Bijlage 2 - Haalbaarheidsonderzoek Ondernemersfonds Smallingerland 11-2024-gecomprimeerd

25

SPORT EN AANVERWANT Objecten die vallen onder de sportsector (zoals sportterreinen, zwembaden, sportcentra, kantines/clubhuizen en sporthallen/-zalen) hebben als groep een jaarlijks zelfstandig trekkingsrecht. Het betreft op gemeenteniveau circa 80 objecten. Voor circa 30% van deze objecten geldt dat de gemeente Smallingerland eigenaar en/of gebruiker is. Het idee achter het zelfstandige trekkingsrecht is dat de sector tot meer onderlinge samenwerking komt en bestedingsdoelen gaat benoemen waar de eigen sector van profiteert.

ALLIANTIE In 2022 hebben zeven partners een samenwerking bekrachtigd om de potentie van Drachten verder te ontwikkelen: De Alliantie. Het doel van De Alliantie is Drachten nog aantrekkelijker te maken voor werkgevers, werknemers en studenten. Daarbij vormen de sterke punten die Drachten al heeft het fundament: onderwijs, zorg en innovatieve maakindustrie. Dankzij de samenwerking ontstaan er nieuwe ideeën, projecten en initiatieven die de economie van Drachten een impuls geven. De zeven deelnemers aan De Alliantie: de onderwijsinstellingen ROC Friese Poort, NHL Stenden en de Rijksuniversiteit Groningen, ziekenhuis Nij Smellinghe, Philips, het Innovatie Cluster Drachten en de gemeente Smallingerland. Zij hebben afgesproken om op verschillende gebieden, zoals onderwijs, zorg en innovatieve maakindustrie, te werken aan de onderlinge verbindingen. Een belangrijke pijler is de verbinding tussen onderwijs en bedrijfsleven. Onder andere op verzoek van de partners in de Alliantie zelf is de keuze gemaakt om de inleg van deze partners aan het Ondernemersfonds zelfstandig te oormerken. Zo komt er budget beschikbaar om projecten van De Alliantie een impuls te geven. Concreet gaat het dan over de inleg van Philips, Stichting Ziekenhuis Nij Smellinghe, Stichting ZuidOostZorg en onderwijsinstelling Firda.

De overige partners (zoals NHL Stenden en de RUG) hebben geen zelfstandige fysieke locatie in de gemeente Smallingerland. De inleg van de gemeente blijft gereserveerd voor de gebieden en sectoren met trekkingsrecht.

REST GROEP Met bovenstaande verdeling blijft er een deel van het budget niet gelabeld aan een sector of gebied. Het betreft hier objecten die geen onderdeel uitmaken van een gedefinieerd gebied of een gedefinieerde sector. Denk hierbij aan winkels die op een solitaire locaties zijn gelegen of een kantoor in bijvoorbeeld de ICT-sector en niet is gelegen op een bedrijventerrein of in het centrum. De middelen van al deze ondernemers komen in één pot en zijn beschikbaar voor alle (ondernemers) collectieven die een projectvoorstel insturen en voor de financiering een beroep doen op de middelen binnen het fonds. Dat kunnen collectieven zijn die ook een zelfstandig trekkingsrecht bezitten, maar ook allerlei andere collectieven met een goed idee. Deze aanvragen kunnen bij het bestuur van de Stichting Ondernemersfonds Smallingerland worden ingediend door alle Smallingerlandse ondernemerscollectieven, zijnde verenigingen, stichtingen of aantoonbare samenwerkingsverbanden met een collectief (ondernemers)belang. Er is één belangrijke aanvulling: om de positie van de dorpen binnen de gemeente te waarborgen is het streven dat jaarlijks één derde van het budget ten goede komt aan initiatieven in de dorpen.

TOT SLOT Bij het bepalen van de jaarlijkse budgetten zijn de sectorale afbakeningen leidend boven de gebiedsgrenzen. Neem het fictieve voorbeeld van een onderwijsgebouw gevestigd in het centrum dan wordt de verschuldigde bijdrage van het object (na aftrek van de algemene kosten) toebedeeld aan de sector onderwijs en niet aan het gebied centrum. Stel dat de huisarts geen onderdeel is van een geografisch gebied dat vooraf is afgebakend dan komt het budget (na aftrek van de algemene kosten) hoe dan ook toe aan de sector. Tot slot. Veranderingen in werkgebieden in de loop van de tijd zijn mogelijk: in de loop van de tijd veranderen problemen en voorkeuren. Er is praktisch wel een beperking aan de veranderbaarheid van de systematiek: het moet organisatorisch werkbaar blijven. Maar geen enkele grens is heilig: het systeem moet een goede balans treffen tussen berekenbaarheid en veranderbaarheid, tussen consolidatie en innovatie.

26

4.5 PRAKTISCHE WERKING In de praktijk werkt het vervolgens als volgt voor gebieden/sectoren met een trekkingsrecht: Het bestuur van de Stichting Ondernemersfonds Smallingerland komt op jaarbasis acht keer samen; Een ondernemer neemt in zijn gebieds- sectorale vereniging deel aan de discussie over de visie op de (bedrijfs)omgeving; daar volgen na verloop van tijd bestedingsvoorstellen uit; De vereniging krijgt aan het begin van elk kalenderjaar per brief van het bestuur van het ondernemersfonds te horen hoeveel trekkingsrecht zij heeft uit het ondernemersfonds (dat trekkingsrecht wordt, indien van toepassing, opgeteld bij restanten van vorige jaren); De vereniging maakt plannen voor het collectief – dat kunnen plannen per activiteit zijn, maar bij voorkeur een jaarplan; De plannen worden ingediend bij het bestuur van de Stichting Ondernemersfonds Smallingerland; Plannen worden behandeld op volgorde van binnenkomst en worden steeds tijdens de eerstvolgende vergadering van het bestuur besproken. Een plan moet minimaal 14 dagen voor de vergadering zijn ontvangen. Vergaderdata worden tijdig gepubliceerd.

Het bestuur van het fonds toetst de aanvraag aan twee criteria: is er voldoende trekkingsrecht en wordt het voorstel naar behoren gedragen? Het bestuur kan inhoudelijke vragen stellen en de vereniging wijzen op omstandigheden zoals dubbelingen met de programma’s van anderen, maar kan de aanvraag niet op inhoudelijke gronden afwijzen. Agendering in het fondsbestuur dient niettemin drie doelen: toetsen van de rechtmatigheid, veilig stellen van de transparantie en verenigingen wijzen op mogelijke samenhang in activiteiten. Het bestuur kan de indiener vragen om een pitch tijdens de vergadering; De vereniging krijgt bericht van goedkeuring en kan de activiteit aanbesteden of zelf uitvoeren; De factuur van de activiteiten wordt door de vereniging naar het fonds geleid. Het fonds betaalt de rekening en zorgt voor vooraftrek van de btw. Ingeval van een jaarplan (waarbij de btw-aftrek door de trekkingsgerechtigde kan worden geregeld) kan ook budget worden overgemaakt naar de trekkingsgerechtigde. Dat kan in Smallingerland het geval zijn, omdat er sprake is van een beperkt aantal grotere trekkingsgerechtigden. Binnen twee maanden na afloop van het project/de activiteit volgt een inhoudelijke en financiële evaluatie.

27

Gemeente brede middelen: 15% van opbrengst Voor de collectieven die een beroep doen op de overige middelen binnen het fonds geldt dat enkel projecten voor een financiële bijdrage van het Ondernemersfonds in aanmerking komen die een impuls aan de Smallingerlandse economie geven; dat kan gaan om een deelgebied, een sector of de gemeente als geheel. Er moet dus sprake zijn van een economisch effect voor een collectief van ondernemers. Dat is een aanvullende regel voor projectaanvragen die een beroep doen op deze middelen. Een andere aanvullende eis is dat er sprake moet zijn van cofinanciering uit andere middelen dan de middelen binnen het Ondernemersfonds. De cofinancieringseis is 50% van de totale projectbegroting. Een project dat ondersteuning krijgt, kan in het volgende jaar opnieuw een aanvraag indienen. Het bestuur maakt steeds opnieuw een afweging voor ondersteuning op basis van de beschikbare middelen en de ingediende voorstellen. Vernieuwing en doorontwikkeling worden wel gestimuleerd. Ook zal voorrang worden verleend aan projecten/aanvragen waar kruisbestuivingen tussen sectoren ontstaan. Anders geformuleerd: projecten waar nieuwe samenwerkingen mogelijk worden. Zoals tussen het bedrijfsleven, onderwijs en de culturele sector. Of tussen maatschappelijke en culturele instellingen. Projectaanvragen dienen volgens een vastgesteld format te worden ingediend.

Beoordeling geschiedt op basis van vastgestelde toetsings- en beoordelingscriteria (zoals de eis dat er sprake moet zijn van een economisch effect en cofinanciering). Verder wordt aangesloten bij de standaard criteria oor de gebieden/sectoren met een standaard trekkingsrecht. Tot slot Het bestuur van het Ondernemersfonds zal bij de start nadere richtlijnen/regels opstellen over de besteding en verantwoording. Bijvoorbeeld bij het aanbestedingsbeleid boven grote bedragen, over de naamsvermelding van het ondernemersfonds tijdens het project/de activiteit, regels over overheadkosten et cetera.

4.6 EVALUATIE VAN HET FONDS

De afspraak is dat het fonds een pilotperiode van vijf jaar doorloppt. In het vijfde operationele jaar (2030) volgt een onafhankelijke evaluatie gefinancierd door bestuur ondernemersfonds en de gemeente Smallingerland. Die evaluatie kan leiden tot het tot voortzetting, indien nodig in bijgestelde vorm of met een bijgestelde agenda of in theorie verdwijnen van het fonds. De evaluatie bestaat uit het voorleggen van een kwalitatieve vraagstelling aan de ‘stakeholders’ van het fonds. Dat zijn in beginsel alle leden van het stichtingsbestuur, de verenigingen/sectoren die zijn benoemd als trekkingsgerechtigde, aangevuld met de gemeente Smallingerland, grotere individuele bedrijven en derden, waaronder eventueel deskundigen ‘van buitenaf.

28

www.stadskracht.nl