1.1 Opbrengsten workshops Week van de Omgeving.pdf

Verslagen fysieke en online workshops| Omgevingsvisie Soest en Soesterberg Inhoudsopgave 1

Woonruimte voor jong en oud in Soest?

2

2

Waardevolle plekken in Soest

8

3

Soest in 2040

11

4

Recreëren en natuur

12

5

Natuur en biodiversiteit in het dorp

14

6

Soesterberg 2040

20

7

Een waardevolle polder

23

8

Ontmoeten en centrumgevoel nu en in de toekomst

24

9

Een gezonde leefomgeving

26

10

Gezond bewegen

28

11

Minder met de auto, vaker met de fiets, te voet en het OV

32

12

Relatie gemeenteniveau - regionale niveau: (Bos)gebied rond Soesterberg

35

13

Relatie gemeenteniveau - regionale niveau: Poldergebied

37

14

Iets veranderen doe je samen: invloed op uw omgeving

38

15

De nieuwe economie in de gemeente Soest

40

16

Kansen en bedreigingen voor zonnevelden

45

17

Kansen en bedreigingen voor windturbines

72

18

Op weg naar een aardgasvrij Soest en Soesterberg

96

19

Hoe omgaan met extremer weer: Laag en nat

118

20 Hoe omgaan met extremer weer: Hoog en droog

123

1 Woonruimte voor jong en oud in Soest? Maandag 28 september (fysieke workshop)

• Het gebied rondom de Stadhouderslaan en tussen de Koninginnelaan en de Jachthuislaan lijken een hoge potentie te hebben als woningbouwgebied

Dinsdag 29 september (fysieke workshop) https://youtu.be/IilmcJKvL44

De eerste workshop hadden we 12 inwoners, verdeeld over 3 groepen. De tweede dag hadden we helaas maar 4 inwoners en dus 1 groep. Eerst even uitleg bij de foto’s. De foto’s met de gekleurde huisjes zijn de subgroepopbrengsten. De twee foto’s met de getekende bolletjes zijn de totaalopbrengsten van de avond qua locaties. De rode bollen zijn een no-go, de zwarte bollen zijn woningbouwlocaties en de blauwe aanduidingen zijn de prioriteiten die door de subgroepen zijn aangegeven. We hebben de legenda (welk huisje staat voor wat) zelf nog iets aangepast. Hieronder de belangrijkste constateringen: Algemeen • Door de vrij lage opkomst zijn de resultaten niet representatief, maar ze vormen wel interessante input voor de internetconsultatie. • Er is door inwoners gekozen voor een divers programma, maar wel volledig in het betaalbare en middeldure segment. Er is geen enkel huisje in het duurdere segment geplaatst. • Er is voor meer eengezinswoningen gekozen dan het woningbehoefteonderzoek laat zien. • Een aantal inwoners hadden als kritiekpunt dat er tijdens de workshop geen ruimte was om het over doelgroepen te hebben.

2

Belangrijkste constateringen binnenstedelijk • De meeste genoemde locaties zijn bij ons al bekend • De noordelijke eng is meerdere keren genoemd als woningbouwlocaties • De Eng is een unanieme no-go • Gedeeltelijke transformatie naar woningen van bedrijventerrein Soestdijkse grachten is genoemd • Verdichten en optoppen is meerdere keren benoemd Belangrijkste conclusies buitenstedelijk • Er is tijdens de workshop vrijwel geen discussie geweest over de vraag of Soest in de toekomst buiten de contour moet bouwen • De no-go’s zijn zeer divers. Er is vrijwel geen enkel gebied een unanieme no-go. De polder tussen de spoorlijn en de Eem en het bosgebied worden over het algemeen wel als te waardevol beschouwd om te bebouwen. • Alle gebieden die zijn benoemd als mogelijke woningbouwlocatie zijn aan de randen van Soest. Er is nergens gekozen voor een losstaande locatie

Afbeelding 1. Aangepaste legenda van huisjes die geplaatst konden worden tijdens de workshop

Mogelijke conclusies voor de omgevingsvisie: • Het betaalbare en middensegment kan wellicht nog zwaarder worden aangezet dan de huidige 50% • Binnenstedelijk kan vervolgonderzoek plaatsvinden naar verdichten, optoppen, transformeren bedrijventerrein Soestdijkse grachten en bebouwen noordelijke eng • Buitenstedelijk kan vervolgonderzoek plaatsvinden naar bebouwing langs de randen van Soest. Wellicht kan dit de vorm van een grote integrale kernrandvisie voor heel Soest.

3

4

5

6

7

2 Waardevolle plekken in Soest Maandag 28 september (fysieke workshop) 6 deelnemers Algemeen De aanwezigen waren allen in de veronderstelling dat de workshop over alle waardevolle plekken in Soest ging, dus vooral ook buiten de rode contouren. Hierdoor waren de verwachtingen net anders dan wij bedoeld hadden. De gemene deler was dat: De Eng, de polder en de Soester Duinen als de grootste waarde worden gezien. Daarnaast moet Soest een leefbaar dorp zijn waar ook plek is voor jongeren om te wonen. Waardevolle plekken binnen de rode contouren • De groene parken in de wijken waar ook gesport en gespeeld kan worden. • Groene verbinden en doorkijken vanuit het stedelijk gebied naar het buitengebied. • De groene verbindingen in de wijken naar de wijkparken. • Het parkachtige groen met vijverpartijen langs de Koningsweg. Kansen – verbetering • Versterken van de (groene) verbindingen en zichtlijnen van binnen naar buiten. • Groene duidelijke verbinding tussen noordelijke en zuidelijke Eng. • Beleving en toegankelijkheid van de zuidelijke Eng, bv meer wandelpaden. • Verbeteren van de entrees van Soest (Koningsweg-Biltseweg, Birkstraat, Vredenhofstraat, Soesterbergsestraat, Stadhouderslaan-Beek en Daalselaan. • Liever grote groengebieden, dan kleine plekjes. • Voodat groene plekken worden volgebouwd eerst de rotte kiezen in de gebouwde omgeving verbeteren.

Denk aan delen van de Kerkstraat.

8

Groengebieden die mogelijk kunnen verkleuren naar rood • Evenemententerrein Soesterengweg. Wordt maar een klein deel van het jaar gebruikt. Huidige inrichting verder geen waarde, ook niet cultuurhistorisch. Evenemententerrein wel verplaatsen (naar buitengebied?). • Zone tussen Koninginnelaan en Jachthuislaan. • Zone weerszijde Stadhouderslaan. Wisselgeld. Met name ten oosten van Stadhouderslaan tot aan spoor is vanaf openbaar terrein geen beleving van de ruimte, is meer restruimte. Geld ook voor gebied tussen Stadhouderslaan en Griftland College. • Openheid van gebied ten zuiden van Noorderweg wordt wel gewaardeerd, maar als er gebouwd moet worden, dan dat maar opofferen. Is nog wel openheid tost aan het slangenbosje. Wisselgeld • Noordelijke Eng tussen Verlengde Talmalaan en Chalonhof. Hierbij was de reden dat het voor het algemeen belang geen meerwaarde heeft, alleen voor de mensen die er omheen wonen. Dit heeft ook te maken met toegankelijkheid. • Sportplekken langs de Koningsweg (thv Dorpstreek en Bosstraat). Als groene plek minder waardevol, maar als sportplekken zeer waardevol. Die sportplekken moeten voor de jongeren blijven.

9

10

3 Soest in 2040 Maandag 28 september (fysieke workshop) 11 deelnemers https://youtu.be/kX9pCCK1Lgc Kernkwaliteiten Soest nu • Dorps, kleinschalig, buurtgevoel: dorpse karakter en cultuurhistorie worden gevoeld. Gemeenschapszin verschilt per wijk. Sportverenigingen spelen een belangrijke rol. Ouders laten hun kinderen veilig los in het dorp. Er is rust en ruimte. Een forenzen dorp waardoor minder binding is met het dorp, al helemaal niet met de historie. • Voorzieningen en winkelaanbod: aanbod is een aandachtspunt, vooral door de spreiding. Cultureel aanbod is top! • Natuur, bos, recreatie, groen: het kapitaal van Soest! Maak het toegankelijk, beleefbaar, bv de Eem. • Goed bereikbaar: er zijn teveel auto’s, nadeel van bereikbaar zijn. Treinaanbod van hoge kwaliteit. Kernkwaliteiten Soest 2040 • Extensief, laag en groen woonmilieu. Maar ook een maximum aan het oppervlak van een perceel. • Over uitbreiden lopen de meningen uiteen, groene kwaliteiten moeten blijven maar wat is de natuurwaarde van de polder? • Cultuurhistorische waarden zijn in 2040 herkenbaar en vertaald naar de tijdsgeest 2040 • Divers woningaanbod. Dus ook sociaal, voor jongeren en senioren. • Natuur is het kapitaal van Soest, maar er wordt niet rigide mee omgegaan. Combineren met recreatie en in de polder mag meer natuur. • Soest is goed bereikbaar in 2040.

Bereikbaarheid staat onder druk door hoeveelheid auto’s. Inzetten op snelle fietsroutes en voor wat betreft OV is er een kans om de verbinding met Soesterberg beter te leggen.

11

4 Recreëren en natuur Donderdag 5 november (online workshop) 5 deelnemers Doel: Inzicht krijgen waar de balans tussen recreatie en natuur moet worden verbeterd en inzicht krijgen in hoe we ons bos in de toekomst willen gebruiken. De duimpjes zijn in de workshop gebruikt om aan te geven welke post-its de deelnemers het belangrijkste vonden.

12

13

5 Natuur en biodiversiteit in het dorp Dinsdag 29 september (fysieke workshop) De 15 aanwezigen hebben plaatsgenomen aan tafels in drie groepjes van 4 en één groepje van 3. Het is een gevarieerd gezelschap, bestaande uit bewoners met veel kennis van de natuur (ecoloog van beroep), maar ook bewoners met weinig specifieke kennis van natuur, maar wel veel affiniteit voor flora en fauna. Zoals verwacht is de gehele groep zeer begaan met het binnen- en buitenstedelijk groen. Er is enige discussie over de verschillende begrippen. Met name “natuur” is een containerbegrip, waar verschillend over wordt gedacht. Is er wel natuur in het dorp? Welke soorten natuur zijn er en wat is wenselijk? In de groepen wordt gediscussieerd over de vragen binnen de drie thema’s van deze avond. In het plenaire deel geeft iedere groep in een aantal kernachtige zinnen weer, wat de uitkomst was van de discussie: Natuurinclusief bouwen • Inzetten op natuursparend bouwen. Eerst andere/verouderde bebouwing afbreken en op die plekken zoeken naar mogelijkheden voor nieuwbouw. Niet de ‘lege plekken’, die dus juist zijn ingenomen door groen, als eerste bebouwen. • Voorwaarden stellen, als je iets koopt om te ontwikkelen, een percentage stellen hoeveel verharding er mag. • Natuurinclusief bouwen mag geen excuus zijn om natuur te bebouwen. Zie ook de eerste opmerking.

• Ruimer opzetten van woonwijken/ alle nieuwbouw. Kijken naar de natuurwaarden op plekken en niet alleen naar de valutawaarde (alles draait om geld). • Laat zo veel mogelijk bomen staan, die er al zijn bij nieuwbouw • Ga zo veel mogelijk uit van bestaande natuurwaarden, bij ontwikkelingen. Groen op het balkon in de tuin

14

Stimuleren van bewoners voor vergroenen. Minder tegels. • Informatie verspreiden voor makkelijke en goedkope verbeteringen in de tuin en op het balkon. Beeldvorming aanpassen dat groen niet per se moeilijk hoeft te zijn. • Bewustwording vergroten, folder oid met inspiratie • Welkomstpakket voor nieuwe bewoners. Welkom in de wijk en meteen een inspiratie gids voor tuinen meegeven met veel gebiedseigen groen en interessant voor bijen en vlinders ed. Groen in de openbare ruimte • Behouden van groen in de wijk voor reguleren van de temperatuur. • Meerdere lagen van groen (bomen, struiken, gras), laagte opbouw van het openbaar groen is aantrekkelijk voor mens en dier • Klimaatadaptatie/ waterberging is een belangrijk doel voor het groen. Laat natuur hier meer in integreren. • Kansen vooral op vergroenen van bedrijventerreinen, meteen bij de inrichting van het bedrijventerrein meenemen en niet ‘stofferen’ achteraf. • Beheer extensiever en met meer kennis. Koppelkansen tussen waterberging, bermen enz. en natuur. • Kapbeleid aanpassen. Er wordt veel gekapt is het gevoel binnen de groep. Meer herplant verplichten. • Tegels eruit van gemeente! Overkoepelend van groep 4 Samenhang van ideeën/ bundeling van ideeën. Er is behoefte aan een loket voor biodiversiteit. Er moet 1 plek zijn waar de burger/ bewoner heen kan als hij/ zij een vraag heeft over biodiversiteit.

Net zoals je nu hebt voor energie. Voor kennis, subsidie, ondersteuning in elke vorm. Algemeen Algemeen wordt er veel tijd besteed tijdens de sessie aan het weergeven van het gemis aan een ecoloog bij de gemeente. Er wordt kort stil gestaan bij Oude Tempel. Er wordt geroepen: “Opleggen top down. Men gaat zelf niet aan de slag. “ Overall wordt er gefrustreerd gereageerd op het feit dat er te weinig wordt gedaan aan natuur en biodiversiteit in de dorpen. Niet door de bewoners en bedrijven en niet door de gemeente zelf.

15

16

17

18

19

6 Soesterberg 2040 Fysieke workshop Dinsdag 29 september (fysieke workshop) 9 deelnemers

1.

Wat valt onder leefgebied Soesterberg?

Er was consensus dat een groot gebied rond Soesterberg onder het leefgebied valt. Ten noorden: tot de Paltz, ten oosten: t/m het ecoduct, ten zuiden: inclusief Kamp van Zeist, ten westen: t/m het hek van de Vliegbasis. Zie kaartje.

2.

Huidige kwaliteiten in Soesterberg

Dorps, kleinschalig, buurtgevoel: • ‘Nieuwkomers’ herkennen dorpse identiteit, bewoners die er langer wonen vinden het juist achteruit gegaan. • Dorp groeit, voorzieningen ontwikkelen (en elkaar ontmoeten) is nodig • Samenwerking met Zeist vraagt meer aandacht Natuur, bos, recreatie, groen: • Deelnemers hebben hier weinig aan toe te voegen. Een hele belangrijke kwaliteit! Bereikbaarheid: • Met de auto is het prima! • Openbaar vervoer is een drama: weinig lijnen en na 19h is het niet te doen 3.

Kernkwaliteiten Soesterberg in 2040

Vooraf: het was voor de groepen lastig om los te komen van het nu. Er is niet goed toegekomen aan het benoemen van kansen en bedreigingen bij de kwaliteiten.

20

Het vliegveld en het bos tot aan de Soester Duinen hoort ook bij Soesterberg

• Toegankelijke groene ruimte rond het dorp (bv Vliegbasis, Kamp van Zeist): hekken weg, verzeker het groen via bv een stichting • Woningbouw binnen het dorp met kwaliteit: herstructureer oude bebouwing, maak een groene woonomgeving met de kwaliteit van Soesterberg-Noord. Sluit aan bij de demografische behoefte. • Goede OV-verbinding: de bus rijdt frequent en ’s avonds naar grote buursteden vanuit de dorpskern • Voorzieningen in brede zin op orde, compleet aanbod met kwaliteit, passend bij de schaal en behoefte van het dorp (sociaal-maatschappelijk, winkels, scholen). • Eigen identiteit. Soesterbergers worden gehoord door de gemeente over issues die het dorp aangaan, en worden in besluitvorming meegenomen. Er zijn inwoners die een herindeling met Zeist een goed idee vinden. Anderen vragen zich af met welk doel (fysieke verbinding, gebruik voorzieningen, financieel?). • Burgerschap: stimuleer burgerschap en verenigingsleven vanuit scholen, buurten. Vraag en aanbod matchen (voorbeeld: jeugdhonk, voorzieningen jeugd onder eigen verantwoordelijkheid) •

Online workshop

De verwachting is dat mensen in 2040 veel meer thuis werken. De leefomgeving wordt veel meer in en rondom het huis.

Dinsdag 3 november (online workshop) 3 deelnemers 1.

Inleiding

Soesterberg is volop in beweging. Wat moeten de kwaliteiten van Soesterberg in 2040 zijn? In oktober vorig jaar hebben ruim honderd inwoners van Soesterberg aangegeven wat zij goed vinden aan het wonen, werken en samenleven. In deze workshop beginnen we bij die bestaande kwaliteiten en gaan we bespreken wat de kwaliteiten in 2040 moeten zijn. Het doel: Ideeontwikkeling opstarten én werken aan een beeld van de waarden voor Soesterberg 1.

Wat valt onder leefgebied Soesterberg?

Wat hoort er bij Soesterberg? Teken een lijn om aan te geven wat bij Soesterberg hoort. Wat zijn de verschillen? Is er een algemeen beeld te trekken over wat er bij Soesterberg hoort? In eerste instantie hebben de deelnemers allemaal hun eigen beeld bij ‘wat er bij Soesterberg hoort’. Uiteindelijk wordt onderling toch een concensus hierover bepaald, namelijk; Soesterberg is niet alleen het dorp tussen A28 en de vliegbasis van noord naar zuid, en tussen de novalaan en de Richelleweg. De grens van Soesterberg is veel breder met de onderstaande gebieden die ook tot het dorp behoren: • Inclusief Kozakkenput • Huis ter Heide, langs het vliegveld • Vanaf het spoor (noordkant) • Inclusief De Paltz en inclusief de Vlasakkers 2.

Huidige kwaliteiten in Soesterberg nu en in de toekomst

De 3 belangrijkste kernwaarden van de straatinterviews staan hieronder. De vraag aan de deelnemers is; Wat betekenen de kwaliteiten voor u? • Dorps, kleinschalig, sociaal, buurtgevoel, rustig, gezellig • Natuur, bos, recreatie, groen • Bereikbaarheid De deelnemers onderschrijven deze kernwaarden grotendeels maar voegen daarbij nog een vierde kernwaarde hieraan toe, namelijk; Sport(ief) dorp. De volgende opmerkingen worden gemaakt bij de hierboven genoemde kernwaarden: Kernwaarde Bereikbaarheid: Soesterberg is goed bereikbaar met de auto maar met het OV is dat veel minder het geval.

Gebruik de ruimte, bijvoorbeeld ‘dubbel’-gebruiken van ruimte op de A28, in het kader van bereikbaarheid. Flexibel aanbod vervoersmogelijkheden in 2040, bijvoorbeeld vervoer op maat en op afroep. Kernwaarde Dorps en kleinschalig/buurtgevoel Bezwaar tegen alles volbouwen. De beleving dat alle ruimte en activiteiten verdwijnen. Geen nieuwe locaties voor woningen, maar wel bijvoorbeeld; Bij voormalige Tammer afvalverwerking wat nu bij Smink hoort. Dat is de ingang van het dorp en om de uitstraling te verbeteren mogen daar woningen komen. Het dorp moet een dorp blijven, klein en knus. Ook voorkeur voor woningen in kantoorpanden. Maar het belangrijkste is dat het niet een betonnen-dorp wordt waar alles wordt volgebouwd. Vooral ook niet hoogbouw; dat past volgens de deelnemers niet bij het dorpse karakter. Het dorpse moet ook in uitstraling en omvang van de gebouwen terugkomen.

Kernwaarde Groen/natuur/recreatie Er moet voldoende bereikbaar groen in directe omgeving zijn. Een ‘dorpspark’ waar je kunt wandelen, vertoeven en elkaar ontmoeten. Zo’n dorpspark heeft in 2040 dan een belangrijke sociale functie. Sport(ief) Sport is belangrijk voor alle leeftijden! Voor alle Soesterbergers. Rondom Soesterberg zijn prachtige ‘mountainbike-gebieden’, dat moet ook zo blijven. Ook voor nieuwe bewoners is het belangrijk dat zij lid kunnen worden van de sportverenigingen. 3.

Conclusies

Kernopbrengst uit deze workshop: In 2040 gaan bos, natuur en recreatie (sport) voor andere beleidsdoelen als windmolens, woningen etc. Wensen en suggesties: • Waarom worden de gemeentegrenzen niet verlegd of een fusie? Soesterberg ligt immers ver af van Soest. • Soesterberg moet een eigen wethouder hebben met alle portefeuilles daarin • Deze discussie had al 10 jaar gelden gevoerd moeten worden. (dat is trouwens gedaan met het opzetten van het Masterplan in 2009/2010). • Welke (woningbouw) projecten komen er aan, wat zit er nog in de pijplijn voor Soesterberg? • De wens om de opname van de workshop toe te sturen aan de raadsleden

21

22

7 Een waardevolle polder Dinsdag 29 september (fysieke workshop)

Openheid is nu te beleven tot aan de windmolens in Flevoland.

Er zijn 15 deelnemers naar de workshop over de polder gekomen.

Duurzaamheidsdoel Veiligheid

Doel van de workshop:

In een besloten gebied is er minder veiligheidsgevoel. De open polder geeft meer veiligheidsgevoel door zicht en minder donkerte.

Wat is je beeld van de polder en wat vind je dat we er aan kunnen toevoegen. Het gaat om duurzaamheidsdoelen. Deze zijn uitgeschreven op een vel papier en liggen op de verschillende tafels. Eerst bedenken wat de duurzaamheidsdoelen zouden kunnen zijn. Wat is het beeld erbij? Zijn er aanvullingen op de genoemde duurzaamheidsdoelen?

Duurzaamheidsdoel lokale voedselkringlopen Vraag en aanbod bij elkaar brengen voedsellandbouw. Lokaal voedsel wordt als logisch gezien.

Er zijn twee scenario’s van de polder weergegeven. Maakt het uit voor de duurzaamheidsdoelen als je naar de twee scenario’s kijkt? Bedenk goed hoe het er vroeger uit heeft gezien. Het landschap van 1860 was veel kleinschaliger. Heel besloten landschappen. Geeft dit andere mogelijkheden of juist niet? De workshop gaat over kwaliteit! De aanwezigen vinden het moeilijk om een beeld te krijgen van de duurzaamheidsdoelen. Wat er precies mee wordt bedoeld. Vervolgens ook nog de twee scenario’s voor ogen hebben, vraagt veel van de bewoners. Er wordt met name gesproken over de natuurwaarde van hagen en singels ten opzichte van de open polder. Daarnaast komt beleving (recreatie) van het landschap vooral terug. Opvallend was nog dat er binnen de groep consensus leek te bestaan over het agrarisch gebruik als hoofdfunctie. Hier werden geen andere mogelijkheden voor gezien. Uit de groepen komt: Duurzaamheidsdoel natuur Het gaat om het opbrengend vermogen van de gronden vanuit agrarisch oogpunt. Daarom zijn de singels en hagen in de loop der tijd veel meer verdwenen. Alternatief voor bomen kan zijn om meer te kiezen voor kruidenrijke graslanden om op die manier natuurwaarden toe te voegen. 23

Meer hagen/ singels, meer natuurwaarden, maar dan kun je minder landbouw bedrijven. Zoeken naar andere manieren om natuurwaarden toe te voegen, zonder het landschap meer besloten te maken. Onafhankelijk van het landschapsbeeld is het voor de boer moeilijk om extra natuurwaarden toe te voegen. Wat voor natuur wil je hebben? Maakt nog al veel uit. Weidevogels of juist kleinere vogels in de hagen. Wat voor hagen? Eetbare hagen of andere soorten? Biedt de haag vooral schuilgelegenheid en nestplaatsen of is er ook een duidelijke waarde voor de haag zelf weggelegd? Beeld van 1860 geeft meer mogelijkheid voor biodiversiteit. De overgang van singels naar grasland, geeft meer mogelijkheid. Het hoeft niet overal, maar kiezen voor sommige plekken waar wel meer singels kunnen. Duurzaamheidsdoel waterberging Hagen en singels houden het water meer vast. Toch een zwemwaterplas toevoegen? Waterberging. Er is veel kwel daar. Het geeft geen zin om het te onderzoeken. Als er minder bemalen wordt, is landbouw bedrijven niet meer mogelijk. Duurzaamheidsdoel Recreatie/ beleving Beleving van het gebied. Hoe belangrijk vinden we het? We boffen hier in Soest enorm, dat besef is er goed. De polder is wel goed toegankelijk, maar toch wordt het niet door iedereen als druk ervaren.

Weten de Soesters wel dat ze hier kunnen wandelen? Op sommige plekken hagen en singels toepassen en andere plekken open houden, vooral vanwege de beleving van de openheid. In hoeverre is het open landschap nog echt te beleven. De spoorlijn is erg bepalend. Belangrijk is waar vandaan je kijkt. Je kijkt bijna vanuit nergens direct op Soest. Niet vanaf een snelweg oid.

8 Ontmoeten en centrumgevoel nu en in de toekomst Maandag 28 september (fysieke workshop)

Als je niet bekend bent en je komt uit een ander plaats heb je geen idee waar je moet zijn voor bepaalde functies die normaal vrij centraal zitten.

4 deelnemers Voorstelrondje 3 van de deelnemers komen uit Soest. Ze hebben verschillende achtergronden en wonen ook op verschillende plekken in Soest. Opvallend is dat ze alle drie een connectie met de gemeente hebben: 2 voormalig medewerkers en een ex-raadslid. De 4e deelnemer woont sinds 2 jaar in Soesterberg.

De Markt is ook een ontmoetingsplek, zeker ook voor mensen met een wat kleinere portemonnee. De markt zat in het verleden aan de Smitsweg , nu op van Weedestraat. Is het geen idee om de markt dichter bij het wonen/een centraler plek te geven: Bij de Moskee of bij het gemeentehuis? . In Soesterberg is de markt ook een plek van ontmoeting. Rondom de markt/plein in Soesterberg zou je er wel meer van kunnen maken dan dat het nu is.

De deelnemer uit Soesterberg geeft aan dat zij er vanuit was gegaan dat deze workshop ook over Soesterberg zou gaan. Voorzitter geeft aan dat we dit waar mogelijk mee kunnen nemen tijdens de sessie.

Ontmoeten kan ook in het groen/natuur. Rondom (Soester(erberg) gebeurd dat oa op Landgoed Oude Tempel(OT). De Engh is al genoemd en je kunt ook denken aan een park.

Hoe is het ontmoeten en centrumgevoel nu?

Albert Heijn van Weedestraat is op zichzelf ook een soort centrum van Soest, zeker op zaterdag.

1 deelnemer licht e.e.a. toe aan de foto’s die zij heeft toegestuurd: Ze hoop dat onderstaande foto uit de Gebiedsvisie Dalweg ook een echte ontmoetingsplek wordt, nu is het gebeid dat nog onvoldoende. Ze kijkt uit naar de nieuwe dalweg-inrichting. Ze mist plekken waar jeugd en ouderen elkaar kunnen ontmoeten en een locatie delen. Bovendien mist zij op veel ontmoetingsplekken ‘donkere mensen’ . Het is erg verdeeld in Soest. Ieder zijn eigen groep/gebied heeft een eigen ontmoetingsplek. Dit zou multicultureler mogen/moeten.

Als nieuwe bewoner in Soest heb je vanwege de spreiding behoefte aan informatie. Bij andere gemeenten krijg je soms een kennismakingspakket als nieuwe inwoner. Is dat een idee voor Soest? Hoe zou het ontmoeten en centrumgevoel in 2040 (kunnen) zijn? Ondanks de digitalisering (online-ontmoeten) zien we een grote blijvende behoefte aan fysiek ontmoeten. Covid is niet voor niets juist bij de jeugd het hoogst. Jongeren willen ervaringen delen en ontmoeten is ook voor hen zeer belangrijk. Een van de deelnemers verwacht dat Paleis Soestdijk zich gaat (door)ontwikkelen met festivals etc., Deelnemer verwacht dat het ontmoeten voor Soest zich daardoor steeds meer hierheen (Soestdijk) verplaatst. Hij ziet hier een kans. Je zou hier op in kunnen spelen : Maar er zijn wel ingrepen nodig, het is nu sfeerloos in het centrum van Weedestraat. Er zijn zelfs winkels zonder personeel !!! Denk ook aan extra horeca, Afsluiting voor auto’s van Weedestraat. Deelnemer ziet het al voor zich over 20 jaar: Veel meer thuiswerken, dus klein gemeentehuis nodig, die bouwen we boven het parkeerterrein AH, paar andere grote winkels (Hema e.d), Nieuw lint van horeca en ander functies vanaf Paleis tot aan Lindenhof. Dit alles overgaand in een mooi centrum, inclusief groen Park tegenover de AH. Resultaat: Grote winkelstroom en goed voor ontmoeten.

Deze plek in Soestdijk voelt voor hem als een natuurlijk plek voor de toekomst. Gebied rond gemeenthuis is in zijn ogen een bedachte (ontmoetings)plek.

24

De Daarnaast wijst ze op Balans en dan met name de keuken die daar gezamenlijk wordt gerund. Alle mensen komen daar bij elkaar en zodoende meer met elkaar in contact. Zou meer moeten, goed voorbeeld van hoe het ook kan. De Windhond is ook zo’n plek waar ontmoet wordt (in combinatie met de hele Eng). Er is wel hangjeugd.

Er worden ook bedreigingen in de toekomst voor centrumgevoel cq. ontmoeten: • Soest-zuid is nu ook op Amersfoort gericht vanwege korte afstand en breder assortiment en Soest Zuid heeft bovendien zijn eigen winkelcentrum. • Grondkosten zijn bovendien hoog: geen woningen mogelijk voor iedereen: Dit betekent ook wat voor het ontmoeten: we mengen de bouw (verschillende milieu’s) onvoldoende. Zorg voor menging oud en jong. Voorkom ook ‘ouderenghetto’s’: Kan via wonen, maar ook via ontmoeten. • Functies versterken elkaar nu niet (horeca, cultuur), dat zou in de toekomst beter moeten, al zijn we ons bewust dat dit dilemma al 30 jaar speelt in Soest. • Oorspronkelijke Soesters’ zijn behoorlijk bepalend voor bepaalde keuzes: die zitten niet op grote verandering te wachten. Er zit iets behoudens in ‘de Soester’. • Losse ideeën: • Er zou een goede ontmoetingsplek in Soest-Zuid moeten komen, deze ontbreek nu. • In het verenigingsleven wordt wel veel ontmoet, dat moet zo blijven. • Parkachtig iets binnen de bebouwde kom ontbreekt in Soest. Is toch anders dan ontmoeten in bos, Eng of polder. • In Soesterberg ontbreekt ook iets voor de jeugd en toeristen. • Soort Uitmarkt. Kan dat niet in Soest of Soesterberg? Dus een evenement en niet zozeer een plek waar alle groepen zich presenteren. Zichtbaarheid van mogelijkheden om te ontmoeten en mee te doen ontbreekt! Conclusie

Andere deelnemer geeft aan dat hij ook echt een (dorps)centrum mist in Soest. De anderen beamen dat. In ander plaatsen is dat veel duidelijker: de plek waar alles gebeurd en ontmoet wordt. In Soest ligt alles heel verspreid. Kwaliteit van het grootste centrum (Van Weedestraat) laat ook te wensen over. Kwaliteit van de winkels is beneden peil en er is beperkt (gezellige) horeca. Ook de inrichting is niet top met een doorgaande autoweg. Je gaat eerder in een andere stad even gezellig eten met vrienden. Bovendien ligt grootste winkelcentrum vrij decentraal en ver van de woonwijken. De bibliotheek zit dan weer helemaal aan de ander kant in Overhees (IDEA). Dit helpt niet bij ontmoeten en centrumgevoel.

Nadenken over 2040 is best lastig. Het kan zoals nu en dan wat meer , maar er zijn ook woeste ideeën genoemd. De Stichting Welzijn Ouderen Soest (SWOS), had geen mogelijkheid om aanwezig te zijn maar heeft schriftelijk de volgende opmerkingen aangeleverd: Vooral het mixen van diverse leeftijdsgroepen vinden wij belangrijk, omdat de sociale cohesie, verbondenheid en het van betekenis zijn voor elkaar zo meer invulling kan krijgen. Naar onze mening zijn “seniorengetto’s “ niet goed voor senioren. We zien in Honsbergen en de Vijverhof, waar veel senioren samen wonen, dat veel mensen

elkaar niet steunen, uit angst voor geroddel en achterklap en daarnaast dat veel mensen elkaar niet kunnen helpen om dat ze allemaal ouder zijn. • In het land zijn veel voorbeelden van het samenwonen van jong en oud waar jongeren van betekenis zijn voor ouderen.

Wij willen graag op die plekken met andere partijen in overleg met de burgers meer activiteiten organiseren. Onder andere ook voor kwetsbare burgers.

Omgevingsvisie

Als SWOS werken we al met nagenoeg alle andere organisaties samen en als dat, in belang van de burger, nog meer kan staan we hiervoor open.

Samenwerking

Voor de SWOS is het belangrijk dat we naast de huidige ontmoetingscentra meer ontmoetingsplekken creëren in de wijken. We zien dat er in Soest zuid en Soest Noord en Soest Midden veel senioren wonen die ook graag activiteiten in de buurt hebben. En dat activiteiten die in de buurt zijn meer cohesie in de buurt betekenen.

25

9 Een gezonde leefomgeving Donderdag 5 november (online workshop) 3 deelnemers Doel: Meer inzicht in wat we moeten weten om keuzes te kunnen maken voor een gezondere leefomgeving en welke plekken meer aandacht nodig hebben op het gebied van gezondheid. Geluid is hierbij een aspect waar je als gemeente invloed op kunt hebben.

26

27

10

Gezond bewegen

Donderdag 5 november (online workshop) 3 deelnemers Doel: Inzicht krijgen in het gebruik van de openbare ruimte voor beweging en ideeën genereren hoe we dit kunnen stimuleren. Deel 1 Na een kort voorstelrondje gaan de aanwezigen eerst aan de slag met de vraag welke plekken op de foto’s zij uitdagend vinden. Vooral de niet-alledaagse, in de omgeving geïntegreerde plekken vallen in de smaak. Dat geldt ook voor de plek met de bijzondere constructie waar je op kunt klimmen en klauteren (en vallen!). Mooi als het multifunctioneel is én voor alle leeftijden. Daarna wordt gekeken naar welke plekken de aanwezigen niet uitdagend vinden. Dat blijken vooral plekken waar toestellen staan die niet bruikbaar zijn voor iedereen, of waarvan niet duidelijk is waar ze voor zijn. Ook plekken met toestellen waar geen ruimte is om ook te zitten en te kletsen (voor bijv. ouders) zijn niet aantrekkelijk. De vraag wordt gesteld welke aanpassingen nodig zijn om plekken wel uitdagend te maken. Er wordt geopperd om bijv. bij de toestellen in het bos een competitief element toe te voegen, of een challenge. Of bijv. Geo-caching (dat doet de Insingerschool al). In ieder geval iets om de creativiteit van kinderen te stimuleren. Overigens rijst ook de vraag hoe je naast het stimuleren van het gebruik van het bos ook het gebruik ervan kunt reguleren, m.n. wat betreft mountainbikers.

De buurtsportcoaches geven aan dat het lastig is om kinderen in het bos te krijgen, dat is jammer. Je hebt daar echt de ouders bij nodig en dat is een beperking. Jammer, want er is veel bosgebied in Soest dat ook heel uitdagend is voor kinderen om te bewegen.

28

De startbaan op vliegveld Soesterberg wordt als een grote kans gezien om in te zetten voor gezondheid en bewegen: je kunt daar heel veel mee doen. Gekleurde vakken aanbrengen, belijning voor bijv. voetbal. Het fietspad langs de Eem is ook een plek die uitdagender gemaakt zou kunnen worden. We gaan duimpjes zetten. De aanwezigen vinden een kidsbeweegroute in het bos een grote kans, wellicht met ASR als (mede-)financier. Ook zou er veel meer gebruik gemaakt kunnen worden van de bestaande sportaccommodaties: locatie is er, er zijn materialen aanwezig, het is laagdrempelig voor veel mensen. Dit vraagt wel een flexibele en open houding van sportaanbieders. Deel 2 Nu gaan we kijken waar er uitdagende plekken zijn in Soest en Soesterberg en waar er te weinig zijn. We spreken over Soesterberg en de kjoebs die daar mogelijk worden geplaatst. Misschien kunnen daar apparaten/toestellen bij worden geplaatst? Of een pannaveldje, net als in Smitsveen? Ook belangrijk voor deze plekken: het moet wel hufterproef zijn! Het veldje bij Bloemheuvel is een mooie plek, ook omdat er een speeltuintje is. Nadeel: het wordt helaas regelmatig vernield. Maar deze plek biedt zeker kansen, je kunt ‘m veel aantrekkelijker maken, en ook geschikt maken voor ASM (Athletic Skills Model) zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken. Ook de vliegbasis biedt mogelijkheden (zie ook bij deel 1).

Zou je een stuk bij de speelplek van restaurant Soesterdal kunnen betrekken? In Soest zien de aanwezigen ook mogelijkheden, bijv. aan de Smitsweg. Het is er al een stuk verbeterd met het pannaveldje maar er had meer ingezeten, ook met ASM-achtige zaken. Jammer dat de buurtsportcoaches niet zijn gevraagd om mee te denken bij de inrichting. Het veldje langs de Albert Cuyplaan – daar is een voetbal- en basketbalveldje. Die plek zou veel uitdagender en gevarieerder kunnen, en ook met ASM-elementen. Geldt eigenlijk voor alle (speel)plekken in Soest. Algemene opmerking Vanuit het Sportakkoord is de ambitie om kinderen beter en gevarieerder te laten bewegen. Dat zou het uitgangspunt moeten zijn voor het intensiever gebruiken van de (buiten)ruimten van verenigingen en reguliere speelveldjes. Zo kun je meer mensen stimuleren om te bewegen.

Belangrijk om eerste te kijken wat je visie is (vanuit het sportakkoord), dan naar wat er al is en vervolgens hoe je je ruimte beter kunt gebruiken, zonder al teveel aanpassingen. Vraag is ook hoe je hier de afdeling Ruimte goed in mee kunt krijgen? In ieder geval is kennisdeling heel belangrijk; voor wat betreft kennis over ASM kan dan een presentatie worden verzorgd door Jorick Hendriksen van ASM.

29

30

31

11 Minder met de auto, vaker met de fiets, te voet en het OV Woensdag 4 november (online workshop) 8 deelnemers Doel: Meer inzicht krijgen in waarom bewoners met de auto reizen en wat de mogelijkheden zijn om dat gedrag te beïnvloeden zodat er vaker voor een andere vorm van reizen wordt gekozen.

32

33

34

12 Relatie gemeenteniveau - regionale niveau: (Bos)gebied rond Soesterberg Aanwezig eerste ring: Defensie (Rijksvastgoedbedrijf), Park Utrechtse Heuvelrug, Stichting Wegh der Weegen, Utrechts landschap, Gemeente Soest Aanwezig tweede ring: 7 toehoorders

• Om grip te krijgen op de capaciteit en waar je het nu over hebt moet je naar cijfers kijken en gevolgen van keuzes. • De lijn van de Wegh der Weegen is niet meer weg te denken, het dorp ook niet. Daar omheen enorm mooie natuur met een enorme toeristische druk. De grote lijnen zijn dus wel dragend voor het gebied.

Afwezig: Gemeente Amersfoort, Regionaal Bureau voor Toerisme Het gesprek vindt voornamelijk plaats tussen de partijen in de eerste ring. In de tweede ring zitten bewoners en andere geïnteresseerden die tussendoor de gelegenheid krijgen om vragen te stellen of onderwerpen aan te dragen die in de eerste ring verder besproken zouden moeten worden. In het gebied rond Soesterberg zijn er verschillende zones aan te wijzen waar verschillende samenwerkingsvragen en opgaven spelen. De meest complexe en grootste zone is die rond de Wegh der Weegen (Amersfoortsestraat) en verlengde daarvan. Voorstelrondje: • Stichting Wegh der Weegen: We hebben voor de Wegh der Weegen een streefbeeld/visie lange termijn gemaakt om vanuit cultuurhistorisch oogpunt een geheel te maken van de Wegh der Weegen. Hoe moet het beeld van de weg in zijn totaliteit eruitzien? Doel: eenheid versterken. • Gemeente Zeist: Aanwezig vanuit het programma Utrechtse heuvelrug. Nieuwsgierig naar: Hoe kun je eenheid behalen rond de Wegh der Weegen met alle ontwikkelingen die daar spelen? Hoe komen de verbindingen tot stand voor de toeristische functies? • Rijks vastgoedbedrijf: We zijn momenteel bezig met de Bernardkazerne als pilotproject. Daarna zal de kazerne in Soesterberg volgen. Defensie is ook bezig in de RES (windmolens op de Leusderheide enz.).

We kijken vooral naar onze eigen terreinen: Hoe moet het defensieterrein inbreiden? • Gemeente Soest: We hebben enorm complexe opgaven voor Soesterberg. De druk op de infrastructuur, druk vanuit ruimtelijke ontwikkelingen, druk op de natuur, de toeristische achtertuin van de Randstad. De druk zal in de toekomst alleen maar toenemen. Hoe gaan we daarmee om? • Nationaal park Utrechtse Heuvelrug: We richten ons op de koppelingen van natuur en andere ontwikkelingen. Hoe zorg je ervoor dat mensen snappen hoe de natuur in elkaar zit? De recreatieve druk: hoe kunnen de lasten worden verspreid? En hoe blijft het draaglijk voor de natuur in het gebied? Vooral nieuwsgierig naar: Hoe worden ruimtelijke ontwikkelingen gekoppeld aan financiële instrumenten? • Utrechts Landschap: De groene verbinding aan de oostelijke zijde: hoe wordt die ingericht? Vraag aan de toehoorders: Wat zouden wij kunnen doen om de bewoners en gebruikers beter te kunnen betrekken? We zijn niet tegen mensen, maar voor natuur. Hoe blijft het voor de Soesterbergers leuk, maar kunnen we ook de natuur beschermen? Zijn de vraagstukken voor dit gebied vooral inhoudelijk of organisatorisch? • Organisatorisch niet interessant om te bespreken, dus liever de inhoudelijke vraagstukken bespreken. • Je moet eerst een gezamenlijk beeld hebben, dan kun je pas samen gaan organiseren.

Is het de visie van de stichting voldoende als gezamenlijk beeld? Of moeten daar nog onderdelen aan worden toegevoegd. • Gemeente Zeist: De visie Wegh der Weegen is wel bekend, maar wat is de status? Het is niet geïmplementeerd in het gemeentelijke beleid. • Gemeente Soest: Deze visie is bij de stedenbouwkundige afdeling van de gemeente Soest niet bekend. Het klinkt als een interessant startpunt, maar er moet misschien wel • Defensie neemt altijd wel de historie mee in hun ontwikkelingen, maar de visie is misschien een belangrijk uitgangspunt voor de komende ontwikkelingen. Voor de omgevingsvisie: hoe kun je de visie Wegh der Weegen implementeren in het ruimtelijke beleid? • De visie Wegh der Weegen is één van de insteken, het is niet volledig. • Nog niet voor alle onderwerpen is duidelijk waar het heen gaat in de toekomst. Bijvoorbeeld verkeer: er moeten misschien meer auto’s over de N-weg. Of er moeten minder auto’s overheen en er komt een HOV-knooppunt. Dit heeft een behoorlijke impact op de omgeving. • Wat zijn redenen om bepaalde ontwikkelingen wel te willen in een gebied en wat zijn redenen om dingen niet te willen? Conclusie: Visie Wegh der Weegen toetsen/aanvullen hoe dit past in het kader van alle ontwikkelingen die nu zijn voorzien. Het sterke van de Wegh der Weegen en het nationaal park Utrechtse Heuvelrug is dat het grote bewegingen zijn.

Die kun je gebruiken om de rest van de ontwikkelingen aan op te hangen. Zoals: deze natuur willen we behouden, wat kan er dan nog bij? Zijn de grote bewegingen wel voldoende om deze complexe locatie aan te pakken?

Weet je nu genoeg om het gesprek aan te gaan over ontwikkelingen? Of moeten er eerst nog dingen worden onderzocht? Hoe oriënteert defensie zich op de omgeving bij hun ontwikkelingen? • Defensie kijkt voornamelijk binnen de hekken van hun eigen terrein. Defensie kijkt vooral naar het terrein als een logistieke functie. Hun terrein ontsluit vrijwel direct via de snelweg. Het is dus minder noodzakelijk om naar de omgeving te kijken. Is er voldoende kennis om een ontwikkelvisie te kunnen opstellen? • Er is meer input nodig over hoe het nu gaat en wat gebeurt er als je de effecten daarvan extrapoleert. Bijvoorbeeld door de groei van Soesterberg neemt de druk toe op het verkeersnet. Wat betekent dat precies in aantallen? Fases: • Wat wil je zelf in het gebied/wat moet je vanuit hogere overheden? • Misschien moet je vooral kijken naar wat je doelstellingen zijn en dan kun je daarna alle initiatieven toetsen. Je moet niet alleen zeggen wat je niet wilt. Na het rondje in de buitenste ring ook doorpraten over hoe verder na het hartvandeheuvelrug-project. Inbreng buitenste ring: Hoe verhouden alle verschillende visies zich tot elkaar? Wat heeft de prioriteit? Er zijn zo veel visies (centrum soesterberg, Wegh der Weegen, Hart van de heuvelrug). Maar ze sluiten niet op elkaar aan. Nu komt er weer een nieuwe visie bij; de omgevingsvisie.

De visie Wegh der Weegen zou de prioriteit moeten hebben, want dit is wat de kwaliteit en historie van Soesterberg weergeeft. Hoe zijn de prioriteiten verdeeld tussen alle visies? Het grootste probleem in alle visies is het draagvlak. Er is te weinig draagvlak voor politieke keuzes vanuit de samenleving. Antwoord: In de omgevingsvisie bepaalt de gemeente de doelen voor de lange termijn. Dit moet dus samenhang creëren tussen wat er allemaal speelt. Alle bestaande visies zijn daarbij dus van belang. Met de kennis van nu kunnen we vervolgens doelen opstellen voor in de omgevingsvisie waar we naartoe willen. Onder andere de input uit de workshops in de Week van de omgeving geeft dus richting aan die doelen. Wat is precies de rol en het doel van de provincie Utrecht? Waarom bespreken we hier iets over de regio? Dat is toch aan de provincie? Er is ook afstemming tussen Noord-Holland en provincie Utrecht nodig. Antwoord: Er zou vandaag iemand van de provincie aanwezig zijn, maar die persoon is ziek. Wel is er iemand vanuit de erfgoed afdeling van de provincie aangesloten als toehoorder. De provincie bepaalt de kaders op een grotere schaal. Vervolgens wordt er op gemeentelijk niveau gedetailleerder naar gebieden gekeken. Het gebied rond de Wegh der Weegen gaat door verschillende gemeentes en er zijn veel ontwikkelingen het is dus belangrijk om daar samen te werken.

Erg nieuwsgierig naar de vraag vanuit het Utrechts Landschap hoe ze bewoners kunnen betrekken. Hoe kan dit verder uitgewerkt worden? Antwoord: De vraag is dus of jullie daar ideeën over hebben. We merken dat we vanuit Utrechts Landschap vaak een grote groep mensen niet bereiken. Hoe kunnen we een nog groter publiek bereiken met onze voorlichting? Reactie: • StoryTrail is een privaat initiatief. Thema wandelingen. Probeer te communiceren via zulke initiatieven. • Utrechts Landschap organiseert zelf ook wandelingen en fietsexcursies. Het doel is om zo veel mogelijk mensen de natuurwaarden te laten begrijpen om ook begrip te hebben voor ingrepen/keuzes die wij maken voor de natuur. Waarom kunnen de woningen die nu gepland staan in het park van de Oude Tempel niet in kamp Zeist worden gebouwd? Het park van de Oude Tempel moet worden behouden en er moeten woningen bij. Er wordt altijd gezegd kamp Zeist is van Zeist, dus dat kan niet. Waarom kan er geen samenwerking met Zeist zijn om dat alsnog te ontwikkelen in plaats van op het landgoed?

35

Antwoord: • De gemeente Zeist heeft vergelijkbare problemen om plekken te vinden voor hun woningbouwopgave. Als er in kamp Zeist gebouwd kan worden zal de gemeente Zeist dat zelf al doen. • We gaan vandaag niet de problemen rond de Oude Tempel kunnen oplossen. • Het gaat niet alleen met dit plan, maar ook met eerdere plannen zoals de ecoducten waar enorm veel geld in zit en die nu niet goed blijken te werken. Het voelt alsof de gemeente niet wil luisteren naar de Soesterbergers. Waarom worden er zo veel grote/dure woningen gebouwd? Veel leeftijdsgenoten (starters) vertrekken omdat ze hier geen betaalbare woning kunnen vinden, maar er worden wel heel veel woningen gebouwd. Waarom wordt er niet meer gekeken naar wat de bewoners hier nodig hebben? • Vanwege de hoge waarde in Soesterberg is goedkope woningbouw een enorm lastige opgave. Natuurlijk wordt daar wel aan gewerkt. Om goedkope woningen te kunnen realiseren moet er ergens anders worden gecompenseerd. Dat is een lastige puzzel. Wat zou je moeten doen om in de omgeving meer met de omwonenden te besluiten? Kom je daar dan uit? Je kunt niet iedereen zijn zin geven. Bewoners zijn ervan overtuigd dat dit kan. Hart van de Heuvelrug • Het project Hart van de Heuvelrug is al erg oud er is in de tussentijd veel veranderd. Waar we nu zijn moeten we opnieuw in kaart brengen.

Vanuit de huidige kwaliteiten moeten we kijken hoe we verder kunnen. Vanuit iedere kwaliteit moet er een minimum op de kaart worden gezet om een nieuw nulpunt de maken voor de ontwikkelingen die gaan komen. • Hart van de heuvelrug 2.0: Ga het project niet opnieuw doen, maar voor het grote park (Utrechtse Heuvelrug) moet er wel weer opnieuw worden gekeken hoe het nu gaat en hoe we dan weer verder moeten.

36

Het valt op dat de binnenste cirkel eilandjes zijn die niet heel precies de inhoud kennen. De overheden moeten vaker de bewoners vragen wat zij van hun plannen vinden. Het zou fijn zijn als het gevoel gegeven wordt dat er oprecht geluisterd wordt. Soesterbergers voelen zich niet serieus genomen omdat er achteraf via andere kanalen duidelijk wordt dat er niets gebeurt met de input. Daarnaast wordt er door sommige raadsleden neerbuigend gedaan naar Soesterberg. Afsluiting in de eerste ring. Het is voor de gemeente Zeist niet altijd duidelijk hoe de recreatieve zonering en verbindingen over de gemeentegrenzen in elkaar zitten. Hoe deel je informatie met elkaar? • De zoneringskaart van Hart van de Heuvelrug wordt momenteel geactualiseerd. Daar wordt de recreatie op regionaal niveau bekeken. • We moeten niet vergeten dat het component van samenwerking van eigenaren hierin ook erg belangrijk is. Als je een zonering hebt gemaakt, moeten die eigenaren ook nog mee willen werken om bijvoorbeeld hun terrein open te stellen voor bezoekers. Stichting Wegh der Weegen Onder de indruk dat het belang van de Wegh der Weegen zo wordt onderstreept vandaag. Onderweg is ook van alles te beleven. Over de beleving wordt binnenkort verder gepraat met de ondernemersvereniging van Soesterberg.

Ondanks dat de visie verrijkt moet worden om met de ontwikkelingen om te kunnen gaan, kunnen initiatieven daar wel aan worden opgehangen. Gemeente Soest Ik hoop dat Soesterbergers bereid zijn om voor de omgevingsvisie met een schone lei te beginnen om samen met de gemeente te kijken hoe het in de toekomst wel moet. Hoe kunnen we met de kwaliteiten van nu, de druk op het gebied en de opgaven die op ons afkomen plannen maken voor de toekomst? De workshops die deze week gegeven worden zijn daar heel geschikt voor. Defensie De werking van de ecologische corridors ligt genuanceerder dan vandaag naar voren komt. Beschikbaar stellen van info is één ding, bereiken van de bewoners is een tweede. Het is vandaag duidelijk dat daar nog een grote uitdaging ligt. Hoe lukt het dan wel om ook de bewoners voldoende te betrekken/bereiken?

Verder zal de visie Wegh der Weegen worden toegestuurd aan de collega’s die aan de herontwikkeling van het defensieterrein in Soesterberg werken. Conclusies • Visie Wegh der Weegen is een goed uitgangspunt voor een toekomstbeeld van het gebied. Wel moet de visie worden getoetst en aangevuld vanuit de ontwikkelingen die nu zijn voorzien. • Om beter richting te kunnen geven aan de doelen voor de toekomst moet er eerst meer naar cijfers worden gekeken (voor allerlei thema’s) van de huidige situatie en de verwachte gevolgen van huidige ontwikkelingen. • Soesterbergers voelen zich niet gehoord. Niet alleen de gemeente, maar meerdere partijen hebben moeite met het bereiken en betrekken van een breed publiek.

13 Relatie gemeenteniveau - regionale niveau: Poldergebied Aanwezig eerste ring: Vereniging Vrij Polderland, melkveehouder/zorgboerderij/ LTO, Gemeente Soest, Gemeente Amersfoort, Hoogland West, melkgeitenhouder/ LTO Eemland

Tweede onderwerp van de structuurvisie zijn de lokale voedselstromen. De veranderingen die dat met zich meebrengt moeten doorgedacht worden. Wat zijn de effecten en is dat acceptabel?

Aanwezig tweede ring: 5 toehoorders

Recreanten

Het gesprek vindt voornamelijk plaats tussen de partijen in de eerste ring. In de tweede ring zitten bewoners en andere geïnteresseerden die tussendoor de gelegenheid krijgen om vragen te stellen of onderwerpen aan te dragen die in de eerste ring verder besproken zouden moeten worden.

Is het voor de visie de moeite om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor uitbreiding van recreatieve functies. Bijvoorbeeld een natuurzwembad aan de Eem. Hoe breed moet de discussie van het recreatief gebruik zijn? • Wat is het draagvlak van het gebied van recreatief medegebruik? Hoe intensief kan het gebied gebruikt worden voordat het gebied overloopt? • Weidevogels beginnen nu weer terug te komen. Als je recreatie intensiever maakt, zijn ze zo weer weg. • Gecontroleerde recreatie is ingewikkeld, maar is wel nodig om de natuur te beschermen in andere delen. Vraag is heel breed. Ook voor gebruik van het water. Onderzoeken in een model of een recreatieve plas mogelijk is? • Onderzoek het draagvlak voor recreatief medegebruik?

Voorstelrondje: • Vereniging Vrij Polderland: Hoe houden we de polder open? Onder andere door de bevolkingsgroei, is het heel makkelijk verdwenen en dat krijg je nooit meer terug. Open is voor mij geen nieuwe bebouwing. • Gemeente Amersfoort: Hoe kunnen we in het poldergebied ruimte bieden voor meer recreatie? • Melkveehouder/zorgboerderij/LTO: Het gebied is primair een landbouwgebied. Er moet een goede landbouwstructuurvisie komen, kijkende naar de ontwikkelingen die op boeren afkomen. Hoe kunnen de boeren blijven bestaan? De structuurvisie moet een verwachting voor de toekomst aangeven. • Gemeente Soest: Er is een spanningsveld tussen natuur en het open landschap, daarnaast is er ook vraag naar recreatie, en ruimte voor energieopwekking. Wat wordt de hoofdrichting voor de polder? • Hoogland West: Iedereen vindt iets/wil iets van het gebied, maar hoe waarborgen we de identiteit van het gebied? Het gaat snel verloren. Er is veel overlast in de polder (zwemmers, vuurwerk, enz.) Hoe regel je het gebruik van het gebied? Uitgangspunt moet zijn: boeren bedrijven, wonen, noodzakelijke recreatie. • LTO Eemland/melkgeitenhouder: in grote lijnen moet het vooral de open polder blijven van nu. Tot op zekere hoogte ook recreatie, misschien aan de randen meer ruimte voor recreatie op de boerderij. Bijvoorbeeld voor een consumentenboerderij.

Hoe kunnen boeren daar een verdienmodel uit halen? Is er hier en daar misschien ook ruimte voor woningbouw? Hoe ga je om met het landbouwkundig gebruik? Hoe ga je om met het overige gebruik van het gebied?

Wil je veel kleinschaligheid in het hele gebied? Of wil je een select aantal concentratiegebieden? Modelonderzoek nodig met recreatief medegebruik. Moet je het toegankelijker maken dan het al is? • De Eem als recreatieslinger moeten we niet willen. Een paar kleine plekken is mogelijk, maar niet langs de hele oever. Natuur moet de ruimte krijgen. • Wat vinden we van agrarisch landschapspark in plaats van een agrarisch gebied met recreatief medegebruik? Hangt af van wat voor landbouw je het over hebt. Er is niet heel veel diversiteit in landbouw mogelijk in deze polder. In een landschapspark kan de recreatie misschien wel meer bijdragen aan het verdienmodel van de boeren. Park Lingezegen als voorbeeld van een deel van het poldergebied. De uitlaatklep voor de jeugd • Nu wordt er bij de Eem veel rotzooi gemaakt door jongeren. Ze hebben een gebied nodig waar ze hun gang kunnen gaan. Het liefst zo dichtmogelijk tegen de stad moet er ergens een uitlaatklep komen. Daar is vraag naar.

Het gebruik van de stedeling Vragenronde 2e ring Is de rand van de polder af? Of zijn daar nog mogelijkheden voor ontwikkelingen? • Bij Amersfoort is er een duidelijke scheidingslijn (de N-weg). Er moet geen stedelijke ontwikkeling aan de andere kant van deze weg. Er zijn in Amersfoort veel boeren gestopt waarbij de schuren plaats maken voor nieuwe woningen. De grondprijs is daar steeds hoger geworden waardoor het landbouwkundig erg lastig is om het daar als boer vol te houden. Er wordt daarnaast ook nog vrijgekomen grond bestemd als natuur. • De gemeente Amersfoort beschouwt de polder als open gebied. Het kleinschaligere gebied onderin wordt beschouwd als kleinschaliger waar ook ruimte is voor recreatieve functie. • De N-weg is een permanente grens tussen stad en land. Daar moet rekening mee worden gehouden met de invulling van de polder. • De (recreatieve) druk vanuit Amersfoort op de polder is enorm omdat deze erg makkelijk toegankelijk is. • Voor alle boeren in het gebied moet er een plan komen, hoe gaan wij de toekomst in? Je moet ondernemers perspectief in de toekomst kunnen bieden. Wat kun je de boer voor handvaten geven zodat hij zichzelf kan blijven ontwikkelen als ondernemer? Bijvoorbeeld een landschapsfonds waar boeren geld uit kunnen gebruiken om het landschap te beheren in de polder.

Hoe hard is de zwarte lijn die de polder nu aangeeft? • Hangt samen met de toekomst van het boeren gebruik. • De locatie van de lijn en de hardheid daarvan is het startpunt van de discussie voor de landbouwstructuurvisie.

Te weinig aandacht voor behoeften vanuit de stad/dorp: energietransitie en woningbouw • Hoe hard is de grens? Is het realistisch om de druk op te laten lopen vanuit de andere kant? Het is niet houdbaar zonder de waarde te vergroten. • Keerzijde van de keuze om de grens hard te maken is dat de druk in andere groene delen van de gemeente nog verder toeneemt. • We willen de hardheid van de grens niet bespreken, maar het zal moeten vanwege de enorme woningdruk. Zorg dat het centrale deel de functie kan houden die het heeft. In de randen moet worden gezocht naar gebieden met de laagste waarden. Daar ontkom je niet aan. In hoeverre vind je dat de keuzes die in de polder bij Nijkerk worden gemaakt invloed (moeten) hebben op de keuzes voor dit deel van de polder? • De akkerbouw is daar volledig ondergeschikt aan de natuur. Heel anders dan bij ons. Wel onderzoeken wat het verband is. In hoeverre is het beleid van de Rijksoverheid sturend op dit gebied? Wat kunnen we met de besluiten die uiteindelijk van bovenaf gaan komen. Als je altijd nee blijft zeggen, gaan ze het op een gegeven moment opleggen vanuit het Rijk. • Je kunt niet zeggen ik hou de wereld buiten. • Als je het open wilt houden, dan ontkom je er niet aan om iets extra’s te betekenen in het kader van recreatie. • Hoe houden we het open voor de natuur? Het wordt erg druk met bezoekers.

Vervolg gesprek eerste ring Wat moet eerst worden uitgezocht voor de visie voor dit gebied gemaakt kan gaan worden? • Wat kun je de boer voor handvaten geven zodat hij zichzelf kan blijven ontwikkelen als ondernemer? • In hoeverre moeten we iets met de druk van regionale opgaven om ervoor te zorgen dat we zelf de touwtjes in handen kunnen houden en het uiteindelijk niet van bovenaf wordt opgelegd? • Hoe staan we tegenover boomsingels? Vroeger was dat veel meer, er is ook vanuit CO2/klimaatadaptatie oogpunt ook vraag naar vanuit de provincie. In Amersfoort wordt er gewerkt aan een overgangsgebied in de polder. Bomen en weidevogels botsen wel. Op welke schaal moet het open of besloten zijn? Kan interessant zijn om bomen aan de randen te onderzoeken. Maar hoe dan om te gaan met roofdieren die daarin vestigen? • Wat moet het beeld zijn als je in de polder staat? Zie je stad? Zie je groen? Is de schaal van het gebied groot genoeg om daar invloed op te hebben? • Er moeten scenario’s worden onderzocht om te kijken wat er naast landbouw mogelijk is op het gebied van recreatie, natuur en wonen.

37

14 Iets veranderen doe je samen: invloed op uw omgeving Dinsdag 3 november (online workshop) 3 deelnemers Doel: Op welke thema’s en op welke schaalniveaus willen bewoners alleen en samen invloed kunnen uitoefenen? Wat verwachten ze van de gemeente? En wat willen bewoners zelf doen in hun omgeving? De sessie was verdeeld in twee delen: 1. een inventarisatie van thema’s per dimensie straat…gemeente en 2. uitdiepen van de gekozen thema’s naar mate van betrokkenheid van bewoners, organisaties en overheid.

38

39

15 De nieuwe economie in de gemeente Soest Dinsdag 29 september (ftysieke workshop) 5 deelnemers Doel: Creatieve ideeën verzamelen voor ontwikkelingen op het gebied van bedrijvigheid en inzicht krijgen hoe we onze bedrijventerreinen het beste kunnen ontwikkelen. Weergave van de discussie • People Planet Profit als besluitvormingsbasis = duurzaamheid • Dingen die veranderd zijn door corona blijven • Meer lokaal produceren - verkopen • • • • • •

Duurzaamheid op ontwikkelniveau, maakniveau Toerisme onderbelichte sector veel kansen Winkelcentra onder de loep nemen, keuzes maken, inkrimpen Aandacht voor ZZP’ers Waar wil je in de toekomst werken Bereikbaarheid voor met name vrachtverkeer

Winkelgebieden en bedrijventerreinen • Uitbreiding van kwaliteitswinkels • Minder winkels maar goede winkels ambacht toegevoegde waarde • Bedrijfsverzamelgebouwen • Atelierwoningen mix wonen en werken, • Overgang bij bedrijventerrein naar woonwijk • Toerisme kans • Minder industrie meer dienstverlening effect op ruimtebeslag • Vrachtwagens ruimtebeslag -vs bereikbaarheid • Is het erg als een Ben Becker vertrekt? Ruimte vs werkgelegenheid • Andere invulling bedrijventerreinen (sloop is ook niet meer van deze tijd) • Verbindingen maken bij ondernemers die toeleveranciers van elkaar zijn • Thematisering hebben wij niet in Soest (geen foodvalley) Kritiekpunt richting de gemeente: • Kleine ondernemers krijgen niks van de grond…. • Grote bedrijven wel…in Soest 40

Soest geen vestiging voor grote industrie, is een groot dorp met bijpassende bedrijvigheid. • Zitten de grote bedrijven hier nog over 20 jaar? • Vroeger agrarische bedrijven, lintdorp Verandering in inrichting in Soest • Van Weedestraat concentratie Lindenhof – AH • Supermarkten blijven , misschien wel groter • Soest-Zuid ook grote supermarkt

• • • •

Openvallende gaten in winkelstraten opvullen met woningen Versnippering tegengaan Rondweg aanleggen bij AH-rotonde Gezondheid gaat meer energie vragen, om gezond te blijven, meer bewegen, gezond eten

Gezond ouder worden met lokale producten, eigen initiatief • Profileren gezonde gemeente – groene omgeving- beweging-eten • Leefkwaliteit behouden • Niet alle groen is uniek -geen hoge natuurwaarde – uitbreiding Stadhouderslaan en paleis vond iedereen een goed idee (in vorige workshop) Versnipperde bedrijven verplaatsen naar bedrijventerreinen binnen de bebouwde kom transformeren naar woningen. Clustering van bedrijvigheid. Nieuw bedrijventerrein bij bestaand. Conclusies Er is een aantal onderwerpen de revue gepasseerd. Duurzaamheid: people, planet, profit • In de toekomst zullen bedrijven op een andere manier afwegingen maken m.b.t. investeringen / visie & strategie. Dit is niet nader besproken, is gebleven bij een wat algemene opmerking. Gezondheid als thema, ook gekoppeld aan duurzaamheid (producten uit de omgeving) – relatie met sociale aspecten en woningbouwontwikkelingen (nieuwe woonvormen / vergrijzing). Kwaliteit winkelgebieden • veel ontwikkelingen op dit vlak, juist door Corona. Oproep om keuzes te maken m.b.t. het winkelbestand. Biedt mogelijkheden voor herinvulling / druk op uitbreidingsruimte verminderen / kansen voor het creëren van woningen (transformatie). Toerisme is onderbelicht, hier liggen kansen voor de toekomst. Bedrijfsruimte: we hebben als gemeente weinig ruimte, geen thematisering en zetten in op het faciliteren van eigen ondernemers.

• Vraag is in hoeverre Soest in de toekomst een gemeente is met hele grote bedrijven en of het erg is als zij uit Soest vertrekken. Deze bedrijven veroorzaken soms ook een flinke druk op het wegennet. Voorzichtige conclusie van team • indien een bedrijf veel werkgelegenheid met zich meebrengt, dan wil je ze wellicht graag behouden, maar als het een bedrijf betreft dat alleen veel ruimte inneemt maar weinig aan de werkgelegenheid bijdraagt, dan is het vertrek van zo’n bedrijf juist ook een kans voor transformatie of herinvulling.

41

42

43

44

16

Kansen en bedreigingen voor zonnevelden

Maandag 28 september (ftysieke workshop)

Bedreigingen voor zonnevelden

17 deelnemers verspreid over 2 ruimtes

Eemgebied • De Eem heeft een bufferzone nodig zonder zonnevelden en met veel groen

Doel: Het ophalen van argumenten voor kansen en bedreigingen voor zonnevelden om daarna een afweging te kunnen maken om de kaders van het uitnodigingskader voor grootschalige energieopwekking te kunnen maken.