Jaarrekening 2021 incl. correcties

2021

Jaarstukken 2021

1

Smallingerland

bezoekadres Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten postadres Postbus 10.000 9200 HA Drachten

telefoon 0512 – 58 12 34 internet www.smallingerland.nl e-mail Gemeente@smallingerland.nl

Kerngegevens Omschrijving

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Aantal inwoners - inwoners < 18 jaar - Inwoners > 64 jaar

56.149 11.250 11.967

56.150 11.250 11.967

56.040 11.038 12.142

Woningen per 31 december

25.065

25.833

25.964

Leerlingen primair onderwijs Leerlingen voorgezet onderwijs Leerlingen expertisecentra

4.910 5.110 800

4.776 5.021 824

5.330 4.668 829

Aantal bijstand gerechtigden WWB

1.601

1.528

1.687

Aantal uitkering ontvangers

4.902

4.896

4.935

Aantal lage inkomens

8.869

8.900

8.910

Klantenpotentieel lokaal Klantenpotentieel regionaal

63.570 80.280

63.630 79.970

63.490 79.680

Bedrijfsvestigingen

5.102

5.288

5.352

Werkloosheidspercentage

4,1%

3,5%

4,1%

11.682 936

11.702 915

11.701 916

793

813

835

(+4,1%)

(+2,5%)

(+2,7%)

Hectare land Hectare binnenwater Lokale lasten gemiddeld gezin met een eigen woning

2

Aanbiedingsbrief Geachte inwoners van Smallingerland, leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken over het jaar 2021 aan. Met de jaarstukken verantwoorden wij ons over de behaalde resultaten en besteedde middelen. De basis voor deze inzet is de Raadsvisie en de begroting 2021-2024 "Opwei nei in begrutting yn lykwicht". We hebben een aantal belangrijke resultaten gerealiseerd die hierna worden beschreven. In 2021 hebben we belangrijke stappen gezet vanuit het programma Implementatie Omgevingswet. Samen met inwoners en tal van ondernemers hebben we gewerkt aan de toekomstvisie voor Smallingerland. De strategische koers is uitgewerkt tot ontwerpOmgevingsvisie Smallingerland 2040. Ook is in 2021 gestart met de pilot Omgevingsplan Drachtstercompagnie. Een van de opgaven uit de Omgevingsvisie is om de aantrekkelijkheid van het centrum van Drachten te vergroten. Hiervoor zijn we in 2021 een traject gestart voor een Integraal gebiedsprogramma centrum. Dit is eind vorig jaar aan de raad gepresenteerd. Een andere opgave uit de Omgevingsvisie is het versterken van levendige, aantrekkelijke wijken en dorpen en de nieuwbouw van veel verschillende woningen. Om te zorgen voor voldoende woningbouwcapaciteit is in maart 2021 de nota Ontwikkelstrategie door de raad vastgesteld.

Voor de verduurzaming van woningen richting aardgasvrij is in december de Transitievisie Warmte vastgesteld. Hierin zijn vier startwijken benoemd waar de transitie naar aardgasvrij het meest dichtbij lijkt. Voor de opwek van duurzame energie werd een mooie mijlpaal bereikt met het verlenen van de eerste omgevingsvergunning in onze gemeente voor een zonnepark. Vanuit de economische actieagenda werken we aan de toekomstbestendigheid en vitaliteit van de economie in Smallingerland. Een van de activiteiten in 2021 was de herijking van de Visie op werklocaties. Ook zijn we gestart met het opzetten van een ‘strategische alliantie’. Dit betreft de samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen, Innovatie Cluster Drachten, ROC de Friese Poort, Nij Smellinghe en Philips. Vanuit het project citymarketing werken wij aan een krachtige profilering van Drachten | Smallingerland. In de eerste helft van 2021 is de koers en de aanpak voor het citymarketing traject aan de raad gepresenteerd. De lancering van het concept 'Open Drachten' is uitgesteld vanwege de 'gesloten' samenleving door de coronapandemie. En waar de pandemie vaak voor uitstel zorgde, bleken de effecten op de bouwsector juist andersom. De landelijke verwachting was namelijk dat de bouwsector in 2021 verder zou krimpen door corona. Wij hebben echter in 2021 meer vergunningen verleend dan verwacht.

Voor de woningmarkt was het een mooie opsteker dat er vorig jaar in onze gemeente 174 woningen aan de woningvoorraad werden toegevoegd, voor het grootste deel via nieuwbouw, maar ook deels door transformatie van bestaande panden. In 2021 heeft de gemeenteraad de Sociale Koers van de gemeente Smallingerland vastgesteld. Dit visiedocument geeft voor de komende periode richting aan hoe wij als gemeente willen opereren binnen het Sociaal Domein. Hiertoe is in samenwerking met ketenpartners als Carins en MOS, maar ook andere partijen in het veld en onze inwoners, gewerkt het stellen van duidelijke ambities. Deze ambities 'een zeker bestaan, 'ertoe doen', 'goed voelen', en 'erbij horen' geven voor de komende tijd richting aan alle inzet binnen het

3

Sociaal Domein. In 2021 is gestart met het vertalen van deze ambities naar concrete uitvoeringsplannen. De Coronapandemie speelde in 2021 nog een belangrijke rol binnen het Sociaal Domein. De gevreesde vloedgolf van sociale problematiek omdat mensen gedeeltelijk geïsoleerd hebben moeten leven, lijkt meegevallen. Wel is gedurende het jaar uitvoering gegeven aan landelijke stimuleringsmaatregelen, bijvoorbeeld om eenzaamheid bij kwetsbare doelgroepen tegen te gaan. Tegen de achtergrond hiervan hebben ook de reguliere werkzaamheden doorgang gevonden. Er is een nieuwe cultuurvisie vastgesteld en er is uitvoering gegeven aan het Nationaal Programma Onderwijs. Hier staat tegenover dat de geplande regionale inkoop van Jeugdzorg, via Sociaal Domein Fryslân, geen doorgang heeft kunnen vinden. Naar aanleiding van bezwaren van aanbieders is besloten het inkoopproces overnieuw te doen. Hierdoor zal de nieuwe inkoop niet per 1 januari 2022 in werking treden maar per 2023. In 2021 heeft het opstellen van de jaarrekening 2020 en de controle door de accountant een forse investering gevraagd. Met name van de mensen in de organisatie en daarnaast ook financieel gezien. Uiteindelijk kon de jaarrekening in oktober 2021 worden vastgesteld. Eind 2021 nam de raad een motie aan om met een deltaplan financiën te komen.

Op basis van deze motie is de notitie sturing en beheersing opgesteld wat een eerste aanzet is om als organisatie meer in control te komen en rechtmatig te handelen. In 2021 zijn de uitgangspunten voor vernieuwing van de planning en control cyclus bij de kadernota vastgesteld. Tegelijkertijd liep er een project om de basis op orde te krijgen met betrekking tot de financiële administratie. Beide projecten konden beperkt tot uitvoering gebracht worden. Enerzijds door de beperkte bedrijfsvoering door corona en ziekte, anderzijds door het moeizame jaarrekening traject wat veel tijd en energie koste. In het proces tot het opstellen van de jaarstukken 2021 zijn flinke stappen gezet waardoor dit een stuk soepeler verlopen is. De jaarstukken worden tijdig ingediend bij ministerie en provincie. De accountantscontrole bleek ook dit jaar wel een moeizaam en tijdrovend proces. Het resultaat voor bestemming in de jaarstukken 2021 bedraagt € 34,7 miljoen. Dit betekent dat ten opzichte van de bijgestelde begroting dit bedrag minder uitgegeven is. Onderdeel van dit resultaat zijn de niet uitgegeven uitvoeringsbudgetten en reserveringen voor specifieke projecten. Al lange tijd is er de wens om de overheveling van deze restantbudgetten, die het resultaat vertroebelen, op een andere manier te verwerken.

In 2021 is hiervoor een voorstel naar de raad gedaan maar dit voorstel is niet behandeld met als gevolg een hoog bruto resultaat. In 2022 komt dit voorstel terug als onderdeel van de notitie reserves en voorzieningen. Het netto resultaat in de jaarstukken 2021 bedraagt € 16,4 miljoen. In hoofdstuk 1 is een analyse op hoofdlijnen opgenomen hoe dit resultaat tot stand is gekomen. In de programma's worden de afwijkingen meer in detail toegelicht. Het betreffen voornamelijk incidentele afwijkingen. Aan de raad wordt voorgesteld om een deel van dit resultaat specifiek te bestemmen en het resterende deel toe te voegen aan de algemene reserve. Drachten, juni 2022 Burgemeester en wethouders van Smallingerland,

secretaris S. v/d Berg

burgemeester J. Rijpstra 4

Inhoudsopgave Kerngegevens...................................................................................................................... 2 Aanbiedingsbrief ................................................................................................................. 3 Inhoudsopgave .................................................................................................................... 5 JAARVERSLAG ................................................................................................................... 7 1

Jaarverslag ................................................................................................................... 7 Overzicht rekeningresultaat ............................................................................................... 7 Voorgestelde resultaatbestemmingen ................................................................................ 9

2

Programma's ...............................................................................................................11 2.1 Programma Bestuur en ondersteuning........................................................................12 2.2 Programma Veiligheid .................................................................................................19 2.3 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................24 2.4 Programma Economie ................................................................................................29 2.5 Programma Onderwijs ................................................................................................38 2.6 Programma Sport, cultuur en recreatie .......................................................................45 2.7 Programma Sociaal domein ........................................................................................56 2.8 Programma Volksgezondheid en milieu ......................................................................76 2.9 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .............86 2.10 Overhead ..................................................................................................................95 2.11 Algemene dekkingsmiddelen

..................................................................................100 2.12 Vennootschapsbelasting .........................................................................................103 2.13 Onvoorzien .............................................................................................................104

3

Paragrafen .................................................................................................................105 3.1 Paragraaf Lokale heffingen .......................................................................................106 3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................109 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................112 3.4 Paragraaf Financiering ..............................................................................................120 3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ..........................................................................................125 3.6 Paragraaf Grondbeleid ..............................................................................................129 3.7 Paragraaf Verbonden partijen ...................................................................................135 3.8 Paragraaf corona ......................................................................................................139

JAARREKENING...............................................................................................................141 4

Jaarrekening ..............................................................................................................141 4.1

Balans ..................................................................................................................142

4.2

Toelichting op de balans ......................................................................................145

4.3

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..............................................155

4.4

Overzicht van baten en lasten .............................................................................158

4.5

Toelichting op het overzicht van baten en lasten ..................................................159 5

4.6

Analyse begrotingsafwijkingen .............................................................................161

4.7

Analyse begrotingsrechtmatigheid........................................................................166

4.8

WNT .....................................................................................................................168

4.9

SISA .....................................................................................................................169

4.10

Incidentele baten en lasten...................................................................................181

4.11

Baten en lasten per taakveld ................................................................................182

OVERIGE GEGEVENS ......................................................................................................183 Controleverklaring ...........................................................................................................184 Vaststellingsbesluit ..........................................................................................................185 Bijlage ...............................................................................................................................187 I.

Afgesloten projecten ................................................................................................189

II.

Projecten in uitvoering .............................................................................................191

III.

Reserves en voorzieningen ..................................................................................192

IV.

Verbonden partijen ...............................................................................................193

6

JAARVERSLAG 1 Jaarverslag De jaarstukken 2021 is een verantwoordingsdocument van het college aan de raad over het gevoerde bestuur. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag en jaarrekening. De basis voor deze Jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet. De uitwerking heeft plaatsgevonden met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus van 2021. Op 10 november 2020 stelde de raad de begroting 2021-2024 vast, waarna er op 15 december een besluit werd genomen over de 'herstelbegroting' om de eerste jaarschijf sluitend te krijgen. In twee concernrapportages is uw raad geïnformeerd over de tussentijdse inhoudelijke en financiële ontwikkelingen. De informatie die in deze jaarstukken is opgenomen geeft een beleidsmatig en cijfermatig beeld van de situatie per 31 december 2021. In hoofdstuk 1 is het rekeningresultaat voor en na resultaatbestemming op hoofdlijnen toegelicht. In hoofdstuk 2 vindt u het jaarverslag met de ontwikkelingen en uitvoering van beleid per programma zoals deze in de begroting waren gepland. Per programma is een financieel overzicht opgenomen waaronder een toelichting op de financiële afwijkingen. In hoofdstuk 3 zijn de (verplichte) paragrafen opgenomen, welke onderdeel zijn van het jaarverslag.

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van het jaarverslag en leggen relaties tussen de programma's. In hoofdstuk 4 is de jaarrekening opgenomen, waarin de balans en exploitatie worden toegelicht.

Overzicht rekeningresultaat Het positieve resultaat op de programma's van € 16,388 miljoen over 2021 is als volgt opgebouwd:

A B C D

Omschrijving Resultaat na resultaatbestemming Uitvoeringsbudgetten voor specifieke doelen Niet ingezette reserveringen voor specifieke doelen Mutatie overige reserves Resultaat op de programma's

Bedrag x € 1.000 34.700 -7.194 -10.463 -654 16.388

A/B. Projecten met eenmalige dekking en niet ingezette reserveringen Er zijn diverse lopende werkzaamheden, met eenmalige dekking uit de reserves, waarvan de uitvoering nog niet afgerond is. De restant budgetten voor de uitvoering van deze werkzaamheden bedragen in totaal ongeveer € 7,2 miljoen. In de begroting voor 2021 zijn ook diverse reserveringen voor specifieke doelen met eenmalige dekking opgenomen. Een deel van deze reserveringen is in 2021 nog niet aangesproken, omdat nog niet gestart is met de specifieke werkzaamheden. Het gaat totaal om ongeveer € 10,5 miljoen. Wij stellen voor de nog niet bestede middelen voor lopende werkzaamheden met eenmalige dekking en niet ingezette reserveringen te storten in de reserve projecten in uitvoering. Na vaststelling van deze jaarstukken worden deze bedragen in 2022 weer onttrokken aan deze reserve. Voor een specificatie van de betreffende projecten verwijzen we naar bijlage van dit jaarverslag en de diverse programma's.

7

C. Mutatie op overige reserves Dit zijn de mutaties op de overige reserves waarbij de uitgangspunten van de nota reserves en voorzieningen worden gevolgd. Het gaat bijvoorbeeld om reserves voor egalisatie van kosten, waarbij overschotten dan wel tekorten in enig jaar worden verrekend met de betreffende reserve. De verschillende onderhoudsreserves voor gebouwen en de reserve automatisering zijn hier voorbeelden van. Per saldo is het voorstel € 653.850 toe te voegen aan de reserves. In onderstaande tabel is de specificatie opgenomen, de inhoudelijke toelichting is opgenomen bij de diverse programma's. Aanvullende mutaties in reserves Omschrijving Reserve automatisering Reserve frictiekosten concern Reserve onderwijshuisvesting Reserve onderhoud onderwijshuisvesting Reserve onderhoud gebouwen eigen gebruik Reserve onderhoud gebouwen gebruik derden Reserve onderhoud wijkcentra en dorpshuizen Reserve onderhoud sporthallen Reserve onderhoud civiele kunstwerken Reserve riolering Totaal Saldo

Toevoeging -338 0 0 0 -146 -114 -69 -5 -200 -328 -1.200

Bedragen x € 1.000 Onttrekking 143 244 48 97 13 0 0 0 0 0 546 -654

D. Resultaat op de programma's In totaal is er sprake van een resultaat op de programma's van € 16,388 miljoen. Per programma wordt het resultaat toegelicht. De grootste afwijkingen staan in onderstaande tabel. Nr.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Samenvatting rekeningresultaat Programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Bestuur en ondersteuning Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, cultuur en recreatie Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en sted. Vernieuw. Overhead Verkeer, vervoer en waterstaat Bestuur en ondersteuning Overige resultaten Jaarrekening 2021

Bedragen x € 1.000 (-=nadeel) Omschrijving Hogere Algemene uitkering OZB niet woningen Betaalde rente aangetrokken leningen Vrijval voorz. wethouderspensioenen Opbrengst grondverkoop Oudega Openbare verlichting Minder uitgekeerde subsidies cultuur Openbaar groen Voordeel sociaal domein Resultaat grondexploitaties woningenbouw Hogere personele lasten Opbrengst parkeergarage Kosten accountant 2021-2022 Rekeningresultaat

8

2.715 205 420 549 218 316 372 232 9.561 -342 -451 -227 -142 2.962 16.388

Toelichting over de situatie in Oekraïne De impact van de oorlog in Oekraïne op de wereldwijde economie zal groot zijn en is op dit moment nog niet precies in te schatten. Directe gevolgen voor Smallingerland zijn bijvoorbeeld de opvang van Oekraïense vluchtelingen, de impact van economische sancties op burgers en ondernemers. Ook zijn er macro-economisch ingrediënten aanwezig voor een recessie (stijgende inflatie, tekort aan grondstoffen, tekort aan fossiele brandstoffen, verstoring van productielijnen en oplopende rente). Dit kan mogelijk impact hebben op de financiële positie van Smallingerland bijvoorbeeld voor de haalbaar- en financierbaarheid van haar meerjarige investeringen, maar ook op het sociaal domein (uitkeringen, vluchtelingen, jeugdhulp, etc.). In de P&C documenten zal daarom aandacht zijn voor dit onderwerp.

Voorgestelde resultaatbestemmingen Wij stellen voor een deel van het rekeningresultaat, namelijk € 4,020 miljoen, in te zetten voor de resultaatbestemmingen uit onderstaand overzicht: Voorgestelde overige resultaatbestemmingen Bedragen x € 1.000 Omschrijving Programma/Onderdeel Bedrag Vrijval reserve frictiekosten Overhead -365 Storting reserve Coronacompensatie Overhead 1.650 BUIG Sociaal Domein 2.000 Carins tijdelijke huisvesting Sociaal Domein 600 Simmerdeis Sport, Cultuur en Recreatie 135 Totaal resultaatbestemming: 4.020 Algemene reserve 12.368 TOTAAL 16.388

Vrijval reserve frictiekosten In 2021 is € 1,0 miljoen gereserveerd voor afwikkeling van het arbeidscontract met vier medewerkers. Doordat een aantal kostencomponenten lager uitvallen dan verwacht kan een deel van de reservering vrijvallen. Voorgesteld wordt dan ook een bedrag van € 365.000 vrij te laten vallen vanuit de reserve frictiekosten ten gunste van de Algemene reserve. Storting reserve Coronacompensatie Voorgesteld wordt om het nog niet bestede deel van de van het Rijk ontvangen coronamiddelen te storten in een nieuw te vormen reserve Coronacompensatie. Het gaat hierbij om een bedrag van afgerond € 1,65 miljoen. Voorgesteld wordt om deze middelen in te zetten voor sociaaleconomisch herstel. BUIG De overheveling van het overschot van € 2,0 miljoen vanuit het BUIG budget is ingegeven door de gevolgen van de coronapandemie. De reden voor dit voorstel is dat we een aantal risico's zien die impact hebben op de financiën voor de uitvoering van de BUIG. We verwachten dat het aantal bijstandscliënten in 2022 harder zal gaan stijgen dan het landelijk gemiddelde. Deze stijging zal niet gecompenseerd worden in het rijksbudget voor 2022, die naar verwachting naar beneden zal worden bijgesteld juist vanwege de lagere stijging van het aantal klanten in 2021.

Carins tijdelijke huisvesting Voorgesteld wordt om € 600.000 van het resultaat te bestemmen voor aanpassingen in het pand voor tijdelijke huisvesting van Carins. Over het boekjaar 2021 heeft Carins een positief

9

saldo van € 660.000 gerealiseerd. Via een brief, verstuurd op 29 april 2022 bent u al geïnformeerd over dit voornemen. Simmerdeis Voorgesteld wordt om € 135.000 voor de organisatie van Simmerdeis te bestemmen voor uitvoering van Simmerdeis in 2022 en 2023. Dit gelet op het feit dat Simmerdeis geen doorgang heeft gevonden in afgelopen jaren vanwege Corona en de middelen daardoor ongebruikt zijn gebleven. Door op deze manier € 4,020 miljoen van het resultaat van € 16,388 miljoen te bestemmen resteert er nog bedrag van € 12,368 miljoen. We stellen voor dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve.

10

2 Programma's In dit hoofdstuk wordt per programma en per onderdeel verslag gedaan over 2021. De programma indeling met de daaraan toegewezen taakvelden is hetzelfde als in de Begroting 2021 en in overeenstemming met de indeling uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Bij de presentatie van indicatoren streven we naar zo actueel mogelijke cijfers, de stand van 15 februari is verwerkt in dit boekwerk. Er blijven altijd onderwerpen bestaan waarvan er ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog te weinig of geen informatie over het verslagjaar beschikbaar was. Indicatoren hebben niet altijd een directe relatie met de doelstelling van een programma. In dat geval zijn ze bedoeld als achtergrondinformatie.

11

2.1 Programma Bestuur en ondersteuning Doelstelling De gemeente wil dienstverlenend zijn. Dat betekent: luisteren, meedenken in oplossingen, verplaatsen in anderen en verwachtingen helder maken en krijgen, helder communiceren en afspraken nakomen. In de samenwerking met onze burgers, bedrijven en instellingen gaan wij voor het beste resultaat. Onderdeel van bestuur en ondersteuning is de gemeenteraad, die heeft drie hoofddoelstellingen: • Volksvertegenwoordiging: zicht hebben op wat speelt in de samenleving, ontwikkelingen, problemen en misstanden signaleren en agenderen; • Kaderstelling: bepalen van, duidelijke en begrijpelijke, hoofdlijnen van het gemeentelijk beleid; • Controle: het uitgevoerde beleid toetsen aan kwaliteitseisen en evalueren op basis van de gestelde hoofdlijnen. De raad wil zijn inspanningen gericht op het realiseren van deze doelstellingen, aanscherpen en verbeteren. Verbonden partijen Naam Vereniging Nederlandse Gemeenten

Wat doet deze organisatie? Belangenbehartiger van alle gemeenten en biedt een platform voor opinievorming en vernieuwing. Belangenbehartiger, advisering en platform voor Friese gemeenten.

Vereniging Friese Gemeenten

Indicatoren en kengetallen Burgerzaken Ontwikkeling inwoneraantal

Realisatie 2020 56.149 521 -518 2.399 -2.514 56.037 -112

1 januari Geboren Overleden Gevestigd Vertrokken 31 december Effect

Dienstverlening burgerzaken

Prognose 2021 56.200 500 -525 2.600 -2.500 56.275 +75

Realisatie 2021 56.037 564 -554 2.378 -2.526 55.899 -138

Realisatie Prognose Realisatie 2020 2021 2021 Aantal bezoekers 18.061 30.000 23.877 Gemiddelde wachttijd in minuten 7:12 5:00 Nvt*. Gemiddelde afhandeltijd in min. 7:08 6.00 Nvt*. *Vanwege Corona zijn alle bezoeken op afspraak gegaan en zijn de oproepschermen uitgezet. De eventuele wachttijd en afhandeltijd zijn daardoor niet geregistreerd.

12

Afgegeven documenten burgerzaken Rijbewijzen Paspoorten ID-kaarten Totaal Aangifte verhuizingen Via balie Via e-mail of digid Schriftelijk Totaal

Realisatie 2020 5.771 714 1.817 8.302

Prognose 2021 5.728 1.533 2.260 9.521

Realisatie 2021 5.561 1.221 2.934 9.716

Realisatie 2020 1.218 3.947 525 5.690

Prognose 2021 2.000 3.600 300 5.900

Realisatie 2021 694 4.073 414 5.181

Onroerende zaakbelasting (OZB) Bezwaarschriften WOZ Totaal aantal objecten

Realisatie 2020 30.623

Prognose Realisatie* 2021 2021 30.750 30.724

Aantal objecten met bezwaar

708

600

790

Procentueel

2,3%

2,0%

2,6%

Aantal gehonoreerde bezwaren

248

155

260

35,0%

25,8%

32,9%

Procentueel *96% van de bezwaarschriften is afgehandeld.

Het aantal objecten is iets achtergebleven ten aanzien van de prognose. De voornaamste reden is dat een tweetal bedrijfsverzamelgebouwen later zijn gesplitst in zelfstandige eenheden dan was voorzien. Het aantal bezwaarschriften is hoger dan was opgenomen in de prognose. Dat komt doordat in de prognose alleen de waarde-bezwaren zijn meegenomen. In de realisatie zijn ook de overige bezwaren meegenomen. In de realisatiecijfers over 2020 zijn ook alle bezwaren meegenomen. Het aantal bezwaarschriften tegen de WOZ beschikking laat vanaf 2017 ieder jaar een groei zien. In onze gemeente is deze trend gelijk aan de landelijke trend. De waardestijging van onroerend goed is de voornaamste reden dat het aantal bezwaarschriften toeneemt. Landelijk is er veel communicatie via de diverse media die aansporen tot het maken van bezwaar al of niet via één van de zogeheten no cure no pay bedrijven. Het aandeel bezwaarschriften dat door deze bedrijven wordt ingediend stijgt wederom in 2021 met 18%. In totaal is het aandeel bezwaarschriften dat door deze partijen wordt ingediend 51%. De groei in het aantal bezwaarschriften ingediend door particulieren was 6%. De groei in het aandeel van no cure no pay bedrijven heef effect op de kosten van het WOZ proces doordat bij een gehonoreerd bezwaar kosten verschuldigd zijn.

Bezwaren en klachten Overige bezwaren Wmo en sociale voorzieningen Overige bezwaren Klachten Aantal klachten

13

Realisatie 2020 105 22

Prognose 2021 200 46

Realisatie 2021 247 69

Realisatie 2020 103

Prognose 2021 100

Realisatie 2021 98

Voor zowel de bezwaren als de klachten geldt dat er jaarlijks uitvoerig separaat gerapporteerd wordt hierover het jaarverslag bezwaren en klachten 2021. Wat hebben we gedaan in 2021 Doorontwikkeling gemeenteraad De Werkgroep 8 maart is door de gemeenteraad ingesteld om de raad beter in positie te brengen. In 2021 hebben de leden van de werkgroep gekeken naar verschillende verbetervoorstellen over het vergadermodel. Daarnaast is, na afstemming met de betrokken portefeuillehouder, afgesproken om het onderdeel "De Opinie", in te zetten bij een bijeenkomst over de ontwikkelingen in het centrum van Drachten. Helaas kon hier, door de geldende coronamaatregelen, geen uitvoering aan worden gegeven. Wel kon de cursus "Debatteren en vergadertechnieken" worden aangeboden aan de raad. De werkgroep is voornemens om begin 2022 verslag te doen aan de gemeenteraad over de werkzaamheden en komt dan ook met aanbevelingen over o.a. het vergadermodel en het onderdeel "De Opinie" voor de nieuwe gemeenteraad. Rekenkamercommissie De rekenkamercommissie heeft op 30 september 2021 het onderzoeksrapport "Subsidiebeleid in Smallingerland" aangeboden aan de gemeenteraad. Daarnaast heeft de rekenkamercommissie in 2021 de resultaten gepresenteerd van het evaluatieonderzoek naar het functioneren van de rekenkamercommissie. Wet open overheid Op 1 mei 2022 treedt de Wet open overheid in werking.

Deze wet bevat een meerjarenplan ten aanzien van de categorieën overheidsgegevens die actief openbaar moeten worden gemaakt. Dit plan moet nog door de Minister nader worden vastgesteld. De Wet open overheid vervangt per direct de Wet openbaarheid van bestuur. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar en eenvoudig te ontsluiten is. Welke kosten de implementatie met zich meebrengt is nog niet volledig duidelijk. Wel is er inmiddels bekend dat er vanuit de centrale overheid het aankomende jaar geld beschikbaar wordt gesteld voor de implementatie van deze wet. In 2021 zijn voorbereidingen (o.a. het vaststellen van het projectplan) getroffen om op 1 mei 2022 tot uitvoering over te kunnen gaan. Wet elektronische publicaties Deze per 1 juli 2021 in werking getreden wet verplicht gemeenten o.a. om regelgeving elektronisch te publiceren. Het gaat om alle officiële publicaties (bekendmakingen, mededelingen en kennisgevingen van (voorgenomen) besluiten die niet tot één of meer belanghebbenden zijn gericht). Deze dienen digitaal bekend te worden gemaakt in een officieel elektronisch publicatieblad via het systeem Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties (DROP). Binnen Smallingerland is eerder al een digitaliseringslag gemaakt voor wat betreft online publiceren.

Op basis van de Verordening elektronische publicaties Smallingerland wordt dit al gedaan sinds 1 september 2019. De inwerkingtreding van de Wet elektronische publicaties heeft in de uitvoering dan ook geen problemen opgeleverd. Mondiaal beleid Met mondiaal beleid zetten we ons in voor internationale rechtvaardigheid en duurzaamheid en dit krijgt op basis van onderstaande aandachtsgebieden inhoud: - Gemeentelijke inzet op de Sustainable Development Goals (SDGs) - De gemeentelijke organisatie Smallingerland is een gecertificeerde Fairtrade organisatie. Op deze manier draagt de gemeente bij aan eerlijke handel.

14

-

-

-

Vriendschapsband met de gemeente Gobabis in Namibië. Vanwege verschillende redenen zijn de contacten in 2021 minimaal geweest. De begrote middelen voor de contacten met de Gobabis zijn beschikbaar gesteld voor het realiseren van een zelfstandige zuurstofunit aldaar. In 2021 is er een rapportage gemaakt over de vriendschapsband met de gemeente Gobabis tot heden. Op basis hiervan wordt in 2022 de vriendschapsband herijkt. Subsidie voor de Stichting Werkgroep ontwikkelingssamenwerking Gobabis (St. WOS). De subsidie is bedoeld voor de projecten die met de gemeente Gobabis in het kader van het Memorandum of Understanding 2017-2020 zijn afgesproken. Vanwege corona zijn projecten in aangepaste vorm uitgevoerd zodat de eerste hulp kon worden geboden. De enige uitzending in 2021 was van het project Stichting Namibië Helpt gericht op het trainen van ambulancepersoneel en medewerkers spoedeisende hulp. De werkgroep Fairtrade Smallingerland heeft zich beziggehouden met het (her)certificeren van Fairtrade-organisaties en bedrijven om de Fairtrade titel te kunnen prolongeren. Daarnaast heeft de werkgroep onderzoek gedaan naar de oprichting van een platform Global Goals Smallingerland. Dit wordt in 2022 gecontinueerd.

Herschikkingen 2021-2024 Aantal wethouders De voorgestelde herschikking, van het terugbrengen van het aantal wethouders van vijf naar vier, is gerealiseerd en structureel verwerkt in de begroting. Straatnaamborden De voorgestelde herschikking, verlaging van het budget met € 10.000, is gerealiseerd. Beleidsdocumenten Onderwerp beleidsdocumenten Raadsvisie 2020-2022 'De inwoner centraal': nieuwe aanpak bezwaren en klachten Taakvelden Taakvelden Bestuur (waaronder gemeenteraad) Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Belastingen overig (zie paragraaf lokale heffingen) Overige baten en lasten, inclusief structurele vrije begrotingsruimte, exclusief onvoorzien In de informatie voor derden (CBS) wordt in het hoofdtaakveld Bestuur en ondersteuning niet alleen over bovenstaande onderdelen gerapporteerd maar ook over de vier hieronder genoemde onderwerpen. De BBV verplicht ons echter hierover separaat inzicht te geven. Deze onderwerpen komen daarom aan de orde na de programma's. Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting (VPB) Onvoorzien

15

Overzicht baten en lasten 2021 Programma Bestuur en ondersteuning Financiën Bedragen x € 1.000

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging 2.200 -5.645 -3.445

Realisatie 2021

(-=nadeel) Saldo

5.290 -7.730 -2.440

3.091 -2.085 1.005

Baten Lasten Saldo voor resultaatbestemming

1.902 -5.246 -3.345

Onttrekking algemene reserve Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging algemene reserve Toevoeging bestemmingsreserve Saldo na resultaatbestemming

346

346 46 658

1.029 46 -24

683 0 -683

-2.999

-2.395

-1.389

1.005

146 -130

146 -130

-1.373

1.021

Aanvullende mutaties jaarrekening Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging bestemmingsreserve Voorgestelde resultaatbestemming Netto resultaat

-2.999

-2.395

Aanvullende mutaties bij jaarrekening: bestemmingsreserve Toevoeging reserve projecten in uitvoering Toevoeging reserve onderhoud gebouwen gebruik derden Onttrekking reserve automatisering Onttrekking reserve onderhoud eigen gebouwen

Bedrag x € 1.000 -20 -110 143 3

Verklaring saldo baten en lasten Bedrag x € 1.000

Onderwerp + toelichting Baten: Dagelijks bestuur: De vrijval van de kapitaalverzekering voor twee in 2021 gepensioneerde voormalige wethouders geeft een incidenteel hogere bate. Dit bedrag is in de voorziening pensioenen wethouders gestort (zie ook de lastenkant). Dagelijks bestuur: De voorziening pensioenen wethouders kan gedeeltelijk vrijvallen door de hogere rekenrentes in de actuariële berekeningen van de pensioenen. Dit betekent dat we minder geld voor de pensioenen in de voorziening hoeven aan te houden. Voorraad gronden: er is voor € 117.000 aan overhoeken en grond voor trafo's verkocht en de opbrengst van de verkoop van de grond van de voormalige AZC-school viel € 54.000 voordeliger uit. De opbrengst uit verhuur viel daarentegen ongeveer € 22.000 lager uit. Werken voor derden: De gemeente voert diverse werkzaamheden uit voor derden die vervolgens ook bij hen in rekening worden gebracht. Per saldo zijn de baten ongeveer € 180.000 hoger dan de gemaakte lasten. Belangrijkste reden hiervoor zijn hogere degeneratievergoedingen voor herstel van

16

656

549

149

1.082

Bedrag x € 1.000

Onderwerp + toelichting bestrating vanwege het graven van sleuven voor de aanleg van kabels en leidingen, ongeveer € 98.000. Zie hiervoor ook de afwijking bij de lasten. Tractie: de verkoop van oude voertuigen/wagens (tractie) heeft extra baten opgeleverd. Salarissen: De afwijkingen aan de batenkant op het gebied van de organisatie-brede salarissen komen door ontvangen ziekengeld van € 227.000 en ontvangen subsidie voor dekking personeelslasten van € 356.000. Het saldo van de afwijkingen op de salarissen is doorbelast naar het onderdeel overhead. De salarissen op dit programma zijn per saldo dan ook nihil. Voor de totale analyse van de afwijking op de salarissen verwijzen wij naar het onderdeel overhead. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal baten: Lasten: Dagelijks bestuur: De bate uit de vrijval van de kapitaalverzekering voor twee in 2021 gepensioneerde voormalig wethouders is in de voorziening pensioenen wethouders gestort (zie ook de batenkant). Dagelijks bestuur: Er zijn diverse kleinere meevallers binnen dagelijks bestuur door minder lasten voor wachtgeld € 26.000, een lagere eindheffing voor de werkkostenregeling: € 42.000 en diverse kleinere posten met een voordeel van € 32.000. De gereserveerde middelen voor de realisatie van het vrijheidsbos van € 20.000 worden doorgeschoven naar 2022, zie de aanvullende mutaties in bestemmingsreserves.

Gemeenteraad: De controle van de jaarrekening 2020 maar ook 2021 vraagt meer inzet van het accountantskantoor Deloitte onder andere door de controle van de aanbestedingsdossiers. Gemeentelijke eigendommen: onderhoud De lasten voor onderhoud van de gemeentelijke eigendommen zijn lager uitgevallen dan begroot. De nieuwe ontwikkelstrategie en nota grond- en vastgoedbeleid zijn invloed. Er is besloten niet meer te investeren in gebouwen die we leeg laten lopen, om af te stoten. Vanwege de verbouwingsplannen van het museum is het groot onderhoud van dit gebouw 'on hold' gezet. De lagere onderhoudslasten worden verrekend met de reserve onderhoud gebouwen in gebruik derden, zie de aanvullende mutaties in bestemmingsreserves. Informatietechnologie: Op het gebied van informatisering, wat deels onder het programma bestuur en ondersteuning valt, was per saldo sprake van lagere lasten van € 56.000. Oorzaak zijn diverse kleinere meevallers op het gebied van onderhoud en vervanging van software. Binnen de overhead is het voordeel op informatisering ongeveer € 199.000. Bij het programma bestuur en ondersteuning is er een nadeel van € 143.000. Dit wordt verrekend met de reserve automatisering, zie de aanvullende mutaties in bestemmingsreserves Werken voor derden: De gemeente voert diverse werkzaamheden uit voor derden die vervolgens ook bij hen in rekening worden gebracht.

Per saldo zijn de baten ongeveer € 180.000 hoger dan de gemaakte lasten. BTW: Er is een suppletieaangifte BTW gedaan voor de periode 2015 t/m 2019 vanwege de gewijzigde regelgeving voor afvalverwerking. Dit geeft op dit programma een eenmalig voordeel. Salarissen: De afwijkingen aan de batenkant op de organisatie brede salarissen leiden tot een hogere doorbelasting via de lastenkant, naar het onderdeel overhead. De salarissen op dit programma zijn per saldo nihil. Voor 17

50 583

22 3.091

-656

120

-142

110

-143

-902

94

-583

Bedrag x € 1.000

Onderwerp + toelichting de totale analyse van de afwijking op de salarissen verwijzen wij naar het onderdeel overhead. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal lasten:

33 -2.069

Saldo baten en lasten

1.022

Mutaties reserves: De begrotingswijziging van het saldo van de tweede tussentijdse rapportage is als negatieve onttrekking geraamd in plaats van een storting in de Algemene reserve. De boeking heeft wel juist plaatsgevonden, waardoor er bij zowel de toevoeging als onttrekking aan de Algemene reserve een verschil ontstaat van het saldo van de tweede rapportage (€ 683.000). Per saldo heeft het geen effect op het resultaat van de jaarrekening.

0

Aanvullende mutaties jaarrekening: bestemmingsreserve

16

Totaal netto resultaat

1.038

18

2.2 Programma Veiligheid Doelstelling Veiligheid komt op lokaal niveau vooral tot uiting in de beleving van de directe leefomgeving van mensen. Het college wil daarom samen met hen werken aan een goed woon- en werkklimaat, zodat wijken en dorpen schoon, heel en veilig zijn. De gemeente vervult daarin een regierol en stimuleert en initieert ontwikkelingen op het gebied van integrale veiligheid. De gemeente kan geen ultieme veiligheid garanderen. Onze inzet is gericht op het waarmaken van wettelijke, gemeentelijke taken. Het controle- en handhavingsbeleid zullen zich kenmerken door begrip enerzijds, maar anderzijds door strakke handhaving met sancties waar dat nodig is. Verbonden partijen Naam Veiligheidsregio Fryslân

Wat doet deze organisatie? Regionaal organiseren van brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding

Indicatoren en kengetallen Openbare orde en veiligheid

Realisatie 2020 44 6

Controles naleving drank- en horecawet Procedures huisverbod

Prognose 2021 220 n.v.t.

Verplichte beleidsindicatoren (www.waarstaatjegemeente.nl) Indicator Periode Waarde Eenheid Beschrijving Diefstallen uit 2020 1,2 Per Het aantal diefstallen woning NL: 1,8 1.000 uit woningen, per inwoners 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven 2020 4,8 Per Het aantal NL: 4,5 1.000 geweldsmisdrijven. inwoners Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Jongeren met een 2020 1 % Het percentage delict voor de NL: 1 jongeren (12 t/m 21 rechter jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn

19

Realisatie 2021 125 n.v.t.

Bron CBS Diefstallen CBS Criminaliteit

CBS Jeugd

Indicator

Periode Waarde

Eenheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

2020

7,7 Per NL: 6,2 1.000 inwoners

Verwijzingen Halt

2020

14 Per NL: 11 1.000 jongeren

Winkeldiefstallen

2020

3,9 Per NL: 2 1.000 inwoners

Beschrijving afkomstig van het CBS. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde. Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Bron

CBS Criminaliteit

Stichting Halt

CBS Diefstallen

Wat hebben we gedaan in 2021 Integraal veiligheidsbeleid Ook in 2021 zijn de thema's uit de kadernota niet gewijzigd. In de kadernota zijn drie thema's geprioriteerd en vijf strategische thema's, hieronder benoemd. In het najaar van 2022 volgt een nieuw kernbeleid veiligheid voor 4 jaar. Prioriteiten 1.Sociale overlast 2.Jeugdoverlast en jeugdgroepen 3.Ondermijnende criminaliteit

Strategische thema's 1.Woninginbraken 2.Veilige evenementen 3.Jongeren, alcohol en drugs 4.Rampenbestrijding en crisisbeheersing 5.Bestuurlijke en ambtelijke integriteit

Criminaliteit bij woningen Het aantal woninginbraken is in de afgelopen jaren gedaald. De structurele aanpak van afgelopen jaren werpt haar vruchten af, maar vat krijgen op rondreizende dadergroepen blijft lastig. De structurele aanpak wordt voortgezet in samenwerking met het lokale politie 20

basisteam (d.m.v. bewonersbijeenkomsten, inzet preventietruck, donkere dagen preventie campagne). Daarnaast wordt ingezet op bestuursrechtelijke handhaving op inbrekerswerktuigen met de zogenaamde Veluwse methode. De aanpak is na een succesvolle pilot omgezet in een definitieve aanpak. Daarnaast is in 2021 gestart met eenzelfde soort pilot nu gericht op drugshandel op straat. Sociale Overlast Het jaar 2021 kenmerkt zich met een aanhoudende overlast meldingen. Hierin is er meer aandacht voor de integrale aanpak en het nemen van regie om daarmee te komen tot concrete stappen die nodig zijn om de gemelde overlast te kunnen verminderen. Deze gewijzigde aanpak levert in ieder geval meer inzicht en eigenaarschap op. Deze manier van werken zal in de komende tijd verder worden verfijnd worden. Ook is het eindrapport van de verstrekte subsidie voor de aanpak van overlast gevende minderjarige asielzoekers opgeleverd en besproken met de ketenpartners. Keurmerk Veilig Ondernemen Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) helpt de betrokken partijen gezamenlijk afspraken te maken om overlast, criminaliteit en onderhoud aan te pakken. De veiligheidsproblemen worden in kaart gebracht, oplossingen gezocht en maatregelen genomen. Op dit moment zijn er formeel nog twee KVO's, namelijk KVO de Tussendiepen, en KVO A7 Noord maar deze zijn niet actief.

Wel is er vanuit het actieplan wapens en jongeren een start gemaakt met het keurmerk veilig uitgaan. Burgernet In 2021 zijn de werkzaamheden rondom burgernet overgeheveld naar de Vereniging Groninger Gemeenten (VGG). Zij hebben de uitvoering van burgernet voor de gemeenten in Noord Nederland overgenomen voor een periode van drie jaar. Samenwerking externe partners De politie blijft voor cluster OOV de belangrijkste externe partner voor de werkzaamheden van alledag. Om deze samenwerking nog meer op elkaar aan te laten sluiten is in de laatste driehoek van 2021 besloten dat het jaarplan van 2021 voor 2022 gehandhaafd blijft. In het najaar van 2022 komt er voor beide organisaties dan een nieuw meerjarenbeleidsplan. Andere externe partners waarmee de samenwerking geïntensiveerd is in 2021 zijn het COA en het RIEC. Dit heeft te maken met de onderwerpen uit de kadernota die in 2020 stil zijn komen te liggen. In 2021 is in nauwe samenwerking met het COA ingezet op het terugdringen van de overlast van minderjarige asielzoekers. De samenwerking met het RIEC is aangehaald in het kader van de aanpak van ondermijning waar halverwege 2021 een volgende stap in is gezet met een plan van aanpak voor de komende jaren. Evenement Het jaar 2020 en 2021 hebben in het teken gestaan van corona en zijn er weinig tot geen evenementen geweest.

Het grootste evenement het Veenhoopfestival is als gevolg hiervan ook al 2 jaren niet actief geweest. De jaarlijkse SKS wedstrijd is ook niet doorgegaan maar heeft wel geleid tot intensief contact met de betrokken organisatie en gemeenten. Deze zijn o.b.v. deze uitkomsten verder gegaan in het maken van plannen voor 2022 Ondermijnende criminaliteit Na een vertraging als gevolg van corona is in 2021 het beoogde plan van aanpak ondermijning vastgesteld door het college. De werkzaamheden in het kader van ondermijning zijn ondertussen gewoon doorgegaan. Er is vanuit OOV specifiek aandacht gegeven aan de inzet van BiboB bij andere disciplines zoals vastgoed. Ook is een weerbaarheidsscan uitgevoerd door het RIEC ten behoeve van de interne organisatie. De uitkomsten van deze scan zullen waar nodig worden opgenomen in de programmering voor de komende jaren. Verder stond 2021 voor een groot gedeelte in het teken van 21

cyberveiligheid met als hoogtepunt de cyberconferentie voor alle gemeentesecretarissen en burgemeesters in Noord Nederland. Ook hier komt een (ambtelijk) vervolg op in 2022. Meldpunt ondermijning In 2021 is een start gemaakt met het opstellen van het privacy protocol voor de bestuurlijke aanpak van ondermijning, met de afronding en implementatie daarvan in de organisatie in begin 2022. Vooralsnog wordt voor het indienen van signalen en vermoedens een emailadres gehanteerd. De app "Meld een vermoeden" is nog niet aangeschaft. Doordat het Rijk middelen beschikbaar heeft gesteld voor de aanpak van ondermijning, worden op dit moment de opties onderzocht om met alle Friese gemeentes deze app aan te schaffen. Implementatie nieuw BIBOB beleid In 2021 is het Bibob-beleid op een paar onderdelen aangescherpt. Vervolgens hebben de verschillende teams, die in aanraking komen met het Bibob-beleid, een presentatie gehad van het RIEC. Zij weten nu wat de wet Bibob inhoudt en wanneer wij als gemeente de wet Bibob toepassen. Ook zijn een aantal medewerkers getraind om de Bibob-toets uit te voeren. Professionalisering handhaving publiek domein De professionalisering is in 2021 stevig op gang gekomen. Zo maken de bodycams nu deel uit van de standaarduitrusting van de Boa's en zijn we in gesprek met de direct toezichthouder over aanvullende bevoegdheden.

Medewerkers volgen momenteel trainingen die hierop gericht zijn. In samenwerking met de politie is een handhavingsarrangement opgesteld om onze samenwerking als ketenpartners meer structuur en inhoud te geven. Een interim coördinator is bezig het team verder te professionaliseren en de samenwerking met interne en externe partners te verbeteren. De portefeuillehouder en OOV ontvangen tegenwoordig wekelijks een incidentenrapportage met managementsamenvatting. Hierin wordt aandacht besteed aan de handhavingsprioriteiten. Duidelijk is echter ook dat we in de praktijk ook in 2021 voor een groot deel zijn opgeslokt door de coronaproblematiek. Met name de controle op corona toegangsbewijzen zette de uitvoering van onze handhavingsdoelstellingen onder druk. Gelden uit de SPUK regeling Corona zijn aangewend om extra medewerkers in te huren bij Veiligheidszorg Drenthe. Ook hebben we het aantal stagiaires uitgebreid. Enerzijds om meer handjes te hebben maar ook omdat we als organisatie met een maatschappelijke doelstelling de jeugd een kans wil geven zich te ontwikkelen. Gelet op de gespannen arbeidsmarkt zien wij het ook als een vorm van strategische personeelsplanning. De professionalisering zetten we in 2022 stevig door. Beleidsdocumenten Onderwerp beleidsdocumenten Kernbeleid Veiligheid 2019-2022

22

Overzicht baten en lasten 2021 Programma Veiligheid Financiën Bedragen x € 1.000

Begroting 2021

Baten Lasten Saldo voor resultaatbestemming

0 -4.460 -4.460

Begroting 2021 na wijziging 93 -4.601 -4.508

Realisatie 2021

(-=nadeel) Saldo

174 -4.592 -4.419

81 9 89

Onttrekking algemene reserve Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging algemene reserve Toevoeging bestemmingsreserve Saldo na resultaatbestemming

-4.460

-4.508

-4.419

89

-4.460

-4.508

-4.419

89

Aanvullende mutaties bij jaarrekening Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging bestemmingsreserve Voorgestelde resultaatbestemming Netto resultaat

Verklaring saldo baten en lasten Onderwerp + toelichting

Bedrag x € 1.000

Baten: Handhaving openbare orde en veiligheid: Ontvangen subsidie voor controle op Corona toegangsbewijzen, zie ook lastenkant. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal baten: Lasten: Handhaving openbare orde en veiligheid: Voor controle op Coronatoegangsbewijzen zijn kosten gemaakt die gecompenseerd worden door het Rijk. Tegenover de lasten staat dan ook een subsidiebaat van hetzelfde bedrag. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal lasten: Totaal saldo:

71 10 81

-71

80 9 89

23

2.3 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Doelstelling Belangrijke wegen, maar ook land en water komen bij elkaar in Smallingerland. Door de regiofunctie die Drachten vervult, is een goede bereikbaarheid van belang. Er wordt daarom gestreefd naar een goede infrastructuur, voldoende parkeerfaciliteiten en een hoogwaardige bereikbaarheid met openbaar vervoer. Verbonden partijen Naam Niet van toepassing

Wat doet deze organisatie? -

Indicatoren en kengetallen Parkeren

Realisatie 2020 1.335.200 € 1,66 mln. € 1,24

Verkochte parkeerkaarten Opbrengst parkeerautomaten Gemiddelde opbrengst per kaart

Prognose 2021 1.845.100 € 2,60 mln. € 1,41

Realisatie 2021 1.194.000 € 1,62 mln. € 1,36

Wat hebben we gedaan in 2021 Parkeerbeleid Eind 2019 is het nieuwe parkeerbeleid vastgesteld door de raad. Een groot aantal maatregelen uit dit nieuwe parkeerbeleid is in 2020 en 2021 gerealiseerd. Eind 2021 is hiervoor een evaluatie van het parkeerbeleid naar de gemeenteraad gestuurd. Eén van de maatregelen uit het parkeerbeleid is het invoeren van betaald parkeren op het Kyriat Onoplein. Dit is in 2021 nog niet gerealiseerd, deels door de vele bezwaren die daartegen zijn ingediend, maar ook door de complexiteit om een passende oplossing te vinden voor de bezoekers en abonnementhouders van het zwembad. Een principe-oplossing is hiervoor gevonden. Dit wordt nog uitgewerkt in overleg met De Welle. Doordat het betaald parkeren op het Kyriat Onoplein nog niet is ingevoerd, zijn een deel van de begrote (meer)opbrengsten van het nieuwe parkeerbeleid in 2021 niet gerealiseerd. Daarnaast speelt nog dat de parkeeropbrengsten in algehele zin zijn achtergebleven als gevolg van de Coronapandemie. Ook mede hierdoor zijn de begrote (meer)opbrengsten van het nieuwe parkeerbeleid in 2021 niet gehaald. Bij de concernrapportages zijn de totale begrote parkeeropbrengsten op basis hiervan al met € 770.000 omlaag bijgesteld. De realisatie over 2021 ligt echter nog lager en komt uit op ruim € 1,6 miljoen.

In het kader van de herschikkingen zijn de tarieven voor parkeren per 1 januari 2021 met € 0,20 verhoogt tot € 1,70 per uur. In de drie komende jaren komt er steeds € 0,10 cent per uur bij. Het tarief stijgt daarmee tot € 2,00 per uur in 2024. Gezien het winkelaanbod en de overige voorzieningen lijkt deze verhoging haalbaar. Het dagkaarttarief voor de parkeergarages bleef in 2021 (en ook in 2022) € 3,50. Verkeerseducatie Ondanks de beperkende maatregelen en de tijdelijke sluiting van de scholen hebben er toch diverse activiteiten plaatsgevonden in het kader van verkeerseducatie. Er zijn dit jaar een 7tal verkeersmarkten op de VO-scholen georganiseerd in samenwerking met onder andere VVN, Medical Team, NVBS en de SBV. Op 5 VO scholen hebben leerlingen van de bovenbouw verkeerslessen gekregen. Dit zijn klassikale lessen waarbij het accent ligt op verkeersinzicht en gedrag. Ook hebben leerlingen via de voorstellingen Kapot van jou en Zevensloten indrukwekkende

24

lessen gevolgd over verkeersgedrag en de gevolgen van fout verkeersgedrag en wat alcohol voor gevolgen kan hebben. De rijvaardigheidstraining op het Verkeerseducatiecentrum was weer druk bezocht dit jaar en de scootmobiel trainingen hebben zowel in groepsverband als individueel plaatsgevonden. Deze projecten dragen bij aan de verkeersveiligheid en zijn betaald uit de reguliere middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Fietsoversteken De fietsoversteken Sportlaan-Eikesingel en Eikesingel – Burmanialaan zijn ondergebracht bij het project Sportlaan Breed. Het ontwerp hiervoor zijn in dat kader ook met omliggende sportverenigingen besproken. Een deel van de financiering komt ook uit dit project vandaan. Voor de overige oversteken is een schetsontwerp gereed. Voor verdere uitwerking wordt gewacht op een nieuwe subsidieregeling die het Rijk naar verwachting in 2022 openstelt. We gaan proberen daaruit subsidie te krijgen. Realisatie schuift daarom op naar 2022/2023. Strategisch plan Verkeersveiligheid Landelijk is de verkeersveiligheidssituatie de laatste jaren verslechterd; het aantal ernstige verkeersgewonden blijft stijgen en ook het aantal verkeersdoden neemt weer toe. Met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 willen het Rijk, de provincies, de gemeenten en de maatschappelijke partners daar wat aan doen. Ultieme doel hierbij is 0 verkeersslachtoffers.

Eind 2021 heeft het college op basis van een risicoanalyse de prioriteiten voor het aanpakken van de verkeersonveiligheid vastgesteld. Dit wordt begin 2022 uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma, welke ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Fietsagenda Zuidoost Fryslân In 2021 zijn een Rijks- en provinciale subsidie voor dit project veiliggesteld. Daarnaast is het bestek uitgewerkt en is eind 2021 de aanbestedingsprocedure opgestart. Begin 2022 wordt gestart met de realisatie. Fietsverkeer Hegewei/Kletten In het voorjaar zijn een fysiek plateau en visueel plateau gerealiseerd bij de aansluitingen met de Peinder Mieden. Daarnaast zijn een tweetal drempels op de Kletten aangelegd en één drempel op de Hegewei. Vliegveld De Raad heeft op 9 juni 2019 het College verzocht om met een conceptkader op inhoud en proces te komen ten behoeve van de toekomst van het vliegveld. Hierbij is een dringend beroep gedaan van de Raad aan de huidige en potentiële gebruikers om in samenwerking tot een gedragen plan voor de toekomst van het vliegveld te komen. Deze opdracht van de raad is opgepakt. De afgelopen 1,5 jaar zijn er verschillende gesprekken met de gebruikers en potentiële gebruikers gevoerd over hun ideeën en visies op een gezonde toekomst van het vliegveld. Hierbij was een eerdere opdracht van de Raad leidend.

Het vliegveld dient open te blijven en er dient geen geld vanuit de gemeente betaald te worden ten behoeve van de exploitatie van het vliegveld. Op dit moment is er nog structureel en incidenteel geld van de gemeente nodig om de exploitatie van het vliegveld rond te krijgen. De gesprekken met de huidige en potentiële gebruikers dienen dan ook om te zorgen dat er een conceptkader komt, waarin duidelijke processtappen staan om tot een gezonden exploitatie van het vliegveld te komen en waarin duidelijk is aangegeven hoe deze gezonden exploitatie te realiseren is. Voornoemde gesprekken zullen er in Q1 van 2022 toe leiden dat er een conceptkader is opgesteld dat in overeenstemming is met het raadsbesluit van 9 juni 2019 Dit conceptkader zal aan uw Raad voorgelegd worden.

25

Herschikkingen 2021-2024 Verlagen budget brandstoffen In verband met de herschikkingen is (deels) gestopt met het gebruik van fossielvrije (blauwe) diesel voor het gemeentelijke voertuigen om kosten te kunnen besparen, hoewel dit niet strookt met het gemeentelijke duurzaamheidsbeleid. Dit had in totaal een besparing moeten opleveren van € 20.000, verdeeld over diverse programma's. De besparing van € 20.000 is niet gerealiseerd. Er is weliswaar minder blauwe diesel getankt maar door de stijgende brandstofprijzen blijkt het budget niet toereikend. Verminderen onderhoudsbudgetten wegen De herschikkingen zijn doorgevoerd en uitvoering past binnen het vastgestelde gemeentelijke beleid. Verminderen onderhoudsbudgetten openbare ruimte De herschikkingen zijn doorgevoerd en uitvoering past binnen het vastgestelde gemeentelijke beleid. Verlagen exploitatiekosten parkeergarages Het budget voor inhuur derden bij de parkeergarages is structureel met € 25.000 verlaagd. Verhogen parkeerinkomsten De verhoging van € 240.000 in 2021 is door de Coronapandemie niet gerealiseerd. Beleidsdocumenten Onderwerp beleidsdocumenten Omgevingsvisie Strategisch Plan Verkeersveiligheid Kadernotitie Duurzame Mobiliteit Taakvelden Taakvelden Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

26

Overzicht baten en lasten 2021 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Financiën Bedragen x € 1.000 Baten Lasten Saldo voor resultaatbestemming Onttrekking algemene reserve Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging algemene reserve Toevoeging bestemmingsreserve Saldo na resultaatbestemming

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging 2.157 -18.102 -15.945

Realisatie 2021

(-=nadeel) Saldo

2.252 -8.833 -6.582

94 9.269 9.363

60

60 8.731

60 8.731

0 0

-6.244

-7.154

2.209

9.363

-8.564

-8.564

-6.355

799

2.837 -9.141 -6.304

Aanvullende mutaties jaarrekening Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging bestemmingsreserve Voorgestelde resultaatbestemming Netto resultaat

-6.244

-7.154

Aanvullende mutaties bij jaarrekening: bestemmingsreserve Toevoeging reserve projecten in uitvoering Toevoeging reserve onderhoud eigen gebouwen Verklaring saldo baten en lasten Onderwerp + toelichting

Bedrag x € 1.000 -8.496 -68

Bedrag x € 1.000

Baten: Ontwikkeling verkeersbeleid: Opbrengst grondverkoop Kavel appartementengebouw Oudega ad € 192.000 en Verkoop perceel grond aan de Wolwarren in Oudega ad € 26.000. Openbare verlichting: Er is voor € 52.000 aan schadevergoedingen ontvangen voor ontstane schades aan de openbare verlichting. Dit bedrag wordt niet geraamd, wel werd rekening gehouden met schades en het eigen risico. Dit bedrag was in 2021 € 64.000, wat € 28.000 meer dan begroot was. Parkeergarage: De opbrengsten van de parkeergarage zijn door de Coronacrisis achtergebleven bij de raming. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal baten: Lasten: Reserveringen en projecten nog niet besteed zie bijlage II voor specificatie Parkeergarage: Door de lagere toegerekende omslagrente van 1% naar 0,56% is er € 120.000 minder toegerekend aan de parkeergarage. Verder is een bedrag voor gereserveerde kapitaalslasten van € 55.000 door doorgeschoven investeringen nog niet nodig geweest in 2021. Parkeergarage: Op het budget onderhoud van de parkeergarage is in 2021 minder uitgegeven dan geraamd. Dit bedrag wordt met de onderhoudsreserve verrekend waardoor het geen effect heeft op het resultaat.

27

218

52

-227 51 94