2. Bijlage 1 Begroting 2025-2028
Tekst van het document
Begroting 2025 Inclusief Meerjarenramingen 2026-2028
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 – BESTUURLIJKE INLEIDING ........................................................................................... 4 HOOFDSTUK 2 – FINANCIËLE BEELD .....................................................................................................12 VAN KADERNOTA 2025 NAAR MEERJARENBEGROTING 2025-2028 ....................................................................................... 12 INZET ALGEMENE RESERVE .............................................................................................................................................................. 16 FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN 2025 – 2028 ............................................................................................................................. 17 RICHTLIJNEN TOEZICHTHOUDER PROVINCIE UTRECHT ................................................................................................................ 18 HOOFDSTUK 3 – BELEIDSBEGROTING ..................................................................................................19 PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING ...............................................................................................................................
20 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ................................................................................................................................................... 21 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING ................................................................................................................................... 25 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID................................................................................................................................................ 29 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN .................................................................................................. 35 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING................................................................................................................................... 39 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN .................................................................................................................................................... 41 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT ................................................................................................................................................... 49 DEELPROGRAMMA 2.3 ECONOMIE................................................................................................................................................
57 DEELPROGRAMMA 2.4 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR .......................................................................................................... 61 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP ........................................................................................................................ 67 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING ................................................................................................................................. 71 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN.................................................................................................................................... 72 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS .............................................................................................................................................. 84 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR ................................................................................................................... 88 OVERHEAD ....................................................................................................................................................................................... 97 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ....................................................................................................................................................
99 HOOFDSTUK 4 – PARAGRAFEN .......................................................................................................... 101 PARAGRAAF A - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING..........................................................................................101 PARAGRAAF B – FINANCIERING ...................................................................................................................................................108 PARAGRAAF C - BEDRIJFSVOERING .............................................................................................................................................113 PARAGRAAF D - KAPITAALGOEDEREN.........................................................................................................................................120 PARAGRAAF E - VERBONDEN PARTIJEN ......................................................................................................................................133 PARAGRAAF F - GRONDBELEID ....................................................................................................................................................155 PARAGRAAF G - LOKALE HEFFINGEN...........................................................................................................................................161 PARAGRAAF H - PARAGRAAF WET OPEN OVERHEID
...............................................................................................................176 HOOFDSTUK 5 – BIJLAGEN ................................................................................................................. 177 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10
RECAPITULATIESTAAT LASTEN EN BATEN ........................................................................................................................177 KERNGEGEVENS .................................................................................................................................................................178 OVERZICHT PROGRAMMA’S PRODUCTEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS ........................................................................180 OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN ....................................................................................................................181 TOELICHTING MUTATIES RESERVES EN VOORZIENINGEN...............................................................................................182 OVERZICHT GERAAMDE INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ..............................................................................................184 OVERZICHT SUBSIDIES ......................................................................................................................................................186 EMU SALDO ......................................................................................................................................................................188 UITVOERINGSINFORMATIE (GEBASEERD OP TAAKVELDEN)
...........................................................................................189 RISICO’S .............................................................................................................................................................................190
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 2 van 203
LEESWIJZER Voor u ligt de begroting 2025. Deze bevat: - De bestuurlijke inleiding; - Het financieel beeld. Hierin lichten we het financieel perspectief toe en bouwen we verder op de cijfers vanaf de kadernota 2025, voorjaarsnota 2024 en meicirculaire 2024; - De drie hoofdprogramma’s bestuurlijke omgeving, fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving. Elk hoofdprogramma hebben we uitgewerkt in deelprogramma’s; - Een overzicht van overhead en een overzicht van algemene dekkingsmiddelen. Deze zijn ondersteunend; - In de paragrafen en bijlagen gaan we dieper in op de details uit onze begroting. Waar in de begroting wordt gesproken over Soest, bedoelen we Soest en Soesterberg, tenzij uit de context anders blijkt.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 3 van 203
Hoofdstuk 1 – Bestuurlijke inleiding Hierbij bieden wij u de begroting 2025-2028 aan. Hiervoor heeft u ons bij de behandeling van de kadernota 2025 op 27 juni en 4 juli richting meegegeven. In deze inleiding schetsen we de hoofdlijnen van de voorliggende begroting: onze leidende principes, de uitwerking daarvan in onze maatschappelijke opgaven, bestuurlijke voorstellen en het financieel meerjarenperspectief in hoofdlijnen. Vizier op lange termijn Met deze begroting leggen we u voorstellen voor met een reikwijdte die zich verder uitstrekt dan deze bestuursperiode. Dit is ook geheel in overeenstemming met wat we in het coalitieakkoord schreven: ‘De nieuwe raadsperiode bestrijkt een periode van vier jaar. Te kort om alles wat moet te realiseren, maar lang genoeg om stappen te zetten om ver te komen. Deze boodschap willen we graag als gezamenlijk richtsnoer voor ogen houden’. We investeren in onze maatschappelijke opgaven en stellen onze inwoners centraal In Soest staan we ervoor dat onze inwoners de zorg ontvangen die zij nodig hebben. We zorgen ervoor dat ons mooie Soest groen, dorps en vitaal blijft, dat koesteren we. We zetten in op betaalbare woningbouw en versnellen woningbouwprojecten waar mogelijk. We houden koers op weg naar een CO2-neutraal Soest in 2050. We leveren onze bijdrage in de opvang van vluchtelingen.
En tegelijk zorgen we er ook voor dat Soest betaalbaar voor onze inwoners blijft: zoals in het coalitieakkoord is afgesproken, verhogen we de ozb niet boven op de inflatie. We leggen de rekening niet bij onze inwoners. We willen de komende jaren blijven investeren in onze maatschappelijke opgaven, waarbij we onze inwoners centraal stellen. Dankzij jarenlang solide financieel beleid hebben we nu de ruimte om hiervoor extra middelen vrij te maken. Dit doen we in een tijd van financieel zwaar weer: het Rijk houdt helaas nog altijd vast aan de kortingen op het Gemeentefonds vanaf 2026. Onze maatschappelijke opgaven Maatschappelijke opgaven kenschetsen wij als grote, urgente en complexe vraagstukken die tot voorbij deze bestuursperiode reiken. In de kadernota en begroting 2024 heeft u vier maatschappelijke opgaven benoemd: de energietransitie, wonen, het sociaal domein en de brede opgave voor de opvang van vluchtelingen. Maatschappelijke opgave Energietransitie Het is onze ambitie een duurzame, toekomstbestendige gemeente te zijn, waar het fijn wonen en werken is voor elke inwoner en ondernemer. In 2050 zijn we in Soest energieneutraal en aardgasvrij. Dat vraagt een grote inzet en verandering van denken en doen. De energietransitie is daarom een grote maatschappelijke opgave voor ons allemaal.
Technisch is het complex omdat we fossiele energiebronnen vervangen door duurzame bronnen. Dat betekent een complete verandering van het bestaande energiesysteem (en dus ook juridisch, financieel, economische en institutioneel). En dat raakt iedereen, op verschillende manieren en op
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 4 van 203
verschillende momenten. Dat maakt het ook in menselijk opzicht complex (cultureel, financieel, leefomgeving). Daarin moeten wij als samenleving onze weg vinden. De route naar een CO2-neutrale wereld in 2050 staat niet vast. Onze aanpak tot en met 2030 is uitgewerkt in het nieuwe energieprogramma 'Energie van Soest 2024-2030'. Ook beschrijven we daarin wat onze rol is in deze complexiteit. Het programma bestaat uit een koers- en een uitvoeringsdeel. Het koersdeel ligt ter besluitvorming voor. Over de inzet van de benodigde (extra) middelen van het programma besluit u in deze begroting. Maatschappelijke opgave Wonen Wonen: een urgente opgave die in het coalitieakkoord een centrale positie inneemt. In 2023/2024 zijn onderdelen van de maatschappelijke opgave Wonen uitgewerkt, waaronder de strategie voor Soesterberg-Noord en woningbouw in het Dalweggebied. Ook is een aantal corporatieplannen met prioriteit verder gebracht, zoals Soesterberg-Kom, Hart van Soest en zijn particuliere initiatieven procedureel afgerond. De maatschappelijke woonopgave is breder dan het bouwen van huizen en raakt als geen ander ook andere maatschappelijke opgaven.
In het omgevingsprogramma Wonen geven wij antwoord op de vraag ‘hoe we zorgen voor voldoende betaalbare, toekomstbestendige en duurzame woningen voor diverse doelgroepen die bijdragen aan een aantrekkelijk woon-, werk- en leefmilieu die belangrijk zijn voor het in stand houden van de vitaliteit’. In aansluiting op de al vastgestelde doelgroepenverordening en de verordening compensatiefonds leggen we u in 2025 een geactualiseerde huisvestingsverordening ter besluitvorming voor. Daarmee hebben we belangrijke stuurinstrumenten in handen. Maatschappelijke opgave Sociaal domein In 2023/2024 hebben we in samenspraak met inwoners en maatschappelijke organisaties een visie ontwikkeld op het sociaal domein, met als centrale vraag ‘wat voor gemeente willen we zijn als het gaat om zorgen voor elkaar?’. In deze visie is een aantal deelopgaven benoemd, te weten gezonde leefstijl, bestaanszekerheid, mentale weerbaarheid, kansengelijkheid en meedoen en inclusie. Het voorkomen van problemen (preventie) wordt daarbij steeds belangrijker. Daarnaast maken we ook verbinding met de andere domeinen. Voor de komende jaren willen we extra inzetten op de versterking van de keten zorg en veiligheid. We willen voorkomen dat inwoners met problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid pas in beeld komen als zij ernstige overlast veroorzaken en/of de openbare orde en veiligheid in het geding is.
Hiermee raken we ook een van de prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. We vinden het noodzakelijk om de grip op het sociaal domein verder te versterken. Daarmee willen we borgen dat zorg ook op langere termijn beschikbaar en betaalbaar blijft voor inwoners die dat nodig hebben. Dat doen we onder andere door in het uitvoeringsplan 2025 Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 5 van 203
meer activiteiten en projecten nadrukkelijker te verbinden aan vooraf geformuleerde doelstellingen. Daarmee sturen wij op een toekomstbestendig sociaal domein. In 2024 zijn belangrijke stappen gezet naar de nieuwe gemeenschappelijke uitvoeringsorganisatie voor het sociaal domein samen met de gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest. Doel van de nieuwe uitvoeringsorganisatie is dat inwoners ook in de toekomst, integraal en nabij, in de eigen gemeente, ondersteuning kunnen krijgen, daarvoor is regionale samenwerking belangrijk. In 2025 verwachten we samen met u de bestuurlijke besluitvorming te kunnen afronden, zodat de nieuwe organisatie per 1 januari 2026 kan starten In het programma Sociale leefomgeving, zie hoofdstuk 3, hebben we de ambities verder uitgewerkt in speerpunten voor 2025. Maatschappelijke opgave Vluchtelingen Naast onze opgave om woningen te bouwen voor starters, hebben we als gemeente een grote opgave om statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne te huisvesten en opvang te organiseren voor asielzoekers. De mogelijkheden zijn krap en de verschillende opgaven leggen druk op de ruimte en locaties die er zijn. Veel mensen zijn op de vlucht voor oorlog en geweld. Vluchtelingen uit Oekraïne, vluchtelingen uit andere landen (asielzoekers), statushouders, het zijn allemaal mensen die een veilige plek zoeken om te wonen.
Nederland vangt een deel van deze vluchtelingen (tijdelijk) op. Wij vinden dat onze gemeente Soest moet voldoen aan de opgave die het Rijk haar oplegt. Bij de zoektocht naar opvangplekken willen we zelf regie houden, vooraf bepalen welke toetsingskaders we hanteren en hoe we de opvang in willen bedden in de lokale samenleving. Dat komt de kwaliteit van de opvang én het maatschappelijk draagvlak ten goede. We zoeken naar locaties waar mensen tijdelijk of langer kunnen wonen om zo hun plek te vinden in de Soester samenleving. We willen slim gebruikmaken van de ruimte die er is in Soest. Zo zorgen we dat we verschillende doelgroepen een passende woonplek bieden in de gemeente. Ons college heeft toetsingskaders vastgesteld waarop uw raad aanvullingen heeft gedaan. De toetsingskaders hebben betrekking op (geschiktheid van) locaties, maar ook op de sociaalmaatschappelijke kant van het opvangen van asielzoekers. Er is veel maatschappelijke betrokkenheid bij de opvang van asielzoekers en Oekraïners. Ook zijn er veel vrijwilligers actief. Integreren in onze lokale samenleving is een belangrijk aspect dat niet alleen nu maar ook voor de lange termijn aandacht blijft vragen. Maar er is ook weerstand. Dat vraagt om betrouwbaar en transparant bestuur; we verantwoorden ons naar de samenleving voor de keuzes die we maken.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 6 van 203
De druk op de asielketen blijft naar verwachting in 2025 onverminderd hoog en het realiseren van voldoende opvangplekken blijft een grote en complexe uitdaging. Soest biedt in 2024 opvang aan 90 asielzoekers in het voormalig Fletcher hotel aan de Birkstraat. Voor 2025 zijn nieuwe locaties noodzakelijk, zodat ook wij ons aandeel kunnen leveren in de landelijke opgave. Op het moment van schrijven zijn er grote ontwikkelingen in Den Haag rond het thema asiel. Het regeerakkoord spreekt van het intrekken van de Spreidingswet en een nieuwe ‘Asielcrisis wet’. De eventuele consequenties van deze ontwikkelingen zijn nu nog niet helder. Financiële impuls van € 4 miljoen voor onze maatschappelijke opgaven Om het belang van deze opgaven te onderstrepen stellen we u voor een bedrag van € 4 miljoen beschikbaar te stellen, te dekken uit de algemene reserve. We willen deze financiële impuls kunnen inzetten om daarmee kansen te grijpen, projecten waar mogelijk te versnellen en innovaties in gang te zetten. Deze middelen zijn niet bedoeld om tegenvallers op te vangen. We zijn ons er ook van bewust dat deze opgaven een waterbedeffect kunnen hebben; wonen is immers meer dan stenen stapelen. Hier ligt bijvoorbeeld ook een relatie met het behoefteonderzoek huisvesting maatschappelijke organisaties. En denk ook aan de effecten van meer woningen op onze mobiliteit.
Dat nemen we mee in de omgevingsprogramma’s: zo zullen we duidelijk maken dat we bij projecten ook budgetten moeten ramen voor bovenwijkse voorzieningen, zoals verkeersmaatregelen. Een concreet voorstel om € 1 miljoen beschikbaar te stellen voor de energietransitie ligt inmiddels bij u voor. Voor de overige maatschappelijke opgaven zijn we nog niet zover. We hebben er mede daarom van afgezien een nadere verdeling te maken. Hier liggen voor u als raad kansen om sturing te geven: welke kansen willen we grijpen? Daarnaast kan het college ook met voorstellen naar de raad komen wanneer wij mogelijkheden zien om een extra impuls te geven aan onze maatschappelijke opgaven, of beter gezegd; dat doen we voor onze inwoners. We kiezen niet voor stilstand in tijden van financiële onzekerheden. Dankzij ons gedegen financieel beleid, kunnen we onze inwoners voorop blijven zetten, bijvoorbeeld bij de energietransitie. We komen bij u terug om nader te spreken over de spelregels rondom besteding, autorisatie en verantwoording van deze middelen. De omgevingsprogramma’s Door omstandigheden zijn de omgevingsprogramma’s nog niet afgerond. De besluitvorming in ons college vindt in het najaar plaats. We maken nadere keuzes op basis van de criteria ‘wettelijk’, ‘basis op orde’ en ‘passend binnen doelstellingen van het coalitieakkoord’. Daarbij is
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 7 van 203
het belangrijk om scherp voor ogen te houden dat niet alles meteen gerealiseerd hoeft te worden. De looptijd is immers, net als de Omgevingsvisie, tot 2040. We hebben in de begroting al wel rekening gehouden met extra middelen voor de eerste stappen voor de uitvoering van de omgevingsprogramma’s: € 700.000 incidenteel (ten laste van de algemene reserve) en € 300.000 structureel. Toekomstscenario zwembad Zoals in de kadernota 2025 is aangegeven zijn wij bezig met het opstellen van een toekomstscenario voor ons gemeentelijk zwembad, dat onderdeel is van sportcomplex Sportboulevard De Engh. U kunt hiervoor dit jaar nog een voorstel tegemoetzien. In de meerjarenbegroting hebben wij, conform het voorstel in de kadernota, rekening gehouden met een per saldo hogere last van € 500.000 vanaf het jaar 2028. Soest 1000 jaar, iedereen doet mee! In 2028 bestaat Soest 1000 jaar. Wij willen dit jubileum aangrijpen om dit samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te vieren. Als inwoners van Soest en Soesterberg mogen we trots zijn op onze groene, dorpse en vitale gemeente. Door ons met elkaar verbonden te voelen dragen we bij aan sociale cohesie en gemeenschapszin. ‘Iedereen doet mee’ moet een belangrijk thema zijn. We nodigen de samenleving en uw raad nadrukkelijk uit om mede invulling te geven aan het programma.
Om dit voornemen ook in financiële zin te onderstrepen, stellen we u voor om voor de periode 2025-2029 een budget te reserveren (ten laste van de algemene reserve) van € 20,28 per inwoner, dat is € 967.000. Van beleid naar uitvoering Waar de afgelopen jaren vooral in het teken stonden van kaderstelling, komen we nu meer en meer in de fase van uitvoering. We zien het letterlijk in het verkeer, en met name aan de uitvoering van de verkeersplannen Soest-Zuid. Maar we zien het ook aan het aantal vastgestelde bestemmingsplannen, die woningbouw mogelijk maken in Soest en Soesterberg. De beoogde versnelling is ingezet en achterstanden zijn deels ingelopen. Momenteel zijn er 20 bestemmingsplannen (waarvan een deel in ontwerp) vastgesteld, met een bouwvolume van ruim 600 woningen. Als de Raad van State het bestemmingsplan van het Dalweggebied onherroepelijk verklaart, starten we in 2025 met het bouwrijp maken van het gebied. Ook start de bouw van seniorenwoningen op het Orlandoterrein. Voor de locatie Paulus Potter zijn we de plannen voor de bouw van sociale huurappartementen aan het uitwerken. De bouw is gepland in 2025. We verwachten in 2025 te starten met het brandveilig maken van het woonwagenkamp aan de Meent.
Met de vaststelling van de integrale visie voor het sociaal domein en de hieraan verbonden beleidsnota’s voor sport en cultuur is de basis gelegd om uitvoering te geven aan de gestelde beleidsdoelen.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 8 van 203
En met de vaststelling van het nieuwe integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) staan de steigers klaar voor de nieuwbouw van een aantal scholen, zoals het Griftland College, de 2e Van der Huchtschool en de Postiljon. Het begrotingsbeeld: solide financieel beleid maakt zachte landing mogelijk Bij de kadernota 2025 was al duidelijk dat ook Soest vanaf 2026 in financieel zwaar weer terechtkomt, als het Rijk de kortingen op het Gemeentefonds niet ongedaan maakt. In het volgende hoofdstuk, de financiële hoofdlijnen, gaan we daar nader op in. De volgende tabel lichten we hier uit. Daarmee laten we zien hoe we ervoor staan als alle voorstellen uit de kadernota 2025 in de begroting worden geraamd: Financieel meerjarenperspectief (FMP) inclusief voorstellen kadernota 2025 Financieel Meerjarenperspectief (FMP) Begrotingsuitkomsten 2025 - 2028 meerjarenraming (bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort)
2025
2026
2027
2028
FMP voor kadernota 2025
-1.140
-2.677
-2.024
-822
Voorstellen kadernota 2025
-2.363
-2.573
-2.448
-3.023
FMP na kadernota 2025
-3.503
-5.250
-4.472
-3.845
Mutaties Meicirculaire 2024
419
-825
-1.320
-1.410
-3.084
-6.075
-5.792
-5.255
Vertrekpositie FMP na meicirculaire 2024
NB Deze bedragen zijn exclusief de financiële consequenties van de omgevingsprogramma’s, maar inclusief de raming voor nieuw beleid, jaarlijks € 1,3 miljoen (dat als dekkingsmiddel kan worden ingezet).
Bij de kadernota hebben we vastgesteld, dat dit geen wenselijk financieel meerjarenperspectief is. Daarom zijn we aan de slag gegaan met de uitgangspunten die u ons heeft meegegeven. Uitgangspunten voor de begroting 2025 e.v. In de kadernota 2025 heeft u ons aan aantal uitgangspunten (inhoudelijk en financieel) meegegeven hoe we deze tekorten het hoofd kunnen bieden. Daarbij hebben we voor ogen gehouden dat het eerste begrotingsjaar 2025 sluitend moet zijn, en dat voor de jaren daarna perspectief moet worden geboden op een op termijn sluitende begroting. In lijn met de VNGadviezen stemde u ermee in om voor 2026 wel een dekkingsscenario te presenteren, maar nog geen maatregelen in gang te zetten. Hierbij gaf u ons ook mee inwoners, en met name onze kwetsbare inwoners, te willen ontzien. Prioriteit blijft liggen bij het sociaal domein en wonen. Terughoudendheid is geboden bij het aangaan van structurele verplichtingen. Ook gaf u aan de ozb niet te willen verhogen (behoudens aanpassing aan de inflatie). Ten slotte gaf u ons nadrukkelijk mee om de vrije ruimte in de algemene reserve maximaal te benutten. Daarmee zijn wij aan de slag gegaan.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 9 van 203
Begrotingsmaatregelen 2025 en verder Met inachtneming van de door u vastgestelde uitgangspunten hebben we de begroting opgesteld aan de hand van de volgende maatregelen: • De voorstellen uit de kadernota 2025 hebben we - als uitgangspunt - zoveel mogelijk incidenteel, alleen voor 2025 geraamd. Deze maatregel stellen wij niet voor als bezuinigingsmaatregel, maar als een maatregel die het mogelijk maakt om in 2025 een nieuwe afweging te maken, gelet op het actuele financieel meerjarenperspectief. Dit is mogelijk omdat, dankzij jarenlang solide financieel beleid, voldoende buffers in de algemene reserve zijn gevormd om tijdelijke begrotingstekorten te dekken. Dit geeft ons ook tijd om de definitieve ontwikkelingen vanuit het Rijk af te wachten. • Op deze regel hebben we enkele uitzonderingen gemaakt: ➢ We houden vast aan raming van hogere (netto)last van € 500.000 voor het toekomstscenario zwembad (raming 2028). ➢ We houden vast aan de ramingen voor de uitvoering van het integraal huisvestingsprogramma onderwijs (IHP) dat op 4 juli door u is vastgesteld. ➢ We zetten structureel extra middelen in voor de versterking van de keten zorg en veiligheid (€ 300.000). ➢ We ramen het aanvankelijk incidenteel geraamde budget voor intensivering ondermijning en de inzet van boa’s structureel (€ 145.000).
➢ Voor de omgevingsprogramma’s reserveren we een structureel budget van € 300.000 (naast een incidenteel budget van € 700.000). • We houden in de begroting rekening met onderuitputting en temporisering van investeringen (in het kader van reëel begroten) • We houden in de begroting rekening met een verdubbeling van de inkomsten uit het convenant logiesverschaffers (vanaf 2027) • We dekken de incidentele korting van € 1,5 miljoen op het Gemeentefonds in 2025 uit de algemene reserve. Gelet op het uiteindelijke begrotingsresultaat 2025 hebben we de onttrekking uit de reserve verlaagd naar € 1 miljoen. • We zetten de algemene reserve in voor de toekomstige dekking van (resterende) begrotingstekorten. Uit een oogpunt van financiële zorgvuldigheid houden we voorshands rekening met een bedrag van € 6 miljoen. • We zetten de algemene reserve in voor dekking van incidentele uitgaven (met uitzondering van de voorstellen uit de kadernota die we vooralsnog voor één jaar ramen) • We zetten 10% van de vrije ruimte binnen de algemene reserve in voor dekking van structurele uitgaven.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 10 van 203
Perspectief sluitende begroting Na verwerking van deze maatregelen is de begroting voor het eerste jaar sluitend. Voor de jaren 2026-2028 resteren nog substantiële, maar in de jaren afnemende tekorten. Voor de dekking van deze resterende tekorten reserveren we binnen de algemene reserve een bedrag van € 6 miljoen. Hiermee borgen we dat begrotingstekorten kunnen worden opgevangen en zorgen we ervoor dat een ‘zachte landing’ mogelijk wordt. Desalniettemin, als het Rijk de kortingen op het Gemeentefonds niet ongedaan maakt, dan zijn we genoodzaakt om in 2025 keuzes te maken om een structureel sluitende begroting 2026-2029 aan te kunnen bieden. Wij zetten het proces hiervoor in gang en zijn voornemens om al in maart, vooruitlopend op de kadernota 2026, met een perspectiefnota te komen. Daarin zullen we in hoofdlijnen maatregelen schetsen die kunnen leiden tot een sluitende begroting, uiterlijk in 2029.
Burgemeester en wethouders van de gemeente Soest 3 oktober 2024
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 11 van 203
Hoofdstuk 2 – Financiële beeld Van Kadernota 2025 naar meerjarenbegroting 2025-2028 Op 4 juli 2024 heeft uw raad de kadernota 2025 vastgesteld. Daarna bent u geïnformeerd over de meicirculaire 2024. In onderstaande tabel staan de begrotingsuitkomsten na de kadernota 2025 en meicirculaire 2024 weergegeven. Financieel Meerjarenperspectief FMP Begrotingsuitkomsten 2025 - 2028 meerjarenraming (bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort)
2025
2026
2027
2028
FMP voor kadernota 2025
-1.140
-2.677
-2.024
-822
Nieuw beleid/beleidskader; zie tabel 1 kadernota 2025
-2.363
-2.573
-2.448
-3.023
FMP na kadernota 2025
-3.503
-5.250
-4.472
-3.845
Mutaties Meicirculaire 2024
419
-825
-1.320
-1.410
-3.084
-6.075
-5.792
-5.255
Vertrekpositie FMP na meicirculaire 2024
Ontwikkelingen na de kadernota 2025 Het begrotingssaldo is na de vertrekpositie (na de meicirculaire 2024) aangevuld als gevolg van loon- en prijseffecten (autonome ontwikkelingen en overige mutaties). Dit leidt tot het volgende beeld: Financieel Meerjarenperspectief Begrotingsuitkomsten 2025 - 2028 meerjarenraming 2025
2026
2027
2028
A Vertrekpositie FMP na meicirculaire 2024
-3.084
-6.075
-5.792
-5.255
B
Autonome ontwikkelingen
370
502
469
450
Overige mutaties (kapitaallasten)
-22
-14
-39
5
-2.736
-5.587
-5.362
-4.800
(bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort)
C
Begrotingssaldo na autonome ontwikkelingen
Toelichting A Vertrekpositie FMP na meicirculaire 2024 Dit betreft het laatst door de raad vastgestelde begrotingssaldo uit de kadernota 2025 in de raadsvergadering van 4 juli 2024 (zie ook kadernota 2025 pagina 44), aangevuld met de saldi uit de meicirculaire 2024. B Autonome ontwikkelingen Het gaat met name om de loon- en prijsstijgingen. Uitgangspunt is de meicirculaire 2024. De loon- en prijsstijgingen zijn gekoppeld aan de economische situatie in Nederland en daarom ook aan Soest.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 12 van 203
De budgetten van de verschillende programma’s zijn, waar voorzien, hierop aangepast. Voorbeelden hiervan zijn: • prijsindexeringen voor maatschappelijke partners, • onderhoudsbudgetten zijn aangepast, • diverse kredieten in de fysieke leefomgeving zijn op niveau gebracht. Aanpassingen die vooraf niet voorzien kunnen worden, zijn vertaald in de risicoparagraaf. Sturen op risico’s zal in 2025 doorlopend plaatsvinden, indien nodig worden aanpassingen bij de voor- of najaarsnota meegenomen. C Begrotingssaldo na autonome ontwikkelingen Dit is het totale begrotingssaldo 2025-2028 inclusief de autonome ontwikkelingen. Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Bij de vaststelling van de kadernota op 4 juli 2024 heeft u financiële en beleidsinhoudelijke uitgangspunten meegegeven voor de uitwerking van de begroting 2025-2028. Dit met als doel te komen tot een sluitende begroting 2025 en (op termijn) sluitende meerjarenbegroting 2026-2028. Ook heeft u het college mandaat gegeven om de richting van de kadernota 2025 verder uit te werken in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. In de bestuurlijke inleiding zijn de financiële uitgangspunten vermeld, die zijn gehanteerd bij het opstellen van de begroting. Dit heeft geleid tot de volgende aanpassing van de voorstellen uit de kadernota 2025 (tabel 1) en de inzet van dekkingsmiddelen (tabel 2):
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 13 van 203
Herijking kadernota 2025 meerjarenraming Deelprog
2025
Sustainable development goals (sdg's)
1.1
-50
Wet Bibob
1.3
-75
Handhaving/ondermijning
1.3
(bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort)
2026
2027
2028
-145
-145
-145
-145
-300
-300
-300
-300
Bestuurlijke omgeving
Fysieke leefomgeving Omgevingsprogramma's (structurele lasten) Gebiedssamenwerking van A tot Z
2.1
-50
Wonen: formatie en uitvoeringsbudget
2.1
-107
-107
-107
-107
107
107
107
107
- Dekking door compensatie Rijk Opstellen evenementenbeleid (Soest 1000 jaar)
2.3
-20
- Formatie participatie
2.1
-100
- Formatie regelanalist
2.1
-60
-60
-60
-60
- ontwikkelen omgevingsplan
2.1
-150
-150
-150
-150
150
150
150
-200
-200
-200
-200
200
200
200
200
-300
-300
-300
-35
-35
-35
Omgevingswet
- dekking door verwachte compensatie Rijk
150
- dekking door inzet algemene reserve voor omgevingsplan Erfgoed
2.1
-33
Inboet bomen
2.5
-90
Gezonde schoolaanpak
3.1
-10
JOGG-aanpak
3.1
-55
Sociale leefomgeving
- Dekking uit SPUK Uitbreiding sociaal team en jeugdteam
55 3.1
- Dekking verlaging budget specialistische hulp Versterken keten Zorg en Veiligheid
3.1
-300
Continueren projecten (Join Us, Kunst Natuur Welzijn, Vinger aan de Pols)
3.1
-134
Procescoördinatie hechting, alternatieve jeugdhulp en ziekteverzuim
3.1
-144
Meldpunt antidiscriminatie en migrantenouders
3.1
-98
Dekking uit SPUK
3.1
228
Dekking uit ZIN/WMO/overige
3.1
95
Wijkaanpak Smitsveen
3.1
-38
Project alternatieve jeugdhulp
3.1
-35
Uitvoering Nota Sport en Bewegen 2024-2028
3.3
-145
Zwembad
3.3
IHP Onderwijs
3.2
-75
-150
-225
-300
OH
-260
-260
-260
-260
-500
Overhead ICT-software Mutaties nieuw beleid
-1.839 -1.250 -1.325 -1.900
Bovenstaande leidt, samen met de dekkingsvoorstellen, tot het volgende aangepaste meerjarenperspectief: Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 14 van 203
Financieel Meerjarenperspectief Begrotingsuitkomsten 2025 - 2028 meerjarenraming
C
(bedragen x € 1.000; - = nadelig/tekort)
2025
2026
2027
2028
Begrotingssaldo na autonome ontwikkelingen incl. voorstellen kadernota 2025
-2.736
-5.587
-5.362
-4.800
497
1.323
1.123
1.123
112
150
160
160
200
200
200
300
270
240
D Saldo na herijking kadernota 2025 (zie bovenstaande tabel)
E
F
Aanvullende voorstellen - Pilot vervoer naar de Basis
-25
- Voorstellen griffie/ raad
-14
Dekkingsmiddelen Temporisering van investeringen
37
75
Vrijval kapitaallasten de Meent
180
180
Verdubbeling inkomsten convenant/toeristenbelasting Onderuitputting innovatiebudgetten sociaal domein
200
Inzet structureel deel reserve Inzet algemene reserve (korting gemeentefonds)
1.000
Inzet stelpost nieuw beleid
1.310
1.310
1.310
1.310
G Begrotingssaldo 2025-2028
476
-2.199
-2.187
-1.617
Toelichting: E Aanvullende voorstellen Voorgesteld wordt om, aanvullend op de voorstellen uit de kadernota, in 2025 een pilot uit te voeren om het bezoek van ouderen aan de Basis te stimuleren. Daarnaast wordt voorgesteld om de zichtbaar- en benaderbaarheid van de raad te versterken. F Dekkingsmiddelen Om in 2025 tot een sluitende begroting te komen is kritisch gekeken naar de begrotingsposten. Dit zijn dekkingsmiddelen die ingezet worden om de begrotingstekorten deels op te vangen. Hieronder volgt een korte toelichting. In de programma´s en paragrafen wordt dit verder toegelicht: - In ons Meerjareninvesteringsplan staat een planning van onze investeringen en de verwachte oplevering. Op het moment dat een project is opgeleverd, starten in het jaar daaropvolgend de kapitaallasten. Uit de analyse blijkt dat in de praktijk jaarlijks sprake is van verschuiving in de planning. Dit levert een voordeel op de in kapitaallasten. - In de meerjarenbegroting is rekening gehouden met het brandveilig maken van woonwagencentrum de Meent. Uw raad is geïnformeerd over de voortgang hiervan. De verwachting is dat dit project in 2026 wordt afgerond, waardoor dit voor de jaren 2025 en 2026 een voordeel oplevert in de kapitaallasten. Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 15 van 203
-
-
-
-
In deze meerjarenbegroting wordt voorgesteld om vanaf 2027, op het moment dat het huidige convenant afloopt, de begrootte inkomsten uit toeristenbelasting te verhogen. Onderuitputting innovatiebudgetten sociaal domein: uit de analyse van voorgaande jaren blijkt dat de innovatiebudgetten beperkt worden ingezet. Daarom wordt voorgesteld om deze structureel met € 200.000 te verlagen tot € 300.000 per jaar. Inzet structureel deel van de reserve: gemeenten mogen vanaf 2024 maximaal 10% van hun vrije algemene reserve inzetten voor dekking van structurele lasten, mits de solvabiliteit (eigen-vermogen als percentage van het balanstotaal) ten minste 20% is en blijft. Dit is met dit voorstel het geval. Inzet algemene reserve: in de kadernota was voorgesteld om de (incidentele) korting van het gemeentefonds van € 1,5 miljoen in 2025 te dekken uit de algemene reserve. Gezien het saldo voor 2025, stellen we voor hiervoor € 1 miljoen te onttrekken uit de algemene reserve. Inzet stelpost nieuw beleid: in de In de begroting 2024 heeft u een stelpost opgenomen voor nieuw beleid. Met de voorstellen uit de kadernota en de Omgevingsprogramma’s wordt hier invulling aan gegeven. Daarmee kan deze stelpost als dekkingsmiddel worden ingezet.
G Begrotingssaldo 2025 – 2028 Dit is het saldo voor de meerjarenbegroting 2025-2028. Inzet algemene reserve In de uitgangspunten van de kadernota is opgenomen dat we de vrije ruimte binnen de algemene reserve optimaal willen benutten. Op 1 januari 2024 was de stand van de algemene reserve ruim € 21 miljoen (rekening houdend met de onttrekking van € 2 miljoen voor Soesterberg-Noord). Door uw raad is een minimumomvang van de algemene reserve vastgesteld van € 7 miljoen. Dit betekent dat er een vrije ruimte is van € 14 miljoen. Hierbij hebben we nog geen rekening gehouden met mogelijke meevallers in 2024, zoals de onderuitputting van Oekrainemiddelen, subsidie Dalweg en meeropbrengsten uit bouwleges. In bovenstaande tabel zijn voorstellen opgenomen voor de inzet van de algemene reserve: - Inzet structureel deel reserve van maximaal 10%. In totaal € 3 miljoen. (€ 300.000 vanaf 2026 aflopend). - Inzet algemene reserve voor dekking korting gemeentefonds: € 1 miljoen. - Inzet algemene reserve voor opstellen Omgevingsplan: € 900.000. Gelet op de noodzaak om te komen tot een omgevingsplan, uiterlijk in 2032, stellen we voor hiervoor in deze periode jaarlijks € 150.000 te ramen. Omdat dit om tijdelijke kosten gaat, stellen we voor deze te dekken uit de algemene reserve.
Daarnaast wordt de volgende inzet van de reserve voorgesteld: - voor het uitvoeren van maatschappelijke opgaven: € 4 miljoen. In de bestuurlijke inleiding is dit nader toegelicht. - voor het uitvoeren van de incidentele projecten uit de omgevingsprogramma’s: € 700.000. In bovenstaande tabel staan de structurele kosten van de
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 16 van 203
-
-
Omgevingsprogramma’s opgenomen. Aanvullend hierop wordt voorgesteld om de incidentele kosten te dekken uit de algemene reserve. voor de implementatie- en overgangskosten voor de toekomstige uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein: € 1 miljoen. (zie programma sociale leefomgeving) voor de organisatie van lokale evenementen, waaronder de viering van Soest 1000 jaar in 2028: € 20,28 per inwoner (€ 967.000) voor de dekking van de mogelijke tekorten in 2026-2028: € 6 miljoen
Financiële uitgangspunten 2025 – 2028 Zoals we in de kadernota 2025 hebben voorgesteld, hebben we bij de overige autonome aanpassingen de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering van het gemeentefonds hebben we (zoals elk jaar) gebaseerd op de meicirculaire. Inflatie/loonontwikkeling Ramingen over de te hanteren indicatoren voor prijs- en loonontwikkeling (inclusief de trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen) zijn vooral gebaseerd op de informatie zoals deze via de meicirculaire naar ons is gekomen. De verwachte gemiddelde prijsinflatie voor 2025 wordt hierin gesteld op 2,8%. Door middel van een stelpost prijsontwikkelingen kunnen onontkoombare prijsstijgingen in beperkte mate worden opgevangen. Rente Het is gebruikelijk elk jaar renteaanpassingen door te voeren. Hierbij hebben we het (sinds begrotingsjaar 2018) door de commissie BBV geadviseerde renteschema toegepast. In de paragraaf financiering geven wij inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de gehanteerde rentepercentages en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden zijn toegerekend.
De belangrijkste toegepaste renteniveaus voor 2025 zijn • Rente (nieuwe) investeringen: 1,25% (was 1,25% in 2024) • Rente boekwaarden grondexploitatie: 1,25% (was 0,50% in 2024) • Rente eigen financieringsmiddelen (reserves): 1,1% (was 0,75% in 2024) op basis van de geprognotiseerde inflatie, zoals geschetst in de meicirculaire 2024 met uitzondering van de in de nota Reserves en Voorzieningen 2022 beschreven uitzonderingen. Belasting/heffing en leges Bij de onroerendezaakbelastingen gaan we uit van een trendmatige tariefstijging van 2,8% (zie hiervoor bij inflatie). Bij de heffingen/rechten (zoals de afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges e.d.) wordt het principe van 100% kostendekking gevolgd. Rekening houdend met uitspraken en besluiten die daarover zijn genomen, zie verder paragraaf G lokale heffingen.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 17 van 203
Richtlijnen toezichthouder provincie Utrecht Begroting structureel en reëel in evenwicht Om voor het begrotingsjaar 2025 voor het repressieve (terughoudende) toezicht in aanmerking te komen, gelden de volgende voorwaarden: • In elk geval zal voor het eerste begrotingsjaar (2025) een sluitend begrotingssaldo moeten worden gepresenteerd. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Dit evenwicht geldt voor de begroting inclusief nieuw beleid. Als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan dient aannemelijk te zijn dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht. • De jaarrekening en begroting worden tijdig ingezonden aan de provincie.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 18 van 203
Hoofdstuk 3 – Beleidsbegroting In dit deel van de begroting zijn 3 programma’s opgenomen: 1 Bestuurlijke omgeving 2 Fysieke leefomgeving 3 Sociale leefomgeving Deze hoofdprogramma’s zijn uitgewerkt in deelprogramma’s. Per deelprogramma gaan we in op: - Wat willen we bereiken? - Global goals - Wat gaan we daarvoor doen? - Met wie werken we samen? - Wat mag het kosten? - Indicatoren
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 19 van 203
Programma 1 – Bestuurlijke omgeving Inhoud programma Tot het programma Bestuurlijke omgeving behoren de volgende deelprogramma’s: 1.1 Bestuur 1.2 Dienstverlening 1.3 Veiligheid 1.4 Accommodaties en eigendommen Enkele demografische indicatoren Aantal inwoners Soest % verschil
Jaar
Aantal inwoners
2020
46.606
2021
46.906
0,64%
2022
47.113
0,44%
2023
47.439
0,69%
2024
47.682
0,51%
Aantallen per 1 januari Bron: CBS - Bevolkingsontwikkeling en binnenlandse migratie per maand
Demografische druk
Demografische druk (2024) 70,3%
demografische druk grijze druk
34,9% 42,6%
groene druk
35,4% 39,0% Nederland
81,6%
Soest
Bron: CBS - Bevolkingsstatistiek
Demografische druk: de som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit percentage geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking. De demografische druk bestaat uit de groene druk (aantal personen 0 tot 20 jaar in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar) en de grijze druk (aantal personen 65 jaar en ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar).
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 20 van 203
Deelprogramma 1.1 Bestuur Wat willen we bereiken? • Plan- en beleidsvorming waarbij iedereen zijn inbreng kan leveren, met de volgende waarden: o gespreksvoering op basis van kennis, inhoud en argumenten; o respect voor elkaars rollen en handelen vanuit vertrouwen; o transparantie in ons handelen; o rekening houden met de belangen van minderheden. • Een bestuur en organisatie die toegerust zijn om maatschappelijke opgaven, ontwikkelingen en gemeentelijke ambities het hoofd te bieden. • Samenwerking met verbonden partijen, met oog voor democratische legitimiteit, regie en sturing. We realiseren deze doelstellingen door in te zetten op: participatie, bestuurlijke vernieuwing, communicatie, samenwerking met partners en het adequaat toerusten van de ambtelijke organisatie. Global Goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 10 – ongelijkheid verminderen – willen we bereiken door: • ons beleid te richten op een inclusieve samenleving; • te zorgen voor gelijke kansen
Het ontwikkelingsdoel 11 – duurzame steden en gemeenschappen – komt in dit deelprogramma met name naar voren bij het thema maatschappelijk verantwoord inkopen. Het ontwikkelingsdoel 16 – vrede, justitie en sterke publieke diensten – willen we bereiken door: • te zorgen voor inclusieve, participatieve en representatieve besluitvorming; • te zorgen voor openbare toegang tot informatie en het beschermen van de fundamentele vrijheden. Wat gaan we ervoor doen? Soest 1000 jaar, iedereen doet mee! In 2028 bestaat Soest 1000 jaar. Wij willen dit jubileum aangrijpen om dit samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te vieren. Door ons met elkaar verbonden te voelen dragen we bij aan sociale cohesie en gemeenschapszin. We leveren ook een bijdrage in het tegengaan van vereenzaming. Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 21 van 203
‘Iedereen doet mee’ moet een belangrijk thema zijn. We nodigen de samenleving en uw raad nadrukkelijk uit om mede invulling te geven aan het programma. De viering van het 1000-jarig bestaan van Soest maakt deel uit van het evenementenbeleid dat we dit jaar actualiseren, zie hiervoor het deelprogramma Economie. Global goals In 2024 stellen we een plan van aanpak op waarin we verder invulling geven aan de vraag ‘wat willen we bereiken met de global goals?’. Op basis hiervan bepalen we hoe de gemeentelijke beleidsdoelen zich laten verbinden met de global goals, op welke wijze we de Soester samenleving verbinden aan de global goals en bepalen we welke rol de gemeente kan/wil innemen. Om in 2025 uitvoering te kunnen geven aan het plan van aanpak, stellen we voor hiervoor € 50.000 op te nemen in de begroting voor het jaar 2025. Participatievisie en uitvoering We werken verder aan een nieuwe visie op participatie en de uitvoering daarvan. Inclusief een nieuwe participatieverordening volgens de wet Versterking participatie op decentraal niveau. Wat er nodig is voor implementatie (en hoelang dat duurt) hangt af van hoe groot de consequenties van de visie zijn. We betrekken naast de raad en inwoners ook de organisatie bij de visievorming. Zo stimuleren we dat we zo snel mogelijk volgens de nieuwe visie kunnen gaan werken.
Terwijl we bezig zijn met de visievorming, blijven we inwonersinitiatieven ondersteunen en bewoners betrekken bij gemeentelijke plannen en beleid. Burgerpeiling 2024 Wij vinden het belangrijk om van onze inwoners te vernemen hoe zij de gemeentelijke dienstverlening (in brede zin) waarderen. Een van de instrumenten die wij hiervoor inzetten is de burgerpeiling (waarstaatjegemeente.nl). Voor het laatste kwartaal 2024 staat de volgende burgerpeiling gepland. De resultaten helpen de gemeente bij het afstemmen van haar beleid en dienstverlening op de wensen en behoeften van inwoners. Wij willen nader bezien, mede in het licht van de nog vast te stellen nieuwe visie op participatie, hoe we onze inwoners kunnen betrekken bij de uitkomsten van de burgerpeiling. Programmaplan Bouwen aan vertrouwen In het programma Bouwen aan vertrouwen hebben we samen een koers bepaald voor de komende jaren. Dit programma ronden we in 2025 af. Een belangrijk onderdeel van het programmaplan is om de organisatie kwalitatief en kwantitatief op orde te brengen. Door de huidige arbeidsmarkt, lukt het, ondanks alle inspanningen, nog niet om alle vacatures (vast) in te vullen. Ook in 2025 zetten we ons in om hier verder invulling aan te geven.
Daarnaast werken we in 2025 aan het borgen van de verschillende mijlpalen uit het implementatieplan, zoals de ontwikkeling van het projecten- en programmateam, de verbetering van de dienstverlening, de actualisatie van beleidskaders en het opgavegericht werken.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 22 van 203
Griffie/raad Verder inzetten op zichtbaarheid, benaderbaarheid en uitlegbaarheid De raad heeft eerder de lijn ingezet om zichtbaarder en benaderbaarder te zijn. De raad neemt meer de eigen rol in en organiseert vaker op eigen initiatief bijeenkomsten, zoals in het dossier over opvang van vluchtelingen. Ook vergadert de raad vaker op locatie, zoals tijdens de bijeenkomst over het primair onderwijs. Verder neemt de raad vaker deel aan evenementen/festiviteiten, zoals de Volksspelen tijdens de Gildefeesten. Wij schatten in dat incidenteel een budget van € 9.500,- nodig is, met name voor het organiseren van grote inwonersbijeenkomsten en het vergaderen op locatie. Daarnaast zetten raad en griffie meer in op de uitlegbaarheid van raadsbesluiten en raadsbijeenkomsten. Dit betekent dat er via de communicatiekanalen van de raad meer ruimte komt voor de achtergronden en afwegingen bij onderwerpen. De raadspagina in de Soester Courant krijgt een andere gedaante en inhoud. Voor de digitale en visuele aspecten is extra ondersteuning nodig van een vormgever. Hierbij gaat het om incidenteel een bedrag van € 4.500,-. Adviesrecht Omgevingswet Zoals eerder in de begroting 2024 aangegeven, voorzien we kosten voor de invulling van het adviesrecht voor de gemeenteraad in het kader van de Omgevingswet.
De omvang van deze kosten kunnen we nu echter nog niet voorzien: veel is nog onbekend en we hebben geen ervaring met het aantal aanvragen dat de gemeente jaarlijks zal ontvangen en waar het adviesrecht van de raad op van toepassing is. Met wie werken we samen? We werken met zes Utrechtse gemeenten samen in de Regio Amersfoort. Op onderdelen participeren ook de Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk. Belangrijke partners in het kader van het deelprogramma Bestuur zijn daarnaast de VNG en de M50, een samenwerkingsverband van inmiddels 65 (medio april 2024) middelgrote gemeenten. De M50 profileert zich steeds meer als belangenbehartiger van de belangen van middelgrote gemeenten, zowel binnen de VNG als daarbuiten. Wat mag het kosten? Deelprogramma (bedragen * € 1.000)
L/B
Bestuur
L B
Resultaat Afwijkingen t.o.v. 2024: Lasten Baten Resultaat
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Rekening 2023 5.770 6.613 -843
Begroting 2024 11.194 8.189 3.005
2025
2026
2027
2028
3.092 0 3.092
3.082 0 3.082
3.042 0 3.042
3.042 0 3.042
8.102 -8.189 -87
8.112 -8.189 -77
8.152 -8.189 -37
8.152 -8.189 -37
Pagina 23 van 203
De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2024 bestaan uit: - Incidentele inkomsten en uitgaven vanuit het Rijk voor opvang van Oekraïense vluchtelingen € 8.100.000. Zie verklaring bij programma 3.1 Sociaal Domein. Indicatoren Streefwaarden burgerpeiling 2024 (4e kwartaal): waardering minimaal gelijk aan die van 2021. Waardering inwoners Soest en inwoners Nederland (peiljaar 2021)
Meedoen inwoners maatschappij
6,62 6,64
Communicatie en voorlichting
6,64 6,54
Digitale dienstverlening
6,96 6,88
Directe dienstverlening
6,78 6,61
Zorg voor leefomgeving
6,67 6,49
Nederland
Soest
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidskaders Link naar beleidskader Visie op samenwerking Grip op samenwerking
Korte omschrijving
Datum besluit
Strategische visie op samenwerking Onderzoeksrapport rekenkamercommissie
Raad, 25 april 2013 Raad, 22 december 2016
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 24 van 203
Deelprogramma 1.2 Dienstverlening Wat willen we bereiken? We streven naar een klantgerichte, efficiënte (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. Dit doen we op basis van onze visie op dienstverlening. Hierin staat vertrouwen centraal. Om dat vertrouwen te krijgen moeten we betrokken, transparant en beschikbaar zijn. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 16 - vrede, justitie en sterke publieke diensten – willen we bereiken door: • te zorgen voor publieke toegang tot informatie • het beschermen van fundamentele vrijheden, volgens de nationale wetgeving en internationale. overeenkomsten. Dit doen we onder andere door: • te zorgen voor goed toegankelijke stemlokalen; • de digitale toegang tot informatie te verbeteren en te zorgen dat iedereen mee kan doen in digitale samenleving. Wat gaan we ervoor doen? Eerstelijns dienstverlening Het Telefonisch Informatiepunt (TIP) beantwoordt vragen van inwoners en ondernemers over producten en diensten. Het TIP handelt zoveel mogelijk de vragen zelfstandig af. Is dit niet mogelijk? Dan zet TIP de vraag door naar de vakspecialist (tweede lijn dienstverlening). Daarnaast maken we de website en e-formulieren zo toegankelijk mogelijk voor iedereen.
Naast het digitale kanaal, stellen inwoners schriftelijk, telefonisch en aan de balie vragen over onze producten en diensten. Op afspraak kunnen inwoners voor een product of dienst in het gemeentehuis terecht. Zo blijft persoonlijk contact voor inwoners mogelijk. Bijvoorbeeld bij complexe aanvragen en voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Voor alle kanalen blijven we scherp op een hoog niveau van dienstverlening. Tweedelijns dienstverlening De vragen die niet (direct) in de eerste lijn kunnen worden beantwoord, worden doorgezet naar de vakspecialisten. Dit noemen we de tweedelijns dienstverlening. De telefonische bereikbaarheid in de tweede lijn was 2021 onvoldoende. Sindsdien hebben we hier aandacht voor in de organisatie. De bereikbaarheid van de vakspecialisten monitoren we. Uit deze monitoring blijkt dat de bereikbaarheid van deze 2e lijn de afgelopen periode toegenomen is. In 2025 willen we dit nog verder verbeteren. Dit doen we onder andere door ervaring op te doen met de inzet van nieuwe technologieën, zoals bellen via MS teams. Hierdoor ontstaat er o.a. beter inzicht in de beschikbaarheid van de medewerkers, waardoor er gerichter kan worden doorverbonden. Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 25 van 203
Daarnaast maakt een dashboard de reactietermijn op geregistreerde zaken in het zaaksysteem inzichtelijk. Hierdoor kunnen we sturen op de tijdige afhandeling van terugbelverzoeken en de afhandeling van zaken (o.a. brieven). Hierbij pakken we ook knelpunten aan. Dit is een continu verbeterproces. In 2024 startte een programma om onze dienstverlening te verbeteren. Dit programma loopt door in 2025. We verbeteren de dienstverlening langs drie lijnen: 1. De telefonische bereikbaarheid. We zetten de ingezette lijn, zoals hiervoor toegelicht, door. Ook in 2025 is er extra aandacht voor de verbetering van de bereikbaarheid, onder andere door ervaring op te doen met de inzet van nieuwe technologieën. 2. Toegankelijkheid en leesbaarheid van de website, formulieren en brieven. We herschrijven de standaardbrieven in begrijpelijk en eenvoudiger taalniveau (B1taalniveau). Medewerkers volgden een training in 2024. En voor nieuwe medewerkers maakten we een e-learning module. Ook in 2025 stimuleren we medewerkers om heldere en duidelijke brieven en e-mails te schrijven. We vragen dan ook om feedback van inwoners. We zetten de activiteiten om de website toegankelijker te maken voort in 2025. We vervangen waar mogelijk Pdf’s op de website door een toegankelijke variant. En we schaffen tooling aan waarmee inwoners teksten van de website in een zeer eenvoudig taalniveau kunnen lezen.
Zo zorgen we dat de website maximaal toegankelijk is. 3. Werken volgens servicenormen. We streven ernaar zaken zo snel mogelijk te behandelen. Is er meer tijd nodig? Dan houden wij de inwoner of ondernemer op de hoogte en geven we procesinformatie. Via onder andere mijn.soest.nl geven we de inwoners inzicht in de afhandeling van hun zaak. En we kijken continu naar verbetermogelijkheden in de processen. Verkiezingen In 2025 staat er geen reguliere verkiezing gepland. Wel starten in 2025 de voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezing. Die verkiezing is op woensdag 18 maart 2026. Dit vraagt om een goede organisatie en planning. Nieuwe regelgeving vraagt om meer inzet. Met wie werken we samen? Geen georganiseerde samenwerkingen binnen dit deelprogramma. Wat mag het kosten? Deelprogramma (bedragen * € 1.000)
L/B
Dienstverlening
L B
Resultaat Afwijkingen t.o.v. 2024: Lasten Baten Resultaat
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Rekening 2023 2.083 575 1.508
Begroting 2024 2.591 844 1.747
2025
2026
2027
2028
2.384 852 1.531
2.524 852 1.671
2.524 852 1.671
2.524 852 1.671
208 8 216
68 8 76
68 8 76
68 8 76
Pagina 26 van 203
De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2024 bestaan uit: - In 2025 zijn er geen geplande verkiezingen. Indicatoren
Baliebezoek 25000 20000 15000 10000 5000 0 2021
2022
2023
2024
Bron: Klantvolgsysteem T:meblockr
Het aantal bezoekers aan de balie stijgt. In bovenstaande grafiek geeft de kolom 2024 de eerste zes maanden aan. Het aantal bezoekers is nu al hoger dan het totaal vorig jaar. De extra drukte komt door de ‘paspoortpiek’. Vijf jaar geleden wijzigde de geldigheid van reisdocumenten in 10 jaar. We verwachten dat het aantal bezoekers in de 2e helft van 2024 stijgt, maar niet meer zo snel als in de eerste helft. Voor 2025 verwachten we evenveel bezoekers vanwege de paspoortpiek. Telefonische bereikbaarheid. In 2023 kreeg het Telefonisch Informatiepunt (TIP) ruim 30.000 inkomende telefoongesprekken. Het TIP streeft naar een 1e lijn beantwoording van 60%. Dit is in de eerste helft van 2024 gemiddeld 55%. Telefonische bereikbaarheid in de 2e lijn. Telefoon die TIP niet zelf kan beantwoorden gaat naar de 2e lijn. Na het onderzoek van Telan in 2021 besteden we veel aandacht aan de bereikbaarheid. We monitoren maandelijks. En laten dat ook zien aan de organisatie.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 27 van 203
Telefonische bereikbaarheid 2024 2e lijn 75% 70% 65% 60% 55% 50% jan
feb
mrt
apr
mei
juni
juli
Bron: Digitaal dashboard; bereikbaarheid
Het doel is in 2025 de stijgende lijn van het eerste half jaar 2024 vast te houden. We streven uiteindelijk naar een bereikbaarheid van de 2e lijn van 75%.
Aantal bezoekers website
400.000 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0 2021
Bezochte pagina's 2022
Unieke bezoekers 2023
1ste helft 2024
Bron: Website Gemeente Soest
Beleidskaders Binnen dit deelprogramma is dit niet van toepassing.
Begroting 2025 – Gemeente Soest
Pagina 28 van 203
Deelprogramma 1.3 Veiligheid Via het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (verder IVP) heeft de gemeenteraad voor de beleidsperiode 2023-2026 de kaders van het gemeentelijk veiligheidsbeleid vastgesteld. Door prioriteiten te kiezen wordt schaarse (politie)capaciteit toebedeeld aan de meest urgente veiligheidskwesties. De prioriteiten zijn in gezamenlijkheid gekozen door de gemeenten Baarn, Bunschoten De Bilt, Eemnes en Soest (BES-gemeenten). Het IVP is een kaderstellend beleidsstuk. Voor de noodzakelijke concretisering worden per prioriteit jaarlijks Uitvoeringsprogramma’s (UVP's) geschreven. Hierin worden concrete acties verbonden aan de doelstellingen uit het IVP. De UVP's worden vastgesteld in de Driehoek BES. Wat willen we bereiken? • We grijpen waar mogelijk snel en op maat in op alle vormen van criminaliteit. • We dringen allerlei vormen van overlast terug en pakken radicalisering aan. • We ontwikkelen ons veiligheidsbeleid door en komen met passende interventies. • We spelen in op bredere maatschappelijke ontwikkelingen die invloed hebben op de veiligheid in onze gemeenten. • We hebben een goed ingerichte crisisorganisatie. We realiseren deze doelstellingen door het uitvoeren van taken en besteding van het budget in het deelprogramma Veiligheid.
Hierbij zijn de prioritieten zoals opgenomen in de UPV’s leidend waarbij wel oog en ruimte blijft voor relevante ontwikkelingen. • We werken aan het bestrijden van ondermijning. • We werken aan het vergroten van zorg en veiligheid. • We werken aan het verminderen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. • We werken aan het verminderen van cybercriminaliteit. • We werken aan het verminderen van woonoverlast. • Wij werken aan het verbeteren van de crisisorganisatie. De rode draad bij deze doelstellingen is dat wij inzetten op het verbeteren van de informatiepositie en in- en externe samenwerking. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 8 - eerlijk werk en economische groei- willen we bereiken door: De aanpak van ondermijnende criminaliteit, die zorgt voor een ongelijk speelveld tussen bonafide en malafide ondernemers. De Wet Bibob speelt hier een belangrijke rol bij. Het ontwikkelingsdoel 15 - leven op het land - willen we bereiken door: Het uitbreiden van de BOA Domein II-capaciteit.