Document · PDF

Bijlage - Concernrapportage 2021-II

Het Debat 26 oktober 2021, gemeente SmallingerlandBij agendapunt: Concernrapportage 2021-II10.534 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aan de gemeenteraad Hierbij bieden wij u de Concernrapportage 2021-II aan. Inleiding In deze concernrapportage stellen we voor de tweede keer dit jaar en evenals in andere jaren de begroting bij van het lopende jaar. Deze begroting is in november 2020 door de raad vastgesteld. De concernrapportage vormt een onderbouwing van de begrotingswijziging die ter autorisatie aan de raad wordt voorgelegd en is financieel-technisch van aard. Deze concernrapportage bevat, zoals gebruikelijk, onvermijdelijke ontwikkelingen en administratief noodzakelijke aanpassingen die voortkomen uit bestaand beleid en niet passen binnen de financiële programmakaders. Het voornaamste doel van de concernrapportage is dan ook bijstelling door de raad van de budgetten per programma. Effecten uit de tweede concernrapportage worden uitsluitend eenmalig verwerkt in het lopend begrotingsjaar. Voor zover onderdelen structureel doorwerken, wordt dit meegenomen in Begroting 2022-2024. Resultaat Deze concernrapportage sluit na verrekening met reserves met een positief resultaat van € 24.190. Dit is het bedrag waarmee de eenmalige ruimte toeneemt. Het resultaat van de concernrapportage zal worden betrokken bij het opstellen van Begroting 2022-2024. Bijzonderheden De gemeentelijke organisatie wordt op diverse fronten geraakt.

Door de crisis lopen de gemeentelijke inkomsten van bijvoorbeeld de verkoop van parkeerkaartjes verder terug en moeten er extra kosten gemaakt worden voor het treffen van lokale maatregelen. Verder heeft het ambtelijk apparaat, in het bijzonder het onderdeel overhead, te maken met forse inhuur (€ 720.000) ter vervanging van ziekte, extra inzet jaarrekening 2020 en extra inzet 'Basis op Orde'. De harde verzekeringsmarkt leidt dit jaar tot een totaal hogere last van zo'n € 85.000 en door een 3-tal calamiteiten, brand en olie, stijgen de lasten in het programma volksgezondheid en milieu met € 255.000. Er zijn een aantal aanvragen voor jeugd en kwetsbare groepen en voor financiele compensatie van culturele instellingen geweest. Reden hiervan is het coronavirus. Omdat dit nu niet kon worden verwerkt in deze concernrapportage wordt er gekeken wat er met de bestaande budgetten gedaan kan worden. Mocht dit niet mogelijk zijn dan komt dat bij de jaarrekening aan de orde. In 2021 spelen de eerder in gang gezette herschikkingen ook een belangrijke rol. In de Begroting 2021-2024 hebben we voor de jaarschijf 2021 diverse herschikkingen voorgesteld.

Bij de eerste concernrapportage waren er een aantal posten gemarkeerd met een sterretje (*), omdat de beleidswijzigingen nog niet nader zijn uitgewerkt of omdat deze recentelijk zijn doorgevoerd, waardoor er nog geen betrouwbare cijfers waren wat betreft de gerealiseerde besparingen. In deze tweede concernrapportage willen wij u informeren over de voortgang van een aantal posten en een inschatting geven in hoeverre wij verwachten dat deze voorgenomen herschikkingen ook daadwerkelijk gerealiseerd zullen worden of niet. Voor de posten die wel gerealiseerd zijn is een voorstel gedaan om de begroting hierop aan te passen. Ontwikkelingen De grootste bewegingen (budgettair effect > € 100.000) uit de concernrapportage sommen wij hieronder op. Voor een toelichting op de genoemde ontwikkelingen verwijzen wij u naar het bijbehorende programma. 1

Programma/onderdeel

Omschrijving

Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Verk,vervoer en waterstaat Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Overhead (-=nadeel)

Aanvulling accountantskosten 2020 Appa plan wethouders Uitstel betaald parkeren Kiryat Onoplein Begeleiding Zin Wmo: begeleiding pgb Wmo: hulp bij huishouden pgb Wmo: rolstoelen Wmo: vervoerskostenvergoeding Eigen bijdragen wmo Bijstelling BUIG Calamiteit CCI Algemene uitkering Dividend Omrin/BNG OZB Inhuur door ziekte team financien Inhuur Basis op Orde

Bedrag x € 1.000 -100 -199 -160 -788 210 107 121 -168 -170 201 -185 2.105 104 200 -367 -353

Doorgeschoven middelen Normaliter stellen wij in de tweede concernrapportage voor om gereserveerde projectbudgetten die in het lopende jaar niet (of niet volledig) ingezet worden over te hevelen naar het volgende jaar. U ontvangt, na een periode van uitstel, nog dit jaar een voorstel om het overhevelen van projectbudgetten naar een volgende jaarschijf op een andere wijze vorm te geven. Hierover zullen we, zodra het voorstel klaar is, in contact treden met de auditcommissie c.q. de raad. Daarop vooruitlopend is er nu van afgezien om reserveringen voor projectbudgetten over te hevelen. Mocht het voorstel niet worden aangenomen, dan zal de raad, net als vorig jaar, bij de jaarstukken het voorstel krijgen deze projectbudgetten alsnog over te hevelen naar het volgende jaar. Opbouw In deze concernrapportage volgt eerst een gedetailleerde uitwerking van de bijstellingen per programma en het daaruit volgend resultaat. In de daaropvolgende hoofdstukken zijn de bestelling per programma/ onderdeel gegroepeerd en toegelicht. Vervolgens vindt u in hoofdstuk 10 een overzicht van de status van de herschikkingen voor jaarschijf 2021 en in bijlage 1 een inventarisatie van de ontwikkelingen in verband met Corona. In bijlage 2 treft u een totaaloverzicht aan van de bedragen die voor 2021 geautoriseerd worden door de raad bij de vaststelling van deze concernrapportage.

In bijlage 3 treft u een overzicht van de actuele stand van de bestemmingsreserves. Drachten, september 2021 secretaris J. Mulder

burgemeester J. Rijpstra

Inhoudsopgave Resultaat Concernrapportage 2021-II.................................................................................... 4 1. Programma Bestuur en ondersteuning .............................................................................. 5 2. Programma Veiligheid ....................................................................................................... 7 3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................... 8 4. Programma Economie ....................................................................................................... 9 5. Programma Onderwijs ......................................................................................................10 6. Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................11 7. Programma Sociaal domein .............................................................................................13 8. Programma Volksgezondheid en milieu............................................................................17 9. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ..................19 a. Onderdeel Algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................20 b.

Onderdeel Overhead ........................................................................................................21 c. Onderdeel Heffing vennootschapsbelasting ......................................................................23 d. Onderdeel Onvoorzien .....................................................................................................23 e. Onderdeel Structurele vrije begrotingsruimte ....................................................................23 10. Herschikkingen jaarschijf 2021 .......................................................................................24 Bijlage 1: Toelichting financiële impact corona .....................................................................28 Bijlage 2: Ontwikkeling baten en lasten per programma/ onderdeel......................................30 Bijlage 3: Actuele stand bestemmingsreserves ....................................................................31

Resultaat Concernrapportage 2021-II De onderstaande tabel toont het overzicht van het saldo, som van de voor- en nadelen, van de bijstellingen per programma/ onderdeel. In de toelichtende tabellen daaronder worden de volgende zaken nog eens specifiek belicht: - Het eenmalig en structureel resultaat van deze concernrapportage; - De ontwikkelingen naar hun aard. Mutaties per programma/ onderdeel Programma 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Verkeer, vervoer en waterstaat 4 Economie 5 Onderwijs 6 Sport, cultuur en recreatie 7 Sociaal domein 8 Volksgezondheid en milieu 9 Volkshuisv., ruimt. ord. en sted. vern. Onderdeel a Algemene dekkingsmiddelen b Overhead c Heffing vennootschapsbelasting d Onvoorzien e Structureel vrije begrotingsruimte Totaal

Structurele Structurele Eenmalige Eenmalige Reserves lasten baten lasten baten toevoeging

Reserves (bedragen in €) onttrekking Saldo

-21.940 16.740 35.730 16.750 28.150 8.490 1.210 4.110 1.650

0 0 0 10.000 0 0 0 0 0

205.800 13.410 615.000 0 231.250 -651.150 3.620.370 273.500 77.300

-5.200 93.200 -400.000 0 259.620 -113.430 2.951.360 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 15.480 0 0

-189.060 63.050 -1.050.730 -6.750 220 529.230 -654.740 -277.610 -78.950

-2.018.590 128.870 0 0 0 -1.798.830

-1.810.890 0 0 0 0 -1.800.890

0 598.000 0 0 0 4.983.480

2.208.700 0 0 0 0 4.994.250

0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 15.480

2.416.400 -726.870 0 0 0 24.190

Effect op eenmalige ruimte

24.190

Toelichting Resultaat in deze concernrapportage structureel -1.798.830 -1.800.890 -2.060

mutatie in de lasten mutatie in de baten

(bedragen in €) eenmalig 4.983.480 4.994.250 10.770

toevoeging aan reserves onttrekking aan reserves Netto resultaat 2021 (wordt verrekend met de algemene reserve)

Ontwikkelingen naar hun aard 1 Ontwikkelingen in de exploitatie 2 Administratieve wijzigingen Totaal

24.190

Lasten 2.783.540 401.110

Baten 2.792.250 401.110

Reserves Saldo toevoeging 8.710 0 0 0

3.184.650

3.193.360

8.710

(- = nadeel) totaal 3.184.650 3.193.360 8.710 0 15.480

Reserves (bedragen in €) onttrekking Resultaat 15.480 24.190 0 0 15.480

24.190

1. Programma Bestuur en ondersteuning Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Aanvulling kapitaallasten Gemeentelijke eigendommen: verzekeringen Eenmalig Aanvulling accountantskosten 2020 Appa plan wethouders Bijstelling uitkering SPUK sport Verkoopopbrengst oude voertuigen Correctie foutief programma Corap 2021-I Totaal

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) -35.790 35.790 2.850 -2.850 100.000 -100.000 199.000 -199.000 23.000 23.000 65.000 65.000 -82.200 -93.200 -11.000 183.860 -5.200 -189.060

Resultaat programma

-189.060

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel voordeel € 35.790, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het programma bestuur en ondersteuning is sprake van een voordeel, namelijk € 35.790. Gemeentelijke eigendommen: verzekeringen (structureel nadeel € 2.850) In 2020 is de brandverzekering opnieuw (Europees) aanbesteed. Mede als gevolg van de marktontwikkelingen, harde verzekeringsmarkt, heeft dit in totaal (Corap 2021-I en II) geleid tot € 85.630 hogere verzekeringspremies. Voor de gemeentelijke eigendommen betekent dit, in aanvulling op de verhoging in Corap 2021-I van € 4.320, een verhoging van € 2.850. Aanvulling accountantskosten (eenmalig nadeel € 100.000) Het opmaken van de jaarrekening 2020 leverde veel problemen op. Ook de accountant heeft daardoor veel extra werk moeten verrichten. Inmiddels heeft de accountant aangekondigd € 100.000 in rekening te zullen brengen. Appa Plan Wethouders (eenmalig nadeel € 199.000) De diverse wisselingen in het college leiden opnieuw tot een bijstelling van de lasten. De premies Appa-plan oud-wethouders nemen met € 199.000 toe.

De verkiezingen zullen volgend jaar van invloed zijn op de situatie en daarom blijft een structurele bijstelling voor nu uit. Verder houdt Loyalis op met het aanbieden van een premie Appa-plan oud-wethouders. Bijstelling uitkering SPUK Sport (eenmalig voordeel € 23.000) Als gevolg van de invoering van de SPUK regeling BTW-sport hebben de gemeenten een nadeel op de compensabele BTW bij de producten overhead. Dit nadeel is meegenomen in de declaratie van de SPUK. Verkoopopbrengst oude voertuigen (eenmalig voordeel € 65.000) De verkoop van oude, afgeschreven voertuigen levert een eenmalig voordeel op. Correctie foutief programma Corap 2021-I (nadeel € 11.000, in totaal budgetneutraal) 1. De kosten voor Khonraad huisverboden en crisismaatregel(en) welke zijn doorberekend naar de gemeentes die hiervan gebruik maken vallen onder het programma veiligheid. Het bijbehorende budget, € 16.000, staat echter op het programma bestuur en ondersteuning en wordt nu gecorrigeerd. 5

2. De lasten als ook de baten, beiden € 93.200, voor maatregelen tegen overlastgevende asielzoekers vallen onder het programma veiligheid. Beide budgetten staan op het programma bestuur en ondersteuning en dit wordt nu gecorrigeerd. 3. De bijdrage Fonds GGU (Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering) valt onder het programma bestuur en ondersteuning. Echter staat het budget op het onderdeel overhead en wordt dit nu gecorrigeerd. Op dit programma leveren bovenstaande correcties een nadeel op, maar in totaal over alle programma's betreft het een budget neutrale wijziging.

2. Programma Veiligheid Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Aanvulling kapitaallasten Eenmalig Veiligheidsregio Fryslân: brandweer Correctie foutief programma Corap 2021-I Bijstellingen vanwege Corona Totaal Resultaat programma

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) 740 -740 -30.500 30.500 109.200 93.200 -16.000 -49.290 49.290 30.150 93.200 63.050 63.050

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel nadeel € 740, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het programma veiligheid is sprake van een nadeel, namelijk € 740. Veiligheidsregio Fryslân: brandweer (eenmalig voordeel € 30.500) De gemeentelijke bijdrage valt eenmalig lager uit, omdat in 2021 een aantal kosten door de VRF uit hun eigen reserves worden gedekt. Correctie foutief programma Corap 2021-I (nadeel € 16.000, in totaal budgetneutraal) 1. De kosten voor Khonraad huisverboden en crisismaatregel(en) welke zijn doorberekend naar de gemeentes die hiervan gebruik maken vallen onder het programma veiligheid. Het bijbehorende budget, € 16.000, staat echter op het programma bestuur en ondersteuning en wordt nu gecorrigeerd. 2. De lasten als ook de baten, beiden € 93.200 (budgetneutraal), voor maatregelen tegen overlastgevende asielzoekers vallen onder het programma veiligheid. Echter staan beiden op het programma bestuur en ondersteuning en wordt dit nu gecorrigeerd. Op dit programma leveren bovenstaande correcties een voordeel op, maar in totaal over alle programma's betreft het een budget neutrale wijziging.

Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig voordeel € 49.290) De coronacrisis heeft op dit programma de volgende effecten: 1. SISA-subsidie (SPUK coronabanen) van het Rijk ontvangen welke de begrote lasten, € 50.000, voor extra personele inzet OOV met € 14.290 verlaagd. 2. De kosten voor inhuur ondersteuning APV medewerkers vallen onder het programma volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing en niet veiligheid. Dit wordt nu gecorrigeerd. En hiermee is deze aanpassing een correctie en geen bijstelling. Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Aanvulling kapitaallasten Parkeergarages: verzekeringen Eenmalig Uitstel betaald parkeren Kiryat Onoplein Correctie foutief programma Corap 2021-I Bijstellingen vanwege Corona Totaal Resultaat programma

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) 32.790 -32.790 2.940 -2.940 -160.000 -160.000 615.000 -615.000 -240.000 -240.000 650.730 -400.000 -1.050.730 -1.050.730

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel nadeel € 32.790, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het programma verkeer, vervoer en waterstaat is sprake van een nadeel, namelijk € 32.790. Parkeergarages: verzekeringen (structureel nadeel € 2.940) In 2020 is de brandverzekering opnieuw (Europees) aanbesteed. Mede als gevolg van de marktontwikkelingen, harde verzekeringsmarkt, heeft dit in totaal (Corap 2021-I en II) geleid tot € 85.630 hogere verzekeringspremies. Voor de parkeergarages betekent dit een verhoging van € 2.940. Uitstel betaald parkeren Kiryat Onoplein (eenmalig nadeel € 160.000) De plannen om betaald parkeren in te voeren op het Kiryat Onoplein dateren al uit 2019. Voor het opheffen van de blauwe zone is in maart 2020 meer tijd gevraagd. Tot nu toe is er geen verandering in de situatie wat resulteert in het bijstellen van de begrote opbrengsten (nadeel). Correctie foutief programma Corap 2021-I (nadeel € 615.000, in totaal budgetneutraal) 1.

De aanvulling uit de reserve van € 615.000 voor het baggeren in de Industriehaven en de Drachtstervaart vallen onder het programma verkeer, vervoer en waterstaat en niet sport, cultuur en recreatie. Dit wordt nu gecorrigeerd. Op dit programma levert bovenstaande correctie een nadeel op, maar in totaal over alle programma's betreft het een budget neutrale wijziging. Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig nadeel € 240.000) De coronacrisis heeft op dit programma de volgende effecten: 1. Als gevolg van de maatregelen waarbij winkels, horeca, et cetera gesloten zijn, wordt er veel minder geparkeerd. Gevolg is een aanzienlijke daling van de begrote opbrengsten. Voor de prognose is uitgegaan van de gerealiseerde opbrengsten in 2020. Dit betekent een daling van € 250.000 in Corap 2021-I en voor nu (Corap 2021-II) opnieuw een daling van € 240.000. Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

4. Programma Economie Bedragen * € 1,-

Begrote lasten 10.000 6.750 16.750

Omschrijving Herschikking kostendekkend maken leges APV Correctie foutief programma Corap 2021-I Totaal Resultaat programma

Begrote Saldo baten (- = nadeel) 10.000 0 -6.750 10.000 -6.750 -6.750

Toelichting Herschikking kostendekkend maken leges APV (budgetneutraal) De herschikking om de leges voor APV-vergunningen kostendekkend te maken is in de begroting 2021 opgenomen als negatieve last. Dit wordt nu gecorrigeerd naar hogere baten. Per saldo een administratieve correctie zonder budgettaire gevolgen. Correctie foutief programma Corap 2021-I (nadeel € 6.750, in totaal budgetneutraal) 1. Voor de plicht tot digitale bekendmaking is een extern bureau ingehuurd en de kosten hiervoor vallen onder het programma economie. Het budget, € 6.750, staat echter op het onderdeel overhead en wordt nu gecorrigeerd. Op dit programma leveren bovenstaande correcties een nadeel op, maar in totaal over alle programma's betreft het een budget neutrale wijziging.

5. Programma Onderwijs Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Onderwijshuisvesting: verzekeringen Eenmalig Bijstelling VVE 2021 Gymlokalen: onderhoud en bijstelling SPUK Sport Overstapcoach Totaal Resultaat programma

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) 28.150 -28.150 230.000 230.000 0 1.250 100 -1.150 29.520 29.520 259.400 259.620 220 220

Toelichting Onderwijshuisvesting: verzekeringen (structureel nadeel € 28.150) In 2020 is de brandverzekering opnieuw (Europees) aanbesteed. Mede als gevolg van de marktontwikkelingen, harde verzekeringsmarkt, heeft dit in totaal (Corap 2021-I en II) geleid tot € 85.630 hogere verzekeringspremies. Voor de sportaccommodaties betekent dit, in aanvulling op de verhoging in Corap 2021-I van € 23.140, een verhoging van € 28.150. Bijstelling VVE 2021 (budgetneutraal) Vanwege de verruiming van de criteria voor de uitvoering van VVE zijn meer subsidies betaald aan Oink! en onderwijsinstellingen. Deze hogere kosten worden volledig gedekt door een hogere specifieke uitkering voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (goabmiddelen). Gymlokalen: onderhoud en bijstelling SPUK Sport (eenmalig nadeel € 1.150) Voor de kosten van onderhoud (incl. BTW) en de declarabele BTW voor de gymzalen waren hogere bedragen gereserveerd dan via het Sportbedrijf wordt uitgevoerd. Het nadeel ontstaat doordat het Rijk in 2021 niet de volledige BTW compenseert, maar voorlopig 77% van het gedeclareerde bedrag. Overstapcoach (eenmalig voordeel € 29.5210) Bij het RMC zijn een aantal functies van overstapcoach omgezet van inhuur naar vaste formatie. Als gevolg hiervan wordt meer overhead toegerekend aan het RMC. Alle kosten worden volledig bekostigd uit de rijksmiddelen RMC.

De vergoeding van de overhead uit de rijksmiddelen levert voor de gemeente een voordeel op.

6. Programma Sport, cultuur en recreatie Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Aanvulling kapitaallasten Sportaccomodaties: verzekeringen Eenmalig Extra subsidie Spijkerdorp Sporthallen: onderhoud en bijstelling SPUK Sport Zwembad: onderhoud en bijstelling SPUK Sport Correctie foutief programma Corap 2021-I Bijstellingen vanwege Corona Totaal Resultaat programma

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) 4.200 -4.200 4.290 -4.290 30.190 -30.190 -34.590 -37.230 -2.640 -135.450 -160.400 -24.950 -615.000 615.000 103.700 84.200 -19.500 -642.660 -113.430 529.230 529.230

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel nadeel € 4.200, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het programma sport, cultuur en recreatie is sprake van een nadeel, namelijk € 4.200. Sportaccommodaties: verzekeringen (structureel nadeel € 4.290) In 2020 is de brandverzekering opnieuw (Europees) aanbesteed. Mede als gevolg van de marktontwikkelingen, harde verzekeringsmarkt, heeft dit in totaal (Corap 2021-I en II) geleid tot € 85.630 hogere verzekeringspremies. Voor de sportaccommodaties betekent dit, in aanvulling op de verhoging in Corap 2021-I van € 6.770, een verhoging van € 4.290. Extra subsidie Spijkerdorp (eenmalig nadeel € 30.190) Begin 2021 is Stichting BASS Spijkerdorp geconfronteerd met een fraudezaak. De gemeente heeft een bijdrage geleverd om dit op te lossen. Sportaccommodaties, onderhoud en bijstelling SPUK Sport: 1. Sporthallen (eenmalig nadeel € 2.640) 2. Zwembad (eenmalig nadeel € 24.950) Voor de kosten van onderhoud (incl. BTW) en de declarabele BTW voor de sportaccommodaties waren hogere bedragen gereserveerd dan via het Sportbedrijf wordt uitgevoerd.

Het nadeel ontstaat doordat het Rijk in 2021 niet de volledige BTW compenseert, maar voorlopig 77% van het gedeclareerde bedrag. Correctie foutief programma Corap 2021-I (voordeel € 615.000, in totaal budgetneutraal) 1. De aanvulling uit de reserve van € 615.000 voor het baggeren in de Industriehaven en de Drachtstervaart vallen onder het programma verkeer, vervoer en waterstaat en niet sport, cultuur en recreatie. Dit wordt nu gecorrigeerd. Op dit programma levert bovenstaande correctie een voordeel op, maar in totaal over alle programma's betreft het een budget neutrale wijziging. Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig nadeel € 19.500) De coronacrisis heeft op dit programma de volgende effecten: 1. Extra inzet jongerenwerk (€ 6.000 (sportcontainer) en € 59.000 (jongerenwerk) (programma sociaal domein)):

Tijdens de corona periode is er sprake van een toename van overlast van jongeren. Het wegvallen van structuur door sluiting scholen en het niet doorgaan van activiteiten is een belangrijke factor hierbij. Daarom zijn er extra middelen beschikbaar gesteld aan de M.O.S. voor tijdelijke uitbreiding van het aantal uren jongerenwerk en aan de Krajicec Foundation voor de aanschaf van een sportcontainer, voor het kunnen aanbieden van activiteiten (collegebesluit 20 juli 2021). 2. Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (TVS) (eenmalig nadeel €13.500): TVS 1, 2, 3 en 4 zijn coronamaatregelen van het rijk om verhuurders van sportaccommodaties te compenseren voor gederfde huurinkomsten. Bij TVS 2 is gekozen om een ruimere vergoeding toe te kennen dan waarin de rijksregeling voorziet. 3. SPUK sportakkoord (budgetneutraal). Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

7. Programma Sociaal domein Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Wijkcentra/ dorpshuizen: verzekeringen Eenmalig Bijstelling BUIG Eigen bijdragen wmo Jeugdzorg, gecertificeerde instellingen Kinderopvang Schuldbemiddeling Tozo Begeleiding ZIN Wmo: begeleiding pgb Wmo: hulp bij huishouden pgb Wmo: onafhankelijke clientondersteuning Wmo: rolstoelen Wmo: vervoersvoorzieningen Wmo: vervoerskostenvergoeding Wmo: woonvoorzieningen Bijstellingen vanwege Corona Totaal voor reservemutaties Onttrekking Reserve veranderbuget Sociaal Domein Resultaat programma

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) 1.210 -1.210 748.020 949.360 201.340 -170.000 -170.000 47.000 -47.000 81.420 -81.420 -55.510 55.510 2.172.000 2.172.000 0 787.620 -787.620 -209.600 209.600 -107.200 107.200 40.000 -40.000 -121.060 121.060 -80.400 80.400 168.250 -168.250 -10.400 10.400 160.230 -160.230 3.621.580 2.951.360 -670.220 15.480 -654.740

Toelichting Wijkcentra/ dorpshuizen: verzekeringen (structureel nadeel € 1.210) In 2020 is de brandverzekering opnieuw (Europees) aanbesteed. Mede als gevolg van de marktontwikkelingen, harde verzekeringsmarkt, heeft dit in totaal (Corap 2021-I en II) geleid tot € 85.630 hogere verzekeringspremies. Voor de wijkcentra/ dorpshuizen betekent dit, in aanvulling op de verhoging in Corap 2021-I van € 1.640, een verhoging van € 1.210. Bijstelling BUIG (eenmalig voordeel € 201.340) De begroting van zowel de baten als de lasten van de BUIG worden op basis van de geactualiseerde prognose 2021 bijgesteld naar het niveau van de te verwachten lasten. De baten worden naar hetzelfde bedrag bijgesteld aangezien het de verwachting is dat de definitieve bijdrage vanuit het Rijk ongeveer gelijk zal zijn aan de geprognosticeerde lasten. In oktober ontvangen wij de definitieve beschikking. Eigen bijdragen wmo (eenmalig nadeel € 170.000) De ontvangsten uit de eigen bijdrage worden € 170.000 lager ingeschat dan begroot. Dit heeft te maken met de invoering van het abonnementstarief waardoor de gemeente minder eigen bijdrage ontvangt. Eerder was een berekening gemaakt op basis van unieke cliënten. Er zijn uitzonderingen waardoor de klant geen eigen bijdrage hoeft te betalen. Hierdoor is de ontvangen eigen bijdrage lager.

Jeugdzorg, gecertificeerde instellingen (jeugdbeschermingsmaatregelen) (eenmalig nadeel € 47.000) De Gecertificeerde Instellingen (GI's) voeren de jeugdbeschermingsmaatregelen op die door de rechter opgelegd worden. De kosten moeten in deze gevallen door de gemeente betaald worden. De instellingen geven aan dat ze afstevenen op een tekort in heel Friesland. De verklaring hiervoor is dat er door corona minder Jeugdreclasseringsmaatregelen ingezet zijn, 13

omdat schoolverlaters minder goed in beeld kwamen. Daarnaast worden, door de sluiting van de jeugdgevangenis in het Noorden, veel reiskosten gemaakt naar jeugdgevangenissen elders in het land. Voor Smallingerland levert dit een tekort van € 46.649 op. De instellingen vragen een hogere subsidie aan voor 2022. Wanneer dit gevolgen heeft voor de begroting, dan word dit verwerkt in de eerste concernrapportage van 2022. Team Financiën: 'Het wordt onderzocht of de hogere lasten passen binnen de regels dekking coronamiddelen'. Kinderopvang (eenmalig nadeel € 81.420) De kosten voor de kinderopvang sociaal medische indicatie worden € 81.420 hoger ingeschat dan begroot. Schuldbemiddeling (eenmalig voordeel € 55.510) De kosten van schuldhulpverlening zijn in 2021 lager dan verwacht. Dit is o.a. een gevolg van Corona. Er was een stijging in het aantal trajecten verwacht, maar dit effect lijkt voor nu uit te blijven, Uit dit budget wordt ook de vroegsignalering betaald. Tozo (budgetneutraal) Vanuit het Rijk hebben we een voorschot ontvangen voor de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) in het kader van de Coronacrisis. De gemeente kan alle kosten voor deze regeling declareren bij het Rijk. Daarom is dit budgetneutraal opgenomen.

Begeleiding ZIN (Zorg in natura) (eenmalig nadeel € 787.620) en Wmo: begeleiding pgb (eenmalig voordeel € 209.600) De kosten voor begeleiding worden voor 2021 € 787.620 hoger ingeschat. Dit wordt veroorzaakt doordat de herschikkingen beeldbellen (€ 277.000) en beleidsmatige aanscherping van begeleiding (€ 300.000) niet zijn gerealiseerd. De toelichting over de herschikkingen vindt u later in deze Corap. De totale kosten voor begeleiding zijn in lijn met het beleidsplan 2021-2024. De kosten begeleiding pgb zijn voor 2021 lager dan begroot. Dit begrote bedrag wordt ingezet voor begeleiding zorg in natura. We zien al langer dat de begeleiding pgb afneemt ten gunste van de begeleiding org in natura. De begroting was hier nog niet op aangepast. Wmo: hulp bij huishouden pgb (eenmalig voordeel € 107.200) De totale kosten voor hulp bij het huishouden komen lager uit dan begroot. Dit komt doordat de herschikking nieuw normenkader is ingevoerd. Alle klanten zijn geherindiceerd. We zien al langer dat hulp bij het huishouden pgb afneemt. De begroting was hier nog niet op aangepast. Wmo: onafhankelijke cliëntondersteuning (eenmalig nadeel € 40.000) De ontwikkelingen van het OCO-budget leiden tot vraagtekens. Dit budget is in 2020 structureel verhoogd en de rekening in het huidige jaar extrapolerend, lijkt het erop dat er dit jaar opnieuw een overschrijding zal plaatsvinden.

Het bieden van OCO is een plicht van de gemeente, derhalve dienen we dit te betalen. Er wordt gezocht naar mogelijkheden om de kostenstijging te stabiliseren, dan wel de kosten te laten dalen. Wmo: rolstoelen (eenmalig voordeel € 121.060) Het aantal uitgegeven rolstoelvoorzieningen is in 2021 lager dan begroot. Dit is een gevolg van Corona, landelijk is te zien dat van deze voorziening tijdens Corona veel minder gebruik is gemaakt. Op basis van de kosten over het 1e half jaar is een prognose voor het gehele jaar opgesteld. De kosten voor het onderhoudscontract van de rolstoelvoorzieningen zijn hoger dan begroot. De kosten over het 1e half jaar zijn doorgerekend naar het gehele jaar. Uiteindelijk leidt dit tot een eenmalig voordeel op dit budget. 14

Wmo: vervoersvoorzieningen (eenmalig voordeel € 80.400) De kosten van de vervoersvoorzieningen zijn lager dan begroot. Op basis van de kosten over het 1e half jaar is een prognose voor het gehele jaar opgesteld. Ook dit is een gevolg van Corona. Er is minder gebruik van de vervoersvoorzieningen gemaakt. Wmo: vervoerskostenvergoeding (eenmalig nadeel € 168.250) De continuïteitsregeling collectief vervoer (Corona) loopt door tot en met september 2021. Hier is tot en met juli 2021 € 192.000 aan uitgegeven. Verder is er € 41.000 aan vervoer naar de vaccinatielocatie uitgegeven. Doordat de taxibedrijven een beroep kunnen doen op de continuïteitsregeling zijn de kosten hoger dan begroot. Wmo: woonvoorzieningen (eenmalig voordeel € 10.400) De woonvoorzieningen zijn lager dan begroot. Op basis van de kosten over het 1e half jaar is een prognose voor het gehele jaar opgesteld. Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig nadeel € 160.230) De coronacrisis heeft op dit programma de volgende effecten: 1. Ten tijde van de Corap 2021-I was de aanname dat er meer mensen door Corona in de schulden zouden komen. Dit effect is echter uitgebleven. De verwachting is dan ook dat het effect uitblijft of vertraagd haar intrede doet. In 2021 wordt een onder uitputting van het eerder toegekend budget van € 100.000 verwacht. De helft is gecorrigeerd. 2.

Extra inzet jongerenwerk (eenmalig nadeel € 59.000 (jongerenwerk) en € 6.000 (sportcontainer – programma volksgezondheid en milieu)): Tijdens de corona periode is er sprake van een toename van overlast van jongeren. Het wegvallen van structuur door sluiting scholen en het niet doorgaan van activiteiten is een belangrijke factor hierbij. Daarom zijn er extra middelen beschikbaar gesteld aan de M.O.S. voor tijdelijke uitbreiding van het aantal uren jongerenwerk en aan de Krajicec Foundation voor de aanschaf van een sportcontainer, voor het kunnen aanbieden van activiteiten (collegebesluit 20 juli 2021). 3. Extra middelen Buurtgezinnen (eenmalig nadeel €15.480 ten laste van de reserve veranderbudget Sociaal Domein): Buurtgezinnen (project waarbij steungezinnen ondersteuning bieden aan kwetsbare vraaggezinnen) heeft haar werkzaamheden tijdens de Corona voortgezet, dit heeft geleid tot extra koppelingen. Het aanbod van Buurtgezinnen is extra waardevol gebleken tijdens de periode van de Coronamaatregelen. Noodgedwongen is er een wachtlijst ingesteld. Dit leidt tot extra aanvragen voor maatwerkvoorzieningen bij Carins. 4. Extra budget, € 135.750, is er verder nodig voor: - Verminderen van gezondheidsrisico's (valincidenten) van kwetsbare ouderen - € 3.250. - (Kwetsbare groepen/ ouderen) In je Uppie: Groepsgesprekken over onderwerpen die ertoe doen als je ouder wordt, € 8.500.

- (Kwetsbare groepen/ ouderen) Digitaal in contact: uitlenen van een ‘ouderen iPad’, € 53.500. - (Kwetsbare groepen/ ouderen) Encounter: methodiek welke het mogelijk maakt om kwetsbare onderwerpen te bespreken, elkaar echt te zien en elkaar te verrassen en inspireren, € 8.000. - (Kwetsbare groepen/ ouderen) Sociaal Vitaal: € 7.000. - (Kwetsbare groepen/ ouderen) Inclusief Sporten en bewegen: aanvulling sportfonds 18+, € 15.000. - (Kwetsbare groepen/ ouderen) Thuis onbezorgd mobiel: beweegprogramma dat zich richt op het mobiel zijn en blijven, € 20.000.

(Kwetsbare groepen/ ouderen) Samen gezond spreekuur: het bieden van ondersteuning, het geven van informatie en advies en het verwijzen door naar (preventieve) activiteiten binnen de gemeente Smallingerland, € 10.000. - (Kwetsbare groepen/ ouderen) Kennisdeling en netwerkactiviteiten: € 2.500. - Dagendoen: matchen van vraag en aanbod/ het ernaartoe leiden van deelnemers (in dit geval vooral ouderen) naar een activiteit, € 8.000. Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

8. Programma Volksgezondheid en milieu Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Aanvulling kapitaallasten Eenmalig Calamiteit CCI Oliecalamiteit Bischopswei De Wilgen Oliecalamiteit industrieterrein De Haven Bijstellingen vanwege Corona Totaal Resultaat programma

Begrote Begrote Saldo lasten baten (- = nadeel) 4.110 -4.110 185.000 -185.000 10.000 -10.000 60.000 -60.000 18.500 -18.500 277.610 0 -277.610 -277.610

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel nadeel € 4.110, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het programma volksgezondheid en milieu is sprake van een nadeel, namelijk € 4.110. Calamiteiten: 1. Calamiteit CCI (eenmalig nadeel € 185.000) De bekendste is de brand bij de CCI, Continental Candy Industries, aan de Bolder op 16 april jongstleden. Door de grote hoeveelheden bluswater, welke via het hemelwaterriool in het oppervlaktewater terecht zijn gekomen, zijn de waterpartijen ter hoogte van Stuurboord en de Renewi, de Burmaniasloot en de vijver verontreinigd geraakt. De schadelast voor de gemeente komt naar de huidige inzichten uit op € 185.000,-. Dit wordt niet gedekt door de verzekering van de fabriek. We onderzoeken nog welke mogelijkheden er zijn om deze lasten te verhalen op de veroorzaker. 2. Oliecalamiteit Bischopswei De Wilgen (eenmalig nadeel € 10.000) De 6e juni is er ook ten tijde van de hevige regenval een oliecalamiteit ter hoogte van de rioolpompput aan de Bischopswei-geconstateerd. Op het moment van schrijven zijn de uitvoeringskosten van de sanering nog niet volledig in beeld.

Er volgt namelijk nog een rekening van het Wetterskip. We verwachten in ieder geval een bedrag van € 10.000,- nodig te zullen zijn. 3. Oliecalamiteit industrieterrein De Haven (eenmalig nadeel € 60.000) Ter hoogte van de Haven en de Tussendiepen hebben zich de afgelopen twee maanden twee oliecalamiteiten voorgedaan. De eerste keer is geconstateerd op 19 februari waarbij er na hevige regenval en dooi een tweetal oliesporen in de Haven zijn aangetroffen. De tweede keer is geconstateerd op 6 juni wederom na hevige regenval en alleen nu ter hoogte van de riooluitlaat van het hemelwater bij nummer 18. In beide gevallen heeft er inzet van externe bedrijven plaatsgevonden om de olie te ruimen en het rioolstelsel te reinigen. De schadelast van de gemeente voor beide calamiteiten komt naar de huidige inzichten uit op ca. € 60.000,-. Voor deze oliecalamiteiten geldt dat het niet mogelijk is te achterhalen wie de veroorzaker is, waardoor de schade ook niet verhaald kan worden.

Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig nadeel € 18.500) Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

9. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Bedragen * € 1,-

Begrote Begrote Saldo Omschrijving lasten baten (- = nadeel) Aanvulling kapitaallasten 1.650 -1.650 Middelen wet kwaliteitsborging 30.300 -30.300 Bijstellingen vanwege Corona 47.000 -47.000 Totaal 78.950 0 -78.950 Resultaat programma

-78.950

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel nadeel € 1.650, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het programma volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing is sprake van een nadeel, namelijk € 1.650. Middelen wet kwaliteitsborging (eenmalig nadeel € 30.300) Op 14 mei 2019 heeft de Eerste Kamer de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) aangenomen. De wet treedt naar verwachting gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. Het in werking treden van de Omgevingswet is voorlopig uitgesteld. De minister van BZK en de VNG hebben in een gezamenlijk bestuursakkoord nog wel afgesproken dat er in 2020 Wkb-proefprojecten worden gedraaid om de beoogde werkwijze in de praktijk te beproeven. Door mee te doen aan proefprojecten en het organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten geven wij invulling aan de afspraken uit het Bestuursakkoord. De kosten voor de proefprojecten bedragen eenmalig € 30.300. Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig nadeel € 47.000) De coronacrisis heeft op dit programma de volgende effecten: 1.

De kosten voor inhuur ondersteuning APV medewerkers vallen onder het programma volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing en niet veiligheid. Dit wordt nu gecorrigeerd. En hiermee is deze aanpassing eigenlijk een correctie en geen bijstelling. 2. Daarnaast wordt er een overschrijding op de kosten voor inhuur ondersteuning APV medewerkers van € 12.000 verwacht. Dit vanwege het voortduren van beperkende maatregelen en daaruit voortvloeiende werkzaamheden. Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

a. Onderdeel Algemene dekkingsmiddelen Bedragen * € 1,-

Begrote lasten -2.018.590

Omschrijving Structureel Aanvulling kapitaallasten OZB Eenmalig Algemene uitkering Dividend Omrin/BNG Totaal

-2.018.590

Resultaat programma

Begrote Saldo baten (- = nadeel) -2.010.890 7.700 200.000 200.000 2.105.000 2.105.000 103.700 103.700 397.810 2.416.400 2.416.400

Toelichting Aanvulling kapitaallasten (structureel voordeel € 7.700, in totaal budgetneutraal) Bij de jaarrekening 2020 zijn een aantal investeringsprojecten afgesloten die in 2021 tot nieuwe kapitaallasten leiden. Binnen de begroting was dekking geregeld over diverse programma's, waardoor deze aanvulling per saldo een budgettair neutrale wijziging is. Op het onderdeel algemene dekkingsmiddelen is sprake van een voordeel, namelijk € 7.700. Verder is, vanwege de BBV, een administratieve wijziging van € 2 miljoen meegenomen omdat de toegerekende rente niet als baat maar als negatieve last moet worden verantwoord. OZB (structureel voordeel € 200.000) Voor de niet woningen zijn er een aantal algemene oorzaken aan te wijzen: - Hogere areaaluitbreiding dan begroot; - Hogere waardering incourant onroerend goed dan verwacht (n.a.v. fors stijgende bouwkosten); - Meevallende uitkomsten oudere bezwaar/ beroep procedures (o.a. Philips). Een detailanalyse wordt gemaakt bij het opmaken van de rekening. Algemene uitkering (eenmalig voordeel € 2.105.000) De algemene uitkering is in deze concernrapportage nu volledig bijgewerkt t/m de meicirculaire. In de 1e concernrapportage (2021) was het gemeentefonds al bijgesteld voor de compensatie vanuit rijk vanwege de coronacrisis.

Nu bestaat de bijstelling vooral uit de toevoeging aan het gemeentefonds voor de acute problematiek in de jeugdzorg van circa € 1,9 miljoen. Daarnaast leidt de afrekening over 2020 van de ruimte onder het plafond van het btw compensatiefonds tot een voordeel van circa € 0,34 miljoen. De overige mutaties betreffen vooral een actualisatie van maatstaven en aantallen of kleinere taakmutaties. Dividend Omrin/ BNG (eenmalig voordeel € 103.700) De winstuitkering van Omrin en de BNG Bank is hoger uitgevallen. Hierdoor hebben we een eenmalige meevaller van € 103.700.

b. Onderdeel Overhead Bedragen * € 1,-

Omschrijving Structureel Aansprakelijkheidsverzekering Concerncontroller Gemeentelijke gebouwen: verzekeringen Werving en selectie Eenmalig Advertentiekosten communicatie Audit wet politiegegevens Concerncontroller Inhuur door ziekte team financien Inhuur Basis op Orde Correctie foutief programma Corap 2021-I Bijstellingen vanwege Corona Totaal Resultaat onderdeel

Begrote lasten 22.430 105.000 5.190 30.000 -40.000 10.000 -65.000 367.000 353.000 -33.750 -27.000 726.870

Begrote Saldo baten (- = nadeel) -22.430 -105.000 -5.190 -30.000 40.000 -10.000 65.000 -367.000 -353.000 33.750 27.000 0 -726.870 -726.870

Toelichting Aansprakelijkheidsverzekering (structureel nadeel € 22.430) De afgelopen jaren zijn diverse verzekeringen door verzekeraars opgezegd. De nieuwe verzekeringen die daarna aangeboden werden hebben onder andere aangepaste voorwaarden en een hogere premie. Na de Europese Aanbestedingen van 2020 is duidelijk dat de markt voorlopig hard zal blijven met alle gevolgen van dien. Bij eerdere concernrapportages is extra budget vrijgemaakt: € 30.000 bij de eerste concernrapportage 2020 en € 41.000 bij de eerste concernrapportage 2021. Het college van B&W heeft op 1 december 2020 besloten voor de extra kosten als gevolg van de hogere premies voor de aansprakelijkheidsverzekering structureel dekking te zoeken in de eerste concernrapportage 2021. In deze concernrapportage is dit besluit per abuis niet verwerkt, vandaar dat nu alsnog budget wordt gevraagd. Het betreft een bedrag van afgerond € 23.000. Concerncontroller (structureel nadeel € 105.000, eenmalig voordeel € 65.000) Met de reorganisatie van 2019 is de nieuwe functie van concerncontroller ontstaan. Deze functie is tot op heden nog niet ingevuld. De bedrijfsvoering is op verschillende fronten nog niet op orde en er is urgentie om de functie in te vullen. De accountant heeft hiertoe ook een aanbeveling gedaan.

Het college heeft op 2 februari 2021 bij de besluitvorming over de managementletter 2020 besloten in te stemmen met de werving van een concerncontroller en hiervoor structureel budget beschikbaar te stellen. In de concernrapportage is daarom structureel € 105.000 opgenomen voor de werving van een concerncontroller. Omdat het voor 2021 om een deel van het jaar gaat is sprake van per saldo € 40.000 aan lasten in 2021. Gemeentelijke gebouwen: verzekeringen (structureel nadeel € 5.190) In 2020 is de brandverzekering opnieuw (Europees) aanbesteed. Mede als gevolg van de marktontwikkelingen, harde verzekeringsmarkt, heeft dit in totaal (Corap 2021-I en II) geleid tot € 85.630 hogere verzekeringspremies. Voor de gemeentelijke gebouwen betekent dit, in aanvulling op de verhoging in Corap 2021-I van € 4.980, een verhoging van € 5.190. Werving en selectie (structureel nadeel € 30.000) Het bestaande budget voor werving en selectie bedraagt € 28.000. Hiermee worden de advertentiekosten van de gebruikelijke wervingskanalen (Werken in Friesland en 21

Noorderlink) en evt. enkele assessments gedekt. We merken dat de arbeidsmarkt steeds krapper wordt en met name strategische functies niet meer in te vullen zijn via de gebruikelijke wervingskanalen. De ervaring leert dat we jaarlijks 2 strategische/ hogere functies vacant hebben waarbij wij een extern wervingsbureau moeten inzetten om de functie te kunnen vervullen. De extra kosten die hiermee gepaard gaan zijn € 30.000 op jaarbasis. Advertentiekosten communicatie (eenmalig voordeel € 40.000) We willen meer gebruik maken van video, infographics en andere vormen van visuele communicatie. Beeld is een eenvoudige manier om informatie over te brengen en is voor bepaalde doelgroepen veel geschikter, zoals laaggeletterden. Hiervoor is kennis en capaciteit nodig om dit te realiseren. Dit jaar hebben we door Corona geen ruimte gehad om hier aandacht te besteden. Wel verwachten wij in 2022 en de jaren daarop meer met beeldmateriaal te gaan werken. Waarvoor deze middelen nodig zullen zijn. Om die reden kunnen de middelen niet structureel ingeleverd worden. Audit Wet politiegegevens (eenmalig nadeel € 10.000) De verwerking van persoonsgegevens door bijzondere opsporingsambtenaren (boa’s) valt sinds 1 januari 2019 onder de Wet politiegegevens (Wpg) en niet onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Net als veel andere gemeenten, waren we ons er onvoldoende van bewust dat we in 2021 voor het eerst een privacy audit moeten laten uitvoeren. Dit moet gebeuren door een onafhankelijke externe IT-auditor. De geschatte kosten in 2021 bedragen € 10.000. De precieze kosten voor opvolgende jaren zijn nog onbekend. Inhuur: 1. door ziekte team financien (eenmalig nadeel € 367.000) 2. Basis op Orde (eenmalig nadeel € 353.000) Er is sprake van een ziekteverzuim bij team financien. Het werk wordt in de tussentijd door inhuurmedewerkers uitgevoerd. Daarnaast is het team een project 'Basis op Orde' gestart waarvoor meerdere externen zijn ingehuurd. Dit project is ook van toepassing voor teams buitenom financien, maar er wordt voornamelijk gewerkt aan het op orde krijgen van de financiele gegevenshuishouding. Correctie foutief programma Corap 2021-I (nadeel € 33.750, in totaal budgetneutraal) 1. Voor de plicht tot digitale bekendmaking is een extern bureau ingehuurd en de kosten hiervoor vallen onder het programma economie. Het budget, € 6.750, staat echter op het onderdeel overhead en wordt nu gecorrigeerd. 2. De bijdrage Fonds GGU (Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering) valt onder het programma bestuur en ondersteuning. Echter staat het budget op het onderdeel overhead en wordt dit nu gecorrigeerd.

Op dit programma levert bovenstaande correctie een nadeel op, maar in totaal over alle programma's betreft het een budget neutrale wijziging. Bijstellingen vanwege Corona (eenmalig voordeel € 27.000) De coronacrisis heeft op dit programma de volgende effecten: 1. Het in Corap 2021-I toegekend budget voor extra inzet verbijzonderde interne controle wordt zonder bijstelling naar verwachting overschreden met € 20.000. Team Financiën: 'In overleg met het desbetreffende team wordt onderzocht of dit corona gerelateerd is. Anders volgt er een administratieve wijziging.' 2. Het in Corap 2021-I toegekend budget voor vervanging medewerkers verzekeringen/ schade wordt zonder bijstelling naar verwachting overschreden met € 20.000. 3. Het in Corap 2021-I gevraagd budget van € 5.000 voor inzet communicatie vaccinatiecampagne is niet langer nodig. 4. Het in Corap 2021-I gevraagd budget van € 62.000 voor extra inhuur i.v.m. uitval voor kwaliteitszorg en business control is niet langer nodig/ zou niet zijn aangevraagd. 22

Voor een algemene, totale toelichting gaat u naar de bijlage 'Toelichting financiële impact corona'. Daar leest u over de wijzigingen ten opzichte van het beeld 2021 met peildatum mei 2021. De wijzigingen zijn bijstellingen van lagere baten en hogere of lagere lasten 2021 en de toevoeging van onvermijdelijke ontwikkeling.

c. Onderdeel Heffing vennootschapsbelasting Binnen dit onderdeel is geen sprake van bijstelling van lasten en baten.

d. Onderdeel Onvoorzien Binnen dit onderdeel is geen sprake van bijstelling van lasten en baten.

e. Onderdeel Structurele vrije begrotingsruimte Binnen dit onderdeel is geen sprake van bijstelling van lasten en baten.

10. Herschikkingen jaarschijf 2021 In de tabel is aangegeven wat de geraamde herschikkingen voor 2021 zijn en wat hiervan naar verwachting in 2021 wordt gerealiseerd. Herschikkingen 2020 - 2023 Bedragen x € 1.000

Omschrijving Kostendekkend maken leges vergunningen APV

Programma bestuur en ondersteuning

realisatie begroot gerealiseerd niet mogelijk 10 10

realisatie nog onbekend

Subsidie Coöperatie Brede School

onderwijs

Lokaal onderwijsbeleid incidentele subsidies

onderwijs

Sub-totaal

WMO: - collectieve vervoersvoorzieningen

sociaal domein

- nieuw indicatieprotocol hulp bij het huishouden

sociaal domein

500

- beperken stijging tarieven huishoudelijke hulp

sociaal domein

150

- beleidsmatige aanscherping begeleiding

sociaal domein

- afwegingskader toegang en beleidsregels

sociaal domein

250

- inzet GOH'ers en zorgdomeinhuisartsen

sociaal domein

- contractmanagement intensiteit, dure trajecten

sociaal domein

100

- beschikking jeugdzorg maximumbandbreedte

sociaal domein

250

- maatregelen verminderen kosten bewindvoering

sociaal domein

165

- budgetverlaging schuldhulpverlening

sociaal domein

Vluchtelingenwerk

sociaal domein

150 50

Jeugdhulp: 250

250

Participatie:

Sub-totaal

165 10

1.591

826

Sportontwikkeling

sport, cultuur en recreatie

(Incidentele) culturele evenementen

sport, cultuur en recreatie

Sub-totaal

400

365

Niet indexeren materële kosten

diverse

350

Niet indexeren subsidies

diverse

257

607

2.332

1.567

400

365

Sub-totaal Totaal Herschikkingen 2020 - 2023

Toelichting Een aantal posten waren ten tijde van het opstellen van Corap 2021-I nog onvoldoende helder in beeld gebracht. Inmiddels is daarover het volgende bekend: Gerealiseerd: - nieuw indicatieprotocol hulp bij het huishouden (€ 500.000) - beschikking jeugdzorg maximumbandbreedte (€ 250.000) Realisatie niet mogelijk: - Beperken stijging tarieven huishoudelijke hulp (€ 150.000) Deze herschikking uit 2019 kan niet worden gehaald. Het is juridische niet mogelijk om tarieven te bevriezen. Dit in verband met de Algemene Maatregel van Bestuur Reële tarieven Hulp bij het Huishouden. We zijn hier bij het uitvoeren van deze herschikking achterhaald door wetgeving. - Afwegingskader toegang en beleidsregels (€ 250.000) Er wordt nu gewerkt aan het op- en vaststellen van beleidsregels. Oplevering wordt verwacht in Q1 '22. Overigens, onderzoek van dec. 2020 door AEF wijst uit dat gemeenten die een afwegingskader inrichten geen kostenbesparing realiseren. Zie hiervoor rapportage Stelsel in groei: vanaf pagina 144. De kans is groot dat de opgenomen herschikking en begrootte besparing in dit licht structureel moeten worden herzien. Voor '21 zal deze besparing niet worden gerealiseerd vanuit deze maatregel. Realisatie nog onbekend, meer bekend bij de jaarrekening: - Beleidsmatige aanscherping begeleiding (€ 50.000) 24

De definitie uit de aanbestedingsdocumenten Wmo Begeleiding geeft nu voldoende ruimte om meer Begeleiding Basis te indiceren i.p.v. Begeleiding Speciaal. Er is overleg met Carins om de uitvoering hiervan aan te scherpen. In combinatie met de aanscherping van de beleidsregel, zal dit naar verwachting leiden tot een verlaging van de hoogte van indicaties en daardoor een verlaging van de uitgaven. Inzet GOH'ers en zorgdomeinhuisartsen (€ 50.000) Dit project is opgestart, de huisartsen zijn aangesloten op zorgdomein en de GOHers zijn ingezet. Dit project is positief geevalueerd en de inzet van de GOH-ers is gecontinueerd. Dit leidt tot meer preventieve inzet van help of ondersteuning en leidt daardoor tot een vermindering van uitgaven in 2e lijns zorg. Dit is niet 1 op 1 kwantificeerbaar. Contractmanagement intensiteit, dure trajecten (€ 100.000) Dit is een beheersmaatregel vanuit 2019. De inzet van contractmanagement op de intensiteit en dure contracten wordt vanaf 2022 opgepakt d.m.v. de inzet van een nieuwe contractmanager. Hierover wordt in de loop van het jaar separaat over gerapporteerd aan de raad. Hierbij wordt opgemerkt dat het de insteek is om deze manier van werken integraal onderdeel van de reguliere werkzaamheden van contractmanagement te laten zijn. Daarmee wordt de vergroting van het kostenbewustzijn bewerktstelligd.

Maatregelen verminderen kosten bewindvoering (€ 165.000) De uitvoering van deze herschikking ligt in het verlengde van het nieuwe beleidsplan voor de schuldhulpverlening, minimabeleid en armoede. Een van de vervolgacties na vaststelling van dit beleidsplan zal zijn om de kosten van beschermingsbewind te verminderen. Dit wordt in meerdere gemeenten gedaan, vergt wel een investering, maar leidt op de langere duur tot een mogelijke besparing. Hier is nu nog geen start mee gemaakt, maar dit staat voor 2022 in de planning.

Herschikkingen 2021 - 2024 Bedragen x € 1.000

Omschrijving 1 fte wethouder minder

Programma bestuur en ondersteuning

Straatnaamborden

bestuur en ondersteuning

Sub-totaal

realisatie begroot gerealiseerd niet mogelijk 125 125 10

135

Verlagen budget brandstoffen