd. Rekening houdend met uitspraken en besluiten die daarover zijn genomen, zie verder paragraaf G lokale heffingen. Inzet algemene reserve In de uitgangspunten van de kadernota is opgenomen dat we de vrije ruimte binnen de algemene reserve optimaal willen benutten. De begrote omvang van de algemene reserve op 1 januari 2026 bedraagt € 28,4 mln. Een nadere toelichting hierop staat in paragraaf 5.4. Vrije ruimte In de nota Reserves en voorzieningen (2022) is vastgelegd dat de algemene reserve een minimale omvang van € 7 miljoen heeft om de risico’s af te kunnen dekken. Op basis van de laatste risicoanalyse (zie paragraaf A, hoofdstuk 4) is de omvang van benodigde weerstandscapaciteit € 10,9 miljoen.

Dit bedrag ligt hoger dan de met de raad overeengekomen Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 9 van 205

minimum omvang. In de volgende actualisatie van de nota Reserves en Voorzieningen doen we voorstel voor aanpassing van deze minimale omvang. Uitgaande van de huidige benodigde weerstandscapaciteit, is er sprake van een begrote vrije ruimte van € 17,5 miljoen. Benutting algemene reserve In de begroting 2025 en kadernota 2026 is een aantal maatregelen voorgesteld om de vrije ruimte in de algemene reserve in te zetten. Dit zijn: • Uitvoeren van maatschappelijke opgaven in totaal € 4 mln., waarvan reeds € 1,1 mln. is bestemd (Energieprogramma en het onderzoek naar het toekomstscenario voor het zwembad). Hiermee resteert € 2,9 mln. voor het uitvoeren van maatschappelijke opgaven. • Implementatie- en overgangskosten voor de toekomstige uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein: € 1 miljoen. • De viering van Soest 1000 jaar in 2028 (organisatie van lokale evenementen): € 20,28 per inwoner (€ 967.000). • Inzet algemene reserve voor dekking 2026 via kadernota 2026: € 1 miljoen. • Structurele inzet van een deel van de reserve (maximaal 10%), conform afspraken met de toezichthouder. Vanaf 2026 wordt jaarlijks een bedrag onttrokken uit de algemene reserve (€ 300.000 in een aflopende reeks). In totaal gaat het om een bedrag van € 3 miljoen dat wordt onttrokken.

Met deze maatregelen wordt een groot deel van de vrije ruimte in de algemene reserve ingevuld en resteert een vrije ruimte van € 8,6 mln.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 10 van 205

Hoofdstuk 3 – Beleidsbegroting In dit deel van de begroting zijn 3 programma’s opgenomen: 1 Bestuurlijke omgeving 2 Fysieke leefomgeving 3 Sociale leefomgeving Deze hoofdprogramma’s zijn uitgewerkt in deelprogramma’s. Per deelprogramma gaan we in op: - Wat willen we bereiken? - Global goals - Wat gaan we daarvoor doen? - Met wie werken we samen? - Wat mag het kosten? - Indicatoren

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 11 van 205

Programma 1 – Bestuurlijke omgeving Inhoud programma Tot het programma Bestuurlijke omgeving behoren de volgende deelprogramma’s: 1.1 Bestuur 1.2 Dienstverlening 1.3 Veiligheid 1.4 Accommodaties en eigendommen Enkele demografische indicatoren Aantal inwoners gemeente Soest per 1 januari 2021-2025 % verschil

Jaar

Aantal inwoners

2021

46.906

2022

47.113

0,44%

2023

47.439

0,69%

2024

47.682

0,51%

2025

47.999

0,66%

Bron: CBS -

Demografische druk 90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0% Groene druk

Grijze druk Soest

Totaal

Nederland

Bron: CBS/Staat van Utrecht 2025

Demografische druk: de som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit percentage geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking. De demografische druk bestaat uit de groene druk (aantal personen 0 tot 20 jaar in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar) en de grijze druk (aantal personen 65 jaar en ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar).

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 12 van 205

Deelprogramma 1.1 Bestuur Wat willen we bereiken? • Plan- en beleidsvorming waarbij iedereen zijn inbreng kan leveren, met de volgende waarden: o gespreksvoering op basis van kennis, inhoud en argumenten; o respect voor elkaars rollen en handelen vanuit vertrouwen; o transparantie in ons handelen; o rekening houden met de belangen van minderheden. • Een bestuur en organisatie die toegerust zijn om maatschappelijke opgaven, ontwikkelingen en gemeentelijke ambities het hoofd te bieden. • Samenwerking met verbonden partijen, met oog voor democratische legitimiteit, regie en sturing. We realiseren deze doelstellingen door in te zetten op: participatie, bestuurlijke vernieuwing, communicatie, samenwerking met partners en het adequaat toerusten van de ambtelijke organisatie. Global Goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 10 – ongelijkheid verminderen – willen we bereiken door: • ons beleid te richten op een inclusieve samenleving; • te zorgen voor gelijke kansen; • opvang van vluchtelingen. Het ontwikkelingsdoel 16 – vrede, justitie en sterke publieke diensten – willen we bereiken door: • te zorgen voor inclusieve, participatieve en representatieve besluitvorming; • te zorgen voor openbare toegang tot informatie en het beschermen van de fundamentele vrijheden.

Wat gaan we ervoor doen? Contact met inwoners: participatie, communicatie en ontmoeting Begin 2026 hebben we een actuele visie op participatie. Die vertalen we in 2026 in een nieuwe participatieverordening. Een verordening die voldoet aan de nieuwe Wet versterking participatie op decentraal niveau. Hiermee leggen we vast hoe we in de praktijk de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid versterken. En wat daarvoor nodig is. In 2026 stellen we een actuele organisatiebrede communicatiestrategie op die aansluit bij de participatievisie. Bij de verhoudingen tussen inwoners onderling en tussen inwoners en overheid. En bij het huidige communicatielandschap. Waarbij digitale communicatie en AI (en de risico’s daarvan) een rol spelen. Maar ook zaken als polarisatie en de behoefte van mensen Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 13 van 205

aan persoonlijk contact. Een strategie met aandacht voor transparantie, dialoog en daadwerkelijke verbinding. We zullen voor de ontwikkeling en uitvoering van de communicatiestrategie extra inspanningen moeten leveren. We ramen hiervoor voor zowel 2026 als 2027 een incidenteel budget van € 100.000, conform ons voorstel uit de kadernota. Dat persoonlijke contact zal in ieder geval tot stand komen tijdens de nieuwjaarsreceptie. Met ook het komende jaar een aansprekend programma voor inwoners en ruimte voor informeel contact tussen samenleving en gemeentebestuur. Om een aansprekende ontmoeting op een professionele manier te organiseren is een structurele verhoging van het budget noodzakelijk van € 13.000, conform ons voorstel uit de kadernota. Soest 1000 jaar, iedereen doet mee! In 2028 bestaat Soest 1000 jaar. Wij grijpen dit jubileum aan om dit samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te vieren. Het komende jaar stellen we met hulp van een kwartiermaker een feestelijk programma op. Het thema staat al vast: het lint. Dit staat symbool voor hoe onze gemeente zich al eeuwenlang door het landschap slingert. En hoe inwoners, natuur, agrarisch leven en militair verleden met elkaar verbonden zijn. Het lint loopt van Soest door Soestduinen naar Soesterberg. Bij de begroting 2025 heeft uw raad al een budget beschikbaar gesteld van € 20,28 per inwoner.

Samenwerking Regio Amersfoort In de Regio Amersfoort werken we samen met zes Utrechtse gemeenten, op onderdelen aangevuld met de gemeenten Barneveld en Nijkerk. Het belang van regionale samenwerking, met name binnen het fysieke domein neemt nog altijd toe. Om deze samenwerking te versterken en sterker te kunnen lobbyen richting het Rijk, is de Metropoolregio Utrecht (MRU) opgericht door regio’s U10, Amersfoort en de provincie Utrecht. Ook binnen het sociale domein werken we nauw samen in de regio Amersfoort. Deze samenwerking komt deels voort uit wet- en regelgeving o.a. in de jeugdzorg. Naast deze samenwerking zal de omzetting van de uitvoeringsorganisatie BBS naar Eemkracht per 1 januari 2026 weer een belangrijke versterking hiervan zijn. In 2026 stelt de regio een nieuwe strategische agenda op. Directe aanleiding vormen de gemeenteraadsverkiezingen, resulterend in negen nieuwe gemeentelijke collegeprogramma’s. Maar ook de herziening van de provinciale omgevingsvisie, het Nationaal Programma voor Defensie, de oprekking van de woondeal, ambitieuzere gemeentelijke bouwplannen in de lokale omgevingsvisies, de toenemende rol van werken als ruimtelijke drijver en beperkingen door netcongestie, stikstof en ecologie, geven alle aanleiding om tot herijking van de strategische agenda over te gaan.

Maatschappelijke opgave: Vluchtelingenopvang De gemeente Soest staat voor een grote maatschappelijke opgave op het gebied van vluchtelingenopvang. We dienen te voorzien in huisvesting en opvang voor verschillende groepen: statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers. De beschikbare ruimte en locaties zijn beperkt, terwijl de druk op deze voorzieningen groot is.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 14 van 205

Asielzoekers Op grond van de Spreidingswet is de gemeente Soest verantwoordelijk voor de permanente opvang van 218 asielzoekers. Op dit moment worden er echter geen asielzoekers opgevangen in Soest zelf. Daarmee voldoet Soest nu niet aan de wettelijke verplichting uit de Spreidingswet. Wel is Soest in samenwerking verbonden met de gemeente Zeist, waar op het Kamp van Zeist tijdelijke opvang wordt geboden aan circa 400 asielzoekers. Overeenkomstig gemaakte afspraken sluit de opvang in 2028. Er zijn momenteel grote ontwikkelingen gaande in Den Haag op het gebied van asielbeleid. Het regeerakkoord spreekt over het intrekken van de Spreidingswet. De mogelijke gevolgen van deze beleidswijzigingen zijn op dit moment nog niet duidelijk. Statushouders Zie hiervoor het deelprogramma Wonen. Opvang van Oekraïense ontheemden De gemeente Soest biedt momenteel tijdelijk onderdak aan circa 215 Oekraïense ontheemden. De meeste van hen verblijven op locatie Albertsdorp. Voor opvanglocaties sluiten we tijdelijke huurcontracten af met particuliere en commerciële partijen. De rijksregeling voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen loopt tot maart 2027. Er is onzekerheid over het vervolg na die datum. Dit leidt tot knelpunten, onder andere vanwege de minimale looptijden van huurcontracten.

De financiële risico’s die hiermee samenhangen, zijn opgenomen in de begroting onder het onderdeel ‘weerstandsvermogen en risicobeheersing’. Griffie/raad Verder inzetten op zichtbaarheid, benaderbaarheid en uitlegbaarheid Voor het jaar 2025 heeft uw raad - met het oog op het toen bekende financieel meerjarenperspectief - alleen een incidenteel budget van € 14.000 beschikbaar gesteld voor het verhogen van de zichtbaarheid van de raad in de samenleving. We stellen nu voor om het budget structureel in de begroting op te nemen, conform ons voorstel uit de kadernota. Betrekken inwoners bij de gemeenteraadsverkiezingen 2026 Om inwoners optimaal te betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 willen wij hen het volgende bieden: • een digitale stemwijzer; • een verkiezingskrant, bezorgd bij alle abonnees van de Soester Courant en alle ontvangers van Soest huis-aan-huis; • een jongerencampagne (Jouw stem telt) om ook jonge kiezers te informeren en motiveren; • een uitslagenavond voor alle belangstellenden uit de gemeente Soest; • diverse bijeenkomsten in de aanloop naar de verkiezingen om aandacht te vragen voor onze lokale democratie. Omdat dit meer vraagt dan nu incidenteel in de begroting is opgenomen, vragen wij om een aanvulling van eenmalig €10.000, conform ons voorstel uit de kadernota. Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 15 van 205

Raad in Ontwikkeling De ervaring van de afgelopen raadsperiode heeft laten zien dat er meer middelen nodig zijn voor een inwerkprogramma en opleidingen. Het is wellicht beter om niet zozeer te spreken over inwerkprogramma, maar over ‘Raad in Ontwikkeling’. Daarmee geven we aan dat ook na de inwerkperiode behoefte blijft aan verdieping op inhoudelijke thema’s. Met het oog hierop vragen we een structureel hoger budget van € 10.000 en eenmalig een extra budget van € 5.000 in 2026, conform ons voorstel uit de kadernota. Jongerenraad Op 12 juni 2025 heeft uw raad ingestemd met de instelling van een jongerenraad. Naar verwachting kan de jongerenraad in 2026 op volle sterkte draaien en op die manier jongeren betrekken bij beleid en besluitvorming. Conform het raadsvoorstel ramen we hiervoor in de begroting een structureel (werk)budget van € 7.500. Met wie werken we samen? We werken met zes Utrechtse gemeenten samen in de Regio Amersfoort. Op onderdelen participeren ook de Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk. Belangrijke partners in het kader van het deelprogramma Bestuur zijn daarnaast de VNG en de M50, een samenwerkingsverband van inmiddels 65 (medio april 2024) middelgrote gemeenten. De M50 profileert zich steeds meer als belangenbehartiger van de belangen van middelgrote gemeenten, zowel binnen de VNG als daarbuiten. Wat mag het kosten? Deelprogramma

L/B

(bedragen * € 1.000) Bestuur

L B

Rekening

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

7,184 8,329

3,104 0

3,311 0

3,317 0

3,256 0

3,317 0

-1,145

3,104

3,311

3,317

3,256

3,317

Lasten Baten

-207 0

-213 0

-152 0

-213 0

Resultaat

-207

-213

-152

-213

Resultaat Afwijkingen t.o.v. 2025:

De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 bestaan uit: -

Hogere lasten door aanbesteding nieuwe accountant € 79.000.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 16 van 205

Indicatoren Waardering inwoners Soest en inwoners Nederland (peiljaar 2024) Streefwaarden: waardering nieuwe burgerpeiling minimaal gelijk aan waardering vorige peiling.

6,49 6,58 6,61

Zorg voor de woon- en leefomgeving

5,87 5,72 6,04

Samenwerking met inwoners

Directe dienstverlening

6,61 6,67 6,67

Digitale dienstverlening

6,88 6,83 6,87

Communicatie en voorlichting

6,54 6,27 6,45

Meedoen inwoners maatschappij

6,64 6,13 6,48

Soest (2021)

Soest (2024)

Nederland

Bron: Waarstaatjegemeente.nl

Beleidskaders Link naar beleidskader Visie op samenwerking

Korte omschrijving Strategische visie op samenwerking

Grip op samenwerking

Onderzoeksrapport rekenkamercommissie

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Datum besluit Raad, 25 april 2013 Raad, 22 december 2016

Pagina 17 van 205

Deelprogramma 1.2 Dienstverlening Wat willen we bereiken? We streven naar een klantgerichte, efficiënte (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. Dit doen we op basis van onze visie op dienstverlening. Hierin staat vertrouwen centraal. Om dat vertrouwen te krijgen moeten we betrokken, transparant en beschikbaar zijn. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan duurzaam ontwikkelingsdoel 16: vrede, rechtvaardigheid en sterke publieke instellingen. We werken aan dit doel door: • open en toegankelijke informatie voor iedereen beschikbaar te maken, • en de fundamentele rechten van mensen te beschermen, volgens nationale wetten en internationale afspraken.

Concreet doen we dit onder andere door: • het verbeteren van digitale toegang tot informatie, zodat iedereen mee kan doen in de digitale samenleving; • stemlokalen goed bereikbaar en toegankelijk te maken voor álle kiezers; • persoonsgegevens veilig en correct vast te leggen in de Basisregistratie Personen (BRP); • identiteitsbewijzen uit te geven die nodig zijn voor toegang tot publieke diensten en het uitoefenen van rechten; • inwoners te helpen bij belangrijke levensmomenten, zoals geboorte, overlijden, huwelijk of partnerschap, zodat hun rechten goed vastliggen; • zorgvuldig om te gaan met privacy en persoonsgegevens, volgens de wet; • inwoners begrijpelijk en duidelijk te informeren, zodat iedereen weet waar hij of zij recht op heeft; • mensen die minder digitaal vaardig zijn actief te ondersteunen; • fraude te voorkomen, door goede controle op documenten en samenwerking met ketenpartners; • inwoners te betrekken bij de verbetering van onze dienstverlening.

We kijken ook vooruit en werken aan: • het versterken van digitale weerbaarheid van inwoners, door uitleg en ondersteuning bij online veiligheid; • het verbeteren van toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zowel online als fysiek; • het gebruik van klantdata en feedback om dienstverlening persoonlijker en eerlijker te maken; • het zorgen dat mensen met een taalprobleem hun weg kunnen vinden; • het onderzoeken van nieuwe vormen van identificatie, bijvoorbeeld via digitale identiteiten, met behoud van privacy; Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 18 van 205

• •

het actiever bereiken van kwetsbare groepen, zoals ouderen, statushouders en mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats; samenwerking met andere gemeenten en (Rijks)partners om publieke taken slimmer, veiliger en efficiënter uit te voeren.

Wat gaan we ervoor doen? Eerstelijns dienstverlening In 2026 blijven we inzetten op goede en toegankelijke dienstverlening. Het Telefonisch Informatiepunt (TIP) is het eerste aanspreekpunt voor inwoners en ondernemers en handelt zoveel mogelijk vragen direct af. Lukt dat niet, dan wordt de vraag doorgestuurd naar een vakspecialist in de tweede lijn. Door de inzet van nieuwe technologie (of instrumenten) proberen we wachttijden te verkorten en inwoners sneller en beter te helpen. In 2024 zijn ongeveer 21.000 telefoongesprekken geregistreerd. Daarnaast zorgen we ervoor dat onze website en e-formulieren zo toegankelijk mogelijk zijn, zodat inwoners online veel zaken eenvoudig kunnen regelen. Wie dat wil, kan nog steeds schriftelijk, telefonisch of aan de balie vragen stellen. Voor producten of diensten werken we met afspraken in het gemeentehuis, zodat persoonlijk contact mogelijk blijft – vooral voor inwoners die minder digitaal zijn of bij complexe aanvragen. We bewaken voortdurend de kwaliteit van onze dienstverlening, met het uitgangspunt: digitaal waar het kan, fysiek waar het nodig is. Ook breiden we het aantal eDiensten uit. Hierdoor kunnen inwoners steeds meer zaken online regelen, op het moment dat het hen uitkomt. Tweedelijns dienstverlening Niet alle vragen kunnen direct door het Telefonisch Informatiepunt (TIP) worden beantwoord.

In dat geval schakelt TIP vakspecialisten in. De bereikbaarheid van deze tweede lijn is de afgelopen jaren verbeterd, en ook in 2026 werken we hier verder aan. Dankzij technologische innovaties kan TIP steeds meer vragen zelf beantwoorden. Ons doel is dat 60% van de vragen direct wordt afgehandeld. Dit lukt niet elke maand, maar de trend is positief. Als een vakspecialist niet bereikbaar is, maakt TIP een terugbelnotitie. Deze moet binnen twee werkdagen worden opgevolgd. We volgen dit met maandelijkse rapportages en dashboards. Zo zien we hoeveel terugbelverzoeken er zijn en hoe snel zaken worden afgehandeld. Deze inzichten helpen ons om knelpunten aan te pakken en de dienstverlening te verbeteren. Naast technologie is ook menselijk handelen belangrijk. Het management stuurt actief op bereikbaarheid en opvolging van openstaande zaken. We zien dat het niveau van dienstverlening verbetert maar nog niet op het niveau is dat we voor ogen hebben. Verkiezingen Op woensdag 18 maart 2026 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Een eerlijke en goed georganiseerde verkiezing is belangrijk voor het vertrouwen in de democratie. We hebben in 2025 al een groot deel van de voorbereidingen gedaan. In 2026 voeren we alles uit en ronden we het proces netjes af. Wat we doen: • stembureaus op tijd regelen en goed inrichten, Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 19 van 205

• • • •

medewerkers werven en opleiden, stempassen en informatie op tijd versturen, zorgen voor duidelijke informatie voor alle inwoners, en zorgen dat alles volgens de (nieuwe) regels verloopt.

Wat er verandert in 2026: • We stappen over van DSO (decentrale stemopname) naar CSO (centrale stemopname). Dat betekent dat de stemmen na het sluiten van de stembureaus niet per bureau worden geteld, maar op één centrale plek. Dit zorgt voor nog meer zorgvuldigheid en controle doordat er standaard een hertelling plaatsvindt door het hertellen op kandidaatsniveau op de dag na het tellen op partijniveau. • Er geldt een nieuwe landelijke werkwijze: de NPVV (Nieuwe Procedure Vaststelling Verkiezingsuitslagen). Deze vraagt om een andere aanpak bij het tellen, controleren en vaststellen van de uitslag. Ondersteuning voor politieke partijen: Ook helpen we de politieke partijen bij de voorbereiding. We: • geven uitleg over de regels rond deelname, • zorgen voor informatie over het aanleveren van kandidatenlijsten, • ondersteunen bij de registratie van partijen en lijsten, • en zorgen voor eerlijke en gelijke toegang tot campagneplekken. Met al de bovenstaande stappen zorgen we voor een veilige, duidelijke en betrouwbare verkiezing in 2026. Met wie werken we samen? Geen georganiseerde samenwerkingen binnen dit deelprogramma. Wat mag het kosten? Deelprogramma

L/B

(bedragen * € 1.000) Dienstverlening

L B

Resultaat

Rekening

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2,568 980

2,495 852

2,586 952

2,586 952

2,586 952

2,586 952

1,588

1,642

1,634

1,634

1,634

1,634

Afwijkingen t.o.v. 2025: Lasten

-91

-91

-91

-91

Baten

100

100

100

100

Resultaat

9

9

9

9

De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 bestaan uit: - Zowel aan de lasten als aan de baten kant zijn de afwijkingen de autonome ontwikkelingen, prijsstijgingen en indexering van leges.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 20 van 205

Indicatoren Afspraken aan de balie

Bron: Klantvolgsysteem T:meblockr

Uit bovenstaande grafiek valt af te lezen het totale aantal voltooide afspraken in de eerste helft van 2025. Het aantal bezoekers is nu al hoger dan het totaal 2024 (24.046). De extra drukte komt door de ‘paspoortpiek’. Vijf jaar geleden wijzigde de geldigheid van reisdocumenten in 10 jaar. We verwachten dat het aantal bezoekers in de 2e helft van 2025 stijgt, maar niet meer zo snel als in de eerste helft. Voor 2026 verwachten we evenveel bezoekers. Vanaf 2027 zal de stijging van het aantal baliebezoeken naar verwachting nog verder toenemen. We hebben in de afgelopen jaren vooral voorgesorteerd op de te verwachte stijging van het aantal baliebezoeken in verband met de huidige ‘paspoortpiek’. Nu we de bezetting op orde hebben en de drukte die met eerdergenoemde piek samenhangt, goed aankunnen, gaan we ons nu richten op het terugdringen van het aantal ‘no-shows*. Elke ‘no-show’ levert een nieuwe afspraak op en zorgt voor gaten in onze planning. No-show is een maatschappelijk probleem, het komt in alle bedrijfstakken voor. In 2026 gaan we hier actief op sturen.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 21 van 205

Beleidskaders Binnen dit deelprogramma is dit niet van toepassing.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 22 van 205

Deelprogramma 1.3 Veiligheid Via het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (verder IVP) heeft de gemeenteraad voor de beleidsperiode 2023-2026 de kaders van het gemeentelijk veiligheidsbeleid vastgesteld. Door prioriteiten te kiezen wordt schaarse (politie)capaciteit toebedeeld aan de meest urgente veiligheidskwesties. De prioriteiten zijn in gezamenlijkheid gekozen door de gemeenten Baarn, Bunschoten De Bilt, Eemnes en Soest (BES-gemeenten). Het IVP is een kaderstellend beleidsstuk. Voor de noodzakelijke concretisering worden per prioriteit jaarlijks Uitvoeringsprogramma’s (UVP's) geschreven. Voor de prioritiet Ondermijning wordt sinds 2025 gewerkt met een Districtelijk uitvoeringsprogramma (DUP). Hierin worden concrete acties verbonden aan de doelstellingen uit het IVP. De UVP's worden vastgesteld in de Driehoek BES. Wat willen we bereiken? • We grijpen waar mogelijk snel en op maat in op alle vormen van criminaliteit. • We dringen allerlei vormen van overlast terug en pakken radicalisering aan. • We ontwikkelen ons veiligheidsbeleid door en komen met passende interventies. • We spelen in op bredere maatschappelijke ontwikkelingen die invloed hebben op de veiligheid in onze gemeenten. • We hebben een goed ingerichte crisisorganisatie. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en besteding van het budget in het deelprogramma Veiligheid.

Hierbij zijn de prioritieten zoals opgenomen in de UPV’s / het DUP leidend waarbij wel oog en ruimte blijft voor relevante ontwikkelingen. • We werken aan het bestrijden van ondermijning. • We werken aan het vergroten van zorg en veiligheid. • We werken aan het verminderen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. • We werken aan het verminderen van cybercriminaliteit. • We werken aan het verminderen van woonoverlast. • Wij werken aan het verbeteren van de crisisorganisatie. De rode draad bij deze doelstellingen is dat wij inzetten op het verbeteren van de informatiepositie en in- en externe samenwerking. Onder informatiepositie verstaan wij de mate waarin binnen OOV relevante, tijdige en betrouwbare informatie beschikbaar is om effectief te kunnen handelen ten aanzien van openbare orde problematieken en deze informatie te waarborgen. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 8 - eerlijk werk en economische groei- willen we bereiken door: De aanpak van ondermijnende criminaliteit, die zorgt voor een ongelijk speelveld tussen bonafide en malafide ondernemers. De Wet Bibob speelt hier een belangrijke rol bij. Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 23 van 205

Het ontwikkelingsdoel 16 - vrede, justitie en sterke publiek diensten - willen we bereiken door: Met name door de aanpak van ondermijnende criminaliteit en cybercriminaliteit en tevens door de uitvoering van andere taken binnen dit deelprogramma. Het versterken van de inzet van de Wet Bibob draagt hier ook zeker aan bij. Wat gaan we ervoor doen? Het geactualiseerd Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 is door de raad vastgesteld. We gaan de komende jaren aan de slag met de uitvoering van dit IVP. In 2025 en 2026 wordt het nieuwe IVP ontwikkeld voor 2027-2030. De onderwerpen en doelstellingen die in dit IVP verder aan bod komen zijn uitgewerkt in Uitvoeringsprogramma’s (UVP's): • Ondermijning • Zorg en veiligheid • Jeugdoverlast en -criminaliteit • Cybercriminaliteit • Woonoverlast Naast het IVP is het Beleid Mensenhandel een belangrijk richtsnoer voor de komende periode. Daarnaast is het van belang om aandacht te hebben en blijven houden voor het op orde zijn van de crisisorganisatie. Ondermijning We verbeteren onze informatiepositie op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Dat doen we door het creëren van bewustzijn, leren herkennen van signalen en het vergroten van de meldingsbereidheid van inwoners met communicatiecampagnes. Daarnaast vergroten we onze zichtbaarheid. Dit is nader uitgewerkt in het Districtelijk uitvoeringsprogramma (DUP).

In het DUP zijn de volgende speerpunten opgenomen: 1. Criminele geldstromen Onze ambitie is erop gericht om samen met ketenpartners duurzaam criminele geldstromen te verstoren zodat criminelen hun winsten niet kunnen investeren in de maatschappij en misdaad niet loont. Door het Digitaal Opkopers Loket (DOL) en Digitaal Opkopers Register (DOR) als barrière in te voeren frustreren we criminelen door het hen minder makkelijk te maken hun criminele geld wit te wassen via goudhandelaren en juweliers. Ook houden we hiermee de branche schoon en beschermen we bonafide ondernemers. Eind 2026 moeten alle goudhandelaren in het DOR zijn opgenomen en hier één integrale controle op zijn geweest. 2. Crimineel gebruik van locaties en branches Eind 2026 is er op geselecteerde risicovolle bedrijfslocaties sprake van een verbeterd ondernemersklimaat, is het buitengebied minder kwetsbaar voor ondermijnende activiteiten en hebben we zicht gecreëerd op een aantal vakantieparken. Voor Soest geldt dat er eind 2026 – vanuit samenwerking met de provincie Utrecht – zicht is op de vitaliteit en ondermijningsrisico’s op vakantieparken. Hier voeren we waar nodig integrale controles uit om dit beeld aan te scherpen. Ook continueren we de eerder ingezette inspanningen op een bedrijfslocatie binnen Soest.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 24 van 205

Het resultaat hiervan is dat er eind 2026 een stijging is in het aantal signalen dat is ingebracht bij het Gemeentelijk Signalen Overleg (het interne ondermijningsoverleg met vertegenwoordigers van alle vakafdelingen – zonder politie). Vanuit dit overleg zal er eind 2026 ook minstens één RIEC casus ingebracht te worden. 3. Jonge aanwas Eind 2026 is de signaalfunctie van jonge aanwas binnen politie, OOV en sociaal jeugddomein versterkt. Gemeente Soest heeft een integraal binnengemeentelijk jeugdoverleg in. Dit overleg heeft een signaalfunctie als het gaat om potentieel risicovolle jeugdigen, die tot de groep jonge aanwas kunnen gaan behoren. De gemeente betrekt hierbij ook het jongerenwerk, de scholen, de politie en de (jeugd)boa’s. Hierbij traint de gemeente, ondersteund door het programma Straatwaarden van het RIEC, deelnemers in het herkennen van de problematiek. Eind 2026 is Jonge Aanwas ook een vast agendapunt op het JOR-overleg. 4. Ondermijning in de zorg De gemeente Soest is bezig met barrières opbouwen tegen malafide zorgbedrijven. Zo worden juristen, inkoop, contractmanagers, WMO-consulenten en toezichthouders binnen het sociaal domein getraind in het herkennen van signalen. Daarbij wordt er meer samenwerking opgezocht bij Zorgkantoren, de Inspectie Gezondheid en Jeugd, Nationale Zorg Autoriteit, Sociale Verzekeringsbank en andere externe zorgpartners op casusniveau.

Eind 2026 is er voor de gemeente Soest een toezichthouder aangewezen op WMO en de Jeugdwet. 5. Mensenhandel Eind 2026 heeft elk basisteam haar expertise vergoot en een (gezamenlijk) handelings- en handhavingskader opgesteld. In elke gemeente is eind 2026 (al dan niet in basisteam-verband) preventieve inzet geweest op het thema. Urgente signalen worden binnen het Diagnostisch Toetsoverleg (DTO) geprioriteerd opgepakt. 6. Weerbare overheid Iedere gemeente in Oost-Utrecht is eind 2026 voldoende toegerust om inmenging vanuit georganiseerde criminaliteit tegen te gaan. Hiertoe beschikt zij over medewerkers die in staat zijn signalen van ondermijning te herkennen en passen zij actueel en passend bestuurlijk instrumentarium (BIBOB, Opiumbeleid en APV) toe. In de vier basisteams zijn alle APV’s – voor zover het ondermijning gerelateerde artikelen betreft – gelijkluidend om een waterbedeffect voor ondermijners tegen te gaan. Ook moet er eind 2026 ingeregeld zijn dat alle zittende medewerkers die iets met veiligheid van doen hebben, een VOG-P moeten hebben. Daarnaast dient er een privacy proof werkproces ingeregeld te zijn voor het ondermijningsoverleg. En tot slot werken we gezamenlijk toe naar een Utrechtse Norm eind 2026. Wet Bibob In 2025 stellen de gemeenten in basisteam BES een actueel en op elkaar afgestemd BIBOB (model)beleid vast.

Tevens wordt gekeken naar de mogelijkheden van samenwerking in relatie tot de Wet Bibob. Eind 2026 geldt dit ook voor de overige basisteam-gemeenten, waardoor Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 25 van 205

ondermijnende criminaliteit wordt gefrustreerd en barrières tegen ondermijning worden opgeworpen. De toepassing van de Wet Bibob is een belangrijk instrument om bestuurlijke weerbaarheid te vergroten. We willen verhinderen dat we als gemeente zaken doen met niet-integere partijen. Een belangrijk instrument dat we de komende jaren nog vaker willen gaan inzetten, ook voor de aanpak van zorgfraude. Dit conform ons voorstel uit de kadernota voor € 75.000 structureel. Zorg en veiligheid In 2025 is hard gewerkt aan de verbetering van de samenwerking op zorg en veiligheid en er loopt een verbetertraject met het jongerenwerk. Hierbij is onder andere geïnvesteerd op de samenwerking met het sociaal- en jeugdteam binnen de gemeente. Extern worden met netwerkpartners werkprocessen onder de loep genomen die nog niet lopen zoals ze zouden moeten. Een voorbeeld hiervan is het werkproces wanneer een huisverbod wordt afgegeven vanwege huiselijk geweld. Hier bouwen we in 2026 op voort. Het doel is om in 2026 situaties waarvan men zegt “het gezin liep al onder de aandacht maar niemand deed iets” te minimaliseren. Informatie vanuit alle ketenpartners komt niet altijd goed samen waardoor belangrijke informatie gemist wordt. Verder richten we ons op de professionalisering in de keten door de implementatie van het AVE model (Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie).

Zie hiervoor ook het deelprogramma 3.1 Sociaal Domein. Het verband tussen zorg en veiligheid en jeugd is ook gelegd. Er komt een UVP specifiek op deze drie onderwerpen samen. Met name bij jongeren zit er bij doorverwijzing naar specialistische hulp een risico een wachttijd waardoor er een gat ontstaat met alle risico’s van dien. Te lange wachttijden bij jongeren verhogen het risico op escalatie. Jeugdoverlast en -criminaliteit Jongeren hebben hun eigen plek in de samenleving. Zij moeten elkaar (ook in de openbare ruimte) kunnen ontmoeten. Het doel is om in 2026 meer hangplekken voor jongeren te realiseren. Dit mag niet tot onevenredige overlast van de omgeving leiden. Bij de aanpak van situaties waarin overlast wordt ervaren, zetten wij vooral in op onderling gesprek en erkenning van elkaars belangen. Bij ernstige situaties richten wij ons direct op het normaliseren van de situatie. Wij zetten binnen het JOR (jongeren in de openbare ruimte) samen met jongerenwerk, politie, jeugdteam en boa’s in op goed contact met onze jongeren. Onze boa’s doen soms mee met de activiteiten wat door jongeren zeer gewaardeerd wordt. Dit wederzijds respect willen wij uitbouwen door een zaalvoetbaltoernooi te gaan organiseren. Sport verbindt.

Voor 2026 is het doel om deze positieve sfeer vast te houden en jongeren met probleemgedrag zo snel mogelijk binnen de persoonsgerichte aanpak te krijgen zodat er vanuit iedere netwerkpartner informatie gedeeld kan worden en wij de aanpak op de jongere goed en snel kunnen afstemmen. Met betrekking tot jeugdcriminaliteit zetten wij in op de zogenaamde ‘jonge aanwas’. We willen meer zicht krijgen op criminaliteit onder jongeren. Dit doen wij in eerste instantie door uitvraag bij interne afdelingen en externe ketenpartners als de politie, scholen en Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 26 van 205

jongerenwerk. Als deze uitvraag daartoe aanleiding geeft, overwegen wij een externe partij een onderzoek onder de jongeren zelf uit te voeren. Als deze uitvraag daartoe aanleiding geeft, overwegen wij een externe partij een onderzoek onder de jongeren zelf uit te voeren. Hierbij willen wij ons in 2026 ook richten op de kwetsbare jongeren die gechanteerd, geïntimideerd en bedreigd worden om delicten te plegen. Cybercriminaliteit Uit de jaarlijkse criminaliteitscijfers blijkt dat digitale criminaliteit steeds verder oprukt in de samenleving. Daarom gaan we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties meer bewust maken van de noodzaak van digitale veiligheid. Naast de inzet op jeugd via projecten als Hackshield, organiseren we ook bijeenkomsten voor specifieke doelgroepen als ondernemers, ouderen en jongeren. In 2025 zijn meerdere escaperooms georganiseerd voor jongeren en verschillende echt/nep bijeenkomsten voor ouderen. Voor 2026 wordt dit voortgezet door het inzetten van een escaperoom op scholen en samen met PVO wordt gekeken naar een bijeenkomst met de ondernemers. Woonoverlast Woonoverlast pakken we met verschillende ketenpartners aan. In 2025 hebben we ketenpartners, zoals woningcorporaties en buurtbemiddeling (Welzijn) steviger in hun rol gezet, hier gaan we in 2026 mee door. Het schuurt binnen het beleid bij verschillende netwerkpartners.

Het doel is om dit recht te trekken waarmee we denken situaties eerder in de kiem te smoren en kans op escalatie te verkleinen. Daar waar nodig zetten we bestuursrechtelijke bevoegdheden uit de Wet Woonoverlast in. Dergelijke bevoegdheden zijn altijd een ‘ultimum remedium’; een laatste redmiddel. We merken dat woonoverlast vaak gepaard gaat met de noodzaak voor zorg. Vaak wordt de zorg geweigerd waarbij de wet aanpak woonoverlast gezien kan worden als een stok achter de deur om iemand de zorg te geven die hij/zij nodig heeft en verdiend. Wij willen zoveel mogelijk vanuit alle hoeken werken naar een win-win situatie. Zowel de buurt moet erbij gebaat zijn als de persoon die de overlast veroorzaakt. Crisisbeheersing In 2026 zetten we in op versterking van onze paraatheid en het vergroten van de weerbaarheid van onze samenleving tegen uiteenlopende dreigingen. Binnen dit kader richten we ons specifiek op drie speerpunten: 1. Natuurbrandbeheersing – Gebiedsgerichte aanpak De risico’s op natuurbranden nemen toe door klimaatverandering en toenemende droogte. Daarom zetten we in op een gebiedsgerichte aanpak, waarbij per risicogebied wordt gekeken naar de specifieke kenmerken, kwetsbaarheden en benodigde maatregelen. In samenwerking met terreinbeheerders, gemeenten en de brandweer worden gebiedsspecifieke plannen opgesteld en uitgevoerd.

Denk hierbij aan het in kaart brengen van risicovolle zones, het verbeteren van bereikbaarheid en ontsluitingsroutes, het afstemmen van preventieve maatregelen op lokale vegetatie en gebruik, het versterken van de samenwerking met lokale partners.

Begroting 2026 – Gemeente Soest

Pagina 27 van 205

2. Incidentele uitgaven: aanleg nieuwe bluswatervoorzieningen Om de bestrijding van branden te verbeteren, worden incidentele middelen ingezet voor de aanleg van nieuwe bluswatervoorzieningen op strategische locaties. Deze investering draagt bij aan een snellere en effectievere inzet van hulpdiensten, op plaatsen en gebieden waar de beschikbaarheid van bluswater beperkt is. 3. Programma Veerkracht en Weerbaarheid Binnen het programma Veerkracht en Weerbaarheid wordt ingezet op een integrale benadering binnen gemeenten, gericht op het versterken van de weerbaarheid van inwoners, organisaties en vitale processen. Voor de coördinatie en uitvoering wordt een projectleider aangesteld die de verbinding legt tussen beleid, uitvoering en partners in het veld. We werken vanuit het uitgangspunt dat de samenleving minimaal 72 uur op zichzelf aangewezen moet kunnen zijn bij grootschalige stroomuitval. Tegelijkertijd houden we rekening met bredere dreigingen, waaronder geopolitieke spanningen die kunnen leiden tot verstoringen van vitale infrastructuur, digitale aanvallen of maatschappelijke ontwrichting. De focus ligt op drie prioriteiten: • Bedrijfskritische processen: het in kaart brengen en versterken van processen die essentieel zijn voor het functioneren van de samenleving tijdens crises.