Document · PDF

Bijlage - Overzicht van de ombuigingsmogelijkheden

Het Besluit 1 april 2025, gemeente SmallingerlandBij agendapunt: Uitgangspunten uitwerken maatregelen17.310 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Dwars door het ravijn Inzicht en overzicht op weg naar financieel evenwicht Resultaat stap 1 en stap 2: inzicht in de beïnvloedbaarheid van de hele begroting Versie 2.0 definitief - 21 maart 2025

Inzicht en overzicht op weg naar financieel evenwicht – stap 2 Inzicht in beïnvloedbaarheid van de begroting – het resultaat van stap 2 De figuur rechts geeft de procesopbouw weer. In het procesplan dat door de raadswerkgroep is vastgesteld is het proces verder toegelicht. Als vervolg op stap 1, waarin we overzicht over de gehele begroting gaven, geeft dit document inzicht in de beïnvloedbaarheid van de begroting: ombuigingsmogelijkheden. Doorklikbaar overzicht Dit bestand is doorklikbaar gemaakt. Het doel daarvan is dat het makkelijker is om in- en uit te zoomen van totaaloverzicht naar detail en vice versa. Hiervoor kan geklikt worden op de onderdelen in de navigatiebalk onderaan elke pagina: Bron figuur: procesplan zoals vastgesteld door raadswerkgroep

Op pagina 5 start uw overzicht. Eerst geven we een toelichting op wat voorligt. Beïnvloedbaarheid ingedeeld op vier aspecten Onder leiding van de projectleider hebben interviews plaatsgevonden met de bij de taakvelden betrokken medewerkers. De verslaggeving die u vindt in dit document is teruggelegd en getoetst. Eindregie op de inhoud ligt bij de projectleider. De extern begeleider van de raadswerkgroep heeft een kwaliteitstoets uitgevoerd. Elk taakveld toont de beïnvloedbaarheid in vier ombuigingsmogelijkheden: • Stoppen met taken (waar dat wettelijk toegestaan is en contractueel kan) • Minimaliseren van het uitvoeringsniveau (waar dat mag en kan) • Verhogen van de inkomsten (waar we inkomsten mogen vragen) • Slimmer organiseren of beter begroten (zonder effect op uitvoeringsniveau) Daar waar we geen mogelijkheden zien is dit ook aangegeven.

Uitwerking ombuigingsmogelijkheden, benchmark en ROB rapport De wijze waarop we de ombuigingsmogelijkheden in beeld brengen is op 29 januari afgestemd in de raadswerkgroep en akkoord bevonden. Dat geldt ook voor de uitvoering van de benchmark. Conform opdracht in de raadsmotie is de benchmark van AEF uit 2020 per taakveld opgenomen in dit document. Dat betreft gedateerde informatie. Op elk taakveldblad is daarom ook een actualisatie van die benchmark gedaan met gegevens uit de begroting 2024 van Nederlandse gemeenten. Smallingerland is daarbij opnieuw vergeleken met grotendeels dezelfde referentiegroep als in het rapport van AEF uit 2020 1). Als de lasten van Smallingerland meer dan 10% afwijken betitelen wij ze als boven- of ondergemiddeld. We geven de afwijking in euro per inwoner en als totaal bedrag. De Raad voor het Openbaar Bestuur onderzocht de beleidsvrijheid van gemeenten en drukte deze uit op een schaal van 1 tot 10 waarbij 1 staat voor niet of zeer beperkt beïnvloedbaar en 10 voor volledig beïnvloedbaar. De desbetreffende pagina uit het rapport van de Raad voor het Openbaar Bestuur is ter onderbouwing toegevoegd.

1) In overleg met de raadswerkgroep zijn twee gemeenten uit de referentiegroep vervangen, te weten Alphen aan den Rijn en Vlissingen. In het beeld van 2024 is Alphen aan den Rijn niet meer goed vergelijkbaar met Smallingerland. Vlissingen is een artikel 12 gemeente waardoor geen gegevens beschikbaar zijn. Ter vervanging van deze twee gemeenten zijn Midden-Groningen en Roermond toegevoegd. Voor meer info: zie presentatie 29 jan.

Toelichting op de bron van de cijfers - stap 1 Landelijke indeling taakvelden en kostensoorten Alle gemeenten zijn vrij in hoe ze hun begrotingsprogramma’s indelen, maar verplicht deze programma’s te vertalen naar taakvelden en naar kostensoorten (‘categorieën’). Elk kwartaal rapporteren gemeenten deze informatie aan het CBS (IV3, informatie voor derden). Conform de procesnotitie hanteren wij deze indeling hier ook. Voor de externe bron achter de taakveldinformatie verwijzen wij naar Vraagbaak Iv3 gemeenten | Findo1)

Focus op 2026 en verder Gegeven het bezuinigingsdoel (2026 en verder) is de financiële informatie ook gericht op de jaren 2026 en verder. Aan de jaarschijf 2029 wordt nog gewerkt. Veel budgetten zijn structureel van aard dus zullen vergelijkbaar zijn met 2028. Ongeveer gelijktijdig met dit rapport ontvangt de raad een brief van het college over het totaalbeeld van de jaarschijf 2029. Vertaling tussen deze cijfers en de begroting De cijfers inzake de begrote lasten zijn 100% feitelijk en gebaseerd op een datadump uit de financiële administratie. U bent gewend om deze op programmaniveau gepresenteerd te krijgen. Nu focussen we op taakvelden. In de bijlage achteraan dit document is een vertaaltabel opgenomen tussen de programma-indeling van Smallingerland, de meerjarenraming en de opgenomen taakvelden. Samenhang tussen nieuwe investeringen en taakvelden Investeringen die nog niet gerealiseerd zijn, kunnen uitgesteld of gestopt worden. De afweging daarvoor is opgenomen op de taakveldbladen. Daarbij is met name gekeken naar majeure nieuwe investeringen en in mindere mate naar reguliere vervangingsinvesteringen. 1) Met ingang van het begrotingsjaar 2025 zijn de taakvelden in het sociaal domein gewijzigd. Findo geeft dit nog niet goed weer (peildatum 10 jan ‘25). Voor achtergrond op de wijziging zie de download Toelichting wijziging IV3 indeling op Rijksoverheid.nl.

De opgenomen taakveldinformatie is afkomstig van het CBS.

bedragen x €1.000 2026 2027 2028 Baten -1.068 -1.068 -1.068 31 Grond 33 Pachten -156 -156 -156 Voordeel-762 en nadeel 36 Huren -762 -762 NB: in de financiële overzichten 37 Leges en andere rechten op de taakveldbladen zijn 38 Overige goederen en diensten -16 -16 -16 negatieve-134 bedragen-134 voordelig-134 431 Inkomensoverdrachten - Rijk en positieve Lasten 1.443bedragen 1.442nadelig 1.442 11 Salarissen en sociale lasten 358 358 358 21 Belastingen 130 130 130 31 Grond 32 Duurzame goederen 38 Overige goederen en diensten 276 276 276 73 Afschrijvingen 194 195 195 74 Toegerekende reële en bespaarde rente 484 482 482 Eindtotaal 375 374 374

Alles is in scope, maar niet alles is even snel beïnvloedbaar Bij elk taakveld ziet u wat er per jaar is begroot en in welke categorie lasten of baten. Als we kijken naar de beïnvloedbaarheid kijken we naar alle categorieën lasten. Categorieën die minder snel beïnvloedbaar zijn, zijn: • Afschrijvingen en toegerekende rente (kapitaallasten) → deze komen voort uit investeringen. Als de investering er is zijn de kapitaallasten een gegeven, tenzij het bezit wordt verkocht of gesloopt. Wel bekijken we of de levensduur reëel gesteld is: een langere levensduur leidt tot lagere afschrijvingslasten per jaar. • Salarissen en sociale lasten → de meeste van onze arbeidsovereenkomsten zijn voor onbepaalde tijd. We hanteren een periode van drie jaar voordat we voordeel inboeken. • Structurele inkomensoverdrachten aan subsidiepartners → vanuit behoorlijk bestuur moet voor afbouw een redelijke periode gehanteerd worden, vaak drie jaar • Inkomensoverdrachten aan gemeenschappelijke regelingen → alleen als het bestuur van de GR besluit tot een lagere begroting, leidt dit voor ons tot voordeel.

Dit rapport bevat mogelijkheden, maatregelen volgen in stap 3 Vaak is meer uitwerking nodig om te bezien wat mogelijk is om context, inspanning en risico’s goed in beeld te brengen In dit document zijn beïnvloedingsmogelijkheden opgenomen. Soms zijn ze heel concreet, soms nog wat vager. Soms staan er al specifieke bedragen opgenomen, soms pm posten. Pm betekent dat we het nu nog niet weten. In alle gevallen geldt: het resultaat van stap 2 bevat ombuigingsmogelijkheden en geen ombuigingsmaatregelen. In stap 3 volgt een nadere uitwerking. Waar mogelijk nu al gekeken naar innovatie en waterbedeffecten In de interviews is aandacht besteed aan mogelijkheden om innovatiever te werken en zo voordelen te realiseren. Daar waar we die zien vraagt dit vaak nog meer tijd voor concrete uitwerking. Daar waar we in interviews mogelijkheden zagen voor ombuigingen die met grote mate van zekerheid leiden tot minstens even grote nadelen (‘waterbedeffecten’) zijn deze ombuigingen niet opgenomen: het leidt immers niet tot een besparing. Begin met het einde voor ogen De provincie zal als toezichthouder de maatregelen waar de raad op 8 juli toe besluit beoordelen. Als die maatregelen naar het oordeel van de provincie onvoldoende concreet en hard zijn, worden ze geschrapt. Dit willen we zo veel mogelijk voorkomen.

Niet uit te sluiten valt dat in stap 3 blijkt dat mogelijkheden die nu in beeld gebracht zijn om die reden alsnog zullen afvallen. In alle gevallen geldt dat generieke taakstellingen onvoldoende concreet en hard zijn. Er moet gericht aanpassing in begrote baten en / of begrote lasten worden gedaan. Daarbij geldt dat bij aanpassing in lasten rekening gehouden moet worden met lopende verplichtingen en wettelijke afbouwtermijnen.

Informatie van het college om een goede dialoog te kunnen voeren Zowel voor de raadsvergadering van 1 april als voor de raadsvergadering van 8 juli ontvangt u nieuw zicht op de financiële opgave. Het is de verantwoordelijkheid van het college om een goede begroting aan u voor te leggen. Daar waar door de informatie uit dit traject is gebleken dat bijstelling nodig is en dus niet afweegbaar is, wordt dit verwerkt door het college. Voor meer informatie verwijzen we naar de brief van het college over de actualisatie van het meerjarenbeeld. Deze ontvangt u ongeveer gelijktijdig met dit rapport. Bij de kadernota wordt die actualisatie van het meerjarenbeeld compleet gemaakt en onder meer aangevuld met onontkoombare ontwikkelingen en de uitkomsten uit de meicirculaire over de ontwikkelingen in het gemeentefonds.

Klik en kies: waarover wilt u meer informatie? RESULTAAT STAP 2 Dashboard ombuigingsmogelijkheden totaal overzicht ombuigingsmogelijkheden per taakveld met doorklikmogelijkheden naar de info per taakveld

RESULTAAT STAP 1 Lasten en baten per jaar overzicht lasten en baten per taakveld

Lasten en baten per jaar

Dashboard ombuigingsmogelijkheden

overzicht lasten en baten per taakveld

totaal overzicht ombuigingsmogelijkheden per taakveld met doorklikmogelijkheden naar de info per taakveld

Rente en afschrijvingen die volgen uit investeringen maken onderdeel uit van de taakvelden in de begroting Investeringen

Investeringen Keuzemogelijkheden in de taakvelden Aanpassingen in geplande investeringen (stoppen, beperken, vertragen) beperken de begrote rente en afschrijving op een taakveld. Deze keuzemogelijkheden zijn opgenomen op de desbetreffende taakvelden.

Tip: door op het huisje te klikken keert u weer terug naar deze overzichtspagina

2026

Ombuigingsmogelijkheden

2027 tm 2029

2026

Klik op een taakveld voor meer informatie

Klik op een taakveld voor meer informatie 0. Bestuur en ondersteuning

5. Sport, cultuur en recreatie

0.1 Bestuur

5.1 Sportbeleid en activering

0.1 Bestuur

5.2 Sportaccommodaties

5. Sport, cultuur en recreatie

0.2 Burgerzaken

0. Bestuur en ondersteuning

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

0.4 Overhead

0.4 Overhead 0.5 Treasury

0.5 Treasury 0.61-0.64 Belastingen

0.61-0.64 Belastingen

5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuur

5.3 Cultuur 5.4 Musea

5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed

5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

0.7 Gemeentefonds

0.7 Gemeentefonds 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

0.8 Overige baten en lasten 6. Sociaal domein

0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1.2 Openbare orde en veiligheid

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

6. Sociaal domein

1. Veiligheid

1. Veilig-heid

2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens

2.3 Recreatieve havens

6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie

6.5 Arbeidsparticipatie taakvelden Wmo

taakvelden Wmo 7.1 Volksgezondheid

7. Volksgezond-heid en milieu

2.5 Openbaar vervoer 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4 Economische promotie

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4 Economische promotie

zie 8.2 zie 3.1

zie 3.1

zie 8.2 zie 3.1

zie 3.1

4.2 Onderwijshuisvesting

4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Dashboard

Legenda

zie 3.1

8. Volks-huisvesting

8. Volkshuisvesting

3. Economie 4.Onderwijs

6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk

taakvelden Jeugdhulp

2.4 Economische havens en waterwegen

2.5 Openbaar vervoer

5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

taakvelden Jeugdhulp

3.1 Economische ontwikkeling

4.On-derwijs

6.3 Inkomensregelingen

2.4 Economische havens en waterwegen

7. Volksgezondheid en milieu

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

2.1 Verkeer en vervoer

3. Economie

2027 tm 2029

wel mogelijkheden → indicatief mogelijk effect: geen mogelijkheden

< € 100.000

7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering

7.2 Riolering 7.3 Afval

7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie

8.2 Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouwen

8.3 Wonen en bouwen € 100.000 - € 250.000

€ 250.000 - € 1.000.000

> € 1.000.000

NB: omdat het effect van veel mogelijkheden nog nadere uitwerking vraagt is dit totaal effect echt indicatief

Klik en kies

Begroting 2026 – overzicht lasten per hoofdtaakveld 0. Bestuur en ondersteuning € 32,4 mln

Klik op een hoofdtaakveld voor meer informatie over de opbouw van de baten en lasten van dat taakveld.

€ 242,5 mln Zijn de totale lasten in de begroting 2026. Klik hiernaast op een hoofdtaakveld voor meer informatie over de opbouw van het hoofdtaakveld en de begrote baten en lasten.

98,8%

6. Sociaal domein € 120,8 mln

0. Bestuur en ondersteuning € 32,4 mln 1. Veiligheid € 6,4 mln

1. Veiligheid € 6,4 mln 2. Verkeer, vervoer en waterstaat € 13,3 mln

2. Verkeer, vervoer en waterstaat € 13,3 mln 3. Economie € 2,6 mln

4. Onderwijs € 15,0 mln

3. Economie € 2,6 mln

4. Onderwijs € 15,0 mln 5. Sport, cultuur en recreatie € 21,2 mln

5. Sport, cultuur en recreatie € 21,2 mln

Van deze lasten zijn als structureel aangemerkt, de rest (€3,0 mln) is incidenteel van aard. 7. Volksgezondheid en milieu € 22,1 mln

49,8%

7. Volksgezondheid en milieu € 22,1 mln

Van de totale lasten hebben betrekking op het hoofdtaakveld sociaal domein. 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing € 8,5 mln

In de bijlage vindt u een overzicht dat de samenhang tussen de programma’s uit de begroting en de taakvelden laat zien Lasten en baten

Lasten en baten

het overzicht baten per hoofdtaakveld staat op de volgende pagina

8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing € 8,5 mln

6. Sociaal domein € 120,8 mln

€ 232,7 mln

Begroting 2026 – overzicht baten per hoofdtaakveld 0. Bestuur en ondersteuning € 170,3 mln

zijn de totale baten in de begroting 2026 exclusief reserve mutaties

€ 3,7 mln zijn de begrote onttrekkingen aan reserves in 2026

- € 6,0 mln

0. Bestuur en ondersteuning € 170,3 mln

is het huidige begrotingstekort in het begrotingsjaar 2026, dat is 2,5% van de totale lasten

- € 7,0 mln is het huidige begrotingstekort in het begrotingsjaar 2028

2. Verkeer, vervoer en veiligheid € 3,7 mln 3. Economie € 1,0 mln

4. Onderwijs € 2,5 mln

5. Sport, cultuur en recreatie € 1,8 mln

NB!

rond 20 maart ontvangt u van het college de laatste stand van zaken

7. Volksgezondheid en milieu € 20,5 mln 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing € 2,2 mln

Lasten en baten

6. Sociaal domein € 30,6 mln

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning %

Relatief en absoluut aandeel lasten in 2026

% 0.1 Bestuur € 3,1 mln

0.1 Bestuur € 3,1 mln 0.2 Burgerzaken € 2,2 mln

Klik en kies Klik op een taakveld voor meer informatie

0.2 Burgerzaken € 2,2 mln 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden € 0,6 mln

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden € 0,6 mln 0.4 Overhead € 23,9 mln

€ 32,4 mln zijn de begrote lasten voor dit hoofdtaakveld in 2026

13,3%

0.4 Overhead € 23,9 mln

is het aandeel van dit hoofdtaakveld in de totale lasten van de gemeentelijke begroting

€ 170,3 mln zijn de begrote baten voor dit hoofdtaakveld in 2026 0.5 Treasury -€0,7 mln V

0.61-0.64 Belastingen €1,3 mln

0.5 Treasury -€0,7 mln V 0.7 Gemeentefonds € 0

0.8 Overige baten en lasten €1,2 mln

Lasten en baten

0. Bestuur en ondersteuning

0.7 Gemeentefonds € 0

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.1 Bestuur Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 72 Mutatie voorzieningen Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 32 Duurzame goederen 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 72 Mutatie voorzieningen Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.1 Bestuur

2026 -98

2027 -98

2028 -98

-98 3.082 2.157 12

-98 3.001 2.076 12

451 320 142

2.984

2.903

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.1 Bestuur .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 1-2 Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Stoppen is geen optie gegeven de wettelijke vereisten.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Geen mogelijkheden.

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Aantal wethouders in de volgende bestuursperiode beperken tot het wettelijk minimum.

260

Uitvoeringsniveau griffie en activiteiten raad tot een minimum beperken, geen commissievergaderingen meer en nog beperkte raadsvergaderingen – waarmee griffie sec griffier nodig heeft.

313

Rekenkamer terugbrengen tot een slapende rekenkamer in de nieuwe raadsperiode.

Reguliere budgetten raad/griffie schrappen gecombineerd met beperken raadsondersteuning.

In nieuwe raadsperiode geen fractievertegenwoordigers meer en geen presentievergoedingen meer betalen.

Halveren fractievergoedingen.

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Inkomsten realiseren op dit taakveld is niet mogelijk

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.1 Bestuur

0. Bestuur en ondersteuning

0.1 Bestuur

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.1 Bestuur

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 55 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 6 per inwoner meer. Smallingerland begrootte dus € 337.000 voordeliger dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark zijn de kosten voor het taakveld bestuur niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 1-2 Zeer beperkte mate van beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.1 Bestuur

0. Bestuur en ondersteuning

0.1 Bestuur

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.2 Burgerzaken Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 37 Leges en andere rechten Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 73 Afschrijvingen 74 Toegerekende reële en bespaarde rente Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.2 Burgerzaken

2026 -1.159 -1.159 2.240 1.384 83 314 457

2027 -1.284 -1.284 2.282 1.384 83 314 499

2028 -1.104 -1.104 2.145 1.320 83 314 426

1.081

998

1.041

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.2 Burgerzaken .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 1-2 nagenoeg geen beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Burgerzaken is wettelijk in detail gereguleerd. Stoppen kan niet.

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Qua bezetting zit burgerzaken al op een minimumniveau waarbij diverse functies dun belegd zijn. De vraag is of dit duurzaam is, mogelijk is extra capaciteit nodig. Verder verlagen is geen optie gegeven het huidige digitaliseringsniveau.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Werken op afspraak is al ingevoerd waarmee een efficiencyslag is gerealiseerd. Werken op afspraak loslaten werkt kostenverhogend. Wel zien we nog te veel no shows (niet op komen dagen). Er wordt aan gewerkt om dit terug te dringen.

Het verder digitaliseren van het aanvraag en afhandelingsproces kan mogelijk verdere efficiency opleveren, onder meer door verder gebruik te maken van de recent ingevoerde burgerzakenapplicatie. Dit vereist dat de basisformatie op orde is en die is nu nog kwetsbaar. Eventuele voordelen verwachten we daarom op zijn vroegst over drie jaar.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.2 Burgerzaken

0. Bestuur en ondersteuning

0.2 Burgerzaken

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Leges volledig kostendekkend maken. Een belangrijk deel van de tarieven (rijbewijzen en ID-bewijzen) is van rijkswege gereguleerd. Ten aanzien van de andere leges geldt dat ze maximaal kostendekkend mogen zijn. Mogelijk is hier ruimte.

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.2 Burgerzaken

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 19 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 7 per inwoner meer dan Smallingerland. Smallingerland begrootte dus € 393.000 voordeliger dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark zijn de kosten voor burgerzaken niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 1-2 Nagenoeg geen beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.2 Burgerzaken

0. Bestuur en ondersteuning

0.2 Burgerzaken

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 31 Grond 33 Pachten 36 Huren 37 Leges en andere rechten 38 Overige goederen en diensten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 21 Belastingen 31 Grond 32 Duurzame goederen 38 Overige goederen en diensten 73 Afschrijvingen 74 Toegerekende reële en bespaarde rente Eindtotaal

2026 -1.068

2027 -1.068

2028 -1.068

-156 -762

-16 -134 1.443 358 130

-16 -134 1.442 358 130

276 194 484 375

276 195 482 374

*) Op dit taakveld zijn aan de lastenkant ook de € 300.000 kapitaallasten voor het Museum Dr8888 begroot. Dit had begroot moeten worden op taakveld 5.4 Musea. Bij de eerste bestuursrapportage 2025 wordt dit gecorrigeerd.

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: geen score, betreft beheersmatige taak

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Vertragen of stoppen van de centrumambities. Op dit taakveld zijn op grond van de kadernota en begroting 2024 rentelasten van € 180.000 begroot ter dekking van rentelasten voor verwerving van gronden en vastgoed twv € 10 miljoen.

2026

2027

2028

2029

180

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving We zien geen mogelijkheden op dit vlak.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Gemiddeld genomen realiseren we de afgelopen jaren een positief saldo van € 200.000 op de inkomsten uit het beheer van overige gebouwen en gronden. Dit is niet geraamd. Als we dat wel doen leidt dat tot een voordeel in het financieel meerjarenbeeld.

200

Professionaliseren en centraliseren van beheer en onderhoud van vastgoed. Vergt eerst een investering. Resultaat meer grip en inzicht.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Jaarlijks worden de inkomsten en tarieven beoordeeld. We zien hier geen aanvullende mogelijkheden.

Vastgoed verkopen

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

0. Bestuur en ondersteuning

Indicatief effect (x € 1.000)

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 8 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 1 per inwoner minder. Smallingerland begrootte dus € 56.000 nadeliger dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

0. Bestuur en ondersteuning

Beleidsvrijheid: geen score, betreft beheersmatige taak

In de AEF benchmark zijn de kosten voor beheer overige gebouwen en gronden niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.4 Overhead Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 221 Belastingen op producenten 37 Leges en andere rechten 38 Overige goederen en diensten 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 72 Mutatie voorzieningen Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 21 Belastingen 32 Duurzame goederen 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 72 Mutatie voorzieningen 73 Afschrijvingen 74 Toegerekende reële en bespaarde rente 75 Overige verrekeningen Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.4 Overhead

2026 -170

2027 -170

2028 -170

-93 -77

23.868 15.176 43

24.162 15.122 43

23.762 15.122 43

351 7.135 7

301 6.645 7

201 6.345 7

1.270 327 -441 23.698

2.063 422 -441 23.992

2.063 422 -441 23.592

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.4 Overhead .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 1-2 zeer beperkte mate van beleidsvrijheid

Beïnvloeden Beïnvloedendoor doortaken takente testoppen stoppen

Overhead is zeer beperkt beïnvloedbaar. Er zijn geen taken binnen het geheel van de overheadfunctie waar we mee kunnen stoppen. Wel kan er op andere taakvelden gekozen worden voor het stoppen met taken of verlagen van ambities wat effect kan hebben op de inzet van overheadcapaciteit. Een voorbeeld daarvan zijn de ambities inzake grotere projecten.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Toerekenen van (overhead)inzet aan projecten en programma’s (eis vanuit BBV). De voorbereidingen hiertoe lopen. Omdat toerekening leidt tot hogere afschrijving loopt het voordeel af in tijd.

470

445

420

Afschrijvingslasten verbouw gemeentehuis dekken uit een (te vormen) bestemmingsreserve kapitaallasten. Voeding zou dan moeten komen uit herprioritering reserves of rekeningresultaat.

908

Afschrijvingstermijn installaties in financiële verordening net als voorheen weer op 20 jaar zetten ipv 15 jaar. Op basis van informatie van onze installatiepartners kan dit.

130*

Verder investeren in onze proces-, IT en data-advisering en ondersteuning gericht op het verbeteren van sturing en efficiëntie in de inhoudelijke teams en binnen de bedrijfsvoering.

Bijstellen afschrijvingstermijnen investeringen automatisering naar daadwerkelijke gebruiksduur.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

0.4 Overhead

0. Bestuur en ondersteuning

0.4 Overhead

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

In de dienstverlening van het KCC zou ervoor gekozen kunnen worden de met extra beschikbaar gestelde gerealiseerde verbetering in afhandeltijden weer ongedaan te maken, waardoor deze weer terugkomt op het niveau van 15 minuten wachten.

Zoals ook blijkt uit bijvoorbeeld rapportages van de accountant zit onze bedrijfsvoering nog niet op het minimumniveau. De beschikbare middelen zijn nodig om naar dit niveau toe te werken.

Op specifieke onderdelen van de bedrijfsvoering zijn op termijn keuzes te maken. Echter, pas als de bedrijfsvoering volledig staat als collectief leidt dit – mogelijk - tot voordelen.

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Er zitten enkele kleine inkomstenposten op dit taakveld. Daar waar het leges betreft bezien we of er nog mogelijkheden zijn op kostendekkendheid te verbeteren. Op dit taakveld zal dat effect verwaarloosbaar zijn.

*) Mocht ervoor gekozen worden om de afschrijvingslasten te dekken uit een bestemmingsreserve kapitaallasten, dan gaat dit voordeel van € 130.000 niet op.

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.4 Overhead

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 405 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 44 per inwoner meer. Smallingerland begrootte dus € 2.468.000 voordeliger dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark zijn de kosten voor overhead niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 1-2 zeer beperkte mate van beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.4 Overhead

0. Bestuur en ondersteuning

0.4 Overhead

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.5 Treasury Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 51 Rente 52 Dividenden en winsten 74 Toegerekende reële en bespaarde rente Lasten 38 Overige goederen en diensten 51 Rente 74 Toegerekende reële en bespaarde rente Eindtotaal

2026 -585

2027 -585

2028 -585

-585

-736

-781

4.611 -5.347 -1.322

4.611 -5.392 -1.367

4.611 -5.392 -1.366

Het college gaat de grip op en informatie over treasury versterken door een verbeterde systematiek toe te passen. In de brief over de actualisatie van het meerjarenbeeld die gelijk met dit rapport verschijnt komt het college terug op de effecten daarvan.

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.5 Treasury

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.5 Treasury .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 4-6 beperkte beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Stoppen met treasury-activiteiten is niet mogelijk.

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving De ambtelijke capaciteit op de treasury-functie is minimaal en kwetsbaar. Verlagen is geen optie.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Op basis van een analyse van het meerjarenbeeld treasury willen en moeten we onze systematiek verbeteren om grip te versterken. Dit heeft een nadelig effect vanaf het jaar 2026. Dat nadelig effect kan beperkt worden door investeringen te temporiseren. In de brief aan de raad over de actualisatie van het meerjarenbeeld volgt een toelichting op de versterking van treasury.

nadeel

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Omschrijving Dit is niet aan de orde; de gemeente beschikt niet over middelen die we uit kunnen zetten

0.5 Treasury

0. Bestuur en ondersteuning

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen

0.5 Treasury

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.5 Treasury

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 16 aan netto-inkomsten per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 13 per inwoner meer inkomsten. Smallingerland begrootte dus € 729.000 nadeliger dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark zijn de kosten voor treasury niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 4-6 beperkte beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.5 Treasury

0. Bestuur en ondersteuning

0.5 Treasury

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakvelden Belastingen

0.61 OZB Woningen

0.61 OZB Woningen 0.62 OZB Niet-woningen

0.62 OZB Niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting

0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig

0.64 Belastingen overig

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

Taakvelden Belastingen

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.61 OZB woningen Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 221 Belastingen op producenten 38 Overige goederen en diensten Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

2026 -8.191 -8.191

2027 -8.191 -8.191

2028 -8.191 -8.191

671 478 36 157 -7.520

Taakvelden Belastingen

0. Bestuur en Ondersteuning

Taakvelden Belastingen

0.61 OZB woningen

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.61 OZB woningen .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 8-9 Nagenoeg volledige beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Stoppen kan formeel, maar levert geen voordeel op

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft geen dienst die we uitvoeren; er zijn dus ook geen keuzes in het uitvoeringsniveau te maken.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten

Omschrijving

2026

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

Indicatief effect (x € 1.000)

2029

2027

2028

2029

NB: OZB inkomsten zijn niet gemaximeerd. Hieronder enkele voorbeelden van aanpassingen.

Areaaluitbreiding en stijging OZB inkomsten ramen (wordt meegenomen in actualisatie meerjarenbeeld)

Inkomsten OZB woningen verhogen tot het gemiddeld niveau 1.650 1.650 1.650 1.650 van onze referentiegroep (rekening houdend met indexering van 2024 naar 2025) Inkomsten OZB woningen verhogen tot het gemiddeld niveau van gemeenten die net als wij een zwakke sociale structuur en een sterke centrumfunctie (rekening houdend met indexering van 2024 naar 2025

3.060 3.060 3.060 3.060

Rekenvoorbeeld: effect OZB stijging voor inwoners 1% stijging van de OZB inkomsten voor OZB woningen en niet-woningen samen levert ca € 170.000 op. Voor een woningbezitter met een gemiddeld koophuis (WOZ waarde € 350.000) betekent een stijging van 1% dat deze niet € 368 maar € 371,70 betaalt. Dit betekent € 0,31 per maand extra.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakvelden belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Taakvelden belastingen

0.61 OZB woningen

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.61 OZB woningen

Beleidsvrijheid: 8-9 Nagenoeg volledige beleidsvrijheid

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

Conclusie benchmark AEF februari 2020

Extra vergelijkingen Gemeenten die net als Smallingerland een zwakke sociale structuur en een sterke centrumfunctie hebben, begrootten in 2024 gemiddeld € 180 aan netto-inkomsten per inwoner op dit taakveld.

---------------------Kanttekening bij bovenstaande benchmark van AEF: het OZB percentage zegt losstaand niet zo veel. Het moet in samenhang bekeken worden met de waarderingen van de woningen in de gemeente. Onderstaande benchmark 2024 geeft daarom een beter beeld.

NB: dit betekent dat gemeenten uit die groep in 2024 € 2,92 mln extra aan OZB woningen realiseerden. Daarnaast realiseerden zij ook fors extra inkomsten uit OZB niet-woningen

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

Smallingerland begrootte in 2024 € 128 aan netto-inkomsten per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 28 per inwoner meer. Smallingerland begrootte dus € 1.571.000 minder inkomsten dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakvelden belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Taakvelden belastingen

COELO 2024: Woningeigenaren met een gemiddelde koopwoning (WOZ-waarde € 350.000) betalen in Smallingerland € 368 OZB. Landelijk gemiddeld ligt dat voor die woningwaarde op € 423. In Tytsjerksteradiel is dat € 525, Heerenveen € 380, Opsterland € 283, Leeuwarden € 387, Achtkarspelen € 455, Westerkwartier € 431.

0.61 OZB woningen

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.62 OZB niet-woningen Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 221 Belastingen op producenten 38 Overige goederen en diensten Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

2026 -9.016 -9.016

2027 -9.016 -9.016

2028 -9.016 -9.016

505 305 89 112 -8.510

Taakvelden Belastingen

0. Bestuur en Ondersteuning

Taakvelden Belastingen

0.62 OZB niet-woningen

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.62 OZB niet-woningen .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 8-9 Nagenoeg volledige beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Stoppen kan formeel, maar levert geen voordeel op

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft geen dienst die we uitvoeren; er zijn dus ook geen keuzes in het uitvoeringsniveau te maken.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen

Areaaluitbreiding en stijging OZB inkomsten ramen (wordt meegenomen in actualisatie meerjarenbeeld)

Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

NB: OZB inkomsten zijn niet gemaximeerd. Hieronder een voorbeeld aanpassing. Inkomsten OZB niet-woningen verhogen tot het gemiddeld niveau van gemeenten met een zwakke sociale structuur en een sterke centrumfunctie (rekening houdend met indexering van 2024 naar 2025)

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakvelden belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Taakvelden belastingen

0.62 OZB niet-woningen

2.950 2.950 2.950 2.950

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.62 OZB niet-woningen

Beleidsvrijheid: 8-9 Nagenoeg volledige beleidsvrijheid

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

Conclusie benchmark AEF februari 2020

Extra vergelijking Gemeenten die net als Smallingerland een zwakke sociale

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

Smallingerland begrootte in 2024 € 142 aan netto-inkomen per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 3 per inwoner minder. Smallingerland begrootte dus € 168.000 meer inkomsten dan de referentiegroep.

structuur en een sterke centrumfunctie hebben, begrootten in 2024 gemiddeld € 192 aan netto-inkomsten per inwoner op dit taakveld.

NB: dit betekent dat gemeenten uit die groep in 2024 € 2,8 mln extra aan OZB nietwoningen realiseerden. Daarnaast realiseerden zij ook fors extra inkomsten uit OZB woningen

0.62 OZB niet-woningen

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakvelden belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Taakvelden belastingen

0.62 OZB nietwoningen

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.63 Parkeerbelasting Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 37 Leges en andere rechten Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 38 Overige goederen en diensten Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

2026 -190 -190 58 29 29 -132

Taakvelden Belastingen

0. Bestuur en Ondersteuning

Taakvelden Belastingen

0.63 Parkeerbelasting

2027 -190 -190 58 29 29 -132

2028 -190 -190 58 29 29 -132

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.63 Parkeerbelasting .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 8-10 grote mate van beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Stoppen kan formeel, maar levert geen voordeel op

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft geen dienst die we uitvoeren; er zijn dus ook geen keuzes in het uitvoeringsniveau te maken.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Beter handhaven op de betalingsgraad van de naheffingen

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

In beeld brengen welke kosten aan de naheffing worden toegerekend en beoordelen of daadwerkelijk alle kosten hieraan toegerekend worden.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakvelden belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Taakvelden belastingen

Voor beïnvloedingsmogelijkheden over inkomsten uit parkeren verwijzen we naar Taakveld 2.2 Parkeren

0.63 Parkeerbelasting

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.63 Parkeerbelasting

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 2 aan netto-inkomsten per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 33 per inwoner meer. Smallingerland begrootte dus € 1.851.000 minder inkomsten dan de referentiegroep. NB: dit grote verschil moet in samenhang met Taakveld 2.2 Parkeren bekeken worden. Daar is het beeld juist gespiegeld. Smallingerland boekt hier alleen opbrengsten parkeervergunningen en boetes

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakveld belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark is dit taakveld niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 8-10 grote mate van beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

Taakveld belastingen

0.63 Parkeer-belasting

0.63 Parkeerbelasting

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.64 Belastingen overig Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 221 Belastingen op producenten 222 Belastingen op huishoudens 37 Leges en andere rechten 38 Overige goederen en diensten Lasten 38 Overige goederen en diensten Eindtotaal

2026 -421 -119 -293 -8

2027 -421 -119 -293 -8

2028 -421 -119 -293 -8

36 36 -386

Voor Smallingerland gaat het qua overige belastingen om Hondenbelasting (baten ca. € 293.000) en Reclamebelasting (baten ca € 119.000) Daarbij geldt dat de inkomsten uit reclamebelasting via het hoofdtaakveld Economie weer worden ingezet voor economische doeleinden. In het kader van beheer en onderhoud Openbaar groen (taakveld 5.7) vinden daarnaast activiteiten plaats in het kader van beperking van overlast van hondenpoep.

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

Taakvelden Belastingen

0. Bestuur en Ondersteuning

Taakvelden Belastingen

0.64 Belastingen overig

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.64 Belastingen overig .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: 8-10 grote mate van beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Stoppen met hondenbelasting zonder de OZB te verhogen levert een nadeel op. Als antwoord op raadsvragen naar aanleiding van de begroting 2025 is ditzelfde cijfer ook in beeld gebracht.

-165

Nu besluiten met ingang van 2029 te stoppen met hondenbelasting en de OZB inkomsten met ingang van 2029 met € 300.000 extra verhogen.

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft geen dienst die we uitvoeren; er zijn dus ook geen keuzes in het uitvoeringsniveau te maken.

2026

2027

2028

2029

135

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving We zien op dit moment geen mogelijkheden op dit vlak

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Hondenbelasting verhogen – bijvoorbeeld: verdubbelen.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakveld belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Taakveld belastingen

0.64 Belastingen overig

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

300

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakvelden Belastingen → Taakveld 0.64 Belastingen overig

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 7 aan netto-inkomsten per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 5 per inwoner minder aan inkomsten. Smallingerland begrootte dus € 280.000 meer inkomsten dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

Taakveld belastingen

0. Bestuur en ondersteuning

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark is dit taakveld niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 8-10 grote mate van beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

Taakveld belastingen

0.64 Belas- tingen overig

0.64 Belastingen overig

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk Eindtotaal

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

2026 2027 2028 -149.007 -150.400 -151.869 -149.007 -150.400 -151.869 -149.007 -150.400 -151.869

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: niet van toepassing

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Niet van toepassing voor het gemeentefonds

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Niet van toepassing voor het gemeentefonds

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Via interne controle goed toetsen of het Rijk de juiste waarden voor de maatstaven ter berekening van het gemeentefonds hanteert. Op begrotingsbasis levert dit echter geen voordeel op.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Niet van toepassing voor het gemeentefonds

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.7 Algemene uitkering

0. Bestuur en ondersteuning

0.7 Algemene uitkering

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Niet van toepassing, het betreft geen taak, maar een inkomstenbron.

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 2.642 aan netto-inkomen per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 9 per inwoner meer. Smallingerland begrootte dus € 505.000 nadeliger dan de referentiegroep.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0. Bestuur en ondersteuning

Beleidsvrijheid: niet van toepassing

In de AEF benchmark is dit taakveld niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en Ondersteuning Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 32 Duurzame goederen 37 Leges en andere rechten 38 Overige goederen en diensten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 21 Belastingen 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten 72 Mutatie voorzieningen 73 Afschrijvingen * 74 Toegerekende reële en bespaarde rente * Eindtotaal

2026 -408

2027 -408

2028 -408

-103 -285

-20 1.197 9 2

-20 1.286 9 2

-20 1.338 9 2

436

133 617 789

133 707 878

133 758 930

*) Vooruitlopend op de actualisatie van de staat van activa en de toerekening van kapitaallasten zijn op dit taakveld ook kapitaallasten opgenomen. Na actualisatie worden deze op de desbetreffende taakvelden geboekt.

0. Bestuur en Ondersteuning

Lasten en baten

0. Bestuur en Ondersteuning

0.8 Overige baten en lasten

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.8 Overige baten en lasten .0 – Veiligheid

Beleidsvrijheid: niet van toepassing

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft geen taken op dit taakveld, maar een verplicht begrotingsonderdeel.

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft geen taken op dit taakveld, maar een verplicht begrotingsonderdeel.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

De verplichte post onvoorzien verlagen van € 100.000 naar ca. € 1 per inwoner

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Een hogere prijs vragen voor werkzaamheden voor derden.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.8 Overige baten en lasten

0. Bestuur en ondersteuning

0.8 Overige baten en lasten

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 0 – Bestuur en ondersteuning

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK Smallingerland begrootte in 2024 € 102 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 60 per inwoner minder. Smallingerland begrootte dus € 3.366.000 nadeliger dan de referentiegroep. *) Vooruitlopend op de actualisatie van de staat van activa en de toerekening van kapitaallasten zijn op dit taakveld ook kapitaallasten opgenomen. Na actualisatie worden deze op de desbetreffende taakvelden geboekt.

0. Bestuur en ondersteuning

Lasten en baten

0.8 Overige baten en lasten

0. Bestuur en ondersteuning

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

In de AEF benchmark is dit taakveld niet apart in beeld gebracht.

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: niet van toepassing

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

0.8 Overige baten en lasten

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 1 – Veiligheid %

Relatief en absoluut aandeel lasten in 2026

% 1.1 Crisisbeheersing en brandweer € 4,4 mln

Klik en kies Klik op een taakveld voor meer informatie

1.1 Crisisbeheersing en brandweer € 4,4 mln

€ 6,4 mln zijn de begrote lasten voor dit hoofdtaakveld in 2026

2,6% is het aandeel van dit hoofdtaakveld in de totale lasten van de gemeentelijke begroting

1.2 Openbare orde en veiligheid € 2,0 mln

€ 0,0 mln 1.2 Openbare orde en veiligheid € 2,0 mln

Lasten en baten

1. Veiligheid

zijn de begrote baten voor dit hoofdtaakveld in 2026

Hoofdtaakveld 1.0 – Veiligheid Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Lasten 38 Overige goederen en diensten 433 Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen Eindtotaal

1. Veiligheid

Lasten en baten

1. Veiligheid

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

2026 4.441 48 4.393 4.441

2027 4.441 48 4.393 4.441

2028 4.441 48 4.393 4.441

Hoofdtaakveld 1.0 – Veiligheid

Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Beleidsvrijheid: 3 -4 Beperkte mate van beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft een verplichte taak. Stoppen met deze taak is niet mogelijk.

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Beperken van het uitvoeringsniveau crisisbeheersing en brandweer tot het wettelijk minimum

2026

2027

2028

2029

NB: pas als het algemeen bestuur van de GR een besluit neemt om de begroting van de GR en onze bijdrage aan te passen betreft dit een acceptabele ombuigingsmaatregel.

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

De Veiligheidsregio werkt aan doorlichting van de begroting. Eerste voordelen zijn opgenomen. Dit project loopt langer door. Effect moet blijken uit de begroting 2026. NB: dit effect hoeft niet per se voordelig te zijn, maar kan ook minder meerkosten betekenen.

1. Veiligheid

Lasten en baten

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Er is geen wettelijke basis om inkomsten voor onze gemeente te realiseren op dit taakveld.

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1. Veiligheid

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 1.0 – Veiligheid

Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Smallingerland begrootte in 2024 € 67 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 7 per inwoner extra. Smallingerland begrootte dus € 393.000 voordeliger dan de referentiegroep.

1. Veiligheid

Lasten en baten

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1. Veiligheid

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 3 -4 Beperkte mate van beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 1.0 – Veiligheid Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

Baten 38 Overige goederen en diensten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk 434 Inkomensoverdrachten - provincies Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 21 Belastingen 32 Duurzame goederen 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 73 Afschrijvingen 74 Toegerekende reële en bespaarde rente 75 Overige verrekeningen Eindtotaal

1. Veiligheid

Lasten en baten

1. Veiligheid

1.2 Openbare orde en veiligheid

2026

2027

2028

1.960 1.553 3

324 74 5

1.960

Hoofdtaakveld 1.0 – Veiligheid

Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid

Beleidsvrijheid: 3-5 Beperkte mate van beleidsvrijheid

Beïnvloeden door taken te stoppen Beïnvloeden door het uitvoeringsniveau te verlagen

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Het betreft een verplichte taak. Stoppen met deze taak is niet mogelijk.

2026

2027

2028

2029

Indicatief effect (x € 1.000)

Omschrijving Verlagen van het uitvoeringsniveau en alleen nog acteren op incidenten. Dit gaat ten koste van preventie wat aan de achterkant weer geld kost. De vraag is wat dit oplevert.

2026

2027

2028

2029

Beïnvloeden door de uitvoering slimmer te organiseren of beter te begroten Omschrijving

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Er is nu een structureel budget beschikbaar voor openbare orde en veiligheid. De activiteiten of dit gebied hebben echter een meer projectmatig karakter, waardoor de uitgaven van jaar op jaar nogal verschillen en er regelmatig geschoven moet worden over jaren heen. We kunnen bekijken of we de budgettering beter kunnen laten aansluiten op de aard van het werk.

1. Veiligheid

Lasten en baten

Beïnvloeden door de inkomsten te verhogen Omschrijving Er is geen wettelijke basis om inkomsten voor onze gemeente te realiseren op dit taakveld.

1.2 Openbare orde en veiligheid

1. Veiligheid

1.2 Openbare orde en veiligheid

Indicatief effect (x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

Hoofdtaakveld 1.0 – Veiligheid

Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid

Smallingerland begrootte in 2024 € 35 aan netto-uitgaven per inwoner op dit taakveld. Gemeenten uit de referentiegroep begrootten gemiddeld € 2 per inwoner extra. Smallingerland begrootte dus € 112.000 voordeliger dan de referentiegroep.

1. Veiligheid

Lasten en baten

1.2 Openbare orde en veiligheid

1. Veiligheid

Toelichting beleidsvrijheid door Raad voor het openbaar bestuur

Conclusie begrotingsscan 2024 obv rekenblad BZK

Lasten en baten

Beleidsvrijheid: 3-5 Beperkte mate van beleidsvrijheid

Conclusie benchmark AEF februari 2020

bovengemiddeld gemiddeld ondergemiddeld

1.2 Openbare orde en veiligheid

Toelichting / benchmark

Hoofdtaakveld 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat %

Relatief en absoluut aandeel lasten in 2026

% 2.1 Verkeer en vervoer € 10,3 mln

Klik en kies Klik op een taakveld voor meer informatie

2.1 Verkeer en vervoer € 10,3 mln

€ 13,3 mln zijn de begrote lasten voor dit hoofdtaakveld in 2026

5,5% is het aandeel van dit hoofdtaakveld in de totale lasten van de gemeentelijke begroting

€ 3,7 mln

2.2 Parkeren € 2,2 mln

2.2 Parkeren € 2,2 mln 2.3 Recreatieve havens € 0,1 mln

2.4 Economische havens en waterwegen € 0,6 mln

2.5 Openbaar vervoer €0,1 mln

2.3 Recreatieve havens € 0,1 mln 2.4 Economische havens en waterwegen € 0,6 mln 2.5 Openbaar vervoer €0,1 mln

Lasten en baten

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

zijn de begrote baten voor dit hoofdtaakveld in 2026

Hoofdtaakveld 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Landelijke indeling taakveld

Lasten en baten Smallingerland bedragen x €1.000

2026

2027

2028

Baten 38 Overige goederen en diensten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk 434 Inkomensoverdrachten - provincies 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen Lasten 11 Salarissen en sociale lasten 21 Belastingen 32 Duurzame goederen 351 Ingeleend personeel 38 Overige goederen en diensten 438 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen 449 Kapitaaloverdrachten - onverdeeld 73 Afschrijvingen 74 Toegerekende reële en bespaarde rente Eindtotaal

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15303366/1