Bijlage 7 - Archeologisch bureau-onderzoek Legauke Opeinde

vondstlocaties zijn aangegeven, dan zal ik deze graag aan het bureauonderzoek toevoegen, indien de vondsten in of nabij het plangebied zijn gedaan. Daarbij moet ik aangeven dat het waarschijnlijk weinig aan mijn aanbeveling omtrent geen vervolgonderzoek zal veranderen, zie ad 1 en 2.

drs. E.W. Brouwer senior KNA-archeoloog/senior KNA-prospector.

Advies archeologie Gemeente Plaats Locatie Contactpersoon gemeente Adviseur Datum

Smallingerland Opeinde Legauke zonnepark Ynskje Hoekstra Josje van Leeuwen rMA 04-09-2020

Aanleiding Op 19 april 2020 heeft de Histoeryske Feriening De Pein een reactie ingediend op basis van het archeologisch bureauonderzoek: Brouwer, E., 2019. Archeologisch bureauonderzoek. Legauke, Opeinde gemeente Smallingerland (FR). Laagland Archeologie Rapporten 360, versie 1.1 (concept), Almelo. Dit is op 5 februari 2020 door J. van Leeuwen van het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân beoordeelt. Het Steunpunt onderschreef de conclusie van Laagland Archeologie en heeft de gemeente Smallingerland geadviseerd het selectieadvies over te nemen. Conclusie van het rapport was dat de beoogde realisatie van het zonnepark ter plaatse van de Legauke in Opeinde geen onevenredige schade zal aanbrengen aan eventuele archeologische vindplaatsen. De Feriening is het met deze conclusie niet eens en heeft een reactie ingediend. Op 16 juni 2020 is door Laagland Archeologie gereageerd op de reactie van de Feriening. Hieronder wordt puntsgewijs aangevuld op de reactie van Laagland Archeologie.

Aanvullende opmerkingen Ad. 1 en 2: Mee eens: de afweging is altijd of de beoogde ingreep eventuele archeologische resten onevenredig schaadt. In dit geval is hier geen sprake van: de palen en een aantal sleuven zal de leesbaarheid en interpretatie van een eventuele vindplaats niet dermate schaden, dat de informatiewaarde van de vindplaats verloren gaat. Er is dus sprake van behoud in situ. Na uitvoering van deze werkzaamheden zal het in de toekomst nog mogelijk zijn een eventuele vindplaats te onderzoeken. Natuurlijk is het mogelijk dat een aantal vondsten worden gedaan bij de werkzaamheden, maar het staat niet in verhouding om hiervoor een compleet archeologisch onderzoek op te tuigen. De kosten van een dergelijk onderzoek wegen niet op tegen de kenniswinst die wordt behaald met een aantal losse vondsten.

Adviesdocument archeologie Steunpunt Monumentenzorg Fryslân

1

Ad. 3: Inderdaad een interessante aanvulling vanuit de Feriening, maar het valt de uitvoerende partij niet te verwijten dat dit niet bekend was. Ad. 4: De conclusie van het rapport is dat eventuele archeologische resten niet onevenredig worden geschaad (behoud in situ). Om deze reden valt het inderdaad niet te verdedigen om nader archeologisch onderzoek te doen. Ad. 5: Het klopt dat dit geen verplichting is vanuit de KNA. Ad. 6: Geen verdere aanvullingen.

Toevoeging Zoals naar vermeend al eerder is aangegeven, is het raadzaam om eventuele verdeelstations in het gebied zonder dubbelbestemming te realiseren. Ook kan samen met Kronos Solar Projects GmbH worden gekeken of het mogelijk is om de sleuven zo veel mogelijk in dit gedeelte van het plangebied te realiseren. Het beoordeelde rapport gaat uit van kleine sleuven voor electriciteitskabels en een palenfundering voor de zonnepanelen die middels drukken/schroeven in de grond worden aangebracht. Indien in een later stadium wordt bepaald dat grote sleuven of een andere manier van fundering benodigd is, dan zal opnieuw naar het aspect archeologie moeten worden gekeken.

Conclusie De reactie vanuit Histoeryske Feriening De Pein geeft geen informatie die het op 5 februari 2020 uitgedragen advies doet wijzigen. Het afzetten van een beoogde ingreep tegen de aanwezige archeologische waarden, wat het doel van een bureauonderzoek feitelijk is, blijft een afweging en het is daarom mogelijk hier verschillende visies op te hebben vanuit verschillende invalshoeken. Het is een misverstand dat vanuit de gemeente niet wordt erkend dat het een archeologisch waardevol gebied betreft, hierover zijn alle partijen het eens. Het uitgangspunt van het gemeentelijk beleid is echter altijd, waar mogelijk, behoud in situ te bewerkstelligen. Het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân blijft van mening dat de kosten voor een archeologisch onderzoek van een aantal kabelsleuven niet opweegt tegen de kenniswinst die zal worden behaald met een archeologisch onderzoek.

Adviesdocument archeologie Steunpunt Monumentenzorg Fryslân

2

Opeinde, 5 oktober 2020. Reactie Hystoaryske Feriening De Pein op ADVIES ARCHEOLOGIE van steunpunt monumentenzorg fryslân d.d. 04-09-2020 Onze vereniging heeft d.d. 12 mei een reactie naar Kronos gestuurd op de reactienota van Kronos d.d. 06-05-2020. Kronos heeft deze reactie niet meegestuurd naar –steunpunt monumentenzorg fryslân -. Wij gaan hiervan uit omdat bij het kopje AANLEIDING alleen onze brief van d.d. 19 -04-2020 vermeld staat. Het steunpunt heeft derhalve dan niet alle door ons op d.d. 12-05-2020 aangedragen argumenten meegewogen in de besluitvorming. Wij zien de uitleg van Kronos graag tegemoet. Opmerkingen van Histoaryske Feriening De Pein t.a.v. het advies. A. Bij de aanvullende opmerkingen ad.1 en 2 ( van onze brief d.d.12-04-2020) wordt door mevr. van Leeuwen aangehaald dat een compleet archeologisch onderzoek in geen verhouding staat tot een aantal mogelijke vondsten. Onder punt 4 van onze brief d.d. 12-04-2020 wordt NIET om een compleet archeologisch onderzoek verzocht ,maar om een verkennend booronderzoek voor het gehele plangebied. Zoals in het bureauonderzoek ,verricht voor Kronos, staat vermeld heeft het zuidelijk plangebied een dubbel-bestemming : archeologisch en cultuurhistorisch waardevol met hoge verwachtingen.

De gemeente als vergunningverlener dient op grond van het bovenstaande als logische vervolgstap in eerste instantie een verkennend booronderzoek af te dwingen. Daarna kunnen pas vervolgstappen gezet worden. B. Het valt zowel Kronos als de gemeente WEL te verwijten dat men geen kennis had van de vondsten van dokter Siebinga in dit plangebied. De artefacten zijn van mesolitisch – en neolitisch EGK afkomst ,eigendom van het Fries Museum en ondergebracht in het centraal depot te Nuis. Jelle van Bruggen , amateurarcheoloog, heeft namelijk herhaaldelijk vanaf de start van dit project Kronos én de gemeente Smallingerland op de hoogte gesteld van deze feiten en ook dat hij zelf in het plangebied artefacten gevonden heeft. J. van Bruggen G.W. van Boekel – Bergsma.